ॐ
Sankalpa Guru
संकल्पो मूलं सर्वस्य
🔮
Unlock Your Free Kundali
Discover your cosmic blueprint — personalized Kundali with detailed dosha analysis, planetary positions & powerful remedies.
✦ Birth Chart✦ Doshas
Get Free
Sign In
ॐ
Sankalpa Guru
← ← Back to Shabda
English interface

Rama Gita

Rama Gita

Text in Roman script

Devotional text

śrīramaṇagītāīramaṇagītā
śrīramaṇagītāīramaṇagītā
anukramaṇikākā
adhyāyāya
nāma
1.
upāsanāprādhānyanirūpaṇampaṇam
2.
mārgatrayakathanamyakathanam
3.
mukhyakartavyanirūpaṇampaṇam
4.
jñānasvarūpakathanampakathanam
5.
hṛdayavidyā
6.
manonigrahopāyaḥhopāyaḥ
7.
ātmavicārādhikāritadaṅganirūpaṇampaṇam
8.
āśramavicāraḥcāraḥ
9.
granthibhedakathanambhedakathanam
10.
saṅghavidyā
11.
jñānasiddhisāmarasyakathanamkathanam
12.
śaktivicāraḥcāraḥ
13.
saṃnyāseāsestrīpuruṣayostulyādhikāranirūpaṇampaṇam
14.
jīvanmuktivicāraḥcāraḥ
15.
śravaṇamanananididhyāsananirūpaṇampaṇam
16.
bhaktivicāraḥcāraḥ
17.
jñānaprāptivicāraḥcāraḥ
18.
siddhamahimānukīrtanamnam
||śrīramaṇagītāīramaṇagītā||
śrīramaṇagītāīramaṇagītā
athaprathamo'dhyāyaḥāyaḥ|(upāsanāprādhānyanirūpaṇampaṇam)
maharṣiramaṇaṃnatvākārtikeyaṃkeyaṃnarākṛtim
m|
mataṃtasyaprasannenenagranthenopanibadhyatete||1||
iṣaputraśakeśakerāmabhūminandadharāmitete|
ekontriṃśaddivasevasedvādaśeādaśemāsi
śītale||2||
upaviṣṭeṣueṣusarveṣuṣuśiṣyeṣueṣuniyatātmasusu|
bhagavantamṛṣiso'hamapṛcchaṃ
ṃnirṇayāptayeye||3||
prathamaḥthamaḥpraśnaḥ
satyāsatyavivekenavekenamucyatetekevalenakimm|
utāhobandhahānāyahānāyavidyatetesādhanāntaram
ram||4||
dvitīyaḥtīyaḥpraśnaḥ
kimalaṃmalaṃśāstracarcaivajijñāsūnāṃāsūnāṃvimuktayeye|
yathāgurupadeśaṃpadeśaṃkimupāsanapekṣatete||5||
tṛtīyapraśnaḥ
sthitaprajñaḥsthitaprajñamātmānaṃānaṃkiṃṃsamarthayetyet|
viditvāparipūrṇatvaṃjñānasyoparateruta
||6||
caturthaḥḥpraśnaḥ
jñāninaṃnaṃkenaliṅgenenajñātuṃātuṃśakṣyantikovidāḥdāḥ||7||
pañcamaḥmaḥpraśnaḥ
jñānāyaivānāyaivasamādhiḥ
ḥkiṃṃkāmāyāpyuta
utakalpatete||7||
ṣaṣṭhaḥpraśnaḥ
kāmenayogamabhyasyasthitaprajñobhavedyadi|
sakāmo'muṣya
sāphalyamadhigacchativānavā||8||
evaṃmamaguruḥḥpraśnānakarṇyakaruṇānidhiḥ|
abravītsaṃśayacchedīedīramaṇobhagavānṛṣiḥḥ||9||
prathamapraśnasyottaramram
mocayetsakalān
kalānbandhānātmaniṣṭhaivaivakevalam|
satyāsatyavivekaṃvekaṃtuprāhurvairāgyasādhanamyasādhanam||10||
śrīramaṇagītāīramaṇagītā
sadātiṣṭhatigambhīroīrojñānīānīkevalamātmani
|
nāsatyaṃ
ṃcintayedviśvaṃnavāsvasyatadanyatāmtām||11||
dvitīyapraśnasyottaramram
nasaṃsiddhirvijijñāsoḥāsoḥkevalaṃśāstracarcayāyā|
upāsanaṃvinānāsiddhirnaivasyāditinirṇayaḥyaḥ||12||
abhyāsakāleāsakālesahajāṃsthitiṃprāhurupāsanampāsanam|
siddhiṃsthirāṃrāṃyadāgacchetsaivaivajñānaṃānaṃtadocyate
te||13||
viṣayāntsamparityajyasvasvabhāvenabhāvenasaṃsthitiḥ|
jñānajvālākṛtiḥprokttāsahajāsthitirātmanaḥnaḥ||14||
tṛtīyapraśnasyottaramram
nirvāsenasenamaunenasthirāyāṃrāyāṃsahajasthitau
tau|
jñānīānījñāninamātmānaṃānaṃniḥsandehaḥehaḥsamarthayetyet||15||
caturthapraśnasyottaramram
sarvabhūtasamatvenenaliṅgenenajñānamūhyatāmtām|
pañcamapraśnasyottaramram
kāmārabdhassamādhistuukāmaṃphalainiścitamtam||16||
ṣaṣṭhapraśnasyottaramram
kāmenayogamabhyasyasthitaprajñobhavedyadi|
sakāmo'muṣya
sāphalyaṃ
ṃgacchannapinaharṣayetyet||17||
||iti
śrīramaṇagītāsuīramaṇagītāsubrahmavidyāyāṃāyāṃyogaśāstre
eramaṇāntevāsino
no
vāsiṣṭhasyagaṇapaterupanibandhe
eupāsanaprādhānyanirūpaṇaṃpaṇaṃ
nāmaprathamo'dhyāyaḥāyaḥ||1
athadvitīyo'dhyāyaḥāyaḥ|(mārgatrayakathanamyakathanam)
īśaputraśakeśakebāṇabhūminandadharāmite
te|
cāturmāsye
ejagausāraṃsaṅgṛhyabhagavānṛṣi
||1||
hṛdayakuharamadhyekevalaṃbrahmamātraṃ
hyahamahamitisākṣādātmarūpeṇapeṇabhāti
|
śrīramaṇagītāīramaṇagītā
hṛdiviśa
manasāsvaṃcinvtātāmajjatātāvā
pavanacalanarodhādātmaniṣṭho
obhavatvamm||2||
ślokaṃokaṃbhagavatovaktrānmaharṣerimamudgatamtam|
śrutyantasāraṃsāraṃyovedasaṃśayonāsyajātucitt||3||
atraślokeokebhagavatāpūrvārdhesthānamīritamtam|
śārīrakasya
dṛśye'smiñcharīrerīrepāñcabhautikeke||4||
tatraivaivalakṣaṇaṃṇaṃcoktaṃṃdvaitamīśāaitamīśācavāritamtam|
uktaṃṃcāpyaparokṣatvaṃnānāliṅganibarhaṇamṇam||5||
upadeśodvitīyārdheśiṣyābhyāsakṛteāsakṛtekṛtaḥ|
tredhāedhābhinnenenamārgeṇa
tattvādaikyaṃsamīyuṣā||6||
upāyomārgaṇābhikhyaḥprathamaḥthamaḥsamprakīrtitaḥtaḥ|
dvitīyotīyomajjnābhikhyaḥprāṇarodhastṛtīyakaḥṛtīyakaḥ||7||
||iti
śrīramaṇagītāsuīramaṇagītāsubrahmavidyāyāṃāyāṃyogaśāstre
eramaṇāntevāsino
no
vāsiṣṭhasyagaṇapaterupanibandhe
emārgatrayakathanaṃyakathanaṃ
nāmadvitīyo'dhyāyaḥāyaḥ||2
athatṛtīyo'dhyāyaḥ
āyaḥ|(mukhyakartavyanirūpaṇampaṇam)
daivarātasya
saṃvādamācāryaramaṇasya
ca|
nibadhnīmastṛtīye'sminnadhyāyeāyeviduṣāṃṣāṃmude||1||
daivaratauvāca
kiṃṃkartavyamanuṣyasyapradhānamihasaṃsṛtau|
ekaṃnirdhāyabhagavāṃstanme
evyākhyātumarhati||2||
bhagavānuvāca
svasyasvarūpaṃpaṃvijñeyaṃeyaṃpradhānaṃdhānaṃmahadicchatātā|
pratiṣṭhāyatrasarveṣāṃṣāṃphalānāmutakarmaṇāmṇām||3||
daivarātauvāca
svasyasvarūpavijñāneānesādhanaṃkiṃṃsamāsataḥ|
sidhyetkenenaprayatnenenapratyagdṛṣṭirmahīyasi||4||
śrīramaṇagītāīramaṇagītā
bhagavānuvāca
viṣayebhyaḥparāvṛtya
vṛttīḥīḥsarvāḥprayatnataḥtaḥ|
vimarśekevalaṃtiṣṭhedacaledacalenirupādhikeke||5||
svasyasvarūpavijñāneānesādhanaṃtatsamāsataḥmāsataḥ|
sidhyettenaivenaivayatnenenapratyagdṛṣṭirmahīyasi||6||
daivarātauvāca
yāvatsiddhirbhavennṝṇāṃṝṇāṃyogasya
munikuñjara|
tāvantaṃ
ṃniyamāḥyamāḥkālaṃkiṃṃyatnamupakurvatete||7||
bhagavānuvāca
prayatnamupakurvantiniyamāyamāyuñjatāṃtāṃsatām|
siddhānāṃānāṃkṛtakṛtyānāṃ
ānāṃgalantiniyamāssvayamyam||8||
daivarātauvāca
kevalenavimarśenasthireṇareṇanirupādhinānā|
yathāsiddhistathāthāmantrairjaptaiḥaiḥsiddhirbhavennavā||9||
bhagavānuvāca
acañcalenalenamanasāmantrairjaptairnirantaramram|
siddhiḥsyācchaddadhānānāṃdhānānāṃjaptenenapraṇavenaṇavenavā||10||
vṛtirjapenapenamantrāṇāṃāṇāṃśuddhasyapraṇavasyavā|
viṣayebhyaḥparāvṛttāāsvasvarūpātmikākābhavet||11||
īśaputraśakeśakeśailabhūminandadharāmite
te|
saptamemesaptamemeso'yaṃsaṃvādo'bhavadadbhutaḥutaḥ||12||
||iti
śrīramaṇagītāsuīramaṇagītāsubrahmavidyāyāṃāyāṃyogaśāstre
eramaṇāntevāsino
no
vāsiṣṭhasyagaṇapaterupanibandhe
emukhyakartavyanirūpaṇaṃpaṇaṃ
nāmatṛtīyo'dhyāyaḥ
āyaḥ||3
athacaturtho'dhyāyaḥāyaḥ|(jñānasvarūpakathanampakathanam)
prathamaḥthamaḥpraśnaḥ
ahaṃbrahmāsmītivṛttiḥkiṃṃjñānaṃānaṃmunikuñjara|
śrīramaṇagītāīramaṇagītā
utabrahmāhamitidhīrdhīrahaṃrahaṃsarvamityututa||1||
athavāsakalaṃcaitadbrahmetijñānamucyatete|
asmādvṛtticatuṣkādvākiṃṃnujñānaṃānaṃvilakṣaṇamṇam||2||
asyottaramram
imaṃmamaguruḥḥpraśnamantevāsina
ādarāt|
ākarṇyaramaṇovākyamuvācamuvācabhagavānmuni
||3||
vṛttayoyobhāvanāevasarvāetānasaṃśayaḥ|
svarūpāvasthitiṃśuddhāṃāṃjñānamāhurmanīṣiṇaḥṇaḥ||4||
gurorvacastadākarṇyasaṃśayacchedakārakam
edakārakam|
apṛcchaṃ
ṃpunarevāhamanyaṃ
ṃsaṃśayamudgatamtam||5||
dvitīyatīyapraśnaḥ
vṛttivyāpyaṃbhavedbrahmanavānāthatapasvināmnām|
imaṃmehṛdisañjātaṃātaṃsaṃśayaṃchettumarhasi||6||
tamimaṃmaṃpraśnamākarṇyamitramaṅghrijuṣāmṛṣiḥ|
abhiṣicyakaṭākṣeṇeṇamāmidaṃ
daṃvākyamabravītvīt||7||
asyottaramram
svātmabhūtaṃbhūtaṃyadibrahmajñātuṃātuṃvṛttiḥpravartatete|
svātmākārākārātadābhūtvānapṛthakpratitiṣṭhati||8||
ayaṃprāguktaevābde
esaptamemetvekaviṃśakeṃśake|
abhavannoomitagranthaḥsaṃvādoromaharṣaṇaḥṇaḥ||9||
||iti
śrīramaṇagītāsuīramaṇagītāsubrahmavidyāyāṃāyāṃyogaśāstre
eramaṇāntevāsino
no
vāsiṣṭhasyagaṇapaterupanibandhe
ejñānasvarupakathanaṃpakathanaṃ
nāmacaturtho'dhyāyaḥāyaḥ||4
athapañcamo'dhyāyaḥāyaḥ|(hṛdayavidyā)
prāgukte'bde'ṣṭamememāsi
navamedivasevaseniśi|
upanyasitavāntavānsaṃyaguddiśya
yahṛdayaṃdayaṃmuniḥḥ||1||
nirgacchantiyataḥsarvāvṛttayoḥyoḥdehadhāriṇāmṇām|
śrīramaṇagītāīramaṇagītā
hṛdayaṃdayaṃtatsamākhyātaṃātaṃbhāvanā''kṛtivarṇanam
nam||2||
ahaṃvṛttiḥ
ḥsamastānāṃānāṃvṛttīnāṃīnāṃmūlamucyate
te|
nirgacchantiyato'handhīrhṛdayaṃdayaṃtatsamāsataḥmāsataḥ||3||
hṛdayasyayadisthānaṃānaṃbhaveccakramanāhatammanāhatam|
mūlādhāraṃsamārabhya
yogasyopakramaḥmaḥkutaḥ||4||
anyadevadevatatoraktapiṇḍādadṛdayamucyatete
ayaṃhṛditivṛttyātadātmano
norūpamīritamtam||5||
tasyadakṣiṇatoṇatodhāmahṛtpīṭheīṭhenaivavāmataḥ|
tasmātpravahatijyotiḥsahasrāraṃāraṃsuṣumṇayā
yā||6||
sarvaṃdehaṃsahasrārāttadādālokānubhūtayaḥ|
tāḥprapaśyanyanvibhedenabhedenasaṃsārīmanujobhavet||7||
ātmasthasyasahasrāraṃāraṃśuddhaṃjyotirmayaṃyaṃbhavet|
tatrajīvenna
saṅkalpoyadisānnidhyataḥtaḥpatet||8||
vijñānamānaviṣayaṃṣayaṃsannikarṣeṇa
yadyapi|
nabhavedyogabhaṅgāyāyabhedasyāgrahaṇehaṇemanaḥ||9||
gṛhyato'pisthiraikādhīḥraikādhīḥsahajāsthitirucyatete|
nirvikalpaḥsamādhistu
uviṣayāsannidhaudhaubhavet||10||
aṇḍaṃḍaṃvapuṣi
niḥśeṣaṃḥśeṣaṃniḥśeṣaṃḥśeṣaṃhṛdayedayevapuḥ|
tasmādaṇḍasyasarvasyahṛdayaṃdayaṃrupasaṅgrahaḥhaḥ||11||
bhuvanaṃmanasonānyadanyannahṛdayānmanaḥnaḥ|
aśeṣāhṛdayedayetasmātkathāthāparisamāpyatete||12||
kīrtyatetehṛdayaṃdayaṃpiṇḍeḍeyathāṇḍeḍebhānūmaṇḍalamḍalam|
manaḥsahasrāragataṃāragataṃbimbaṃcāndramasaṃmasaṃyathā||13||
yathādadāti
tapanastejaḥ
ejaḥkairavabandhave
ve|
idaṃvitaratijyotirhradayaṃdayaṃmanasetathā||14||
hradyasannihitotomartyomanaḥkevalamīkṣatete|
asannikarṣesūryasyarātraucandreyathāmahaḥ||15||
śrīramaṇagītāīramaṇagītā
apaśyaṃstejasoejasomūlaṃsvarūpaṃpaṃsatyamātmanaḥnaḥ|
manasācapṛthakpaśyanyanbhāvānbhrāmyatipāmaraḥ||16||
hṛdisannihitotojñānīānīlīnaṃhṛdayatejasi|
īkṣatetemānasaṃtejodivāvābhānāvivaindavam
vam||17||
prajñānasyapravettāroārovācyamarthaṃmanoviduḥ
arthaṃtulakṣyaṃhṛdayaṃdayaṃhṛdayānnaparaḥparaḥparaḥ||18||
dṛgdṛśyabhedadhīreṣāyabhedadhīreṣāmanasi
pratitiṣṭhati|
hṛdayedayevartamānāṃmānāṃdṛgdṛśyenaikatāṃyenaikatāṃvrajetjet||19||
mūrcchānidrātisantoṣaśokāveśabhayādibhiḥ|
nimittairāhatāairāhatāvṛttiḥsvasthānaṃānaṃhṛdayaṃdayaṃvrajetjet||20||
tadānajñāyateāyateprāptirhṛdayasyaśarīriṇāṇā|
vijñāyateāyatesamādhautunāmabhedonimittataḥtaḥ||21||
||iti
śrīramaṇagītāsuīramaṇagītāsubrahmavidyāyāṃāyāṃyogaśāstre
eramaṇāntevāsino
no
vāsiṣṭhasyagaṇapaterupanibandhe
ehṛdayavidyā
nāmapañcamo'dhyāyaḥāyaḥ||5
athaṣaṣṭo'dhyāyaḥāyaḥ|(manonigrahopāyaḥhopāyaḥ)
nirupyahṛdayasyaivaṃaivaṃtattvaṃtattvavidāṃdāṃvaraḥ|
manasonigrahopāyamavadadramaṇomaṇomuniḥḥ||1||
nityavattimatāṃmatāṃnṝṇāṃviṣayāsakttacetasāmcetasām|
vāsanānāṃbaliyastvānmanonodurnigrahaṃhaṃbhavet||2||
capalaṃtannigṛhṇīyātprāṇarodhenāṇarodhenamānavaḥ|
pāśabaddhooyathājantustathāthācetonaceṣṭatete||3||
prāṇarodhenāṇarodhenavṛttināṃnāṃnirodhaḥrodhaḥsādhito
tobhavet|
vṛttirodhenarodhenavṛttināṃnāṃjanmasthāneānesthitotobhavet||4||
prāṇarodhaścamanasāprāṇasyapratyavekṣaṇamṇam|
kumbhakaṃkaṃsidhyatihyeyaṃeyaṃsatatapratyavekṣaṇātṇāt||5||
yeṣāṃnaitenavidhinānāśaktiḥkumbhakasādhanekasādhane|
śrīramaṇagītāīramaṇagītā
haṭhayogavidhānenadhānenateṣāṃkumbhakamiṣyatete||6||
ekadārecakaṃkuryātkuryātpūrakamekadāūrakamekadā|
kumbhakaṃkaṃtucaturvāraṃraṃnāḍīśuddhirbhavettataḥtaḥ||7||
prāṇoāṇonāḍīṣuśuddhāsuāsuniruddhaḥkramaśomaśobhavet|
prāṇasyasarvadhādhārodhaḥśuddhaṃkumbhakamucyatete||8||
tyāgaṃāgaṃdehātmabhāvasyarecakaṃjñāninaḥnaḥpare|
pūrakaṃmārgaṇaṃṇaṃsvasyakumbhakaṃkaṃsahajasthitimm||9||
japenavā'thamantrāṇāṃāṇāṃmanasonigrahohobhavet|
mānasenatadāmantraprāṇayorekatāṇayorekatābhavet||10||
mantrākṣarāṇāṃrāṇāṃprāṇenāṇenasāyujyaṃ
ṃdhyānamucyatete|
sahajasthitaye
tayedhyānaṃānaṃdṛḍhabhūmiḥprakalpatete||11||
sahavāsenamahatāṃsatāmāruḍhacetasāmḍhacetasām
kriyamāṇenayamāṇenavānityaṃsthāneānelīnaṃmanobhavet||12||
||iti
śrīramaṇagītāsuīramaṇagītāsubrahmavidyāyāṃāyāṃyogaśāstre
eramaṇāntevāsino
no
vāsiṣṭhasyagaṇapaterupanibandhe
emanonigrahopāyaḥhopāyaḥ
nāmaṣaṣṭo'dhyāyaḥāyaḥ||6
athasaptamo'dhyāyaḥāyaḥ|(ātmavicārādhikāritadaṅganirūpaṇampaṇam)
bhāradvājasyavaikārṣṇerācāryaramaṇasyaca|
adhyāyeāyekathyateteśreṣṭhaḥsaṃvādaihasaptameme||1||
kārṣṇiruvācavāca
rūpamātmavicārasyakiṃṃnukiṃṃvāprayojanamyojanam|
labhyādātmavicāreṇacāreṇaphalaṃbhūyo'nyato'sti
vā||2||
bhagavānuvāca
sarvāsāmapivṛttīnāṃīnāṃsamaṣṭiryāsamīritātā|
ahaṃvṛtteramuṣyāstuujanmasthānaṃānaṃvimṛśyatāmyatām||3||
eṣaātmavicāraḥcāraḥsyannaśāstrapariśīlanamśīlanam|
ahaṅkāroārovilīnaḥlīnaḥsyānmūlasthānagaveṣaṇeānagaveṣaṇe||4||
śrīramaṇagītāīramaṇagītā
ātmābhāsastvahaṅkāraḥāraḥsayadāsampraliyateyate|
ātmāsatyo'bhitaḥtaḥpūrṇaḥkevalaḥpariśiṣyatete||5||
sarvakleśanivṛttiḥsyātphalamātmavicārataḥcārataḥ|
phalānāmavadhiḥ
ḥso'yamasti
neto'dhikaṃ
kaṃphalam||6||
adbhutāḥutāḥsiddhayaḥyaḥsādhyāupāyāntarataśca
yāḥ|
tāḥprāpto'pibhavatyantevicāreṇaivacāreṇaivanivṛtaḥvṛtaḥ||7||
kārṣṇiruvācavāca
etasyātmavicārasyaprāhuḥkamadhikāriṇamṇam|
adhikārasyasampattiḥkiṃṃjñātuṃātuṃśakyatetesvayamyam||8||
bhagavānuvāca
upāsanādibhiḥ
ḥśuddhaṃprāgjamasukṛtenajamasukṛtenavā|
dṛṣṭadoṣaṃdoṣaṃmanoyasyaśarīreviṣayeṣuṣayeṣuca||9||
manasācaratoyasyaviṣyeṣvarucirbhṛśamśam|
dehecānityatātābuddhistaṃprahuradhikāriṇamṇam||10||
dehenaśvaratābuddhervairāgyādviṣayeṣuṣayeṣuca|
etābhyāmeva
āmevaliṅgābhyāṃāṃjñeyāeyāsvasyādhikāritātā||11||
kārṣṇiruvācavāca
snānaṃānaṃsandhyāṃāṃjapohomaḥsvādhyāyoāyodevapūjanam|
saṅkīrtanaṃnaṃtirthayātrāyajñodānaṃvratānica||12||
vicārecāresādhikārasyavairāgyācca
vivekataḥvekataḥ|
kiṃṃvāprayojanāyojanāyasyuruta
kālavidhūtayedhūtaye||13||
bhagavānuvāca
ārambhiṇāṃṇāṃkṣīyamāṇarāgāṇāmadhikāriṇāmṇām|
karmāṇyetānisarvāṇibhūyasyai
aicitaśiddhayeye||14||
yatkarmasukṛtaṃproktaṃṃmanovākkāyasambhavam
vam|
tattuukarmāntaraṃraṃhantimanovākkāyasambhavam
vam||15||
atyantaśuddhamanasāṃmanasāṃpakvānāmadhikāriṇāmṇām|
idaṃlokopakārāyakarmajālaṃjālaṃbhaviṣyati||16||
śrīramaṇagītāīramaṇagītā
pareṣāmupadeśāykṣemāyemāyacamanīṣiṇaḥṇaḥ|
pakvāścakarmakurvantibhayānnādeśaśāstrataḥtaḥ||17||
vicārapratikūlāninapuṇyāni
nararṣabha
|
kriyamāṇānyasaṅgenenabhedabuddhyupamardinānā||18||
nacākṛtāni
pāpāyapakvanāmadhikāriṇāmṇām|
svavimarśomahatpuṇyaṃyaṃpāvanānāṃhipāvanam||19||
dṛśyateyatedvividhādhāniṣṭhāpakvānāmadhikāriṇāmṇām|
tyāgāgaekāntayogāya
yogāyaparārthaṃcakriyādaraḥyādaraḥ||20||
kārṣṇiruvācavāca
nirvāṇāyāsticedanyo
omārgaātmavicārataḥcārataḥ|
ekovāvividhastaṃmebhagavānvaktumarhati||21||
bhagavānuvāca
ekaḥprāptuṃuṃprayatateyatateparaḥprāptāramṛcchati|
cirāyarāyaprathamothamogacchannprāptotyātmānmantataḥtaḥ||22||
ekasyadhyānataścittamekākṛtirbhaviṣyati|
ekākṛtitvaṃ
ṃcittasyasvarupepesthitayetayebhavet||23||
anicchayāpyatotodhyāyanāyanvindatyātmanisaṃsthitimm|
vicārakastuuvijñāyāyabhavedātmani
saṃsthitaḥtaḥ||24||
dhyāyoāyodevatāṃmantramanyadvālakṣyamuttamammam|
dhyeyamātmātmamahājyotiṣyantatotolīnatāṃvrajetjet||25||
gatirevaṃrevaṃdvayorekāyorekādhyātuścātmavimarśinaḥnaḥ|
dhyāyannekaḥekaḥpraśāntaḥsyādanyovijñāyāyaśāmyati||26||
||iti
śrīramaṇagītāsuīramaṇagītāsubrahmavidyāyāṃāyāṃyogaśāstre
eramaṇāntevāsino
no
vāsiṣṭhasyagaṇapaterupanibandhe
eātmavicārādhikāritadaṅganirūpaṇaṃpaṇaṃ
nāmasaptamo'dhyāyaḥāyaḥ||7
śrīramaṇagītāīramaṇagītā
athaaṣṭamo'dhyāyaḥāyaḥ|(āśramavicāraḥcāraḥ)
kārṣṇerevāparaṃrevāparaṃpraśnaṃniśamyabhagavānmuniḥḥ|
cāturāśramyasambaddhamadikāraṃkāraṃnyarūpayatpayat||1||
brahmacārīcārīgṛhīvā'pi
vānaprastho'thavāo'thavāyatiḥḥ|
nārīvāvṛṣalovāpi
pakvobrahmavicārayetcārayet||2||
sopānavatparaṃ
raṃprāptuṃuṃbhaviṣyatyāśramakramaḥmaḥ|
atyantapakvacittasyakramāpekṣānavidyatete||3||
gatayelokakāryāṇāmādiśantyāśrāmakramammam
āśramatrayadharmāṇāṃṇāṃnajñānapratikūlatākūlatā||4||
saṃnyāsoāsonirmalaṃlaṃjñānaṃānaṃnakāṣāyonamuṇḍanamḍanam||
pratibandhakabāhulyavāraṇāyāśramomomataḥ||5||
brahmacayaryāśramemeyasyaśaktirujjṛmbhatetevrataiḥtaiḥ|
vidyayāyājñānavṛddhayāyācasapaścātprajvaliṣyati||6||
brahmacaryeṇa
śuddhenenagṛhitvenirmalolobhavet|
sarveṣāmupakārāyaṣāmupakārāyagṛhasthāśrama
ucyatete||7||
sarvathāthāvītasaṅgasyagṛhasthasyāpidehinaḥnaḥ|
paraṃprasphuratijyotistatranaivāsti
saṃśayaḥ||8||
tapasastvāśramaḥmaḥprokttastṛtīyaḥṛtīyaḥpaṇḍitottamaiḥmaiḥ|
abhāryovāsabhāryovātṛtīyāśramabhāgbhavet
vet||9||
tapasādagdhapāpasyapakvacittasyayoginaḥ
naḥ|
caturthaāśramaḥmaḥkālesvayamevayamevabhaviṣyati||10||
eṣaprāguktaevābdhe
etvaṣṭamemedvādaśeādaśepunaḥ|
upadeśobhagavataḥsaptamāṣṭamayorabhūtmayorabhūt||11||
||iti
śrīramaṇagītāsuīramaṇagītāsubrahmavidyāyāṃāyāṃyogaśāstre
eramaṇāntevāsino
no
vāsiṣṭhasyagaṇapaterupanibandhe
eāśramavicāraḥcāraḥ
nāmaaṣṭamo'dhyāyaḥāyaḥ||8
śrīramaṇagītāīramaṇagītā
athanavamo'dhyāyaḥ
āyaḥ|(granthibhedakathanambhedakathanam)
caturdaśe'ṣṭamemerātraumaharṣipṛṣṭavānahamvānaham|
granthibhedaṃbhedaṃsamuddiśya
viduṣāṃṣāṃyatrasaṃśayaḥ||1||
tamākarṇya
mamapraśnaṃramaṇobhagavānṛṣiḥḥ|
dhyātvādivyenenabhāvenakiñcidāhadāhamahāmahāḥ||2||
śarīrasyātmanaścāpisambandhogranthirucyatete|
sambandhenaivenaivaśārīraṃbhavati
jñānamātmanaḥnaḥ||3||
śarīraṃjaḍametatsyādātmācaitanyamiṣyatete|
ubhayorapi
sambandhovijñānenānumīyateānenānumīyate||4||
caitanyacchāyayāśliṣṭaṃśarīraṃtātaceṣṭatete|
nidrādauādaugrahaṇābhāvādūhyatetesthānamātmanaḥnaḥ||5||
sūkṣmāṇāṃāṇāṃvidyudādīnāṃudādīnāṃsthūleūletantryādikekeyathā|
tathākalevarenāḍyāṃāṃcaitanyajyotiṣoṣogatiḥḥ||6||
sthalamekamupāśrityacaitanyajyotirujjvalamlam|
sarvaṃbhāsayatedehaṃbhāskarorobhuvanaṃyathā||7||
vyāptenenatatprakāśenakāśenaśarīretvanubhūtayaḥnubhūtayaḥ|
sthalaṃlaṃtadevahṛdayaṃdayaṃsūrayassampracakṣatete||8||
nāḍīśaktivilāsena
lāsenacaitanyāṃśugatirmatātā|
dehasya
śaktayassarvāḥpṛthaṅnāḍīrūpāśritāḥtāḥ||9||
caitanyaṃ
ṃtupṛthaṅnāḍyāṃāṃtāṃsuṣumṇāṃ
āṃpracakṣatete|
ātmanāḍīṃparāmekeparetvamṛtanāḍikāmkām||10||
sarvaṃdehaṃprakāśenakāśenavyāptojīvo'bhimānavān
mānavān|
manyatetedehamātmānaṃ
ānaṃtenabhinnaṃcaviṣṭapampam||11||
abhimānaṃmānaṃparityajyadehecātmadhiyaṃyaṃsudhīḥ|
vicārayeccedekāgronāḍīnāṃmathanaṃbhavet||12||
nāḍīnāṃmathanenaivātmā
ātābhyaḥpṛthakkṛtaḥṛtaḥ|
kevalāmamṛtāṃnāḍīmāśritya
prajvaliṣyati||13||
śrīramaṇagītāīramaṇagītā
ātmanāḍyāṃāṃyadābhāti
caitanyajyotirujjvalamlam|
kevalāyāṃtadānānyadātmanassamprabhāsatebhāsate||14||
sānnidhyādbhāsamānaṃāsamānaṃvānapṛthakpratitiṣṭhati|
jānāti
spaṣṭamātmānaṃānaṃsadehamiva
vapāmaraḥ||15||
ātmaivaivabhāsateyasyabahirantaścasarvataḥtaḥ|
pāmarasyeva
evarūpādisabhinnagranthirucyatete||16||
nāḍībandho'bhimānaśca
dvayaṃyaṃgranthirudīryatete|
nāḍībandhena
enasūkṣamo'pisthūlaṃūlaṃsarvaṃprapaśyati||17||
nivṛttaṃsarvanāḍībhyoyadaikāṃnāḍīkāṃśritamtam|
bhinnagranthitadājyotirātmabhāvāyabhāvāyakalpatete||18||
agnitaptamayogolaṃmayogolaṃdṛśyate'gnimayaṃmayaṃyathā|
svavicārāgnisantaptaṃtathedaṃsvamayaṃmayaṃbhavet||19||
śarīrādijuṣāṃjuṣāṃpūrvavāsanānāṃvāsanānāṃkṣayastadādā|
kartṛtvamaśarīratvānnaivaivatasyabhaviṣyati||20||
kartṛtvābhāvataḥābhāvataḥkarmavināśo'syasamīritaḥtaḥ|
tasyavastvantarābhāvātsaṃśayānāmanudbhavaḥvaḥ||21||
bhavitātānapunarbaddhovibhinnagranthirekadārekadā|
sāsthitiḥparamāśaktissāśāntiḥparamāmatā||22||
||iti
śrīramaṇagītāsuīramaṇagītāsubrahmavidyāyāṃāyāṃyogaśāstre
eramaṇāntevāsino
no
vāsiṣṭhasyagaṇapaterupanibandhe
egranthibhedakathanaṃbhedakathanaṃ
nāmanavamo'dhyāyaḥ
āyaḥ||9
athadaśamo'dhyāyaḥ
āyaḥ|(saṅghavidyā)
yatinonoyoganāthasya
maharṣiramaṇasyaca|
daśame'tra
nībaghnimassaṃvādaṃvādaṃsaṅghaharṣadamdam||1||
yoganāthauvāca
sāṅghikasyacasaṅghasyakassambandhomahāmune|
saṅghasyaśreyaseyasenāthatametaṃvaktumarhasi||2||
śrīramaṇagītāīramaṇagītā
bhagavānuvāca
jñeyaśśarīravatsaṅghastattadācāraśālinamnam|
aṅgānīvātravijñeyāssāṅghikāssadhusattama
||3||
aṅgaṃyathāśarīrasya
karotyupakṛtiṃṃyate|
tathopakāraṃsaṅghasyakurvannjayati
sāṅghikaḥkaḥ||
saṅghasyavāṅmanaḥkāyairupakāropakāroyathābhavet|
svayaṃyaṃtathā''carannityaṃ
ṃsvakīyānapiboghayet||5||
ānukūlyena
enasaṅghasyasthāpayitvānijaṃjaṃkulam|
saṅghasyaivaivatatobhūtyaiaikuryādbhutiyutaṃyutaṃkulam||6||
yoganāthauvāca
śāntiṃkecitpraśaṃsantiśaktiṃṃkecinmanīṣiṇaḥṇaḥ|
anayoḥkoguṇojyāyāntsaṅghakṣemakṛtemakṛtevibhobho||7||
bhagavānuvāca
svamanaśśuddhayeyeśāntiśśaktissaṅghasyavṛddhayeye|
śaktyāsaṅghaṃvidhāyoccaiśśāntiṃsaṃsthāpayettataḥtaḥ||8||
yoganāthauvāca
sarvasyāpicasaṅghasyanarāṇāṇāmṛṣikuñjara
ra|
gantavyaṃsamudāyenakiṃṃparaṃdharaṇītale||9||
bhagavānuvāca
samudāyenasarvasyasaṅghasyatanudhāriṇāmṇām|
saubhrātraṃsamabhāvenagantavyaṃparamucyate
te||10||
saubhrātreṇeṇaparāśāntiranyonyaṃdehadhāriṇāmṇām|
tadetyaṃ
ṃśobhatesarvābhūmirekaṃ
rekaṃgṛhaṃyathā||11||
abhūtpañcadaśedaśeghastresaṃvādasso'yamaṣṭameme|
yoganāthasya
yatinonomaharṣeścadayāvataḥ||12||
||iti
śrīramaṇagītāsuīramaṇagītāsubrahmavidyāyāṃāyāṃyogaśāstre
eramaṇāntevāsino
no
vāsiṣṭhasyagaṇapaterupanibandhe
esaṅghavidyā
nāmadaśamo'dhyāyaḥ
āyaḥ||10
śrīramaṇagītāīramaṇagītā
athaekādaśo'dhyāyaḥ
āyaḥ|(jñānasiddhisāmarasyakathanamkathanam)
ṣoḍaśedivasevaserātrauvivikteemunisattamammam|
guruṃṃbrahmavidāṃdāṃśreṣṭhaṃnityamātmanisaṃsthitamtam||1||
upagamya
mahābhāgaṃso'haṃkaivatamānavam|
ramaṇaṃstutavānasmidurlabhajñānalabdhayeye||2||
tvayyevevaparamāniṣṭhātvayyevevaviśadāśadāmatiḥḥ|
ambhasāmivavārāśirvijñānānāṃānānāṃtvamāspadamdam||3||
tvaṃtusaptadaśedaśevarṣebālyaevamahāyaśaḥ|
labdhavānasivijñānaṃānaṃyogināmapi
durlabhambham||4||
sarvedṛśyāyāimebhāvāyasyachāyāmayāstava
va|
tasyatebhagavanniṣṭhāṃāṃkonuvarṇayituṃtuṃkṣamaḥmaḥ||5||
majjatāṃtāṃghorasaṃsārevyapṛtānāmitastataḥtaḥ|
duḥkhaṃḥkhaṃmahattitīṣūrṇāṃtvamekāmekāparamāgatiḥḥ||6||
paśyāmidevadattenenajñānenānenatvāṃāṃmuhurmuhuḥ|
brahmaṇyānāṃyānāṃvaraṃbrahmantsubrahmaṇyaṃyaṃnarākṛtim
m||7||
natvaṃsvāmigirauraunāthanatvaṃkṣaṇikaparvatete|
natvaṃveṅkaṭaśailāgreśoṇādrāvasi
vastutaḥutaḥ||8||
bhūmavidyāṃāṃpurānāthanāradāyamaharśayeye|
bhavānśuśrūṣamāṇāyūṣamāṇāyarahasyāmupadiṣṭavānvān||9||
sanatkumāraṃumāraṃbrahmarṣitvāmāhurvedavedinaḥnaḥ|
āgamānāṃtuvettārassubrahmaṇyaṃyaṃsurarṣabhambham||10||
kevalaṃnāmabhedo'yaṃvyaktibhedobhedonavidyatete|
sanatkumārasskandaścaparyāyauyautavatattvataḥtaḥ||11||
purākumārilolonāmabhūtvābrāhmaṇasattamaḥmaḥ|
dharmaṃvedoditaṃtaṃnāthatvaṃsaṃsthāpitavānasi||12||
jainairvyākulitetedharmebhagavandraviḍeṣuḍeṣuca|
bhūtvātvaṃjñānasambandhobhaktiṃṃsthāpitavānasi||13||
śrīramaṇagītāīramaṇagītā
adhunātvaṃmahābhāgabrahmajñānasyaguptayeye|
śāstrajñānenānenasantṝptairniruddhasyāgatoāgatodharām||14||
sandehāehābahavonāthaśiṣyāṇāṃāṇāṃvāritāstvayāyā|
imaṃcamamasandehaṃehaṃnivārayitumarhasi||15||
jñānasyacāpi
siddhīnāṃīnāṃvirodhaḥrodhaḥkiṃṃparasparamram|
utāhoko'pi
sambandhovartatetemunikuñjara||16||
mayaivaṃbhagavānpṛṣṭoramaṇonutipūrvakamkam|
gabhirayārayādṛśāśāvīkṣyamāmidaṃ
daṃvākyamabravitt||17||
sahajāṃsthitimāruḍhaḥḍhaḥsvabhāvenabhāvenadinenedinene|
tapaścaratidurdharṣaṃnālasyaṃ
ṃsahajasthitau
tau||18||
tapastadevadevadurdharṣaṃyaniṣṭhasahajātmani
|
tenanityenenatapasābhavetpākaḥākaḥkṣaṇeṇekṣaṇeṇe||19||
paripākenapākenakālesyuḥuḥsiddhayastātātapaśyataḥyataḥ|
prārabdhaṃyaditābhiḥ
ḥsyādvihārohārojñānino'pica||20||
yathāprapañcagrahaṇehaṇesvarupānnetaranmuneḥuneḥ|
siddhayaḥyaḥkriyamāṇāścasvarupānnetarattathāthā||21||
bhavenna
yasyaprārabdhaṃśaktipūrṇo'pyayaṃyaṃmuniḥḥ|
ataraṅga
ivāmbhodhirnakiñcitdapiceṣṭatete||22||
nānyaṃmṛgayatemārgaṃnisargādātmanisthitaḥtaḥ||
sarvāsāmapiśaktīnāṃīnāṃsamaṣṭiḥsvātmanisthitiḥ||23||
aprayatnenenatutapaḥsahajāsthitirucyatete|
sahajāyāṃsthitautaupākācchakttināmudbhavovomataḥ||24||
parīvṛto'pi
bahubhirnityamātmanisaṃsthitaḥtaḥ|
ghoraṃtapaścaratyevevanatasyaikāntakāmitātā||25||
jñānaṃānaṃśakterapetaṃerapetaṃyomanyatetenaivavedasaḥ|
sarvaśakte'bhitaḥtaḥpūrṇesvasvarūpepehibodhavān||26||
||iti
śrīramaṇagītāsuīramaṇagītāsubrahmavidyāyāṃāyāṃyogaśāstre
eramaṇāntevāsino
no
śrīramaṇagītāīramaṇagītā
vāsiṣṭhasyagaṇapaterupanibandhe
ejñānasiddhisāmarasyakathanaṃkathanaṃ
nāmaekādaśo'dhyāyaḥ
āyaḥ||11
athadvādaśo'dhyāyaḥāyaḥ|(śaktivicāraḥcāraḥ)
ekonaviṃśe
ṃśedivasevasebhāradvājoājomahāmanāḥ|
kapālīkṛtiṣu
ṣujyāyānapṛcchadramaṇaṃmaṇaṃgurumm||1||
kapālyuvāca
uvāca
viṣayīṣayīviṣayoṣayovṛttiritīdaṃtīdaṃbhagavaṃstrikamkam|
jñānināṃnāṃpāmarāṇāṃcalokayātrāsuāsudṛśyateyate||2||
athakenaviśeṣeṇaśeṣeṇajñānīānīpāmarato'dhikaḥ
kaḥ|
imaṃmenāthasandehaṃehaṃnivartayitumarhasi||3||
bhagavānuvāca
abhinnoviṣayīṣayīyasyasvarūpānmanujarṣabhabha|
vyāpāraviṣayauṣayaubhātastasyābhinnausvarūpataḥpataḥ||5||
bhedabhāsevijānātijñānyabhedaṃbhedaṃtitāttvikamkam|
bhedābhāsavaśaṃgatvāpāmarastu
uvibhidyatete||6||
kapālyuvāca
uvāca
nāthayasminnimemebhedabhāsante
etripuṭīmayāḥpuṭīmayāḥ|
śaktimadvāsvarūpaṃpaṃtadutāhotāhośaktivarjitamtam||7||
bhagavānuvāca
vatsayasminnimemebhedābhāsante
etripuṭīmayāḥpuṭīmayāḥ|
sarvaśaktaṃṃsvarūpaṃpaṃtadāhurvedāntavedinaḥnaḥ||8||
kapālyuvāca
uvāca
īśvarasyatuyāśaktirgītātāvedāntavedibhiḥ
ḥ|
astivācalanaṃtasyamāhosvinnāthāthanāstivā||9||
bhagavānuvāca
śaktessañcalanādevalanādevalokānāṃtātasambhavaḥvaḥ|
calanasyāśrayoyovastuunasañcalatikarhicitt||10||
śrīramaṇagītāīramaṇagītā
acalasya
tuyacchaktaścalanaṃlanaṃlokakāraṇam|
tāmovācakṣatetemāyāmanirvācyāṃ
āṃvipaścitaḥtaḥ||11||
cañcalatvaṃviṣayiṇoṇoyathārthamivavabhāsate|
calanaṃnanaraśreṣṭhasvarūpasyatuvastutaḥutaḥ||12||
īśvarasyacaśakteścabhedodṛṣtinimittakaḥkaḥ|
mithunaṃthunaṃtvidamekaṃdamekaṃsyāddṛṣṭiścedupasaṃhṛtātā||13||
kapālyuvāca
uvāca
vyāpārāpāraīśvarasyāyaṃāyaṃdṛśyabrahmāṇḍakoṭikṛtkṛt|
nityaḥkimathavā'nityobhagavānvaktumarhati||14||
bhagavānuvāca
nijayājayāparayāśaktyācalannapyacalaḥcalaḥparaḥ|
kevalaṃmunisaṃvedyaṃrahasyamidamuttamammam||15||
calatvamevamevavyāpāroāpārovyāpāraśśaktirucyatete|
śaktyāsarvamidaṃdaṃdṛśyaṃyaṃsasarjaparamaḥpumān||16||
vyāpārastuupravṛtiścanivṛttiriticadvidhādhā|
nivṛristhāyatrasarvamātmaivābhūditiśrutiḥ||17||
nānātvaṃ
ṃdvaitakālasthaṃgamyatetesarvamityataḥtaḥ|
abhūditi
padenātra
vyāpāraḥāpāraḥko'pi
gamyatete||18||
ātmaivetivinirdeśadviśeṣāṇāṃśeṣāṇāṃsamaṃtataḥ|
ātmanyevopasaṃhārastajjātānāṃātānāṃprakīrtitaḥtaḥ||19||
vinānāśaktiṃṃnaraśreṣṭhasvarūpaṃpaṃnapratīyatetīyate|
vyāpārāpāraāśrayaścetidvināmānāmāśaktirucyatete||20||
vyāpāroāpāroviśvasargādikāryamuktaṃṃmanīṣibhiḥ
ḥ|
āśrayoyodvipadāṃpadāṃśreṣṭhasvarūpānnātiricyatete||21||
svarūpamanyasāpekṣaṃnaivasarvātmakatvataḥtaḥ|
śaktiṃṃvṛttiṃsvarūpaṃpaṃcayaevaṃvedavedasaḥ||22||
vṛtterabhāverabhāvetusatonānābhāvonasidhyati|
sattāśaktyatirikttācedvṛternaivavasamudbhavaḥvaḥ||23||
śrīramaṇagītāīramaṇagītā
yadikālenabhavitātājagataḥpralayolayomahān|
abhedenasvarūpe'yaṃpe'yaṃvyāpāroāpārolīnavadbhavetvet||24||
sarvo'pivyavahāro'yaṃvahāro'yaṃnabhavecchaktimantarārā|
nasṛṣṭirnāpivijñānaṃānaṃyadetattripuṭīmayampuṭīmayam||25||
svarupamāśrayatvenenavyāpārassargakarmaṇāṇā|
nāmabhyāmucyatetedvābhyāṃāṃśaktirekārekāparātparā
rā||26||
lakṣaṇaṃṇaṃcalanaṃyeṣāṃśaktesteṣāṃeṣāṃtadāśrayaḥyaḥ|
yatkiñcitparamaṃramaṃvastuuvyaktavyaṃsyānnararṣabhabha||27||
tadekaṃparamaṃvastuuśaktimekemekepracakṣatete|
svarupaṃpaṃke'pi
vidvāṃsoāṃsobrahmānyepuruṣaṃṣaṃpare||28||
vatsasatyaṃdvidhādhāgamyaṃlakṣaṇenaṇenacavastutaḥutaḥ|
lakṣaṇenocyatetesatyaṃvastutastvanubhūyatenubhūyate||29||
tasmātsvarūpavijñānaṃānaṃvyāpāreṇāpāreṇacavastutaḥutaḥ|
tāṭasthyenenacasākṣāccadvividhaṃdhaṃsampracakṣatete||30||
svarupamāśrayaṃyaṃprāhurvyāpāraṃpāraṃtātalakṣaṇamṇam|
vṛtyāvijñāyāyatanmūlamāśrayeyepratitiṣṭhati||31||
svarūpaṃpaṃlakṣaṇopetaṃṇopetaṃlakṣaṇaṃṇaṃcasvarupavatpavat|
tādātmyenaivenaivasambandhastvanayossamprakīrtitaḥtaḥ||32||
taṭasthalakṣaṇenaivaṃṇenaivaṃvyāpārākhyenenamāriṣaṣa|
yatolakṣyaṃsvarūpaṃpaṃsyānnityavyāpāravattataḥtaḥ||33||
vyāpāroāpārovastunounonānyoyadipaśyasitattvataḥtaḥ|
idaṃtubhedavijñānaṃānaṃsarvaṃkālpanikaṃkaṃmatam||34||
śaktyullāsāhyayāyāseyaṃsṛṣṭiḥsyādīśakalpanānā|
kalpaneyamatītaneyamatītacetsvarūpamavaśiṣyatete||35||
||iti
śrīramaṇagītāsuīramaṇagītāsubrahmavidyāyāṃāyāṃyogaśāstre
eramaṇāntevāsino
no
vāsiṣṭhasyagaṇapaterupanibandhe
eśaktivicārocāro
nāmadvādaśo'dhyāyaḥāyaḥ||12
śrīramaṇagītāīramaṇagītā
athatrayodaśo'dhyāyaḥāyaḥ|(saṃnyāseāsestrīpuruṣayostulyādhikāranirūpaṇampaṇam)
atriṇāmanvayajyotsnāvasiṣṭhānāṃānāṃkulasnuṣā
uṣā|
mahādevasya
jananīdhīrasya
brahmavedinaḥnaḥ||1||
pratimānaṃmānaṃpurandhrīṇāṃīṇāṃlokasevāvratetesthitātā|
bibhrāṇāṇāmahatīṃvidyāṃāṃbrahmādivibudhastutāmutām||2||
dakṣiṇeṇevindhyataśśktestāriṇyāyāādimāmāguruḥḥ|
tapassakhīkhīmedayitātāviśālākṣīyaśasvinīnī||3||
praśnadvayenayenaramaṇāhyayaṃyaṃviśvahitaṃtaṃmunimm|
abhyagacchadaduṣṭāṅgīnikṣiptenenamukhemama||4||
ātmasthitānāṃtānāṃnārīṇāmasti
cetpratibandhakamkam|
gṛhatyāgena
āgenahaṃsītvaṃ
ṃkimumusyācchāstrasammatamtam||5||
jīvantyāevamuktāyāyādehapātobhavedyadi|
dahanaṃvāsamādhirvākāryaṃyuktamanantaramram||6||
praśnadvayamidaṃdaṃśrutvābhagavānṛṣisattamaḥ
maḥ|
avocannirṇayaṃyaṃtatrasarvaśāstrārthatattvavitt||7||
svarūpepevartamānānāṃmānānāṃpakvānāṃānāṃyoṣitāmapi
|
nivṛttatvānniṣedhasyahaṃsītvaṃ
ṃnaivaduṣyati||8||
muktatvasyāviśiṣṭatvadbodhasyacavadhūrapi
|
jīvanmuktānadāhyāsyātāttaddehoehohisurālayaḥ||9||
yedoṣodehadahanepuṃsomuktasyasaṃsmṛtāḥṛtāḥ|
muktāyāssantitesarvedehadāhecayoṣitaḥtaḥ||10||
ekaviṃśe'hnigīto'bhūdayamartho
manīṣiṇāṇā|
adhikṛtyajñānavatīṃramaṇenamaharṣiṇāṇā||11||
||iti
śrīramaṇagītāsuīramaṇagītāsubrahmavidyāyāṃāyāṃyogaśāstre
eramaṇāntevāsino
no
vāsiṣṭhasyagaṇapaterupanibandhe
esaṃnyāseāsestrīpuruṣayostulyādhikāranirūpaṇaṃpaṇaṃ
nāmatrayodaśo'dhyāyaḥāyaḥ||13
śrīramaṇagītāīramaṇagītā
athacaturdaśo'dhyāyaḥāyaḥ|(jīvanmuktivicāraḥcāraḥ)
niśāyāmekaviṃśe'hnibhāradvāji
vidāṃdāṃvaraḥ|
prājñaśśivakulopādhirvaidarbhovadatāṃvaraḥ||1||
jīvanamuktiṃṃsamuddiśya
maharṣiparipṛṣṭavānvān|
athasarveṣuṣuśa‍ṛṇvatsuumaharṣirvākyamabravitt||2||
śāstrīyairlokikaiścāpipratyayairavicālitātā|
svarūpepesudṛḍhāḍhāniṣṭhājīvanmuktirudāhṛtātā||3||
muktirekavidhaivadhaivasyātprajñānasyāviśeṣataḥśeṣataḥ|
śarīrasthaṃ
ṃmuktabandhaṃjīvanmuktaṃṃpracakṣatete||4||
brahmalokagatolokagatomuktaśśrūyateūyatenigameṣugameṣuyaḥ|
anubhūtaunabhedo'sti
jīvanmuktasyatasyaca||5||
prāṇāḥāṇāḥsamavalīyante
eyasyātraivaivamahātmanaḥ
naḥ|
tasyāpyanubhavonubhavovidvannetayorubhayoriva||6||
sāmyātsvarūpaniṣṭhāyāyābandhahāneścasāmyataḥtaḥ|
muktirekavidhaivadhaivasyādbhedastuuparabuddhigaḥgaḥ||7||
muktobhavati
jīvanyo
omāhātmātmanisaṃsthitaḥtaḥ|
prāṇāḥāṇāḥsamavalīyante
etasyaivātranararṣabha
||8||
jīvanmuktasyakālenatapasaḥparipākataḥpākataḥ|
sparśābhāvo'pisiddhaḥsyādrūpeūpesatyapikutracitt||9||
bhūyaśca
paripākenapākenarūpābhāvo'pisiddhyati|
kevalaṃcinmayoyobhūtvāsasiddhovihariṣyati||10||
śarīrasaṃśrayaṃyaṃsiddhyordvayametannarottama
|
alpenāpicakālenadevatānugrahādbhavet
vet||11||
bhedametaṃpuraskṛtyatāratamyaṃ
ṃnasampadi|
dehavānaśarīrovāmuktaātmanisaṃsthitaḥtaḥ||12||
nāḍīdvārārcirodyenenamārgeṇordhvagatirnaraḥraḥ|
tatrotpannenenabodhenasadyomuktobhaviṣyati||13||
śrīramaṇagītāīramaṇagītā
upāsakasya
sutarāṃpakvacittasyayoginaḥ
naḥ|
īśvarānugrahātproktānāḍīdvārottamāmāgatiḥḥ||14||
sarveṣuṣukāmacāro'sya
lokeṣuparikīrtitaḥtaḥ|
icchayā'nekadehānāṃyā'nekadehānāṃgrahaṇaṃhaṇaṃcāpyanugrahaḥhaḥ||15||
kailāśaṃke'pi
muktānāṃānāṃlokamāhurmanīṣiṇaḥ
ṇaḥ|
ekevadantivaikuṇṭhaṃṭhaṃparetvādityamaṇḍalamḍalam||16||
muktalokāścatesarvevidvanbhūmyādilokavatlokavat|
citravaibhavayāvaibhavayāśaktyāsvarupepeparikalpitāḥtāḥ||17||
||iti
śrīramaṇagītāsuīramaṇagītāsubrahmavidyāyāṃāyāṃyogaśāstre
eramaṇāntevāsino
no
vāsiṣṭhasyagaṇapaterupanibandhe
ejīvanmuktivicārocāro
nāmacaturdaśo'dhyāyaḥāyaḥ||14
athapañcadaśo'dhyāyaḥāyaḥ|(śravaṇamanananididhyāsananirūpaṇampaṇam)
śravaṇaṃvaṇaṃnāmakiṃṃnāthamananaṃnāmakiṃṃmatam|
kiṃṃvāmunikulaśreṣṭhanididhyāsanamucyatete||1||
ityevaṃevaṃbhagavānpṛṣṭomayābrahmavidāṃdāṃvaraḥ|
dvāviṃśeṃśedivasevaseprātarabravīcchiṣyasaṃsadi||2||
vedaśīrṣasthavākyānāmarthavyākhyānapūrvakamkam|
ācāryācchṛvaṇaṃvaṇaṃkecicchṛvaṇaṃvaṇaṃparicakṣatete||3||
apareśravaṇaṃvaṇaṃprāhurācāryādviditātmanaḥnaḥ|
girāṃrāṃbhāṣāmayīnāṃcasvarūpaṃpaṃbodhayanti
yāḥ||4||
śrutvāvedāntavākyāninijavākyānivāguroḥ|
janmāntarīyapuṇyenayenajñātvāvobhayamantarā
rā||5||
ahampratyayamūlaṃyamūlaṃtvaṃśarīrādervilakṣaṇaḥ
ṇaḥ|
itīdaṃśravaṇaṃvaṇaṃcittācchṛvaṇaṃvaṇaṃvastutoutobhavet||6||
vadantimananaṃkecicchāstrātrarthasyavicāraṇamcāraṇam|
vastutoutomananaṃtātasvarupasyavicāraṇamcāraṇam||7||
viparyāsenasenarahitaṃtaṃsaṃśayenacamānada|
śrīramaṇagītāīramaṇagītā
kaiścidbrahmātmavijñānaṃānaṃnididhyāsanamucyatete||8||
viparyāsenasenarahitaṃtaṃsaṃśayenacayadyapi|
śāstrīyamaikyavijñānaṃānaṃkevalaṃnānubhūtaye||9||
saṃśayaśca
viparyāsosonivāryeteteubhāvapi
|
anubhūtyaiva
aivavāsiṣṭhanaśāstraśatakairapi||10||
śāstraṃśraddhāvatoāvatohanyātātsaṃśayaṃcaviparyayamyam|
śraddhāyāḥāyāḥkiñcidūnatvepunarabhyudayastayoḥyoḥ||11||
mūlacchedastuuvāsiṣṭhasvarupānubhavepānubhavetayoḥ|
svarupepesaṃsthitistasmānnididhyāsanamucyatete||12||
bahissañcaratastātātasvarupepesaṃsthitiṃvinānā|
aparokṣoobhavedbodhoodhonaśāstraśatacarcayāyā||13||
svarupasaṃsthitiḥsyāccetetsahajākuṇḍinarṣabhabha|
sāmuktiḥsāparāniṣṭhāsasākṣātkārāraīritaḥtaḥ||14||
||iti
śrīramaṇagītāsuīramaṇagītāsubrahmavidyāyāṃāyāṃyogaśāstre
eramaṇāntevāsino
no
vāsiṣṭhasyagaṇapaterupanibandhe
eśravaṇamanananididhyāsanāsananirūpaṇaṃpaṇaṃ
nāmapañcadaśo'dhyāyaḥāyaḥ||15
athaṣoḍaśo'dhyāyaḥ
āyaḥ|(bhaktivicāraḥcāraḥ)
athabhaktiṃṃsamuddiśya
pṛṣṭaḥpuruṣasattamaḥmaḥ|
abhāṣatamahābhāgobhagavānramaṇomuniḥḥ||1||
ātmāpriyaḥyaḥsamastasyapriyaṃyaṃnetaradātmanaḥ
naḥ|
acchinnātailadhārāvatprītirbhaktirudāhṛtātā||2||
abhinnaṃsvātmanaḥnaḥprītyāvijānātīśvaraṃraṃkaviḥḥ|
jānannapyaparoparobhinnaṃlīnaātmanitiṣṭhati||3||
vahantītailadhārāvadyāāprītiḥparameśvarere|
anicchato'pisābuddhiṃsvarupaṃpaṃnayati
dhruvamuvam||4||
paricchinnaṃyadātmānaṃ
ānaṃsvalpajñaṃcāpi
manyatete|
bhaktoviṣayirūpeṇapeṇatadākleśanivṛttayeye||5||
śrīramaṇagītāīramaṇagītā
vyāpakaṃāpakaṃparamaṃvastuubhajatedevatādhiyā
yā|
bhajaṃśca
devatābuddhyāātadevānte
esamaśnuteute||6||
devatāyānaraśreṣṭhanāmarūpaprakalpanātnāt|
tābhyāṃāṃtunāmarūpābhyāṃāṃnāmarupepevijeṣyatete||7||
bhaktautuparipūrṇāyamalaṃyamalaṃśravaṇamekadāvaṇamekadā|
jñānāyānāyaparipūrṇāyatadābhaktiḥprakalpatete||8||
dhārāvyapetā
petāyābhaktiḥsāvicchinnetikīrtyatete|
bhakteḥeḥparasyasāheturbhavatīti
vinirṇayaḥyaḥ||9||
kāmāyabhaktiṃṃkurvāṇaḥṇaḥkāmaṃprāpyāpyanivṛtaḥvṛtaḥ|
śāśvatāyatāyasukhasyāntebhajatepunarīśvaramram||10||
bhaktiḥkāmasametā'pi
kāmāptauaunanivartatete|
śraddhāvṛddhāparepuṃsi
bhūyaevābhirvardhatete||11||
vardhamānāmānācasābhaktiḥkālepūrṇābhaviṣyati|
pūrṇayāyāparayābhaktyājñānenevānenevabhavaṃtaret||12||
||iti
śrīramaṇagītāsuīramaṇagītāsubrahmavidyāyāṃāyāṃyogaśāstre
eramaṇāntevāsino
no
vāsiṣṭhasyagaṇapaterupanibandhe
ebhaktivicāraḥcāraḥ
nāmaṣoḍaśo'dhyāyaḥ
āyaḥ||16
athasaptadaśo'dhyāyaḥāyaḥ|(jñānaprāptivicāraḥcāraḥ)
pañcaviṃśeṃśetudivasevasevaidarbhoviduṣaṃṣaṃvaraḥ|
praśrayānavatoyānavatobhūtvāmuniṃṃbhūyo'pi
pṛṣṭavānvān||1||
vaidarbha
uvāca
krameṇāyātikiṃṃjñānaṃānaṃkiñcitkiñciddinenedinene|
ekasminnevevakālekiṃṃpūrṇamābhāti
bhānuvat||2||
bhagavānuvāca
krameṇāyātinajñānaṃānaṃkiñcitkiñciddinenedinene|
abhyāsaparipākenapākenabhāsatepūrṇamekadāmekadā||3||
śrīramaṇagītāīramaṇagītā
vaidarbha
uvāca
abhyāsakāleāsakālebhagavanvṛttirantarbahistathāthā|
yātāyātaṃprakurvāṇāṇāyātekiṃṃjñānamucyatete||4||
bhagavānuvāca
antaryātātāmatirvidvanbahirāyāticetpunaḥunaḥ|
abhyāsamevāsamevatāmāhurjñānaṃnaṃhyanubhavo'cyutaḥutaḥ||5||
vaidarbha
uvāca
jñānasyamuniśārdūla
bhūmikāḥ
kāḥkāścidīritāḥtāḥ|
śāstreṣueṣuviduṣāṃṣāṃśreṣṭhaiḥaiḥkathaṃtāsāṃsamanvayaḥyaḥ||6||
bhagavānuvāca
śāstroktābhūmikāssarvābhavantiparabuddhigāḥgāḥ|
muktibhedābhedāivaprājñajñānamekaṃānamekaṃprajānatāmjānatām||7||
caryāṃdehendriyādīnāṃyādīnāṃvīkṣyābdhānusāriṇīmṇīm|
kalpayantiparebhūmistāratamyaṃnavastutaḥutaḥ||8||
vaidarbha
uvāca
prajñānamekadānamekadāsiddhaṃsarvājñānanibarhaṇamṇam|
tirodhaterodhatekimajñānātsaṅgādaṅkuritātpunaḥunaḥ||9||
bhagavānuvāca
ajñānasyapratidvandinaparābhūyatepunaḥ|
prajñānamekadānamekadāsiddhaṃbharadvājakulodvaha||10||
||iti
śrīramaṇagītāsuīramaṇagītāsubrahmavidyāyāṃāyāṃyogaśāstre
eramaṇāntevāsino
no
vāsiṣṭhasyagaṇapaterupanibandhe
ejñānaprāptivicārocāro
nāmasaptadaśo'dhyāyaḥāyaḥ||17
athaaṣṭādaśo'dhyāyaḥāyaḥ|(siddhamahimānukīrtanamnam)
varaparāśaragotrasamudbhavaṃ
vaṃvasumatīsurasaṅghayaśaskaram
ram|
vimalasundarapaṇḍitanandanaṃnaṃkamalapatraviśālavilocanamlocanam||1||
aruṇaśailagatāśramavāsinaṃnaṃparamahaṃsamanañjanamacyutam
utam|
śrīramaṇagītāīramaṇagītā
karuṇayāṇayādadhataṃvyavahāritāṃtāṃsatatamātmani
saṃsthitamakṣarere||2||
akhilasaṃśayavāraṇabhāṣaṇaṃlasaṃśayavāraṇabhāṣaṇaṃbhramamadadviradāṅkuśavīkṣaṇamṇam|
avirataṃrataṃparasaukhyadhṛtodyamaṃmaṃnijatanūviṣayeṣvalasālasamlasālasam||3||
pariṇatāmraphalaprabhavigrahaṃhaṃcalatarendriyanigrahasagrahamham|
amṛtaciddhanavalliparigrahaṃhaṃmitavacoracitāgamasaṅgrahamham||4||
amaladiptatarātmamarīcibhirnijakarairivapaṅkajabāndhavamvam|
padajuṣāṃjaḍabhāvamanehasāpariharantamanantaguṇākaramguṇākaram||5||
mṛdutamaṃtamaṃvacanedṛśiśītalaṃvikasitaṃtaṃvadanesarasīruhehe|
manasi
śūnyamahaśśaśisannibhebhehṛdilasantamanantaivāruṇamṇam||6||
adayamātmatanau
tanaukaṭhinaṃnaṃvratetepruṣacittamalaṃmalaṃviṣayavrajeje|
ṛṣimaroṣamapetamanorathaṃmaroṣamapetamanorathaṃdhṛtamadaṃghanacillaharīvaśātharīvaśāt||7||
vigatamohamalobhamabhavanaṃgatamohamalobhamabhavanaṃśamitamatsaramutsavinaṃnaṃsadā|
bhavamahodadhitāraṇakarmaṇi
pratiphalenaphalenavinaivanaivasadodyatamtam||8||
mātāmameti
nagarājasutorupīṭhaṃpīṭhaṃ
nāgānanebhajati
yāhi
pitātāmameti
|
aṅkaṃṃharasyasamavāpya
śirasyanenena
sañcumbitasyagirindhrakṛtokṛtovibhūtimm||9||
vedādipākadamanottarakacchapeśaipeśai-
ryuktairdharādharasuṣuptyamareśvaraiśca|
sūkṣmāmṛtāyugamṛtenāmṛtāyugamṛtenasahapraṇatyā
sampannaśabdapaṭalasyarahasyamarthamm||10||
daṇḍaṃḍaṃvinaivanaivayatinaṃnaṃbatadaṇḍapāṇiṃ
duḥkhābdhitārakamariṃbatatārakasya
|
tyaktvābhavaṃbhavamahosatataṃbhajantaṃ
haṃsaṃtathāpi
gatamānasasaṅgarāgamrāgam||11||
dhīratvasampadisuvarṇagireranūnaṃreranūnaṃ
vārannirodhedhikamevakamevagabhiratāyāmratāyām|
kṣāntaujayantamacalāmakhilasyadhātrīṃ
dāntaunirdaśanamaśantikathādaviṣṭhamm||12||
śrīramaṇagītāīramaṇagītā
nīlāravindasuhṛdādāsadṛśaṃśaṃprasādesāde
tulyaṃtathāmahasi
toyajabāndhavena
vena|
brāhmyāṃāṃsthitautautupitaraṃtaraṃvaṭamūlavāsaṃ
saṃsmārayantamacalantamanūditaṃtaṃme||13||
yasyādhunāpiramaṇīramaṇīyabhāvā
girvāṇalokapṛtanāṇalokapṛtanāśubhavṛttirūpā
pā|
saṃśobhateśirasināpi
manojagandha
stattādṛśaṃśaṃgṛhiṇamapyadhipaṃpaṃyatīnām||14||
vandārulokavaradaṃlokavaradaṃnaradantino'pi
mantreśvarasyamahatogurutāṃtāṃvahantamm|
mandāravṛkṣamivasarvajanasyapāda-
cchāyāṃāyāṃśritasyaparitāpamapāharantamm||15||
yastantravārtikamanekavicitrayukti-
saṃśobhitaṃ
taṃnigamajīvanamātatānagamajīvanamātatāna|
bhusyatasyabudhasaṃhatisaṃstutasya
veṣāntaraṃ
raṃtunigamānatavacogamānatavacovicāri||16||
vedaśīrṣacayasārasaṅgrahaṃhaṃpañcaratnamaruṇācalasyayaḥ|
guptamalpamapisarvatomukhaṃtomukhaṃsūtrabhūtamatanodimaṃmaṃgurumm||17||
devavāci
sutarāmaśikṣitaṃ
taṃkāvyagandharahitaṃtaṃcayadyapi|
granthakramaṇitathā'pi
sasphuradbhāṣitānucarabhāvasañcayamyam||18||
lokamātṛkucadugdhapāyinaśśaṅkarastavakṛto
vakṛtomahākaveḥ|
drāviḍadvijaśiśornaṭadgirorobhūmikāntaramapāramedhasamramapāramedhasam||19||
bhūtaletvihatṛtiyamudbhavaṃvaṃkrauñcabhūmidhararandhrakāriṇaḥṇaḥ|
brahmaniṣṭhitadaśāpradarśanādyuktivādatimirasyaśāntayeye||20||
kumbhayonimukhamaunipūjitetedrāviḍeḍevacasi
viśrutaṃutaṃkavimm|
dṛṣṭavantamajaraṃmajaraṃparaṃmahaḥkevalaṃdhiṣaṇayāṣaṇayāguruṃṃvinānā||21||
bālake'pi
jaḍagopake'pi
vavānare'pi
śuni
vākhale'pi
vā|
paṇḍite'pipadasaṃśrite'pi
vāpakṣapātarahitaṃtaṃsamekṣaṇamṇam||22||
śrīramaṇagītāīramaṇagītā
śaktimantamapiśāntisaṃyutaṃsaṃyutaṃbhaktimantamapibhedavarjitam
tam|
vītarāgamapi
lokavatsalaṃ
laṃdevatāṃśamapi
namraceṣṭitamtam||23||
eṣayāmi
piturantikaṃkaṃmamānveṣaṇaṃ
eṣaṇaṃtunavidhīyatāmiti|
saṃvilikhyagṛhatovinirgataṃtaṃśoṇaśailacaraṇaṃsamāgatam||24||
īdṛśaṃśaṃguṇagaṇairabhirāmaṃ
rāmaṃpraśrayeṇayeṇaramaṇaṃbhagavantam
m|
siddhalokamahimānamapāraṃmānamapāraṃpṛṣṭavānamṛtanāthayatīndraḥ||25||
āhataṃsabhagavānagavāsīsiddhalokamahimāmātudurūhaḥhaḥ|
teśivenavenasadṛśāḥśāḥśivarūpāḥpāḥśakruvanticavarāṇyapi
dātum||26||
||iti
śrīramaṇagītāsuīramaṇagītāsubrahmavidyāyāṃāyāṃyogaśāstre
eramaṇāntevāsino
no
vāsiṣṭhasyagaṇapaterupanibandhe
esiddhamahimānukīrtanaṃnaṃ
nāmaaṣṭādaśo'dhyāyaḥāyaḥ||18
||iti
śrīramaṇagītāīramaṇagītāsamāptāā||
||atrememebhavantyupasaṃhāraślokāḥokāḥ||
dvitīyetīyetudvitīye'traślokokogranthesvayaṃyaṃmuneḥ|
dvitīyādhyāyagāḥāyagāḥślokāokāanyemetaṃemetaṃvivṛṇvatevate||1||
itaratra
tusarvatrapraśnārthaḥḥpraśnakāriṇaḥṇaḥ|
uttarārthobhagavataḥślokabandhomamasvayamyam||2||
ayaṃgaṇapatergranthamālāyāmujjvalolomaṇiḥḥ|
guroḥsarasvatītīyatraviśuddhepratibimbitātā||3||
||granthapraśaṃsāśaṃsā||
galantigaṅgeyaṃeyaṃvimalataragītaivamalataragītaivamahato
nagādhīśācchrimadramaṇamunirūpājjanimati|
pathovāṇīrūpādgaṇapatikaverbhaktahṛdayaṃdayaṃ
samudraṃṃsaṃyāti
prabalamalahāriṇyanupadamyanupadam||
—praṇavānandaḥ
śrīramaṇagītāīramaṇagītā
||śrīramaṇagītāprakāśapīṭhikākā||
īśvaraḥraḥsarvabhūtānameko'saubhūtānameko'sauhṛdayāśrayaḥyaḥ|
saātmāsāparādṛṣṭistadanyannāstikiñcana
||1||
sāviyogāsahāyogāsahāśaktirekārekāśaktasyajagrati|
dṛśyabrahmāṇḍakoṭināṃnāṃbhāti
janmādibibhratītī||2||
yamiyaṃyaṃvṛṇutedṛṣṭirmārjārīvarīvanijaṃjaṃśiśumśum|
satāmanveṣate
eṣatepotaḥkapiḥḥsvāmivamātaram||3||
jayati
sabhagvānramaṇomaṇovākpatirācāryagaṇapatirjayati|
asyacavāṇībhagvadvad- ramaṇīyārthānuvartinī
nījayati
||4||
—kapāli
śāstrī
||śrīramaṇāñjalīḥlīḥ||
aruṇādritaṭeitaṭediśośovasānaṃ
paritaḥtaḥpuṇyabhuvaḥyabhuvaḥpunaḥpunānam|
ramaṇākhyāmaho
āmahomahoviśeṣaṃśeṣaṃ
jayati
dhvāntaharaṃharaṃnarātmaveṣam
veṣam||1||
caritenatenanarānareṣutulyaṃ
mahasāṃpuñjamidaṃdaṃvidāmamūlyamm|
duritāpahamāśriteṣuteṣubhāsvatt-
karuṇāmūrtivaraṃvaraṃmaharṣimāhuḥ||2||
jvalitenatenatapaḥprabhāvabhūmnā
kabalikṛtyajagadvihasyadhāmnā|
vilasanlasanbhagavānmaharṣirasma-
tparamācāryapumānpumānharatvadhaṃdhaṃnaḥ||3||
prathamaṃthamaṃpuruṣaṃṣaṃtamīśameke
puruṣāṇāṃṣāṇāṃviduruttamaṃmaṃtathā'nye
e|
sarasījabhavāṇḍamaṇḍalānā
ḍalānā-
maparemadhyamāmanantisantaḥ||4||
śrīramaṇagītāīramaṇagītā
puruṣatriyate'pibhāsamānaṃ
yamahandhimalinononavedajantuḥuḥ|
ajahattamakhaṇḍameṣaḍameṣanṝṇāṃ
nijavṛttenenanidarśanāyanāyabhāti
||5||
mṛdulolohasitenatenamandamandaṃ
duravekṣaḥprabalobalodṛśāśājvalantyā|
vipulopulohṛdayenadayenaviśvabhoktrā
gahanomaunagṛhitayātayācavṛttyā||6||
gururāṭrāṭkimumuśaṅkaro'yamanyaḥ
kimumuvāśaṅkarasambhavaḥvaḥkumāraḥ|
kimumukuṇḍinajaḥnajaḥsaevabālaḥ
kimumuvāsaṃhṛtaśaktireṣareṣaśambhuḥuḥ||7||
bahudhetivikalpanāyanāyavidubhi
rbahubhāgastavamauninonovilāśaḥlāśaḥ|
hṛdayeṣudayeṣutunaḥsadā'vikalpaṃ
ṃ
ramaṇatvaṃramasegurogurūṇāmṇām||8||
aupacchandasikairetairbandhaṃnītaḥstavāñjaliḥ|
upahārāyatāmeṣamaharṣicaraṇābjayoḥyoḥ||1||
guṇo'tra
ramaṇebhaktiḥkṛtavitta
caśāśvatītī|
ramyoramaṇanāmno'yaṃo'yaṃdhvaniścahṛdayaṅgamaḥmaḥ||2||
maharṣermaunirājasyayaśogānamalaṅkṛtiḥ
ḥ|
tadayaṃdhvanyakaṅkāraguṇairevaṃāraguṇairevaṃnavojjvalaḥlaḥ||3||
ramaṇasya
padāmbhojasmaraṇaṃraṇaṃhṛdayaṅgamammam|
ikṣukhaṇḍarasāsvādeādekovābhṛtimapekṣatāmtām||4||
ayaṃramaṇapādābjakiṅkarasyāpikiṅkṛtātā|
kāvyakaṇṭhamunerantevāsinānāvāgvilāsinānā||5||
ramaṇāṅghrisarojātarasajñenenakapālinā
nā|
śrīramaṇagītāīramaṇagītā
bhāradvājenājenabhaktenenaracitotoramaṇāñjaliḥ
ḥ||6||

About this stotram — Rama

A Stotram is a Sanskrit hymn of praise composed by great sages and poet-saints such as Adi Shankaracharya. Stotrams describe the deity’s form, qualities and deeds in richly poetic language, and chanting them is said to purify the intellect and awaken devotion. Many stotrams carry a phala-shruti — a closing verse describing the benefits of recitation.

How to chant

Stotrams reward slow, attentive chanting. Read the meaning once before you begin so the verses resonate as you recite. Early morning (Brahma Muhurat) is ideal, but any quiet time works. If Sanskrit feels difficult, chant along with the transliteration and let the rhythm settle naturally over a few days of practice.

ram-navamidaily-pujavaishnavasanskritstotradevotional