← ← Back to Shabda
English interface
Avadhuta Gita
Avadhuta Gita
Text in Roman script
Devotional text
avadhūtagītā avadhūtagītā athaprathamo'dhyāyaḥāyaḥ īśvarānugrahādevahādevapuṃsāmadvaitavāsanāaitavāsanā| mahadbhayaparitrāṇādviprāṇāmupajāyateāṇāmupajāyate||1|| yenedaṃpūritaṃtaṃsarvamātmanaivātmanātmani| nirākāraṃrākāraṃkathaṃvandehyabhinnaṃśivamavyayamyam||2|| pañcabhūtātmakaṃkaṃviśvaṃmarīcijalasannibhambham| kasyāpyahohonamaskuryāmahamekomahamekonirañjanaḥnaḥ||3|| ātmaivaivakevalaṃsarvaṃbhedābhedonavidyatete| astināstikathaṃbrūyāṃūyāṃvismayaḥyaḥpratibhātime||4|| vedāntasārasarvasvaṃjñānaṃānaṃvijñānamevānamevaca| ahamātmā ānirākāraḥrākāraḥsarvavyāpīāpīsvabhāvataḥbhāvataḥ||5|| yovaisarvātmakokodevoniṣkalologaganopamaḥ| svabhāvanirmalaḥlaḥśuddhaḥsaevāyaṃnasaṃśayaḥ||6|| ahamevāvyayo'nantaḥ ḥśuddhavijñānavigrahaḥhaḥ| sukhaṃduḥkhaṃḥkhaṃnajānāmi kathaṃkasyāpivartatete||7|| namānasaṃkarmaśubhāśubhaṃme nakāyikaṃ kaṃkarmaśubhāśubhaṃme| navācikaṃ kaṃkarmaśubhāśubhaṃme jñānāmṛtaṃānāmṛtaṃśuddhamatīndriyo'hamyo'ham||8|| manovaigaganākāraṃmanovaisarvatomukhamtomukham| mano'tītaṃmanaḥsarvaṃnamanaḥparamārthataḥtaḥ||9|| ahamekamidaṃ daṃsarvaṃvyomātītaṃomātītaṃnirantaramram| avadhūtagītā paśyāmikathamātmānaṃ ānaṃpratyakṣaṃvātirohitamtam||10|| tvamevamekaṃmevamekaṃhikathaṃnabudhyasese samaṃhisarveṣuṣuvimṛṣṭamavyayamyam| sadodito'si tvamakhaṇḍitaḥtaḥprabhobho divāvācanaktaṃṃcakathaṃhimanyasese||11|| ātmānaṃānaṃsatataṃviddhisarvatraikaṃaikaṃnirantaramram| ahaṃdhyātātāparaṃdhyeyamakhaṇḍaṃḍaṃkhaṇḍyatetekatham||12|| najātonamṛto'si tvaṃnatedehaḥkadācana| sarvaṃbrahmetivikhyātaṃātaṃbravītibahudhādhāśrutiḥ||13|| sabāhyābhyantaro'sitvaṃśivaḥvaḥsarvatrasarvadādā| itastataḥtaḥkathaṃbhrāntaḥpradhāvasipiśācavatśācavat||14|| saṃyogaśca viyogaścavartatetenacatename| natvaṃnāhaṃjagannedaṃedaṃsarvamātmaivaivakevalam||15|| śabdādipañcakasyāsyanaivāsi tvaṃnatepunaḥ| tvamevamevaparamaṃtattvamataḥmataḥkiṃṃparitapyasese||16|| janmamṛtyurnatecittaṃbandhamokṣauśubhāśubhau| kathaṃrodiṣi revatsanāmarūpaṃpaṃnatename||17|| ahocittakathaṃbhrāntaḥpradhāvasipiśācavatśācavat| abhinnaṃpaśya cātmānaṃānaṃrāgatyāgātsukhīukhībhava||18|| tvamevamevatattvaṃhivikāravarjitaṃtaṃ niṣkampamekaṃmekaṃhivimokṣavigrahamham| natecarāgohyathavāthavāvirāgaḥrāgaḥ kathaṃhisantapyasikāmakāmataḥ||19|| vadantiśrutayaḥutayaḥsarvāḥnirguṇaṃṇaṃśuddhamavyayamyam| aśarīraṃsamaṃtattvaṃtanmāṃāṃviddhinasaṃśayaḥ||20|| sākāramanṛtaṃviddhinirākāraṃrākāraṃnirantaramram| etattattvopadeśenopadeśenanapunarbhavasambhavaḥvaḥ||21|| ekamevasamaṃtattvaṃvadantihivipaścitaḥtaḥ| avadhūtagītā rāgatyāgātpunaścittamekānekaṃmekānekaṃnavidyatete||22|| anātmarūpaṃpaṃcakathaṃsamādhi rātmasvarūpaṃpaṃcakathaṃsamādhiḥ ḥ| astītināstītikathaṃsamādhi rmokṣasvarūpaṃpaṃyadisarvamekammekam||23|| viśuddho'sisamaṃtattvaṃvidehastvamajo'vyayaḥyaḥ| jānāmīhanajānāmītyātmānaṃ ānaṃmanyasesekatham||24|| tattvamasyādivākyenenasvātmāhipratipāditaḥtaḥ| neti neti śrutirbrūyādanṛtaṃyādanṛtaṃpāñcabhautikamkam||25|| ātmanyevātmanānāsarvaṃtvayāyāpūrṇaṃnirantaramram| dhyātātādhyānaṃānaṃnatecittaṃnirlajjaṃdhyāyateāyatekatham||26|| śivaṃvaṃnajānāmi kathaṃvadāmi śivaṃvaṃnajānāmi kathaṃbhajāmi | ahaṃśivaścetparamārthatattvaṃ samasvarūpaṃpaṃgaganopamaṃca||27|| nāhaṃtattvaṃsamaṃtattvaṃkalpanāhetuvarjitamtam| grāhyagrāhakanirmuktaṃṃsvasaṃvedyaṃkathaṃbhavet||28|| anantarūpaṃpaṃnahivastuukiñci- ttattvasvarūpaṃpaṃnahivastuukiñcitt| ātmaikarūpaṃpaṃparamārthatattvaṃ nahiṃsakoṃsakovāpi nacāpyahiṃsāṃsā||29|| viśuddho'sisamaṃtattvaṃvidehamajamavyayamyam| vibhramaṃmaṃkathamātmārthevibhrānto'haṃo'haṃkathaṃpunaḥ||30|| ghaṭebhinneghaṭākāśaṃsulīnaṃbhedavarjitam tam| śivenavenamanasāśuddhonabhedaḥpratibhātime||31|| naghaṭonaghaṭākāśonajīvojīvavigrahaḥhaḥ| kevalaṃbrahmasaṃviddhivedyavedakavarjitamtam||32|| sarvatrasarvadādāsarvamātmānaṃānaṃsatataṃdhruvamuvam| avadhūtagītā sarvaṃśūnyamaśūnyaṃcatanmāṃāṃviddhinasaṃśayaḥ||33|| vedānalokānasurānayajñā varṇāśramomonaivakulaṃnajātiḥ ḥ| nadhūmamārgo nacadīptimārgo brahmaikarūpaṃpaṃparamārthatattvamm||34|| vyāpyavyāpakanirmuktaḥtvamekaḥmekaḥsaphalaṃyadi| pratyakṣaṃcāparokṣaṃṃcahyātmānaṃānaṃmanyasesekatham||35|| advaitaṃaitaṃkecidicchantidvaitamicchanticāpare| samaṃtattvaṃnavindantidvaitādvaitavivarjitamtam||36|| śvetādivarṇarahitaṃtaṃśabdādiguṇavarjitamtam| kathayanti kathaṃtattvaṃmanovācāmagocaram||37|| yadā'nṛtamidaṃ daṃsarvaṃdehādigaganopamamgaganopamam| tadāhibrahmasaṃvetti natedvaitaparamparārā||38|| pareṇasahajātmāpi hyabhinnaḥpratibhātime| vyomākāraṃomākāraṃtathaivaikaṃdhyātātādhyānaṃānaṃkathaṃbhavet||39|| yatkaromiyadaśnāmiyajjuhomidadāmi yat| etatsarvaṃnamekiñcidviśuddho'hamajo'vyayaḥyaḥ||40|| sarvaṃjagadviddhinirākṛtīdaṃrākṛtīdaṃ sarvaṃjagadviddhivikārahīnamkārahīnam| sarvaṃjagadviddhiviśuddhadehaṃdehaṃ sarvaṃjagadviddhiśivaikarūpampam||41|| tattvaṃtvaṃnahisandehaḥehaḥkiṃṃjānāmyathavā thavāpunaḥ| asaṃvedyaṃṃsvasaṃvedyamātmānaṃānaṃmanyasesekatham||42|| māyā'māyākathaṃtātachāyā'chāyānavidyatete| tattvamekamidaṃdaṃsarvaṃvyomākāraṃomākāraṃnirañjanamnam||43|| ādimadhyāntamukto'haṃo'haṃnabaddho'haṃo'haṃkadācana| svabhāvanirmalaḥlaḥśuddhaiti meniścitātāmatiḥḥ||44|| mahadādi jagatsarvaṃnakiñcitpratibhātime| avadhūtagītā brahmaivaivakevalaṃsarvaṃkathaṃvarṇāśramasthitiḥ||45|| jānāmi sarvathāthāsarvamahamekomahamekonirantaramram| nirālambamaśūnyaṃcaśūnyaṃvyomādipañcakamkam||46|| naṣaṇḍhoḍhonapumānna strīnabodhonaivakalpanānā| sānando ovānirānandamātmānaṃānaṃmanyasesekatham||47|| ṣaḍaṅgayogānnatunaivaśuddhaṃ manovināśānna tunaivaśuddhamm| gurūpadeśānnatunaivaśuddhaṃ svayaṃyaṃcatattvaṃsvayamevayamevabuddhamm||48|| nahipañcātmakokodehovidehodehovartatetenahi| ātmaivaivakevalaṃsarvaṃturīyaṃcatrayaṃyaṃkatham||49|| nabaddhonaivamukto'haṃo'haṃnacāhaṃbrahmaṇaḥṇaḥpṛthak| nakartānacabhoktāhaṃāhaṃvyāpyavyāpakavarjitaḥtaḥ||50|| yathājalaṃjalenyastaṃsalilaṃlaṃbhedavarjitam tam| prakṛtiṃpuruṣaṃṣaṃtadvadabhinnaṃpratibhātime||51|| yadināmanamukto'sinabaddho'sikadācana| sākāraṃcanirākāramātmānaṃānaṃmanyasesekatham||52|| jānāmi teparaṃrūpaṃpaṃpratyakṣaṃgaganopamam| yathāparaṃhirūpaṃpaṃyanmarīcijalasannibhambham||53|| nagururnopadeśaścanacopādhirna mekriyāyā| videhaṃdehaṃgaganaṃviddhiviśuddho'haṃo'haṃsvabhāvataḥbhāvataḥ||54|| viśuddho'syaśarīro'si natecittaṃparātparam ram| ahaṃcātmāparaṃtattvamitivaktuṃuṃnalajjasese||55|| kathaṃrodiṣi recittahyātmaivātmātmanānābhava| pibavatsakalātītamadvaitaṃaitaṃparamāmṛtam||56|| naivabodhonacābodhonabodhābodhaevaca| yasyedṛśaḥśaḥsadābodhaḥsabodhonānyathāthābhavet||57|| jñānaṃānaṃnatarkonasamādhiyogo yogo avadhūtagītā nadeśakālaunagurūpadeśaḥpadeśaḥ| svabhāvasaṃvittarahaṃrahaṃcatattva- mākāśakalpaṃ ṃsahajaṃdhruvaṃuvaṃca||58|| najāto'haṃmṛtovāpi namekarmaśubhāśubham| viśuddhaṃnirguṇaṃṇaṃbrahmabandhomuktiḥkathaṃmama||59|| yadisarvagatogatodevaḥsthiraḥraḥpūrṇonirantaraḥraḥ| antaraṃraṃhinapaśyāmisabāhyābhyantaraḥraḥkatham||60|| sphuratyevevajagatkṛtsnamakhaṇḍitanirantaramram| ahomāyāmahāmohodvaitādvaitavikalpanānā||61|| sākāraṃcanirākāraṃrākāraṃneti netīti sarvadādā| bhedābhedavinirmukto ovartatetekevalaḥśivaḥvaḥ||62|| natecamātācapitātācabandhuḥuḥ natecapatnīnasutaśca mitramm| napakṣapātīpātīnavipakṣapātaḥpātaḥ kathaṃhisantaptiriyaṃyaṃhicitte||63|| divāvānaktaṃṃnatecittaṃudayāstamayau mayaunahi| videhasyaśarīratvaṃ ṃkalpayantikathaṃbudhāḥ||64|| nāvibhaktaṃṃvibhaktaṃṃcanahiduḥkhasukhādica| nahisarvamasarvaṃcaviddhicātmānamavyayamyam||65|| nāhaṃkartānabhoktācanamekarmapurā'dhunā| namedehovidehodehovānirmametimameti kimm||66|| namerāgādikokodoṣoduḥkhaṃḥkhaṃdehādikaṃkaṃname| ātmānaṃānaṃviddhimāmekaṃviśālaṃśālaṃgaganopamam||67|| sakhemanaḥkiṃṃbahujalpitenatena sakhemanaḥsarvamidaṃdaṃvitarkyamm| yatsārabhūtaṃārabhūtaṃkathitaṃtaṃmayāte tvamevamevatattvaṃgaganopamo'si ||68|| yenakenāpi bhāvenayatrakutramṛtāapi| avadhūtagītā yoginastatralīyante eghaṭākāśamivāmbare re||69|| tīrthecāntyajagehejagehevānaṣṭasmṛtirapityajanjan| samakāletanuṃmuktaḥkaivalyavyāpakoāpakobhavet||70|| dharmārthakāmamokṣāṃścadvipadādicarācaramcarācaram| manyanteyoginaḥ naḥsarvaṃmarīcijalasannibhambham||71|| atītānāgataṃkarmavartamānaṃmānaṃtathaivaca| nakaromi nabhuñjāmiiti meniścalālāmatiḥḥ||72|| śūnyāgāreāgāresamarasapūta- stiṣṭhannekaḥekaḥsukhamavadhūtaḥ| carati hinagnastyaktvāgarvaṃ vindatikevalamātmani sarvamm||73|| tritayaturīyaṃtayaturīyaṃnahinahiyatra vindatikevalamātmani tatra| dharmādharmaunahinahiyatra baddhomuktaḥkathamiha hatatra||74|| vindativindatinahinahimantraṃ chandolakṣaṇaṃṇaṃnahinahitantramm| samarasamagnoobhāvitapūtaḥtapūtaḥ pralapitametatparamavadhūtaḥramavadhūtaḥ||75|| sarvaśūnyamaśūnyaṃcasatyāsatyaṃnavidyatete| svabhāvabhāvataḥbhāvabhāvataḥproktaṃṃśāstrasaṃvittipūrvakamkam||76|| iti prathamo'dhyāyaḥāyaḥ||1|| athadvitīyo'dhyāyaḥāyaḥ bālasya vāviṣayabhogaratasyavāpi mūrkhasyasevakajanasya gṛhasthitasya| etadguroḥuroḥkimapinaivanacintanīyaṃnīyaṃ ratnaṃkathaṃtyajatiko'pyaśucau śucaupraviṣṭamm||1|| avadhūtagītā naivātra kāvyaguṇaguṇaevatucintanīyonīyo grāhyaḥparaṃguṇavatākhalusāraeva| sindūracitrarahitātābhuvi rūpaśūnyā pāraṃnakiṃṃnayati naurihahagantukāmānukāmān||2|| prayatnenenavinānāyenaniścalenalenacalācalam| grastaṃsvabhāvataḥbhāvataḥśāntaṃcaitanyaṃ ṃgaganopamam||3|| ayatnāchālayedyastuuekamevacarācaram| sarvagaṃgaṃtatkathaṃthaṃbhinnamadvaitaṃaitaṃvartatetemama||4|| ahamevaparaṃyasmātsārātsārataraṃārataraṃśivamvam| gamāgamavinirmuktaṃṃnirvikalpaṃnirākulamrākulam||5|| sarvāvayavanirmuktaṃṃtathāhaṃtridaśārcitamtam| sampūrṇatvānnagṛhṇāmivibhāgaṃbhāgaṃtridaśādikamkam||6|| pramādenamādenanasandehaḥehaḥkiṃṃkariṣyāmivṛttimānmān| utpadyantevilīyantebudbudāścayathājale||7|| mahadādīni bhūtāni samāpyaivaṃ aivaṃsadaivahi| mṛdudravyeṣueṣutīkṣṇeṣueṣuguḍeṣukaṭukeṣuca||8|| kaṭutvaṃ ṃcaivaśaityatvaṃmṛdutvaṃcayathājale| prakṛtiḥpuruṣastadvadabhinnaṃpratibhātime||9|| sarvākhyārahitaṃtaṃyadyatsūkṣmātsūkṣmataraṃtaraṃparam| manobuddhīndriyātītamakalaṅkaṃṃjagatpatimm||10|| īdṛśaṃśaṃsahajaṃyatraahaṃtatrakathaṃbhavet| tvamevamevahikathaṃtatrakathaṃtatracarācaram||11|| gaganopamaṃtuyatproktaṃṃtadevagaganopamam| caitanyaṃ ṃdoṣahīnaṃcasarvajñaṃpūrṇamevamevaca||12|| pṛthivyāṃāṃcaritaṃtaṃnaivamārutenatenacavāhitamtam| variṇāṇāpihitaṃtaṃnaivatejomadhye evyavasthitamtam||13|| ākāśaṃtenasaṃvyāptaṃnatadvyāptaṃcakenacit t| sabāhyābhyantaraṃraṃtiṣṭhatyavacchinnaṃnirantaramram||14|| avadhūtagītā sūkṣmatvāttadadṛśyatvānnirguṇatvāccayogibhiḥ ḥ| ālambanādiyatproktaṃṃkramādālambanaṃnaṃbhavet||15|| satatā'bhyāsayuktastuunirālamboyadābhavet| tallayāllīyateīyatenāntarguṇadoṣavivarjitaḥtaḥ||16|| viṣaviśvasyaraudrasyamohamūrcchāpradasyaca| ekamevavināśāyanāśāyahyamoghaṃmoghaṃsahajāmṛtam||17|| bhāvagamyaṃ ṃnirākāraṃrākāraṃsākāraṃdṛṣṭigocaramgocaram| bhāvābhāvavinirmuktamantarālaṃ rālaṃtaducyatete||18|| bāhyabhāvaṃbhāvaṃbhavedviśvamantaḥprakṛtirucyatete| antarādantaraṃraṃjñeyaṃeyaṃnārikelaphalāmbuvatuvat||19|| bhrāntijñānaṃānaṃsthitaṃtaṃbāhyaṃsamyagjñānaṃānaṃcamadhyagamgam| madhyānmadhyataraṃtaraṃjñeyaṃeyaṃnārikelaphalāmbuvatuvat||20|| paurṇamāsyāṃāṃyathācandraekaevātinirmalaḥlaḥ| tenatatsadṛśaṃśaṃpaśyeddvidhādṛṣṭirviparyayaḥyaḥ||21|| anenaivaprakāreṇakāreṇabuddhibhedobhedonasarvagaḥgaḥ| dātācadhīratāmeti gīyatenāmakoṭibhiḥ ḥ||22|| guruprajñāprasādenasādenamūrkhovāyadipaṇḍitaḥtaḥ| yastuusambudhyatetetattvaṃviraktobhavasāgarāt||23|| rāgadveṣavinirmuktaḥsarvabhūtahiteterataḥ| dṛḍhabodhaścadhīraśca sagacchetparamaṃramaṃpadam||24|| ghaṭebhinneghaṭākāśaākāśelīyateyathā| dehābhāvetathāyogīsvarūpepeparamātmani ||25|| ukteyaṃeyaṃkarmayuktānāṃānāṃmatiryānte'pisāgatiḥḥ| nacoktāyogayuktānāṃānāṃmatiryānte'pisāgatiḥḥ||26|| yāgatiḥḥkarmayuktānāṃānāṃsācavāgindriyādvadetdet| yogināṃ nāṃyāgatiḥḥkvāpihyakathyābhavatorjitā tā||27|| evaṃjñātvātvamuṃmuṃmārgaṃyogināṃ nāṃnaivakalpitamtam| vikalpavarjanaṃnaṃteṣāṃsvayaṃyaṃsiddhiḥpravartatete||28|| avadhūtagītā tīrthevāntyajagehejagehevāyatrakutramṛto'pi vā| nayogīpaśyateyategarbhaṃparebrahmaṇilīyate||29|| sahajamajamacintyaṃ ṃyastuupaśyetsvarūpaṃpaṃ ghaṭati yadiyatheṣṭaṃṃlipyatetenaivadoṣaiḥ| sakṛdapi tadabhāvātkarma kiñcinnakuryātt tadapi nacavibaddhaḥsaṃyamīvātapasvī||30|| nirāmayaṃrāmayaṃniṣpratimaṃmaṃnirākṛtiṃ nirāśrayaṃyaṃnirvapuṣaṃpuṣaṃnirāśiṣamṣam| nirdvandvanirmohamaluptaśaktikaṃkaṃ tamīśamātmānamupaiti śāśvatamtam||31|| vedonadīkṣānacamuṇḍanakriyāyā gururnaśiṣyonacayantrasampadaḥdaḥ| mudrādikaṃkaṃcāpi nayatrabhāsate tamīśamātmānamupaiti śāśvatamtam||32|| naśāmbhavaṃvaṃśāktikamānavaṃkamānavaṃnavā piṇḍaṃḍaṃcarūpaṃpaṃcapadādikaṃkaṃnavā| ārambhaniṣpattighaṭādikaṃkaṃcano tamīśamātmānamupaiti śāśvatamtam||33|| yasyasvarūpātsacarācaraṃcarācaraṃjaga- dutpadyatetetiṣṭhatilīyate'pi vā| payovikārādiva vaphenabudbudāudā- stamīśamātmānamupaitiśāśvatamtam||34|| nāsānirodhorodhonacadṛṣṭirāsanaṃrāsanaṃ bodho'pyabodho'pi nayatrabhāsate| nāḍīpracāro'pi nayatrakiñci- ttamīśamātmānamupaitiśāśvatamtam||35|| nānātvamekatvamubhatvamanyatātā aṇutvadīrghatvamahattvaśūnyatātā| mānatvameyatvasamatvavarjitaṃtaṃ avadhūtagītā tamīśamātmānamupaiti śāśvatamtam||36|| susaṃyamīvāyadivānasaṃyamī susaṅgrahīhīvāyadivānasaṅgrahīhī| niṣkarmakokovāyadivāsakarmaka- stamīśamātmānamupaitiśāśvatamtam||37|| manonabuddhirnaśarīramindriyaṃyaṃ tanmātrabhūtāninabhūtapañcakamkam| ahaṅkṛtiścāpiviyatsvarūpakaṃpakaṃ tamīśamātmānamupaiti śāśvatamtam||38|| vidhaudhaunirodherodheparamātmatāṃ tāṃgate nayoginaścetasibhedavarjite te| śaucaṃnavāśaucamaliṅgabhāvanā bhāvanā sarvaṃvidheyaṃdheyaṃyadivāniṣidhyatete||39|| manovacoyatranaśaktamīrituṃtuṃ nūnaṃkathaṃtatragurūpadeśatāpadeśatā| imāṃkathāmuktavatovatogurosta dyuktasyatattvaṃhisamaṃprakāśatekāśate||40|| iti dvitīyo'dhyāyaḥāyaḥ||2|| athatṛtīyo'dhyāyaḥ āyaḥ guṇaviguṇavibhāgo bhāgovartatetenaivakiñcitt rativirativihīnaṃhīnaṃnirmalaṃlaṃniṣprapañcamm| guṇaviguṇavihīnaṃ hīnaṃvyāpakaṃāpakaṃviśvarūpaṃpaṃ kathamahamiha havandevyomarūpaṃpaṃśivaṃvaṃvai||1|| śvetādivarṇarahitotoniyataṃyataṃśivaśca kāryaṃhikāraṇamidaṃ daṃhiparaṃśivaśca| evaṃvikalparahito'hamalaṃto'hamalaṃśivaśca svātmānamātmanisumitrakathaṃnamāmi ||2|| nirmūlamūlarahitotohisadodito'haṃto'haṃ avadhūtagītā nirdhūmadhūmarahitotohisadodito'hamto'ham| nirdīpadīparahitotohisadodito'haṃto'haṃ jñānāmṛtaṃānāmṛtaṃsamarasaṃgaganopamo'ham||3|| niṣkāmakāmamihanāmakathaṃvadāmi niḥsaṅgasaṅgamihanāmakathaṃvadāmi | niḥsārasārarahitaṃtaṃcakathaṃvadāmi jñānāmṛtaṃānāmṛtaṃsamarasaṃgaganopamo'ham||4|| advaitarūpamakhilaṃlaṃhikathaṃvadāmi dvaitasvarūpamakhilaṃlaṃhikathaṃvadāmi | nityaṃtvanityamakhilaṃlaṃhikathaṃvadāmi jñānāmṛtaṃānāmṛtaṃsamarasaṃgaganopamo'ham||5|| sthūlaṃūlaṃhinonahikṛśaṃnagatāgataṃhi ādyantamadhyarahitaṃtaṃnaparāparaṃhi| satyaṃvadāmi khaluvaiparamārthatattvaṃ jñānāmṛtaṃānāmṛtaṃsamarasaṃgaganopamo'ham||6|| saṃviddhisarvakaraṇāninabhonibhāni saṃviddhisarvaviṣayāṃścanabhonibhāṃśca | saṃviddhicaikamamalaṃnahibandhamuktaṃṃ jñānāmṛtaṃānāmṛtaṃsamarasaṃgaganopamo'ham||7|| durbodhabodhagahanodhabodhagahanonabhavāmi tāta durlakṣyalakṣyagahanogahanonabhavāmi tāta| āsannarūpagahanopagahanonabhavāmi tāta jñānāmṛtaṃānāmṛtaṃsamarasaṃgaganopamo'ham||8|| niṣkarmakarmadahanodahanojvalanolanobhavāmi nirduḥkhaduḥkhadahanoḥkhadahanojvalanolanobhavāmi | nirdehadehadahanohadehadahanojvalanolanobhavāmi jñānāmṛtaṃānāmṛtaṃsamarasaṃgaganopamo'ham||9|| niṣpāpapāpadahanoāpapāpadahanohihutāśano'haṃtāśano'haṃ nirdharmadharmadahanodahanohihutāśano'hamtāśano'ham| nirbandhabandhadahanodahanohihutāśano'haṃtāśano'haṃ avadhūtagītā jñānāmṛtaṃānāmṛtaṃsamarasaṃgaganopamo'ham||10|| nirbhāvabhāvarahitotonabhavāmi vatsa niryogayogarahitotonabhavāmi vatsa| niścittacittarahitotonabhavāmi vatsa jñānāmṛtaṃānāmṛtaṃsamarasaṃgaganopamo'ham||11|| nirmohamohapadavītinamevikalpo niḥśokaśokapadavītinamevikalpaḥ| nirlobhalobhapadavītinamevikalpo jñānāmṛtaṃānāmṛtaṃsamarasaṃgaganopamo'ham||12|| saṃsārasantatilatā latānacamekadācit t santoṣasantatisukhosukhonacamekadācit t| ajñānabandhanamidaṃdaṃnacamekadācit t jñānāmṛtaṃānāmṛtaṃsamarasaṃgaganopamo'ham||13|| saṃsārasantatirajo rajonacamevikāraḥkāraḥ santāpasantatitamotamonacamevikāraḥkāraḥ| sattvaṃsvadharmajanakaṃjanakaṃnacamevikārokāro jñānāmṛtaṃānāmṛtaṃsamarasaṃgaganopamo'ham||14|| santāpaduḥkhajanakoḥkhajanakonavidhiḥkadācit t santāpayogajanitaṃtaṃnamanaḥkadācit t| yasmādahaṅkṛtiriyaṃyaṃnacamekadācit t jñānāmṛtaṃānāmṛtaṃsamarasaṃgaganopamo'ham||15|| niṣkampakampanidhanaṃdhanaṃnavikalpakalpaṃ svapnaprabodhanidhanaṃdhanaṃnahitāhitaṃtaṃhi| niḥsārasāranidhanaṃdhanaṃnacarācaraṃhi jñānāmṛtaṃānāmṛtaṃsamarasaṃgaganopamo'ham||16|| novedyavedakamidaṃdaṃnacahetutarkyaṃ vācāmagocaramidaṃ daṃnamanonabuddhiḥ| evaṃkathaṃhibhavataḥkathayāmi tattvaṃ jñānāmṛtaṃānāmṛtaṃsamarasaṃgaganopamo'ham||17|| avadhūtagītā nirbhinnabhinnarahitaṃtaṃparamārthatattva- mantarbahirnahikathaṃparamārthatattvamm| prāksambhavaṃvaṃnacarataṃnahivastuukiñcitt jñānāmṛtaṃānāmṛtaṃsamarasaṃgaganopamo'ham||18|| rāgādidoṣarahitaṃ taṃtvahamevahamevatattvaṃ daivādidoṣarahitaṃ taṃtvahamevahamevatattvamm| saṃsāraśokarahitaṃtaṃtvahamevahamevatattvaṃ jñānāmṛtaṃānāmṛtaṃsamarasaṃgaganopamo'ham||19|| sthānatrayaṃyaṃyadicaneti kathaṃturīyaṃ kālatrayaṃyaṃyadicaneti kathaṃdiśaśca| śāntaṃpadaṃhiparamaṃparamārthatattvaṃ jñānāmṛtaṃānāmṛtaṃsamarasaṃgaganopamo'ham||20|| dīrgholaghuḥpunaritīhatīhanamevibhāgobhāgo vistārasaṃkaṭamitīhatīhanamevibhāgaḥbhāgaḥ| koṇaṃhivartulamitīhatīhanamevibhāgobhāgo jñānāmṛtaṃānāmṛtaṃsamarasaṃgaganopamo'ham||21|| mātāpitādi tanayādi namekadācit t jātaṃmṛtaṃnacamanonacamekadācit t| nirvyākulaṃkulaṃsthiramidaṃdaṃparamārthatattvaṃ jñānāmṛtaṃānāmṛtaṃsamarasaṃgaganopamo'ham||22|| śuddhaṃviśuddhamavicāramanantarūpaṃpaṃ nirlepalepamavicāramanantarūpampam| niṣkhaṇḍakhaṇḍamavicāramanantarūpaṃpaṃ jñānāmṛtaṃānāmṛtaṃsamarasaṃgaganopamo'ham||23|| brahmādayaḥādayaḥsuragaṇāḥkathamatra santi svargādayodayovasatayaḥkathamatra santi| yadyekarūpamamalaṃpamamalaṃparamārthatattvaṃ jñānāmṛtaṃānāmṛtaṃsamarasaṃgaganopamo'ham||24|| nirnetineti vimalomalohikathaṃvadāmi niḥśeṣaśeṣavimalomalohikathaṃvadāmi | avadhūtagītā nirliṅgaliṅgavimalomalohikathaṃvadāmi jñānāmṛtaṃānāmṛtaṃsamarasaṃgaganopamo'ham||25|| niṣkarmakarmaparamaṃparamaṃsatataṃkaromi niḥsaṅgasaṅgarahitaṃtaṃparamaṃvinodamnodam| nirdehadeharahitaṃtaṃsatataṃvinodaṃnodaṃ jñānāmṛtaṃānāmṛtaṃsamarasaṃgaganopamo'ham||26|| māyāprapañcaracanāracanānacamevikāraḥkāraḥ| kauṭilyadambharacanāracanānacamevikāraḥkāraḥ| satyānṛtetiracanānacamevikārokāro jñānāmṛtaṃānāmṛtaṃsamarasaṃgaganopamo'ham||27|| sandhyādikālarahitaṃtaṃnacameviyogoyogo- hyantaḥprabodharahitaṃtaṃbadhiroronamūkaḥ| evaṃvikalparahitaṃtaṃnacabhāvaśuddhaṃṃ jñānāmṛtaṃānāmṛtaṃsamarasaṃgaganopamo'ham||28|| nirnāthanātharahitaṃtaṃhinirākulaṃrākulaṃvai niścittacittavigataṃgataṃhinirākulaṃrākulaṃvai| saṃviddhisarvavigataṃgataṃhinirākulaṃrākulaṃvai jñānāmṛtaṃānāmṛtaṃsamarasaṃgaganopamo'ham||29|| kāntāramandiramidaṃdaṃhikathaṃvadāmi saṃsiddhasaṃśayamidaṃdaṃhikathaṃvadāmi | evaṃnirantarasamaṃrasamaṃhinirākulaṃrākulaṃvai jñānāmṛtaṃānāmṛtaṃsamarasaṃgaganopamo'ham||30|| nirjīvajīvarahitaṃtaṃsatataṃvibhāti nirbījabījarahitaṃtaṃsatataṃvibhāti| nirvāṇabandharahitaṃtaṃsatataṃvibhāti jñānāmṛtaṃānāmṛtaṃsamarasaṃgaganopamo'ham||31|| sambhūtivarjitamidaṃdaṃsatataṃvibhāti saṃsāravarjitamidaṃ daṃsatataṃvibhāti| saṃhāravarjitamidaṃ daṃsatataṃvibhāti jñānāmṛtaṃānāmṛtaṃsamarasaṃgaganopamo'ham||32|| avadhūtagītā ullekhamātramapitenacanāmarūpaṃpaṃ nirbhinnabhinnamapitenahivastuukiñcitt| nirlajjamānasamānasakaroṣi kathaṃviṣādaṃṣādaṃ jñānāmṛtaṃānāmṛtaṃsamarasaṃgaganopamo'ham||33|| kiṃṃnāmarodiṣi sakhenajarānamṛtyuḥuḥ kiṃṃnāmarodiṣi sakhenacajanmaduḥkhamḥkham| kiṃṃnāmarodiṣi sakhenacatevikārokāro jñānāmṛtaṃānāmṛtaṃsamarasaṃgaganopamo'ham||34|| kiṃṃnāmarodiṣi sakhenacatesvarūpaṃpaṃ kiṃṃnāmarodiṣi sakhenacatevirūpampam| kiṃṃnāmarodiṣi sakhenacatevayāṃsi jñānāmṛtaṃānāmṛtaṃsamarasaṃgaganopamo'ham||35|| kiṃṃnāmarodiṣi sakhenacatevayāṃsi kiṃṃnāmarodiṣi sakhenacatemanāṃsi | kiṃṃnāmarodiṣi sakhenatavendriyāṇi jñānāmṛtaṃānāmṛtaṃsamarasaṃgaganopamo'ham||36|| kiṃṃnāmarodiṣi sakhenacate'sti kāmaḥ kiṃṃnāmarodiṣi sakhenacatepralobhaḥlobhaḥ| kiṃṃnāmarodiṣi sakhenacatevimohomoho jñānāmṛtaṃānāmṛtaṃsamarasaṃgaganopamo'ham||37|| aiśvaryamicchasikathaṃnacatedhanāni aiśvaryamicchasikathaṃnacatehipatnī| aiśvaryamicchasikathaṃnacatemameti jñānāmṛtaṃānāmṛtaṃsamarasaṃgaganopamo'ham||38|| liṅgaprapañcajanuṣījanuṣīnacatenameca nirlajjamānasamidaṃdaṃcavibhātibhinnamm| nirbhedabhedarahitaṃtaṃnacatenameca jñānāmṛtaṃānāmṛtaṃsamarasaṃgaganopamo'ham||39|| novāṇumātramapi tehivirāgarūpaṃpaṃ avadhūtagītā novāṇumātramapi tehisarāgarūpampam| novāṇumātramapi tehisakāmarūpaṃpaṃ jñānāmṛtaṃānāmṛtaṃsamarasaṃgaganopamo'ham||40|| dhyātātānatehihṛdayedayenacatesamādhi rdhyānaṃnaṃnatehihṛdayedayenabahiḥḥpradeśaḥdeśaḥ| dhyeyaṃeyaṃnaceti hṛdayedayenahivastuukālo jñānāmṛtaṃānāmṛtaṃsamarasaṃgaganopamo'ham||41|| yatsārabhūtamakhilaṃlaṃkathitaṃtaṃmayāte natvaṃnamenamahatonagururnanaśiṣyaḥ| svacchandarūpasahajaṃpasahajaṃparamārthatattvaṃ jñānāmṛtaṃānāmṛtaṃsamarasaṃgaganopamo'ham||42|| kathamiha haparamārthaṃ tattvamānandarūpaṃpaṃ kathamiha haparamārthaṃ naivamānandarūpam pam| kathamiha haparamārthaṃ jñānavijñānarūpaṃpaṃ yadiparamahamekaṃvartatetevyomarūpampam||43|| dahanapavanahīnaṃviddhivijñānamekānameka- mavanijalavihīnaṃhīnaṃviddhivijñānarūpampam| samagamanavihīnaṃhīnaṃviddhivijñānamekaṃānamekaṃ gaganamiva vaviśālaṃśālaṃviddhivijñānamekamānamekam||44|| naśūnyarūpaṃpaṃnaviśūnyarūpaṃpaṃ naśuddharūpaṃpaṃnaviśuddharūpampam| rūpaṃpaṃvirūpaṃpaṃnabhavāmi kiñcitt svarūparūpaṃpaṃparamārthatattvamm||45|| muñcamuñcahisaṃsāraṃtyāgaṃāgaṃmuñcahisarvathāthā| tyāgātyāgaviṣaṃṣaṃśuddhamamṛtaṃmamṛtaṃsahajaṃdhruvamuvam||46|| iti tṛtīyo'dhyāyaḥ āyaḥ||3|| avadhūtagītā athacaturtho'dhyāyaḥāyaḥ nāvāhanaṃnaivavisarjanaṃnaṃvā puṣpāṇipatrāṇikathaṃbhavanti| dhyānānimantrāṇikathaṃbhavanti samāsamaṃcaivaśivārcanaṃnaṃca||1|| nakevalaṃbandhavibandhamukto nakevalaṃśuddhaviśuddhamuktaḥ| nakevalaṃyogaviyogamuktaḥḥ savaivimuktogaganopamo'ham||2|| sañjāyateāyatesarvamidaṃdaṃhitathyaṃ sañjāyateāyatesarvamidaṃdaṃvitathyamm| evaṃvikalpomamanaivajātaḥ svarūpanirvāṇamanāmayo'hamṇamanāmayo'ham||3|| nasāñjanaṃnaṃcaivanirañjanaṃnaṃvā nacāntaraṃraṃvāpi nirantaraṃraṃvā| antarvibhannaṃnahimevibhāti svarūpanirvāṇamanāmayo'hamṇamanāmayo'ham||4|| abodhabodhomamanaivajāto bodhasvarūpaṃpaṃmamanaivajātam| nirbodhabodhaṃdhabodhaṃcakathaṃvadāmi svarūpanirvāṇamanāmayo'hamṇamanāmayo'ham||5|| nadharmayuktonacapāpayuktoo nabandhayuktonacamokṣayuktaḥ| yuktaṃṃtvayuktaṃṃnacamevibhāti svarūpanirvāṇamanāmayo'hamṇamanāmayo'ham||6|| parāparaṃvānacamekadācit t madhyasthabhāvobhāvohinacārimitramm| hitāhitaṃtaṃcāpi kathaṃvadāmi svarūpanirvāṇamanāmayo'hamṇamanāmayo'ham||7|| avadhūtagītā nopāsakonaivamupāsyarūpaṃ paṃ nacopadeśonacamekriyāyāca| saṃvitsvarūpaṃpaṃcakathaṃvadāmi svarūpanirvāṇamanāmayo'hamṇamanāmayo'ham||8|| novyāpakaṃāpakaṃvyāpyamihāstikiñcitt nacālayaṃvāpi nirālayaṃrālayaṃvā| aśūnyaśūnyaṃcakathaṃvadāmi svarūpanirvāṇamanāmayo'hamṇamanāmayo'ham||9|| nagrāhakoāhakogrāhyakamevakamevakiñcitt nakāraṇaṃvāmamanaivakāryamm| acintyacintyaṃcakathaṃvadāmi svarūpanirvāṇamanāmayo'hamṇamanāmayo'ham||10|| nabhedakaṃvāpi nacaivabhedyaṃ navedakaṃvāmamanaivavedyamm| gatāgataṃtātakathaṃvadāmi svarūpanirvāṇamanāmayo'hamṇamanāmayo'ham||11|| nacāstidehonacamevidehodeho buddhirmanonomenahicendriyāṇi| rāgovirāgaścakathaṃvadāmi svarūpanirvāṇamanāmayo'hamṇamanāmayo'ham||12|| ullekhamātraṃnahibhinnamuccaiai- rullekhamātraṃnatirohitaṃtaṃvai| samāsamaṃmitrakathaṃvadāmi svarūpanirvāṇamanāmayo'hamṇamanāmayo'ham||13|| jitendriyo'haṃyo'haṃtvajitendriyoyovā nasaṃyamomeniyamoyamonajātaḥ| jayājayaumitrakathaṃvadāmi svarūpanirvāṇamanāmayo'hamṇamanāmayo'ham||14|| amūrtamūrtirnacamekadāci dādyantamadhyaṃnacamekadācit t| avadhūtagītā balābalaṃmitrakathaṃvadāmi svarūpanirvāṇamanāmayo'hamṇamanāmayo'ham||15|| mṛtāmṛtaṃvāpi viṣāviṣaṃṣaṃca sañjāyateāyatetātanamekadācit t| aśuddhaśuddhaṃcakathaṃvadāmi svarūpanirvāṇamanāmayo'hamṇamanāmayo'ham||16|| svapnaḥprabodhobodhonacayogamudrāā naktaṃṃdivāvāvāpi namekadācit t| aturyaturyaṃcakathaṃvadāmi svarūpanirvāṇamanāmayo'hamṇamanāmayo'ham||17|| saṃviddhimāṃsarvavisarvamuktaṃṃ māyāvimāyāmāyānacamekadācit t| sandhyādikaṃkaṃkarmakathaṃvadāmi svarūpanirvāṇamanāmayo'hamṇamanāmayo'ham||18|| saṃviddhimāṃsarvasamādhiyuktaṃṃ saṃviddhimāṃlakṣyavilakṣyamuktamm| yogaṃviyogaṃyogaṃcakathaṃvadāmi svarūpanirvāṇamanāmayo'hamṇamanāmayo'ham||19|| mūrkho'pināhaṃnacapaṇḍito'haṃto'haṃ maunaṃvimaunaṃmaunaṃnacamekadācit t| tarkaṃvitarkaṃcakathaṃvadāmi svarūpanirvāṇamanāmayo'hamṇamanāmayo'ham||20|| pitātācamātācakulaṃnajāti rjanmādimṛtyurnacamekadācit t| snehaṃehaṃvimohaṃmohaṃcakathaṃvadāmi svarūpanirvāṇamanāmayo'hamṇamanāmayo'ham||21|| astaṃgatonaivasadodito'haṃto'haṃ tejovitejotejonacamekadācit t| sandhyādikaṃkaṃkarmakathaṃvadāmi svarūpanirvāṇamanāmayo'hamṇamanāmayo'ham||22|| avadhūtagītā asaṃśayaṃviddhinirākulaṃrākulaṃmāṃ asaṃśayaṃviddhinirantaraṃraṃmām| asaṃśayaṃviddhinirañjanaṃnaṃmāṃ svarūpanirvāṇamanāmayo'hamṇamanāmayo'ham||23|| dhyānānisarvāṇiparityajanti śubhāśubhaṃkarmaparityajanti| tyāgāmṛtaṃāgāmṛtaṃtātapibantidhīrāḥ svarūpanirvāṇamanāmayo'hamṇamanāmayo'ham||24|| vindativindatinahinahiyatra chandolakṣaṇaṃṇaṃnahinahitatra| samarasamagnoobhāvitapūtaḥtapūtaḥ pralapatitattvaṃparamavadhūtaḥ||25|| iti caturtho'dhyāyaḥāyaḥ||4|| athapañcamodhyāyaḥāyaḥ oṃiti gaditaṃtaṃgaganasamaṃtat naparāparasāravicāracāraiti | avilāsavilāsanirākaraṇaṃrākaraṇaṃ kathamakṣarabindusamuccaraṇamraṇam||1|| iti tattvamasiprabhṛtiśrutibhiḥ pratipāditamātmanitattvamasi| tvamupādhivivarjitasarvasamaṃsamaṃ kimumurodiṣi mānasi sarvasamamsamam||2|| adhaūrdhvavivarjitasarvasamaṃsamaṃ bahirantaravarjitasarvasamamsamam| yadicaikavivarjitasarvasamaṃsamaṃ kimumurodiṣi mānasi sarvasamamsamam||3|| nahikalpitakalpavicāracāraiti avadhūtagītā nahikāraṇakāryavicāra cāraiti | padasandhivivarjitasarvasamaṃsamaṃ kimumurodiṣi mānasi sarvasamamsamam||4|| nahibodhavibodhasamādhiriti nahideśavideśasamādhiriti | nahikālavikālasamādhiriti kimumurodiṣi mānasi sarvasamamsamam||5|| nahikumbhanabhonabhonahikumbhaiti nahijīvavapurnahijīvaiti | nahikāraṇakāryavibhāga bhāgaiti kimumurodiṣi mānasi sarvasamamsamam||6|| ihasarvanirantaramokṣapadaṃpadaṃ laghudīrghavicāravihīna hīnaiti | nahivartulakoṇavibhāgabhāgaiti kimumurodiṣi mānasi sarvasamamsamam||7|| ihaśūnyaviśūnyavihīnahīnaiti ihaśuddhaviśuddhavihīnahīnaiti | ihasarvavisarvavihīnahīnaiti kimumurodiṣi mānasi sarvasamamsamam||8|| nahibhinnavibhinnavicāracāraiti bahirantarasandhivicāracāraiti | arimitravivarjitasarvasamaṃsamaṃ kimumurodiṣi mānasi sarvasamamsamam||9|| nahiśiṣyaviśiṣyasvarūpaiti nacarācarabhedavicāracāraiti | ihasarvanirantaramokṣapadaṃpadaṃ kimumurodiṣi mānasi sarvasamamsamam||10|| nanurūpavirūpavihīnahīnaiti nanubhinnavibhinnavihīnahīnaiti | nanusargavisargavihīnahīnaiti avadhūtagītā kimumurodiṣi mānasi sarvasamamsamam||11|| naguṇāguṇapāśanibandha iti mṛtajīvanakarma karomi katham| iti śuddhanirañjanasarvasamaṃsamaṃ kimumurodiṣi mānasi sarvasamamsamam||12|| ihabhāvavibhāvavihīna hīnaiti ihakāmavikāmavihīna hīnaiti | ihabodhatamaṃkhalumokṣasamaṃsamaṃ kimumurodiṣi mānasi sarvasamamsamam||13|| ihatattvanirantaratattvamiti nahisandhivisandhivihīnahīnaiti | yadisarvavivarjitasarvasamaṃsamaṃ kimumurodiṣi mānasi sarvasamamsamam||14|| aniketakuṭīketakuṭīparivārasamaṃvārasamaṃ ihasaṅgavisaṅgavihīnaparamhīnaparam| ihabodhavibodhavihīnaparaṃ hīnaparaṃ kimumurodiṣi mānasi sarvasamamsamam||15|| avikāravikāramasatyamiti avilakṣavilakṣamasatyamiti| yadikevalamātmani satyamiti kimumurodiṣi mānasi sarvasamamsamam||16|| ihasarvasamaṃsamaṃkhalujīvaiti ihasarvanirantarajīvarajīvaiti | ihakevalaniścalajīva lajīvaiti kimumurodiṣi mānasi sarvasamamsamam||17|| avivekavivekamabodhavekamabodhaiti avikalpavikalpamabodhamabodhaiti | yadicaikanirantarabodha rabodhaiti kimumurodiṣi mānasi sarvasamamsamam||18|| avadhūtagītā nahimokṣapadaṃpadaṃnahibandhapadaṃpadaṃ nahipuṇyapadaṃyapadaṃnahipāpapadam| nahipūrṇapadaṃpadaṃnahiriktapadaṃpadaṃ kimumurodiṣi mānasi sarvasamamsamam||19|| yadivarṇavivarṇavihīnasamaṃhīnasamaṃ yadikāraṇakāryavihīnasamam hīnasamam| yadibhedavibhedavihīnasamaṃhīnasamaṃ kimumurodiṣi mānasi sarvasamamsamam||20|| ihasarvanirantarasarvacitete ihakevalaniścalasarvacitete| dvipadādivivarjitasarvacitete kimumurodiṣi mānasi sarvasamamsamam||21|| atisarvanirantarasarvagataṃgataṃ atinirmalaniścalasarvagatamgatam| dinarātrivivarjitasarvagataṃgataṃ kimumurodiṣi mānasi sarvasamamsamam||22|| nahibandhavibandhasamāgamanaṃsamāgamanaṃ nahiyogaviyogasamāgamanamyogasamāgamanam| nahitarkavitarkasamāgamanaṃsamāgamanaṃ kimumurodiṣi mānasi sarvasamamsamam||23|| ihakālavikālanirākaraṇaṃ rākaraṇaṃ aṇumātrakṛśānunirākaraṇamrākaraṇam| nahikevalasatyanirākaraṇaṃ rākaraṇaṃ kimumurodiṣi mānasi sarvasamamsamam||24|| ihadehavidehavihīna hīnaiti nanusvapnasuṣuptivihīnaparamhīnaparam| abhidhānavidhānavihīnaparaṃhīnaparaṃ kimumurodiṣi mānasi sarvasamamsamam||25|| gaganopamaśuddhaviśālasamaṃ śālasamaṃ atisarvavivarjitasarvasamamsamam| avadhūtagītā gatasāravisāravikārasamaṃ kārasamaṃ kimumurodiṣi mānasi sarvasamamsamam||26|| ihadharmavidharmavirāgatarāgatara- mihavastuvivastuvirāgataramrāgataram| ihakāmavikāmavirāgataraṃ rāgataraṃ kimumurodiṣi mānasi sarvasamamsamam||27|| sukhaduḥkhavivarjitasarvasamasama- mihaśokaviśokavihīnaparam hīnaparam| guruśiṣyavivarjitatattvaparaṃparaṃ kimumurodiṣi mānasi sarvasamamsamam||28|| nakilāṅkurasāravisārasāraiti nacalācalasāmyavisāmyamiti | avicāravicāravihīnamiti kimumurodiṣi mānasi sarvasamamsamam||29|| ihasārasamuccayasāramiti | kathitaṃtaṃnijabhāvavibhedabhedaiti | viṣayeṣayekaraṇatvamasatyamiti kimumurodiṣi mānasi sarvasamamsamam||30|| bahudhādhāśrutayaḥutayaḥpravadantiyato viyadādiridaṃdaṃmṛgatoyasamam| yadicaikanirantarasarvasamaṃsamaṃ kimumurodiṣi mānasi sarvasamamsamam||31|| vindativindatinahinahiyatra chandolakṣaṇaṃṇaṃnahinahitatra| samarasamagnoobhāvitapūtaḥtapūtaḥ pralapatitattvaṃparamavadhūtaḥ||32|| iti pañcamo'dhyāyaḥāyaḥ||5|| avadhūtagītā athaṣaṣṭhamo'dhyāyaḥāyaḥ bahudhādhāśrutayaḥutayaḥpravadantivayaṃ viyadādiridaṃdaṃmṛgatoyasamam| yadicaikanirantarasarvaśiva- mupameyamathohyupamā upamācakatham||1|| avibhaktivibhaktivihīnaparaṃhīnaparaṃ nanukāryavikāryavihīnaparamhīnaparam| yadicaikanirantarasarvaśivaṃvaṃ yajanaṃcakathaṃtapanaṃcakatham||2|| manaevanirantarasarvagataṃgataṃ hyaviśālaviśālavihīnaparamhīnaparam| manaevanirantarasarvaśivaṃvaṃ manasāpi kathaṃvacasācakatham||3|| dinarātrivibhedanirākaraṇarākaraṇa- muditānuditasyanirākaraṇamrākaraṇam| yadicaikanirantarasarvaśivaṃvaṃ ravicandramasaumasaujvalanaścakatham||4|| gatakāmavikāmavibheda bhedaiti gataceṣṭaviceṣṭavibhedabhedaiti | yadicaikanirantarasarvaśivaṃvaṃ bahirantarabhinnamatiścakatham||5|| yadisāravisāravihīna hīnaiti yadiśūnyaviśūnyavihīnahīnaiti | yadicaikanirantarasarvaśivaṃvaṃ prathamaṃthamaṃcakathaṃcaramaṃcakatham||6|| yadibhedavibhedanirākaraṇaṃrākaraṇaṃ yadivedakavedyanirākaraṇam rākaraṇam| yadicaikanirantarasarvaśivaṃvaṃ tṛtīyaṃcakathaṃturīyaṃcakatham||7|| avadhūtagītā gaditāviditaṃtaṃnahisatyamiti viditāviditaṃtaṃnahisatyamiti| yadicaikanirantarasarvaśivaṃvaṃ viṣayendriyabuddhimanāṃsikatham||8|| gaganaṃpavanonahisatyamiti dharaṇīdahanonahisatyamiti| yadicaikanirantarasarvaśivaṃvaṃ jaladaśca kathaṃsalilaṃlaṃcakatham||9|| yadikalpitalokanirākaraṇaṃrākaraṇaṃ yadikalpitadevanirākaraṇamrākaraṇam| yadicaikanirantarasarvaśivaṃvaṃ guṇadoṣavicāramatiśca katham||10|| maraṇāmaraṇaṃhinirākaraṇaṃrākaraṇaṃ karaṇākaraṇaṃhinirākaraṇamrākaraṇam| yadicaikanirantarasarvaśivaṃvaṃ gamanāgamanaṃhikathaṃvadati ||11|| prakṛtiḥpuruṣoṣonahibhedaiti nahikāraṇakāryavibheda bhedaiti | yadicaikanirantarasarvaśivaṃvaṃ puruṣāpuruṣaṃṣaṃcakathaṃvadati ||12|| tṛtīyaṃnahiduḥkhasamāgamanaṃḥkhasamāgamanaṃ naguṇāddvitīyasyasamāgamanam| yadicaikanirantarasarvaśivaṃvaṃ sthaviraścayuvācaśiśuścakatham||13|| nanuāśramavarṇavihīnaparaṃhīnaparaṃ nanukāraṇakartṛvihīnaparamhīnaparam| yadicaikanirantarasarvaśiva- mavinaṣṭavinaṣṭamatiścakatham||14|| grasitāgrasitaṃtaṃcavitathyamiti janitājanitaṃtaṃcavitathyamiti| avadhūtagītā yadicaikanirantarasarvaśiva- mavināśi vināśikathaṃhibhavet||15|| puruṣāpuruṣasyavinaṣṭamiti vanitāvanitasyavinaṣṭamiti| yadicaikanirantarasarvaśiva- mavinodavinodamatiścakatham||16|| yadimohaviṣādavihīnaparo hīnaparo yadisaṃśayaśokavihīnaparaḥhīnaparaḥ| yadicaikanirantarasarvaśiva- mahamatra mameti kathaṃcapunaḥ||17||mahameti nanudharmavidharmavināśanāśaiti nanubandhavibandhavināśanāśaiti | yadicaikanirantarasarvaśivaṃvaṃ- mihaduḥkhaviduḥkhamatiścakatham||18|| nahiyājñikayajñavibhāgabhāgaiti nahutāśanavastuvibhāgabhāgaiti | yadicaikanirantarasarvaśivaṃvaṃ vadakarmaphalānibhavantikatham||19|| nanuśokaviśokavimukta iti nanudarpavidarpavimuktaiti | yadicaikanirantarasarvaśivaṃvaṃ nanurāgavirāgamatiśca katham||20|| nahimohavimohavikāra kāraiti nahilobhavilobhavikāra kāraiti | yadicaikanirantarasarvaśivaṃvaṃ hyavivekavivekamatiścakatham||21|| tvamahaṃmahaṃnahihantakadācidapi kulajātivicāramasatyamiti | ahamevaśivaḥvaḥparamārtha iti abhivādanamatrakaromi katham||22|| avadhūtagītā guruśiṣyavicāraviśīrṇaiti upadeśavicāraviśīrṇa iti | ahamevaśivaḥvaḥparamārtha iti abhivādanamatrakaromi katham||23|| nahikalpitadehavibhāgabhāgaiti nahikalpitalokavibhāgabhāgaiti | ahamevaśivaḥvaḥparamārtha iti abhivādanamatrakaromi katham||24|| sarajovirajorajonakadācidapi nanunirmalaniścalaśuddhaiti | ahamevaśivaḥvaḥparamārtha iti abhivādanamatrakaromi katham||25|| nahidehavidehavikalpa iti anṛtaṃcaritaṃtaṃnahisatyamiti| ahamevaśivaḥvaḥparamārtha iti abhivādanamatrakaromi katham||26|| vindativindatinahinahiyatra chandolakṣaṇaṃṇaṃnahinahitatra| samarasamagnoobhāvitapūtaḥtapūtaḥ pralapatitattvaṃparamavadhūtaḥ||27|| iti ṣaṣṭhamo'dhyāyaḥāyaḥ||6|| athasaptamo'dhyāyaḥāyaḥ rathyākarpaṭaviracitakanthaḥ puṇyāpuṇyavivarjitapanthaḥ| śūnyāgāreāgāretiṣṭhatinagno śuddhanirañjanasamarasamagnaḥ||1|| lakṣyālakṣyavivarjitalakṣyo avadhūtagītā yuktāyuktavivarjitadakṣaḥ| kevalatattvanirañjanapūtonapūto vādavivādaḥvādaḥkathamavadhūtaḥ||2|| āśāpāśavibandhanamuktāḥāḥ śaucācāravivarjitayuktāḥ āḥ| evaṃsarvavivarjitaśāntā- stattvaṃśuddhanirañjanavantaḥ||3|| kathamiha hadehavidehavicāraḥ cāraḥ kathamiha harāgavirāgavicāraḥ cāraḥ| nirmalaniścalagaganākāraṃlagaganākāraṃ svayamihatattvaṃsahajākāram||4|| kathamiha hatattvaṃvindatiyatra rūpamarūpaṃpaṃkathamiha hatatra| gaganākāraḥparamoyatra viṣayīkaraṇaṃṣayīkaraṇaṃkathamiha hatatra||5|| gaganākāranirantarahaṃsa rahaṃsa- stattvaviśuddhanirañjanahaṃsaḥnahaṃsaḥ| evaṃkathamiha habhinnavibhinnaṃ bandhavibandhavikāravibhinnamm||6|| kevalatattvanirantarasarvaṃ yogaviyogauyogaukathamiha hagarvamm| evaṃparamanirantarasarva- mevaṃkathamiha hasāravisāramsāram||7|| kevalatattvanirañjanasarvaṃ gaganākāranirantaraśuddham m| evaṃkathamiha hasaṅgavisaṅgaṃ satyaṃkathamiha haraṅgaviraṅgamm||8|| yogaviyogaiyogairahitotoyogī bhogavibhogaibhogairahitotobhogī| evaṃcarati himandaṃmandaṃ avadhūtagītā manasākalpitasahajānandamm||9|| bodhavibodhaiḥbodhaiḥsatataṃyukto dvaitādvaitaiḥaitaiḥkathamiha hamuktaḥ| sahajovirajaḥrajaḥkathamiha hayogī śuddhanirañjanasamarasabhogīnasamarasabhogī||10|| bhagnābhagnavivarjitabhagno lagnālagnavivarjitalagnaḥ| evaṃkathamiha hasāravisāraḥsāraḥ samarasatattvaṃ ṃgaganākāraḥ||11|| satataṃsarvavivarjitayuktaḥ sarvaṃtattvavivarjitamuktaḥ| evaṃkathamiha hajīvitamaraṇaṃtamaraṇaṃ dhyānādhyānaiḥānaiḥkathamiha hakaraṇam||12|| indrajālamidaṃdaṃsarvaṃyathāmarumarīcikākā| akhaṇḍitamanākārotamanākārovartatetekevalaḥśivaḥvaḥ||13|| dharmādaudaumokṣaparyantaṃnirīhāḥrīhāḥsarvathāthāvayam| kathaṃrāgavirāgaiśca kalpayantivipaścitaḥtaḥ||14|| vindativindatinahinahiyatra chandolakṣaṇaṃṇaṃnahinahitatra| samarasamagnoobhāvitapūtaḥtapūtaḥ pralapatitattvaṃparamavadhūtaḥ||15|| iti saptamo'dhyāyaḥāyaḥ||7|| athaaṣṭamo'dhyāyaḥāyaḥ tvadyātrayāyāvyāpakatāpakatāhatāte dhyānenānenacetaḥparatāhatāte| stutyāmayāvākparatāratāhatāte kṣamasvanityaṃtrividhāparādhāndhāparādhān||1|| avadhūtagītā kāmairahatadhīrdānto omṛduḥḥśucirakiñcanaḥnaḥ| anīhomitabhuktabhukśāntaḥsthiroromaccharaṇoraṇomuniḥḥ||2|| apramattogabhīrātmā ādhṛtimānmānjitaṣaḍguṇaḥuṇaḥ| amānīmānadaḥkalpomaitraḥkāruṇikaḥkaḥkaviḥḥ||3|| kṛpālurakṛtadrohastitikṣuḥuḥsarvadehināmnām| satyasāro'navadyātmāsamaḥsarvopakārakaḥpakārakaḥ||4|| avadhūtalakṣaṇaṃṇaṃvarṇairjñātavyaṃbhagavattamaiḥmaiḥ| vedavarṇārthatattvajñairvedavedāntavādibhiḥ||5|| āśāpāśavinirmukta ādimadhyāntanirmalaḥlaḥ| ānandevartatetenityamakāraṃmakāraṃtasyalakṣaṇamṇam||6|| vāsanāvarjitātāyenavaktavyaṃcanirāmayamrāmayam| vartamāneṣumāneṣuvartetavakāraṃtasyalakṣaṇamṇam||7|| dhūlidhūsaragātrāṇidhūtacittoonirāmayaḥrāmayaḥ| dhāraṇādhyānanirmuktodhūkārastasya lakṣaṇamṇam||8|| tattvacintādhṛtāyenacintāceṣṭāvivarjitaḥtaḥ| tamo'haṃkāranirmuktastakārastasyalakṣaṇamṇam||9|| dattātreyāvadhūteneyāvadhūtenanirmitānandarūpiṇāṇā| yepaṭhanticaśaṛṇvantiteṣāṃnaivapunarbhavaḥvaḥ||10|| iti aṣṭamo'dhyāyaḥāyaḥ||8|| iti avadhūtagītāsamāptāā|| avadhūtagītā
About this stotram — Dattatreya
A Stotram is a Sanskrit hymn of praise composed by great sages and poet-saints such as Adi Shankaracharya. Stotrams describe the deity’s form, qualities and deeds in richly poetic language, and chanting them is said to purify the intellect and awaken devotion. Many stotrams carry a phala-shruti — a closing verse describing the benefits of recitation.
How to chant
Stotrams reward slow, attentive chanting. Read the meaning once before you begin so the verses resonate as you recite. Early morning (Brahma Muhurat) is ideal, but any quiet time works. If Sanskrit feels difficult, chant along with the transliteration and let the rhythm settle naturally over a few days of practice.
datta-jayantidaily-pujasmartasanskritstotradevotional