কপালেশ্বর অষ্টকম্

ीकपालीवराटक
{॥ ीकपालीवराटक ॥}
(अटक) a .
 . यतो वाचो िनवतते। अाय
मनसा सह। ,
अिसतिगिरसमं या कजलं िसधुः पां
सुरतवरशाखा लेखनी पमूव ।
िलखित यिद गृहीवा सारदा सवकालं
तदिप तव गुणानामीश पारं न याित ॥
मधुपीता वाचः परमममृतं िनमतवत-
तव  क वागिप सुरगुरोवमयपद ।
मम वेतां वाण गुणकथनपुयेन भवतः
पुनामीयथऽम पुरमथन बुियवथता ॥
तावसग जनताघिवलवो यम ितलोकमबवयिप ।
नामायनतय यशोऽिकतािन यछृवित गायित
गृणित साधवः ॥ (1-5-11).
ये यथा मां पते तांतथैव भजायह ।
मम वमनुवतते मनुयाः पाथ सवशः ॥ (4-11).
 . िलयतेऽनेन इित िलग।
 (िनगछित)
 . लयं गछित भूतािन संहारे िनिखलािन
च। िनगछित यतचािप िलगोततेन हेतुना ॥
 . (अप).
लेशोऽिधकतरतेषा-मयतासत-चेतसा ॥
अयता िह गितदुःखं देहविरवायते ॥ (12-5).
ा िवणुच च िखडिमित कयते ।
ऊव तु िशवभागया िवणुभागतु मयमः ।
ाभागवधः ोतः शाैलगकुभयोः ॥
िलगपी - लीनमथ गमयतीित िलग। तूपी िलगपी ।
अिवाितरोिहत-जडपचय गमकवं काशामकय चैतयय,
तूपी परमेवरः इयथः। तदुतं कादे -
सूतः:-
अथातः संवयािम िशविलगं समासतः ।
यय िवानमाेण िवमुतो मानवो भवे ॥
िशव एव वयं िलगं गमकमेव िह ।
िशवेन गयते सव िशवो नायेन गयते ॥ (653).
(याम) . .
शंभुरेव तदा पूयो नाये िववादयसुराः ।
य सवऽिप सुरातठित िशवसिनधौ ॥
अततयाचनं पूजा कथागुणगणतव ।
तमय जपचैव कतयो मोकांििभः ॥
दािरदुःखताधानां एतियाजनं मृत ।
ऋणाणविनमनानां उडुपोऽयं सुतारकः ॥
दोषे पावतीनाथे महवित ताडव ।
वादेवी वलवीधे मृदगं गडवजः ।
रमा गानकलां ा तालं वेणुं िदवपितः ॥
सव चाये सुपवणः सेवते तं महेवर ।
पुयें समासा महािलगं िनषेय च ॥
पचकृवा नमकुय साटागं भतपूवक ।
पांसूनां अगलनानां एकैकय नमकृतौ ॥
िदयवषसहंतु िशवलोके महीयते।
दशनं वदनं िलगदिणच तपण ।
दोषे ऋणमुतेः या भवतूलमहािनलः ।
भुतमथुनमयगं हिरदशनकीतने ।
यथलापं दोषे तु वजयेैिदको जनः ॥
िववचनं सदा काय दोषसमयं िवना ।
तािप नरसहं तु कीतयेशयेुधः ॥
एवं दोषसमये पूजां कतुमशनुव ।
गवा िशवालयं पये भतोऽभतोऽतवा िशव ॥
ॐ ऋतं सयं परं  पुषं नृकेसिर िवह ।
कृणपगल-मूवरेतं िवपां शंकरं नीललोिहतं
उमापत पशुपत िपनािकनं िमतुित-मीशानः--- ॥
िदनमेत ततः पुयं भिवयित महर ।
िशवराििरित याता ितिथरेषा मम िया ॥
भोगावहं इदं िलगं भुतमुयेक साधन ।
दशन-पशन-यानाजतूनां जम मोचन ॥
अनलाचल-संकाशं यिददं िलगमुथत ।
अणाचलिमयेव तिददं यातमेयित ॥
 (तेजोिलग।).
िवषया िविनवतते िनराहारय देिहनः।
माघकृणचतुदयां उपवासोऽितदुलभः ।
तािप दुलभं मये राौ जागरणं नृणा ॥
अतीव दुलभं त िशविलगय दशन ।
सुदुलभतरं त पूजनं परमेिशतुः ॥
भव-कोिट-शतोपा-पुय-रािश-िवपाकतः ।
लयते वा पुनत िबव-पापणं िवभोः ॥
वषणामयुतं येन नातं गगासिरजले ।
सकृ िबवाचनेनैव तफलं लयते नरैः ॥
अोपवासः केनािप कृतः तुशतायते ।
राौ जागरणं पुयं वष-कोिट-तपोिधक ॥
एकेन िबव-पेण िशव-िलगाचने कृते ।
ैलोये तय पुयय को वा सायमृछित ॥
अहो बलवती माया येन शैवी महाितिथः ।
नोपायते जनै-मूढैः अितमूखिरव यी ॥
उपवासो जागरणं सिनिधः परमेिशतुः ।
गोकण िशवलोकय नृणां सोपान-पितः ॥
 's ऋषभाढः.
(ऋषभः)
 . :- "वृष सेचने"
वषणा सवकामानांवृषभः, धमपतया सवकामदवा,
तमाढः; वृषभवाहनः इयथः। (40).
वृषाकः। (39)..
रथथं वामनं वा पुनजम न िवते । " "
आमानं रिथनं िवि शरीरं रथमेव च ।
बु तु सारथ िवि मनः हमेव च ॥
 . वामनः
अगुठमाः पुषो मय आमिन ितठित ।
ईशानं भूतभयय न ततो िवजुगुसते ॥
िनरपें मुन शातं िनवरं समदशन ।
अनुजायहं िनयं पूययेयिरेणुिभः ॥
 िभाटनः
 कामेश-ब-मागयसू-शोिभत-कधरा। 's
 अबकानाथः = अबकाया नाथः पितः। इदं चाथतः
ुित-िसं नाम। "नमो िहरय-बाहवे िहरय-वणय
िहरय-पाय िहरय-पतयेऽबका-पतय उमा-पतये पशु-पतये
नमोनमः।
संसाराणव-मनानां समुरण हेतुः -
संसारः जननमरणािदसमूहः स एवाणवः, समुः अपारवा,
त मनानां सवदा दुःखनुभिवतॄणां,
दुःखनाशकरलवािदरिहतानां, समुरणे,
तेषां दुःखनाशने हेतुः कारणं वेदातमहावायजय-
वृयाढः स संसरपाशिवछेदकरवा ॥
"ावा देवं सवपाशापहािनिरित।" ुितः ॥ (408)
िवषयाणवमनानां समुरणसेतुः -
िवषयशदेन िवषयानुभवपसंसार उयते॥ स एवाणवः
समुः िवषयाणवः, तम संसारसमुे महित,
अिवाकामकमभवदुःखोदके तीरोगजरामृयुमहााहे
अनादावनतेऽपारे िनरालबे िवषयेियजिनतसुखलवलणिवमे,
पचेियोथतृमात- िवोभोथतानथशतमहोमिण,
महापातकानेकिनरयगते, (दुवरवािरचरगभ) हाहेयािद-
कूिजताोशनोूतमहाणवे मनानं समुरणे सयगुरणे
सेतुिरव सेतुः ।
"िनतं थाय समं शरीरं
दीियािण मनसा सिनवेय ।
ोडुपेन तरेव िवा
ोतांिस सविण भयावहािन॥" इित ुितः ॥ (477).
संसार-सागर-िनमजन-मुमानं
दीनं िवलोकय िवभो कणािनधे मा ।
लाद-खेद-पिरहार-परावतार-
लमीनृसह मम देिह करावलब॥(१०) ॥
 लाद-खेद-पिरहार-परावतार।
 . .अयवोचदिध वता
थमो दैयो िभष।
तेषामहं समुत मृयुसंसारसागरा ।
भवािम न िचरापाथ मयावेिशअतचेतसा ॥
 . कपं .
सवभूतािन कौतेय कृत याित मािमका ।
कपये पुनतािन कपादौ िवसृजायह ॥
कपालीित - कपालं कपालं अयातीित कपाली। एतेन
अनेक-ायय-दशव-लणं सनातनवमुतं भवित ।
सदा मोहाटयां चरित युवतीनां कुच-िगरौ
नटयाशाशाखावटित हिटित वैरमिभतः ।
कपािल! िभो! मे दय-किपमयत-चपलं
ढं बवा िशव भवदधीनं कु िवभो! ॥ (20).
 : मायां तु कृत िवामाियनं तु
महेवर । , , .
 . (18). िशवो मगलपः।
िनमठ-िनिखल-दुःखानुषग-परमानद-प इयथः ।
सवमगलमागये िशवे सवथसािधके ।
शरये यबके गौिर नारायिण नमोऽतु ते ॥
यः िशवो नमपायां या देवी सवमगला ।
तयोः संमरणा पुंसां सवतो जय मगल ॥
उमासहायं परमेवरं भुं
िलोचनं नीलकठं शात ।
यावा मुिनगछित भूतयोन
समतसा तमसः परता ॥
कपकाबा-कपालीशौ भतरण-तपरौ ।
तयोः अनुहो य वतते त मगल ॥
॥ ी कपालीवराटक ॥
कपािल-नामधेयकं कलािप-पुयधीवरं
कलाधराध-शेखरं करी-चम-भूिषत ।
कृपा-रसा-लोचनं कुलाचल-पूिजतं
कुबेर-िममूजतं गणेश-पूिजतं भजे ॥ १॥
भजे भुजग-भूषणं भवाध-भीित-भजनं
भवोवं भयापहं सुखदं सुरेवर ।
रवीदु-विन-लोचनं रमा-धवाचतं वरं
ुमा-धवं सुमाधवी-सुभूिषअतं महागु ॥ २॥
गुं िगरी-धिवनं गुह-ियं गुहाशयं
िगिर-ियं नग-िया-समिवतं वर-द ।
सुर-ियं रिव-भं सुरे-पूिजतं भुं
नरे-पीठ-दायकं नमायहं महेवर ॥ ३॥
महेवरं सुरेवरं धनेवर-ियेवरं
वनेवरं िवशु-िच वािसनं परापर ।
मवेष-धािरणं कृट-िचविपणं
िव-कम-कािरणं सुिशकं मरायह ॥ ४॥
मरायहं मरातकं मुरािर-सेिवतािकं
परािर-नाशन-मं पुरािर िपणं शुभ ।
पुअर-सह-भानु-तुय तेजसं महौजसं
सु-चडकेश पूिजतं मृडं समाये सदा ॥ ५॥
सदा ट-िपणं सतां हष-वषणं
िभदा िवनाश-कारण माणगोचरं पर ।
मुदा वृ-नतनं जगपिव-कीतनं
िनदानमेकमुतं िनतातमायेह ॥ ६॥
अहं-ममािद दूषणं महे-रन-भूषणं
महा-वृषे-वाहनं ही-भूषणािवत ।
वृषाकिप-विपणं मृषा-पदाथ-धािरणं
मृकडुसूनु संतुतं भीितदं नमािम त ॥ ७॥
नमािम तं महामत नतेटदान-चणं
नतात-भजनोतं नगे-वािसनं िवभु ।
अगेजा समिवतं मृगे िवमािवतं
खगे-वाहन-ियं सुखवपमयय ॥ ८॥
सुकपकाबका-पित-ियंवदं मनोहरं
सुगूडकािचरामकृण योिगिशय संतुत ।
महादोष पुयकाल कीतनाशुभदं
भजामहे सदामुदा कपािल मगळाटक ॥ ९॥
कपािल तुटदायकं महापिद पालकं
वभीट-िसि-दायकं िविशट-मगलाटक ।
पठेसुभततः कपािल सिनधौ मा
अवाय सवमायुरािद मोदते सुमगल ॥ १०॥
इित गूडलूर् ीरामकृणानद यती िशय
ी रामचेण िवरिचतं
॥ ी कपालीवराटकं सपूण ॥