ॐ
Sankalpa Guru
संकल्पो मूलं सर्वस्य
🔮
Unlock Your Free Kundali
Discover your cosmic blueprint — personalized Kundali with detailed dosha analysis, planetary positions & powerful remedies.
✦ Birth Chart✦ Doshas
Get Free
Sign In
ॐ
Sankalpa Guru
← ← Back to Shabda
অসমীয়া interface

অবধূত গীতা

Avadhuta Gita

Avadhuta Gita

Text in देवनागरी script

Devotional text

🌐

অসমীয়া script translation coming soon. Showing Devanagari original — use the Transliteration tab to read in Roman script.

अवधूतगीता
अवधूतगीता
अथप्रथमोऽध्यायःायः
ईश्वरानुग्रहादेवहादेवपुंसामद्वैतवासनाैतवासना।
महद्भयपरित्राणाद्विप्राणामुपजायतेाणामुपजायते॥१॥
येनेदंपूरितंतंसर्वमात्मनैवात्मनात्मनि।
निराकारंराकारंकथंवन्देह्यभिन्नंशिवमव्ययम्यम्॥२॥
पञ्चभूतात्मकंकंविश्वंमरीचिजलसन्निभम्भम्।
कस्याप्यहोहोनमस्कुर्यामहमेकोमहमेकोनिरञ्जनःनः॥३॥
आत्मैवैवकेवलंसर्वंभेदाभेदोनविद्यतेते।
अस्तिनास्तिकथंब्रूयांूयांविस्मयःयःप्रतिभातिमे॥४॥
वेदान्तसारसर्वस्वंज्ञानंानंविज्ञानमेवानमेवच।
अहमात्मा
ानिराकारःराकारःसर्वव्यापीापीस्वभावतःभावतः॥५॥
योवैसर्वात्मकोकोदेवोनिष्कलोलोगगनोपमः।
स्वभावनिर्मलःलःशुद्धःसएवायंनसंशयः॥६॥
अहमेवाव्ययोऽनन्तः
ःशुद्धविज्ञानविग्रहःहः।
सुखंदुःखंःखंनजानामि
कथंकस्यापिवर्ततेते॥७॥
नमानसंकर्मशुभाशुभंमे
नकायिकं
कंकर्मशुभाशुभंमे।
नवाचिकं
कंकर्मशुभाशुभंमे
ज्ञानामृतंानामृतंशुद्धमतीन्द्रियोऽहम्योऽहम्॥८॥
मनोवैगगनाकारंमनोवैसर्वतोमुखम्तोमुखम्।
मनोऽतीतंमनःसर्वंनमनःपरमार्थतःतः॥९॥
अहमेकमिदं
दंसर्वंव्योमातीतंोमातीतंनिरन्तरम्रम्।
अवधूतगीता
पश्यामिकथमात्मानं
ानंप्रत्यक्षंवातिरोहितम्तम्॥१०॥
त्वमेवमेकंमेवमेकंहिकथंनबुध्यसेसे
समंहिसर्वेषुषुविमृष्टमव्ययम्यम्।
सदोदितोऽसि
त्वमखण्डितःतःप्रभोभो
दिवावाचनक्तंंचकथंहिमन्यसेसे॥११॥
आत्मानंानंसततंविद्धिसर्वत्रैकंैकंनिरन्तरम्रम्।
अहंध्यातातापरंध्येयमखण्डंडंखण्ड्यतेतेकथम्॥१२॥
नजातोनमृतोऽसि
त्वंनतेदेहःकदाचन।
सर्वंब्रह्मेतिविख्यातंातंब्रवीतिबहुधाधाश्रुतिः॥१३॥
सबाह्याभ्यन्तरोऽसित्वंशिवःवःसर्वत्रसर्वदादा।
इतस्ततःतःकथंभ्रान्तःप्रधावसिपिशाचवत्शाचवत्॥१४॥
संयोगश्च
वियोगश्चवर्ततेतेनचतेनमे।
नत्वंनाहंजगन्नेदंेदंसर्वमात्मैवैवकेवलम्॥१५॥
शब्दादिपञ्चकस्यास्यनैवासि
त्वंनतेपुनः।
त्वमेवमेवपरमंतत्त्वमतःमतःकिंंपरितप्यसेसे॥१६॥
जन्ममृत्युर्नतेचित्तंबन्धमोक्षौशुभाशुभौ।
कथंरोदिषि
रेवत्सनामरूपंपंनतेनमे॥१७॥
अहोचित्तकथंभ्रान्तःप्रधावसिपिशाचवत्शाचवत्।
अभिन्नंपश्य
चात्मानंानंरागत्यागात्सुखीुखीभव॥१८॥
त्वमेवमेवतत्त्वंहिविकारवर्जितंतं
निष्कम्पमेकंमेकंहिविमोक्षविग्रहम्हम्।
नतेचरागोह्यथवाथवाविरागःरागः
कथंहिसन्तप्यसिकामकामतः॥१९॥
वदन्तिश्रुतयःुतयःसर्वाःनिर्गुणंणंशुद्धमव्ययम्यम्।
अशरीरंसमंतत्त्वंतन्मांांविद्धिनसंशयः॥२०॥
साकारमनृतंविद्धिनिराकारंराकारंनिरन्तरम्रम्।
एतत्तत्त्वोपदेशेनोपदेशेननपुनर्भवसम्भवःवः॥२१॥
एकमेवसमंतत्त्वंवदन्तिहिविपश्चितःतः।
अवधूतगीता
रागत्यागात्पुनश्चित्तमेकानेकंमेकानेकंनविद्यतेते॥२२॥
अनात्मरूपंपंचकथंसमाधि
रात्मस्वरूपंपंचकथंसमाधिः
ः।
अस्तीतिनास्तीतिकथंसमाधि
र्मोक्षस्वरूपंपंयदिसर्वमेकम्मेकम्॥२३॥
विशुद्धोऽसिसमंतत्त्वंविदेहस्त्वमजोऽव्ययःयः।
जानामीहनजानामीत्यात्मानं
ानंमन्यसेसेकथम्॥२४॥
तत्त्वमस्यादिवाक्येनेनस्वात्माहिप्रतिपादितःतः।
नेति
नेति
श्रुतिर्ब्रूयादनृतंयादनृतंपाञ्चभौतिकम्कम्॥२५॥
आत्मन्येवात्मनानासर्वंत्वयायापूर्णंनिरन्तरम्रम्।
ध्याताताध्यानंानंनतेचित्तंनिर्लज्जंध्यायतेायतेकथम्॥२६॥
शिवंवंनजानामि
कथंवदामि
शिवंवंनजानामि
कथंभजामि
।
अहंशिवश्चेत्परमार्थतत्त्वं
समस्वरूपंपंगगनोपमंच॥२७॥
नाहंतत्त्वंसमंतत्त्वंकल्पनाहेतुवर्जितम्तम्।
ग्राह्यग्राहकनिर्मुक्तंंस्वसंवेद्यंकथंभवेत्॥२८॥
अनन्तरूपंपंनहिवस्तुुकिञ्चि-
त्तत्त्वस्वरूपंपंनहिवस्तुुकिञ्चित्त्।
आत्मैकरूपंपंपरमार्थतत्त्वं
नहिंसकोंसकोवापि
नचाप्यहिंसांसा॥२९॥
विशुद्धोऽसिसमंतत्त्वंविदेहमजमव्ययम्यम्।
विभ्रमंमंकथमात्मार्थेविभ्रान्तोऽहंोऽहंकथंपुनः॥३०॥
घटेभिन्नेघटाकाशंसुलीनंभेदवर्जितम्
तम्।
शिवेनवेनमनसाशुद्धोनभेदःप्रतिभातिमे॥३१॥
नघटोनघटाकाशोनजीवोजीवविग्रहःहः।
केवलंब्रह्मसंविद्धिवेद्यवेदकवर्जितम्तम्॥३२॥
सर्वत्रसर्वदादासर्वमात्मानंानंसततंध्रुवम्ुवम्।
अवधूतगीता
सर्वंशून्यमशून्यंचतन्मांांविद्धिनसंशयः॥३३॥
वेदानलोकानसुरानयज्ञा
वर्णाश्रमोमोनैवकुलंनजातिः
ः।
नधूममार्गो
नचदीप्तिमार्गो
ब्रह्मैकरूपंपंपरमार्थतत्त्वम्म्॥३४॥
व्याप्यव्यापकनिर्मुक्तःत्वमेकःमेकःसफलंयदि।
प्रत्यक्षंचापरोक्षंंचह्यात्मानंानंमन्यसेसेकथम्॥३५॥
अद्वैतंैतंकेचिदिच्छन्तिद्वैतमिच्छन्तिचापरे।
समंतत्त्वंनविन्दन्तिद्वैताद्वैतविवर्जितम्तम्॥३६॥
श्वेतादिवर्णरहितंतंशब्दादिगुणवर्जितम्तम्।
कथयन्ति
कथंतत्त्वंमनोवाचामगोचरम्॥३७॥
यदाऽनृतमिदं
दंसर्वंदेहादिगगनोपमम्गगनोपमम्।
तदाहिब्रह्मसंवेत्ति
नतेद्वैतपरम्परारा॥३८॥
परेणसहजात्मापि
ह्यभिन्नःप्रतिभातिमे।
व्योमाकारंोमाकारंतथैवैकंध्याताताध्यानंानंकथंभवेत्॥३९॥
यत्करोमियदश्नामियज्जुहोमिददामि
यत्।
एतत्सर्वंनमेकिञ्चिद्विशुद्धोऽहमजोऽव्ययःयः॥४०॥
सर्वंजगद्विद्धिनिराकृतीदंराकृतीदं
सर्वंजगद्विद्धिविकारहीनम्कारहीनम्।
सर्वंजगद्विद्धिविशुद्धदेहंदेहं
सर्वंजगद्विद्धिशिवैकरूपम्पम्॥४१॥
तत्त्वंत्वंनहिसन्देहःेहःकिंंजानाम्यथवा
थवापुनः।
असंवेद्यंंस्वसंवेद्यमात्मानंानंमन्यसेसेकथम्॥४२॥
मायाऽमायाकथंतातछायाऽछायानविद्यतेते।
तत्त्वमेकमिदंदंसर्वंव्योमाकारंोमाकारंनिरञ्जनम्नम्॥४३॥
आदिमध्यान्तमुक्तोऽहंोऽहंनबद्धोऽहंोऽहंकदाचन।
स्वभावनिर्मलःलःशुद्धइति
मेनिश्चितातामतिःः॥४४॥
महदादि
जगत्सर्वंनकिञ्चित्प्रतिभातिमे।
अवधूतगीता
ब्रह्मैवैवकेवलंसर्वंकथंवर्णाश्रमस्थितिः॥४५॥
जानामि
सर्वथाथासर्वमहमेकोमहमेकोनिरन्तरम्रम्।
निरालम्बमशून्यंचशून्यंव्योमादिपञ्चकम्कम्॥४६॥
नषण्ढोढोनपुमान्न
स्त्रीनबोधोनैवकल्पनाना।
सानन्दो
ोवानिरानन्दमात्मानंानंमन्यसेसेकथम्॥४७॥
षडङ्गयोगान्नतुनैवशुद्धं
मनोविनाशान्न
तुनैवशुद्धम्म्।
गुरूपदेशान्नतुनैवशुद्धं
स्वयंयंचतत्त्वंस्वयमेवयमेवबुद्धम्म्॥४८॥
नहिपञ्चात्मकोकोदेहोविदेहोदेहोवर्ततेतेनहि।
आत्मैवैवकेवलंसर्वंतुरीयंचत्रयंयंकथम्॥४९॥
नबद्धोनैवमुक्तोऽहंोऽहंनचाहंब्रह्मणःणःपृथक्।
नकर्तानचभोक्ताहंाहंव्याप्यव्यापकवर्जितःतः॥५०॥
यथाजलंजलेन्यस्तंसलिलंलंभेदवर्जितम्
तम्।
प्रकृतिंपुरुषंषंतद्वदभिन्नंप्रतिभातिमे॥५१॥
यदिनामनमुक्तोऽसिनबद्धोऽसिकदाचन।
साकारंचनिराकारमात्मानंानंमन्यसेसेकथम्॥५२॥
जानामि
तेपरंरूपंपंप्रत्यक्षंगगनोपमम्।
यथापरंहिरूपंपंयन्मरीचिजलसन्निभम्भम्॥५३॥
नगुरुर्नोपदेशश्चनचोपाधिर्न
मेक्रियाया।
विदेहंदेहंगगनंविद्धिविशुद्धोऽहंोऽहंस्वभावतःभावतः॥५४॥
विशुद्धोऽस्यशरीरोऽसि
नतेचित्तंपरात्परम्
रम्।
अहंचात्मापरंतत्त्वमितिवक्तुंुंनलज्जसेसे॥५५॥
कथंरोदिषि
रेचित्तह्यात्मैवात्मात्मनानाभव।
पिबवत्सकलातीतमद्वैतंैतंपरमामृतम्॥५६॥
नैवबोधोनचाबोधोनबोधाबोधएवच।
यस्येदृशःशःसदाबोधःसबोधोनान्यथाथाभवेत्॥५७॥
ज्ञानंानंनतर्कोनसमाधियोगो
योगो
अवधूतगीता
नदेशकालौनगुरूपदेशःपदेशः।
स्वभावसंवित्तरहंरहंचतत्त्व-
माकाशकल्पं
ंसहजंध्रुवंुवंच॥५८॥
नजातोऽहंमृतोवापि
नमेकर्मशुभाशुभम्।
विशुद्धंनिर्गुणंणंब्रह्मबन्धोमुक्तिःकथंमम॥५९॥
यदिसर्वगतोगतोदेवःस्थिरःरःपूर्णोनिरन्तरःरः।
अन्तरंरंहिनपश्यामिसबाह्याभ्यन्तरःरःकथम्॥६०॥
स्फुरत्येवेवजगत्कृत्स्नमखण्डितनिरन्तरम्रम्।
अहोमायामहामोहोद्वैताद्वैतविकल्पनाना॥६१॥
साकारंचनिराकारंराकारंनेति
नेतीति
सर्वदादा।
भेदाभेदविनिर्मुक्तो
ोवर्ततेतेकेवलःशिवःवः॥६२॥
नतेचमाताचपिताताचबन्धुःुः
नतेचपत्नीनसुतश्च
मित्रम्म्।
नपक्षपातीपातीनविपक्षपातःपातः
कथंहिसन्तप्तिरियंयंहिचित्ते॥६३॥
दिवावानक्तंंनतेचित्तंउदयास्तमयौ
मयौनहि।
विदेहस्यशरीरत्वं
ंकल्पयन्तिकथंबुधाः॥६४॥
नाविभक्तंंविभक्तंंचनहिदुःखसुखादिच।
नहिसर्वमसर्वंचविद्धिचात्मानमव्ययम्यम्॥६५॥
नाहंकर्तानभोक्ताचनमेकर्मपुराऽधुना।
नमेदेहोविदेहोदेहोवानिर्ममेतिममेति
किम्म्॥६६॥
नमेरागादिकोकोदोषोदुःखंःखंदेहादिकंकंनमे।
आत्मानंानंविद्धिमामेकंविशालंशालंगगनोपमम्॥६७॥
सखेमनःकिंंबहुजल्पितेनतेन
सखेमनःसर्वमिदंदंवितर्क्यम्म्।
यत्सारभूतंारभूतंकथितंतंमयाते
त्वमेवमेवतत्त्वंगगनोपमोऽसि
॥६८॥
येनकेनापि
भावेनयत्रकुत्रमृताअपि।
अवधूतगीता
योगिनस्तत्रलीयन्ते
ेघटाकाशमिवाम्बरे
रे॥६९॥
तीर्थेचान्त्यजगेहेजगेहेवानष्टस्मृतिरपित्यजन्जन्।
समकालेतनुंमुक्तःकैवल्यव्यापकोापकोभवेत्॥७०॥
धर्मार्थकाममोक्षांश्चद्विपदादिचराचरम्चराचरम्।
मन्यन्तेयोगिनः
नःसर्वंमरीचिजलसन्निभम्भम्॥७१॥
अतीतानागतंकर्मवर्तमानंमानंतथैवच।
नकरोमि
नभुञ्जामिइति
मेनिश्चलालामतिःः॥७२॥
शून्यागारेागारेसमरसपूत-
स्तिष्ठन्नेकःेकःसुखमवधूतः।
चरति
हिनग्नस्त्यक्त्वागर्वं
विन्दतिकेवलमात्मनि
सर्वम्म्॥७३॥
त्रितयतुरीयंतयतुरीयंनहिनहियत्र
विन्दतिकेवलमात्मनि
तत्र।
धर्माधर्मौनहिनहियत्र
बद्धोमुक्तःकथमिह
हतत्र॥७४॥
विन्दतिविन्दतिनहिनहिमन्त्रं
छन्दोलक्षणंणंनहिनहितन्त्रम्म्।
समरसमग्नोोभावितपूतःतपूतः
प्रलपितमेतत्परमवधूतःरमवधूतः॥७५॥
सर्वशून्यमशून्यंचसत्यासत्यंनविद्यतेते।
स्वभावभावतःभावभावतःप्रोक्तंंशास्त्रसंवित्तिपूर्वकम्कम्॥७६॥
इति
प्रथमोऽध्यायःायः॥१॥
अथद्वितीयोऽध्यायःायः
बालस्य
वाविषयभोगरतस्यवापि
मूर्खस्यसेवकजनस्य
गृहस्थितस्य।
एतद्गुरोःुरोःकिमपिनैवनचिन्तनीयंनीयं
रत्नंकथंत्यजतिकोऽप्यशुचौ
शुचौप्रविष्टम्म्॥१॥
अवधूतगीता
नैवात्र
काव्यगुणगुणएवतुचिन्तनीयोनीयो
ग्राह्यःपरंगुणवताखलुसारएव।
सिन्दूरचित्ररहिताताभुवि
रूपशून्या
पारंनकिंंनयति
नौरिहहगन्तुकामान्ुकामान्॥२॥
प्रयत्नेनेनविनानायेननिश्चलेनलेनचलाचलम्।
ग्रस्तंस्वभावतःभावतःशान्तंचैतन्यं
ंगगनोपमम्॥३॥
अयत्नाछालयेद्यस्तुुएकमेवचराचरम्।
सर्वगंगंतत्कथंथंभिन्नमद्वैतंैतंवर्ततेतेमम॥४॥
अहमेवपरंयस्मात्सारात्सारतरंारतरंशिवम्वम्।
गमागमविनिर्मुक्तंंनिर्विकल्पंनिराकुलम्राकुलम्॥५॥
सर्वावयवनिर्मुक्तंंतथाहंत्रिदशार्चितम्तम्।
सम्पूर्णत्वान्नगृह्णामिविभागंभागंत्रिदशादिकम्कम्॥६॥
प्रमादेनमादेननसन्देहःेहःकिंंकरिष्यामिवृत्तिमान्मान्।
उत्पद्यन्तेविलीयन्तेबुद्बुदाश्चयथाजले॥७॥
महदादीनि
भूतानि
समाप्यैवं
ैवंसदैवहि।
मृदुद्रव्येषुेषुतीक्ष्णेषुेषुगुडेषुकटुकेषुच॥८॥
कटुत्वं
ंचैवशैत्यत्वंमृदुत्वंचयथाजले।
प्रकृतिःपुरुषस्तद्वदभिन्नंप्रतिभातिमे॥९॥
सर्वाख्यारहितंतंयद्यत्सूक्ष्मात्सूक्ष्मतरंतरंपरम्।
मनोबुद्धीन्द्रियातीतमकलङ्कंंजगत्पतिम्म्॥१०॥
ईदृशंशंसहजंयत्रअहंतत्रकथंभवेत्।
त्वमेवमेवहिकथंतत्रकथंतत्रचराचरम्॥११॥
गगनोपमंतुयत्प्रोक्तंंतदेवगगनोपमम्।
चैतन्यं
ंदोषहीनंचसर्वज्ञंपूर्णमेवमेवच॥१२॥
पृथिव्यांांचरितंतंनैवमारुतेनतेनचवाहितम्तम्।
वरिणाणापिहितंतंनैवतेजोमध्ये
ेव्यवस्थितम्तम्॥१३॥
आकाशंतेनसंव्याप्तंनतद्व्याप्तंचकेनचित्
त्।
सबाह्याभ्यन्तरंरंतिष्ठत्यवच्छिन्नंनिरन्तरम्रम्॥१४॥
अवधूतगीता
सूक्ष्मत्वात्तददृश्यत्वान्निर्गुणत्वाच्चयोगिभिः
ः।
आलम्बनादियत्प्रोक्तंंक्रमादालम्बनंनंभवेत्॥१५॥
सतताऽभ्यासयुक्तस्तुुनिरालम्बोयदाभवेत्।
तल्लयाल्लीयतेीयतेनान्तर्गुणदोषविवर्जितःतः॥१६॥
विषविश्वस्यरौद्रस्यमोहमूर्च्छाप्रदस्यच।
एकमेवविनाशायनाशायह्यमोघंमोघंसहजामृतम्॥१७॥
भावगम्यं
ंनिराकारंराकारंसाकारंदृष्टिगोचरम्गोचरम्।
भावाभावविनिर्मुक्तमन्तरालं
रालंतदुच्यतेते॥१८॥
बाह्यभावंभावंभवेद्विश्वमन्तःप्रकृतिरुच्यतेते।
अन्तरादन्तरंरंज्ञेयंेयंनारिकेलफलाम्बुवत्ुवत्॥१९॥
भ्रान्तिज्ञानंानंस्थितंतंबाह्यंसम्यग्ज्ञानंानंचमध्यगम्गम्।
मध्यान्मध्यतरंतरंज्ञेयंेयंनारिकेलफलाम्बुवत्ुवत्॥२०॥
पौर्णमास्यांांयथाचन्द्रएकएवातिनिर्मलःलः।
तेनतत्सदृशंशंपश्येद्द्विधादृष्टिर्विपर्ययःयः॥२१॥
अनेनैवप्रकारेणकारेणबुद्धिभेदोभेदोनसर्वगःगः।
दाताचधीरतामेति
गीयतेनामकोटिभिः
ः॥२२॥
गुरुप्रज्ञाप्रसादेनसादेनमूर्खोवायदिपण्डितःतः।
यस्तुुसम्बुध्यतेतेतत्त्वंविरक्तोभवसागरात्॥२३॥
रागद्वेषविनिर्मुक्तःसर्वभूतहितेतेरतः।
दृढबोधश्चधीरश्च
सगच्छेत्परमंरमंपदम्॥२४॥
घटेभिन्नेघटाकाशआकाशेलीयतेयथा।
देहाभावेतथायोगीस्वरूपेपेपरमात्मनि
॥२५॥
उक्तेयंेयंकर्मयुक्तानांानांमतिर्यान्तेऽपिसागतिःः।
नचोक्तायोगयुक्तानांानांमतिर्यान्तेऽपिसागतिःः॥२६॥
यागतिःःकर्मयुक्तानांानांसाचवागिन्द्रियाद्वदेत्देत्।
योगिनां
नांयागतिःःक्वापिह्यकथ्याभवतोर्जिता
ता॥२७॥
एवंज्ञात्वात्वमुंमुंमार्गंयोगिनां
नांनैवकल्पितम्तम्।
विकल्पवर्जनंनंतेषांस्वयंयंसिद्धिःप्रवर्ततेते॥२८॥
अवधूतगीता
तीर्थेवान्त्यजगेहेजगेहेवायत्रकुत्रमृतोऽपि
वा।
नयोगीपश्यतेयतेगर्भंपरेब्रह्मणिलीयते॥२९॥
सहजमजमचिन्त्यं
ंयस्तुुपश्येत्स्वरूपंपं
घटति
यदियथेष्टंंलिप्यतेतेनैवदोषैः।
सकृदपि
तदभावात्कर्म
किञ्चिन्नकुर्यात्त्
तदपि
नचविबद्धःसंयमीवातपस्वी॥३०॥
निरामयंरामयंनिष्प्रतिमंमंनिराकृतिं
निराश्रयंयंनिर्वपुषंपुषंनिराशिषम्षम्।
निर्द्वन्द्वनिर्मोहमलुप्तशक्तिकंकं
तमीशमात्मानमुपैति
शाश्वतम्तम्॥३१॥
वेदोनदीक्षानचमुण्डनक्रियाया
गुरुर्नशिष्योनचयन्त्रसम्पदःदः।
मुद्रादिकंकंचापि
नयत्रभासते
तमीशमात्मानमुपैति
शाश्वतम्तम्॥३२॥
नशाम्भवंवंशाक्तिकमानवंकमानवंनवा
पिण्डंडंचरूपंपंचपदादिकंकंनवा।
आरम्भनिष्पत्तिघटादिकंकंचनो
तमीशमात्मानमुपैति
शाश्वतम्तम्॥३३॥
यस्यस्वरूपात्सचराचरंचराचरंजग-
दुत्पद्यतेतेतिष्ठतिलीयतेऽपि
वा।
पयोविकारादिव
वफेनबुद्बुदाुदा-
स्तमीशमात्मानमुपैतिशाश्वतम्तम्॥३४॥
नासानिरोधोरोधोनचदृष्टिरासनंरासनं
बोधोऽप्यबोधोऽपि
नयत्रभासते।
नाडीप्रचारोऽपि
नयत्रकिञ्चि-
त्तमीशमात्मानमुपैतिशाश्वतम्तम्॥३५॥
नानात्वमेकत्वमुभत्वमन्यताता
अणुत्वदीर्घत्वमहत्त्वशून्यताता।
मानत्वमेयत्वसमत्ववर्जितंतं
अवधूतगीता
तमीशमात्मानमुपैति
शाश्वतम्तम्॥३६॥
सुसंयमीवायदिवानसंयमी
सुसङ्ग्रहीहीवायदिवानसङ्ग्रहीही।
निष्कर्मकोकोवायदिवासकर्मक-
स्तमीशमात्मानमुपैतिशाश्वतम्तम्॥३७॥
मनोनबुद्धिर्नशरीरमिन्द्रियंयं
तन्मात्रभूतानिनभूतपञ्चकम्कम्।
अहङ्कृतिश्चापिवियत्स्वरूपकंपकं
तमीशमात्मानमुपैति
शाश्वतम्तम्॥३८॥
विधौधौनिरोधेरोधेपरमात्मतां
तांगते
नयोगिनश्चेतसिभेदवर्जिते
ते।
शौचंनवाशौचमलिङ्गभावना
भावना
सर्वंविधेयंधेयंयदिवानिषिध्यतेते॥३९॥
मनोवचोयत्रनशक्तमीरितुंतुं
नूनंकथंतत्रगुरूपदेशतापदेशता।
इमांकथामुक्तवतोवतोगुरोस्त
द्युक्तस्यतत्त्वंहिसमंप्रकाशतेकाशते॥४०॥
इति
द्वितीयोऽध्यायःायः॥२॥
अथतृतीयोऽध्यायः
ायः
गुणविगुणविभागो
भागोवर्ततेतेनैवकिञ्चित्त्
रतिविरतिविहीनंहीनंनिर्मलंलंनिष्प्रपञ्चम्म्।
गुणविगुणविहीनं
हीनंव्यापकंापकंविश्वरूपंपं
कथमहमिह
हवन्देव्योमरूपंपंशिवंवंवै॥१॥
श्वेतादिवर्णरहितोतोनियतंयतंशिवश्च
कार्यंहिकारणमिदं
दंहिपरंशिवश्च।
एवंविकल्परहितोऽहमलंतोऽहमलंशिवश्च
स्वात्मानमात्मनिसुमित्रकथंनमामि
॥२॥
निर्मूलमूलरहितोतोहिसदोदितोऽहंतोऽहं
अवधूतगीता
निर्धूमधूमरहितोतोहिसदोदितोऽहम्तोऽहम्।
निर्दीपदीपरहितोतोहिसदोदितोऽहंतोऽहं
ज्ञानामृतंानामृतंसमरसंगगनोपमोऽहम्॥३॥
निष्कामकाममिहनामकथंवदामि
निःसङ्गसङ्गमिहनामकथंवदामि
।
निःसारसाररहितंतंचकथंवदामि
ज्ञानामृतंानामृतंसमरसंगगनोपमोऽहम्॥४॥
अद्वैतरूपमखिलंलंहिकथंवदामि
द्वैतस्वरूपमखिलंलंहिकथंवदामि
।
नित्यंत्वनित्यमखिलंलंहिकथंवदामि
ज्ञानामृतंानामृतंसमरसंगगनोपमोऽहम्॥५॥
स्थूलंूलंहिनोनहिकृशंनगतागतंहि
आद्यन्तमध्यरहितंतंनपरापरंहि।
सत्यंवदामि
खलुवैपरमार्थतत्त्वं
ज्ञानामृतंानामृतंसमरसंगगनोपमोऽहम्॥६॥
संविद्धिसर्वकरणानिनभोनिभानि
संविद्धिसर्वविषयांश्चनभोनिभांश्च
।
संविद्धिचैकममलंनहिबन्धमुक्तंं
ज्ञानामृतंानामृतंसमरसंगगनोपमोऽहम्॥७॥
दुर्बोधबोधगहनोधबोधगहनोनभवामि
तात
दुर्लक्ष्यलक्ष्यगहनोगहनोनभवामि
तात।
आसन्नरूपगहनोपगहनोनभवामि
तात
ज्ञानामृतंानामृतंसमरसंगगनोपमोऽहम्॥८॥
निष्कर्मकर्मदहनोदहनोज्वलनोलनोभवामि
निर्दुःखदुःखदहनोःखदहनोज्वलनोलनोभवामि
।
निर्देहदेहदहनोहदेहदहनोज्वलनोलनोभवामि
ज्ञानामृतंानामृतंसमरसंगगनोपमोऽहम्॥९॥
निष्पापपापदहनोापपापदहनोहिहुताशनोऽहंताशनोऽहं
निर्धर्मधर्मदहनोदहनोहिहुताशनोऽहम्ताशनोऽहम्।
निर्बन्धबन्धदहनोदहनोहिहुताशनोऽहंताशनोऽहं
अवधूतगीता
ज्ञानामृतंानामृतंसमरसंगगनोपमोऽहम्॥१०॥
निर्भावभावरहितोतोनभवामि
वत्स
निर्योगयोगरहितोतोनभवामि
वत्स।
निश्चित्तचित्तरहितोतोनभवामि
वत्स
ज्ञानामृतंानामृतंसमरसंगगनोपमोऽहम्॥११॥
निर्मोहमोहपदवीतिनमेविकल्पो
निःशोकशोकपदवीतिनमेविकल्पः।
निर्लोभलोभपदवीतिनमेविकल्पो
ज्ञानामृतंानामृतंसमरसंगगनोपमोऽहम्॥१२॥
संसारसन्ततिलता
लतानचमेकदाचित्
त्
सन्तोषसन्ततिसुखोसुखोनचमेकदाचित्
त्।
अज्ञानबन्धनमिदंदंनचमेकदाचित्
त्
ज्ञानामृतंानामृतंसमरसंगगनोपमोऽहम्॥१३॥
संसारसन्ततिरजो
रजोनचमेविकारःकारः
सन्तापसन्ततितमोतमोनचमेविकारःकारः।
सत्त्वंस्वधर्मजनकंजनकंनचमेविकारोकारो
ज्ञानामृतंानामृतंसमरसंगगनोपमोऽहम्॥१४॥
सन्तापदुःखजनकोःखजनकोनविधिःकदाचित्
त्
सन्तापयोगजनितंतंनमनःकदाचित्
त्।
यस्मादहङ्कृतिरियंयंनचमेकदाचित्
त्
ज्ञानामृतंानामृतंसमरसंगगनोपमोऽहम्॥१५॥
निष्कम्पकम्पनिधनंधनंनविकल्पकल्पं
स्वप्नप्रबोधनिधनंधनंनहिताहितंतंहि।
निःसारसारनिधनंधनंनचराचरंहि
ज्ञानामृतंानामृतंसमरसंगगनोपमोऽहम्॥१६॥
नोवेद्यवेदकमिदंदंनचहेतुतर्क्यं
वाचामगोचरमिदं
दंनमनोनबुद्धिः।
एवंकथंहिभवतःकथयामि
तत्त्वं
ज्ञानामृतंानामृतंसमरसंगगनोपमोऽहम्॥१७॥
अवधूतगीता
निर्भिन्नभिन्नरहितंतंपरमार्थतत्त्व-
मन्तर्बहिर्नहिकथंपरमार्थतत्त्वम्म्।
प्राक्सम्भवंवंनचरतंनहिवस्तुुकिञ्चित्त्
ज्ञानामृतंानामृतंसमरसंगगनोपमोऽहम्॥१८॥
रागादिदोषरहितं
तंत्वहमेवहमेवतत्त्वं
दैवादिदोषरहितं
तंत्वहमेवहमेवतत्त्वम्म्।
संसारशोकरहितंतंत्वहमेवहमेवतत्त्वं
ज्ञानामृतंानामृतंसमरसंगगनोपमोऽहम्॥१९॥
स्थानत्रयंयंयदिचनेति
कथंतुरीयं
कालत्रयंयंयदिचनेति
कथंदिशश्च।
शान्तंपदंहिपरमंपरमार्थतत्त्वं
ज्ञानामृतंानामृतंसमरसंगगनोपमोऽहम्॥२०॥
दीर्घोलघुःपुनरितीहतीहनमेविभागोभागो
विस्तारसंकटमितीहतीहनमेविभागःभागः।
कोणंहिवर्तुलमितीहतीहनमेविभागोभागो
ज्ञानामृतंानामृतंसमरसंगगनोपमोऽहम्॥२१॥
मातापितादि
तनयादि
नमेकदाचित्
त्
जातंमृतंनचमनोनचमेकदाचित्
त्।
निर्व्याकुलंकुलंस्थिरमिदंदंपरमार्थतत्त्वं
ज्ञानामृतंानामृतंसमरसंगगनोपमोऽहम्॥२२॥
शुद्धंविशुद्धमविचारमनन्तरूपंपं
निर्लेपलेपमविचारमनन्तरूपम्पम्।
निष्खण्डखण्डमविचारमनन्तरूपंपं
ज्ञानामृतंानामृतंसमरसंगगनोपमोऽहम्॥२३॥
ब्रह्मादयःादयःसुरगणाःकथमत्र
सन्ति
स्वर्गादयोदयोवसतयःकथमत्र
सन्ति।
यद्येकरूपममलंपममलंपरमार्थतत्त्वं
ज्ञानामृतंानामृतंसमरसंगगनोपमोऽहम्॥२४॥
निर्नेतिनेति
विमलोमलोहिकथंवदामि
निःशेषशेषविमलोमलोहिकथंवदामि
।
अवधूतगीता
निर्लिङ्गलिङ्गविमलोमलोहिकथंवदामि
ज्ञानामृतंानामृतंसमरसंगगनोपमोऽहम्॥२५॥
निष्कर्मकर्मपरमंपरमंसततंकरोमि
निःसङ्गसङ्गरहितंतंपरमंविनोदम्नोदम्।
निर्देहदेहरहितंतंसततंविनोदंनोदं
ज्ञानामृतंानामृतंसमरसंगगनोपमोऽहम्॥२६॥
मायाप्रपञ्चरचनारचनानचमेविकारःकारः।
कौटिल्यदम्भरचनारचनानचमेविकारःकारः।
सत्यानृतेतिरचनानचमेविकारोकारो
ज्ञानामृतंानामृतंसमरसंगगनोपमोऽहम्॥२७॥
सन्ध्यादिकालरहितंतंनचमेवियोगोयोगो-
ह्यन्तःप्रबोधरहितंतंबधिरोरोनमूकः।
एवंविकल्परहितंतंनचभावशुद्धंं
ज्ञानामृतंानामृतंसमरसंगगनोपमोऽहम्॥२८॥
निर्नाथनाथरहितंतंहिनिराकुलंराकुलंवै
निश्चित्तचित्तविगतंगतंहिनिराकुलंराकुलंवै।
संविद्धिसर्वविगतंगतंहिनिराकुलंराकुलंवै
ज्ञानामृतंानामृतंसमरसंगगनोपमोऽहम्॥२९॥
कान्तारमन्दिरमिदंदंहिकथंवदामि
संसिद्धसंशयमिदंदंहिकथंवदामि
।
एवंनिरन्तरसमंरसमंहिनिराकुलंराकुलंवै
ज्ञानामृतंानामृतंसमरसंगगनोपमोऽहम्॥३०॥
निर्जीवजीवरहितंतंसततंविभाति
निर्बीजबीजरहितंतंसततंविभाति।
निर्वाणबन्धरहितंतंसततंविभाति
ज्ञानामृतंानामृतंसमरसंगगनोपमोऽहम्॥३१॥
सम्भूतिवर्जितमिदंदंसततंविभाति
संसारवर्जितमिदं
दंसततंविभाति।
संहारवर्जितमिदं
दंसततंविभाति
ज्ञानामृतंानामृतंसमरसंगगनोपमोऽहम्॥३२॥
अवधूतगीता
उल्लेखमात्रमपितेनचनामरूपंपं
निर्भिन्नभिन्नमपितेनहिवस्तुुकिञ्चित्त्।
निर्लज्जमानसमानसकरोषि
कथंविषादंषादं
ज्ञानामृतंानामृतंसमरसंगगनोपमोऽहम्॥३३॥
किंंनामरोदिषि
सखेनजरानमृत्युःुः
किंंनामरोदिषि
सखेनचजन्मदुःखम्ःखम्।
किंंनामरोदिषि
सखेनचतेविकारोकारो
ज्ञानामृतंानामृतंसमरसंगगनोपमोऽहम्॥३४॥
किंंनामरोदिषि
सखेनचतेस्वरूपंपं
किंंनामरोदिषि
सखेनचतेविरूपम्पम्।
किंंनामरोदिषि
सखेनचतेवयांसि
ज्ञानामृतंानामृतंसमरसंगगनोपमोऽहम्॥३५॥
किंंनामरोदिषि
सखेनचतेवयांसि
किंंनामरोदिषि
सखेनचतेमनांसि
।
किंंनामरोदिषि
सखेनतवेन्द्रियाणि
ज्ञानामृतंानामृतंसमरसंगगनोपमोऽहम्॥३६॥
किंंनामरोदिषि
सखेनचतेऽस्ति
कामः
किंंनामरोदिषि
सखेनचतेप्रलोभःलोभः।
किंंनामरोदिषि
सखेनचतेविमोहोमोहो
ज्ञानामृतंानामृतंसमरसंगगनोपमोऽहम्॥३७॥
ऐश्वर्यमिच्छसिकथंनचतेधनानि
ऐश्वर्यमिच्छसिकथंनचतेहिपत्नी।
ऐश्वर्यमिच्छसिकथंनचतेममेति
ज्ञानामृतंानामृतंसमरसंगगनोपमोऽहम्॥३८॥
लिङ्गप्रपञ्चजनुषीजनुषीनचतेनमेच
निर्लज्जमानसमिदंदंचविभातिभिन्नम्म्।
निर्भेदभेदरहितंतंनचतेनमेच
ज्ञानामृतंानामृतंसमरसंगगनोपमोऽहम्॥३९॥
नोवाणुमात्रमपि
तेहिविरागरूपंपं
अवधूतगीता
नोवाणुमात्रमपि
तेहिसरागरूपम्पम्।
नोवाणुमात्रमपि
तेहिसकामरूपंपं
ज्ञानामृतंानामृतंसमरसंगगनोपमोऽहम्॥४०॥
ध्यातातानतेहिहृदयेदयेनचतेसमाधि
र्ध्यानंनंनतेहिहृदयेदयेनबहिःःप्रदेशःदेशः।
ध्येयंेयंनचेति
हृदयेदयेनहिवस्तुुकालो
ज्ञानामृतंानामृतंसमरसंगगनोपमोऽहम्॥४१॥
यत्सारभूतमखिलंलंकथितंतंमयाते
नत्वंनमेनमहतोनगुरुर्ननशिष्यः।
स्वच्छन्दरूपसहजंपसहजंपरमार्थतत्त्वं
ज्ञानामृतंानामृतंसमरसंगगनोपमोऽहम्॥४२॥
कथमिह
हपरमार्थं
तत्त्वमानन्दरूपंपं
कथमिह
हपरमार्थं
नैवमानन्दरूपम्
पम्।
कथमिह
हपरमार्थं
ज्ञानविज्ञानरूपंपं
यदिपरमहमेकंवर्ततेतेव्योमरूपम्पम्॥४३॥
दहनपवनहीनंविद्धिविज्ञानमेकानमेक-
मवनिजलविहीनंहीनंविद्धिविज्ञानरूपम्पम्।
समगमनविहीनंहीनंविद्धिविज्ञानमेकंानमेकं
गगनमिव
वविशालंशालंविद्धिविज्ञानमेकम्ानमेकम्॥४४॥
नशून्यरूपंपंनविशून्यरूपंपं
नशुद्धरूपंपंनविशुद्धरूपम्पम्।
रूपंपंविरूपंपंनभवामि
किञ्चित्त्
स्वरूपरूपंपंपरमार्थतत्त्वम्म्॥४५॥
मुञ्चमुञ्चहिसंसारंत्यागंागंमुञ्चहिसर्वथाथा।
त्यागात्यागविषंषंशुद्धममृतंममृतंसहजंध्रुवम्ुवम्॥४६॥
इति
तृतीयोऽध्यायः
ायः॥३॥
अवधूतगीता
अथचतुर्थोऽध्यायःायः
नावाहनंनैवविसर्जनंनंवा
पुष्पाणिपत्राणिकथंभवन्ति।
ध्यानानिमन्त्राणिकथंभवन्ति
समासमंचैवशिवार्चनंनंच॥१॥
नकेवलंबन्धविबन्धमुक्तो
नकेवलंशुद्धविशुद्धमुक्तः।
नकेवलंयोगवियोगमुक्तःः
सवैविमुक्तोगगनोपमोऽहम्॥२॥
सञ्जायतेायतेसर्वमिदंदंहितथ्यं
सञ्जायतेायतेसर्वमिदंदंवितथ्यम्म्।
एवंविकल्पोममनैवजातः
स्वरूपनिर्वाणमनामयोऽहम्णमनामयोऽहम्॥३॥
नसाञ्जनंनंचैवनिरञ्जनंनंवा
नचान्तरंरंवापि
निरन्तरंरंवा।
अन्तर्विभन्नंनहिमेविभाति
स्वरूपनिर्वाणमनामयोऽहम्णमनामयोऽहम्॥४॥
अबोधबोधोममनैवजातो
बोधस्वरूपंपंममनैवजातम्।
निर्बोधबोधंधबोधंचकथंवदामि
स्वरूपनिर्वाणमनामयोऽहम्णमनामयोऽहम्॥५॥
नधर्मयुक्तोनचपापयुक्तोो
नबन्धयुक्तोनचमोक्षयुक्तः।
युक्तंंत्वयुक्तंंनचमेविभाति
स्वरूपनिर्वाणमनामयोऽहम्णमनामयोऽहम्॥६॥
परापरंवानचमेकदाचित्
त्
मध्यस्थभावोभावोहिनचारिमित्रम्म्।
हिताहितंतंचापि
कथंवदामि
स्वरूपनिर्वाणमनामयोऽहम्णमनामयोऽहम्॥७॥
अवधूतगीता
नोपासकोनैवमुपास्यरूपं
पं
नचोपदेशोनचमेक्रियायाच।
संवित्स्वरूपंपंचकथंवदामि
स्वरूपनिर्वाणमनामयोऽहम्णमनामयोऽहम्॥८॥
नोव्यापकंापकंव्याप्यमिहास्तिकिञ्चित्त्
नचालयंवापि
निरालयंरालयंवा।
अशून्यशून्यंचकथंवदामि
स्वरूपनिर्वाणमनामयोऽहम्णमनामयोऽहम्॥९॥
नग्राहकोाहकोग्राह्यकमेवकमेवकिञ्चित्त्
नकारणंवाममनैवकार्यम्म्।
अचिन्त्यचिन्त्यंचकथंवदामि
स्वरूपनिर्वाणमनामयोऽहम्णमनामयोऽहम्॥१०॥
नभेदकंवापि
नचैवभेद्यं
नवेदकंवाममनैववेद्यम्म्।
गतागतंतातकथंवदामि
स्वरूपनिर्वाणमनामयोऽहम्णमनामयोऽहम्॥११॥
नचास्तिदेहोनचमेविदेहोदेहो
बुद्धिर्मनोनोमेनहिचेन्द्रियाणि।
रागोविरागश्चकथंवदामि
स्वरूपनिर्वाणमनामयोऽहम्णमनामयोऽहम्॥१२॥
उल्लेखमात्रंनहिभिन्नमुच्चैै-
रुल्लेखमात्रंनतिरोहितंतंवै।
समासमंमित्रकथंवदामि
स्वरूपनिर्वाणमनामयोऽहम्णमनामयोऽहम्॥१३॥
जितेन्द्रियोऽहंयोऽहंत्वजितेन्द्रियोयोवा
नसंयमोमेनियमोयमोनजातः।
जयाजयौमित्रकथंवदामि
स्वरूपनिर्वाणमनामयोऽहम्णमनामयोऽहम्॥१४॥
अमूर्तमूर्तिर्नचमेकदाचि
दाद्यन्तमध्यंनचमेकदाचित्
त्।
अवधूतगीता
बलाबलंमित्रकथंवदामि
स्वरूपनिर्वाणमनामयोऽहम्णमनामयोऽहम्॥१५॥
मृतामृतंवापि
विषाविषंषंच
सञ्जायतेायतेतातनमेकदाचित्
त्।
अशुद्धशुद्धंचकथंवदामि
स्वरूपनिर्वाणमनामयोऽहम्णमनामयोऽहम्॥१६॥
स्वप्नःप्रबोधोबोधोनचयोगमुद्राा
नक्तंंदिवावावापि
नमेकदाचित्
त्।
अतुर्यतुर्यंचकथंवदामि
स्वरूपनिर्वाणमनामयोऽहम्णमनामयोऽहम्॥१७॥
संविद्धिमांसर्वविसर्वमुक्तंं
मायाविमायामायानचमेकदाचित्
त्।
सन्ध्यादिकंकंकर्मकथंवदामि
स्वरूपनिर्वाणमनामयोऽहम्णमनामयोऽहम्॥१८॥
संविद्धिमांसर्वसमाधियुक्तंं
संविद्धिमांलक्ष्यविलक्ष्यमुक्तम्म्।
योगंवियोगंयोगंचकथंवदामि
स्वरूपनिर्वाणमनामयोऽहम्णमनामयोऽहम्॥१९॥
मूर्खोऽपिनाहंनचपण्डितोऽहंतोऽहं
मौनंविमौनंमौनंनचमेकदाचित्
त्।
तर्कंवितर्कंचकथंवदामि
स्वरूपनिर्वाणमनामयोऽहम्णमनामयोऽहम्॥२०॥
पिताताचमाताचकुलंनजाति
र्जन्मादिमृत्युर्नचमेकदाचित्
त्।
स्नेहंेहंविमोहंमोहंचकथंवदामि
स्वरूपनिर्वाणमनामयोऽहम्णमनामयोऽहम्॥२१॥
अस्तंगतोनैवसदोदितोऽहंतोऽहं
तेजोवितेजोतेजोनचमेकदाचित्
त्।
सन्ध्यादिकंकंकर्मकथंवदामि
स्वरूपनिर्वाणमनामयोऽहम्णमनामयोऽहम्॥२२॥
अवधूतगीता
असंशयंविद्धिनिराकुलंराकुलंमां
असंशयंविद्धिनिरन्तरंरंमाम्।
असंशयंविद्धिनिरञ्जनंनंमां
स्वरूपनिर्वाणमनामयोऽहम्णमनामयोऽहम्॥२३॥
ध्यानानिसर्वाणिपरित्यजन्ति
शुभाशुभंकर्मपरित्यजन्ति।
त्यागामृतंागामृतंतातपिबन्तिधीराः
स्वरूपनिर्वाणमनामयोऽहम्णमनामयोऽहम्॥२४॥
विन्दतिविन्दतिनहिनहियत्र
छन्दोलक्षणंणंनहिनहितत्र।
समरसमग्नोोभावितपूतःतपूतः
प्रलपतितत्त्वंपरमवधूतः॥२५॥
इति
चतुर्थोऽध्यायःायः॥४॥
अथपञ्चमोध्यायःायः
ॐइति
गदितंतंगगनसमंतत्
नपरापरसारविचारचारइति
।
अविलासविलासनिराकरणंराकरणं
कथमक्षरबिन्दुसमुच्चरणम्रणम्॥१॥
इति
तत्त्वमसिप्रभृतिश्रुतिभिः
प्रतिपादितमात्मनितत्त्वमसि।
त्वमुपाधिविवर्जितसर्वसमंसमं
किमुमुरोदिषि
मानसि
सर्वसमम्समम्॥२॥
अधऊर्ध्वविवर्जितसर्वसमंसमं
बहिरन्तरवर्जितसर्वसमम्समम्।
यदिचैकविवर्जितसर्वसमंसमं
किमुमुरोदिषि
मानसि
सर्वसमम्समम्॥३॥
नहिकल्पितकल्पविचारचारइति
अवधूतगीता
नहिकारणकार्यविचार
चारइति
।
पदसन्धिविवर्जितसर्वसमंसमं
किमुमुरोदिषि
मानसि
सर्वसमम्समम्॥४॥
नहिबोधविबोधसमाधिरिति
नहिदेशविदेशसमाधिरिति
।
नहिकालविकालसमाधिरिति
किमुमुरोदिषि
मानसि
सर्वसमम्समम्॥५॥
नहिकुम्भनभोनभोनहिकुम्भइति
नहिजीववपुर्नहिजीवइति
।
नहिकारणकार्यविभाग
भागइति
किमुमुरोदिषि
मानसि
सर्वसमम्समम्॥६॥
इहसर्वनिरन्तरमोक्षपदंपदं
लघुदीर्घविचारविहीन
हीनइति
।
नहिवर्तुलकोणविभागभागइति
किमुमुरोदिषि
मानसि
सर्वसमम्समम्॥७॥
इहशून्यविशून्यविहीनहीनइति
इहशुद्धविशुद्धविहीनहीनइति
।
इहसर्वविसर्वविहीनहीनइति
किमुमुरोदिषि
मानसि
सर्वसमम्समम्॥८॥
नहिभिन्नविभिन्नविचारचारइति
बहिरन्तरसन्धिविचारचारइति
।
अरिमित्रविवर्जितसर्वसमंसमं
किमुमुरोदिषि
मानसि
सर्वसमम्समम्॥९॥
नहिशिष्यविशिष्यस्वरूपइति
नचराचरभेदविचारचारइति
।
इहसर्वनिरन्तरमोक्षपदंपदं
किमुमुरोदिषि
मानसि
सर्वसमम्समम्॥१०॥
ननुरूपविरूपविहीनहीनइति
ननुभिन्नविभिन्नविहीनहीनइति
।
ननुसर्गविसर्गविहीनहीनइति
अवधूतगीता
किमुमुरोदिषि
मानसि
सर्वसमम्समम्॥११॥
नगुणागुणपाशनिबन्ध
इति
मृतजीवनकर्म
करोमि
कथम्।
इति
शुद्धनिरञ्जनसर्वसमंसमं
किमुमुरोदिषि
मानसि
सर्वसमम्समम्॥१२॥
इहभावविभावविहीन
हीनइति
इहकामविकामविहीन
हीनइति
।
इहबोधतमंखलुमोक्षसमंसमं
किमुमुरोदिषि
मानसि
सर्वसमम्समम्॥१३॥
इहतत्त्वनिरन्तरतत्त्वमिति
नहिसन्धिविसन्धिविहीनहीनइति
।
यदिसर्वविवर्जितसर्वसमंसमं
किमुमुरोदिषि
मानसि
सर्वसमम्समम्॥१४॥
अनिकेतकुटीकेतकुटीपरिवारसमंवारसमं
इहसङ्गविसङ्गविहीनपरम्हीनपरम्।
इहबोधविबोधविहीनपरं
हीनपरं
किमुमुरोदिषि
मानसि
सर्वसमम्समम्॥१५॥
अविकारविकारमसत्यमिति
अविलक्षविलक्षमसत्यमिति।
यदिकेवलमात्मनि
सत्यमिति
किमुमुरोदिषि
मानसि
सर्वसमम्समम्॥१६॥
इहसर्वसमंसमंखलुजीवइति
इहसर्वनिरन्तरजीवरजीवइति
।
इहकेवलनिश्चलजीव
लजीवइति
किमुमुरोदिषि
मानसि
सर्वसमम्समम्॥१७॥
अविवेकविवेकमबोधवेकमबोधइति
अविकल्पविकल्पमबोधमबोधइति
।
यदिचैकनिरन्तरबोध
रबोधइति
किमुमुरोदिषि
मानसि
सर्वसमम्समम्॥१८॥
अवधूतगीता
नहिमोक्षपदंपदंनहिबन्धपदंपदं
नहिपुण्यपदंयपदंनहिपापपदम्।
नहिपूर्णपदंपदंनहिरिक्तपदंपदं
किमुमुरोदिषि
मानसि
सर्वसमम्समम्॥१९॥
यदिवर्णविवर्णविहीनसमंहीनसमं
यदिकारणकार्यविहीनसमम्
हीनसमम्।
यदिभेदविभेदविहीनसमंहीनसमं
किमुमुरोदिषि
मानसि
सर्वसमम्समम्॥२०॥
इहसर्वनिरन्तरसर्वचितेते
इहकेवलनिश्चलसर्वचितेते।
द्विपदादिविवर्जितसर्वचितेते
किमुमुरोदिषि
मानसि
सर्वसमम्समम्॥२१॥
अतिसर्वनिरन्तरसर्वगतंगतं
अतिनिर्मलनिश्चलसर्वगतम्गतम्।
दिनरात्रिविवर्जितसर्वगतंगतं
किमुमुरोदिषि
मानसि
सर्वसमम्समम्॥२२॥
नहिबन्धविबन्धसमागमनंसमागमनं
नहियोगवियोगसमागमनम्योगसमागमनम्।
नहितर्कवितर्कसमागमनंसमागमनं
किमुमुरोदिषि
मानसि
सर्वसमम्समम्॥२३॥
इहकालविकालनिराकरणं
राकरणं
अणुमात्रकृशानुनिराकरणम्राकरणम्।
नहिकेवलसत्यनिराकरणं
राकरणं
किमुमुरोदिषि
मानसि
सर्वसमम्समम्॥२४॥
इहदेहविदेहविहीन
हीनइति
ननुस्वप्नसुषुप्तिविहीनपरम्हीनपरम्।
अभिधानविधानविहीनपरंहीनपरं
किमुमुरोदिषि
मानसि
सर्वसमम्समम्॥२५॥
गगनोपमशुद्धविशालसमं
शालसमं
अतिसर्वविवर्जितसर्वसमम्समम्।
अवधूतगीता
गतसारविसारविकारसमं
कारसमं
किमुमुरोदिषि
मानसि
सर्वसमम्समम्॥२६॥
इहधर्मविधर्मविरागतरागतर-
मिहवस्तुविवस्तुविरागतरम्रागतरम्।
इहकामविकामविरागतरं
रागतरं
किमुमुरोदिषि
मानसि
सर्वसमम्समम्॥२७॥
सुखदुःखविवर्जितसर्वसमसम-
मिहशोकविशोकविहीनपरम्
हीनपरम्।
गुरुशिष्यविवर्जिततत्त्वपरंपरं
किमुमुरोदिषि
मानसि
सर्वसमम्समम्॥२८॥
नकिलाङ्कुरसारविसारसारइति
नचलाचलसाम्यविसाम्यमिति
।
अविचारविचारविहीनमिति
किमुमुरोदिषि
मानसि
सर्वसमम्समम्॥२९॥
इहसारसमुच्चयसारमिति
।
कथितंतंनिजभावविभेदभेदइति
।
विषयेषयेकरणत्वमसत्यमिति
किमुमुरोदिषि
मानसि
सर्वसमम्समम्॥३०॥
बहुधाधाश्रुतयःुतयःप्रवदन्तियतो
वियदादिरिदंदंमृगतोयसमम्।
यदिचैकनिरन्तरसर्वसमंसमं
किमुमुरोदिषि
मानसि
सर्वसमम्समम्॥३१॥
विन्दतिविन्दतिनहिनहियत्र
छन्दोलक्षणंणंनहिनहितत्र।
समरसमग्नोोभावितपूतःतपूतः
प्रलपतितत्त्वंपरमवधूतः॥३२॥
इति
पञ्चमोऽध्यायःायः॥५॥
अवधूतगीता
अथषष्ठमोऽध्यायःायः
बहुधाधाश्रुतयःुतयःप्रवदन्तिवयं
वियदादिरिदंदंमृगतोयसमम्।
यदिचैकनिरन्तरसर्वशिव-
मुपमेयमथोह्युपमा
ुपमाचकथम्॥१॥
अविभक्तिविभक्तिविहीनपरंहीनपरं
ननुकार्यविकार्यविहीनपरम्हीनपरम्।
यदिचैकनिरन्तरसर्वशिवंवं
यजनंचकथंतपनंचकथम्॥२॥
मनएवनिरन्तरसर्वगतंगतं
ह्यविशालविशालविहीनपरम्हीनपरम्।
मनएवनिरन्तरसर्वशिवंवं
मनसापि
कथंवचसाचकथम्॥३॥
दिनरात्रिविभेदनिराकरणराकरण-
मुदितानुदितस्यनिराकरणम्राकरणम्।
यदिचैकनिरन्तरसर्वशिवंवं
रविचन्द्रमसौमसौज्वलनश्चकथम्॥४॥
गतकामविकामविभेद
भेदइति
गतचेष्टविचेष्टविभेदभेदइति
।
यदिचैकनिरन्तरसर्वशिवंवं
बहिरन्तरभिन्नमतिश्चकथम्॥५॥
यदिसारविसारविहीन
हीनइति
यदिशून्यविशून्यविहीनहीनइति
।
यदिचैकनिरन्तरसर्वशिवंवं
प्रथमंथमंचकथंचरमंचकथम्॥६॥
यदिभेदविभेदनिराकरणंराकरणं
यदिवेदकवेद्यनिराकरणम्
राकरणम्।
यदिचैकनिरन्तरसर्वशिवंवं
तृतीयंचकथंतुरीयंचकथम्॥७॥
अवधूतगीता
गदिताविदितंतंनहिसत्यमिति
विदिताविदितंतंनहिसत्यमिति।
यदिचैकनिरन्तरसर्वशिवंवं
विषयेन्द्रियबुद्धिमनांसिकथम्॥८॥
गगनंपवनोनहिसत्यमिति
धरणीदहनोनहिसत्यमिति।
यदिचैकनिरन्तरसर्वशिवंवं
जलदश्च
कथंसलिलंलंचकथम्॥९॥
यदिकल्पितलोकनिराकरणंराकरणं
यदिकल्पितदेवनिराकरणम्राकरणम्।
यदिचैकनिरन्तरसर्वशिवंवं
गुणदोषविचारमतिश्च
कथम्॥१०॥
मरणामरणंहिनिराकरणंराकरणं
करणाकरणंहिनिराकरणम्राकरणम्।
यदिचैकनिरन्तरसर्वशिवंवं
गमनागमनंहिकथंवदति
॥११॥
प्रकृतिःपुरुषोषोनहिभेदइति
नहिकारणकार्यविभेद
भेदइति
।
यदिचैकनिरन्तरसर्वशिवंवं
पुरुषापुरुषंषंचकथंवदति
॥१२॥
तृतीयंनहिदुःखसमागमनंःखसमागमनं
नगुणाद्द्वितीयस्यसमागमनम्।
यदिचैकनिरन्तरसर्वशिवंवं
स्थविरश्चयुवाचशिशुश्चकथम्॥१३॥
ननुआश्रमवर्णविहीनपरंहीनपरं
ननुकारणकर्तृविहीनपरम्हीनपरम्।
यदिचैकनिरन्तरसर्वशिव-
मविनष्टविनष्टमतिश्चकथम्॥१४॥
ग्रसिताग्रसितंतंचवितथ्यमिति
जनिताजनितंतंचवितथ्यमिति।
अवधूतगीता
यदिचैकनिरन्तरसर्वशिव-
मविनाशि
विनाशिकथंहिभवेत्॥१५॥
पुरुषापुरुषस्यविनष्टमिति
वनितावनितस्यविनष्टमिति।
यदिचैकनिरन्तरसर्वशिव-
मविनोदविनोदमतिश्चकथम्॥१६॥
यदिमोहविषादविहीनपरो
हीनपरो
यदिसंशयशोकविहीनपरःहीनपरः।
यदिचैकनिरन्तरसर्वशिव-
महमत्र
ममेति
कथंचपुनः॥१७॥महमेति
ननुधर्मविधर्मविनाशनाशइति
ननुबन्धविबन्धविनाशनाशइति
।
यदिचैकनिरन्तरसर्वशिवंवं-
मिहदुःखविदुःखमतिश्चकथम्॥१८॥
नहियाज्ञिकयज्ञविभागभागइति
नहुताशनवस्तुविभागभागइति
।
यदिचैकनिरन्तरसर्वशिवंवं
वदकर्मफलानिभवन्तिकथम्॥१९॥
ननुशोकविशोकविमुक्त
इति
ननुदर्पविदर्पविमुक्तइति
।
यदिचैकनिरन्तरसर्वशिवंवं
ननुरागविरागमतिश्च
कथम्॥२०॥
नहिमोहविमोहविकार
कारइति
नहिलोभविलोभविकार
कारइति
।
यदिचैकनिरन्तरसर्वशिवंवं
ह्यविवेकविवेकमतिश्चकथम्॥२१॥
त्वमहंमहंनहिहन्तकदाचिदपि
कुलजातिविचारमसत्यमिति
।
अहमेवशिवःवःपरमार्थ
इति
अभिवादनमत्रकरोमि
कथम्॥२२॥
अवधूतगीता
गुरुशिष्यविचारविशीर्णइति
उपदेशविचारविशीर्ण
इति
।
अहमेवशिवःवःपरमार्थ
इति
अभिवादनमत्रकरोमि
कथम्॥२३॥
नहिकल्पितदेहविभागभागइति
नहिकल्पितलोकविभागभागइति
।
अहमेवशिवःवःपरमार्थ
इति
अभिवादनमत्रकरोमि
कथम्॥२४॥
सरजोविरजोरजोनकदाचिदपि
ननुनिर्मलनिश्चलशुद्धइति
।
अहमेवशिवःवःपरमार्थ
इति
अभिवादनमत्रकरोमि
कथम्॥२५॥
नहिदेहविदेहविकल्प
इति
अनृतंचरितंतंनहिसत्यमिति।
अहमेवशिवःवःपरमार्थ
इति
अभिवादनमत्रकरोमि
कथम्॥२६॥
विन्दतिविन्दतिनहिनहियत्र
छन्दोलक्षणंणंनहिनहितत्र।
समरसमग्नोोभावितपूतःतपूतः
प्रलपतितत्त्वंपरमवधूतः॥२७॥
इति
षष्ठमोऽध्यायःायः॥६॥
अथसप्तमोऽध्यायःायः
रथ्याकर्पटविरचितकन्थः
पुण्यापुण्यविवर्जितपन्थः।
शून्यागारेागारेतिष्ठतिनग्नो
शुद्धनिरञ्जनसमरसमग्नः॥१॥
लक्ष्यालक्ष्यविवर्जितलक्ष्यो
अवधूतगीता
युक्तायुक्तविवर्जितदक्षः।
केवलतत्त्वनिरञ्जनपूतोनपूतो
वादविवादःवादःकथमवधूतः॥२॥
आशापाशविबन्धनमुक्ताःाः
शौचाचारविवर्जितयुक्ताः
ाः।
एवंसर्वविवर्जितशान्ता-
स्तत्त्वंशुद्धनिरञ्जनवन्तः॥३॥
कथमिह
हदेहविदेहविचारः
चारः
कथमिह
हरागविरागविचारः
चारः।
निर्मलनिश्चलगगनाकारंलगगनाकारं
स्वयमिहतत्त्वंसहजाकारम्॥४॥
कथमिह
हतत्त्वंविन्दतियत्र
रूपमरूपंपंकथमिह
हतत्र।
गगनाकारःपरमोयत्र
विषयीकरणंषयीकरणंकथमिह
हतत्र॥५॥
गगनाकारनिरन्तरहंस
रहंस-
स्तत्त्वविशुद्धनिरञ्जनहंसःनहंसः।
एवंकथमिह
हभिन्नविभिन्नं
बन्धविबन्धविकारविभिन्नम्म्॥६॥
केवलतत्त्वनिरन्तरसर्वं
योगवियोगौयोगौकथमिह
हगर्वम्म्।
एवंपरमनिरन्तरसर्व-
मेवंकथमिह
हसारविसारम्सारम्॥७॥
केवलतत्त्वनिरञ्जनसर्वं
गगनाकारनिरन्तरशुद्धम्
म्।
एवंकथमिह
हसङ्गविसङ्गं
सत्यंकथमिह
हरङ्गविरङ्गम्म्॥८॥
योगवियोगैयोगैरहितोतोयोगी
भोगविभोगैभोगैरहितोतोभोगी।
एवंचरति
हिमन्दंमन्दं
अवधूतगीता
मनसाकल्पितसहजानन्दम्म्॥९॥
बोधविबोधैःबोधैःसततंयुक्तो
द्वैताद्वैतैःैतैःकथमिह
हमुक्तः।
सहजोविरजःरजःकथमिह
हयोगी
शुद्धनिरञ्जनसमरसभोगीनसमरसभोगी॥१०॥
भग्नाभग्नविवर्जितभग्नो
लग्नालग्नविवर्जितलग्नः।
एवंकथमिह
हसारविसारःसारः
समरसतत्त्वं
ंगगनाकारः॥११॥
सततंसर्वविवर्जितयुक्तः
सर्वंतत्त्वविवर्जितमुक्तः।
एवंकथमिह
हजीवितमरणंतमरणं
ध्यानाध्यानैःानैःकथमिह
हकरणम्॥१२॥
इन्द्रजालमिदंदंसर्वंयथामरुमरीचिकाका।
अखण्डितमनाकारोतमनाकारोवर्ततेतेकेवलःशिवःवः॥१३॥
धर्मादौदौमोक्षपर्यन्तंनिरीहाःरीहाःसर्वथाथावयम्।
कथंरागविरागैश्च
कल्पयन्तिविपश्चितःतः॥१४॥
विन्दतिविन्दतिनहिनहियत्र
छन्दोलक्षणंणंनहिनहितत्र।
समरसमग्नोोभावितपूतःतपूतः
प्रलपतितत्त्वंपरमवधूतः॥१५॥
इति
सप्तमोऽध्यायःायः॥७॥
अथअष्टमोऽध्यायःायः
त्वद्यात्रयायाव्यापकतापकताहताते
ध्यानेनानेनचेतःपरताहताते।
स्तुत्यामयावाक्परतारताहताते
क्षमस्वनित्यंत्रिविधापराधान्धापराधान्॥१॥
अवधूतगीता
कामैरहतधीर्दान्तो
ोमृदुःःशुचिरकिञ्चनःनः।
अनीहोमितभुक्तभुक्शान्तःस्थिरोरोमच्छरणोरणोमुनिःः॥२॥
अप्रमत्तोगभीरात्मा
ाधृतिमान्मान्जितषड्गुणःुणः।
अमानीमानदःकल्पोमैत्रःकारुणिकःकःकविःः॥३॥
कृपालुरकृतद्रोहस्तितिक्षुःुःसर्वदेहिनाम्नाम्।
सत्यसारोऽनवद्यात्मासमःसर्वोपकारकःपकारकः॥४॥
अवधूतलक्षणंणंवर्णैर्ज्ञातव्यंभगवत्तमैःमैः।
वेदवर्णार्थतत्त्वज्ञैर्वेदवेदान्तवादिभिः॥५॥
आशापाशविनिर्मुक्त
आदिमध्यान्तनिर्मलःलः।
आनन्देवर्ततेतेनित्यमकारंमकारंतस्यलक्षणम्णम्॥६॥
वासनावर्जितातायेनवक्तव्यंचनिरामयम्रामयम्।
वर्तमानेषुमानेषुवर्तेतवकारंतस्यलक्षणम्णम्॥७॥
धूलिधूसरगात्राणिधूतचित्तोोनिरामयःरामयः।
धारणाध्याननिर्मुक्तोधूकारस्तस्य
लक्षणम्णम्॥८॥
तत्त्वचिन्ताधृतायेनचिन्ताचेष्टाविवर्जितःतः।
तमोऽहंकारनिर्मुक्तस्तकारस्तस्यलक्षणम्णम्॥९॥
दत्तात्रेयावधूतेनेयावधूतेननिर्मितानन्दरूपिणाणा।
येपठन्तिचश‍ृण्वन्तितेषांनैवपुनर्भवःवः॥१०॥
इति
अष्टमोऽध्यायःायः॥८॥
इति
अवधूतगीतासमाप्ताा॥
अवधूतगीता

About this stotram — Dattatreya

A Stotram is a Sanskrit hymn of praise composed by great sages and poet-saints such as Adi Shankaracharya. Stotrams describe the deity’s form, qualities and deeds in richly poetic language, and chanting them is said to purify the intellect and awaken devotion. Many stotrams carry a phala-shruti — a closing verse describing the benefits of recitation.

How to chant

Stotrams reward slow, attentive chanting. Read the meaning once before you begin so the verses resonate as you recite. Early morning (Brahma Muhurat) is ideal, but any quiet time works. If Sanskrit feels difficult, chant along with the transliteration and let the rhythm settle naturally over a few days of practice.

datta-jayantidaily-pujasmartasanskritstotradevotional