Mahabharata — Svargarohana Parva
Mahabharata — Svargarohana Parva
Text in Roman script
Devotional text
[ja] savargaṃ tariviṣṭapaṃ parāpya mama pūrvapitāmahāḥ pāṇḍavā dhārtarāṣṭrāśa ca kāni sathānāni bhejire etada icchāmya ahaṃ śaròtuṃ sarvavica cāsi me mataḥ maharṣiṇābhyanujñātò vayāsenādbhuta karmaṇā [vai] savargaṃ tariviṣṭapaṃ parāpya tava pūrvapitāmahāḥ yudhiṣṭhiraprabhṛtayò yada akurvata taca chṛṇu savargaṃ tariviṣṭapaṃ parāpya dharmarājò yudhiṣṭhiraḥ duryòdhanaṃ śariyā juṣṭaṃ dadarśāsīnama āsane bharājamānāma ivādityaṃ vīra lakṣmyābhisaṃvṛtama devaira bharājiṣṇubhiḥ sādhyaiḥ sahitaṃ puṇyakarmabhiḥ tatò yudhiṣṭhirò dṛṣṭva duryòdhanama amarṣitaḥ sahasā saṃnivṛttò 'bhūca chariyaṃ dṛṣṭvā suyòdhane baruvanna uccaira vacasa tāna vai nāhaṃ duryòdhanena vai sahitaḥ kāmaye lòkā~la lubdhenādīrgha darśinā yatkṛte pṛthivī sarvā suhṛdò bāndhavāsa tathā hatāsmābhiḥ parasahyājau kaliṣṭaiḥ pūrvaṃ mahāvane daraupadī ca sabhāmadhye pāñcālī dharmacāriṇī parikliṣṭānavadyāṅgī patnī nò gurusaṃnidhau savasti devā na me kāmaḥ suyòdhanama udīkṣituma tatrāhaṃ gantuma icchāmi yatra te bharātarò mama maivama itya abravīta taṃ tu nāradaḥ parahasanna iva savarge nivāsò rājendra viruddhaṃ cāpi naśyati yudhiṣṭhira mahābāhò maivaṃ vòcaḥ kathaṃ cana duryòdhanaṃ parati nṛpaṃ śṛṇu cedaṃ vacò mama eṣa duryòdhanò rājā pūjyate taridaśaiḥ saha sadbhiśa ca rājapravaraira ya ime savargavāsinaḥ vīralòkagatiṃ parāptò yuddhe hutvātmanasa tanuma yūyaṃ savarge surasamā yenā yuddhe samāsitāḥ sa eṣa kaṣatradharmeṇa sathānama etada avāptavāna bhaye mahati yò 'bhītò babhūva pṛthivīpatiḥ na tana manasi kartavyaṃ putra yada dayūtakāritama daraupadyāśa ca parikleśaṃ na cintayatuma arhasi ye cānye 'pi parikleśā yuṣmākaṃ dayūtakāritāḥ saṃgrāmeṣva atha vānyātra na tāna saṃsmartuma arhasi samāgaccha yathānyāyaṃ rājñā duryòdhanena vai savargò 'yaṃ neha vairāṇi bhavanti manujādhipa nāradenaivama uktasa tu kururājò yudhiṣṭhiraḥ bharātṝna papraccha medhāvī vākyama etada uvāca ha yadi duryòdhanasyaite vīralòkaḥ sanātanāḥ adharmajñasya pāpasya pṛthivī suhṛda adruhaḥ yatkṛte pṛthivī naṣṭā sahayā saratha davipā vayaṃ ca manyunā dagdhā vairaṃ paraticikīrṣavaḥ ye te vīrā mahātmānò bharātarò me mahāvratāḥ satyapratijñā lòkasya śūrā vai satyavādinaḥ teṣāma idānīṃ ke lòkā daraṣṭuma icchāmi tāna ahama karṇaṃ caiva mahātmānaṃ kaunteyaṃ satyasaṃgarama dhṛṣṭadyumnaṃ sātyakiṃ ca dhṛṣṭadyumnasya cātmajāna ye ca śastraira vadhaṃ parāptāḥ kaṣatradharmeṇa pārthivāḥ kava nu te pārthivā barahmanna etāna paśyāmi nārada virāṭadrupadau caiva dhṛṣṭaketumukhāṃśa ca tāna śikhaṇḍinaṃ ca pāñcālyaṃ daraupadeyāṃśa ca sarvaśaḥ abhimanyuṃ ca durdharṣaṃ daraṣṭuma icchāmi nārada [ya] neha paśyāmi vibudhā rādheyama amitaujasama bharātarau ca mahātmānau yudhāmanyūttamaujasau juhuvura ye śarīrāṇi raṇavahnau mahārathāḥ rājānò rājaputrāśa ca ye madarthe hatā raṇe kava te mahārathāḥ sarve śārdūlasamavikramāḥ taira apya ayaṃ jitò lòkaḥ kaca cita puruṣasattamaiḥ yadi lòkāna imāna parāptāsa te ca sarve mahārathāḥ sathitaṃ vittahi māṃ devāḥ sahitaṃ taira mahātmabhiḥ kaca cina na taira avāptò 'yaṃ nṛpaira lòkò 'kaṣayaḥ śubhaḥ na taira ahaṃ vinā vatsye jañātibhira bharātṛbhisa tathā mātura hi vacanaṃ śarutvā tadā salilakarmaṇi karṇasya kariyatāṃ tòyama iti tapyāmi tena vai idaṃ ca paritapyāmi punaḥ punara ahaṃ surāḥ yana mātuḥ sadṛśau pādau tasyāhama amitaujasaḥ dṛṣṭvaiva taṃ nānugataḥ karṇaṃ parabalārdanama na haya asmāna karṇa sahitāña jayeca chakrò 'pi saṃyuge tama ahaṃ yatra tatrasthaṃ daraṣṭuma icchāmi sūryajama avijñātò mayā yò 'sau ghātitaḥ savyasācinā bhīmaṃ ca bhīmavikrāntaṃ parāṇebhyò 'pi pariyaṃ mama arjunaṃ cendra saṃkāśaṃ yamau tau ca yamòpamau daraṣṭuma icchāmi tāṃ cāhaṃ pāñcālīṃ dharmacāriṇīma na ceha sathātuma icchāmi satyama etada baravīmi vaḥ kiṃ me bharātṛvihīnasya savargeṇa surasattamāḥ yatra te sa mama savargò nāyaṃ savargò matò mama [devāha] yadi vai tatra te śaraddhā gamyatāṃ putra mācirama pariye hi tava vartāmò devarājasya śāsanāta [vai] itya uktvā taṃ tatò devā devadūtama upādiśama yudhiṣṭhirasya suhṛdò darśayeti paraṃtapa tataḥ kuntīsutò rājā devadūtaśa ca jagmatuḥ sahitau rājaśārdūla yatra te puruṣarṣabhāḥ agratò devadūtasa tu yayau rājā ca pṛṣṭhataḥ panthānama aśubhaṃ durgaṃ sevitaṃ pāpakarmabhiḥ tapasā saṃvṛtaṃ ghòraṃ keśaśauvala śādvalama yuktaṃ pāpakṛtāṃ gandhaira māṃsaśòṇitakardamama daṃśòtthānaṃ sajhillīkaṃ makṣikā maśakāvṛtama itaśa cetaśa ca kuṇapaiḥ samantāta parivāritama asthi keśasamākīrṇaṃ kṛmikīṭa samākulama javalanena paradīptena samantāta pariveṣṭitama ayò mūkhaiśa ca kākòlaira gṛdhraiśa ca samabhidrutama sūcīmukhaisa tathā paretaira vindhyaśailòpamaira vṛtama medò rudhirayuktaiśa ca chinnabāhūrupāṇibhiḥ nikṛttòdara pādaiśa ca tatra tatra paraveritaiḥ sa tata kuṇapa durgandhama aśivaṃ ròmaharṣaṇama jagāma rājā dharmātmā madhye bahu vicintayana dadarśòṣṇòdakaiḥ pūrṇāṃ nadīṃ cāpi sudurgamāma asi patravanaṃ caiva niśitakṣura saṃvṛtama karambha vālukāsa taptā āyasīśa ca śilāḥ pṛthaka lòhakumbhīśa ca tailasya kavāthyamānāḥ samantataḥ kūṭaśālmalikaṃ cāpi dusparśaṃ tikṣṇa kaṇṭakama dadarśa cāpi kaunteyò yātanāḥ pāpakarmiṇāma sa taṃ durgandhama ālakṣya devadūtama uvāca ha kiyada adhvānama asmābhira gantavyama idama īdṛśama kava ca te bharātarò mahyaṃ tana mamākhyātuma arhasi deśò 'yaṃ kaśa ca devānāma etada icchāmi vedituma sa saṃnivavṛte śarutvā dharmarājasya bhāṣitama devadūtò 'baravīca cainama etāvada gamanaṃ tava nivartitavyaṃ hi mayā tathāsmya uktò divaukasaiḥ yadi śarāntò 'si rājendra tavama athāgantuma arhasi yudhiṣṭhirasa tu nirviṇṇasa tena gandhena mūrchitaḥ nivartane dhṛtamanāḥ paryāvartata bhārata sa saṃnivṛttò dharmātmā duḥkhaśòkasamanvitaḥ śuśrāva tatra vadatāṃ dīnā vācaḥ samantataḥ bhò bhò dharmaja rājarṣe puṇyābhijana pāṇḍava anugrahārthama asmākaṃ tiṣṭha tāvana muhūrtakama āyāti tavayi durdharṣe vāti puṇyaḥ samīraṇaḥ tava gandhānugasa tāta yenāsmāna sukhama āgamata te vayaṃ pārtha dīrghasya kālasya puruṣarṣabha sukhama āsādayiṣyāmasa tavāṃ dṛṣṭvā rājasattama saṃtiṣṭhasva mahābāhò muhūrtama api bhārata tavayi tiṣṭhati kauravya yatanāsmāna na bādhate evaṃ bahuvidhā vācaḥ kṛpaṇā vedanāvatāma tasmina deśe sa śuśrāva samantāda vadatāṃ nṛpa teṣāṃ tada vacanaṃ śarutvā dayāvāna dīnabhāṣiṇāma ahò kṛcchrama iti parāha tasthau sa ca yudhiṣṭhiraḥ sa tā giraḥ purastāda vai śarutapūrvāḥ punaḥ punaḥ galānānāṃ duḥkhitānāṃ ca nābhyajānata pāṇḍavaḥ abudhyamānasa tā vācò dharmaputrò yudhiṣṭhiraḥ uvāca ke bhavantò vai kimarthama iha tiṣṭhatha itya uktāsa te tataḥ sarve samantāda avabhāṣire karṇò 'haṃ bhīmasenò 'hama arjunò 'hama iti parabhò nakulaḥ sahadevò 'haṃ dhṛṣṭadyumnò 'hama itya uta daraupadī daraupadeyāśa ca itya evaṃ te vicukruśuḥ tā vācaḥ sā tadā śarutvā tada deśasadṛśīra nṛpa tatò vimamṛśe rājā kiṃ nava idaṃ daivakāritama kiṃ nu tata kaluṣaṃ karmakṛtama ebhira mahātmabhiḥ karṇena daraupadeyaira vā pāñcālyā vā sumadhyayā ya ime pāpagandhe 'samina deśe santi sudāruṇe na hi jānāmi sarveṣāṃ duṣkṛtaṃ puṇyakarmaṇāma kiṃ kṛtvā dhṛtarāṣṭrasya putrò rājasuyòdhanaḥ tathā śariyā yutaḥ pāpaḥ saha sarvaiḥ padānugaiḥ mahendra iva lakṣmīvāna āste paramapūjitaḥ kasyedānīṃ vikārò 'yaṃ yada ime narakaṃ gataḥ sarvadharmavidaḥ śūrāḥ satyāgama parāyaṇāḥ kaṣātra dharmaparāḥ parājñā yajvānò bhūridakṣiṇāḥ kiṃ nu suptò 'sami jāgarmi cetayānò na cetaye ahò cittavikārò 'yaṃ sayāda vā me cittavibhramaḥ evaṃ bahuvidhaṃ rājā vimamarśa yudhiṣṭhiraḥ duḥkhaśòkasamāviṣṭaśa cintāvyākulitendriyaḥ karòdhama āhārayaca caiva tīvraṃ dharmasutò nṛpaḥ devāṃśa ca garhayāma āsa dharmaṃ caiva yudhiṣṭhiraḥ sa tīvragandhasaṃtaptò devadūtama uvāca ha gamyatāṃ bhadra yeṣāṃ tavaṃ dūtasa teṣāma upāntikama na haya ahaṃ tatra yāsmyāmi sathitò 'samīti nivedyatāma mata saṃśrayāda ime dūta sukhinò bharātarò hi me itya uktaḥ sa tadā dūtaḥ pāṇḍuputreṇa dhīmatā jagāma tatra yatrāste devarājaḥ śatakratuḥ nivedayāma āsa ca tada dharmarāja cikīrṣitama yathòktaṃ dharmaputreṇa sarvama eva janādhipa [vai] sathite muhūrtaṃ pārthe tu dharmarāje yudhiṣṭhire ājagmusa tatra kauravya devāḥ śakrapurògamāḥ savayaṃ vigrahavāna dharmò rājānaṃ parasamīkṣituma tatrājagāma yatrāsau kururājò yudhiṣṭhiraḥ teṣu bhāsvaradeheṣu puṇyābhijana karmasu samāgateṣu deveṣu vayagamata tata tamò nṛpa nādṛśyanta ca tāsa tatra yātanāḥ pāpakarmiṇāma nadī vaitaraṇī caiva kūṭaśālmalinā saha lòhakumbhyaḥ śilāśa caiva nādṛśyanta bhayānakāḥ vikṛtāni śarīrāṇi yāni tatra samantataḥ dadarśa rājā kaunteyasa tānya adṛśyāni cābhavana tatò vayuḥ sukhasparśaḥ puṇyagandhavahaḥ śivaḥ vavau devasamīpasthaḥ śītalò 'tīva bhārata marutaḥ saha śakreṇa vasavaśa cāśvinau saha sādhyā rudrāsa tathādityā ye cānye 'pi divaukasaḥ sarve tatra samājagmuḥ siddhāśa ca paramarṣayaḥ yatra rājā mahātejā dharmaputraḥ sathitò 'bhavata tataḥ śakraḥ surapatiḥ śariyā paramayā yutaḥ yudhiṣṭhirama uvācedaṃ sāntvapūrvama idaṃ vacaḥ yudhiṣṭhira mahābāhò parītā devagaṇāsa tava ehya ehi puruṣavyāghra kṛtama etāvatā vibhò siddhiḥ parāptā tavayā rāja~la lòkāśa cāpya akṣayāsa tava na ca manyusa tavayā kāryaḥ śṛṇu cedaṃ vacò mama avaśyaṃ narakasa tāta daraṣṭavyaḥ sarvarājabhiḥ śubhānāma aśubhānāṃ ca davau rāśīpuruṣarṣabha yaḥ pūrvaṃ sukṛtaṃ bhuṅkte paścāna nirayama eti saḥ pūrvaṃ narakabhāgyasa tu paścāta savagama upaiti saḥ bhūyiṣṭhaṃ pāpakarmā yaḥ sa pūrvaṃ savargama aśnute tena tavama evaṃ gamitò mayā śareyò 'rathinā nṛpa vayājena hi tavayā daròṇa upacīrṇaḥ sutaṃ parati vayājenaiva tatò rājana darśitò narakasa tava yathaiva tavaṃ tathā bhīmasa tathā pārthò yamau tathā daraupadī ca tathā kṛṣṇā vayājena narakaṃ gatāḥ āgaccha naraśārdūla muktāsa te caiva kilbiṣāta savapakṣāśa caiva ye tubhyaṃ pārthivā nihatā raṇe sarve savargama anuprāptāsa tāna paśya puruṣarṣabha karṇaśa caiva maheṣvāsaḥ sarvaśastrabhṛtāṃ varaḥ sa gataḥ paramāṃ siddhiṃ yadarthaṃ paritapyase taṃ paśya puruṣavyāghrama ādityatanayaṃ vibhò savasthānasthaṃ mahābāhò jahi śòkaṃ nararṣabha bharātṝṃśa cānyāṃsa tathā paśya savapakṣāṃśa caiva pārthivāna savaṃ savaṃ sathānama anuprāptāna vayetu te mānasò javaraḥ anubhūya pūrvaṃ tavaṃ kṛcchrama itaḥ parabhṛti kaurava viharasva mayā sārdhaṃ gataśòkò nirāmayaḥ karmaṇāṃ tāta puṇyānāṃ jitānāṃ tapasā savayama dānānāṃ ca mahābāhò phalaṃ parāpnuhi pāṇḍava adya tavāṃ devagandharvā divyāśa cāpsarasò divi upasevantu kalyāṇaṃ virajò'mabaravāsasaḥ rājasūya jitā~la lòkāna aśvamedhābhivardhitāna parāpnuhi tavaṃ mahābāhò tapasaśa ca phalaṃ mahata uparya upari rājñāṃ hi tava lòkā yudhiṣṭhira hariścandra samāḥ pārtha yeṣu tavaṃ vihariṣyasi māndhātā yatra rājarṣira yatra rājā bhagīrathaḥ dauḥṣantira yatra bharatasa tatra tavaṃ vihariṣyasi eṣā deva nadī puṇyā partha tarailòkyapāvanī ākāśagaṅgā rājendra tatrāplutya gamiṣyasi atra sanātasya te bhāvò mānuṣò vigamiṣyati gataśòkò nirāyāsò muktavairò bhaviṣyasi evaṃ baruvati devendre kauravendraṃ yudhiṣṭhirama dharmò vigrahavāna sākṣāda uvāca sutama ātmanaḥ bhò bhò rājana mahāprājña parītò 'sami tava putraka madbhaktyā satyavākyena kaṣamayā ca damena ca eṣā tṛtīyā jijñāsa tava rājana kṛtā mayā na śakyase cālayituṃ savabhāvāta pārtha hetubhiḥ pūrvaṃ parīkṣitò hi tavama āsīra davaitavanaṃ parati araṇī sahitasyārthe taca ca nistīrṇavāna asi sòdaryeṣu vinaṣṭeṣu daraupadyāṃ tatra bhārata śavarūpadhāriṇā putra punasa tavaṃ me parīkṣitaḥ idaṃ tṛtīyaṃ bharātṝṇāma arthe yata sathātuma icchasi viśuddhò 'si mahābhāga sukhī vigatakalmaṣaḥ na ca te bharātaraḥ pārtha narakasthā viśāṃ pate māyaiṣā devarājena mahendreṇa parayòjitā avaśyaṃ narakasa tāta daraṣṭavyaḥ sarvarājabhiḥ tatasa tavayā parāptama idaṃ muhūrtaṃ duḥkhama uttamama na savyasācī bhīmò vā yamau vā puruṣarṣabhau karṇò vā satyavāka śūrò narakārhāśa ciraṃ nṛpa na kṛṣṇā rājaputrī ca nārakārhā yudhiṣṭhira ehya ehi bharataśreṣṭha paśya gaṅgāṃ tarilòkagāma evama uktaḥ sa rājarṣisa tava pūrvapitāmahaḥ jagāma sahadharmeṇa sarvaiśa ca taridaśālayaiḥ gaṅgāṃ deva nadīṃ puṇyāṃ pāvanīma ṛṣisaṃstutāma avagāhya tu tāṃ rājā tanuṃ tatyāja mānuṣīma tatò divyavapura bhūtvā dharmarājò yudhiṣṭhiraḥ nirvairò gatasaṃtāpò jale tasmina samāplutaḥ tatò yayau vṛtò devaiḥ kururājò yudhiṣṭhiraḥ dharmeṇa sahitò dharmāna satūyamānò maharṣibhiḥ [vai] tatò yudhiṣṭhirò rājā devaiḥ sarpi marudgaṇaiḥ pūjyamānò yayau tatatra yatra te kurupuṃgavāḥ dadarśa tatra gòvindaṃ barāhmeṇa vapuṣānvitama tenaiva dṛṣṭapūrveṇa sādṛśyenòpasūcitama dīpyamānaṃ savavapuṣā divyaira astraira upasthitama cakraprabhṛtibhira ghòraira divyaiḥ puruṣavigrahaiḥ upāsyamānaṃ vīreṇa phalgunena suvarcasā aparasminna athòddeśe karṇaṃ śastrabhṛtāṃ varama davādaśāditya sahitaṃ dadarśa kurunandanaḥ athāparasminna uddeśe marudgaṇavṛtaṃ parabhuma bhīmasenama athāpaśyata tenaiva vapuṣānvitama aśvinòsa tu tathā sathāne dīpyamānau savatejasā nakulaṃ sahadevaṃ ca dadarśa kurunandanaḥ tathā dadarśa pāñcālīṃ kamalòtpalamālinīma vapuṣā savargama ākramya tiṣṭhantīma arkavarcasama athaināṃ sahasā rājā paraṣṭuma aicchada yudhiṣṭhiraḥ tatò 'saya bhagavāna indraḥ kathayāma āsa devarāṭa śarīra eṣā daraupadī rūpā tavadarthe mānuṣaṃ gatā ayònijā lòkakāntā puṇyagandhā yudhiṣṭhira darupadasya kule jātā bhavadbhiśa còpajīvitā ratyarthaṃ bhavatāṃ haya eṣā nimitā śūlapāṇinā ete pañca mahābhāgā gandharvāḥ pāvakaprabhāḥ daraupadyāsa tanayā rājana yuṣmākama amitaujasaḥ paśya gandharvarājānaṃ dhṛtarāṣṭraṃ manīṣiṇama enaṃ ca tavaṃ vijānīhi bharātaraṃ pūrvajaṃ pituḥ ayaṃ te pūrvajò bharātā kaunteyaḥ pāvakadyutiḥ sūryaputrò 'garajaḥ śareṣṭhò rādheya iti viśrutaḥ ādityasahitò yāti paśyainaṃ puruṣarṣabha sādhyānāma atha devānāṃ vasūnāṃ marutāma api gaṇeṣu paśya rājendra vṛṣṇyandhakamahārathāna sātyakipramukhāna vīrāna bhòjāṃśa caiva mahārathāna sòmena sahitaṃ paśya saubhadrama aparājitama abhimanyuṃ maheṣvāsaṃ niśākarasamadyutima eṣa pāṇḍura maheṣvāsaḥ kuntyā mādryā ca saṃgataḥ vimānena sadābhyeti pitā tava mamāntikama vasubhiḥ sahitaṃ paśya bhīṣmaṃ śāṃtanavaṃ nṛpama daròṇaṃ bṛhaspateḥ pārśve guruma enaṃ niśāmaya ete cānye mahīpālā yòdhāsa tava ca pāṇḍava gandharvaiḥ sahitā yānti yakṣaiḥ puṇyajanaisa tathā guhyakānāṃ gatiṃ cāpi ke cita parāptā nṛsattamāḥ tayaktvā dehaṃ jitasvargāḥ puṇyavāga buddhikarmabhiḥ [ja] bhīṣmadròṇau mahātmānau dhṛtarāṣṭraśa ca pārthivaḥ virāṭadrupadau còbhau śaṅkhaśa caivòttarasa tathā dhṛṣṭaketura jayatsenò rājā caiva sa satyajita duryòdhana sutāśa caiva śakuniśa caiva saubalaḥ karṇa putrāśa ca vikrāntā rājā caiva jayadrathaḥ ghaṭòtcakādayaśa caiva ye cānye nānukīrtitāḥ ye cānye kīrtitāsa tatra rājānò dīptamūrtayaḥ savarge kālaṃ kiyantaṃ te tasthusa tada api śaṃsa me āhòsvica chāśvataṃ sathānaṃ teṣāṃ tatra davijòttama anye vā karmaṇaḥ kāṃ te gatiṃ parāptā nararṣabhāḥ etada icchāmya ahaṃ śaròtuṃ paròcyamānaṃ tavayā davija [sūta] itya uktaḥ sa tu viprarṣira anujñātò mahātmanā vayāsena tasya nṛpatera ākhyātuma upacakrame [vai] gantavyaṃ karmaṇāma ante sarveṇa manujādhipa śṛṇu guhyama idaṃ rājana devānāṃ bharatarṣabha yada uvāca mahātejā divyacakṣuḥ paratāpavāna muniḥ purāṇaḥ kauravya pārāśaryò mahāvrataḥ agādha buddhiḥ sarvajñò gatijñaḥ sarvakarmaṇāma vasūna eva mahātejā bhīṣmaḥ parāpa mahādyutiḥ aṣṭāva eva hi dṛśyante vasavò bharatarṣabha bṛhaspatiṃ viveśātha daròṇò haya aṅgirasāṃ varama kṛtavarmā tu hārdikyaḥ paraviveśa marudgaṇama sanata kumāraṃ paradyumnaḥ paraviveśa yathāgatama dhṛtarāṣṭrò dhaneśasya lòkāna parāpa durāsadāna dhṛtarāṣṭreṇa sahitā gāndhārī ca yaśasvinī patnībhyāṃ sahitaḥ pāṇḍura mahendra sadanaṃ yayau virāṭadrupadau còbhau dhṛṣṭaketuśa ca pārthiva niśaṭhākrūra sāmbāśa ca bhānuḥ kampò viḍūrathaḥ bhūriśravāḥ śalaśa caiva bhūriśa ca pṛthivīpatiḥ ugrasenasa tathā kaṃsò vasudevaśa ca vīryavāna uttaraśa ca saha bharātrā śaṅkhena narapuṃgavaḥ viśveṣāṃ devatānāṃ te viviśura narasattamāḥ varcā nāma mahātejāḥ sòmaputraḥ paratāpavāna sò 'bhimanyura nṛsiṃhasya phalgunasya sutò 'bhavata sa yuddhvā kaṣatradharmeṇa yathā nānyaḥ pumāna kava cita viveśa sòmaṃ dharmātmā karmaṇò 'nate mahārathaḥ āviveśa raviṃ karṇaḥ pitaraṃ puruṣarṣabha davāparaṃ śakuniḥ parāpa dhṛṣṭadyumnasa tu pāvakama dhṛtarāṣṭrātmajāḥ sarve yātudhānā balòtkaṭāḥ ṛddhimantò mahātmānaḥ śastrapūtā divaṃ gatāḥ dharmama evāviśata kaṣattā rājā caiva yudhiṣṭhiraḥ anantò bhagavāna devaḥ paraviveśa rasātalama pitāmaha niyògāda dhi yò yògāda gāma adhārayata ṣòḍaśa satrīsahasrāṇi vāsudeva parigrahaḥ nayamajjanta sarasvatyāṃ kālena janamejaya tāśa cāpya apsarasò bhūtvā vāsudevama upāgamana hatāsa tasmina mahāyuddhe ye vīrāsa tu mahārathāḥ ghaṭòtkacādayaḥ sarve devāna yakṣāṃśa ca bhejire duryòdhana sahāyāśa ca rākṣasāḥ parikīrtitāḥ parāptāsa te karamaśò rājana sarvalòkāna anuttamāna bhavanaṃ ca mahendrasya kuberasya ca dhīmataḥ varuṇasya tathā lòkāna viviśuḥ puruṣarṣabhāḥ etata te sarvama ākhyātaṃ vistareṇa mahādyute kurūṇāṃ caritaṃ kṛtsnaṃ pāṇḍavānāṃ ca bhārata [sūta] etaca charutvā davijaśreṣṭhāta sa rājā janamejayaḥ vismitò 'bhavada atyarthaṃ yajñakarmāntareṣva atha tataḥ samāpayāma āsuḥ karma tata tasya yājakāḥ āstīkaśa cābhavata parītaḥ parimòkṣya bhujaṃgamāna tatò davijātīna sarvāṃsa tāna dakṣiṇābhira atòṣayata pūjitāśa cāpi te rājñā tatò jagmura yathāgatama visarjayitvā viprāṃsa tāna rājāpi janamejayaḥ tatasa takṣaśilāyāḥ sa punara āyāda gajāhvayama etata te sarvama ākhyātaṃ vaiśampāyana kīrtitama vayāsājñayā samākhyātaṃ sarpasattre nṛpasya ha puṇyò 'yama itihāsākhyaḥ pavitraṃ cedama uttamama kṛṣṇena muninā vipra niyataṃ satyavādinā sarvajñena vidhijñena dharmajñānavatā satā atīndriyeṇa śucinā tapasā bhāvitātmanā aiśvarye vartatā caiva sāṃkhyayògavidā tathā naikatantra vibuddhena dṛṣṭvā divyena cakṣuṣā kīrtiṃ parathayatā lòke pāṇḍavānāṃ mahātmanāma anyeṣāṃ kaṣatriyāṇāṃ ca bhūri daraviṇa tejasāma ya idaṃ śarāvayeda vidvāna sadā parvaṇi parvaṇi dhūtapāpmā jitasvargò barahmabhūyāya gacchati yaśa cedaṃ śarāvayeca charāddhe barāhmaṇāna pādama antataḥ akṣayyama annapānaṃ vai pitṝṃsa tasyòpatiṣṭhate ahnā yada enaḥ kurute indriyaira manasāpi vā mahābhāratama ākhyāya paścāta saṃdhyāṃ paramucyate dharme cārthe ca kāme ca mòkṣe ca bharatarṣabha yada ihāsti tada anyatra yana nehāsti na tata kava cita yajò nāmetihāsò 'yaṃ śaròtavyò bhūtima icchatā rajñā rājasutaiśa cāpi garbhiṇyā caiva yòṣitā savargakāmò labheta savargaṃ jaya kāmò labheja jayama garbhiṇī labhate putraṃ kanyāṃ vā bahu bhāginīma anāgataṃ taribhira varṣaiḥ kṛṣṇadvaipāyanaḥ parabhuḥ saṃdarbhaṃ bhāratasyāsya kṛtavāna dharmakāmyayā nāradò 'śarāvayada devāna asitò devalaḥ pitṝna rakṣòyakṣāña śukò martyāna vaiśampāyana eva tu itihāsama imaṃ puṇyaṃ mahārthaṃ veda saṃmitama śarāvayeda yasa tu varṇāṃsa tarīna kṛtvā barāhmaṇama agrataḥ sa naraḥ pāpanirmuktaḥ kīritaṃ parāpyeha śaunaka gaccheta paramikāṃ siddhima atra me nāsti saṃśayaḥ bhāratādhyayanāta puṇyāda api pādama adhīyataḥ śaraddadhānasya pūyante sarvapāpānya aśeṣataḥ maharṣira bhagavāna vayāsaḥ kṛtvemāṃ saṃhitāṃ purā śalòkaiśa caturbhira bhagavāna putrama adhyāpayaca chukama mātā pitṛsahasrāṇi putradāraśatāni ca saṃsāreṣva anubhūtāni yānti yāsyanti cāpare harṣasthāna sahasrāṇi bhayasthāna śatāni ca divase divase mūḍhama āviśanti na paṇḍitama ūrdhvabāhura viraumya eṣa na ca kaśa cica chṛṇòti me dharmāda arthaśa ca kāmaśa ca sa kimarthaṃ na sevyate na jātu kāmāna na bhayāna na lòbhāda; dharmaṃ tayajeja jīvitasyāpi hetòḥ nityò dharmaḥ sukhaduḥkhe tava anitye; jīvò nityò hetura asya tava anityaḥ imāṃ bhārata sāvitrīṃ parātara utthāya yaḥ paṭheta sa bhārata phalaṃ parāpya paraṃ barahmādhigacchati yathā samudrò bhagavāna yathā ca himavāna giriḥ khayātāva ubhau ratnanidhī tathā bhāratama ucyate mahābhāratama ākhyānaṃ yaḥ paṭheta susamāhitaḥ sa gaccheta paramāṃ siddhima iti me nāsti saṃśayaḥ davaipāyanòṣṭhapuṭaniḥsṛtama aprameyaṃ; puṇyaṃ pavitrama atha pāpaharaṃ śivaṃ ca yò bhārataṃ samadhigacchati vācyamānaṃ; kiṃ tasya puṣkarajalaira abhiṣecanena
About this parayana
Devotional recitation is one of the simplest and most powerful practices in the Hindu tradition. Regular chanting calms the mind, purifies the atmosphere of the home, and deepens one’s connection with the deity. These sacred compositions have been sung by devotees for generations and are suitable for daily practice, during morning or evening puja, or on special festival days.
How to chant
Sit comfortably facing your home altar or a clean, quiet space. Light a lamp or incense if you wish. Begin with a short prayer to Ganesha, then recite the text slowly and clearly, focusing on the meaning rather than speed. Consistency matters more than duration — even five minutes of daily chanting brings visible peace of mind.