← ← Back to Shabda
English interface
Rigveda — Mandala 1
Rigveda — Mandala 1
Text in Roman script
Devotional text
9 madhucchandā vaiśvāmitraḥ | agniḥ| gāyatrī|
a̱gnimī̭ḻe pu̱rohi̭taṃ ya̱jñasya̭ de̱vamṛ̱tvija̭m| hotā̭raṃ ratna̱dhāta̭mam||1||
a̱gniḥ pūrvḙbhi̱rṛṣi̭bhi̱rīḍyo̱ nūta̭nairu̱ta| sa de̱vā~ eha va̭kṣati||2||
a̱gninā̭ ra̱yima̭śnava̱t poṣa̭me̱va di̱vedi̭ve| ya̱śasa̭ṃ vī̱rava̭ttamam||3||
agne̱ yaṃ ya̱jñama̭dhva̱raṃ vi̱śvata̭: pari̱bhūrasi̭| sa id de̱veṣṷ gacchati||4||
a̱gnirhotā̭ ka̱vikra̭tuḥ sa̱tyaści̱traśra̭vastamaḥ| de̱vo de̱vebhi̱rā ga̭mat||5||
yada̱ṅga dā̱śuṣe̱ tvamagnḙ bha̱draṃ ka̭ri̱ṣyasi̭| tavet tat sa̱tyama̭ṅgiraḥ||6||
upa̭ tvāgne di̱vedi̭ve̱ doṣā̭vastardhi̱yā va̱yam| namo̱ bhara̭nta̱ ema̭si||7||
rāja̭ntamadhva̱rāṇā̭ṃ go̱pāmṛ̱tasya̱ dīdi̭vim| vardha̭māna̱ṃ sve damḙ||8||
sa na̭: pi̱teva̭ sū̱nave 'gnḙ sūpāya̱no bha̭va| saca̭svā naḥ sva̱stayḙ||9||
9 madhucchandā vaiśvāmitraḥ| 1-3 vāyuḥ, 4-6 indra-vāyu, 7-9 mitrā-varuṇau| gāyatrī|
vāya̱vā yā̭hi darśate̱me somā̱ ara̭ṃkṛtāḥ| teṣā̭ṃ pāhi śru̱dhī hava̭m||1||
vāya̭ u̱kthebhi̭rjarante̱ tvāmacchā̭ jari̱tāra̭:| su̱taso̭mā aha̱rvida̭:||2||
vāyo̱ tava̭ prapṛñca̱tī dhenā̭ jigāti dā̱śuṣḙ| u̱rū̱cī soma̭pītaye||3||
indra̭vāyū i̱me su̱tā upa̱ prayo̭bhi̱rā ga̭tam| inda̭vo vāmu̱śanti̱ hi||4||
vāya̱vindra̭śca cetathaḥ su̱tānā̭ṃ vājinīvasū| tāvā yā̭ta̱mupa̭ dra̱vat||5||
vāya̱vindra̭śca sunva̱ta ā yā̭ta̱mupa̭ niṣkṛ̱tam| ma̱kṣvi1tthā dhi̱yā na̭rā||6||
mi̱traṃ hṷve pū̱tada̭kṣa̱ṃ varṷṇaṃ ca ri̱śāda̭sam| dhiya̭ṃ ghṛ̱tācī̱ṃ sādha̭ntā||7||
ṛ̱tena̭ mitrāvaruṇāvṛtāvṛdhāvṛtaspṛśā| kratṷṃ bṛ̱hanta̭māśāthe||8||
ka̱vī no̭ mi̱trāvarṷṇā tuvijā̱tā ṷru̱kṣayā̭| dakṣa̭ṃ dadhāte a̱pasa̭m||9||
12 madhucchandā vaiśvāmitraḥ| 1-3 aśvinau, 4-6 indra, 7-9 viśvedevāḥ,
10-12 sarasvatī| gāyatrī|
aśvi̭nā̱ yajva̭rī̱riṣo̱ drava̭tpāṇī̱ śubha̭spatī| purṷbhujā cana̱syata̭m||1||
aśvi̭nā̱ purṷdaṃsasā̱ narā̱ śavī̭rayā dhi̱yā| dhiṣṇyā̱ vana̭ta̱ṃ gira̭:||2||
dasrā̭ yu̱vāka̭vaḥ su̱tā nāsa̭tyā vṛ̱ktaba̭rhiṣaḥ| ā yā̭taṃ rudravartanī||3||
indrā yā̭hi citrabhāno su̱tā i̱me tvā̱yava̭:| aṇvī̭bhi̱stanā̭ pū̱tāsa̭:||4||
indrā yā̭hi dhi̱yeṣi̱to vipra̭jūtaḥ su̱tāva̭taḥ| upa̱ brahmā̭ṇi vā̱ghata̭:||5||
indrā yā̭hi̱ tūtṷjāna̱ upa̱ brahmā̭ṇi harivaḥ| su̱te da̭dhiṣva na̱ścana̭:||6||
omā̭saścarṣaṇīdhṛto̱ viśvḙ devāsa̱ ā ga̭ta| dā̱śvāṃso̭ dā̱śuṣa̭: su̱tam||7||
viśvḙ de̱vāso̭ a̱ptura̭: su̱tamā ga̭nta̱ tūrṇa̭yaḥ| u̱srā i̭va̱ svasa̭rāṇi||8||
viśvḙ de̱vāso̭ a̱sridha̱ ehi̭māyāso a̱druha̭:| medha̭ṃ juṣanta̱ vahna̭yaḥ||9
pā̱va̱kā na̱: sara̭svatī̱ vājḙbhirvā̱jinī̭vatī| ya̱jñaṃ va̭ṣṭu dhi̱yāva̭suḥ||10||
co̱da̱yi̱trī sū̱nṛtā̭nā̱ṃ ceta̭ntī sumatī̱nām| ya̱jñaṃ da̭dhe̱ sara̭svatī||11||
ma̱ho arṇa̱: sara̭svatī̱ pra cḙtayati ke̱tunā̭| dhiyo̱ viśvā̱ vi rā̭jati||12||
10 madhucchandā vaiśvāmitraḥ| indraḥ| gāyatrī|
su̱rū̱pa̱kṛ̱tnumū̱tayḙ su̱dughā̭miva go̱duhḙ| ju̱hū̱masi̱ dyavi̭dyavi||1||
upa̭ na̱: sava̱nā ga̭hi̱ soma̭sya somapāḥ piba| go̱dā id re̱vato̱ mada̭:||2||
athā̭ te̱ anta̭mānāṃ vi̱dyāma̭ sumatī̱nām| mā no̱ ati̭ khya̱ ā ga̭hi||3||
parḙhi̱ vigra̱mastṛ̭ta̱mindra̭ṃ pṛcchā vipa̱ścita̭m| yaste̱ sakhi̭bhya̱ ā vara̭m||4||
u̱ta brṷvantu no̱ nido̱ nira̱nyata̭ścidārata| dadhā̭nā̱ indra̱ id duva̭:||5||
u̱ta na̭: su̱bhagā̭~ a̱rirvo̱ceyṷrdasma kṛ̱ṣṭaya̭:| syāmedindra̭sya̱ śarma̭ṇi||6||
emā̱śumā̱śavḙ bhara yajña̱śriya̭ṃ nṛ̱māda̭nam| pa̱ta̱yan ma̭nda̱yatsa̭kham||7||
a̱sya pī̱tvā śa̭takrato gha̱no vṛ̱trāṇā̭mabhavaḥ| prāvo̱ vājḙṣu vā̱jina̭m||8||
taṃ tvā̱ vājḙṣu vā̱jina̭ṃ vā̱jayā̭maḥ śatakrato| dhanā̭nāmindra sā̱tayḙ||9||
yo rā̱yo̱3'vani̭rma̱hāntsṷpā̱raḥ sṷnva̱taḥ sakhā̭| tasmā̱ indrā̭ya gāyata||10||
10 madhucchandā vaiśvāmitraḥ| indraḥ| gāyatrī|
ā tvetā̱ ni ṣī̭da̱tendra̭ma̱bhi pra gā̭yata| sakhā̭ya̱: stoma̭vāhasaḥ||1||
pu̱rū̱tama̭ṃ purū̱ṇāmīśā̭na̱ṃ vāryā̭ṇām| indra̱ṃ some̱ sacā̭ su̱te||2||
sa ghā̭ no̱ yoga̱ ā bhṷva̱t sa rā̱ye sa pura̭ṃdhyām| gama̱dvājḙbhi̱rā sa na̭:||3||
yasya̭ sa̱ṃsthe na vṛ̱ṇvate̱ harī̭ sa̱matsu̱ śatra̭vaḥ| tasmā̱ indrā̭ya gāyata||4||
su̱ta̱pāvnḙ su̱tā i̱me śuca̭yo yanti vī̱tayḙ| somā̭so̱ dadhyā̭śiraḥ||5||
tvaṃ su̱tasya̭ pī̱tayḙ sa̱dyo vṛ̱ddho a̭jāyathāḥ| indra̱ jyaiṣṭhyā̭ya sukrato||6||
ā tvā̭ viśantvā̱śava̱: somā̭sa indra girvaṇaḥ| śaṃ tḙ santu̱ pracḙtase||7||
tvāṃ stomā̭ avīvṛdha̱n tvāmu̱kthā śa̭takrato| tvāṃ va̭rdhantu no̱ gira̭:||8||
akṣi̭totiḥ sanedi̱maṃ vāja̱mindra̭: saha̱sriṇa̭m| yasmi̱n viśvā̭ni̱ pauṃsyā̭||9||
mā no̱ martā̭ a̱bhi drṷhanta̱nūnā̭mindra girvaṇaḥ| īśā̭no yavayā va̱dham||10||
10 madhucchandā vaiśvāmitraḥ| 1-3 indraḥ, 4,6,8,9 marutaḥ, 5,7 maruta indraśca, 10 indraḥ| gāyatrī|
yu̱ñjanti̭ bra̱dhnama̭ru̱ṣaṃ cara̭nta̱ṃ pari̭ ta̱sthuṣa̭:| roca̭nte roca̱nā di̱vi||1||
yu̱ñjantya̭sya̱ kāmyā̱ harī̱ vipa̭kṣasā̱ rathḙ| śoṇā̭ dhṛ̱ṣṇū nṛ̱vāha̭sā||2||
ke̱tuṃ kṛ̱ṇvanna̭ke̱tave̱ peśo̭ maryā ape̱śasḙ| samu̱ṣadbhi̭rajāyathāḥ||3||
ādaha̭ sva̱dhāmanu̱ puna̭rgarbha̱tvamḙri̱re| dadhā̭nā̱ nāma̭ ya̱jñiya̭m||4||
vī̱ḻu ci̭dāruja̱tnubhi̱rguhā̭ cidindra̱ vahni̭bhiḥ| avi̭nda u̱sriyā̱ anṷ||5||
de̱va̱yanto̱ yathā̭ ma̱timacchā̭ vi̱dadva̭su̱ṃ gira̭:| ma̱hāma̭nūṣata śru̱tam||6||
indrḙṇa̱ saṃ hi dṛkṣa̭se saṃjagmā̱no abi̭bhyuṣā| ma̱ndū sa̭mā̱nava̭rcasā||7||
a̱na̱va̱dyaira̱bhidyṷbhirma̱khaḥ saha̭svadarcati| ga̱ṇairindra̭sya̱ kāmyai̭:||8||
ata̭: parijma̱nnā ga̭hi di̱vo vā̭ roca̱nādadhi̭| sama̭sminnṛñjate̱ gira̭:||9||
i̱to vā̭ sā̱timīma̭he di̱vo vā̱ pārthi̭vā̱dadhi̭| indra̭ṃ ma̱ho vā̱ raja̭saḥ||10||
10 madhucchandā vaiśvāmitraḥ| indraḥ| gāyatrī|
indra̱midgā̱thino̭ bṛ̱hadindra̭ma̱rkebhi̭ra̱rkiṇa̭:| indra̱ṃ vāṇī̭ranūṣata||1||
indra̱ iddharyo̱: sacā̱ saṃmi̭śla̱ ā va̭co̱yujā̭| indro̭ va̱jrī hi̭ra̱ṇyaya̭:||2||
indro̭ dī̱rghāya̱ cakṣa̭sa̱ ā sūrya̭ṃ rohayad di̱vi| vi gobhi̱radri̭mairayat||3||
indra̱ vājḙṣu no'va sa̱hasra̭pradhaneṣu ca| u̱gra u̱grābhi̭rū̱tibhi̭:||4||
indra̭ṃ va̱yaṃ ma̭hādha̱na indra̱marbhḙ havāmahe| yuja̭ṃ vṛ̱treṣṷ va̱jriṇa̭m||5||
sa no̭ vṛṣanna̱muṃ ca̱ruṃ satrā̭dāva̱nnapā̭ vṛdhi| a̱smabhya̱mapra̭tiṣkutaḥ||6||
tu̱ñjetṷñje̱ ya utta̭re̱ stomā̱ indra̭sya va̱jriṇa̭:| na vi̭ndhe asya suṣṭu̱tim||7||
vṛṣā̭ yū̱theva̱ vaṃsa̭gaḥ kṛ̱ṣṭīri̭ya̱rtyoja̭sā| īśā̭no̱ apra̭tiṣkutaḥ||8||
ya eka̭ścarṣaṇī̱nāṃ vasṷ̄nāmira̱jyati̭| indra̱: pañca̭ kṣitī̱nām||9||
indra̭ṃ vo vi̱śvata̱spari̱ havā̭mahe̱ janḙbhyaḥ| a̱smāka̭mastu̱ keva̭laḥ||10||
10 madhucchandā vaiśvāmitraḥ| indraḥ| gāyatrī|
endra̭ sāna̱siṃ ra̱yiṃ sa̱jitvā̭naṃ sadā̱saha̭m| varṣi̭ṣṭhamū̱tayḙ bhara||1||
ni yena̭ muṣṭiha̱tyayā̱ ni vṛ̱trā ru̱ṇadhā̭mahai| tvotā̭so̱ nyarva̭tā||2||
indra̱ tvotā̭sa̱ ā va̱yaṃ vajra̭ṃ gha̱nā da̭dīmahi| jayḙma̱ saṃ yu̱dhi spṛdha̭:||3||
va̱yaṃ śūrḙbhi̱rastṛ̭bhi̱rindra̱ tvayā̭ yu̱jā va̱yam| sā̱sa̱hyāma̭ pṛtanya̱taḥ||4||
ma̱hā~ indra̭: pa̱raśca̱ nu ma̭hi̱tvama̭stu va̱jriṇḙ| dyaurna pra̭thi̱nā śava̭:||5||
sa̱mo̱he vā̱ ya āśa̭ta̱ nara̭sto̱kasya̱ sani̭tau| viprā̭so vā dhiyā̱yava̭:||6||
yaḥ ku̱kṣiḥ so̭ma̱pāta̭maḥ samu̱dra i̭va̱ pinva̭te| u̱rvīrāpo̱ na kā̱kuda̭:||7||
e̱vā hya̭sya sū̱nṛtā̭ vira̱pśī goma̭tī ma̱hī| pa̱kvā śākhā̱ na dā̱śuṣḙ||8||
e̱vā hi te̱ vibhṷ̄taya ū̱taya̭ indra̱ māva̭te| sa̱dyaści̱t santi̭ dā̱śuṣḙ||9||
e̱vā hya̭sya̱ kāmyā̱ stoma̭ u̱kthaṃ ca̱ śaṃsyā̭| indrā̭ya̱ soma̭pītaye||10||
10 madhucchandā vaiśvāmitraḥ| indraḥ| gāyatrī|
indrehi̱ matsyandha̭so̱ viśvḙbhiḥ soma̱parva̭bhiḥ| ma̱hā~ a̭bhi̱ṣṭiroja̭sā||1||
emḙnaṃ sṛjatā su̱te ma̱ndimindrā̭ya ma̱ndinḙ| cakri̱ṃ viśvā̭ni̱ cakra̭ye||2||
matsvā̭ suśipra ma̱ndibhi̱: stomḙbhirviśvacarṣaṇe| sacai̱ṣu sava̭ne̱ṣvā||3||
asṛ̭gramindra te̱ gira̱: prati̱ tvāmuda̭hāsata| ajo̭ṣā vṛṣa̱bhaṃ pati̭m||4||
saṃ co̭daya ci̱trama̱rvāg rādha̭ indra̱ varḙṇyam| asa̱dit tḙ vi̱bhu pra̱bhu||5||
a̱smāntsu tatra̭ coda̱yendra̭ rā̱ye rabha̭svataḥ| tuvi̭dyumna̱ yaśa̭svataḥ||6||
saṃ goma̭dindra̱ vāja̭vada̱sme pṛ̱thu śravo̭ bṛ̱hat| vi̱śvāyṷrdhe̱hyakṣi̭tam||7||
a̱sme dhḙhi̱ śravo̭ bṛ̱had dyu̱mnaṃ sa̭hasra̱sāta̭mam| indra̱ tā ra̱thinī̱riṣa̭:||8||
vaso̱rindra̱ṃ vasṷpatiṃ gī̱rbhirgṛ̱ṇanta̭ ṛ̱gmiya̭m| homa̱ gantā̭ramū̱tayḙ||9||
su̱te sṷte̱ nyo̭kase bṛ̱had bṛ̭ha̱ta eda̱riḥ| indrā̭ya śū̱ṣama̭rcati||10||
12 madhucchandā vaiśvāmitraḥ| indraḥ| anuṣṭup|
gāya̭nti tvā gāya̱triṇo'rca̭ntya̱rkama̱rkiṇa̭:|
bra̱hmāṇa̭stvā śatakrata̱ ud va̱ṃśami̭va yemire||1||
yat sāno̱: sānu̱mārṷha̱d bhūryaspa̭ṣṭa̱ kartva̭m|
tadindro̱ artha̭ṃ cetati yū̱thena̭ vṛ̱ṣṇirḙjati||2||
yu̱kṣvā hi ke̱śinā̱ harī̱ vṛṣa̭ṇā kakṣya̱prā|
athā̭ na indra somapā gi̱rāmupa̭śrutiṃ cara||3||
ehi̱ stomā̭~ a̱bhi sva̭rā̱ 'bhi gṛ̭ṇī̱hyā rṷva|
brahma̭ ca no vaso̱ sacendra̭ ya̱jñaṃ ca̭ vardhaya ||4||
u̱kthamindrā̭ya̱ śaṃsya̱ṃ vardha̭naṃ puruni̱ṣṣidhḙ|
śa̱kro yathā̭ su̱teṣṷ ṇo rā̱raṇa̭t sa̱khyeṣṷ ca||5||
tamit sa̭khi̱tva ī̭mahe̱ taṃ rā̱ye taṃ su̱vīryḙ|
sa śa̱kra u̱ta na̭: śaka̱dindro̱ vasu̱ daya̭mānaḥ||6||
su̱vi̱vṛta̭ṃ suni̱raja̱mindra̱ tvādā̭ta̱midyaśa̭:|
gavā̱mapa̭ vra̱jaṃ vṛ̭dhi kṛṇu̱ṣva rādho̭ adrivaḥ||7||
na̱hi tvā̱ roda̭sī u̱bhe ṛ̭ghā̱yamā̭ṇa̱minva̭taḥ|
jeṣa̱: sva̭rvatīra̱paḥ saṃ gā a̱smabhya̭ṃ dhūnuhi||8||
āśrṷtkarṇa śru̱dhī hava̱ṃ nū ci̭ddadhiṣva me̱ gira̭:|
indra̱ stoma̭mi̱maṃ mama̭ kṛ̱ṣvā yu̱jaści̱danta̭ram ||9||
vi̱dmā hi tvā̱ vṛṣa̭ntama̱ṃ vājḙṣu havana̱śruta̭m|
vṛṣa̭ntamasya hūmaha ū̱tiṃ sa̭hasra̱sāta̭mām||10||
ā tū na̭ indra kauśika mandasā̱naḥ su̱taṃ pi̭ba|
navya̱māyu̱: pra sū ti̭ra kṛ̱dhī sa̭hasra̱sāmṛṣi̭m||11||
pari̭ tvā girvaṇo̱ gira̭ i̱mā bha̭vantu vi̱śvata̭: |
vṛ̱ddhāyu̱manu̱ vṛddha̭yo̱ juṣṭā̭ bhavantu̱ juṣṭa̭yaḥ||12||
8 jetā mādhucchandasaḥ| indraḥ| anuṣṭup|
indra̱ṃ viśvā̭ avīvṛdhant samu̱dravya̭casa̱ṃ gira̭: |
ra̱thīta̭maṃ ra̱thīnā̱ṃ vājā̭nā̱ṃ satpa̭ti̱ṃ pati̭m ||1||
sa̱khye ta̭ indra vā̱jino̱ mā bhḙma śavasaspate |
tvāma̱bhi pra ṇo̭numo̱ jetā̭ra̱mapa̭rā jitam ||2||
pū̱rvīrindra̭sya rā̱tayo̱ na vi da̭syantyū̱taya̭: |
yadī̱ vāja̭sya̱ goma̭taḥ sto̱tṛbhyo̱ maṃha̭te ma̱gham ||3||
pu̱rāṃ bhi̱nduryuvā̭ ka̱virami̭taujā ajāyata |
indro̱ viśva̭sya̱ karma̭ṇo dha̱rtā va̱jrī pṷruṣṭu̱taḥ ||4||
tvaṃ va̱lasya̱ goma̱to 'pā̭varadrivo̱ bila̭m |
tvāṃ de̱vā abi̭bhyuṣas tu̱jyamā̭nāsa āviṣuḥ ||5||
tavā̱haṃ śṷ̄ra rā̱tibhi̱: pratyā̭ya̱ṃ sindhṷmā̱vada̭n |
upā̭tiṣṭhanta girvaṇo vi̱duṣṭe̱ tasya̭ kā̱rava̭: ||6||
mā̱yābhi̭rindra mā̱yina̱ṃ tvaṃ śuṣṇa̱mavā̭tiraḥ |
vi̱duṣṭe̱ tasya̱ medhi̭rā̱s teṣā̱ṃ śravā̱ṃsyutti̭ra ||7||
indra̱mīśā̭na̱moja̭sā̱bhi stomā̭ anūṣata |
sa̱hasra̱ṃ yasya̭ rā̱taya̭ u̱ta vā̱ santi̱ bhūya̭sīḥ ||8||
12 medhātithiḥ kāṇvaḥ| agniḥ,6 prathamapādasya (nirmathyāhavanīyau) agnī| gāyatrī|
a̱gniṃ dū̱taṃ vṛ̭ṇīmahe̱ hotā̭raṃ vi̱śvavḙdasam | a̱sya ya̱jñasya̭ su̱kratṷm ||1||
a̱gnima̭gni̱ṃ havī̭mabhi̱: sadā̭ havanta vi̱śpati̭m | ha̱vya̱vāha̭ṃ purupri̱yam ||2||
agnḙ de̱vā~ i̱hā va̭ha jajñā̱no vṛ̱ktaba̭rhiṣe | asi̱ hotā̭ na̱ īḍya̭: ||3||
tā~ ṷśa̱to vi bo̭dhaya̱ yada̭gne̱ yāsi̭ dū̱tya̭m | de̱vairā sa̭tsi ba̱rhiṣi̭ ||4||
ghṛtā̭havana dīdiva̱: prati̭ ṣma̱ riṣa̭to daha | agne̱ tvaṃ ra̭kṣa̱svina̭: ||5||
a̱gninā̱gniḥ sami̭dhyate ka̱virgṛ̱hapa̭ti̱ryuvā̭ | ha̱vya̱vāḍ ju̱hvā̭syaḥ ||6||
ka̱vima̱gnimupa̭ stuhi sa̱tyadha̭rmāṇamadhva̱re | de̱vama̭mīva̱cāta̭nam ||7||
yastvāma̭gne ha̱viṣpa̭tirdū̱taṃ dḙva sapa̱ryati̭ | tasya̭ sma prāvi̱tā bha̭va ||8||
yo a̱gniṃ de̱vavī̭taye ha̱viṣmā̭~ ā̱vivā̭sati | tasmai̭ pāvaka mṛḻaya ||9||
sa na̭: pāvaka dīdi̱vo 'gnḙ de̱vā~ i̱hā va̭ha | upa̭ ya̱jñaṃ ha̱viśca̭ naḥ ||10||
sa na̱: stavā̭na̱ ā bha̭ra gāya̱treṇa̱ navī̭yasā | ra̱yiṃ vī̱rava̭tī̱miṣa̭m ||11||
agnḙ śu̱kreṇa̭ śo̱ciṣā̱ viśvā̭bhirde̱vahṷ̄tibhiḥ | i̱maṃ stoma̭ṃ juṣasva naḥ ||12||
12 medhātithiḥ kāṇvaḥ|(āprīsūktaṃ, agnirūpā devatā devatāḥ) 1 idhmaḥ samiddho'gnirvā, 2 tanūnapāt, 3
narāśaṃsaḥ, 4 ilaḥ, 5 barhiḥ, 6 devīrdvāraḥ, 7 uṣāsānaktā, 8 daivyo hotārau pracetasau, 9 tisro devyaḥ
sarasvatīḻābhāratyaḥ, 10 tvaṣṭā, 11 vanaspatiḥ, 12 svāhā kṛtayaḥ | gāyatrī|
susa̭middho na̱ ā va̭ha de̱vā~ a̭gne ha̱viṣma̭te | hota̭: pāvaka̱ yakṣi̭ ca ||1||
madhṷmantaṃ tanūnapād ya̱jñaṃ de̱veṣṷ naḥ kave | a̱dyā kṛ̭ṇuhi vī̱tayḙ ||2||
narā̱śaṃsa̭mi̱ha pri̱yama̱smin ya̱jña upa̭ hvaye | madhṷjihvaṃ havi̱ṣkṛta̭m ||3||
agnḙ su̱khata̭me̱ rathḙ de̱vā~ ī̭ḻi̱ta ā va̭ha | asi̱ hotā̱ manṷrhitaḥ ||4||
stṛ̱ṇī̱ta ba̱rhirā̭nu̱ṣag ghṛ̱tapṛ̭ṣṭhaṃ manīṣiṇaḥ | yatrā̱mṛta̭sya̱ cakṣa̭ṇam ||5||
vi śra̭yantāmṛtā̱vṛdho̱ dvāro̭ de̱vīra̭sa̱ścata̭: | a̱dyā nū̱naṃ ca̱ yaṣṭa̭ve ||6||
nakto̱ṣāsā̭ su̱peśa̭sā̱ 'smin ya̱jña upa̭ hvaye | i̱daṃ no̭ ba̱rhirā̱sadḙ ||7||
tā sṷji̱hvā upa̭ hvaye̱ hotā̭rā̱ daivyā̭ ka̱vī | ya̱jñaṃ no̭ yakṣatāmi̱mam ||8||
iḻā̱ sara̭svatī ma̱hī ti̱sro de̱vīrma̭yo̱bhuva̭: | ba̱rhiḥ sī̭dantva̱sridha̭: ||9||
i̱ha tvaṣṭā̭ramagri̱yaṃ vi̱śvarṷ̄pa̱mupa̭ hvaye | a̱smāka̭mastu̱ keva̭laḥ ||10||
ava̭ sṛjā vanaspate̱ deva̭ de̱vebhyo̭ ha̱viḥ | pra dā̱tura̭stu̱ ceta̭nam ||11||
svāhā̭ ya̱jñaṃ kṛ̭ṇota̱nendrā̭ya̱ yajva̭no gṛ̱he | tatra̭ de̱vā~ upa̭ hvaye ||12||
12 medhātithiḥ kāṇvaḥ| viśve devāḥ (viśvairdevaiḥ sahito'gniḥ), 3 indravāyubṛhaspatimitrāgnipūṣabhagādityamarudgaṇāḥ, 10 viśvadevāgnīndravāyumitradhāmāni, 11 agniḥ| gāyatrī|
aibhi̭ragne̱ duvo̱ giro̱ viśvḙbhi̱: soma̭pītaye | de̱vebhi̭ryāhi̱ yakṣi̭ ca ||1||
ā tvā̱ kaṇvā̭ ahūṣata gṛ̱ṇanti̭ vipra te̱ dhiya̭: | de̱vebhi̭ragna̱ ā ga̭hi ||2||
i̱ndra̱vā̱yū bṛha̱spati̭ṃ mi̱trāgniṃ pū̱ṣaṇa̱ṃ bhaga̭m | ā̱di̱tyān mārṷtaṃ ga̱ṇam ||3||
pra vo̭ bhriyanta̱ inda̭vo matsa̱rā mā̭dayi̱ṣṇava̭: | dra̱psā madhva̭ścamū̱ṣada̭: ||4||
īḻa̭te̱ tvāma̭va̱syava̱: kaṇvā̭so vṛ̱ktaba̭rhiṣaḥ | ha̱viṣma̭nto ara̱ṃkṛta̭: ||5||
ghṛ̱tapṛ̭ṣṭhā mano̱yujo̱ ye tvā̱ vaha̭nti̱ vahna̭yaḥ | ā de̱vāntsoma̭pītaye ||6||
tān yaja̭trā~ ṛtā̱vṛdho 'gne̱ patnī̭vataskṛdhi | madhva̭: sujihva pāyaya ||7||
ye yaja̭trā̱ ya īḍyā̱s te tḙ pibantu ji̱hvayā̭ | madho̭ragne̱ vaṣa̭ṭkṛti ||8||
ākī̱ṃ sūrya̭sya roca̱nād viśvā̭nde̱vā~ ṷṣa̱rbudha̭: | vipro̱ hote̱ha va̭kṣati ||9||
viśvḙbhiḥ so̱myaṃ madhvagna̱ indrḙṇa vā̱yunā̭ | pibā̭ mi̱trasya̱ dhāma̭bhiḥ ||10||
tvaṃ hotā̱ manṷrhi̱to 'gnḙ ya̱jñeṣṷ sīdasi | semaṃ no̭ adhva̱raṃ ya̭ja ||11||
yu̱kṣvā hyarṷṣī̱ rathḙ ha̱rito̭ deva ro̱hita̭: | tābhi̭rde̱vā~ i̱hā va̭ha ||12||
12 medhātithiḥ kāṇvaḥ| (pratidaivataṃ ṛtusahitam), 1 indraḥ, 2 marutaḥ, 3 tvaṣṭā, 4 agniḥ, 5 indraḥ, 6
mitrāvaruṇau, 7-10 draviṇodāḥ, 11 aśvinau, 12agniḥ| gāyatrī|
indra̱ soma̱ṃ piba̭ ṛ̱tunā '' tvā̭ viśa̱ntvinda̭vaḥ | ma̱tsa̱rāsa̱stado̭kasaḥ ||1||
marṷta̱: piba̭ta ṛ̱tunā̭ po̱trād ya̱jñaṃ pṷnītana | yū̱yaṃ hi ṣṭhā sṷdānavaḥ ||2||
a̱bhi ya̱jñaṃ gṛ̭ṇīhi no̱ gnāvo̱ neṣṭa̱: piba̭ ṛ̱tunā̭ | tvaṃ hi ra̭tna̱dhā asi̭ ||3||
agnḙ de̱vā~ i̱hā va̭ha sā̱dayā̱ yoni̭ṣu tri̱ṣu | pari̭ bhūṣa̱ piba̭ ṛ̱tunā̭ ||4||
brāhma̭ṇādindra̱ rādha̭sa̱: pibā̱ soma̭mṛ̱tū~ranṷ | taveddhi sa̱khyamastṛ̭tam ||5||
yu̱vaṃ dakṣa̭ṃ dhṛtavrata̱ mitrā̭varuṇa dū̱ḻabha̭m | ṛ̱tunā̭ ya̱jñamā̭śāthe ||6||
dra̱vi̱ṇo̱dā dravi̭ṇaso̱ grāva̭hastāso adhva̱re | ya̱jñeṣṷ de̱vamī̭ḻate ||7||
dra̱vi̱ṇo̱dā da̭dātu no̱ vasṷ̄ni̱ yāni̭ śṛṇvi̱re | de̱veṣu̱ tā va̭nāmahe ||8||
dra̱vi̱ṇo̱dāḥ pi̭pīṣati ju̱hota̱ pra ca̭ tiṣṭhata | ne̱ṣṭrādṛ̱tubhi̭riṣyata ||9||
yat tvā̭ tu̱rīya̭mṛ̱tubhi̱rdravi̭ṇodo̱ yajā̭mahe | adha̭ smā no da̱dirbha̭va ||10||||
aśvi̭nā̱ piba̭ta̱ṃ madhu̱ dīdya̭gnī śucivratā | ṛ̱tunā̭ yajñavāhasā ||11||||
gārha̭patyena santya ṛ̱tunā̭ yajña̱nīra̭si | de̱vān dḙvaya̱te ya̭ja ||12||
9 medhātithiḥkāṇvaḥ| indraḥ|gāyatrī|
ā tvā̭ vahantu̱ hara̭yo̱ vṛṣa̭ṇa̱ṃ soma̭pītaye | indra̭ tvā̱ sūra̭cakṣasaḥ ||1||
i̱mā dhā̱nā ghṛ̭ta̱snuvo̱ harī̭ i̱hopa̭ vakṣataḥ | indra̭ṃ su̱khata̭me̱ rathḙ ||2||
indra̭ṃ prā̱tarha̭vāmaha̱ indra̭ṃ praya̱tya̭dhva̱re | indra̱ṃ soma̭sya pī̱tayḙ ||3||
upa̭ naḥ su̱tamā ga̭hi̱ hari̭bhirindra ke̱śibhi̭: | su̱te hi tvā̱ havā̭mahe ||4||
semaṃ na̱: stoma̱mā ga̱hyupe̱daṃ sava̭naṃ su̱tam | gau̱ro na tṛ̭ṣi̱taḥ pi̭ba ||5||
i̱me somā̭sa̱ inda̭vaḥ su̱tāso̱ adhi̭ ba̱rhiṣi̭ | tā~ i̭ndra̱ saha̭se piba ||6||
a̱yaṃ te̱ stomo̭ agri̱yo hṛ̭di̱spṛga̭stu̱ śaṃta̭maḥ | athā̱ soma̭ṃ su̱taṃ pi̭ba ||7||
viśva̱mitsava̭naṃ su̱tamindro̱ madā̭ya gacchati | vṛ̱tra̱hā soma̭pītaye ||8||
semaṃ na̱: kāma̱mā pṛ̭ṇa̱ gobhi̱raśvai̭: śatakrato | stavā̭ma tvā svā̱dhya̭: ||9||
9 medhātithiḥ kāṇvaḥ| indrāvaruṇau| gāyatrī, 4-5 pādanicṛt (5 hrasīyasī vā) gāyatrī|
indrā̱varṷṇayora̱haṃ sa̱mrājo̱rava̱ ā vṛ̭ṇe | tā no̭ mṛḻāta ī̱dṛśḙ ||1||
gantā̭rā̱ hi stho'va̭se̱ hava̱ṃ vipra̭sya̱ māva̭taḥ | dha̱rtārā̭ carṣaṇī̱nām ||2||
a̱nu̱kā̱maṃ ta̭rpayethā̱mindrā̭varuṇa rā̱ya ā | tā vā̱ṃ nedi̭ṣṭhamīmahe ||3||
yu̱vāku̱ hi śacī̭nāṃ yu̱vākṷ sumatī̱nām | bhū̱yāma̭ vāja̱dāvnā̭m ||4||
indra̭: sahasra̱dāvnā̱ṃ varṷṇa̱: śaṃsyā̭nām | kratṷrbhavatyu̱kthya̭: ||5||
tayo̱ridava̭sā va̱yaṃ sa̱nema̱ ni ca̭ dhīmahi | syādu̱ta pra̱reca̭nam ||6||
indrā̭varuṇa vāma̱haṃ hu̱ve ci̱trāya̱ rādha̭se | a̱smāntsu ji̱gyuṣa̭skṛtam ||7||
indrā̭varuṇa̱ nū nu vā̱ṃ siṣā̭santīṣu dhī̱ṣvā | a̱smabhya̱ṃ śarma̭ yacchatam ||8||
pra vā̭maśnotu suṣṭu̱tirindrā̭varuṇa̱ yāṃ hu̱ve | yāmṛ̱dhāthḙ sa̱dhastṷtim ||9||
9 medhātithiḥkāṇvaḥ| 1-3 brahmaṇaspatiḥ, 4 indro brahmaṇaspatiḥ somaśca, 5 brahmaṇaspatiḥ soma iṃdro, dakṣiṇā
ca, 6-8 sadasaspatiḥ, 9 sadasaspatirnarāśaṃso vā| gāyatrī|
so̱māna̱ṃ svara̭ṇaṃ kṛṇu̱hi bra̭hmaṇaspate | ka̱kṣīva̭nta̱ṃ ya aṷśi̱jaḥ ||1||
yo re̱vān yo a̭mīva̱hā va̭su̱vit pṷṣṭi̱vardha̭naḥ | sa na̭: siṣaktu̱ yastu̱raḥ ||2||
mā na̱: śaṃso̱ ara̭ruṣo dhū̱rtiḥ praṇa̱ṅ martya̭sya | rakṣā̭ ṇo brahmaṇaspate ||3||
sa ghā̭ vī̱ro na ri̭ṣyati̱ yamindro̱ brahma̭ṇa̱spati̭: | somo̭ hi̱noti̱ martya̭m ||4||
tvaṃ taṃ bra̭hmaṇaspate̱ soma̱ indra̭śca̱ martya̭m | dakṣi̭ṇā pā̱tvaṃha̭saḥ ||5||
sada̭sa̱spati̱madbhṷtaṃ pri̱yamindra̭sya̱ kāmya̭m | sa̱niṃ me̱dhāma̭yāsiṣam ||6||
yasmā̭dṛ̱te na sidhya̭ti ya̱jño vi̭pa̱ścita̭śca̱na | sa dhī̱nāṃ yoga̭minvati ||7||
ādṛ̭dhnoti ha̱viṣkṛ̭ti̱ṃ prāñca̭ṃ kṛṇotyadhva̱ram | hotrā̭ de̱veṣṷ gacchati ||8||
narā̱śaṃsa̭ṃ su̱dhṛṣṭa̭ma̱mapa̭śyaṃ sa̱pratha̭stamam | di̱vo na sadma̭makhasam ||9||
9 medhātithiḥkāṇvaḥ| agnirmarutaśca|gāyatrī|
prati̱ tyaṃ cārṷmadhva̱raṃ go̭pī̱thāya̱ pra hṷ̄yase | ma̱rudbhi̭ragna̱ ā ga̭hi ||1||
na̱hi de̱vo na martyo̭ ma̱hastava̱ kratṷṃ pa̱raḥ | ma̱rudbhi̭ragna̱ ā ga̭hi ||2||
ye ma̱ho raja̭so vi̱durviśvḙ de̱vāso̭ a̱druha̭: | ma̱rudbhi̭ragna̱ ā ga̭hi ||3||
ya u̱grā a̱rkamā̭nṛ̱curanā̭dhṛṣṭāsa̱ oja̭sā | ma̱rudbhi̭ragna̱ ā ga̭hi ||4||
ye śu̱bhrā gho̱rava̭rpasaḥ sukṣa̱trāso̭ ri̱śāda̭saḥ | ma̱rudbhi̭ragna̱ ā ga̭hi ||5||
ye nāka̱syādhi̭ roca̱ne di̱vi de̱vāsa̱ āsa̭te | ma̱rudbhi̭ragna̱ ā ga̭hi ||6||
ya ī̱ṅkhaya̭nti̱ parva̭tān ti̱raḥ sa̭mu̱drama̭rṇa̱vam | ma̱rudbhi̭ragna̱ ā ga̭hi ||7||
ā ye ta̱nvanti̭ ra̱śmibhi̭s ti̱raḥ sa̭mu̱dramoja̭sā | ma̱rudbhi̭ragna̱ ā ga̭hi ||8||
a̱bhi tvā̭ pū̱rvapī̭taye sṛ̱jāmi̭ so̱myaṃ madhṷ | ma̱rudbhi̭ragna̱ ā ga̭hi ||9||
8 medhātithiḥ kāṇvaḥ| ṛbhavaḥ|gāyatrī|
a̱yaṃ de̱vāya̱ janma̭ne̱ stomo̱ viprḙbhirāsa̱yā | akā̭ri ratna̱dhāta̭maḥ ||1||
ya indrā̭ya vaco̱yujā̭ tata̱kṣurmana̭sā̱ harī̭ | śamī̭bhirya̱jñamā̭śata ||2||
takṣa̱n nāsa̭tyābhyā̱ṃ pari̭jmānaṃ su̱khaṃ ratha̭m | takṣa̭n dhe̱nuṃ sa̭ba̱rdughā̭m ||3||
yuvā̭nā pi̱tarā̱ puna̭: sa̱tyama̭ntrā ṛjū̱yava̭: | ṛ̱bhavo̭ vi̱ṣṭya̭krata ||4||
saṃ vo̱ madā̭so agma̱tendrḙṇa ca ma̱rutva̭tā | ā̱di̱tyebhi̭śca̱ rāja̭bhiḥ ||5||
u̱ta tyaṃ ca̭ma̱saṃ nava̱ṃ tvaṣṭṷrde̱vasya̱ niṣkṛ̭tam | aka̭rta ca̱tura̱: puna̭: ||6||
te no̱ ratnā̭ni dhattana̱ trirā sāptā̭ni sunva̱te | eka̭mekaṃ suśa̱stibhi̭: ||7||
adhā̭rayanta̱ vahna̱yo 'bha̭janta sukṛ̱tyayā̭ | bhā̱gaṃ de̱veṣṷ ya̱jñiya̭m ||8||
6 medhātithiḥ kāṇvaḥ| indrāgnī| gāyatrī|
i̱hendrā̱gnī upa̭ hvaye̱ tayo̱rit stoma̭muśmasi | tā soma̭ṃ soma̱pāta̭mā ||1||
tā ya̱jñeṣu̱ pra śa̭ṃsatendrā̱gnī śṷmbhatā naraḥ | tā gā̭ya̱treṣṷ gāyata ||2||
tā mi̱trasya̱ praśa̭staya indrā̱gnī tā ha̭vāmahe | so̱ma̱pā soma̭pītaye ||3||
u̱grā santā̭ havāmaha̱ upe̱daṃ sava̭naṃ su̱tam | i̱ndrā̱gnī eha ga̭cchatām ||4||
tā ma̱hāntā̱ sada̱spatī̱ indrā̭gnī̱ rakṣa̭ ubjatam | apra̭jāḥ santva̱triṇa̭: ||5||
tena̭ sa̱tyena̭ jāgṛta̱madhi̭ prace̱tunḙ pa̱de | indrā̭gnī̱ śarma̭ yacchatam ||6||
21 medhātithiḥ kāṇvaḥ| 1-4 aśvinau, 5-8 savitā, 9-10 agniḥ, 11 devyaḥ, 12 indrāṇī varuṇānyagnāyyaḥ,
13-14 dyāvāpṛthivyau, 15 pṛthivī, 16 viṣṇurdevā vā, 17-21 viṣṇuḥ| gāyatrī|
prā̱ta̱ryujā̱ vi bo̭dhayā̱śvinā̱veha ga̭cchatām | a̱sya soma̭sya pī̱tayḙ ||1||
yā su̱rathā̭ ra̱thīta̭mo̱bhā de̱vā di̭vi̱spṛśā̭ | a̱śvinā̱ tā ha̭vāmahe ||2||
yā vā̱ṃ kaśā̱ madhṷma̱tyaśvi̭nā sū̱nṛtā̭vatī | tayā̭ ya̱jñaṃ mi̭mikṣatam ||3||
na̱hi vā̱masti̭ dūra̱ke yatrā̱ rathḙna̱ gaccha̭thaḥ | aśvi̭nā so̱mino̭ gṛ̱ham ||4||
hira̭ṇyapāṇimū̱tayḙ savi̱tāra̱mupa̭ hvaye | sa cettā̭ de̱vatā̭ pa̱dam ||5||
a̱pāṃ napā̭ta̱mava̭se savi̱tāra̱mupa̭ stuhi | tasya̭ vra̱tānyṷśmasi ||6||
vi̱bha̱ktāra̭ṃ havāmahe̱ vaso̭ści̱trasya̱ rādha̭saḥ | sa̱vi̱tāra̭ṃ nṛ̱cakṣa̭sam ||7||
sakhā̭ya̱ ā ni ṣī̭data savi̱tā stomyo̱ nu na̭: | dātā̱ rādhā̭ṃsi śumbhati ||8||
agne̱ patnī̭ri̱hā va̭ha de̱vānā̭muśa̱tīrupa̭ | tvaṣṭā̭ra̱ṃ soma̭pītaye ||9||
ā gnā a̭gna i̱hāva̭se̱ hotrā̭ṃ yaviṣṭha̱ bhāra̭tīm | varṷ̄trīṃ dhi̱ṣaṇā̭ṃ vaha ||10||||
a̱bhi no̭ de̱vīrava̭sā ma̱haḥ śarma̭ṇā nṛ̱patnī̭: | acchi̭nnapatrāḥ sacantām ||11||||
i̱hendrā̱ṇīmupa̭ hvaye varuṇā̱nīṃ sva̱stayḙ | a̱gnāyī̱ṃ soma̭pītaye ||12||
ma̱hī dyauḥ pṛ̭thi̱vī ca̭ na i̱maṃ ya̱jñaṃ mi̭mikṣatām | pi̱pṛ̱tāṃ no̱ bharī̭mabhiḥ ||13||
tayo̱rid ghṛ̱tava̱t payo̱ viprā̭ rihanti dhī̱tibhi̭: | ga̱ndha̱rvasya̭ dhru̱ve pa̱de ||14||
syo̱nā pṛ̭thivi bhavānṛkṣa̱rā ni̱veśa̭nī | yacchā̭ na̱: śarma̭ sa̱pratha̭: ||15||
ato̭ de̱vā a̭vantu no̱ yato̱ viṣṇṷrvicakra̱me | pṛ̱thi̱vyāḥ sa̱pta dhāma̭bhiḥ ||16||
i̱daṃ viṣṇu̱rvi ca̭krame tre̱dhā ni da̭dhe pa̱dam | samṷ̄hlamasya pāṃsu̱re ||17||
trīṇi̭ pa̱dā vi ca̭krame̱ viṣṇṷrgo̱pā adā̭bhyaḥ | ato̱ dharmā̭ṇi dhā̱raya̭n ||18||
viṣṇo̱: karmā̭ṇi paśyata̱ yato̭ vra̱tāni̭ paspa̱śe | indra̭sya̱ yujya̱: sakhā̭ ||19||
tad viṣṇo̭: para̱maṃ pa̱daṃ sadā̭ paśyanti sū̱raya̭: | di̱vī̭va̱ cakṣu̱rāta̭tam ||20||||
tad viprā̭so vipa̱nyavo̭ jāgṛ̱vāṃsa̱: sami̭ndhate | viṣṇo̱ryat pa̭ra̱maṃ pa̱dam ||21||||
24 medhātithiḥ kāṇvaḥ| 1 vāyuḥ, 2-3 indra vāyū, 4-6 mitrāvaruṇau, 7-9 indro marutvān, 10-12 viśve devāḥ, 13-15 pūṣā, 16-22, 23(pūrvārdhasya) āpaḥ, 23(uttarārdhasya), 24 agniḥ| 1-18 gāyatrī, 19 pura uṣṇik, 21 pratiṣṭhā, 20, 22-24 anuṣṭup|||
tī̱vrāḥ somā̭sa̱ ā ga̭hyā̱śīrva̭ntaḥ su̱tā i̱me | vāyo̱ tānprasthi̭tānpiba ||1||
u̱bhā de̱vā di̭vi̱spṛśḙndravā̱yū ha̭vāmahe | a̱sya soma̭sya pī̱tayḙ ||2||
i̱ndra̱vā̱yū ma̭no̱juvā̱ viprā̭ havanta ū̱tayḙ | sa̱ha̱srā̱kṣā dhi̱yaspatī̭ ||3||
mi̱traṃ va̱yaṃ ha̭vāmahe̱ varṷṇa̱ṃ soma̭pītaye | ja̱jñā̱nā pū̱tada̭kṣasā ||4||
ṛ̱tena̱ yāvṛ̭tā̱vṛdhā̭vṛ̱tasya̱ jyoti̭ṣa̱spatī̭ | tā mi̱trāvarṷṇā huve ||5||
varṷṇaḥ prāvi̱tā bhṷvanmi̱tro viśvā̭bhirū̱tibhi̭: | kara̭tāṃ naḥ su̱rādha̭saḥ ||6||
ma̱rutva̭ntaṃ havāmaha̱ indra̱mā soma̭pītaye | sa̱jūrga̱ṇena̭ tṛmpatu ||7||
indra̭jyeṣṭhā̱ marṷdgaṇā̱ devā̭sa̱: pūṣa̭rātayaḥ | viśve̱ mama̭ śrutā̱ hava̭m ||8||
ha̱ta vṛ̱traṃ sṷdānava̱ indrḙṇa̱ saha̭sā yu̱jā | mā no̭ du̱:śaṃsa̭ īśata ||9||
viśvā̭n de̱vān ha̭vāmahe ma̱ruta̱: soma̭pītaye | u̱grā hi pṛśni̭mātaraḥ ||10||
jaya̭tāmiva tanya̱turma̱rutā̭meti dhṛṣṇu̱yā | yacchubha̭ṃ yā̱thanā̭ naraḥ ||11||
ha̱skā̱rād vi̱dyuta̱sparya'to̭ jā̱tā a̭vantu naḥ | ma̱ruto̭ mṛḻayantu naḥ ||12||
ā pṷ̄ṣañci̱traba̭rhiṣa̱māghṛ̭ṇe dha̱ruṇa̭ṃ di̱vaḥ | ājā̭ na̱ṣṭaṃ yathā̭ pa̱śum ||13||
pū̱ṣā rājā̭na̱māghṛ̭ṇi̱rapa̭gūhla̱ṃ guhā̭ hi̱tam | avi̭ndacci̱traba̭rhiṣam ||14||
u̱to sa mahya̱mindṷbhi̱: ṣaḍ yu̱ktā~ a̭nu̱seṣi̭dhat | gobhi̱ryava̱ṃ na ca̭rkṛṣat ||15||
a̱mbayo̭ ya̱ntyadhva̭bhirjā̱mayo̭ adhvarīya̱tām | pṛ̱ñca̱tīrmadhṷnā̱ paya̭: ||16||
a̱mūryā upa̱ sūrye̱ yābhi̭rvā̱ sūrya̭: sa̱ha | tā no̭ hinvantvadhva̱ram ||17||
a̱po de̱vīrupa̭ hvaye̱ yatra̱ gāva̱: piba̭nti naḥ | sindhṷbhya̱: kartva̭ṃ ha̱viḥ ||18||
a̱psva1ntara̱mṛta̭ma̱psu bhḙṣa̱jama̱pāmu̱ta praśa̭staye | devā̱ bhava̭ta vā̱jina̭: ||19||
a̱psu me̱ somo̭ abravīda̱ntarviśvā̭ni bheṣa̱jā | a̱gniṃ ca̭ vi̱śvaśa̭mbhuva̱māpa̭śca vi̱śvabhḙṣajīḥ ||20||
āpa̭: pṛṇī̱ta bhḙṣa̱jaṃ varṷ̄thaṃ ta̱nve̱ 3 mama̭ | jyok ca̱ sūrya̭ṃ dṛ̱śe ||21||
i̱damā̭pa̱: pra va̭hata̱ yat kiṃ ca̭ duri̱taṃ mayi̭ | yad vā̱hama̭bhidu̱droha̱ yadvā̭ śe̱pa u̱tānṛ̭tam ||22||
āpo̭ a̱dyānva̭cāriṣa̱ṃ rasḙna̱ sama̭gasmahi | paya̭svānagna̱ ā ga̭hi̱ taṃ mā̱ saṃ sṛ̭ja̱ varca̭sā ||23||
saṃ mā̭gne̱ varca̭sā sṛja̱ saṃ pra̱jayā̱ samāyṷṣā | vi̱dyurmḙ asya de̱vā indro̭ vidyāt sa̱ha ṛṣi̭bhiḥ ||24||
15 ājīgartiḥ śunaḥ śepaḥ sa kṛtrimo vaiśvāmitro devarātaḥ|1 kaḥ (prajāpatiḥ), 2 agniḥ, 3-5 savitā, 5 bhago vā, 6-15 varuṇaḥ|1, 2, 6-15 triṣṭup, 3-5 gāyatrī|
kasya̭ nū̱naṃ ka̭ta̱masyā̱mṛtā̭nā̱ṃ manā̭mahe̱ cārṷ de̱vasya̱ nāma̭ |
ko no̭ ma̱hyā adi̭taye̱ puna̭rdāt pi̱tara̭ṃ ca dṛ̱śeya̭ṃ mā̱tara̭ṃ ca ||1||
a̱gnerva̱yaṃ pra̭tha̱masyā̱mṛtā̭nā̱ṃ manā̭mahe̱ cārṷ de̱vasya̱ nāma̭ |
sa no̭ ma̱hyā adi̭taye̱ puna̭rdāt pi̱tara̭ṃ ca dṛ̱śeya̭ṃ mā̱tara̭ṃ ca ||2||
a̱bhi tvā̭ deva savita̱rīśā̭na̱ṃ vāryā̭ṇām | sadā̭vanbhā̱gamī̭mahe ||3||
yaści̱ddhi ta̭ i̱tthā bhaga̭: śaśamā̱naḥ pu̱rā ni̱daḥ | a̱dve̱ṣo hasta̭yorda̱dhe ||4||
bhaga̭bhaktasya te va̱yamuda̭śema̱ tavāva̭sā | mū̱rdhāna̭ṃ rā̱ya ā̱rabhḙ ||5||
na̱hi tḙ kṣa̱traṃ na saho̱ na ma̱nyuṃ vaya̭śca̱nāmī pa̱taya̭nta ā̱puḥ |
nemā āpo̭ animi̱ṣaṃ cara̭ntī̱rna ye vāta̭sya prami̱nantyabhva̭m ||6||
a̱bu̱dhne rājā̱ varṷṇo̱ vana̭syo̱rdhvaṃ stūpa̭ṃ dadate pū̱tada̭kṣaḥ |
nī̱cīnā̭: sthuru̱pari̭ bu̱dhna ḙṣāma̱sme a̱ntarnihi̭tāḥ ke̱tava̭: syuḥ ||7||
u̱ruṃ hi rājā̱ varṷṇaśca̱kāra̱ sūryā̭ya̱ panthā̱manvḙta̱vā ṷ |
a̱pade̱ pādā̱ prati̭dhātave'karu̱tāpa̭va̱ktā hṛ̭dayā̱vidha̭ścit ||8||
śa̱taṃ tḙ rājan bhi̱ṣaja̭: sa̱hasra̭mu̱rvī ga̭bhī̱rā sṷma̱tiṣṭḙ astu |
bādha̭sva dū̱re niṛ̭tiṃ parā̱caiḥ kṛ̱taṃ ci̱dena̱: pra mṷmugdhya̱smat ||9||
a̱mī ya ṛkṣā̱ nihi̭tāsa u̱ccā nakta̱ṃ dadṛ̭śre̱ kuha̭ ci̱d divḙyuḥ |
ada̭bdhāni̱ varṷṇasya vra̱tāni̭ vi̱cāka̭śacca̱ndramā̱ nakta̭meti ||10||||
tattvā̭ yāmi̱ brahma̭ṇā̱ vanda̭māna̱s tadā śā̭ste̱ yaja̭māno ha̱virbhi̭: |
ahḙḻamāno varuṇe̱ha bo̱dhyurṷśaṃsa̱ mā na̱ āyu̱: pra mo̭ṣīḥ ||11||||
tadinnakta̱ṃ tad divā̱ mahya̭māhu̱s tada̱yaṃ keto̭ hṛ̱da ā vi ca̭ṣṭe |
śuna̱:śepo̱ yamahva̭d gṛbhī̱taḥ so a̱smān rājā̱ varṷṇo mumoktu ||12||
śuna̱:śepo̱ hyahva̭d gṛbhī̱tas tri̱ṣvā̭di̱tyaṃ drṷpa̱deṣṷ ba̱ddhaḥ |
avai̭na̱ṃ rājā̱ varṷṇaḥ sasṛjyād vi̱dvā~ ada̭bdho̱ vi mṷmoktu̱ pāśā̭n ||13||
ava̭ te̱ heḻo̭ varuṇa̱ namo̭bhi̱rava̭ ya̱jñebhi̭rīmahe ha̱virbhi̭: |
kṣaya̭nna̱smabhya̭masura pracetā̱ rāja̱nnenā̭ṃsi śiśrathaḥ kṛ̱tāni̭ ||14||
udṷtta̱maṃ va̭ruṇa̱ pāśa̭ma̱smadavā̭dha̱maṃ vi ma̭dhya̱maṃ śra̭thāya |
athā̭ va̱yamā̭ditya vra̱te tavānā̭gaso̱ adi̭taye syāma ||15||
21 ājīgartiḥ śunaḥ śepaḥ sa kṛtrimo vaiśvāmitro devarātaḥ| varuṇaḥ| gāyatrī|
yacci̱ddhi te̱ viśo̭ yathā̱ pra dḙva varuṇa vra̱tam | mi̱nī̱masi̱ dyavi̭dyavi ||1||
mā no̭ va̱dhāya̭ ha̱tnavḙ jihīḻā̱nasya̭ rīradhaḥ | mā hṛ̭ṇā̱nasya̭ ma̱nyavḙ ||2||
vi mṛ̭ḻī̱kāya̭ te̱ mano̭ ra̱thīraśva̱ṃ na saṃdi̭tam | gī̱rbhirva̭ruṇa sīmahi ||3||
parā̱ hi me̱ vima̭nyava̱: pata̭nti̱ vasya̭iṣṭaye | vayo̱ na va̭sa̱tīrupa̭ ||4||
ka̱dā kṣa̭tra̱śriya̱ṃ nara̱mā varṷṇaṃ karāmahe | mṛ̱ḻī̱kāyo̭ru̱cakṣa̭sam ||5||
tadit sa̭mā̱namā̭śāte̱ vena̭ntā̱ na pra yṷcchataḥ | dhṛ̱tavra̭tāya dā̱śuṣḙ ||6||
vedā̱ yo vī̱nāṃ pa̱dama̱ntari̭kṣeṇa̱ pata̭tām | veda̭ nā̱vaḥ sa̭mu̱driya̭: ||7||
veda̭ mā̱so dhṛ̱tavra̭to̱ dvāda̭śa pra̱jāva̭taḥ | vedā̱ ya ṷpa̱jāya̭te ||8||
veda̱ vāta̭sya varta̱nimu̱roṝ̱ṣvasya̭ bṛha̱taḥ | vedā̱ ye a̱dhyāsa̭te ||9||
ni ṣa̭sāda dhṛ̱tavra̭to̱ varṷṇaḥ pa̱styā̱3svā | sāmrā̭jyāya su̱kratṷ: ||10||
ato̱ viśvā̱nyadbhṷtā ciki̱tvā~ a̱bhi pa̭śyati | kṛ̱tāni̱ yā ca̱ kartvā̭ ||11||
sa no̭ vi̱śvāhā̭ su̱kratṷrādi̱tyaḥ su̱pathā̭ karat | pra ṇa̱ āyṷ̄ṃṣi tāriṣat ||12||
bibhra̭d dra̱piṃ hi̭ra̱ṇyaya̱ṃ varṷṇo vasta ni̱rṇija̭m | pari̱ spaśo̱ ni ṣḙdire ||13||
na yaṃ dipsa̭nti di̱psavo̱ na druhvā̭ṇo̱ janā̭nām | na de̱vama̱bhimā̭tayaḥ ||14||
u̱ta yo mānṷṣe̱ṣvā yaśa̭śca̱kre asā̱myā | a̱smāka̭mu̱dare̱ṣvā ||15||
parā̭ me yanti dhī̱tayo̱ gāvo̱ na gavyṷ̄tī̱ranṷ | i̱cchantī̭ruru̱cakṣa̭sam ||16||
saṃ nu vo̭cāvahai̱ puna̱ryato̭ me̱ madhvābhṛ̭tam | hotḙva̱ kṣada̭se pri̱yam ||17||
darśa̱ṃ nu vi̱śvada̭rśata̱ṃ darśa̱ṃ ratha̱madhi̱ kṣami̭ | e̱tā jṷṣata me̱ gira̭: ||18||
i̱maṃ mḙ varuṇa śrudhī̱ hava̭ma̱dyā ca̭ mṛḻaya | tvāma̭va̱syurā ca̭ke ||19||
tvaṃ viśva̭syū medhira di̱vaśca̱ gmaśca̭ rājasi | sa yāma̭ni̱ prati̭ śrudhi ||20||
udṷtta̱maṃ mṷmugdhi no̱ vi pāśa̭ṃ madhya̱maṃ cṛ̭ta | avā̭dha̱māni̭ jī̱vasḙ ||21||
10 ājīgartiḥ śunaḥśepa sa kṛtrimo vaiśvāmitro devarātaḥ| agniḥ,| gāyatrī|
vasi̭ṣvā̱ hi mi̭yedhya̱ vastrā̭ṇyūrjāṃ pate | semaṃ no̭ adhva̱raṃ ya̭ja ||1||
ni no̱ hotā̱ varḙṇya̱: sadā̭ yaviṣṭha̱ manma̭bhiḥ | agnḙ di̱vitma̭tā̱ vaca̭: ||2||
ā hi ṣmā̭ sū̱navḙ pi̱tāpiryaja̭tyā̱payḙ | sakhā̱ sakhye̱ varḙṇyaḥ ||3||
ā no̭ ba̱rhī ri̱śāda̭so̱ varṷṇo mi̱tro a̭rya̱mā | sīda̭ntu̱ manṷṣo yathā ||4||
pūrvya̭ hotara̱sya no̱ manda̭sva sa̱khyasya̭ ca | i̱mā u̱ ṣu śrṷdhī̱ gira̭: ||5||
yacci̱ddhi śaśva̭tā̱ tanā̭ de̱vaṃdḙva̱ṃ yajā̭mahe | tve iddhṷ̄yate ha̱viḥ ||6||
pri̱yo no̭ astu vi̱śpati̱rhotā̭ ma̱ndro varḙṇyaḥ | pri̱yāḥ sva̱gnayo̭ va̱yam ||7||
sva̱gnayo̱ hi vārya̭ṃ de̱vāso̭ dadhi̱re ca̭ naḥ | sva̱gnayo̭ manāmahe ||8||
athā̭ na u̱bhayḙṣā̱mamṛ̭ta̱ martyā̭nām | mi̱thaḥ sa̭ntu̱ praśa̭stayaḥ ||9||
viśvḙbhiragne a̱gnibhi̭ri̱maṃ ya̱jñami̱daṃ vaca̭: | cano̭ dhāḥ sahaso yaho ||10||||
13 ājīgartiḥ śunaḥśepa sa kṛtrimo vaiśvāmitro devarātaḥ| 1-12agniḥ, 13devāḥ||1-12 gāyatrī, 13 triṣṭup|
aśva̱ṃ na tvā̱ vāra̭vantaṃ va̱ndadhyā̭ a̱gniṃ namo̭bhiḥ | sa̱mrāja̭ntamadhva̱rāṇā̭m ||1||
sa ghā̭ naḥ sū̱nuḥ śava̭sā pṛ̱thupra̭gāmā su̱śeva̭: | mī̱ḍhvā~ a̱smāka̭ṃ babhūyāt ||2||
sa no̭ dū̱rāccā̱sācca̱ ni martyā̭daghā̱yoḥ | pā̱hi sada̱mid vi̱śvāyṷ: ||3||
i̱mamū̱ ṣu tvama̱smāka̭ṃ sa̱niṃ gā̭ya̱traṃ navyā̭ṃsam | agnḙ de̱veṣu̱ pra vo̭caḥ ||4||
ā no̭ bhaja para̱meṣvā vājḙṣu madhya̱meṣṷ | śikṣā̱ vasvo̱ anta̭masya ||5||
vi̱bha̱ktāsi̭ citrabhāno̱ sindho̭rū̱rmā ṷpā̱ka ā | sa̱dyo dā̱śuṣḙ kṣarasi ||6||
yama̭gne pṛ̱tsu martya̱mavā̱ vājḙṣu̱ yaṃ ju̱nāḥ | sa yantā̱ śaśva̭tī̱riṣa̭: ||7||
naki̭rasya sahantya parye̱tā kaya̭sya cit | vājo̭ asti śra̱vāyya̭: ||8||
sa vāja̭ṃ vi̱śvaca̭rṣaṇi̱rarva̭dbhirastu̱ tarṷtā | viprḙbhirastu̱ sani̭tā ||9||
jarā̭bodha̱ tad vi̭viḍḍhi vi̱śevi̭śe ya̱jñiyā̭ya | stoma̭ṃ ru̱drāya̱ dṛśī̭kam ||10||||
sa no̭ ma̱hā~ a̭nimā̱no dhū̱makḙtuḥ puruśca̱ndraḥ | dhi̱ye vājā̭ya hinvatu ||11||||
sa re̱vā~ i̭va vi̱śpati̱rdaivya̭: ke̱tuḥ śṛ̭ṇotu naḥ | u̱kthaira̱gnirbṛ̱hadbhā̭nuḥ ||12||
namo̭ ma̱hadbhyo̱ namo̭ arbha̱kebhyo̱ namo̱ yuva̭bhyo̱ nama̭ āśi̱nebhya̭: |
yajā̭ma de̱vānyadi̭ śa̱knavā̭ma̱ mā jyāya̭sa̱: śaṃsa̱mā vṛ̭kṣi devāḥ ||13||
9 ājīgartiḥ śunaḥśepa sa kṛtrimo vaiśvāmitro devarātaḥ| 1-4 indraḥ, 5-6 ulū khalaṃ, 7-8 ulūkhala musale, 9 prajāpatirhari ścandraḥ, (adhiṣavaṇa) carma somo vā| 1-6 anuṣṭup, 7-9 gāyatrī|
yatra̱ grāvā̭ pṛ̱thubṷdhna ū̱rdhvo bhava̭ti̱ sota̭ve | u̱lūkha̭lasutānā̱mavedvi̭ndra jalgulaḥ ||1||
yatra̱ dvāvi̭va ja̱ghanā̭dhiṣava̱ṇyā̭ kṛ̱tā | u̱lūkha̭lasutānā̱mavedvi̭ndra jalgulaḥ ||2||
yatra̱ nārya̭pacya̱vamṷpacya̱vaṃ ca̱ śikṣa̭te | u̱lūkha̭lasutānā̱mavedvi̭ndra jalgulaḥ ||3||
yatra̱ manthā̭ṃ viba̱dhnatḙ ra̱śmīn yami̭ta̱vā i̭va | u̱lūkha̭lasutānā̱mavedvi̭ndra jalgulaḥ ||4||
yacci̱ddhi tvaṃ gṛ̱hegṛ̭ha̱ ulṷ̄khalaka yu̱jyasḙ | i̱ha dyu̱matta̭maṃ vada̱ jaya̭tāmiva dundu̱bhiḥ ||5||
u̱ta sma̭ te vanaspate̱ vāto̱ vi vā̱tyagra̱mit | atho̱ indrā̭ya̱ pāta̭ve su̱nu soma̭mulūkhala ||6||
ā̱ya̱jī vā̭ja̱sāta̭mā̱ tā hyu1ccā vi̭jarbhṛ̱taḥ | harī̭ i̱vāndhā̭ṃsi̱ bapsa̭tā ||7||
tā no̭ a̱dya va̭naspatī ṛ̱ṣvāvṛ̱ṣvebhi̭: so̱tṛbhi̭: | indrā̭ya̱ madhṷmatsutam ||8||
ucchi̱ṣṭaṃ ca̱mvo̭rbhara̱ soma̭ṃ pa̱vitra̱ ā sṛ̭ja | ni dhḙhi̱ goradhi̭ tva̱ci ||9||
7 ājīgartiḥ śunaḥśepa sa kṛtrimo vaiśvāmitro devarātaḥ| indraḥ| paṃkti|
yacci̱ddhi sa̭tya somapā anāśa̱stā i̭va̱ smasi̭ |
ā tū na̭ indra śaṃsaya̱ goṣvaśvḙṣu śu̱bhriṣṷ sa̱hasrḙṣu tuvīmagha ||1||
śipri̭n vājānāṃ pate̱ śacī̭va̱stava̭ da̱ṃsanā̭ |
ā tū na̭ indra śaṃsaya̱ goṣvaśvḙṣu śu̱bhriṣṷ sa̱hasrḙṣu tuvīmagha ||2||
ni ṣvā̭payā mithū̱dṛśā̭ sa̱stāmabṷdhyamāne |
ā tū na̭ indra śaṃsaya̱ goṣvaśvḙṣu śu̱bhriṣṷ sa̱hasrḙṣu tuvīmagha ||3||
sa̱santu̱ tyā arā̭tayo̱ bodha̭ntu śūra rā̱taya̭: |
ā tū na̭ indra śaṃsaya̱ goṣvaśvḙṣu śu̱bhriṣṷ sa̱hasrḙṣu tuvīmagha ||4||
sami̭ndra garda̱bhaṃ mṛ̭ṇa nu̱vanta̭ṃ pā̱payā̭mu̱yā |
ā tū na̭ indra śaṃsaya̱ goṣvaśvḙṣu śu̱bhriṣṷ sa̱hasrḙṣu tuvīmagha ||5||
patā̭ti kuṇḍṛ̱ṇācyā̭ dū̱raṃ vāto̱ vanā̱dadhi̭ |
ā tū na̭ indra śaṃsaya̱ goṣvaśvḙṣu śu̱bhriṣṷ sa̱hasrḙṣu tuvīmagha ||6||
sarva̭ṃ parikro̱śaṃ ja̭hi ja̱mbhayā̭ kṛkadā̱śva̭m |
ā tū na̭ indra śaṃsaya̱ goṣvaśvḙṣu śu̱bhriṣṷ sa̱hasrḙṣu tuvīmagha ||7||
22 ājīgartiḥ śunaḥśepa sa kṛtrimo vaiśvāmitro devarātaḥ| 1-16 indraḥ, 17-19 aśvinau, 20-22 uṣāḥ|1-10, 12-15, 17-22 gāyatrī, 11 pādanicṛdgāyatrī, 16 triṣṭup|
ā va̱ indra̱ṃ krivi̭ṃ yathā vāja̱yanta̭: śa̱takra̭tum | maṃhi̭ṣṭhaṃ siñca̱ indṷbhiḥ ||1||
śa̱taṃ vā̱ yaḥ śucī̭nāṃ sa̱hasra̭ṃ vā̱ samā̭śirām | edṷ ni̱mnaṃ na rī̭yate ||2||
saṃ yanmadā̭ya śu̱ṣmiṇa̭ e̱nā hya̭syo̱darḙ | sa̱mu̱dro na vyaco̭ da̱dhe ||3||
a̱yamṷ te̱ sama̭tasi ka̱pota̭ iva garbha̱dhim | vaca̱stacci̭nna ohase ||4||
sto̱traṃ rā̭dhānāṃ pate̱ girvā̭ho vīra̱ yasya̭ te | vibhṷ̄tirastu sū̱nṛtā̭ ||5||
ū̱rdhvasti̭ṣṭhā na ū̱taye̱'sminvājḙ śatakrato | sama̱nyeṣṷ bravāvahai ||6||
yogḙyoge ta̱vasta̭ra̱ṃ vājḙvāje havāmahe | sakhā̭ya̱ indra̭mū̱tayḙ ||7||
ā ghā̭ gama̱dyadi̱ śrava̭t saha̱sriṇī̭bhirū̱tibhi̭: | vājḙbhi̱rupa̭ no̱ hava̭m ||8||
anṷ pra̱tnasyauka̭so hu̱ve tṷvipra̱tiṃ nara̭m | yaṃ te̱ pūrva̭ṃ pi̱tā hu̱ve ||9||
taṃ tvā̭ va̱yaṃ vi̭śvavā̱rā '' śā̭smahe puruhūta | sakhḙ vaso jari̱tṛbhya̭: ||10||
a̱smāka̭ṃ śi̱priṇī̭nā̱ṃ soma̭pāḥ soma̱pāvnā̭m | sakhḙ vajri̱ntsakhī̭nām ||11||||
tathā̱ tada̭stu somapā̱: sakhḙ vajri̱ntathā̭ kṛṇu | yathā̭ ta u̱śmasī̱ṣṭayḙ ||12||
re̱vatī̭rnaḥ sadha̱māda̱ indrḙ santu tu̱vivā̭jāḥ | kṣu̱manto̱ yābhi̱rmadḙma ||13||
ā gha̱ tvāvā̱n tmanā̱ptaḥ sto̱tṛbhyo̭ dhṛṣṇaviyā̱naḥ | ṛ̱ṇorakṣa̱ṃ na ca̱kryo̭: ||14||
ā yad duva̭: śatakrata̱vā kāma̭ṃ jaritṝ̱ṇām | ṛ̱ṇorakṣa̱ṃ na śacī̭bhiḥ ||15||
śaśva̱dindra̱: poprṷthadbhirjigāya̱ nāna̭dadbhi̱: śāśva̭sadbhi̱rdhanā̭ni |
sa no̭ hiraṇyara̱thaṃ da̱ṃsanā̭vā̱ntsa na̭: sani̱tā sa̱naye̱ sa no̭'dāt ||16||
āśvi̭nā̱vaśvā̭vatye̱ṣā yā̭ta̱ṃ śavī̭rayā | goma̭d dasrā̱ hira̭ṇyavat ||17||
sa̱mā̱nayo̭jano̱ hi vā̱ṃ ratho̭ dasrā̱vama̭rtyaḥ | sa̱mu̱dre a̭śvi̱neya̭te ||18||
nya1ghnyasya̭ mū̱rdhani̭ ca̱kraṃ ratha̭sya yemathuḥ | pari̱ dyāma̱nyadī̭yate ||19||
kasta̭ uṣaḥ kadhapriye bhu̱je marto̭ amartye | kaṃ na̭kṣase vibhāvari ||20||
va̱yaṃ hi te̱ ama̭nma̱hyā''ntā̱dā pa̭rā̱kāt | aśve̱ na ci̭tre aruṣi ||21||
tvaṃ tyebhi̱rā ga̭hi̱ vājḙbhirduhitardivaḥ | a̱sme ra̱yiṃ ni dhā̭raya ||22||||
18 hiraṇyastūpa āṅgirasaḥ| agniḥ| jagatī, 8, 16, 18 triṣṭup|
tvama̭gne pratha̱mo aṅgi̭rā̱ ṛṣi̭rde̱vo de̱vānā̭mabhavaḥ śi̱vaḥ sakhā̭
|tava̭ vra̱te ka̱vayo̭ vidma̱nāpa̱so'jā̭yanta ma̱ruto̱ bhrāja̭dṛṣṭayaḥ ||1||
tvama̭gne pratha̱mo aṅgi̭rastamaḥ ka̱virde̱vānā̱ṃ pari̭ bhūṣasi vra̱tam |
vi̱bhurviśva̭smai̱ bhuva̭nāya̱ medhi̭ro dvimā̱tā śa̱yuḥ ka̭ti̱dhā ci̭dā̱yavḙ ||2||
tvama̭gne pratha̱mo mā̭ta̱riśva̭na ā̱virbha̭va sukratū̱yā vi̱vasva̭te |
arḙjetā̱ṃ roda̭sī hotṛ̱vūrye 'sa̭ghnorbhā̱ramaya̭jo ma̱ho va̭so ||3||
tvama̭gne̱ mana̭ve̱ dyāma̭vāśayaḥ purū̱rava̭se su̱kṛtḙ su̱kṛtta̭raḥ |
śvā̱treṇa̱ yat pi̱trormucya̭se̱ paryā tvā̱ pūrva̭manaya̱nnāpa̭ra̱ṃ puna̭: ||4||
tvama̭gne vṛṣa̱bhaḥ pṷṣṭi̱vardha̭na̱ udya̭tasruce bhavasi śra̱vāyya̭: |
ya āhṷti̱ṃ pari̱ vedā̱ vaṣa̭ṭkṛti̱mekā̭yu̱ragre̱ viśa̭ ā̱vivā̭sasi ||5||
tvama̭gne vṛji̱nava̭rtani̱ṃ nara̱ṃ sakma̭n piparṣi vi̱dathḙ vicarṣaṇe |
yaḥ śūra̭sātā̱ pari̭takmye̱ dhanḙ da̱bhrebhi̭ści̱t samṛ̭tā̱ haṃsi̱ bhūya̭saḥ ||6||
tvaṃ tama̭gne amṛta̱tva ṷtta̱me marta̭ṃ dadhāsi̱ śrava̭se di̱vedi̭ve |
yastā̭tṛṣā̱ṇa u̱bhayā̭ya̱ janma̭ne̱ maya̭: kṛ̱ṇoṣi̱ praya̱ ā ca̭ sū̱rayḙ ||7||
tvaṃ no̭ agne sa̱naye̱ dhanā̭nāṃ ya̱śasa̭ṃ kā̱ruṃ kṛ̭ṇuhi̱ stavā̭naḥ |
ṛ̱dhyāma̱ karmā̱pasā̱ navḙna de̱vairdyā̭vāpṛthivī̱ prāva̭taṃ naḥ ||8||
tvaṃ no̭ agne pi̱troru̱pastha̱ ā de̱vo de̱veṣva̭navadya̱ jāgṛ̭viḥ |
ta̱nū̱kṛd bo̭dhi̱ prama̭tiśca kā̱rave̱ tvaṃ ka̭lyāṇa̱ vasu̱ viśva̱mopi̭ṣe ||9||
tvama̭gne̱ prama̭ti̱stvaṃ pi̱tāsi̭ na̱stvaṃ va̭ya̱skṛt tava̭ jā̱mayo̭ va̱yam |
saṃ tvā̱ rāya̭: śa̱tina̱: saṃ sa̭ha̱sriṇa̭: su̱vīra̭ṃ yanti vrata̱pāma̭dābhya ||10||
tvāma̭gne pratha̱mamā̱yumā̱yavḙ de̱vā a̭kṛṇva̱n nahṷṣasya vi̱śpati̭m |
iḻā̭makṛṇva̱n manṷṣasya̱ śāsa̭nīṃ pi̱turyat pu̱tro mama̭kasya̱ jāya̭te ||11||
tvaṃ no̭ agne̱ tava̭ deva pā̱yubhi̭rma̱ghono̭ rakṣa ta̱nva̭śca vandya |
trā̱tā to̱kasya̱ tana̭ye̱ gavā̭ma̱syani̭meṣa̱ṃ rakṣa̭māṇa̱stava̭ vra̱te ||12||
tvama̭gne̱ yajya̭ve pā̱yuranta̭ro 'niṣa̱ṅgāya̭ catura̱kṣa i̭dhyase |
yo rā̱taha̭vyo 'vṛ̱kāya̱ dhāya̭se kī̱reści̱n mantra̱ṃ mana̭sā va̱noṣi̱ tam ||13||
tvama̭gna uru̱śaṃsā̭ya vā̱ghatḙ spā̱rhaṃ yad rekṇa̭: para̱maṃ va̱noṣi̱ tat |
ā̱dhrasya̭ ci̱t prama̭tirucyase pi̱tā pra pāka̱ṃ śāssi̱ pra diśo̭ vi̱duṣṭa̭raḥ ||14||
tvama̭gne̱ praya̭tadakṣiṇa̱ṃ nara̱ṃ varmḙva syū̱taṃ pari̭ pāsi vi̱śvata̭: |
svā̱du̱kṣadmā̱ yo va̭sa̱tau syo̭na̱kṛj jī̭vayā̱jaṃ yaja̭te̱ sopa̱mā di̱vaḥ ||15||
i̱māma̭gne śa̱raṇi̭ṃ mīmṛṣo na i̱mamadhvā̭na̱ṃ yamagā̭ma dū̱rāt |
ā̱piḥ pi̱tā prama̭tiḥ so̱myānā̱ṃ bhṛmi̭rasyṛṣi̱kṛn martyā̭nām ||16||
ma̱nu̱ṣvada̭gne aṅgira̱svada̭ṅgiro yayāti̱vat sada̭ne pūrva̱vacchṷce |
accha̭ yā̱hyā va̭hā̱ daivya̱ṃ jana̱mā sā̭daya ba̱rhiṣi̱ yakṣi̭ ca pri̱yam ||17||
e̱tenā̭gne̱ brahma̭ṇā vāvṛdhasva̱ śaktī̭ vā̱ yattḙ cakṛ̱mā vi̱dā vā̭ |
u̱ta pra ṇḙṣya̱bhi vasyo̭ a̱smān tsaṃ na̭: sṛja suma̱tyā vāja̭vatyā ||18||
15 hiraṇyastūpa āṅgirasaḥ| indraḥ| triṣṭup|
indra̭sya̱ nu vī̱ryā̭ṇi̱ pra vo̭ca̱ṃ yāni̭ ca̱kāra̭ pratha̱māni̭ va̱jrī |
aha̱nnahi̱manva̱pasta̭tarda̱ pra va̱kṣaṇā̭ abhina̱t parva̭tānām ||1||
aha̱nnahi̱ṃ parva̭te śiśriyā̱ṇaṃ tvaṣṭā̭smai̱ vajra̭ṃ sva̱rya̭ṃ tatakṣa |
vā̱śrā i̭va dhe̱nava̱: syanda̭mānā̱ añja̭: samu̱dramava̭ jagmu̱rāpa̭: ||2||
vṛ̱ṣā̱yamā̭ṇo 'vṛṇīta̱ soma̱ṃ trika̭drukeṣvapibat su̱tasya̭ |
ā sāya̭kaṃ ma̱ghavā̭datta̱ vajra̱maha̭nnenaṃ prathama̱jāmahī̭nām ||3||
yadi̱ndrāha̭n prathama̱jāmahī̭nā̱mānmā̱yinā̱mami̭nā̱: prota mā̱yāḥ |
āt sūrya̭ṃ ja̱naya̱n dyāmu̱ṣāsa̭ṃ tā̱dītnā̱ śatru̱ṃ na kilā̭ vivitse ||4||
aha̭n vṛ̱traṃ vṛ̭tra̱tara̱ṃ vya̭ṃsa̱mindro̱ vajrḙṇa maha̱tā va̱dhena̭ |
skandhā̭ṃsīva̱ kuli̭śenā̱ vivṛ̱kṇā'hi̭: śayata upa̱pṛk pṛ̭thi̱vyāḥ ||5||
a̱yo̱ddheva̭ du̱rmada̱ ā hi ju̱hve ma̭hāvī̱raṃ tṷvibā̱dhamṛ̭jī̱ṣam |
nātā̭rīdasya̱ samṛ̭tiṃ va̱dhānā̱ṃ saṃ ru̱jānā̭: pipiṣa̱ indra̭śatruḥ ||6||
a̱pāda̭ha̱sto a̭pṛtanya̱dindra̱māsya̱ vajra̱madhi̱ sānaṷ jaghāna |
vṛṣṇo̱ vadhri̭: prati̱māna̱ṃ bubhṷ̄ṣan puru̱trā vṛ̱tro a̭śaya̱dvya̭ vya̭staḥ ||7||
na̱daṃ na bhi̱nnama̭mu̱yā śayā̭na̱ṃ mano̱ ruhā̭ṇā̱ ati̭ ya̱ntyāpa̭: |
yāści̭d vṛ̱tro ma̭hi̱nā pa̱ryati̭ṣṭha̱t tāsā̱mahi̭: patsuta̱:śīrba̭bhūva ||8||
nī̱cāva̭yā abhavad vṛ̱trapu̱trendro̭ asyā̱ ava̱ vadha̭rjabhāra |
utta̭rā̱ sūradha̭raḥ pu̱tra ā̭sī̱d dānṷ: śaye sa̱hava̭tsā̱ na dhe̱nuḥ ||9||
ati̭ṣṭhantīnāmaniveśa̱nānā̱ṃ kāṣṭhā̭nā̱ṃ madhye̱ nihi̭ta̱ṃ śarī̭ram |
vṛ̱trasya̭ ni̱ṇyaṃ vi ca̭ra̱ntyāpo̭ dī̱rghaṃ tama̱ āśa̭ya̱dindra̭śatruḥ ||10||
dā̱sapa̭tnī̱rahi̭gopā atiṣṭha̱n nirṷddhā̱ āpa̭: pa̱ṇinḙva̱ gāva̭: |
a̱pāṃ bila̱mapi̭hita̱ṃ yadāsī̭d vṛ̱traṃ ja̭gha̱nvā~ apa̱ tad va̭vāra ||11||
aśvyo̱ vāro̭ abhava̱stadi̭ndra sṛ̱ke yat tvā̭ pra̱tyaha̭n deva eka̭: |
aja̭yo̱ gā aja̭yaḥ śūra̱ soma̱mavā̭sṛja̱: sarta̭ve sa̱pta sindhṷ̄n ||12||
nāsmai̭ vi̱dyunna ta̭nya̱tuḥ si̭ṣedha̱ na yāṃ miha̱maki̭rad dhrā̱duni̭ṃ ca |
indra̭śca̱ yad yṷyu̱dhāte̱ ahi̭śco̱tāpa̱rībhyo̭ ma̱ghavā̱ vi ji̭gye ||13||
ahḙryā̱tāra̱ṃ kama̭paśya indra hṛ̱di yattḙ ja̱ghnuṣo̱ bhīraga̭cchat |
nava̭ ca̱ yan na̭va̱tiṃ ca̱ srava̭ntīḥ śye̱no na bhī̱to ata̭ro̱ rajā̭ṃsi ||14||
indro̭ yā̱to'va̭sitasya̱ rājā̱ śama̭sya ca śṛ̱ṅgiṇo̱ vajra̭bāhuḥ |
sedu̱ rājā̭ kṣayati carṣaṇī̱nāma̱rān na ne̱miḥ pari̱ tā ba̭bhūva ||15||
15 hiraṇyastūpa āṅgirasaḥ| indraḥ| triṣṭup|
etāyā̱mopa̭ ga̱vyanta̱ indra̭ma̱smāka̱ṃ su prama̭tiṃ vāvṛdhāti |
a̱nā̱mṛ̱ṇaḥ ku̱vidāda̱sya rā̱yo gavā̱ṃ keta̱ṃ para̭mā̱varja̭te naḥ ||1||
upeda̱haṃ dha̭na̱dāmapra̭tīta̱ṃ juṣṭā̱ṃ na śye̱no va̭sa̱tiṃ pa̭tāmi |
indra̭ṃ nama̱syannṷpa̱mebhi̭ra̱rkairyaḥ sto̱tṛbhyo̱ havyo̱ asti̱ yāma̭n ||2||
ni sarva̭sena iṣu̱dhī~ra̭sakta̱ sama̱ryo gā a̭jati̱ yasya̱ vaṣṭi̭ |
co̱ṣkū̱yamā̭ṇa indra̱ bhūri̭ vā̱maṃ mā pa̱ṇirbhṷ̄ra̱smadadhi̭ pravṛddha ||3||
vadhī̱rhi dasyṷṃ dha̱nina̭ṃ gha̱nena̱~ eka̱ścara̭nnupaśā̱kebhi̭rindra |
dhano̱radhi̭ viṣu̱ṇakte vyā̭ya̱nnaya̭jvānaḥ sana̱kāḥ preti̭mīyuḥ ||4||
parā̭ cicchī̱rṣā va̭vṛju̱sta i̱ndrā'ya̭jvāno̱ yajva̭bhi̱: spardha̭mānāḥ |
pra yad di̱vo ha̭rivaḥ sthātarugra̱ nira̭vra̱tā~ a̭dhamo̱ roda̭syoḥ ||5||
ayṷyutsannanava̱dyasya̱ senā̱mayā̭tayanta kṣi̱tayo̱ nava̭gvāḥ |
vṛ̱ṣā̱yudho̱ na vadhra̭yo̱ nira̭ṣṭāḥ pra̱vadbhi̱rindrā̭cci̱taya̭nta āyan ||6||
tvame̱tān rṷda̱to jakṣa̭ta̱ścāyo̭dhayo̱ raja̭sa indra pā̱re |
avā̭daho di̱va ā dasyṷmu̱ccā pra sṷnva̱taḥ stṷva̱taḥ śaṃsa̭māvaḥ || 7
ca̱krā̱ṇāsa̭: parī̱ṇaha̭ṃ pṛthi̱vyā hira̭ṇyena ma̱ṇinā̱ śumbha̭mānāḥ |
na hi̭nvā̱nāsa̭stitiru̱sta indra̱ṃ pari̱ spaśo̭ adadhā̱t sūryḙṇa ||8||
pari̱ yadi̭ndra̱ roda̭sī u̱bhe abṷbhojīrmahi̱nā vi̱śvata̭: sīm |
ama̭nyamānā~ a̱bhi manya̭mānai̱rnirbra̱hmabhi̭radhamo̱ dasyṷmindra ||9||
na ye di̱vaḥ pṛ̭thi̱vyā anta̭mā̱purna mā̱yābhi̭rdhana̱dāṃ pa̱ryabhṷ̄van |
yuja̱ṃ vajra̭ṃ vṛṣa̱bhaśca̭kra̱ indro̱ nirjyoti̭ṣā̱ tama̭so̱ gā a̭dukṣat ||10||
anṷ sva̱dhāma̭kṣara̱nnāpo̭ a̱syāva̭rdhata̱ madhya̱ ā nā̱vyā̭nām |
sa̱dhrī̱cīnḙna̱ mana̭sā̱ tamindra̱ oji̭ṣṭhena̱ hanma̭nāhanna̱bhi dyūn ||11||
nyā̭vidhyadilī̱biśa̭sya dṛ̱hlā vi śṛ̱ṅgiṇa̭mabhina̱cchuṣṇa̱mindra̭: |
yāva̱ttaro̭ maghava̱n yāva̱dojo̱ vajrḙṇa̱ śatrṷmavadhīḥ pṛta̱nyum ||12||
a̱bhi si̱dhmo a̭jigādasya̱ śatrū̱n vi ti̱gmena̭ vṛṣa̱bheṇā̱ puro̭'bhet |
saṃ vajrḙṇāsṛjad vṛ̱tramindra̱: pra svāṃ ma̱tima̭tira̱cchāśa̭dānaḥ ||13||
āva̱: kutsa̭mindra̱ yasmi̭ñcā̱kan prāvo̱ yudhya̭ntaṃ vṛṣa̱bhaṃ daśa̭dyum |
śa̱phacyṷto re̱ṇurna̭kṣata̱ dyāmucchvai̭tre̱yo nṛ̱ṣāhyā̭ya tasthau ||14||
āva̱: śama̭ṃ vṛṣa̱bhaṃ tugsu kṣetraje̱ṣe ma̭ghava̱ñchvitrya̱ṃ gām |
jyok ca̱kci̱ ci̱datra̭ tasthi̱vāṃso̭ akrañchatrūya̱tāmadha̭rā̱ veda̭nākaḥ ||15||
12 hariṇyastūpa āṅirasaḥ| aśvinau| jagatī, 9-,12 triṣṭup|
triści̭n no a̱dyā bha̭vataṃ navedasā vi̱bhurvā̱ṃ yāma̭ u̱ta rā̱tira̭śvinā |
yu̱vorhi ya̱ntraṃ hi̱myeva̱ vāsa̭so 'bhyāya̱ṃsenyā̭ bhavataṃ manī̱ṣibhi̭: ||1||
traya̭: pa̱vayo̭ madhu̱vāha̭ne̱ rathe̱ soma̭sya ve̱nāmanu̱ viśva̱ id vi̭duḥ |
traya̭: ska̱mbhāsa̭: skabhi̱tāsa̭ ā̱rabhe̱ trirnakta̭ṃ yā̱thastrirva̭śvinā̱ divā̭ ||2||
sa̱mā̱ne aha̱n trira̭vadyagohanā̱ trira̱dya ya̱jñaṃ madhṷnā mimikṣatam |
trirvāja̭vatī̱riṣo̭ aśvinā yu̱vaṃ do̱ṣā a̱smabhya̭mu̱ṣasa̭śca pinvatam ||3||
trirva̱rtiryā̭ta̱ṃ triranṷvrate ja̱ne triḥ sṷprā̱vyḙ tre̱dheva̭ śikṣatam |
trirnā̱ndya̭ṃ vahatamaśvinā yu̱vaṃ triḥ pṛkṣo̭ a̱sme a̱kṣarḙva pinvatam ||4||
trirno̭ ra̱yiṃ va̭hatamaśvinā yu̱vaṃ trirde̱vatā̭tā̱ triru̱tāva̭ta̱ṃ dhiya̭: |
triḥ saṷbhaga̱tvaṃ triru̱ta śravā̭ṃsi nas tri̱ṣṭhaṃ vā̱ṃ sūrḙ duhi̱tā rṷha̱d ratha̭m ||5||
trirno̭ aśvinā di̱vyāni̭ bheṣa̱jā triḥ pārthi̭vāni̱ trirṷ dattama̱dbhyaḥ |
o̱māna̭ṃ śa̱ṃyormama̭kāya sū̱nava̭ tri̱dhātu̱ śarma̭ vahataṃ śubhaspatī ||6||
trirno̭ aśvinā yaja̱tā di̱vedi̭ve̱ pari̭ tri̱dhātṷ pṛthi̱vīma̭śāyatam |
ti̱sro nā̭satyā rathyā parā̱vata̭ ā̱tmeva̱ vāta̱: svasa̭rāṇi gacchatam ||7||
trira̭śvinā̱ sindhṷbhiḥ sa̱ptamā̭tṛbhi̱straya̭ āhā̱vāstre̱dhā ha̱viṣkṛ̱tam |
ti̱sraḥ pṛ̭thi̱vīru̱pari̭ pra̱vā di̱vo nāka̭ṃ rakṣethe̱ dyubhi̭ra̱ktubhi̭rhi̱tam ||8||
kva1 trī ca̱krā tri̱vṛto̱ ratha̭sya̱ kva1 trayo̭ va̱ndhuro̱ ye sanī̭ḻāḥ |
ka̱dā yogo̭ vā̱jino̱ rāsa̭bhasya̱ yena̭ ya̱jñaṃ nā̭satyopayā̱thaḥ || 9
ā nā̭satyā̱ gaccha̭taṃ hū̱yatḙ ha̱virmadhva̭: pibataṃ madhu̱pebhi̭rā̱sabhi̭: |
yu̱vorhi pūrva̭ṃ savi̱toṣaso̱ ratha̭mṛ̱tāya̭ ci̱traṃ ghṛ̱tava̭nta̱miṣya̭ti ||10||
ā nā̭satyā tri̱bhirḙkāda̱śairi̱ha de̱vebhi̭ryātaṃ madhu̱peya̭maśvinā |
prāyu̱stāri̭ṣṭa̱ṃ nī rapā̭ṃsi mṛkṣata̱ṃ sedha̭ta̱ṃ dveṣo̱ bhava̭taṃ sacā̱bhuvā̭ ||11||
ā no̭ aśvinā tri̱vṛtā̱ rathḙnā̱'rvāñca̭ṃ ra̱yiṃ va̭hataṃ su̱vīra̭m |
śṛ̱ṇvantā̭ vā̱mava̭se johavīmi vṛ̱dhe ca̭ no bhavata̱ṃ vāja̭sātau ||12||
11 hiraṇyastūpa āṅgirasaḥ| 1 (pādānāṃ krameṇa) agniḥ, mitrāvaruṇau, rātriḥ, savitā ca| 2-11 savitā| triṣṭup, 1, 9 jagatī|
hvayā̭mya̱gniṃ pra̭tha̱maṃ sva̱staye̱ hvayā̭mi mi̱trāvarṷṇāvi̱hāva̭se | hvayā̭mi̱ rātrī̱ṃ jaga̭to ni̱veśa̭nī̱ṃ hvayā̭mi de̱vaṃ sa̭vi̱tāra̭mū̱tayḙ ||1||
ā kṛ̱ṣṇena̱ raja̭sā̱ varta̭māno nive̱śaya̭nna̱mṛta̱ṃ martya̭ṃ ca |
hi̱ra̱ṇyayḙna savi̱tā rathe̱nā'' de̱vo yā̭ti̱ bhuva̭nāni̱ paśya̭n ||2||
yāti̭ de̱vaḥ pra̱vatā̱ yātyu̱dvatā̱ yāti̭ śu̱bhrābhyā̭ṃ yaja̱to hari̭bhyām |
ā de̱vo yā̭ti savi̱tā pa̭rā̱vato 'pa̱ viśvā̭ duri̱tā bādha̭mānaḥ ||3||
a̱bhīvṛ̭ta̱ṃ kṛśa̭nairvi̱śvarṷ̄pa̱ṃ hira̭ṇyaśamyaṃ yaja̱to bṛ̱hanta̭m |
āsthā̱d ratha̭ṃ savi̱tā ci̱trabhā̭nuḥ kṛ̱ṣṇā rajā̭ṃsi̱ tavi̭ṣī̱ṃ dadhā̭naḥ ||4||
vi janā̭ñchyā̱vāḥ śi̭ti̱pādo̭ akhya̱n ratha̱ṃ hira̭ṇyaprauga̱ṃ vaha̭ntaḥ |
śaśva̱d viśa̭: savi̱turdaivya̭syo̱pasthe̱ viśvā̱ bhuva̭nāni tasthuḥ || 5
ti̱sro dyāva̭: savi̱turdvā u̱pasthā̱~ ekā̭ ya̱masya̱ bhuva̭ne virā̱ṣāṭ |
ā̱ṇiṃ na rathya̭ma̱mṛtādhi̭ tasthuri̱ha bra̭vītu̱ ya u̱ taccikḙtat ||6||
vi sṷpa̱rṇo a̱ntari̭kṣāṇyakhyadga gabhī̱ravḙpā̱ asṷraḥ sunī̱thaḥ |
kve̱3dānī̱ṃ sūrya̱: kaści̭keta kata̱māṃ dyāṃ ra̱śmira̱syā ta̭tāna ||7||
a̱ṣṭau vya̭khyat ka̱kubha̭: pṛthi̱vyās trī dhanva̱ yoja̭nā sa̱pta sindhṷ̄n |
hi̱ra̱ṇyā̱kṣaḥ sa̭vi̱tā de̱va āgā̱d dadha̱dratnā̭ dā̱śuṣe̱ vāryā̭ṇi ||8||
hira̭ṇyapāṇiḥ savi̱tā vica̭rṣaṇiru̱bhe dyāvā̭pṛthi̱vī a̱ntarī̭yate |
apāmī̭vā̱ṃ bādha̭te̱ veti̱ sūrya̭ma̱bhi kṛ̱ṣṇena̱ raja̭sā̱ dyāmṛ̭ṇoti ||9||
hira̭ṇyahasto̱ asṷraḥ sunī̱thaḥ sṷmṛḻī̱kaḥ svavā̭~ yātva̱rvāṅ |
a̱pa̱sedha̭n ra̱kṣaso̭ yātu̱dhānā̱nasthā̭d de̱vaḥ pra̭tido̱ṣaṃ gṛ̭ṇā̱naḥ ||10||
ye te̱ panthā̭: savitaḥ pū̱rvyāso̭ 're̱ṇava̱: sukṛ̭tā a̱ntari̭kṣe |
tebhi̭rno a̱dya pa̱thibhi̭: su̱gebhī̱ rakṣā̭ ca no̱ adhi̭ ca brūhi deva ||11||
20 kaṇvo ghauraḥ| agniḥ, 13-14 yūpo vā| pragāthaḥ – viṣamā bṛhatyaḥ, samāḥ satobṛhaṃtyaḥ (13 upariṣṭād bṛhatī| ai0 brā0 2-2 caraṇacchedaḥ)
pra vo̭ ya̱hvaṃ pṷrū̱ṇāṃ vi̱śāṃ dḙvaya̱tīnā̭m |
a̱gniṃ sū̱ktebhi̱rvaco̭bhirīmahe̱ yaṃ sī̱mida̱nya īḻa̭te ||1||
janā̭so a̱gniṃ da̭dhire saho̱vṛdha̭ṃ ha̱viṣma̭nto vidhema te |
sa tvaṃ no̭ a̱dya su̱manā̭ i̱hāvi̱tā bhavā̱ vājḙṣu santya ||2||
pra tvā̭ dū̱taṃ vṛ̭ṇīmahe̱ hotā̭raṃ vi̱śvavḙdasam |
ma̱hastḙ sa̱to vi ca̭rantya̱rcayo̭ di̱vi spṛ̭śanti bhā̱nava̭: ||3||
de̱vāsa̭stvā̱ varṷṇo mi̱tro a̭rya̱mā saṃ dū̱taṃ pra̱tnami̭ndhate |
viśva̱ṃ so a̭gne jayati̱ tvayā̱ dhana̱ṃ yastḙ da̱dāśa̱ martya̭: ||4||
ma̱ndro hotā̭ gṛ̱hapa̭ti̱ragnḙ dū̱to vi̱śāma̭si |
tve viśvā̱ saṃga̭tāni vra̱tā dhru̱vā yāni̭ de̱vā akṛ̭ṇvata ||5||
tve ida̭gne su̱bhagḙ yaviṣṭhya̱ viśva̱mā hṷ̄yate ha̱viḥ |
sa tvaṃ no̭ a̱dya su̱manā̭ u̱tāpa̱raṃ yakṣi̭ de̱vāntsu̱vīryā̭ ||6||
taṃ ghḙmi̱tthā na̭ma̱svina̱ upa̭ sva̱rāja̭māsate |
hotrā̭bhira̱gniṃ manṷṣa̱: sami̭ndhate titi̱rvāṃso̱ ati̱ sridha̭: ||7||
ghnanto̭ vṛ̱trama̭tara̱n roda̭sī a̱pa u̱ru kṣayā̭ya cakrire |
bhuva̱t kaṇve̱ vṛṣā̭ dyu̱mnyāhṷta̱: kranda̱daśvo̱ gavi̭ṣṭiṣu ||8||
saṃ sī̭dasva ma̱hā~ a̭si̱ śoca̭sva deva̱vīta̭maḥ |
vi dhū̱mama̭gne aru̱ṣaṃ mi̭yedhya sṛ̱ja pra̭śasta darśa̱tam ||9||
yaṃ tvā̭ de̱vāso̱ mana̭ve da̱dhuri̱ha yaji̭ṣṭhaṃ havyavāhana |
yaṃ kaṇvo̱ medhyā̭tithirdhana̱spṛta̱ṃ yaṃ vṛṣā̱ yamṷpastu̱taḥ ||10||
yama̱gniṃ medhyā̭tithi̱: kaṇva̭ ī̱dha ṛ̱tādadhi̭ |
tasya̱ preṣo̭ dīdiyu̱stami̱mā ṛca̱s tama̱gniṃ va̭rdhayāmasi ||11||
rā̱yaspṷ̄rdhi svadhā̱vo'sti̱ hi te 'gnḙ de̱veṣvāpya̭m |
tvaṃ vāja̭sya̱ śrutya̭sya rājasi̱ sa no̭ mṛḻa ma̱hā~ a̭si ||12||
ū̱rdhva ū̱ ṣu ṇa̭ ū̱taye̱ tiṣṭhā̭ de̱vo na sa̭vi̱tā |
ū̱rdhvo vāja̭sya̱ sani̭tā̱ yada̱ñjibhi̭rvā̱ghadbhi̭rvi̱hvayā̭mahe ||13||
ū̱rdhvo na̭: pā̱hyaṃha̭so̱ ni ke̱tunā̱ viśva̱ṃ sama̱triṇa̭ṃ daha |
kṛ̱dhī na̭ ū̱rdhvāñca̱rathā̭ya jī̱vasḙ vi̱dā de̱veṣṷ no̱ duva̭: ||14||
pā̱hi no̭ agne ra̱kṣasa̭: pā̱hi dhū̱rterarā̭vṇaḥ |
pā̱hi rīṣa̭ta u̱ta vā̱ jighā̭ṃsato̱ bṛha̭dbhāno̱ yavi̭ṣṭhya ||15||
gha̱neva̱ viṣva̱gvi ja̱hyarā̭vṇa̱s tapṷrjambha̱ yo a̭sma̱dhruk |
yo martya̱: śiśī̭te̱ atya̱ktubhi̱rmā na̱: sa ri̱purī̭śata ||16||
a̱gnirva̭vne su̱vīrya̭ma̱gniḥ kaṇvā̭ya̱ saubha̭gam |
a̱gniḥ prāva̭n mi̱trota medhyā̭tithima̱gniḥ sā̱tā ṷpastu̱tam ||17||
a̱gninā̭ tu̱rvaśa̱ṃ yadṷṃ parā̱vata̭ u̱grādḙvaṃ havāmahe |
a̱gnirna̭ya̱nnava̭vāstvaṃ bṛ̱hadra̭thaṃ tu̱rvīti̱ṃ dasya̭ve̱ saha̭: ||18||
ni tvāma̭gne̱ manṷrdadhe̱ jyoti̱rjanā̭ya̱ śaśva̭te |
dī̱detha̱ kaṇva̭ ṛ̱tajā̭ta ukṣi̱to yaṃ na̭ma̱syanti̭ kṛ̱ṣṭaya̭: ||19||
tve̱ṣāso̭ a̱gnerama̭vanto a̱rcayo̭ bhī̱māso̱ na pratī̭taye |
ra̱kṣa̱svina̱: sada̱mid yā̭tu̱māva̭to̱ viśva̱ṃ sama̱triṇa̭ṃ daha ||20||
15 kaṇvo ghauraḥ| marutaḥ| gāyatrī|
krī̱ḻaṃ va̱: śardho̱ mārṷtamana̱rvāṇa̭ṃ rathe̱śubha̭m | kaṇvā̭ a̱bhi pra gā̭yata ||1||
ye pṛṣa̭tībhirṛ̱ṣṭibhi̭: sā̱kaṃ vāśī̭bhira̱ñjibhi̭: | ajā̭yanta̱ svabhā̭navaḥ ||2||
i̱heva̭ śṛṇva eṣā̱ṃ kaśā̱ hastḙṣu̱ yad vadā̭n | ni yāma̭ñci̱tramṛ̭ñjate ||3||
pra va̱: śardhā̭ya̱ ghṛṣva̭ye tve̱ṣadyṷmnāya śu̱ṣmiṇḙ | de̱vatta̱ṃ brahma̭ gāyata ||4||
pra śa̭ṃsā̱ goṣvaghnya̭ṃ krī̱ḻaṃ yacchardho̱ mārṷtam | jambhe̱ rasa̭sya vāvṛdhe ||5||
ko vo̱ varṣi̭ṣṭha̱ ā na̭ro di̱vaśca̱ gmaśca̭ dhūtayaḥ | yatsī̱manta̱ṃ na dhṷ̄nu̱tha ||6||
ni vo̱ yāmā̭ya̱ mānṷṣo da̱dhra u̱grāya̭ ma̱nyavḙ | jihī̭ta̱ parva̭to gi̱riḥ ||7||
yeṣā̱majmḙṣu pṛthi̱vī jṷju̱rvā~ i̭va vi̱śpati̭: | bhi̱yā yāmḙṣu̱ reja̭te ||8||
sthi̱raṃ hi jāna̭meṣā̱ṃ vayo̭ mā̱turnirḙtave | yat sī̱manṷ dvi̱tā śava̭: ||9||
udu̱ tye sū̱navo̱ gira̱: kāṣṭhā̱ ajmḙṣvatnata | vā̱śrā a̭bhi̱jñu yāta̭ve ||10||
tyaṃ ci̭d ghā dī̱rghaṃ pṛ̱thuṃ mi̱ho napā̭ta̱mamṛ̭dhram | pra cyā̭vayanti̱ yāma̭bhiḥ ||11||
marṷto̱ yaddha̭ vo̱ bala̱ṃ janā̭~ acucyavītana | gi̱rī~ra̭cucyavītana ||12||
yaddha̱ yānti̭ ma̱ruta̱: saṃ ha̭ bruva̱te'dhva̱nnā | śṛ̱ṇoti̱ kaści̭deṣām ||13||
pra yā̭ta̱ śībha̭mā̱śubhi̱: santi̱ kaṇvḙṣu vo̱ duva̭: | tatro̱ ṣu mā̭dayādhvai ||14||
asti̱ hi ṣmā̱ madā̭ya va̱: smasi̭ ṣmā va̱yamḙṣām | viśva̭ṃ ci̱dāyṷrjī̱vasḙ ||15||
15 kaṇvo ghauraḥ| marutaḥ| gāyatrī|
kaddha̭ nū̱naṃ ka̭dhapriyaḥ pi̱tā pu̱traṃ na hasta̭yoḥ | da̱dhi̱dhve vṛ̭ktabarhiṣaḥ ||1
kva̭ nū̱naṃ kad vo̱ artha̱ṃ gantā̭ di̱vo na pṛ̭thi̱vyāḥ | kva̭ vo̱ gāvo̱ na ra̭ṇyanti ||2
kva̭ vaḥ su̱mnā navyā̭ṃsi̱ marṷta̱: kva̭ suvi̱tā | kvo̱3 viśvā̭ni̱ saubha̭gā ||3
yad yū̱yaṃ pṛ̭śnimātaro̱ martā̭sa̱: syāta̭na | sto̱tā vo̭ a̱mṛta̭: syāt ||4
mā vo̭ mṛ̱go na yava̭se jari̱tā bhū̱dajo̭ṣyaḥ | pa̱thā ya̱masya̭ gā̱dupa̭ ||5
mo ṣu ṇa̱: parā̭parā̱ niṛ̭tirdu̱rhaṇā̭ vadhīt | pa̱dī̱ṣṭa tṛṣṇa̭yā sa̱ha ||6
sa̱tyaṃ tve̱ṣā ama̭vanto̱ dhanva̭ñci̱dā ru̱driyā̭saḥ | miha̭ṃ kṛṇvantyavā̱tām ||7
vā̱śreva̭ vi̱dyunmi̭māti va̱tsaṃ na mā̱tā si̭ṣakti | yadḙṣāṃ vṛ̱ṣṭirasa̭rji ||8
divā̭ ci̱ttama̭: kṛṇvanti pa̱rjanyḙnodavā̱hena̭ | yatpṛ̭thi̱vīṃ vyu̱ndanti̭ ||9
adha̭ sva̱nānma̱rutā̱ṃ viśva̱mā sadma̱ pārthi̭vam | arḙjanta̱ pra mānṷṣāḥ ||10
marṷto vīḻupā̱ṇibhi̭ś ci̱trā rodha̭svatī̱ranṷ | yā̱temakhi̭drayāmabhiḥ ||11
sthi̱rā va̭: santu ne̱mayo̱ rathā̱ aśvā̭sa eṣām | susa̭ṃskṛtā a̱bhīśa̭vaḥ ||12
acchā̭ vadā̱ tanā̭ gi̱rā ja̱rāyai̱ brahma̭ṇa̱spati̭m | a̱gniṃ mi̱traṃ na da̭rśa̱tam ||13
mi̱mī̱hi śloka̭mā̱syḙ pa̱rjanya̭ iva tatanaḥ | gāya̭ gāya̱tramu̱kthya̭m ||14
vanda̭sva̱ mārṷtaṃ ga̱ṇaṃ tve̱ṣaṃ pa̭na̱syuma̱rkiṇa̭m | a̱sme vṛ̱ddhā a̭sanni̱ha ||15
10 kaṇvau ghauraḥ| marutaḥ| pragāthaḥ – viṣamā bṛhatyaḥ, samāḥ satobṛhatyaḥ|
pra yadi̱tthā pa̭rā̱vata̭: śo̱cirna māna̱masya̭tha |
kasya̱ kratvā̭ maruta̱: kasya̱ varpa̭sā̱ kaṃ yā̭tha̱ kaṃ ha̭ dhūtayaḥ ||1
sthi̱rā va̭: sa̱ntvāyṷdhā parā̱ṇudḙ vī̱ḻū u̱ta pra̭ti̱ṣkabhḙ |
yu̱ṣmāka̭mastu̱ tavi̭ṣī̱ panī̭yasī̱ mā martya̭sya mā̱yina̭: ||2
parā̭ ha̱ yat sthi̱raṃ ha̱tha naro̭ va̱rtaya̭thā gu̱ru |
vi yā̭thana va̱nina̭: pṛthi̱vyā vyāśā̱: parva̭tānām ||3
na̱hi va̱: śatrṷrvivi̱de adhi̱ dyavi̱ na bhūmyā̭ṃ riśādasaḥ |
yu̱ṣmāka̭mastu̱ tavi̭ṣī̱ tanā̭ yu̱jā rudrā̭so̱ nū ci̭dā̱dhṛṣḙ ||4
pra vḙpayanti̱ parva̭tā̱nvi vi̭ñcanti̱ vana̱spatī̭n |
pro ā̭rata maruto du̱rmadā̭ iva̱ devā̭sa̱: sarva̭yā vi̱śā ||5
upo̱ rathḙṣu̱ pṛṣa̭tīrayugdhva̱ṃ praṣṭi̭rvahati̱ rohi̭taḥ |
ā vo̱ yāmā̭ya pṛthi̱vī ci̭daśro̱dabī̭bhayanta̱ mānṷṣāḥ ||6
ā vo̭ ma̱kṣū tanā̭ya̱ kaṃ rudrā̱ avo̭ vṛṇīmahe |
gantā̭ nū̱naṃ no'va̭sā̱ yathā̭ pu̱retthā kaṇvā̭ya bi̱bhyuṣḙ ||7
yu̱ṣmeṣi̭to maruto̱ martyḙṣita̱ ā yo no̱ abhva̱ īṣa̭te |
vi taṃ yṷyota̱ śava̭sā̱ vyoja̭sā̱ vi yu̱ṣmākā̭bhirū̱tibhi̭: ||8
asā̭mi̱ hi pra̭yajyava̱: kaṇva̭ṃ da̱da pra̭cetasaḥ |
asā̭mibhirmaruta̱ ā na̭ ū̱tibhi̱rgantā̭ vṛ̱ṣṭiṃ na vi̱dyuta̭: ||9
asā̱myojo̭ bibhṛthā sudāna̱vo 'sā̭mi dhūtaya̱: śava̭: |
ṛ̱ṣi̱dviṣḙ marutaḥ parima̱nyava̱ iṣu̱ṃ na sṛ̭jata̱ dviṣa̭m ||10
8 kaṇvo ghauraḥ| brahmaṇaspatiḥ| pragāthaḥ – viṣamā bṛhatyaḥ, samāḥ satobṛhatyaḥ|
utti̭ṣṭha brahmaṇaspate deva̱yanta̭stvemahe |
upa̱ pra ya̭ntu ma̱ruta̭: su̱dāna̭va̱ indra̭ prā̱śūrbha̭vā̱ sacā̭ ||1||
tvāmiddhi sa̭hasasputra̱ martya̭ upabrū̱te dhanḙ hi̱te |
su̱vīrya̭ṃ maruta̱ ā svaśvya̱ṃ dadhī̭ta̱ yo va̭ āca̱ke ||2||
praitu̱ brahma̭ṇa̱spati̱: pra de̱vyḙtu sū̱nṛtā̭ |
acchā̭ vī̱raṃ narya̭ṃ pa̱ṅktirā̭dhasaṃ de̱vā ya̱jñaṃ na̭yantu naḥ ||3||
yo vā̱ghate̱ dadā̭ti sū̱nara̱ṃ vasu̱ sa dha̭tte̱ akṣi̭ti̱ śrava̭: |
tasmā̱ iḻā̭ṃ su̱vīrā̱mā ya̭jāmahe su̱pratṷ̄rtimane̱hasa̭m ||4||
pra nū̱naṃ brahma̭ṇa̱spati̱rmantra̭ṃ vadatyu̱kthya̭m |
yasmi̱nnindro̱ varṷṇo mi̱tro a̭rya̱mā de̱vā okā̭ṃsi cakri̱re ||5||
tamid vo̭cemā vi̱dathḙṣu śa̱mbhuva̱ṃ mantra̭ṃ devā ane̱hasa̭m |
i̱māṃ ca̱ vāca̭ṃ prati̱harya̭thā naro̱ viśved vā̱mā vo̭ aśnavat ||6||
ko dḙva̱yanta̭maśnava̱j jana̱ṃ ko vṛ̱ktaba̭rhiṣam |
prapra̭ dā̱śvān pa̱styā̭bhirasthitānta̱rvāva̱t kṣaya̭ṃ dadhe ||7||
upa̭ kṣa̱traṃ pṛ̭ñcī̱ta hanti̱ rāja̭bhirbha̱ye ci̭t sukṣi̱tiṃ da̭dhe |
nāsya̭ va̱rtā na ta̭ru̱tā ma̭hādha̱ne nārbhḙ asti va̱jriṇa̭: ||8||
9 kaṇvo ghauraḥ| varuṇamitrāryamaṇaḥ, 4-6 ādityāḥ| gāyatrī|
yaṃ rakṣa̭nti̱ pracḙtaso̱ varṷṇo mi̱tro a̭rya̱mā | nū ci̱tsa da̭bhyate̱ jana̭: ||1||
yaṃ bā̱hutḙva̱ pipra̭ti̱ pānti̱ martya̭ṃ ri̱ṣaḥ | ari̭ṣṭa̱: sarva̭ edhate ||2||
vi du̱rgā vi dviṣa̭: pu̱ro ghnanti̱ rājā̭na eṣām | naya̭nti duri̱tā ti̱raḥ ||3||
su̱gaḥ panthā̭ anṛkṣa̱ra ādi̭tyāsa ṛ̱taṃ ya̱te | nātrā̭vakhā̱do a̭sti vaḥ ||4||
yaṃ ya̱jñaṃ naya̭thā nara̱ ādi̭tyā ṛ̱junā̭ pa̱thā | pra va̱: sa dhī̱tayḙ naśat ||5||
sa ratna̱ṃ martyo̱ vasu̱ viśva̭ṃ to̱kamu̱ta tmanā̭ | acchā̭ gaccha̱tyastṛ̭taḥ ||6||
ka̱thā rā̭dhāma sakhāya̱: stoma̭ṃ mi̱trasyā̭rya̱mṇaḥ | mahi̱ psaro̱ varṷṇasya ||7||
mā vo̱ ghnanta̱ṃ mā śapa̭nta̱ṃ prati̭ voce deva̱yanta̭m | su̱mnairid va̱ ā vi̭vāse ||8||
ca̱tura̭ści̱d dada̭mānād bibhī̱yādā nidhā̭toḥ | na dṷru̱ktāya̭ spṛhayet ||9||
10 kaṇvo ghauraḥ| pūṣā| gāyatrī|
saṃ pṷ̄ṣa̱nnadhva̭nastira̱ vyaṃho̭ vimuco napāt | sakṣvā̭ deva̱ pra ṇa̭spu̱raḥ ||1||
yo na̭: pūṣanna̱gho vṛko̭ du̱:śeva̭ ā̱didḙśati | apa̭ sma̱ taṃ pa̱tho ja̭hi ||2||
apa̱ tyaṃ pa̭ripa̱nthina̭ṃ muṣī̱vāṇa̭ṃ hura̱ścita̭m | dū̱ramadhi̭ sru̱tera̭ja ||3||
tvaṃ tasya̭ dvayā̱vino̱ 'ghaśa̭ṃsasya̱ kasya̭ cit | pa̱dābhi ti̭ṣṭha̱ tapṷṣim ||4||
ā tattḙ dasra mantuma̱: pūṣa̱nnavo̭ vṛṇīmahe | yena̭ pi̱tṝnaco̭dayaḥ ||5||
adhā̭ no viśvasaubhaga̱ hira̭ṇyavāśīmattama | dhanā̭ni su̱ṣaṇā̭ kṛdhi ||6||
ati̭ naḥ sa̱ścato̭ naya su̱gā na̭: su̱pathā̭ kṛṇu | pūṣa̭nni̱ha kratṷṃ vidaḥ ||7||
a̱bhi sū̱yava̭saṃ naya̱ na na̭vajvā̱ro adhva̭ne | pūṣa̭nni̱ha kratṷṃ vidaḥ ||8||
śa̱gdhi pū̱rdhi pra ya̭ṃsi ca śiśī̱hi prāsyu̱dara̭m | pūṣa̭nni̱ha kratṷṃ vidaḥ ||9||
na pū̱ṣaṇa̭ṃ methāmasi sū̱ktaira̱bhi gṛ̭ṇīmasi | vasṷ̄ni da̱smamī̭mahe ||10||
9 kaṇvo ghauraḥ| rudraḥ, mitrāvaruṇau ca, 7-9 somaḥ| gāyatrī, 9 anuṣṭap|
kad ru̱drāya̱ pracḙtase mī̱hḻuṣṭa̭māya̱ tavya̭se | vo̱cema̱ śaṃta̭maṃ hṛ̱de ||1||
yathā̭ no̱ adi̭ti̱: kara̱t paśve̱ nṛbhyo̱ yathā̱ gavḙ | yathā̭ to̱kāya̭ ru̱driya̭m ||2||
yathā̭ no mi̱tro varṷṇo̱ yathā̭ ru̱draścikḙtati | yathā̱ viśvḙ sa̱joṣa̭saḥ ||3||
gā̱thapa̭tiṃ me̱dhapa̭tiṃ ru̱draṃ jalā̭ṣabheṣajam | taccha̱ṃyoḥ su̱mnamī̭mahe ||4||
yaḥ śu̱kra i̭va̱ sūryo̱ hira̭ṇyamiva̱ roca̭te | śreṣṭho̭ de̱vānā̱ṃ vasṷ: ||5||
śaṃ na̭: kara̱tyarva̭te su̱gaṃ me̱ṣāya̭ me̱ṣyḙ | nṛbhyo̱ nāri̭bhyo̱ gavḙ ||6||
a̱sme so̭ma̱ śriya̱madhi̱ ni dhḙhi śa̱tasya̭ nṛ̱ṇām | mahi̱ śrava̭stuvinṛ̱mṇam ||7||
mā na̭: somapari̱bādho̱ mārā̭tayo juhuranta | ā na̭ indo̱ vājḙ bhaja ||8||
yāstḙ pra̱jā a̱mṛta̭sya̱ para̭smi̱ndhāma̭nnṛ̱tasya̭ |
mū̱rdhā nābhā̭ soma vena ā̱bhūṣa̭ntīḥ soma vedaḥ ||9||
14 praskaṇvaḥ kāṇvaḥ| agniḥ, 1-2 agniḥ, aśvinau, uṣāśca| pragāthaḥ – viṣamā bṛhatyaḥ, samāḥ satobṛhatyaḥ|
agne̱ viva̭svadu̱ṣasa̭ś ci̱traṃ rādho̭ amartya |
ā dā̱śuṣḙ jātavedo vahā̱ tvama̱dyā de̱vā~ ṷṣa̱rbudha̭: ||1||
juṣṭo̱ hi dū̱to asi̭ havya̱vāha̱no 'gnḙ ra̱thīra̭dhva̱rāṇā̭m |
sa̱jūra̱śvibhyā̭mu̱ṣasā̭ su̱vīrya̭ma̱sme dhḙhi̱ śravo̭ bṛ̱hat ||2||
a̱dyā dū̱taṃ vṛ̭ṇīmahe̱ vasṷma̱gniṃ pṷrupri̱yam |
dhū̱makḙtu̱ṃ bhāṛ̭jīka̱ṃ vyṷṣṭiṣu ya̱jñānā̭madhvara̱śriya̭m ||3||
śreṣṭha̱ṃ yavi̭ṣṭha̱mati̭thi̱ṃ svā̭huta̱ṃ juṣṭa̱ṃ janā̭ya dā̱śuṣḙ |
de̱vā~ acchā̱ yāta̭ve jā̱tavḙdasama̱gnimī̭ḻe̱ vyṷṣṭiṣu ||4||
sta̱vi̱ṣyāmi̱ tvāma̱haṃ viśva̭syāmṛta bhojana |
agnḙ trā̱tāra̭ma̱mṛta̭ṃ miyedhya̱ yaji̭ṣṭhaṃ havyavāhana ||5||
su̱śaṃso̭ bodhi gṛṇa̱te ya̭viṣṭhya̱ madhṷjihva̱: svā̭hutaḥ |
praska̭ṇvasya prati̱rannāyṷrjī̱vasḙ nama̱syā daivya̱ṃ jana̭m ||6||
hotā̭raṃ vi̱śvavḙdasa̱ṃ saṃ hi tvā̱ viśa̭ i̱ndhatḙ |
sa ā va̭ha puruhūta̱ pracḙta̱so 'gnḙ de̱vā~ i̱ha dra̱vat ||7||
sa̱vi̱tāra̭mu̱ṣasa̭ma̱śvinā̱ bhaga̭ma̱gniṃ vyṷṣṭiṣu̱ kṣapa̭: |
kaṇvā̭sastvā su̱taso̭māsa indhate havya̱vāha̭ṃ svadhvara ||8||
pati̱rhya̭dhva̱rāṇā̱magnḙ dū̱to vi̱śāmasi̭ |
u̱ṣa̱rbudha̱ ā va̭ha̱ soma̭pītaye de̱vā~ a̱dya sva̱rdṛśa̭: ||9||
agne̱ pūrvā̱ anū̱ṣaso̭ vibhāvaso dī̱detha̭ vi̱śvada̭rśataḥ |
asi̱ grāmḙṣvavi̱tā pu̱rohi̱to 'si̭ ya̱jñeṣu̱ mānṷṣaḥ ||10||
ni tvā̭ ya̱jñasya̱ sādha̭na̱magne̱ hotā̭ramṛ̱tvija̭m |
ma̱nu̱ṣvad dḙva dhīmahi̱ pracḙtasaṃ jī̱raṃ dū̱tamama̭rtyam ||11||
yad de̱vānā̭ṃ mitramahaḥ pu̱rohi̱to 'nta̭ro̱ yāsi̭ dū̱tya̭m |
sindho̭riva̱ prasva̭nitāsa ū̱rmayo̱ 'gnerbhrā̭jante a̱rcaya̭: ||12||
śru̱dhi śrṷtkarṇa̱ vahni̭bhirde̱vaira̭gne sa̱yāva̭bhiḥ |
ā sī̭dantu ba̱rhiṣi̭ mi̱tro a̭rya̱mā prā̭ta̱ryāvā̭ṇo adhva̱ram ||13||
śṛ̱ṇvantu̱ stoma̭ṃ ma̱ruta̭: su̱dāna̭vo 'gniji̱hvā ṛ̭tā̱vṛdha̭: |
piba̭tu̱ soma̱ṃ varṷṇo dhṛ̱tavra̭to̱ 'śvibhyā̭mu̱ṣasā̭ sa̱jūḥ ||14||
10 praskaṇvaḥ kāṇvaḥ| agniḥ, 10 (uttarārdhasya) devāḥ| anuṣṭup|
tvama̭gne̱ vasṷ̄~ri̱ha ru̱drā~ ā̭di̱tyā~ u̱ta | yajā̭ svadhva̱raṃ jana̱ṃ manṷjātaṃ ghṛta̱pruṣa̭m ||1||
śru̱ṣṭī̱vāno̱ hi dā̱śuṣḙ de̱vā a̭gne̱ vicḙtasaḥ | tān ro̭hidaśva girvaṇa̱s traya̭striṃśata̱mā va̭ha ||2||
pri̱ya̱me̱dha̱vada̭tri̱vaj jāta̭vedo virūpa̱vat | a̱ṅgi̱ra̱svanma̭hivrata̱ praska̭ṇvasya śrudhī̱ hava̭m ||3||
mahi̭kerava ū̱tayḙ pri̱yamḙdhā ahūṣata | rāja̭ntamadhva̱rāṇā̭ma̱gniṃ śu̱kreṇa̭ śo̱ciṣā̭ ||4||
ghṛtā̭havana santye̱mā u̱ ṣu śrṷdhī̱ gira̭: | yābhi̱: kaṇva̭sya sū̱navo̱ hava̱nte'va̭se tvā ||5||
tvāṃ ci̭traśravastama̱ hava̭nte vi̱kṣu ja̱ntava̭: | śo̱ciṣkḙśaṃ purupri̱yāgnḙ ha̱vyāya̱ vohḻa̭ve ||6||
ni tvā̱ hotā̭ramṛ̱tvija̭ṃ dadhi̱re va̭su̱vitta̭mam | śrutka̭rṇaṃ sa̱pratha̭stama̱ṃ viprā̭ agne̱ divi̭ṣṭiṣu ||7||
ā tvā̱ viprā̭ acucyavuḥ su̱taso̭mā a̱bhi praya̭: | bṛ̱had bhā bibhra̭to ha̱viragne̱ martā̭ya dā̱śuṣḙ ||8||
prā̱ta̱ryāvṇa̭: sahaskṛta soma̱peyā̭ya santya | i̱hādya daivya̱ṃ jana̭ṃ ba̱rhirā sā̭dayā vaso ||9||
a̱rvāñca̱ṃ daivya̱ṃ jana̱magne̱ yakṣva̱ sahṷ̄tibhiḥ | a̱yaṃ soma̭: sudānava̱s taṃ pā̭ta ti̱roa̭hnyam ||10||
15 praskaṇvaḥ kāṇvaḥ| aśvinau| gāyatrī|
e̱ṣo u̱ṣā apṷ̄rvyā̱ vyṷcchati pri̱yā di̱vaḥ | stu̱ṣe vā̭maśvinā bṛ̱hat ||1||
yā da̱srā sindhṷmātarā mano̱tarā̭ rayī̱ṇām | dhi̱yā de̱vā va̭su̱vidā̭ ||2||
va̱cyantḙ vāṃ kaku̱hāso̭ jū̱rṇāyā̱madhi̭ vi̱ṣṭapi̭ | yad vā̱ṃ ratho̱ vibhi̱ṣpatā̭t ||3||
ha̱viṣā̭ jā̱ro a̱pāṃ pipa̭rti̱ papṷrirnarā | pi̱tā kuṭa̭sya carṣa̱ṇiḥ ||4||
ā̱dā̱ro vā̭ṃ matī̱nāṃ nāsa̭tyā matavacasā | pā̱taṃ soma̭sya dhṛṣṇu̱yā ||5||
yā na̱: pīpa̭radaśvinā̱ jyoti̭ṣmatī̱ tama̭sti̱raḥ | tāma̱sme rā̭sāthā̱miṣa̭m ||6||
ā no̭ nā̱vā ma̭tī̱nāṃ yā̱taṃ pā̱rāya̱ ganta̭ve | yu̱ñjāthā̭maśvinā̱ ratha̭m ||7||
a̱ritra̭ṃ vāṃ di̱vaspṛ̱thu tī̱rthe sindhṷ̄nā̱ṃ ratha̭: | dhi̱yā yṷyujra̱ inda̭vaḥ ||8||
di̱vaska̭ṇvāsa̱ inda̭vo̱ vasu̱ sindhṷ̄nāṃ pa̱de | svaṃ va̱vriṃ kuha̭ dhitsathaḥ ||9||
abhṷ̄du̱ bhā ṷ a̱ṃśave̱ hira̭ṇya̱ṃ prati̱ sūrya̭: | vya̭khyajji̱hvayāsi̭taḥ ||10||
abhṷ̄du pā̱rameta̭ve̱ panthā̭ ṛ̱tasya̭ sādhu̱yā | ada̭rśi̱ vi sru̱tirdi̱vaḥ ||11||
tatta̱dida̱śvino̱ravo̭ jari̱tā prati̭ bhūṣati | made̱ soma̭sya̱ pipra̭toḥ ||12||
vā̱va̱sā̱nā vi̱vasva̭ti̱ soma̭sya pī̱tyā gi̱rā | ma̱nu̱ṣvaccha̭mbhū̱ ā ga̭tam ||13||
yu̱voru̱ṣā anu̱ śriya̱ṃ pari̭jmanoru̱pāca̭rat | ṛ̱tā va̭natho a̱ktubhi̭: ||14||
u̱bhā pi̭batamaśvino̱bhā na̱: śarma̭ yacchatam | a̱vi̱dri̱yābhi̭rū̱tibhi̭: ||15||
10 praskaṇvaḥ kāṇvaḥ| aśvinau| pragāthaḥ – viṣamā bṛhatyaḥ, samā satobṛhatyaḥ|
a̱yaṃ vā̱ṃ madhṷmattamaḥ su̱taḥ soma̭ ṛtāvṛdhā |
tama̭śvinā pibataṃ ti̱roa̭hnyaṃ dha̱ttaṃ ratnā̭ni dā̱śuṣḙ ||1||
tri̱va̱ndhu̱reṇa̭ tri̱vṛtā̭ su̱peśa̭sā̱ rathe̱nā yā̭tamaśvinā |
kaṇvā̭so vā̱ṃ brahma̭ kṛṇvantyadhva̱re teṣā̱ṃ su śṛ̭ṇuta̱ṃ hava̭m ||2||
aśvi̭nā̱ madhṷmattamaṃ pā̱taṃ soma̭mṛtāvṛdhā |
athā̱dya da̭srā̱ vasu̱ bibhra̭tā̱ rathḙ dā̱śvāṃsa̱mupa̭ gacchatam ||3||
tri̱ṣa̱dha̱sthe ba̱rhiṣi̭ viśvavedasā̱ madhvā̭ ya̱jñaṃ mi̭mikṣatam |
kaṇvā̭so vāṃ su̱taso̭mā a̱bhidya̭vo yu̱vāṃ ha̭vante aśvinā ||4||
yābhi̱: kaṇva̭ma̱bhiṣṭi̭bhi̱: prāva̭taṃ yu̱vama̭śvinā |
tābhi̱: ṣva1smā~ a̭vataṃ śubhaspatī pā̱taṃ soma̭mṛtāvṛdhā ||5||
su̱dāsḙ dasrā̱ vasu̱ bibhra̭tā̱ rathe̱ pṛkṣo̭ vahatamaśvinā |
ra̱yiṃ sa̭mu̱drādu̱ta vā̭ di̱vasparya̱sme dha̭ttaṃ puru̱spṛha̭m ||6||
yannā̭satyā parā̱vati̱ yadvā̱ stho adhi̭ tu̱rvaśḙ |
ato̱ rathḙna su̱vṛtā̭ na̱ ā ga̭taṃ sā̱kaṃ sūrya̭sya ra̱śmibhi̭: ||7||
a̱rvāñcā̭ vā̱ṃ sapta̭yo'dhvara̱śriyo̱ vaha̭ntu̱ sava̱nedupa̭ |
iṣa̭ṃ pṛ̱ñcantā̭ su̱kṛtḙ su̱dāna̭va̱ ā ba̱rhiḥ sī̭dataṃ narā ||8||
tena̭ nāsa̱tyā ga̭ta̱ṃ rathḙna̱ sūrya̭tvacā |
yena̱ śaśva̭dū̱hathṷrdā̱śuṣe̱ vasu̱ madhva̱: soma̭sya pī̱tayḙ ||9||
u̱kthebhi̭ra̱rvāgava̭se purū̱vasṷ̄ a̱rkaiśca̱ ni hva̭yāmahe |
śaśva̱t kaṇvā̭nā̱ṃ sada̭si pri̱ye hi ka̱ṃ soma̭ṃ pa̱pathṷraśvinā ||10||
16 praskaṇvaḥ kāṇvaḥ| uṣāḥ| pragāthaḥ – viṣamā bṛhatyaḥ, samāḥ satobṛhatyaḥ|
sa̱ha vā̱mena̭ na uṣo̱ vyṷcchā duhitardivaḥ |
sa̱ha dyu̱mnena̭ bṛha̱tā vi̭bhāvari rā̱yā dḙvi̱ dāsva̭tī ||1||
aśvā̭vatī̱rgoma̭tīrviśvasu̱vido̱ bhūri̭ cyavanta̱ vasta̭ve |
udī̭raya̱ prati̭ mā sū̱nṛtā̭ uṣa̱ś coda̱ rādho̭ ma̱ghonā̭m ||2||
u̱vāso̱ṣā u̱cchācca̱ nu de̱vī jī̱rā rathā̭nām |
ye a̭syā ā̱cara̭ṇeṣu dadhri̱re sa̭mu̱dre na śra̭va̱syava̭: ||3||
uṣo̱ ye te̱ pra yāmḙṣu yu̱ñjate̱ mano̭ dā̱nāya̭ sū̱raya̭: |
atrāha̱ tatkaṇva̭ eṣā̱ṃ kaṇva̭tamo̱ nāma̭ gṛṇāti nṛ̱ṇām ||4||
ā ghā̱ yoṣḙva sū̱naryu̱ṣā yā̭ti prabhuñja̱tī |
ja̱raya̭ntī̱ vṛja̭naṃ pa̱dvadī̭yata̱ utpā̭tayati pa̱kṣiṇa̭: ||5||
vi yā sṛ̱jati̱ sama̭na̱ṃ vya1rthina̭: pa̱daṃ na ve̱tyoda̭tī |
vayo̱ naki̭ṣṭe papti̱vāṃsa̭ āsate̱ vyṷṣṭau vājinīvati ||6||
e̱ṣāyṷkta parā̱vata̱: sūrya̭syo̱daya̭nā̱dadhi̭ |
śa̱taṃ rathḙbhiḥ su̱bhago̱ṣā i̱yaṃ vi yā̭tya̱bhi mānṷṣān ||7||
viśva̭masyā nānāma̱ cakṣa̭se̱ jaga̱j jyoti̭ṣkṛṇoti sū̱narī̭ |
apa̱ dveṣo̭ ma̱ghonī̭ duhi̱tā di̱va u̱ṣā ṷccha̱dapa̱ sridha̭: ||8||
uṣa̱ ā bhā̭hi bhā̱nunā̭ ca̱ndreṇa̭ duhitardivaḥ |
ā̱vaha̭ntī̱ bhūrya̱smabhya̱ṃ saubha̭gaṃ vyu̱cchantī̱ divi̭ṣṭiṣu ||9||
viśva̭sya̱ hi prāṇa̭na̱ṃ jīva̭na̱ṃ tve vi yadu̱cchasi̭ sūnari |
sā no̱ rathḙna bṛha̱tā vi̭bhāvari śru̱dhi ci̭trāmaghe̱ hava̭m ||10||
uṣo̱ vāja̱ṃ hi vaṃsva̱ yaści̱tro mānṷṣe̱ janḙ |
tenā va̭ha su̱kṛto̭ adhva̱rā~ upa̱ ye tvā̭ gṛ̱ṇanti̱ vahna̭yaḥ ||11||
viśvā̭n de̱vā~ ā va̭ha̱ soma̭pītaye̱ 'ntari̭kṣāduṣa̱stvam |
sāsmāsṷ dhā̱ goma̱daśvā̭vadu̱kthya1muṣo̱ vāja̭ṃ su̱vīrya̭m ||12||
yasyā̱ ruśa̭nto a̱rcaya̱: prati̭ bha̱drā adṛ̭kṣata |
sā no̭ ra̱yiṃ vi̱śvavā̭raṃ su̱peśa̭samu̱ṣā da̭dātu̱ sugmya̭m ||13||
ye ci̱ddhi tvāmṛṣa̭ya̱: pūrva̭ ū̱tayḙ juhū̱re'va̭se mahi |
sā na̱: stomā̭~ a̱bhi gṛ̭ṇīhi̱ rādha̱soṣa̭: śu̱kreṇa̭ śo̱ciṣā̭ ||14||
uṣo̱ yada̱dya bhā̱nunā̱ vi dvārā̭vṛ̱ṇavo̭ di̱vaḥ |
pra no̭ yacchatādavṛ̱kaṃ pṛ̱thu ccha̱rdiḥ pra dḙvi̱ goma̭tī̱riṣa̭: ||15||
saṃ no̭ rā̱yā bṛ̭ha̱tā vi̱śvapḙśasā mimi̱kṣvā samiḻā̭bhi̱rā |
saṃ dyu̱mnena̭ viśva̱turo̭ṣo mahi̱ saṃ vājai̭rvājinīvati ||16||
4 praskaṇvaḥ kāṇvaḥ| uṣāḥ| anuṣṭup|
uṣo̭ bha̱drebhi̱rā ga̭hi di̱vaści̭d roca̱nādadhi̭ |
vaha̭ntvaru̱ṇapsa̭va̱ upa̭ tvā so̱mino̭ gṛ̱ham ||1||
su̱peśa̭saṃ su̱khaṃ ratha̱ṃ yama̱dhyasthā̭ uṣa̱stvam |
tenā̭ su̱śrava̭sa̱ṃ jana̱ṃ prāvā̱dya dṷhitardivaḥ ||2||
vaya̭ścit te pata̱triṇo̭ dvi̱paccatṷṣpadarjuni |
uṣa̱: prāra̭nnṛ̱tū~ranṷ di̱vo antḙbhya̱spari̭ ||3||
vyu̱cchantī̱ hi ra̱śmibhi̱rviśva̭mā̱bhāsi̭ roca̱nam |
tāṃ tvāmṷṣarvasū̱yavo̭ gī̱rbhiḥ kaṇvā̭ ahūṣata ||4||
13 praskaṇvaḥ kāṇvaḥ| sūryaḥ (11-13 rogaghnya upaniṣadaḥ, 13 antyo'rdharcaḥ dviṣad ghnaśca)| gāyatrī, 10-13 anuṣṭup|
udu̱ tyaṃ jā̱tavḙdasaṃ de̱vaṃ va̭hanti ke̱tava̭: | dṛ̱śe viśvā̭ya̱ sūrya̭m ||1||
apa̱ tye tā̱yavo̭ yathā̱ nakṣa̭trā yantya̱ktubhi̭: | sūrā̭ya vi̱śvaca̭kṣase ||2||
adṛ̭śramasya ke̱tavo̱ vi ra̱śmayo̱ janā̱~ anṷ | bhrāja̭nto a̱gnayo̭ yathā ||3||
ta̱raṇi̭rvi̱śvada̭rśato jyoti̱ṣkṛda̭si sūrya | viśva̱mā bhā̭si roca̱nam ||4||
pra̱tyaṅ de̱vānā̱ṃ viśa̭: pra̱tyaṅṅudḙṣi̱ mānṷṣān | pra̱tyaṅ viśva̱ṃ sva̭rdṛ̱śe ||5||
yenā̭ pāvaka̱ cakṣa̭sā bhura̱ṇyanta̱ṃ janā̱~ anṷ | tvaṃ va̭ruṇa̱ paśya̭si ||6||
vi dyāmḙṣi̱ raja̭spṛ̱thvahā̱ mimā̭no a̱ktubhi̭: | paśya̱ñjanmā̭ni sūrya ||7||
sa̱pta tvā̭ ha̱rito̱ rathe̱ vaha̭nti deva sūrya | śo̱ciṣkḙśaṃ vicakṣaṇa ||8||
ayṷkta sa̱pta śu̱ndhyuva̱: sūro̱ ratha̭sya na̱ptya̭: | tābhi̭ryāti̱ svayṷktibhiḥ ||9||
udva̱yaṃ tama̭sa̱spari̱ jyoti̱ṣpaśya̭nta̱ utta̭ram | de̱vaṃ dḙva̱trā sūrya̱maga̭nma̱ jyoti̭rutta̱mam ||10||
u̱dyanna̱dya mi̭tramaha ā̱roha̱nnutta̭rā̱ṃ diva̭m | hṛ̱dro̱gaṃ mama̭ sūrya hari̱māṇa̭ṃ ca nāśaya ||11||
śukḙṣu me hari̱māṇa̭ṃ ropa̱ṇākā̭su dadhmasi | atho̭ hāridra̱veṣṷ me hari̱māṇa̱ṃ ni da̭dhmasi ||12||
uda̭gāda̱yamā̭di̱tyo viśvḙna̱ saha̭sā sa̱ha | dvi̱ṣanta̱ṃ mahya̭ṃ ra̱ndhaya̱n mo a̱haṃ dvi̭ṣa̱te ra̭dham ||13||
15 savya āṅgirasaḥ| indraḥ| jagatī, 14-15 triṣṭup|
a̱bhi tyaṃ me̱ṣaṃ pṷruhū̱tamṛ̱gmiya̱mindra̭ṃ gī̱rbhirma̭datā̱ vasvo̭ arṇa̱vam |
yasya̱ dyāvo̱ na vi̱cara̭nti̱ mānṷṣā bhu̱je maṃhi̭ṣṭhama̱bhi vipra̭marcata ||1||
a̱bhīma̭vanvantsvabhi̱ṣṭimū̱tayo̭ 'ntarikṣa̱prāṃ tavi̭ṣībhi̱rāvṛ̭tam |
indra̱ṃ dakṣā̭sa ṛ̱bhavo̭ mada̱cyuta̭ṃ śa̱takra̭tu̱ṃ java̭nī sū̱nṛtārṷhat ||2||
tvaṃ go̱tramaṅgi̭robhyo'vṛṇo̱rapo̱tātra̭ye śa̱tadṷreṣu gātu̱vit |
sa̱sena̭ cid vima̱dāyā̭vaho̱ vasvā̱jāvadri̭ṃ vāvasā̱nasya̭ na̱rtaya̭n ||3||
tvama̱pāma̭pi̱dhānā̭vṛṇo̱rapādhā̭raya̱: parva̭te̱ dānṷma̱dvasṷ |
vṛ̱traṃ yadi̭ndra̱ śava̱sāva̭dhī̱rahi̱mādit sūrya̭ṃ di̱vyāro̭hayo dṛ̱śe ||4||
tvaṃ mā̱yābhi̱rapa̭ mā̱yino̭'dhamaḥ sva̱dhābhi̱rye adhi̱ śuptā̱vajṷhvata |
tvaṃ pipro̭rnṛmaṇa̱: prārṷja̱: pura̱: pra ṛ̱jiśvā̭naṃ dasyu̱hatyḙṣvāvitha ||5||
tvaṃ kutsa̭ṃ śuṣṇa̱hatyḙṣvāvi̱thāra̭ndhayo'tithi̱gvāya̱ śamba̭ram |
ma̱hānta̭ṃ cidarbu̱daṃ ni kra̭mīḥ pa̱dā sa̱nāde̱va da̭syu̱hatyā̭ya jajñiṣe ||6||
tve viśvā̱ tavi̭ṣī sa̱dhrya̭gghi̱tā tava̱ rādha̭: somapī̱thāya̭ harṣate |
tava̱ vajra̭ścikite bā̱hvorhi̱to vṛ̱ścā śatro̱rava̱ viśvā̭ni̱ vṛṣṇyā̭ ||7||
vi jā̭nī̱hyāryā̱nye ca̱ dasya̭vo ba̱rhiṣma̭te randhayā̱ śāsa̭davra̱tān |
śākī̭ bhava̱ yaja̭mānasya codi̱tā viśvet tā tḙ sadha̱mādḙṣu cākana ||8||
anṷvratāya ra̱ndhaya̱nnapa̭vratānā̱bhūbhi̱rindra̭: śna̱thaya̱nnanā̭bhuvaḥ |
vṛ̱ddhasya̭ ci̱d vardha̭to̱ dyāmina̭kṣata̱: stavā̭no va̱mro vi ja̭ghāna sa̱ṃdiha̭: ||9||
takṣa̱d yatta̭ u̱śanā̱ saha̭sā̱ saho̱ vi roda̭sī ma̱jmanā̭ bādhate̱ śava̭: |
ā tvā̱ vāta̭sya nṛmaṇo mano̱yuja̱ ā pūrya̭māṇamavahanna̱bhi śrava̭: ||10||
mandi̭ṣṭa̱ yadu̱śanḙ kā̱vye sacā̱~ indro̭ va̱ṅkū va̭ṅku̱tarādhi̭ tiṣṭhati |
u̱gro ya̱yiṃ nira̱paḥ srota̭sāsṛja̱dvi śuṣṇa̭sya dṛṃhi̱tā ai̭raya̱tpura̭: ||11||
ā smā̱ ratha̭ṃ vṛṣa̱pāṇḙṣu tiṣṭhasi śāryā̱tasya̱ prabhṛ̭tā̱ yeṣu̱ manda̭se |
indra̱ yathā̭ su̱taso̭meṣu cā̱kano̭'na̱rvāṇa̱ṃ śloka̱mā ro̭hase di̱vi ||12||
ada̭dā̱ arbhā̭ṃ maha̱te va̭ca̱syavḙ ka̱kṣīva̭te vṛca̱yāmi̭ndra sunva̱te |
menā̭bhavo vṛṣaṇa̱śvasya̭ sukrato̱ viśvet tā te̱ sava̭neṣu pra̱vācyā̭ ||13||
indro̭ aśrāyi su̱dhyo̭ nire̱ke pa̱jreṣu̱ stomo̱ duryo̱ na yūpa̭: |
a̱śva̱yurga̱vyū ra̭tha̱yurva̭sū̱yurindra̱ idrā̱yaḥ kṣa̭yati praya̱ntā ||14||
i̱daṃ namo̭ vṛṣa̱bhāya̭ sva̱rājḙ sa̱tyaśṷṣmāya ta̱vasḙ'vāci |
a̱sminni̭ndra vṛ̱jane̱ sarva̭vīrā̱: smatsū̱ribhi̱stava̱ śarma̭ntsyāma ||15||
15 savya āṅgirasaḥ| indraḥ| jagatī, 13-15 triṣṭup|
tyaṃ su me̱ṣaṃ ma̭hayā sva̱rvida̭ṃ śa̱taṃ yasya̭ su̱bhva̭: sā̱kamīra̭te |
atya̱ṃ na vāja̭ṃ havana̱syada̱ṃ ratha̱mendra̭ṃ vavṛtyā̱mava̭se suvṛ̱ktibhi̭: ||1||
sa parva̭to̱ na dha̱ruṇe̱ṣvacyṷtaḥ sa̱hasra̭mūti̱stavi̭ṣīṣu vāvṛdhe |
indro̱ yad vṛtramava̭dhīnnadī̱vṛta̭mu̱bjannarṇā̭ṃsi̱ jarhṛ̭ṣāṇo̱ andha̭sā ||2||
sa hi dva̱ro dva̱riṣṷ va̱vra ūdha̭ni ca̱ndrabṷdhno̱ mada̭vṛddho manī̱ṣibhi̭: |
indra̱ṃ tama̭hve svapa̱syayā̭ dhi̱yā maṃhi̭ṣṭharāti̱ṃ sa hi papri̱randha̭saḥ ||3||
ā yaṃ pṛ̱ṇanti̭ di̱vi sadma̭barhiṣaḥ samu̱draṃ na su̱bhva1: svā a̱bhiṣṭa̭yaḥ |
taṃ vṛ̭tra̱hatye̱ anṷ tasthurū̱taya̱: śuṣmā̱ indra̭mavā̱tā ahrṷtapsavaḥ ||4||
a̱bhi svavṛ̭ṣṭi̱ṃ madḙ asya̱ yudhya̭to ra̱ghvīri̭va prava̱ṇe sa̭srurū̱taya̭: |
indro̱ yad va̱jrī dhṛ̱ṣamā̭ṇo̱ andha̭sā bhi̱nad va̱lasya̭ pari̱dhī~ri̭va tri̱taḥ ||5||
parī̭ṃ ghṛ̱ṇā ca̭rati titvi̱ṣe śavo̱ 'po vṛ̱tvī raja̭so bu̱dhnamāśa̭yat |
vṛ̱trasya̱ yat pra̭va̱ṇe du̱rgṛbhi̭śvano nija̱ghantha̱ hanvo̭rindra tanya̱tum ||6||
hra̱daṃ na hi tvā̭ nyṛ̱ṣantyū̱rmayo̱ brahmā̭ṇīndra̱ tava̱ yāni̱ vardha̭nā |
tvaṣṭā̭ citte̱ yujya̭ṃ vāvṛdhe̱ śava̭sta̱takṣa̱ vajra̭ma̱bhibhṷ̄tyojasam ||7||
ja̱gha̱nvā~ u̱ hari̭bhiḥ sambhṛtakrata̱vindra̭ vṛ̱traṃ manṷṣe gātu̱yanna̱paḥ |
aya̭cchathā bā̱hvorvajra̭māya̱samadhā̭rayo di̱vyā sūrya̭ṃ dṛ̱śe ||8||
bṛ̱hat svaśca̭ndra̱mama̭va̱d yadu̱kthya 1 makṛ̭ṇvata bhi̱yasā̱ roha̭ṇaṃ di̱vaḥ |
yanmānṷṣapradhanā̱ indra̭mū̱taya̱: sva̭rnṛ̱ṣāco̭ ma̱ruto'ma̭da̱nnanṷ ||9||
dyauści̭da̱syāma̭vā̱~ ahḙ: sva̱nādayo̭yavīd bhi̱yasā̱ vajra̭ indra te |
vṛ̱trasya̱ yad ba̭dbadhā̱nasya̭ rodasī̱ madḙ su̱tasya̱ śava̱sābhi̭na̱cchira̭: ||10||
yadinnvi̭ndra pṛthi̱vī daśa̭bhuji̱rahā̭ni̱ viśvā̭ ta̱tana̭nta kṛ̱ṣṭaya̭: |
atrāha̭ te maghava̱n viśrṷta̱ṃ saho̱ dyāmanu̱ śava̭sā ba̱rhaṇā̭ bhuvat ||11||
tvama̱sya pā̱re raja̭so̱ vyo̭mana̱: svabhṷ̄tyojā̱ ava̭se dhṛṣanmanaḥ |
ca̱kṛ̱ṣe bhūmi̭ṃ prati̱māna̱moja̭so̱ 'paḥ sva̭: pari̱bhūre̱ṣyā diva̭m ||12||
tvaṃ bhṷvaḥ prati̱māna̭ṃ pṛthi̱vyā ṛ̱ṣvavī̭rasya bṛha̱taḥ pati̭rbhūḥ |
viśva̱māprā̭ a̱ntari̭kṣaṃ mahi̱tvā sa̱tyama̱ddhā naki̭ra̱nyastvāvā̭n ||13||
na yasya̱ dyāvā̭pṛthi̱vī anu̱ vyaco̱ na sindha̭vo̱ raja̭so̱ anta̭māna̱śuḥ |
nota svavṛ̭ṣṭi̱ṃ madḙ asya̱ yudhya̭ta̱ eko̭ a̱nyacca̭kṛṣe̱ viśva̭mānu̱ṣak ||14||
ārca̱nnatra̭ ma̱ruta̱: sasmi̭nnā̱jau viśvḙ de̱vāso̭ amada̱nnanṷ tvā |
vṛ̱trasya̱ yad bhṛ̭ṣṭi̱matā̭ va̱dhena̱ ni tvami̭ndra̱ pratyā̱naṃ ja̱ghantha̭ ||15||
11 savya āṅgirasaḥ| indraḥ| jagatī, 10-11 triṣṭup|
nyū̱ 3 ṣu vāca̱ṃ pra ma̱he bha̭rāmahe̱ gira̱ indrā̭ya̱ sada̭ne vi̱vasva̭taḥ |
nū ci̱ddhi ratna̭ṃ sasa̱tāmi̱vāvi̭da̱nna dṷṣṭu̱tirdra̭viṇo̱deṣṷ śasyate ||1||
du̱ro aśva̭sya du̱ra i̭ndra̱ gora̭si du̱ro yava̭sya̱ vasṷna i̱naspati̭: |
śi̱kṣā̱na̱raḥ pra̱divo̱ akā̭makarśana̱: sakhā̱ sakhi̭bhya̱stami̱daṃ gṛ̭ṇīmasi ||2||
śacī̭va indra purukṛd dyumattama̱ tavedi̱dama̱bhita̭ścekite̱ vasṷ |
ata̭: sa̱ṃgṛbhyā̭bhibhūta̱ ā bha̭ra̱ mā tvā̭ya̱to ja̭ri̱tuḥ kāma̭mūnayīḥ ||3||
e̱bhirdyubhi̭: su̱manā̭ e̱bhirindṷbhirnirundhā̱no ama̭ti̱ṃ gobhi̭ra̱śvinā̭ |
indrḙṇa̱ dasyṷṃ da̱raya̭nta̱ indṷbhiryu̱tadvḙṣasa̱: sami̱ṣā ra̭bhemahi ||4||
sami̭ndra rā̱yā sami̱ṣā ra̭bhemahi̱ saṃ vājḙbhiḥ puruśca̱ndraira̱bhidyṷbhiḥ |
saṃ de̱vyā prama̭tyā vī̱raśṷṣmayā̱ goa̭gra̱yāśvā̭vatyā rabhemahi ||5||
te tvā̱ madā̭ amada̱n tāni̱ vṛṣṇyā̱ te somā̭so vṛtra̱hatyḙṣu satpate |
yat kā̱rave̱ daśa̭ vṛ̱trāṇya̭pra̱ti ba̱rhiṣma̭te̱ ni sa̱hasrā̭ṇi ba̱rhaya̭: ||6||
yu̱dhā yudha̱mupa̱ ghedḙṣi dhṛṣṇu̱yā pu̱rā pura̱ṃ sami̱daṃ ha̱ṃsyoja̭sā |
namyā̱ yadi̭ndra̱ sakhyā̭ parā̱vati̭ niba̱rhayo̱ namṷci̱ṃ nāma̭ mā̱yina̭m ||7||
tvaṃ kara̭ñjamu̱ta pa̱rṇaya̭ṃ vadhī̱steji̭ṣṭhayātithi̱gvasya̭ varta̱nī |
tvaṃ śa̱tā vaṅgṛ̭dasyābhina̱t puro̭ 'nānu̱daḥ pari̭ṣūtā ṛ̱jiśva̭nā ||8||
tvame̱tāñja̭na̱rājño̱ dvirdaśā̭'ba̱ndhunā̭ su̱śrava̭sopaja̱gmuṣa̭: |
ṣa̱ṣṭiṃ sa̱hasrā̭ nava̱tiṃ nava̭ śru̱to ni ca̱kreṇa̱ rathyā̭ du̱ṣpadā̭vṛṇak ||9||
tvamā̭vitha su̱śrava̭sa̱ṃ tavo̱tibhi̱stava̱ trāma̭bhirindra̱ tūrva̭yāṇam |
tvama̭smai̱ kutsa̭matithi̱gvamā̱yuṃ ma̱he rājñe̱ yūnḙ arandhanāyaḥ ||10||
ya u̱dṛcī̭ndra de̱vago̭pā̱: sakhā̭yaste śi̱vata̭mā̱ asā̭ma |
tvāṃ sto̭ṣāma̱ tvayā̭ su̱vīrā̱ drāghī̭ya̱ āyṷ: prata̱raṃ dadhā̭nāḥ ||11||
11 savya āṅgirasaḥ| indraḥ| jagatī, 6, 8-9, 11 triṣṭup|
mā no̭ a̱smin ma̭ghavan pṛ̱tsvaṃha̭si na̱hi te̱ anta̱: śava̭saḥ parī̱ṇaśḙ |
akra̭ndayo na̱dyo̱ 3 rorṷva̱d vanā̭ ka̱thā na kṣo̱ṇīrbhi̱yasā̱ samā̭rata ||1||
arcā̭ śa̱krāya̭ śā̱kine̱ śacī̭vate śṛ̱ṇvanta̱mindra̭ṃ ma̱haya̭nna̱bhi ṣṭṷhi |
yo dhṛ̱ṣṇunā̱ śava̭sā̱ roda̭sī u̱bhe vṛṣā̭ vṛṣa̱tvā vṛ̭ṣa̱bho nyṛ̱ñjatḙ ||2||
arcā̭ di̱ve bṛ̭ha̱te śū̱ṣyaṃ 1 vaca̱: svakṣa̭tra̱ṃ yasya̭ dhṛṣa̱to dhṛ̱ṣanmana̭: |
bṛ̱hacchra̭vā̱ asṷro ba̱rhaṇā̭ kṛ̱taḥ pu̱ro hari̭bhyāṃ vṛṣa̱bho ratho̱ hi ṣaḥ ||3||
tvaṃ di̱vo bṛ̭ha̱taḥ sānṷ kopa̱yo 'va̱ tmanā̭ dhṛṣa̱tā śamba̭raṃ bhinat |
yanmā̱yino̭ vra̱ndino̭ ma̱ndinā̭ dhṛ̱ṣacchi̱tāṃ gabha̭stima̱śani̭ṃ pṛta̱nyasi̭ ||4||
ni yad vṛ̱ṇakṣi̭ śvasa̱nasya̭ mū̱rdhani̱ śuṣṇa̭sya cid vra̱ndino̱ rorṷva̱d vanā̭ |
prā̱cīnḙna̱ mana̭sā ba̱rhaṇā̭vatā̱ yada̱dyā ci̭tkṛ̱ṇava̱: kastvā̱ pari̭ ||5||
tvamā̭vitha̱ narya̭ṃ tu̱rvaśa̱ṃ yadu̱ṃ tvaṃ tu̱rvīti̭ṃ va̱yya̭ṃ śatakrato |
tvaṃ ratha̱meta̭śa̱ṃ kṛtvye̱ dhane̱ tvaṃ puro̭ nava̱tiṃ da̭mbhayo̱ nava̭ ||6||
sa ghā̱ rājā̱ satpa̭tiḥ śūśuva̱jjano̭ rā̱taha̭vya̱: prati̱ yaḥ śāsa̱minva̭ti |
u̱kthā vā̱ yo a̭bhigṛ̱ṇāti̱ rādha̭sā̱ dānṷrasmā̱ upa̭rā pinvate di̱vaḥ ||7||
asa̭maṃ kṣa̱tramasa̭mā manī̱ṣā pra so̭ma̱pā apa̭sā santu̱ nemḙ |
ye ta̭ indra da̱duṣo̭ va̱rdhaya̭nti̱ mahi̭ kṣa̱traṃ sthavi̭ra̱ṃ vṛṣṇya̭ṃ ca ||8||
tubhyede̱te ba̭hu̱lā adri̭dugdhāścamū̱ṣada̭ścama̱sā i̭ndra̱pānā̭: |
vya̭śnuhi ta̱rpayā̱ kāma̭meṣā̱mathā̱ mano̭ vasu̱deyā̭ya kṛṣva ||9||
a̱pāma̭tiṣṭhaddha̱ruṇa̭hvara̱ṃ tamo̱ 'ntarvṛ̱trasya̭ ja̱ṭharḙṣu̱ parva̭taḥ |
a̱bhīmindro̭ na̱dyo̭ va̱vriṇā̭ hi̱tā viśvā̭ anu̱ṣṭhāḥ pra̭va̱ṇeṣṷ jighnate ||10||
sa śevṛ̭dha̱madhi̭ dhā dyu̱mnama̱sme mahi̭ kṣa̱traṃ ja̭nā̱ṣāḻi̭ndra̱ tavya̭m |
rakṣā̭ ca no ma̱ghona̭: pā̱hi sū̱rīn rā̱ye ca̭ naḥ svapa̱tyā i̱ṣe dhā̭: ||11||
8 savya āṅgirasaḥ| indraḥ| jagatī|
di̱vaści̭dasya vari̱mā vi pa̭pratha̱ indra̱ṃ na ma̱hnā pṛ̭thi̱vī ca̱na prati̭ |
bhī̱mastuvi̭ṣmāñcarṣa̱ṇibhya̭ āta̱paḥ śiśī̭te̱ vajra̱ṃ teja̭se̱ na vaṃsa̭gaḥ ||1||
so a̭rṇa̱vo na na̱dya̭: samu̱driya̱: prati̭ gṛbhṇāti̱ viśri̭tā̱ varī̭mabhiḥ |
indra̱: soma̭sya pī̱tayḙ vṛṣāyate sa̱nāt sa yu̱dhma oja̭sā panasyate ||2||
tvaṃ tami̭ndra̱ parva̭ta̱ṃ na bhoja̭se ma̱ho nṛ̱mṇasya̱ dharma̭ṇāmirajyasi |
pra vī̱ryḙṇa de̱vatāti̭ cekite̱ viśva̭smā u̱graḥ karma̭ṇe pu̱rohi̭taḥ ||3||
sa id vanḙ nama̱syubhi̭rvacasyate̱ cāru̱ janḙṣu prabruvā̱ṇa i̭ndri̱yam |
vṛṣā̱ chandṷrbhavati harya̱to vṛṣā̱ kṣemḙṇa̱ dhenā̭ṃ ma̱ghavā̱ yadinva̭ti ||4||
sa inma̱hāni̭ sami̱thāni̭ ma̱jmanā̭ kṛ̱ṇoti̭ yu̱dhma oja̭sā̱ janḙbhyaḥ |
adhā̭ ca̱na śrad da̭dhati̱ tviṣī̭mata̱ indrā̭ya̱ vajra̭ṃ ni̱ghani̭ghnate va̱dham ||5||
sa hi śra̭va̱syuḥ sada̭nāni kṛ̱trimā̭ kṣma̱yā vṛ̭dhā̱na oja̭sā vinā̱śaya̭n |
jyotī̭ṃṣi kṛ̱ṇvanna̭vṛ̱kāṇi̱ yajya̱ve 'va̭ su̱kratu̱: sarta̱vā a̱paḥ sṛ̭jat ||6||
dā̱nāya̱ mana̭: somapāvannastu te̱ 'rvāñcā̱ harī̭ vandanaśru̱dā kṛ̭dhi |
yami̭ṣṭhāsa̱: sāra̭thayo̱ ya i̭ndra te̱ na tvā̱ ketā̱ ā da̭bhnuvanti̱ bhūrṇa̭yaḥ ||7||
apra̭kṣita̱ṃ vasṷ bibharṣi̱ hasta̭yo̱raṣā̭hḻa̱ṃ saha̭sta̱nvi̭ śru̱to da̭dhe |
āvṛ̭tāso'va̱tāso̱ na ka̱rtṛbhi̭sta̱nūṣṷ te̱ krata̭va indra̱ bhūra̭yaḥ ||8||
6 savya āṅgirasaḥ| indraḥ| jagatī|
e̱ṣa pra pū̱rvīrava̱ tasya̭ ca̱mriṣo 'tyo̱ na yoṣā̱muda̭yaṃsta bhu̱rvaṇi̭: |
dakṣa̭ṃ ma̱he pā̭yayate hira̱ṇyaya̱ṃ ratha̭mā̱vṛtyā̱ hari̭yoga̱mṛbhva̭sam ||1||
taṃ gū̱rtayo̭ nema̱nniṣa̱: parī̭ṇasaḥ samu̱draṃ na sa̱ṃcara̭ṇe sani̱ṣyava̭: |
pati̱ṃ dakṣa̭sya vi̱datha̭sya̱ nū saho̭ gi̱riṃ na ve̱nā adhi̭ roha̱ teja̭sā ||2||
sa tu̱rvaṇi̭rma̱hā~ a̭re̱ṇu pauṃsyḙ gi̱rerbhṛ̱ṣṭirna bhrā̭jate tu̱jā śava̭: |
yena̱ śuṣṇa̭ṃ mā̱yina̭māya̱so madḙ du̱dhra ā̱bhūṣṷ rā̱maya̱nni dāma̭ni ||3||
de̱vī yadi̱ tavi̭ṣī̱ tvāvṛ̭dho̱taya̱ indra̱ṃ siṣa̭ktyu̱ṣasa̱ṃ na sūrya̭: |
yo dhṛ̱ṣṇunā̱ śava̭sā̱ bādha̭te̱ tama̱ iya̭rti re̱ṇuṃ bṛ̱hada̭rhari̱ṣvaṇi̭: ||4||
vi yat ti̱ro dha̱ruṇa̱macyṷta̱ṃ rajo 'ti̭ṣṭhipo di̱va ātā̭su ba̱rhaṇā̭ |
sva̭rmīhle̱ yanmada̭ indra̱ harṣyāha̭n vṛ̱traṃ nira̱pāmaṷbjo arṇa̱vam ||5||
tvaṃ di̱vo dha̱ruṇa̭ṃ dhiṣa̱ oja̭sā pṛthi̱vyā i̭ndra̱ sada̭neṣu̱ māhi̭naḥ |
tvaṃ su̱tasya̱ madḙ ariṇā a̱po vi vṛ̱trasya̭ sa̱mayā̭ pā̱ṣyā̭rujaḥ ||6||
6 savya āṅgirasaḥ| indraḥ| jagatī|
pra maṃhi̭ṣṭhāya bṛha̱te bṛ̱hadra̭ye sa̱tyaśṷṣmāya ta̱vasḙ ma̱tiṃ bha̭re |
a̱pāmi̭va prava̱ṇe yasya̭ du̱rdhara̱ṃ rādho̭ vi̱śvāyu̱ śava̭se̱ apā̭vṛtam ||1||
adha̭ te̱ viśva̱manṷ hāsadi̱ṣṭaya̱ āpo̭ ni̱mneva̱ sava̭nā ha̱viṣma̭taḥ |
yat parva̭te̱ na sa̱maśī̭ta harya̱ta indra̭sya̱ vajra̱: śnathi̭tā hira̱ṇyaya̭: ||2||
a̱smai bhī̱māya̱ nama̭sā̱ sama̭dhva̱ra uṣo̱ na śṷbhra̱ ā bha̭rā̱ panī̭yase |
yasya̱ dhāma̱ śrava̭se̱ nāmḙndri̱yaṃ jyoti̱rakā̭ri ha̱rito̱ nāya̭se ||3||
i̱me ta̭ indra̱ te va̱yaṃ pṷruṣṭuta̱ ye tvā̱rabhya̱ carā̭masi prabhūvaso |
na̱hi tvada̱nyo gi̭rvaṇo̱ gira̱: sagha̭t kṣo̱ṇīri̭va̱ prati̭ no harya̱ tad vaca̭: ||4||
bhūri̭ ta indra vī̱ryaṃ 1 tava̭ smasya̱sya sto̱turma̭ghava̱n kāma̱mā pṛ̭ṇa |
anṷ te̱ dyaurbṛ̭ha̱tī vī̱rya̭ṃ mama i̱yaṃ ca̭ te pṛthi̱vī nḙma̱ oja̭se ||5||
tvaṃ tami̭ndra̱ parva̭taṃ ma̱hāmu̱ruṃ vajrḙṇa vajrin parva̱śaśca̭kartitha |
avā̭sṛjo̱ nivṛ̭tā̱: sarta̱vā a̱paḥ sa̱trā viśva̭ṃ dadhiṣe̱ keva̭la̱ṃ saha̭: ||6||
9 nodhā gautamaḥ| agniḥ| jagatī, 6-9 triṣṭup|
nū ci̭t saho̱jā a̱mṛto̱ ni tṷndate̱ hotā̱ yad dū̱to abha̭vad vi̱vasva̭taḥ |
vi sādhi̭ṣṭhebhiḥ pa̱thibhī̱ rajo̭ mama̱ ā de̱vatā̭tā ha̱viṣā̭ vivāsati ||1||
ā svamadma̭ yu̱vamā̭no a̱jara̭stṛ̱ṣva̭vi̱ṣyanna̭ta̱seṣṷ tiṣṭhati |
atyo̱ na pṛ̱ṣṭhaṃ prṷṣi̱tasya̭ rocate di̱vo na sānṷ sta̱naya̭nnacikradat ||2||
krā̱ṇā ru̱drebhi̱rvasṷbhiḥ pu̱rohi̭to̱ hotā̱ niṣa̭tto rayi̱ṣāḻama̭rtyaḥ |
ratho̱ na vi̱kṣvṛ̭ñjasā̱na ā̱yuṣu̱ vyā̭nu̱ṣagvāryā̭ de̱va ṛ̭ṇvati ||3||
vi vāta̭jūto ata̱seṣṷ tiṣṭhate̱ vṛthā̭ ju̱hūbhi̱: sṛṇyā̭ tuvi̱ṣvaṇi̭: |
tṛ̱ṣu yada̭gne va̱nino̭ vṛṣā̱yasḙ kṛ̱ṣṇaṃ ta̱ ema̱ ruśa̭dūrme ajara ||4||
tapṷrjambho̱ vana̱ ā vāta̭codito yū̱the na sā̱hvā~ ava̭ vāti̱ vaṃsa̭gaḥ |
a̱bhi̱vraja̱nnakṣi̭ta̱ṃ pāja̭sā̱ raja̭: sthā̱tuśca̱ratha̭ṃ bhayate pata̱triṇa̭: ||5||
da̱dhuṣṭvā̱ bhṛga̭vo̱ mānṷṣe̱ṣvā ra̱yiṃ na cārṷṃ su̱hava̱ṃ janḙbhyaḥ |
hotā̭ramagne̱ ati̭thi̱ṃ varḙṇyaṃ mi̱traṃ na śeva̭ṃ di̱vyāya̱ janma̭ne ||6||
hotā̭raṃ sa̱pta ju̱hvo̱ 3 yaji̭ṣṭha̱ṃ yaṃ vā̱ghato̭ vṛ̱ṇatḙ adhva̱reṣṷ |
a̱gniṃ viśvḙṣāmara̱tiṃ vasṷ̄nāṃ sapa̱ryāmi̱ praya̭sā̱ yāmi̱ ratna̭m ||7||
acchi̭drā sūno sahaso no a̱dya sto̱tṛbhyo̭ mitramaha̱: śarma̭ yaccha |
agnḙ gṛ̱ṇanta̱maṃha̭sa uru̱ṣyorjo̭ napāt pū̱rbhirāya̭sībhiḥ ||8||
bhavā̱ varṷ̄thaṃ gṛṇa̱te vi̭bhāvo̱ bhavā̭ maghavan ma̱ghava̭dbhya̱: śarma̭ |
u̱ru̱ṣyāgne̱ aṃha̭so gṛ̱ṇanta̭ṃ prā̱tarma̱kṣū dhi̱yāva̭surjagamyāt ||9||
7 nodhā gautamaḥ| agnirvaiśvānaraḥ|triṣṭup|
va̱yā ida̭gne a̱gnaya̭ste a̱nye tve viśvḙ a̱mṛtā̭ mādayante |
vaiśvā̭nara̱ nābhi̭rasi kṣitī̱nāṃ sthūṇḙva̱ janā̭~ upa̱mid ya̭yantha ||1||
mū̱rdhā di̱vo nābhi̭ra̱gniḥ pṛ̭thi̱vyā athā̭bhavadara̱tī roda̭syoḥ |
taṃ tvā̭ de̱vāso̭'janayanta de̱vaṃ vaiśvā̭nara̱ jyoti̱ridāryā̭ya ||2||
ā sūrye̱ na ra̱śmayo̭ dhru̱vāso̭ vaiśvāna̱re da̭dhire̱'gnā vasṷ̄ni |
yā parva̭te̱ṣvoṣa̭dhīṣva̱psu yā mānṷṣe̱ṣvasi̱ tasya̱ rājā̭ ||3||
bṛ̱ha̱tī i̭va sū̱nave̱ roda̭sī̱ giro̱ hotā̭ manu̱ṣyo̱ 3 na dakṣa̭: |
sva̭rvate sa̱tyaśṷṣmāya pū̱rvīrvai̭śvāna̱rāya̱ nṛta̭māya ya̱hvīḥ ||4||
di̱vaści̭t te bṛha̱to jā̭tavedo̱ vaiśvā̭nara̱ pra ri̭rice mahi̱tvam |
rājā̭ kṛṣṭī̱nāma̭si̱ mānṷṣīṇāṃ yu̱dhā de̱vebhyo̱ vari̭vaścakartha ||5||
pra nū ma̭hi̱tvaṃ vṛ̭ṣa̱bhasya̭ voca̱ṃ yaṃ pū̱ravo̭ vṛtra̱haṇa̱ṃ saca̭nte |
vai̱śvā̱na̱ro dasyṷma̱gnirja̭gha̱nvā~ adhṷ̄no̱t kāṣṭhā̱ ava̱ śamba̭raṃ bhet ||6||
vai̱śvā̱na̱ro ma̭hi̱mnā vi̱śvakṛ̭ṣṭirbha̱radvā̭jeṣu yaja̱to vi̱bhāvā̭ |
śā̱ta̱va̱ne̱ye śa̱tinī̭bhira̱gniḥ pṷruṇī̱the ja̭rate sū̱nṛtā̭vān ||7||
5 nodhā gautamaḥ| agniḥ|triṣṭup|
vahni̭ṃ ya̱śasa̭ṃ vi̱datha̭sya ke̱tuṃ sṷprā̱vya̭ṃ dū̱taṃ sa̱dyoa̭rtham |
dvi̱janmā̭naṃ ra̱yimi̭va praśa̱staṃ rā̱tiṃ bha̭ra̱d bhṛga̭ve māta̱riśvā̭ ||1||
a̱sya śāsṷru̱bhayā̭saḥ sacante ha̱viṣma̭nta u̱śijo̱ ye ca̱ martā̭: |
di̱vaści̱t pūrvo̱ nya̭sādi̱ hotā̱ ''pṛcchyo̭ vi̱śpati̭rvi̱kṣu ve̱dhāḥ ||2||
taṃ navya̭sī hṛ̱da ā jāya̭mānama̱smat sṷkī̱rtirmadhṷjihvamaśyāḥ |
yamṛ̱tvijo̭ vṛ̱jane̱ mānṷṣāsa̱: praya̭svanta ā̱yavo̱ jīja̭nanta ||3||
u̱śik pā̭va̱ko vasu̱rmānṷṣeṣu̱ varḙṇyo̱ hotā̭dhāyi vi̱kṣu |
damṷ̄nā gṛ̱hapa̭ti̱rdama̱ ā~ a̱gnirbhṷvad rayi̱patī̭ rayī̱ṇām ||4||
taṃ tvā̭ va̱yaṃ pati̭magne rayī̱ṇāṃ pra śa̭ṃsāmo ma̱tibhi̱rgota̭māsaḥ |
ā̱śuṃ na vā̭jambha̱raṃ ma̱rjaya̭ntaḥ prā̱tarma̱kṣū dhi̱yāva̭surjagamyāt ||5||
16 nodhā gautamaḥ| indraḥ|triṣṭup|
a̱smā idu̱ pra ta̱vasḙ tu̱rāya̱ prayo̱ na ha̭rmi̱ stoma̱ṃ māhi̭nāya |
ṛcī̭ṣamā̱yādhri̭gava̱ oha̱mindrā̭ya̱ brahmā̭ṇi rā̱tata̭mā ||1||
a̱smā idu̱ praya̭ iva̱ pra ya̭ṃsi̱ bharā̭myāṅgū̱ṣaṃ bādhḙ suvṛ̱kti |
indrā̭ya hṛ̱dā mana̭sā manī̱ṣā pra̱tnāya̱ patye̱ dhiyo̭ marjayanta ||2||
a̱smā idu̱ tyamṷpa̱maṃ sva̱rṣāṃ bharā̭myāṅgū̱ṣamā̱syḙna |
maṃhi̭ṣṭha̱maccho̭ktibhirmatī̱nāṃ sṷvṛ̱ktibhi̭: sū̱riṃ vā̭vṛ̱dhadhyai̭ ||3||
a̱smā idu̱ stoma̱ṃ saṃ hi̭nomi̱ ratha̱ṃ na taṣṭḙva̱ tatsi̭nāya |
gira̭śca̱ girvā̭hase suvṛ̱ktīndrā̭ya viśvami̱nvaṃ medhi̭rāya ||4||
a̱smā idu̱ sapti̭miva śrava̱syendrā̭yā̱rkaṃ ju̱hvā̱ 3 sama̭ñje |
vī̱raṃ dā̱nauka̭saṃ va̱ndadhyai̭ pu̱rāṃ gū̱rtaśra̭vasaṃ da̱rmāṇa̭m ||5||
a̱smā idu̱ tvaṣṭā̭ takṣa̱d vajra̱ṃ svapa̭stamaṃ sva̱ryaṃ 1 raṇā̭ya |
vṛ̱trasya̭ cid vi̱dadyena̱ marma̭ tu̱jannīśā̭nastuja̱tā ki̭ye̱dhāḥ ||6||
a̱syedṷ mā̱tuḥ sava̭neṣu sa̱dyo ma̱haḥ pi̱tuṃ pa̭pi̱vāñcārvannā̭ |
mu̱ṣā̱yad viṣṇṷ: paca̱taṃ sahī̭yā̱n vidhya̭d varā̱haṃ ti̱ro adri̱mastā̭ ||7||
a̱smā idu̱ gnāści̭d de̱vapa̭tnī̱rindrā̭yā̱rkama̭hi̱hatya̭ ūvuḥ |
pari̱ dyāvā̭pṛthi̱vī ja̭bhra u̱rvī nāsya̱ te ma̭hi̱māna̱ṃ pari̭ ṣṭaḥ ||8||
a̱syede̱va pra ri̭rice mahi̱tvaṃ di̱vaspṛ̭thi̱vyāḥ parya̱ntari̭kṣāt |
sva̱rāḻindro̱ dama̱ ā vi̱śvagṷ̄rtaḥ sva̱rirama̭tro vavakṣe̱ raṇā̭ya ||9||
a̱syede̱va śava̭sā śu̱ṣanta̱ṃ vi vṛ̭śca̱d vajrḙṇa vṛ̱tramindra̭: |
gā na vrā̱ṇā a̱vanī̭ramuñcada̱bhi śravo̭ dā̱vane̱ sacḙtāḥ ||10||
a̱syedṷ tve̱ṣasā̭ ranta̱ sindha̭va̱: pari̱ yad vajrḙṇa sī̱maya̭cchat |
ī̱śā̱na̱kṛd dā̱śuṣḙ daśa̱syan tu̱rvīta̭ye gā̱dhaṃ tu̱rvaṇi̭: kaḥ ||11||
a̱smā idu̱ pra bha̭rā̱ tūtṷjāno vṛ̱trāya̱ vajra̱mīśā̭naḥ kiye̱dhāḥ |
gorna parva̱ vi ra̭dā tira̱śceṣya̱nnarṇā̭ṃsya̱pāṃ ca̱radhyai̭ ||12||
a̱syedu̱ pra brṷ̄hi pū̱rvyāṇi̭ tu̱rasya̱ karmā̭ṇi̱ navya̭ u̱kthaiḥ |
yu̱dhe yadi̭ṣṇā̱na āyṷdhānyṛghā̱yamā̭ṇo niri̱ṇāti̱ śatrṷ̄n ||13||
a̱syedṷ bhi̱yā gi̱raya̭śca dṛ̱hlā dyāvā̭ ca̱ bhūmā̭ ja̱nuṣa̭stujete |
upo̭ ve̱nasya̱ jogṷvāna o̱ṇiṃ sa̱dyo bhṷvad vī̱ryā̭ya no̱dhāḥ ||14||
a̱smā idu̱ tyadanṷ dāyyeṣā̱meko̱ yad va̱vne bhūre̱rīśā̭naḥ |
praita̭śa̱ṃ sūryḙ paspṛdhā̱naṃ sauva̭śvye̱ suṣvi̭māva̱dindra̭: ||15||
e̱vā tḙ hāriyojanā suvṛ̱ktīndra̱ brahmā̭ṇi̱ gota̭māso akran |
aiṣṷ vi̱śvapḙśasa̱ṃ dhiya̭ṃ dhāḥ prā̱tarma̱kṣū dhi̱yāva̭surjagamyāt ||16||
13 nodhā gautamaḥ| indraḥ|triṣṭup|
pra ma̭nmahe śavasā̱nāya̭ śū̱ṣamā̭ṅgū̱ṣaṃ girva̭ṇase aṅgira̱svat |
su̱vṛ̱ktibhi̭: stuva̱ta ṛ̭gmi̱yāyā'rcā̭mā̱rkaṃ nare̱ viśrṷtāya ||1||
pra vo̭ ma̱he mahi̱ namo̭ bharadhvamāṅgū̱ṣya̭ṃ śavasā̱nāya̱ sāma̭ |
yenā̭ na̱: pūrvḙ pi̱tara̭: pada̱jñā arca̭nto̱ aṅgi̭raso̱ gā avi̭ndan ||2||
indra̱syāṅgi̭rasāṃ ce̱ṣṭau vi̱dat sa̱ramā̱ tana̭yāya dhā̱sim |
bṛha̱spati̭rbhi̱nadadri̭ṃ vi̱dad gāḥ samu̱sriyā̭bhirvāvaśanta̱ nara̭: ||3||
sa su̱ṣṭubhā̱ sa stu̱bhā sa̱pta viprai̭: sva̱reṇādri̭ṃ sva̱ryo̱ 3 nava̭gvaiḥ |
sa̱ra̱ṇyubhi̭: phali̱gami̭ndra śakra va̱laṃ ravḙṇa darayo̱ daśa̭gvaiḥ ||4||
gṛ̱ṇā̱no aṅgi̭robhirdasma̱ vi va̭ru̱ṣasā̱ sūryḙṇa̱ gobhi̱randha̭: |
vi bhūmyā̭ aprathaya indra̱ sānṷ di̱vo raja̱ upa̭ramastabhāyaḥ ||5||
tadu̱ praya̭kṣatamamasya̱ karma̭ da̱smasya̱ cārṷtamamasti̱ daṃsa̭: |
u̱pa̱hva̱re yadupa̭rā̱ api̭nva̱n madhva̭rṇaso na̱dya 1 ścata̭sraḥ ||6||
dvi̱tā vi va̭vre sa̱najā̱ sanī̭ḻe a̱yāsya̱: stava̭mānebhira̱rkaiḥ |
bhago̱ na menḙ para̱me vyo̭ma̱nnadhā̭raya̱d roda̭sī su̱daṃsā̭: ||7||
sa̱nād diva̱ṃ pari̱ bhūmā̱ virṷ̄pe puna̱rbhuvā̭ yuva̱tī svebhi̱revai̭: |
kṛ̱ṣṇebhi̭ra̱ktoṣā ruśa̭dbhi̱rvapṷrbhi̱rā ca̭rato a̱nyānyā̭ ||8||
sanḙmi sa̱khyaṃ sva̭pa̱syamā̭naḥ sū̱nurdā̭dhāra̱ śava̭sā su̱daṃsā̭: |
ā̱māsṷ cid dadhiṣe pa̱kvama̱ntaḥ paya̭: kṛ̱ṣṇāsu̱ ruśa̱d rohi̭ṇīṣu ||9||
sa̱nāt sanī̭ḻā a̱vanī̭ravā̱tā vra̱tā ra̭kṣante a̱mṛtā̱: saho̭bhiḥ |
pu̱rū sa̱hasrā̱ jana̭yo̱ na patnī̭rduva̱syanti̱ svasā̭ro̱ ahra̭yāṇam ||10||
sa̱nā̱yuvo̱ nama̭sā̱ navyo̭ a̱rkairva̭sū̱yavo̭ ma̱tayo̭ dasma dadruḥ |
pati̱ṃ na patnī̭ruśa̱tīru̱śanta̭ṃ spṛ̱śanti̭ tvā śavasāvan manī̱ṣāḥ ||11||
sa̱nāde̱va tava̱ rāyo̱ gabha̭stau̱ na kṣīya̭nte̱ nopa̭ dasyanti dasma |
dyu̱mā~ a̭si̱ kratṷmā~ indra̱ dhīra̱: śikṣā̭ śacīva̱stava̭ na̱: śacī̭bhiḥ ||12||
sa̱nā̱ya̱te gota̭ma indra̱ navya̱mata̭kṣa̱d brahma̭ hari̱yoja̭nāya |
su̱nī̱thāya̭ naḥ śavasāna no̱dhāḥ prā̱tarma̱kṣū dhi̱yāva̭surjagamyāt ||13||
9 nodhā gautamaḥ| indraḥ| triṣṭup|
tvaṃ ma̱hā~ i̭ndra̱ yo ha̱ śuṣmai̱rdyāvā̭ jajñā̱naḥ pṛ̭thi̱vī amḙ dhāḥ |
yaddha̭ te̱ viśvā̭ gi̱raya̭ści̱dabhvā̭ bhi̱yā dṛ̱hlāsa̭: ki̱raṇā̱ naija̭n ||1||
ā yaddharī̭ indra̱ vivra̭tā̱ verā te̱ vajra̭ṃ jari̱tā bā̱hvordhā̭t |
yenā̭viharyatakrato a̱mitrā̱n pura̭ i̱ṣṇāsi̭ puruhūta pū̱rvīḥ ||2||
tvaṃ sa̱tya i̭ndra dhṛ̱ṣṇure̱tān tvamṛ̭bhu̱kṣā narya̱stvaṃ ṣāṭ |
tvaṃ śuṣṇa̭ṃ vṛ̱janḙ pṛ̱kṣa ā̱ṇau yūne̱ kutsā̭ya dyu̱mate̱ sacā̭han ||3||
tvaṃ ha̱ tyadi̭ndra codī̱: sakhā̭ vṛ̱traṃ yad va̭jrin vṛṣakarmannu̱bhnāḥ |
yaddha̭ śūra vṛṣamaṇaḥ parā̱cairvi dasyū̱~ryonā̱vakṛ̭to vṛthā̱ṣāṭ ||4||
tvaṃ ha̱ tyadi̱ndrāri̭ṣaṇyan dṛ̱hlasya̭ ci̱nmartā̭nā̱majṷṣṭau |
vya 1 smadā kāṣṭhā̱ arva̭te vargha̱neva̭ vajriñchnathihya̱mitrā̭n ||5||
tvāṃ ha̱ tyadi̱ndrārṇa̭sātau̱ sva̭rmīhle̱ nara̭ ā̱jā ha̭vante |
tava̭ svadhāva i̱yamā sa̭ma̱rya ū̱tirvājḙṣvata̱sāyyā̭ bhūt ||6||
tvaṃ ha̱ tyadi̭ndra sa̱pta yudhya̱npu puro̭ vajrin puru̱kutsā̭ya dardaḥ |
ba̱rhirna yat su̱dāse̱ vṛthā̱ varga̱ṃho rā̭ja̱n vari̭vaḥ pū̱ravḙ kaḥ ||7||
tvaṃ tyāṃ na̭ indra deva ci̱trāmiṣa̱māpo̱ na pī̭paya̱: pari̭jman |
yayā̭ śūra̱ pratya̱smabhya̱ṃ yaṃsi̱ tmana̱mūrja̱ṃ na vi̱śvadha̱ kṣara̭dhyai ||8||
akā̭ri ta indra̱ gota̭mebhi̱rbrahmā̱ṇyoktā̱ nama̭sā̱ hari̭bhyām |
su̱peśa̭sa̱ṃ vāja̱mā bha̭rā naḥ prā̱tarma̱kṣū dhi̱yāva̭surjagamyāt ||9||
15 nedhā gautamaḥ| marutaḥ| jagatī, 15 triṣṭup|
vṛṣṇe̱ śardhā̭ya̱ suma̭khāya ve̱dhase̱ nodha̭: suvṛ̱ktiṃ pra bha̭rā ma̱rudbhya̭: |
a̱po na dhīro̱ mana̭sā su̱hastyo̱ gira̱: sama̭ñje vi̱dathḙṣvā̱bhuva̭: ||1||
te ja̭jñire di̱va ṛ̱ṣvāsa̭ u̱kṣaṇo̭ ru̱drasya̱ maryā̱ asṷrā are̱pasa̭: |
pā̱va̱kāsa̱: śuca̭ya̱: sūryā̭ iva̱ satvā̭no̱ na dra̱psino̭ gho̱rava̭rpasaḥ ||2||
yuvā̭no ru̱drā a̱jarā̭ abho̱gghano̭ vava̱kṣuradhri̭gāva̱: parva̭tā iva |
dṛ̱hlā ci̱d viśvā̱ bhuva̭nāni̱ pārthi̭vā̱ pra cyā̭vayanti di̱vyāni̭ ma̱jmanā̭ ||3||
ci̱traira̱ñjibhi̱rvapṷṣe̱ vya̭ñjate̱ vakṣa̭ḥsu ru̱kmā~ adhi̭ yetire śu̱bhe |
aṃsḙṣveṣā̱ṃ ni mi̭mṛkṣṛrṛ̱ṣṭaya̭: sā̱kaṃ ja̭jñire sva̱dhayā̭ di̱vo nara̭: ||4||
ī̱śā̱na̱kṛto̱ dhuna̭yo ri̱śāda̭so̱ vātā̭n vi̱dyuta̱stavi̭ṣībhirakrata |
du̱hantyūdha̭rdi̱vyāni̱ dhūta̭yo̱ bhūmi̭ṃ pinvanti̱ paya̭sā̱ pari̭jrayaḥ ||5||
pinva̭ntya̱po ma̱ruta̭: su̱dāna̭va̱: payo̭ ghṛ̱tava̭d vidathḙṣvā̱bhuva̭: |
atya̱ṃ na mi̱he vi na̭yanti vā̱jina̱mutsa̭ṃ duhanti sta̱naya̭nta̱makṣi̭tam ||6||
ma̱hi̱ṣāso̭ mā̱yina̭ści̱trabhā̭navo gi̱rayo̱ na svata̭vaso raghu̱ṣyada̭: |
mṛ̱gā i̭va ha̱stina̭: khādathā̱ vanā̱ yadārṷṇīṣu̱ tavi̭ṣī̱rayṷgdhvam ||7||
si̱ṃhā i̭va nānadati̱ pracḙtasaḥ pi̱śā i̭va su̱piśo̭ vi̱śvavḙdasaḥ |
kṣapo̱ jinva̭nta̱: pṛṣa̭tībhirṛ̱ṣṭibhi̱: samitsa̱bādha̱: śava̱sāhi̭manyavaḥ ||8||
roda̭sī̱ ā va̭datā gaṇaśriyo̱ nṛṣā̭caḥ śūrā̱: śava̱sāhi̭manyavaḥ |
ā va̱ndhurḙṣva̱mati̱rna da̭rśa̱tā vi̱dyunna ta̭sthau maruto̱ rathḙṣu vaḥ ||9||
vi̱śvavḙdaso ra̱yibhi̱: samo̭kasa̱: saṃmi̭ślāsa̱stavi̭ṣībhirvira̱pśina̭: |
astā̭ra̱ iṣa̭ṃ dadhire̱ gabha̭styorana̱ntaśṷṣmā̱ vṛṣa̭khādayo̱ nara̭: ||10||
hi̱ra̱ṇyayḙbhiḥ pa̱vibhi̭: payo̱vṛdha̱ ujji̭ghnanta āpa̱thyo̱ 3 na parva̭tān |
ma̱khā a̱yāsa̭: sva̱sṛto̭ dhruva̱cyuto̭ dudhra̱kṛto̭ ma̱ruto̱ bhrāja̭dṛṣṭayaḥ ||11||
ghṛṣṷṃ pāva̱kaṃ va̱nina̱ṃ vica̭rṣaṇiṃ ru̱drasya̭ sū̱nuṃ ha̱vasā̭ gṛṇīmasi |
ra̱ja̱stura̭ṃ ta̱vasa̱ṃ mārṷtaṃ ga̱ṇamṛ̭jī̱ṣiṇa̱ṃ vṛṣa̭ṇaṃ saścata śri̱ye ||12||
pra nū sa marta̱: śava̭sā̱ janā̱~ ati̭ ta̱sthau va̭ ū̱tī ma̭ruto̱ yamāva̭ta |
arva̭dbhi̱rvāja̭ṃ bharate̱ dhanā̱ nṛbhi̭rā̱pṛcchya̱ṃ kratu̱mā kṣḙti̱ puṣya̭ti ||13||
ca̱rkṛtya̭ṃ marutaḥ pṛ̱tsu du̱ṣṭara̭ṃ dyu̱manta̱ṃ śuṣma̭ṃ ma̱ghava̭tsu dhattana |
dha̱na̱spṛta̭mu̱kthya̭ṃ vi̱śvaca̭rṣaṇiṃ to̱kaṃ pṷṣyema̱ tana̭yaṃ śa̱taṃ himā̭: ||14||
nū ṣṭhi̱raṃ ma̭ruto vī̱rava̭ntamṛtī̱ṣāha̭ṃ ra̱yima̱smāsṷ dhatta |
sa̱ha̱sriṇa̭ṃ śa̱tina̭ṃ śūśu̱vāṃsa̭ṃ prā̱tarma̱kṣū dhi̱yāva̭surjagamyāt ||15||
10 parāśaraḥ śāktyaḥ| agniḥ| dvipadā virāṭ|
pa̱śvā na tā̱yuṃ, guhā̱ cata̭nta̱ṃ namo̭ yujā̱naṃ, namo̱ vaha̭ntam ||1||
sa̱joṣā̱ dhīrā̭:, pa̱dairanṷ gma̱nnupa̭ tvā sīda̱n, viśve̱ yaja̭trāḥ ||1|| 2
ṛ̱tasya̭ de̱vā, anṷ vra̱tā gu̱rbhuva̱t pari̭ṣṭi̱rdyaurna bhūma̭ ||3||
vardha̭ntī̱māpa̭:, pa̱nvā suśi̭śvimṛ̱tasya̱ yonā̱, garbhe̱ sujā̭tam ||2|| 4
pu̱ṣṭirna ra̱ṇvā, kṣi̱tirna pṛ̱thvī gi̱rirna bhujma̱, kṣodo̱ na śa̱mbhu ||5||
atyo̱ nājma̱n, tsarga̭pratakta̱: sindhu̱rna kṣoda̱:, ka ī̭ṃ varāte ||3|| 6
jā̱miḥ sindhṷ̄nā̱ṃ, bhrātḙva̱ svasrā̱mibhyā̱nna rājā̱, vanā̭nyatti ||7||
yad vāta̭jūto̱, vanā̱ vyasthā̭da̱gnirha̭ dāti̱, romā̭ pṛthi̱vyāḥ ||4|| 8
śvasi̭tya̱psu, ha̱ṃso na sīda̱n kratvā̱ ceti̭ṣṭho, vi̱śāmṷṣa̱rbhut ||9||
somo̱ na ve̱dhā, ṛ̱tapra̭jātaḥ pa̱śurna śiśvā̭, vi̱bhurdū̱rebhā̭: ||5|| 10
10 parāśaraḥ śāktyaḥ| agniḥ| dvipadā virāṭ|
ra̱yirna ci̱trā, sūro̱ na sa̱ṃdṛgāyu̱rna prā̱ṇo, nityo̱ na sū̱nuḥ 1
takvā̱ na bhūrṇi̱rvanā̭ siṣakti̱ payo̱ na dhe̱nuḥ, śuci̭rvi̱bhāvā̭ ||1|| 2
dā̱dhāra̱ kṣema̱moko̱ na ra̱ṇvo yavo̱ na pa̱kvo, jetā̱ janā̭nām 3
ṛṣi̱rna stubhvā̭, vi̱kṣu pra̭śa̱sto vā̱jī na prī̱to, vayo̭ dadhāti ||2|| 4
du̱roka̭śoci̱:, kratu̱rna nityo̭ jā̱yeva̱ yonā̱vara̱ṃ viśva̭smai 5
ci̱tro yadabhrā̭ṭ, chve̱to na vi̱kṣu ratho̱ na ru̱kmī, tve̱ṣaḥ sa̱matsṷ ||3|| 6
senḙva sṛ̱ṣṭāma̭ṃ dadhā̱tyastu̱rna di̱dyut, tve̱ṣapra̭tīkā 7
ya̱mo ha̭ jā̱to, ya̱mo jani̭tvaṃ jā̱raḥ ka̱nīnā̱ṃ, pati̱rjanī̭nām ||4|| 8
taṃ va̭śca̱rāthā̭, va̱yaṃ va̭sa̱tyāsta̱ṃ na gāvo̱, nakṣa̭nta i̱ddham 9
sindhu̱rna kṣoda̱:, pra nīcī̭raino̱nnava̭nta̱ gāva̱:, sva 1 rdṛśī̭ke ||5|| 10
10 parāśaraḥ śāktyaḥ| agniḥ| dvipadā virāṭ|
vanḙṣu jā̱yurmartḙṣu mi̱tro vṛ̭ṇī̱te śru̱ṣṭiṃ, rājḙvāju̱ryam 1
kṣemo̱ na sā̱dhuḥ, kratu̱rna bha̱dro bhuva̭tsvā̱dhī, rhotā̭ havya̱vāṭ ||1|| 2
haste̱ dadhā̭no, nṛ̱mṇā viśvā̱nyamḙ de̱vān dhā̱d guhā̭ ni̱ṣīda̭n 3
vi̱dantī̱matra̱, naro̭ dhiya̱ṃdhā hṛ̱dā yat ta̱ṣṭān mantrā̱~ aśa̭ṃsan ||2|| 4
a̱jo na kṣāṃ, dā̱dhāra̭ pṛthi̱vīṃ ta̱stambha̱ dyāṃ mantrḙbhiḥ sa̱tyaiḥ 5
pri̱yā pa̱dāni̭, pa̱śvo ni pā̭hi vi̱śvāyṷragne, gu̱hā guha̭ṃ gāḥ ||3|| 6
ya ī̭ṃ ci̱keta̱, guhā̱ bhava̭nta̱mā yaḥ sa̱sāda̱ dhārā̭mṛ̱tasya̭ 7
vi ye cṛ̱tantyṛ̱tā sapa̭nta̱ ādid vasṷ̄ni̱ pra va̭vācāsmai ||4|| 8
vi yo vī̱rutsu̱, rodha̭nmahi̱tvota pra̱jā, u̱ta pra̱sūṣva̱ntaḥ 9
citti̭ra̱pāṃ, damḙ vi̱śvāyu̱: sadmḙva̱ dhīrā̭:, sa̱ṃmāya̭ cakruḥ ||5|| 10
10 parāśaraḥ śāktyaḥ| agniḥ| dvipadā virāṭ|
śrī̱ṇannupa̭ sthā̱d, diva̭ṃ bhura̱ṇyuḥ sthā̱tuśca̱ratha̭ma̱ktūn vyṷ̄rṇot ||1||
pari̱ yadḙṣā̱meko̱ viśvḙṣā̱ṃ bhuva̭d de̱vo, de̱vānā̭ṃ mahi̱tvā ||12||
ādit te viśve̱ kratṷṃ juṣanta̱ śuṣkā̱d yad dḙva, jī̱vo jani̭ṣṭhāḥ ||3||
bhaja̭nta̱ viśvḙ, deva̱tvaṃ nāma̭ ṛ̱taṃ sapa̭nto, a̱mṛta̱mevai̭: ||24||
ṛ̱tasya̱ preṣā̭ ṛ̱tasya̭ dhī̱tirvi̱śvāyu̱rviśve̱ apā̭ṃsi cakruḥ ||5||
yastubhya̱ṃ dāśā̱d, yo vā̭ te̱ śikṣā̱t tasmai̭ ciki̱tvān ra̱yiṃ da̭yasva ||3||6||
hotā̱ niṣa̭tto̱, mano̱rapa̭tye̱ sa ci̱nnvā̭sā̱ṃ, patī̭ rayī̱ṇām ||7||
i̱cchanta̱ reto̭, mi̱thasta̱nūṣu̱ saṃ jā̭nata̱ svairdakṣai̱ramṷ̄rāḥ ||4||8||
pi̱turna pu̱trāḥ, kratṷṃ juṣanta̱ śroṣa̱n ye a̭sya̱, śāsa̭ṃ tu̱rāsa̭: ||9||
vi rāya̭ aurṇo̱d, dura̭: puru̱kṣuḥ pi̱peśa̱ nāka̱ṃ, stṛbhi̱rdamṷ̄nāḥ ||5||10||
10 parāśaraḥ śāktyaḥ| agniḥ| dvipadā virāṭ|
śu̱kraḥ śṷśu̱kvā~, u̱ṣo na jā̱raḥ pa̱prā sa̭mī̱cī, di̱vo na jyoti̭: ||1||
pari̱ prajā̭ta̱:, kratvā̭ babhūtha̱ bhuvo̭ de̱vānā̭ṃ, pi̱tā pu̱traḥ san ||12||
ve̱dhā adṛ̭pto, a̱gnirvi̭jā̱nannūdha̱rna gonā̱ṃ, svādmā̭ pitū̱nām ||3||
jane̱ na śeva̭, ā̱hūrya̱: san madhye̱ niṣa̭tto, ra̱ṇvo dṷro̱ṇe ||24||
pu̱tro na jā̱to, ra̱ṇvo dṷro̱ṇe vā̱jī na prī̱to viśo̱ vi tā̭rīt ||5||
viśo̱ yadahve̱, nṛbhi̱: sanī̭ḻā a̱gnirdḙva̱tvā, viśvā̭nyaśyāḥ ||3||6||
naki̭ṣṭa e̱tā, vra̱tā mi̭nanti̱ nṛbhyo̱ yade̱bhyaḥ, śru̱ṣṭiṃ ca̱kartha̭ ||7||
tat tu te̱ daṃso̱, yadaha̭ntsamā̱nairnṛbhi̱ryad yu̱kto, vi̱ve rapā̭ṃsi ||4||8||
u̱ṣo na jā̱ro, vi̱bhāvo̱sraḥ saṃjñā̭tarūpa̱ścikḙtadasmai ||9||
tmanā̱ vaha̭nto̱ duro̱ vyṛ̭ṇva̱n nava̭nta̱ viśve̱ sva 1 rdṛśī̭ke ||5||10||
11 parāśaraḥ śāktyaḥ| agniḥ| dvipadā virāṭ|
va̱nema̭ pū̱rvīra̱ryo ma̭nī̱ṣā a̱gniḥ su̱śoko̱, viśvā̭nyaśyāḥ ||1||
ā daivyā̭ni, vra̱tā ci̭ki̱tvānā mānṷṣasya̱, jana̭sya̱ janma̭ ||12||
garbho̱ yo a̱pāṃ, garbho̱ vanā̭nā̱ṃ garbha̭śca sthā̱tāṃ, garbha̭śca̱rathā̭m ||3||
adraṷ cidasmā, a̱ntardṷro̱ṇe vi̱śāṃ na viśvo̭, a̱mṛta̭: svā̱dhīḥ ||24||
sa hi kṣa̱pāvā̭~, a̱gnī ra̭yī̱ṇāṃ dāśa̱d yo a̭smā̱, ara̭ṃ sū̱ktaiḥ ||5||
e̱tā ci̭kitvo̱, bhūmā̱ ni pā̭hi de̱vānā̱ṃ janma̱, martā̭ṃśca vi̱dvān ||3||6||
vardhā̱nyaṃ pū̱rvīḥ, kṣa̱po virṷ̄pāḥ sthā̱tuśca̱ ratha̭mṛ̱tapra̭vītam ||7||
arā̭dhi̱ hotā̱, sva 1rniṣa̭ttaḥ kṛ̱ṇvan viśvā̱nyapā̭ṃsi sa̱tyā ||4||8||
goṣu̱ praśa̭sti̱ṃ, vanḙṣu dhiṣe̱ bhara̭nta̱ viśvḙ, ba̱liṃ sva̭rṇaḥ ||9||
vi tvā̱ nara̭:, puru̱trā sa̭paryan pi̱turna jivre̱rvi vedo̭ bharanta ||5||10||
sā̱dhurna gṛ̱dhnurastḙva̱ śūro̱ yātḙva bhī̱mastve̱ṣaḥ sa̱matsṷ ||6||11||
10 parāśaraḥ śāktyaḥ| agniḥ| triṣṭup|
upa̱ pra ji̭nvannuśa̱tīru̱śanta̱ṃ pati̱ṃ na nitya̱ṃ jana̭ya̱: sanī̭ḻāḥ |
svasā̭ra̱: śyāvī̱marṷṣīmajuṣrañ ci̱tramu̱cchantī̭mu̱ṣasa̱ṃ na gāva̭: ||1||
vī̱ḻu ci̭d dṛ̱hlā pi̱taro̭ na u̱kthairadri̭ṃ ruja̱nnaṅgi̭raso̱ ravḙṇa |
ca̱krurdi̱vo bṛ̭ha̱to gā̱tuma̱sme aha̱: sva̭rvividuḥ ke̱tumu̱srāḥ ||2||
dadha̭nnṛ̱taṃ dha̱naya̭nnasya dhī̱timādida̱ryo di̭dhi̱ṣvo̱ 3 vibhṛ̭trāḥ |
atṛ̭ṣyantīra̱paso̭ ya̱ntyacchā̭ de̱vāñjanma̱ praya̭sā va̱rdhaya̭ntīḥ ||3||
mathī̱d yadī̱ṃ vibhṛ̭to māta̱riśvā̭ gṛ̱hegṛ̭he śye̱to jenyo̱ bhūt |
ādī̱ṃ rājñe̱ na sahī̭yase̱ sacā̱ sannā dū̱tyaṃ 1 bhṛga̭vāṇo vivāya ||4||
ma̱he yat pi̱tra ī̱ṃ rasa̭ṃ di̱ve karava̭ tsarat pṛśa̱nya̭ściki̱tvān |
sṛ̱jadastā̭ dhṛṣa̱tā di̱dyuma̭smai̱ svāyā̭ṃ de̱vo dṷhi̱tari̱ tviṣi̭ṃ dhāt ||5||
sva ā yastubhya̱ṃ dama̱ ā vi̱bhāti̱ namo̭ vā̱ dāśā̭duśa̱to anu̱ dyūn |
vardho̭ agne̱ vayo̭ asya dvi̱barhā̱ yāsa̭d rā̱yā sa̱ratha̱ṃ yaṃ ju̱nāsi̭ ||6||
a̱gniṃ viśvā̭ a̱bhi pṛkṣa̭: sacante samu̱draṃ na sra̱vata̭: sa̱pta ya̱hvīḥ |
na jā̱mibhi̱rvi ci̭kite̱ vayo̭ no vi̱dā de̱veṣu̱ prama̭tiṃ ciki̱tvān ||7||
ā yadi̱ṣe nṛ̱pati̱ṃ teja̱ āna̱ṭ chuci̱ reto̱ niṣi̭kta̱ṃ dyaura̱bhīkḙ |
a̱gniḥ śardha̭manava̱dyaṃ yuvā̭naṃ svā̱dhya̭ṃ janayat sū̱daya̭cca ||8||
mano̱ na yo'dhva̭naḥ sa̱dya etyeka̭: sa̱trā sūro̱ vasva̭ īśe |
rājā̭nā mi̱trāvarṷṇā supā̱ṇī goṣṷ pri̱yama̱mṛta̱ṃ rakṣa̭māṇā ||9||
mā no̭ agne sa̱khyā pitryā̭ṇi̱ pra ma̭rṣiṣṭhā a̱bhi vi̱duṣka̱viḥ san |
nabho̱ na rū̱paṃ ja̭ri̱mā mi̭nāti pu̱rā tasyā̭ a̱bhiśa̭ste̱radhī̭hi ||10||
10 parāśaraḥ śāktyaḥ| agniḥ| triṣṭup|
ni kāvyā̭ ve̱dhasa̱: śaśva̭taska̱rhaste̱ dadhā̭no̱ naryā̭ pu̱rūṇi̭ |
a̱gnirbhṷvad rayi̱patī̭ rayī̱ṇāṃ sa̱trā ca̭krā̱ṇo a̱mṛtā̭ni̱ viśvā̭ ||1||
a̱sme va̱tsaṃ pari̱ ṣanta̱ṃ na vi̭ndanni̱cchanto̱ viśvḙ a̱mṛtā̱ amṷ̄rāḥ |
śra̱ma̱yuva̭: pada̱vyo̭ dhiya̱ṃdhāsta̱sthuḥ pa̱de pa̭ra̱me cārva̱gneḥ ||2||
ti̱sro yada̭gne śa̱rada̱stvāmicchuci̭ṃ ghṛ̱tena̱ śuca̭yaḥ sapa̱ryān |
nāmā̭ni cid dadhire ya̱jñiyā̱nyasṷ̄dayanta ta̱nva 1: sujā̭tāḥ ||3||
ā roda̭sī bṛha̱tī vevi̭dānā̱: pra ru̱driyā̭ jabhrire ya̱jñiyā̭saḥ |
vi̱danmarto̭ ne̱madhi̭tā ciki̱tvāna̱gniṃ pa̱de pa̭ra̱me ta̭sthi̱vāṃsa̭m ||4||
sa̱ṃjā̱nā̱nā upa̭ sīdannabhi̱jñu patnī̭vanto nama̱sya̭ṃ namasyan |
ri̱ri̱kvāṃsa̭sta̱nva̭: kṛṇvata̱ svāḥ sakhā̱ sakhyṷrni̱miṣi̱ rakṣa̭māṇāḥ ||5||
triḥ sa̱pta yad guhyā̭ni̱ tve it pa̱dāvi̭da̱nnihi̭tā ya̱jñiyā̭saḥ |
tebhī̭ rakṣante a̱mṛta̭ṃ sa̱joṣā̭: pa̱śūñca̭ sthā̱tṝñca̱ratha̭ṃ ca pāhi ||6||
vi̱dvā~ a̭gne va̱yunā̭ni kṣitī̱nāṃ vyā̭nu̱ṣak chu̱rudho̭ jī̱vasḙ dhāḥ |
a̱nta̱rvi̱dvā~ adhva̭no deva̱yānā̱nata̭ndro dū̱to a̭bhavo havi̱rvāṭ ||7||
svā̱dhyo̭ di̱va ā sa̱pta ya̱hvī rā̱yo duro̱ vyṛ̭ta̱jñā a̭jānan |
vi̱dad gavya̭ṃ sa̱ramā̭ dṛ̱hlamū̱rvaṃ yenā̱ nu ka̱ṃ mānṷṣī̱ bhoja̭te̱ viṭ ||8||
ā ye viśvā̭ svapa̱tyāni̭ ta̱sthuḥ kṛ̭ṇvā̱nāso̭ amṛta̱tvāya̭ gā̱tum |
ma̱hnā ma̱hadbhi̭: pṛthi̱vī vi ta̭sthe mā̱tā pu̱trairadi̭ti̱rdhāya̭se̱ veḥ ||9||
adhi̱ śriya̱ṃ ni da̭dhu̱ścārṷmasmin di̱vo yada̱kṣī a̱mṛtā̱ akṛ̭ṇvan |
adha̭ kṣaranti̱ sindha̭vo̱ na sṛ̱ṣṭāḥ pra nīcī̭ragne̱ arṷṣīrajānan ||10||
10 parāśaraḥ śāktyaḥ| agniḥ| triṣṭup|
ra̱yirna yaḥ pi̭tṛvi̱tto va̭yo̱dhāḥ su̱praṇī̭tiściki̱tuṣo̱ na śāsṷ: |
syo̱na̱śīrati̭thi̱rna prī̭ṇā̱no hotḙva̱ sadma̭ vidha̱to vi tā̭rīt ||1||
de̱vo na yaḥ sa̭vi̱tā sa̱tyama̭nmā̱ kratvā̭ ni̱pāti̭ vṛ̱janā̭ni̱ viśvā̭ |
pu̱ru̱pra̱śa̱sto a̱mati̱rna sa̱tya ā̱tmeva̱ śevo̭ didhi̱ṣāyyo̭ bhūt ||2||
de̱vo na yaḥ pṛ̭thi̱vīṃ vi̱śvadhā̭yā upa̱kṣeti̭ hi̱tami̭tro̱ na rājā̭ |
pu̱ra̱:sada̭: śarma̱sado̱ na vī̱rā a̭nava̱dyā pati̭juṣṭeva̱ nārī̭ ||3||
taṃ tvā̱ naro̱ dama̱ ā nitya̭mi̱ddhamagne̱ saca̭nta kṣi̱tiṣṷ dhru̱vāsṷ |
adhi̭ dyu̱mnaṃ ni da̭dhu̱rbhūrya̭smi̱n bhavā̭ vi̱śvāyṷrdha̱ruṇo̭ rayī̱ṇām ||4||
vi pṛkṣo̭ agne ma̱ghavā̭no aśyu̱rvi sū̱rayo̱ dada̭to̱ viśva̱māyṷ: |
sa̱nema̱ vāja̭ṃ sami̱theṣva̱ryo bhā̱gaṃ de̱veṣu̱ śrava̭se̱ dadhā̭nāḥ ||5||
ṛ̱tasya̱ hi dhe̱navo̭ vāvaśā̱nāḥ smadṷ̄dhnīḥ pī̱paya̭nta̱ dyubha̭ktāḥ |
pa̱rā̱vata̭: suma̱tiṃ bhikṣa̭māṇā̱ vi sindha̭vaḥ sa̱mayā̭ sasru̱radri̭m ||6||
tve a̭gne suma̱tiṃ bhikṣa̭māṇā di̱vi śravo̭ dadhire ya̱jñiyā̭saḥ |
naktā̭ ca ca̱kruru̱ṣasā̱ virṷ̄pe kṛ̱ṣṇaṃ ca̱ varṇa̭maru̱ṇaṃ ca̱ saṃ dhṷ: ||7||
yān rā̱ye martā̱ntsuṣṷ̄do agne̱ te syā̭ma ma̱ghavā̭no va̱yaṃ ca̭ |
chā̱yeva̱ viśva̱ṃ bhuva̭naṃ sisakṣyāpapri̱vān roda̭sī a̱ntari̭kṣam ||8||
arva̭dbhiragne̱ arva̭to̱ nṛbhi̱rnṝn vī̱rairvī̱rān va̭nuyāmā̱ tvotā̭: |
ī̱śā̱nāsa̭: pitṛvi̱ttasya̭ rā̱yo vi sū̱raya̭: śa̱tahi̭mā no aśyuḥ ||9||
e̱tā tḙ agna u̱cathā̭ni vedho̱ juṣṭā̭ni santu̱ mana̭se hṛ̱de ca̭ |
śa̱kema̭ rā̱yaḥ su̱dhuro̱ yama̱ṃ te 'dhi̱ śravo̭ de̱vabha̭kta̱ṃ dadhā̭nāḥ ||10||
9 gotamo rāhūgaṇaḥ| agniḥ| gāyatrī|
u̱pa̱pra̱yanto̭ adhva̱raṃ mantra̭ṃ vocemā̱gnayḙ | ā̱re a̱sme ca̭ śṛṇva̱te ||1||
yaḥ snīhi̭tīṣu pū̱rvyaḥ sa̭ṃjagmā̱nāsṷ kṛ̱ṣṭiṣṷ | ara̭kṣad dā̱śuṣe̱ gaya̭m ||2||
u̱ta brṷvantu ja̱ntava̱ uda̱gnirvṛ̭tra̱hāja̭ni | dha̱na̱ṃja̱yo raṇḙraṇe ||3||
yasya̭ dū̱to asi̱ kṣaye̱ veṣi̭ ha̱vyāni̭ vī̱tayḙ | da̱smat kṛ̱ṇoṣya̭dhva̱ram ||4||
tamit sṷha̱vyama̭ṅgiraḥ sude̱vaṃ sa̭haso yaho | janā̭ āhuḥ suba̱rhiṣa̭m ||5||
ā ca̱ vahā̭si̱ tā~ i̱ha de̱vā~ upa̱ praśa̭staye | ha̱vyā sṷścandra vī̱tayḙ ||6||
na yorṷpa̱bdiraśvya̭: śṛ̱ṇve ratha̭sya̱ kacca̱na | yada̭gne̱ yāsi̭ dū̱tya̭m ||7||
tvoto̭ vā̱jyahra̭yo̱ 'bhi pūrva̭smā̱dapa̭raḥ | pra dā̱śvā~ a̭gne asthāt ||8||
u̱ta dyu̱mat su̱vīrya̭ṃ bṛ̱hada̭gne vivāsasi | de̱vebhyo̭ deva dā̱śuṣḙ ||9||
5 gotamo rāhūgaṇaḥ| agniḥ| gāyatrī|
ju̱ṣasva̭ sa̱pratha̭stama̱ṃ vaco̭ de̱vapsa̭rastamam |
ha̱vyā juhvā̭na ā̱sani̭ ||1||
athā̭ te aṅgirasta̱māgnḙ vedhastama pri̱yam |
vo̱cema̱ brahma̭ sāna̱si ||2||
kastḙ jā̱mirjanā̭nā̱magne̱ ko dā̱śva̭dhvaraḥ |
ko ha̱ kasmi̭nnasi śri̱taḥ ||3||
tvaṃ jā̱mirjanā̭nā̱magnḙ mi̱tro a̭si pri̱yaḥ |
sakhā̱ sakhi̭bhya̱ īḍya̭: ||4||
yajā̭ no mi̱trāvarṷṇā̱ yajā̭ de̱vā~ ṛ̱taṃ bṛ̱hat |
agne̱ yakṣi̱ svaṃ dama̭m ||5||
5 gotamo rāhūgaṇaḥ| agniḥ| triṣṭup|
kā ta̱ upḙti̱rmana̭so̱ varā̭ya̱ bhuva̭dagne̱ śaṃta̭mā̱ kā ma̭nī̱ṣā |
ko vā̭ ya̱jñaiḥ pari̱ dakṣa̭ṃ ta āpa̱ kena̭ vā te̱ mana̭sā dāśema ||1||
ehya̭gna i̱ha hotā̱ ni ṣī̱dāda̭bdha̱: su pṷrae̱tā bha̭vā naḥ |
ava̭tāṃ tvā̱ roda̭sī viśvami̱nve yajā̭ ma̱he saṷmana̱sāya̭ de̱vān ||2||
pra su viśvā̭n ra̱kṣaso̱ dhakṣya̭gne̱ bhavā̭ ya̱jñānā̭mabhiśasti̱pāvā̭ |
athā va̭ha̱ soma̭pati̱ṃ hari̭bhyāmāti̱thyama̭smai cakṛmā su̱dāvnḙ ||3||
pra̱jāva̭tā̱ vaca̭sā̱ vahni̭rā̱sā '' ca̭ hu̱ve ni ca̭ satsī̱ha de̱vaiḥ |
veṣi̭ ho̱tramu̱ta po̱traṃ ya̭jatra bo̱dhi pra̭yantarjanita̱rvasṷ̄nām ||4||
yathā̱ vipra̭sya̱ manṷṣo ha̱virbhi̭rde̱vā~ aya̭jaḥ ka̱vibhi̭: ka̱viḥ san |
e̱vā ho̭taḥ satyatara̱ tvama̱dyāgnḙ ma̱ndrayā̭ ju̱hvā̭ yajasva ||5||
5 gotamo rāhūgaṇaḥ| agniḥ| triṣṭup|
ka̱thā dā̭śemā̱gnaye̱ kāsmai̭ de̱vajṷṣṭocyate bhā̱mine̱ gīḥ |
yo martyḙṣva̱mṛta̭ ṛ̱tāvā̱ hotā̱ yaji̭ṣṭha̱ it kṛ̱ṇoti̭ de̱vān ||1||
yo a̭dhva̱reṣu̱ śaṃta̭ma ṛ̱tāvā̱ hotā̱ tamū̱ namo̭bhi̱rā kṛ̭ṇudhvam |
a̱gniryad vermartā̭ya de̱vāntsa cā̱ bodhā̭ti̱ mana̭sā yajāti ||2||
sa hi kratu̱: sa marya̱: sa sā̱dhurmi̱tro na bhū̱dadbhṷtasya ra̱thīḥ |
taṃ medhḙṣu pratha̱maṃ dḙva̱yantī̱rviśa̱ upa̭ bruvate da̱smamārī̭: ||3||
sa no̭ nṛ̱ṇāṃ nṛta̭mo ri̱śādā̭ a̱gnirgiro'va̭sā vetu dhī̱tim |
tanā̭ ca̱ ye ma̱ghavā̭na̱: śavi̭ṣṭhā̱ vāja̭prasūtā i̱ṣaya̭nta̱ manma̭ ||4||
e̱vāgnirgota̭mebhirṛ̱tāvā̱ viprḙbhirastoṣṭa jā̱tavḙdāḥ |
sa ḙṣu dyu̱mnaṃ pī̭paya̱t sa vāja̱ṃ sa pu̱ṣṭiṃ yā̭ti̱ joṣa̱mā ci̭ki̱tvān ||5||
5 gotamo rāhūgaṇaḥ| agniḥ| gāyatrī|
a̱bhi tvā̱ gota̭mā gi̱rā jāta̭vedo̱ vica̭rṣaṇe |
dyu̱mnaira̱bhi pra ṇo̭numaḥ ||1||
tamṷ tvā̱ gota̭mo gi̱rā rā̱yaskā̭mo duvasyati |
dyu̱mnaira̱bhi pra ṇo̭numaḥ ||2||
tamṷ tvā vāja̱sāta̭mamaṅgira̱svaddha̭vāmahe |
dyu̱mnaira̱bhi pra ṇo̭numaḥ ||3||
tamṷ tvā vṛtra̱hanta̭ma̱ṃ yo dasyṷ̄~ravadhūnu̱ṣe |
dyu̱mnaira̱bhi pra ṇo̭numaḥ ||4||
avo̭cāma̱ rahṷ̄gaṇā a̱gnaye̱ madhṷma̱d vaca̭: |
dyu̱mnaira̱bhi pra ṇo̭numaḥ ||5||
12 gotamo rāhūgaṇaḥ| 1-3agniḥ madhyamo' gnirvā, 4-12 agniḥ| 1-3 triṣṭup, 4-6 uṣṇik, 7-12 gāyatrī |
hira̭ṇyakeśo̱ raja̭so visā̱re 'hi̱rdhuni̱rvāta̭ iva̱ dhrajī̭mān |
śuci̭bhrājā u̱ṣaso̱ navḙdā̱ yaśa̭svatīrapa̱syuvo̱ na sa̱tyāḥ ||1||
ā tḙ supa̱rṇā a̭minanta̱~ evai̭: kṛ̱ṣṇo no̭nāva vṛṣa̱bho yadī̱dam |
śi̱vābhi̱rna smaya̭mānābhi̱rāgā̱t pata̭nti̱ miha̭: sta̱naya̭ntya̱bhrā ||2||
yadī̭mṛ̱tasya̱ paya̭sā̱ piyā̭no̱ naya̭nnṛ̱tasya̭ pa̱thibhī̱ raji̭ṣṭhaiḥ |
a̱rya̱mā mi̱tro varṷṇa̱: pari̭jmā̱ tvaca̭ṃ pṛñca̱ntyupa̭rasya̱ yonaṷ ||3||
agne̱ vāja̭sya̱ goma̭ta̱ īśā̭naḥ sahaso yaho | a̱sme dhḙhi jātavedo̱ mahi̱ śrava̭: ||4||
sa i̭dhā̱no vasṷṣka̱vira̱gnirī̱ḻenyo̭ gi̱rā | re̱vada̱smabhya̭ṃ purvaṇīka dīdihi ||5||
kṣa̱po rā̭jannu̱ta tmanāgne̱ vasto̭ru̱toṣasa̭: | sa ti̭gmajambha ra̱kṣaso̭ daha̱ prati̭ ||6||
avā̭ no agna ū̱tibhi̭rgāya̱trasya̱ prabha̭rmaṇi | viśvā̭su dhī̱ṣu va̭ndya ||7||
ā no̭ agne ra̱yiṃ bha̭ra satrā̱sāha̱ṃ varḙṇyam | viśvā̭su pṛ̱tsu du̱ṣṭara̭m ||8||
ā no̭ agne suce̱tunā̭ ra̱yiṃ vi̱śvāyṷpoṣasam | mā̱rḍī̱kaṃ dhḙhi jī̱vasḙ ||9||
pra pū̱tāsti̱gmaśo̭ciṣe̱ vāco̭ gotamā̱gnayḙ | bhara̭sva sumna̱yurgira̭: ||10||
yo no̭ agne'bhi̱dāsa̱tyanti̭ dū̱re pa̭dī̱ṣṭa saḥ | a̱smāka̱mid vṛ̱dhe bha̭va ||11||
sa̱ha̱srā̱kṣo vica̭rṣaṇira̱gnī rakṣā̭ṃsi sedhati | hotā̭ gṛṇīta u̱kthya̭: ||12||
16 gotamo rāhūgaṇaḥ| indraḥ, 16 indraḥ, (atharvā, manuḥ dadhyaṅ ca)| paṃktiḥ|
i̱tthā hi soma̱ inmadḙ bra̱hmā ca̱kāra̱ vardha̭nam |
śavi̭ṣṭha vajri̱nnoja̭sā pṛthi̱vyā niḥ śa̭śā̱ ahi̱marca̱nnanṷ sva̱rājya̭m ||1||
sa tvā̭mada̱d vṛṣā̱ mada̱: soma̭: śye̱nābhṛ̭taḥ su̱taḥ |
yenā̭ vṛ̱traṃ nira̱dbhyo ja̱ghantha̭ vajri̱nnoja̱sārca̱nnanṷ sva̱rājya̭m ||2||
prehya̱bhī̭hi dhṛṣṇu̱hi na te̱ vajro̱ ni ya̭ṃsate |
indra̭ nṛ̱mṇaṃ hi te̱ śavo̱ hano̭ vṛ̱traṃ jayā̭ a̱po 'rca̱nnanṷ sva̱rājya̭m ||3||
niri̭ndra̱ bhūmyā̱ adhi̭ vṛ̱traṃ ja̭ghantha̱ nirdi̱vaḥ |
sṛ̱jā ma̱rutva̭tī̱rava̭ jī̱vadha̭nyā i̱mā a̱po 'rca̱nnanṷ sva̱rājya̭m ||4||
indro̭ vṛ̱trasya̱ dodha̭ta̱: sānu̱ṃ vajrḙṇa hīḻi̱taḥ |
a̱bhi̱kramyāva̭ jighnate̱ 'paḥ sarmā̭ya co̱daya̱nnarca̱nnanṷ sva̱rājya̭m ||5||
adhi̱ sānau̱ ni ji̭ghnate̱ vajrḙṇa śa̱tapa̭rvaṇā |
ma̱ndā̱na indro̱ andha̭sa̱: sakhi̭bhyo gā̱tumi̭ccha̱tyarca̱nnanṷ sva̱rājya̭m ||6||
indra̱ tubhya̱mida̭dri̱vo 'nṷttaṃ vajrin vī̱rya̭m |
yaddha̱ tyaṃ mā̱yina̭ṃ mṛ̱gaṃ tamu̱ tvaṃ mā̱yayā̭vadhī̱rarca̱nnanṷ sva̱rājya̭m ||7||
vi te̱ vajrā̭so asthirannava̱tiṃ nā̱vyā̱ 3 anṷ |
ma̱hat ta̭ indra vī̱rya̭ṃ bā̱hvoste̱ bala̭ṃ hi̱tamarca̱nnanṷ sva̱rājya̭m ||8||
sa̱hasra̭ṃ sā̱kama̭rcata̱ pari̭ ṣṭobhata viṃśa̱tiḥ |
śa̱taina̱manva̭nonavu̱rindrā̭ya̱ brahmodya̭ta̱marca̱nnanṷ sva̱rājya̭m ||9||
indro̭ vṛ̱trasya̱ tavi̭ṣī̱ṃ nira̭ha̱ntsaha̭sā̱ saha̭: |
ma̱hat tada̭sya̱ pauṃsya̭ṃ vṛ̱traṃ ja̭gha̱nvā~ a̭sṛja̱darca̱nnanṷ sva̱rājya̭m ||10||
i̱me ci̱t tava̭ ma̱nyave̱ vepḙte bhi̱yasā̭ ma̱hī |
yadi̭ndra vajri̱nnoja̭sā vṛ̱traṃ ma̱rutvā̱~ ava̭dhī̱rarca̱nnanṷ sva̱rājya̭m ||11||
na vepa̭sā̱ na ta̭nya̱tendra̭ṃ vṛ̱tro vi bī̭bhayat |
a̱bhyḙna̱ṃ vajra̭ āya̱saḥ sa̱hasra̭bhṛṣṭirāya̱tārca̱nnanṷ sva̱rājya̭m ||12||
yad vṛ̱traṃ tava̭ cā̱śani̱ṃ vajrḙṇa sa̱mayo̭dhayaḥ |
ahi̭mindra̱ jighā̭ṃsato di̱vi tḙ badbadhe̱ śavo 'rca̱nnanṷ sva̱rājya̭m ||13||
a̱bhi̱ṣṭa̱ne tḙ adrivo̱ yat sthā jaga̭cca rejate |
tvaṣṭā̭ ci̱t tava̭ ma̱nyava̱ indra̭ vevi̱jyatḙ bhi̱yārca̱nnanṷ sva̱rājya̭m ||14||
na̱hi nu yāda̭dhī̱masīndra̱ṃ ko vī̱ryā̭ pa̱raḥ |
tasmi̭nnṛ̱mṇamu̱ta kratṷṃ de̱vā ojā̭ṃsi̱ saṃ da̭dhu̱rarca̱nnanṷ sva̱rājya̭m ||15||
yāmatha̭rvā̱ manṷṣpi̱tā da̱dhyaṅ dhiya̱matna̭ta |
tasmi̱n brahmā̭ṇi pū̱rvathendra̭ u̱kthā sama̭gma̱tārca̱nnanṷ sva̱rājya̭m ||16||
9 gotamo rāhūgaṇaḥ| indraḥ| paṃktiḥ|
indro̱ madā̭ya vāvṛdhe̱ śava̭se vṛtra̱hā nṛbhi̭: |
taminma̱hatsvā̱jiṣū̱temarbhḙ havāmahe̱ sa vājḙṣu̱ pra no̭'viṣat ||1||
asi̱ hi vī̭ra̱ senyo 'si̱ bhūri̭ parāda̱diḥ |
asi̭ da̱bhrasya̭ cid vṛ̱dho yaja̭mānāya śikṣasi sunva̱te bhūri̭ te̱ vasṷ ||2||
yadu̱dīra̭ta ā̱jayo̭ dhṛ̱ṣṇavḙ dhīyate̱ dhanā̭ |
yu̱kṣvā ma̭da̱cyutā̱ harī̱ kaṃ hana̱: kaṃ vasaṷ dadho̱ 'smā~ i̭ndra̱ vasaṷ dadhaḥ ||3||
kratvā̭ ma̱hā~ a̭nuṣva̱dhaṃ bhī̱ma ā vā̭vṛdhe̱ śava̭: |
śri̱ya ṛ̱ṣva ṷpā̱kayo̱rni śi̱prī hari̭vān dadhe̱ hasta̭yo̱rvajra̭māya̱sam ||4||
ā pa̭prau̱ pārthi̭va̱ṃ rajo̭ badba̱dhe ro̭ca̱nā di̱vi |
na tvāvā̭~ indra̱ kaśca̱na na jā̱to na ja̭niṣya̱te 'ti̱ viśva̭ṃ vavakṣitha ||5||
yo a̱ryo ma̭rta̱bhoja̭naṃ parā̱dadā̭ti dā̱śuṣḙ |
indro̭ a̱smabhya̭ṃ śikṣatu̱ vi bha̭jā̱ bhūri̭ te̱ vasṷ bhakṣī̱ya tava̱ rādha̭saḥ ||6||
madḙmade̱ hi no̭ da̱diryū̱thā gavā̭mṛju̱kratṷ: |
saṃ gṛ̭bhāya pu̱rū śa̱tobha̭yāha̱styā vasṷ śiśī̱hi rā̱ya ā bha̭ra ||7||
mā̱daya̭sva su̱te sacā̱ śava̭se śūra̱ rādha̭se |
vi̱dmā hi tvā̭ purū̱vasu̱mupa̱ kāmā̭ntsasṛ̱jmahe 'thā̭ no'vi̱tā bha̭va ||8||
e̱te ta̭ indra ja̱ntavo̱ viśva̭ṃ puṣyanti̱ vārya̭m |
a̱ntarhi khyo janā̭nāma̱ryo vedo̱ adā̭śuṣā̱ṃ teṣā̭ṃ no̱ veda̱ ā bha̭ra ||9||
6 gotamo rāhūgaṇaḥ| indraḥ| paṃktiḥ, 6 jagatī|
upo̱ ṣu śṛ̭ṇu̱hī giro̱ magha̭va̱n māta̭thā iva |
ya̱dā na̭: sū̱nṛtā̭vata̱: kara̱ āda̱rthayā̭sa̱ id yojā̱ nvi̭ndra te̱ harī̭ ||1||
akṣa̱nnamī̭madanta̱ hyava̭ pri̱yā a̭dhūṣata |
asto̭ṣata̱ svabhā̭navo̱ viprā̱ navi̭ṣṭhayā ma̱tī yojā̱ nvi̭ndra te̱ harī̭ ||2||
su̱sa̱ṃdṛśa̭ṃ tvā va̱yaṃ magha̭van vandiṣī̱mahi̭ |
pra nū̱naṃ pū̱rṇava̭ndhuraḥ stu̱to yā̭hi̱ vaśā̱~ anu̱ yojā̱ nvi̭ndra te̱ harī̭ ||3||
sa ghā̱ taṃ vṛṣa̭ṇa̱ṃ ratha̱madhi̭ tiṣṭhāti go̱vida̭m |
yaḥ pātra̭ṃ hāriyoja̱naṃ pū̱rṇami̭ndra̱ cikḙtati̱ yojā̱ nvi̭ndra te̱ harī̭ ||4||
yu̱ktastḙ astu̱ dakṣi̭ṇa u̱ta sa̱vyaḥ śa̭takrato |
tena̭ jā̱yāmupa̭ pri̱yāṃ ma̭ndā̱no yā̱hyandha̭so̱ yojā̱ nvi̭ndra te̱ harī̭ ||5||
yu̱najmi̭ te̱ brahma̭ṇā ke̱śinā̱ harī̱ upa̱ pra yā̭hi dadhi̱ṣe gabha̭styoḥ |
ut tvā̭ su̱tāso̭ rabha̱sā a̭mandiṣuḥ pūṣa̱ṇvān va̭jri̱ntsamu̱ patnyā̭madaḥ ||6||
6 gotamo rāhūgaṇaḥ| indraḥ| jagatī|
aśvā̭vati pratha̱mo goṣṷ gacchati suprā̱vīri̭ndra̱ martya̱stavo̱tibhi̭: |
tamit pṛ̭ṇakṣi̱ vasṷnā̱ bhavī̭yasā̱ sindhu̱māpo̱ yathā̱bhito̱ vicḙtasaḥ ||1||
āpo̱ na de̱vīrupa̭ yanti ho̱triya̭ma̱vaḥ pa̭śyanti̱ vita̭ta̱ṃ yathā̱ raja̭: |
prā̱cairde̱vāsa̱: pra ṇa̭yanti deva̱yuṃ bra̭hma̱priya̭ṃ joṣayante va̱rā i̭va ||2||
adhi̱ dvayo̭radadhā u̱kthyaṃ 1 vaco̭ ya̱tasrṷcā mithu̱nā yā sa̭pa̱ryata̭: |
asa̭ṃyatto vra̱te tḙ kṣeti̱ puṣya̭ti bha̱drā śa̱ktiryaja̭mānāya sunva̱te ||3||
ādaṅgi̭rāḥ pratha̱maṃ da̭dhire̱ vaya̭ i̱ddhāgna̭ya̱: śamyā̱ ye sṷkṛ̱tyayā̭ |
sarva̭ṃ pa̱ṇeḥ sama̭vindanta̱ bhoja̭na̱maśvā̭vanta̱ṃ goma̭nta̱mā pa̱śuṃ nara̭: ||4||
ya̱jñairatha̭rvā pratha̱maḥ pa̱thasta̭te̱ tata̱: sūryo̭ vrata̱pā ve̱na āja̭ni |
ā gā ā̭jadu̱śanā̭ kā̱vyaḥ sacā̭ ya̱masya̭ jā̱tama̱mṛta̭ṃ yajāmahe ||5||
ba̱rhirvā̱ yat sva̭pa̱tyāya̭ vṛ̱jyate̱ 'rko vā̱ śloka̭mā̱ghoṣa̭te di̱vi |
grāvā̱ yatra̱ vada̭ti kā̱ruru̱kthya 1 stasyedindro̭ abhipi̱tveṣṷ raṇyati ||6||
20 gotamo rāhūgaṇaḥ| indraḥ| 1-6 anuṣṭap, 7-9 uṣṇik, 10-12 paṃktiḥ, 13-15gāyatrī, 16-18 triṣṭup(pragā thaḥ-) 19 bṛhatī, 20 satobṛhatī|
asā̭vi̱ soma̭ indra te̱ śavi̭ṣṭha dhṛṣṇa̱vā ga̭hi |
ā tvā̭ pṛṇaktvindri̱yaṃ raja̱: sūryo̱ na ra̱śmibhi̭: ||1||
indra̱middharī̭ vaha̱to 'pra̭tidhṛṣṭaśavasam |
ṛṣī̭ṇāṃ ca stu̱tīrupa̭ ya̱jñaṃ ca̱ mānṷṣāṇām ||2||
ā ti̭ṣṭha vṛtraha̱n ratha̭ṃ yu̱ktā te̱ brahma̭ṇā̱ harī̭ |
a̱rvā̱cīna̱ṃ su te̱ mano̱ grāvā̭ kṛṇotu va̱gnunā̭ ||3||
i̱mami̭ndra su̱taṃ pi̭ba̱ jyeṣṭha̱mama̭rtya̱ṃ mada̭m |
śu̱krasya̭ tvā̱bhya̭kṣara̱n dhārā̭ ṛ̱tasya̱ sāda̭ne ||4||
indrā̭ya nū̱nama̭rcato̱kthāni̭ ca bravītana |
su̱tā a̭matsu̱rinda̭vo̱ jyeṣṭha̭ṃ namasyatā̱ saha̭: ||5||
naki̱ṣṭvad ra̱thīta̭ro̱ harī̱ yadi̭ndra̱ yaccha̭se |
naki̱ṣṭvānṷ ma̱jmanā̱ naki̱: svaśva̭ ānaśe ||6||
ya eka̱ id vi̱daya̭te̱ vasu̱ martā̭ya dā̱śuṣḙ |
īśā̭no̱ apra̭tiṣkuta̱ indro̭ a̱ṅga ||7||
ka̱dā marta̭marā̱dhasa̭ṃ pa̱dā kṣumpa̭miva sphurat |
ka̱dā na̭: śuśrava̱d gira̱ indro̭ a̱ṅga ||8||
yaści̱ddhi tvā̭ ba̱hubhya̱ ā su̱tāvā̭~ ā̱vivā̭sati |
u̱graṃ tat pa̭tyate̱ śava̱ indro̭ a̱ṅga ||9||
svā̱dori̱tthā vi̭ṣū̱vato̱ madhva̭: pibanti gau̱rya̭: |
yā indrḙṇa sa̱yāva̭rī̱rvṛṣṇā̱ mada̭nti śo̱bhase̱ vasvī̱ranṷ sva̱rājya̭m ||10||
tā a̭sya pṛśanā̱yuva̱: soma̭ṃ śrīṇanti̱ pṛśna̭yaḥ |
pri̱yā indra̭sya dhe̱navo̱ vajra̭ṃ hinvanti̱ sāya̭ka̱ṃ vasvī̱ranṷ sva̱rājya̭m ||11||
tā a̭sya̱ nama̭sā̱ saha̭: sapa̱ryanti̱ pracḙtasaḥ |
vra̱tānya̭sya saścire pu̱rūṇi̭ pū̱rvaci̭ttaye̱ vasvī̱ranṷ sva̱rājya̭m ||12||
indro̭ dadhī̱co a̱sthabhi̭rvṛ̱trāṇyapra̭tiṣkutaḥ | ja̱ghāna̭ nava̱tīrnava̭ ||13||
i̱cchannaśva̭sya̱ yacchira̱: parva̭te̱ṣvapa̭śritam | tad vi̭daccharya̱ṇāva̭ti ||14||
atrāha̱ gora̭manvata̱ nāma̱ tvaṣṭṷrapī̱cya̭m | i̱tthā ca̱ndrama̭so gṛ̱he ||15||
ko a̱dya yṷṅkte dhu̱ri gā ṛ̱tasya̱ śimī̭vato bhā̱mino̭ durhṛṇā̱yūn |
ā̱sanni̭ṣūn hṛ̱tsvaso̭ mayo̱bhūn ya ḙṣāṃ bhṛ̱tyāmṛ̱ṇadha̱t sa jī̭vāt ||16||
ka ī̭ṣate tu̱jyate̱ ko bi̭bhāya̱ ko ma̭ṃsate̱ santa̱mindra̱ṃ ko anti̭ |
kasto̱kāya̱ ka ibhā̭yo̱ta rā̱ye 'dhi̭ bravat ta̱nve̱ 3 ko janā̭ya ||17||
ko a̱gnimī̭ṭṭe ha̱viṣā̭ ghṛ̱tena̭ sru̱cā ya̭jātā ṛ̱tubhi̭rdhru̱vebhi̭: |
kasmai̭ de̱vā ā va̭hānā̱śu homa̱ ko ma̭ṃsate vī̱tiho̭traḥ sude̱vaḥ ||18||
tvama̱ṅga pra śa̭ṃsiṣo de̱vaḥ śa̭viṣṭha̱ martya̭m |
na tvada̱nyo ma̭ghavannasti marḍi̱tendra̱ bravī̭mi te̱ vaca̭: ||19||
mā te̱ rādhā̭ṃsi̱ mā ta̭ ū̱tayo̭ vaso̱ 'smān kadā̭ ca̱nā da̭bhan |
viśvā̭ ca na upamimī̱hi mā̭nuṣa̱ vasṷ̄ni carṣa̱ṇibhya̱ ā ||20||
12 gotamo rāhūgaṇaḥ| marutaḥ| jagatī, 5, 12 triṣṭup|
pra ye śumbha̭nte̱ jana̭yo̱ na sapta̭yo̱ yāma̭n ru̱drasya̭ sū̱nava̭: su̱daṃsa̭saḥ |
roda̭sī̱ hi ma̱ruta̭ścakri̱re vṛ̱dhe mada̭nti vī̱rā vi̱dathḙṣu̱ ghṛṣva̭yaḥ ||1||
ta ṷkṣi̱tāso̭ mahi̱māna̭māśata di̱vi ru̱drāso̱ adhi̭ cakrire̱ sada̭: |
arca̭nto a̱rkaṃ ja̱naya̭nta indri̱yamadhi̱ śriyo̭ dadhire̱ pṛśni̭mātaraḥ ||2||
gomā̭taro̱ yacchu̱bhaya̭nte a̱ñjibhi̭sta̱nūṣṷ śu̱bhrā da̭dhire vi̱rukma̭taḥ |
bādha̭nte̱ viśva̭mabhimā̱tina̱mapa̱ vartmā̭nyeṣā̱manṷ rīyate ghṛ̱tam ||3||
vi ye bhrāja̭nte̱ suma̭khāsa ṛ̱ṣṭibhi̭: pracyā̱vaya̭nto̱ acyṷtā ci̱doja̭sā |
ma̱no̱juvo̱ yanma̭ruto̱ rathe̱ṣvā vṛṣa̭vrātāsa̱: pṛṣa̭tī̱rayṷgdhvam ||4||
pra yad rathḙṣu̱ pṛṣa̭tī̱rayṷgdhva̱ṃ vāje̱ adri̭ṃ maruto ra̱ṃhaya̭ntaḥ |
u̱tāru̱ṣasya̱ vi ṣya̭nti̱ dhārā̱ścarmḙvo̱dabhi̱rvyṷndanti̱ bhūma̭ ||5||
ā vo̭ vahantu̱ sapta̭yo raghu̱ṣyado̭ raghu̱patvā̭na̱: pra ji̭gāta bā̱hubhi̭: |
sīda̱tā ba̱rhiru̱ru va̱: sada̭skṛ̱taṃ mā̱daya̭dhvaṃ maruto̱ madhvo̱ andha̭saḥ ||6||
tḙ'vardhanta̱ svata̭vaso mahitva̱nā nāka̭ṃ ta̱sthuru̱ru ca̭krire̱ sada̭: |
viṣṇu̱ryaddhāva̱dvṛṣa̭ṇaṃ mada̱cyuta̱ṃ vayo̱ na sī̭da̱nnadhi̭ ba̱rhiṣi̭ pri̱ye ||7||
śūrā̭ i̱vedyu yuyṷdhayo̱ na jagma̭yaḥ śrava̱syavo̱ na pṛta̭nāsu yetire |
bhaya̭nte̱ viśvā̱ bhuva̭nā ma̱rudbhyo̱ rājā̭na iva tve̱ṣasa̭ṃdṛśo̱ nara̭: ||8||
tvaṣṭā̱ yad vajra̱ṃ sukṛ̭taṃ hira̱ṇyaya̭ṃ sa̱hasra̭bhṛṣṭi̱ṃ svapā̱ ava̭rtayat |
dha̱tta indro̱ naryapā̭ṃsi̱ karta̱ve 'ha̭n vṛ̱traṃ nira̱pāmaṷbjadarṇa̱vam ||9||
ū̱rdhvaṃ nṷnudre'va̱taṃ ta oja̭sā dādṛhā̱ṇaṃ ci̭d bibhidu̱rvi parva̭tam |
dhama̭nto vā̱ṇaṃ ma̱ruta̭: su̱dāna̭vo̱ made̱ soma̭sya̱ raṇyā̭ni cakrire ||10||
ji̱hmaṃ nṷnudre'va̱taṃ tayā̭ di̱śāsi̭ñca̱nnutsa̱ṃ gota̭māya tṛ̱ṣṇajḙ |
ā ga̭cchantī̱mava̭sā ci̱trabhā̭nava̱: kāma̱ṃ vipra̭sya tarpayanta̱ dhāma̭bhiḥ ||11||
yā va̱: śarma̭ śaśamā̱nāya̱ santi̭ tri̱dhātṷ̄ni dā̱śuṣḙ yaccha̱tādhi̭ |
a̱smabhya̱ṃ tāni̭ maruto̱ vi ya̭nta ra̱yiṃ no̭ dhatta vṛṣaṇaḥ su̱vīra̭m ||12||
10 gotamo rāhūgaṇaḥ| marutaḥ| gāyatrī|
marṷto̱ yasya̱ hi kṣayḙ pā̱thā di̱vo vi̭mahasaḥ | sa sṷgo̱pāta̭mo̱ jana̭: ||1||
ya̱jñairvā̭ yajñavāhaso̱ vipra̭sya vā matī̱nām | marṷtaḥ śṛṇu̱tā hava̭m ||2||
u̱ta vā̱ yasya̭ vā̱jino 'nu̱ vipra̱mata̭kṣata | sa gantā̱ goma̭ti vra̱je ||3||
a̱sya vī̱rasya̭ ba̱rhiṣi̭ su̱taḥ somo̱ divi̭ṣṭiṣu | u̱kthaṃ mada̭śca śasyate ||4||
a̱sya śro̭ṣa̱ntvā bhuvo̱ viśvā̱ yaśca̭rṣa̱ṇīra̱bhi | sūra̭ṃ cit sa̱sruṣī̱riṣa̭: ||5||
pū̱rvībhi̱rhi da̭dāśi̱ma śa̱radbhi̭rmaruto va̱yam | avo̭bhiścarṣaṇī̱nām ||6||
su̱bhaga̱: sa pra̭yajyavo̱ marṷto astu̱ martya̭: | yasya̱ prayā̭ṃsi̱ parṣa̭tha ||7||
śa̱śa̱mā̱nasya̭ vā nara̱: sveda̭sya satyaśavasaḥ | vi̱dā kāma̭sya̱ vena̭taḥ ||8||
yū̱yaṃ tat sa̭tyaśavasa ā̱viṣka̭rta mahitva̱nā | vidhya̭tā vi̱dyutā̱ rakṣa̭: ||9||
gūha̭tā̱ guhya̱ṃ tamo̱ vi yā̭ta̱ viśva̭ma̱triṇa̭m | jyoti̭ṣkartā̱ yadu̱śmasi̭ ||10||
6 gotamo rāhūgaṇaḥ| marutaḥ| jagatī|
pratva̭kṣasa̱: prata̭vaso vira̱pśino 'nā̭natā̱ avi̭thurā ṛjī̱ṣiṇa̭: |
juṣṭa̭tamāso̱ nṛta̭māso a̱ñjibhi̱rvyā̭najre̱ ke ci̭du̱srā i̭va̱ stṛbhi̭: ||1||
u̱pa̱hva̱reṣu̱ yadaci̭dhvaṃ ya̱yiṃ vaya̭ iva maruta̱: kena̭ cit pa̱thā |
ścota̭nti̱ kośā̱ upa̭ vo̱ rathe̱ṣvā ghṛ̱tamṷkṣatā̱ madhṷvarṇa̱marca̭te ||2||
praiṣā̱majmḙṣu vithu̱reva̭ rejate̱ bhūmi̱ryāmḙṣu̱ yaddha̭ yu̱ñjatḙ śu̱bhe |
te krī̱ḻayo̱ dhuna̭yo̱ bhrāja̭dṛṣṭayaḥ sva̱yaṃ ma̭hi̱tvaṃ pa̭nayanta̱ dhūta̭yaḥ ||3||
sa hi sva̱sṛt pṛṣa̭daśvo̱ yuvā̭ ga̱ṇo̱ 3 'yā ī̭śā̱nastavi̭ṣībhi̱rāvṛ̭taḥ |
asi̭ sa̱tya ṛ̭ṇa̱yāvānḙdyo̱ 'syā dhi̱yaḥ prā̭vi̱tāthā̱ vṛṣā̭ ga̱ṇaḥ ||4||
pi̱tuḥ pra̱tnasya̱ janma̭nā vadāmasi̱ soma̭sya ji̱hvā pra ji̭gāti̱ cakṣa̭sā |
yadī̱mindra̱ṃ śamyṛkvā̭ṇa̱ āśa̱tādinnāmā̭ni ya̱jñiyā̭ni dadhire ||5||
śri̱yase̱ kaṃ bhā̱nubhi̱: saṃ mi̭mikṣire̱ te ra̱śmibhi̱sta ṛkva̭bhiḥ sukhā̱daya̭: |
te vāśī̭manta i̱ṣmiṇo̱ abhī̭ravo vi̱dre pri̱yasya̱ mārṷtasya̱ dhāmna̭: ||6||
6 gotamo rāhūgaṇaḥ| marutaḥ| triṣṭup, 1, 6 prastārapaṃktiḥ, 5 virāḍ rupā|
ā vi̱dyunma̭dbhirmarutaḥ sva̱rkai rathḙbhiryāta ṛṣṭi̱madbhi̱raśva̭parṇaiḥ |
ā varṣi̭ṣṭhayā na i̱ṣā vayo̱ na pa̭ptatā sumāyāḥ ||1||
tḙ'ru̱ṇebhi̱rvara̱mā pi̱śaṅgai̭: śu̱bhe kaṃ yā̭nti ratha̱tūrbhi̱raśvai̭: |
ru̱kmo na ci̱traḥ svadhi̭tīvān pa̱vyā ratha̭sya jaṅghananta̱ bhūma̭ ||2||
śri̱ye kaṃ vo̱ adhi̭ ta̱nūṣu̱ vāśī̭rme̱dhā vanā̱ na kṛ̭ṇavanta ū̱rdhvā |
yu̱ṣmabhya̱ṃ kaṃ ma̭rutaḥ sujātāstuvidyu̱mnāso̭ dhanayante̱ adri̭m ||3||
ahā̭ni̱ gṛdhrā̱: paryā va̱ āgṷri̱māṃ dhiya̭ṃ vārkā̱ryāṃ ca̭ de̱vīm |
brahma̭ kṛ̱ṇvanto̱ gota̭māso a̱rkairū̱rdhvaṃ nṷnudra utsa̱dhiṃ piba̭dhyai ||4||
e̱tat tyanna yoja̭namaceti sa̱svarha̱ yanma̭ruto̱ gota̭mo vaḥ |
paśya̱n hira̭ṇyacakrā̱nayo̭daṃṣṭrān vi̱dhāva̭to va̱rāhṷ̄n ||5||
e̱ṣā syā vo̭ maruto'nubha̱rtrī prati̭ ṣṭobhati vā̱ghato̱ na vāṇī̭ |
asto̭bhaya̱d vṛthā̭sā̱manṷ sva̱dhāṃ gabha̭styoḥ ||6||
10 gotamo rāhūgaṇaḥ| viśvedevāḥ, (1-2, 8-9 devāḥ, 10 aditiḥ)| jagatī, 6 virāṭ-sthānā, 8-10 triṣṭup|
ā no̭ bha̱drāḥ krata̭vo yantu vi̱śvato 'da̭bdhāso̱ apa̭rītāsa u̱dbhida̭: |
de̱vā no̱ yathā̱ sada̱mid vṛ̱dhe asa̱nnaprā̭yuvo rakṣi̱tāro̭ di̱vedi̭ve ||1||
de̱vānā̭ṃ bha̱drā sṷma̱tirṛ̭jūya̱tāṃ de̱vānā̭ṃ rā̱tira̱bhi no̱ ni va̭rtatām |
de̱vānā̭ṃ sa̱khyamupa̭ sedimā va̱yaṃ de̱vā na̱ āyu̱: pra ti̭rantu jī̱vasḙ ||2||
tān pūrva̭yā ni̱vidā̭ hūmahe va̱yaṃ bhaga̭ṃ mi̱tramadi̭ti̱ṃ dakṣa̭ma̱sridha̭m |
a̱rya̱maṇa̱ṃ varṷṇa̱ṃ soma̭ma̱śvinā̱ sara̭svatī naḥ su̱bhagā̱ maya̭skarat ||3||
tanno̱ vāto̭ mayo̱bhu vā̭tu bheṣa̱jaṃ tanmā̱tā pṛ̭thi̱vī tat pi̱tā dyauḥ |
tad grāvā̭ṇaḥ soma̱suto̭ mayo̱bhuva̱stada̭śvinā śṛṇutaṃ dhiṣṇyā yu̱vam ||4||
tamīśā̭na̱ṃ jaga̭tasta̱sthuṣa̱spati̭ṃ dhiyaṃji̱nvamava̭se hūmahe va̱yam |
pū̱ṣā no̱ yathā̱ veda̭sā̱masa̭d vṛ̱dhe ra̭kṣi̱tā pā̱yurada̭bdhaḥ sva̱stayḙ ||5||
sva̱sti na̱ indro̭ vṛ̱ddhaśra̭vāḥ sva̱sti na̭: pū̱ṣā vi̱śvavḙdāḥ |
sva̱sti na̱stārkṣyo̱ ari̭ṣṭanemiḥ sva̱sti no̱ bṛha̱spati̭rdadhātu ||6||
pṛṣa̭daśvā ma̱ruta̱: pṛśni̭mātaraḥ śubha̱ṃyāvā̭no vi̱dathḙṣu̱ jagma̭yaḥ |
a̱gni̱ji̱hvā mana̭va̱: sūra̭cakṣaso̱ viśvḙ no de̱vā ava̱sā ga̭manni̱ha ||7||
bha̱draṃ karṇḙbhiḥ śṛṇuyāma devā bha̱draṃ pa̭śyemā̱kṣabhi̭ryajatrāḥ |
sthi̱rairaṅgai̭stuṣṭu̱vāṃsa̭sta̱nūbhi̱rvya̭śema de̱vahi̭ta̱ṃ yadāyṷ: ||8||
śa̱taminnu śa̱rado̱ anti̭ devā̱ yatrā̭ naśca̱krā ja̱rasa̭ṃ ta̱nūnā̭m |
pu̱trāso̱ yatra̭ pi̱taro̱ bhava̭nti̱ mā no̭ ma̱dhyā rī̭riṣa̱tāyu̱rganto̭: ||9||
adi̭ti̱rdyauradi̭tira̱ntari̭kṣa̱madi̭tirmā̱tā sa pi̱tā sa pu̱traḥ |
viśvḙ de̱vā adi̭ti̱: pañca̱ janā̱ adi̭tirjā̱tamadi̭ti̱rjani̭tvam ||10||
9 gotamo rāhūgaṇaḥ| viśvedevāḥ,| gāyatrī, 9 anuṣṭup|
ṛ̱ju̱nī̱tī no̱ varṷṇo mi̱tro na̭yatu vi̱dvān | a̱rya̱mā de̱vaiḥ sa̱joṣā̭: ||1||
te hi vasvo̱ vasa̭vānā̱ste apra̭mūrā̱ maho̭bhiḥ | vra̱tā ra̭kṣante vi̱śvāhā̭ ||2||
te a̱smabhya̱ṃ śarma̭ yaṃsanna̱mṛtā̱ martyḙbhyaḥ | bādha̭mānā̱ apa̱ dviṣa̭: ||3||
vi na̭: pa̱thaḥ sṷvi̱tāya̭ ci̱yantvindro̭ ma̱ruta̭: | pū̱ṣā bhago̱ vandyā̭saḥ ||4||
u̱ta no̱ dhiyo̱ goa̭grā̱: pūṣa̱n viṣṇa̱veva̭yāvaḥ | kartā̭ naḥ svasti̱mata̭: ||5||
madhu̱ vātā̭ ṛtāya̱te madhṷ kṣaranti̱ sindha̭vaḥ | mādhvī̭rnaḥ sa̱ntvoṣa̭dhīḥ ||6||
madhu̱ nakta̭mu̱toṣaso̱ madhṷma̱t pārthi̭va̱ṃ raja̭: | madhu̱ dyaura̭stu naḥ pi̱tā ||7||
madhṷmānno̱ vana̱spati̱rmadhṷmā~ astu̱ sūrya̭: | mādhvī̱rgāvo̭ bhavantu naḥ ||8||
śaṃ no̭ mi̱traḥ śaṃ varṷṇa̱: śaṃ no̭ bhavatvarya̱mā | śaṃ na̱ indro̱ bṛha̱spati̱: śaṃ no̱ viṣṇṷrurukra̱maḥ ||9||
23 gotamo rāhūgaṇaḥ| somaḥ| triṣṭup, 5-16 gāyatrī, 17 uṣṇik|
tvaṃ so̭ma̱ pra ci̭kito manī̱ṣā tvaṃ raji̭ṣṭha̱manṷ neṣi̱ panthā̭m |
tava̱ praṇī̭tī pi̱taro̭ na indo de̱veṣu̱ ratna̭mabhajanta̱ dhīrā̭: ||1||
tvaṃ so̭ma̱ kratṷbhiḥ su̱kratṷrbhū̱stvaṃ dakṣai̭: su̱dakṣo̭ vi̱śvavḙdāḥ |
tvaṃ vṛṣā̭ vṛṣa̱tvebhi̭rmahi̱tvā dyu̱mnebhi̭rdyu̱mnya̭bhavo nṛ̱cakṣā̭: ||2||
rājño̱ nu te̱ varṷṇasya vra̱tāni̭ bṛ̱had ga̭bhī̱raṃ tava̭ soma̱ dhāma̭ |
śuci̱ṣṭvama̭si pri̱yo na mi̱tro da̱kṣāyyo̭ arya̱mevā̭si soma ||3||
yā te̱ dhāmā̭ni di̱vi yā pṛ̭thi̱vyāṃ yā parva̭te̱ṣvoṣa̭dhīṣva̱psu |
tebhi̭rno̱ viśvai̭: su̱manā̱ ahḙḻa̱n rāja̭ntsoma̱ prati̭ ha̱vyā gṛ̭bhāya ||4||
tvaṃ so̭māsi̱ satpa̭ti̱stvaṃ rājo̱ta vṛ̭tra̱hā | tvaṃ bha̱dro a̭si̱ kratṷ: ||5||
tvaṃ ca̭ soma no̱ vaśo̭ jī̱vātu̱ṃ na ma̭rāmahe | pri̱yasto̭tro̱ vana̱spati̭: ||6||
tvaṃ so̭ma ma̱he bhaga̱ṃ tvaṃ yūna̭ ṛtāya̱te | dakṣa̭ṃ dadhāsi jī̱vasḙ ||7||
tvaṃ na̭: soma vi̱śvato̱ rakṣā̭ rājannaghāya̱taḥ | na ri̭ṣye̱t tvāva̭ta̱: sakhā̭ ||8||
soma̱ yāstḙ mayo̱bhuva̭ ū̱taya̱: santi̭ dā̱śuṣḙ | tābhi̭rno'vi̱tā bha̭va ||9||
i̱maṃ ya̱jñami̱daṃ vaco̭ jujuṣā̱ṇa u̱pāga̭hi | soma̱ tvaṃ no̭ vṛ̱dhe bha̭va ||10||
soma̭ gī̱rbhiṣṭvā̭ va̱yaṃ va̱rdhayā̭mo vaco̱vida̭: | su̱mṛ̱ḻī̱ko na̱ ā vi̭śa ||11||
ga̱ya̱sphāno̭ amīva̱hā va̭su̱vit pṷṣṭi̱vardha̭naḥ | su̱mi̱traḥ so̭ma no bhava ||12||
soma̭ rāra̱ndhi no̭ hṛ̱di gāvo̱ na yava̭se̱ṣvā | marya̭ iva̱ sva o̱kyḙ ||13||
yaḥ so̭ma sa̱khye tava̭ rā̱raṇa̭d deva̱ martya̭: | taṃ dakṣa̭: sacate ka̱viḥ ||14||
u̱ru̱ṣyā ṇo̭ a̱bhiśa̭ste̱: soma̱ ni pā̱hyaṃha̭saḥ | sakhā̭ su̱śeva̭ edhi naḥ ||15||
ā pyā̭yasva̱ samḙtu te vi̱śvata̭: soma̱ vṛṣṇya̭m | bhavā̱ vāja̭sya saṃga̱the ||16||
ā pyā̭yasva madintama̱ soma̱ viśvḙbhira̱ṃśubhi̭: | bhavā̭ naḥ su̱śrava̭stama̱: sakhā̭ vṛ̱dhe ||17||
saṃ te̱ payā̭ṃsi̱ samṷ yantu̱ vājā̱: saṃ vṛṣṇyā̭nyabhimāti̱ṣāha̭: |
ā̱pyāya̭māno a̱mṛtā̭ya soma di̱vi śravā̭ṃsyutta̱māni̭ dhiṣva ||18||
yā te̱ dhāmā̭ni ha̱viṣā̱ yaja̭nti̱ tā te̱ viśvā̭ pari̱bhūra̭stu ya̱jñam |
ga̱ya̱sphāna̭: pra̱tara̭ṇaḥ su̱vīro 'vī̭rahā̱ pra ca̭rā soma̱ duryā̭n ||19||
somo̭ dhe̱nuṃ somo̱ arva̭ntamā̱śuṃ somo̭ vī̱raṃ ka̭rma̱ṇya̭ṃ dadāti |
sā̱da̱nya̭ṃ vida̱thya̭ṃ sa̱bheya̭ṃ pitṛ̱śrava̭ṇa̱ṃ yo dadā̭śadasmai ||20||
aṣā̭hlaṃ yu̱tsu pṛta̭nāsu̱ papri̭ṃ sva̱rṣāma̱psāṃ vṛ̱jana̭sya go̱pām |
bha̱re̱ṣu̱jāṃ sṷkṣi̱tiṃ su̱śrava̭sa̱ṃ jaya̭nta̱ṃ tvāmanṷ madema soma ||21||
tvami̱mā oṣa̭dhīḥ soma̱ viśvā̱stvama̱po a̭janaya̱stvaṃ gāḥ |
tvamā ta̭tantho̱rva 1 ntari̭kṣa̱ṃ tvaṃ jyoti̭ṣā̱ vi tamo̭ vavartha ||22||
de̱vena̭ no̱ mana̭sā deva soma rā̱yo bhā̱gaṃ sa̭hasāvanna̱bhi yṷdhya |
mā tvā ta̭na̱dīśi̭ṣe vī̱rya̭syo̱bhayḙbhya̱: pra ci̭kitsā̱ gavi̭ṣṭau ||23||
18 gotamo rāhūgaṇaḥ| uṣāḥ, 16-18 aśvinau | 1-4 jagatī, 5-12 triṣṭup, 13-18 uṣṇik|
e̱tā u̱ tyā u̱ṣasa̭: ke̱tuma̭krata̱ pūrve̱ ardhe̱ raja̭so bhā̱numa̭ñjate |
ni̱ṣkṛ̱ṇvā̱nā āyṷdhānīva dhṛ̱ṣṇava̱: prati̱ gāvo'rṷṣīryanti mā̱tara̭: ||1||
uda̭paptannaru̱ṇā bhā̱navo̱ vṛthā̭ svā̱yujo̱ arṷṣī̱rgā a̭yukṣata |
akra̭nnu̱ṣāso̭ va̱yunā̭ni pū̱rvathā̱ ruśa̭ntaṃ bhā̱numarṷṣīraśiśrayuḥ ||2||
arca̭nti̱ nārī̭ra̱paso̱ na vi̱ṣṭibhi̭: samā̱nena̱ yoja̭ne̱nā pa̭rā̱vata̭: |
iṣa̱ṃ vaha̭ntīḥ su̱kṛtḙ su̱dāna̭ve̱ viśvedaha̱ yaja̭mānāya sunva̱te ||3||
adhi̱ peśā̭ṃsi vapate nṛ̱tūri̱vāpo̭rṇute̱ vakṣa̭ u̱sreva̱ barja̭ham |
jyoti̱rviśva̭smai̱ bhuva̭nāya kṛṇva̱tī gāvo̱ na vra̱jaṃ vyu 1 ṣā ā̭va̱rtama̭: ||4||
pratya̱rcī ruśa̭dasyā adarśi̱ vi ti̭ṣṭhate̱ bādha̭te kṛ̱ṣṇamabhva̭m |
svaru̱ṃ na peśo̭ vi̱dathḙṣva̱ñjañ ci̱traṃ di̱vo dṷhi̱tā bhā̱numa̭śret ||5||
atā̭riṣma̱ tama̭saspā̱rama̱syoṣā u̱cchantī̭ va̱yunā̭ kṛṇoti |
śri̱ye chando̱ na sma̭yate vibhā̱tī su̱pratī̭kā saumana̱sāyā̭jīgaḥ ||6||
bhāsva̭tī ne̱trī sū̱nṛtā̭nāṃ di̱vaḥ sta̭ve duhi̱tā gota̭mebhiḥ |
pra̱jāva̭to nṛ̱vato̱ aśva̭budhyā̱nuṣo̱ goa̭grā̱~ upa̭ māsi̱ vājā̭n ||7||
uṣa̱stama̭śyāṃ ya̱śasa̭ṃ su̱vīra̭ṃ dā̱sapra̭vargaṃ ra̱yimaśva̭budhyam |
su̱daṃsa̭sā̱ śrava̭sā̱ yā vi̱bhāsi̱ vāja̭prasūtā subhage bṛ̱hanta̭m ||8||
viśvā̭ni de̱vī bhuva̭nābhi̱cakṣyā̭ pratī̱cī cakṣṷrurvi̱yā vi bhā̭ti |
viśva̭ṃ jī̱vaṃ ca̱rasḙ bo̱dhaya̭ntī̱ viśva̭sya̱ vāca̭mavidanmanā̱yoḥ ||9||
puna̭:puna̱rjāya̭mānā purā̱ṇī sa̭mā̱naṃ varṇa̭ma̱bhi śumbha̭mānā |
śva̱ghnīva̭ kṛ̱tnurvija̭ āminā̱nā marta̭sya de̱vī ja̱raya̱ntyāyṷ: ||10||
vyū̱rṇva̱tī di̱vo antā̭~ abo̱dhyapa̱ svasā̭raṃ sanu̱taryṷyoti |
pra̱mi̱na̱tī ma̭nu̱ṣyā̭ yu̱gāni̱ yoṣā̭ jā̱rasya̱ cakṣa̭sā̱ vi bhā̭ti ||11||
pa̱śūnna ci̱trā su̱bhagā̭ prathā̱nā sindhu̱rna kṣoda̭ urvi̱yā vya̭śvait |
ami̭natī̱ daivyā̭ni vra̱tāni̱ sūrya̭sya ceti ra̱śmibhi̭rdṛśā̱nā ||12||
uṣa̱stacci̱tramā bha̭rā̱smabhya̭ṃ vājinīvati | yena̭ to̱kaṃ ca̱ tana̭yaṃ ca̱ dhāma̭he ||13||
uṣo̭ a̱dyeha go̭ma̱tyaśvā̭vati vibhāvari | re̱vada̱sme vyṷccha sūnṛtāvati ||14||
yu̱kṣvā hi vā̭jinīva̱tyaśvā̭~ a̱dyāru̱ṇā~ ṷṣaḥ | athā̭ no̱ viśvā̱ saubha̭gā̱nyā va̭ha ||15||
aśvi̭nā va̱rtira̱smadā goma̭d dasrā̱ hira̭ṇyavat | a̱rvāgratha̱ṃ sama̭nasā̱ ni ya̭cchatam ||16||
yāvi̱tthā śloka̱mā di̱vo jyoti̱rjanā̭ya ca̱krathṷ: | ā na̱ ūrja̭ṃ vahatamaśvinā yu̱vam ||17||
eha de̱vā ma̭yo̱bhuvā̭ da̱srā hira̭ṇyavartanī | u̱ṣa̱rbudho̭ vahantu̱ soma̭pītaye ||18||
12 gotamo rāhūgaṇaḥ| agniṣomau| 1-3 anuṣṭup, 4-7, 12 triṣṭup, 8 jagatī triṣṭubvā, 9-11 gāyatrī |
agnī̭ṣomāvi̱maṃ su mḙ śṛṇu̱taṃ vṛ̭ṣaṇā̱ hava̭m |
prati̭ sū̱ktāni̭ haryata̱ṃ bhava̭taṃ dā̱śuṣe̱ maya̭: ||1||
agnī̭ṣomā̱ yo a̱dya vā̭mi̱daṃ vaca̭: sapa̱ryati̭ |
tasmai̭ dhattaṃ su̱vīrya̱ṃ gavā̱ṃ poṣa̱ṃ svaśvya̭m ||2||
agnī̭ṣomā̱ ya āhṷti̱ṃ yo vā̱ṃ dāśā̭ddha̱viṣkṛ̭tim |
sa pra̱jayā̭ su̱vīrya̱ṃ viśva̱māyu̱rvya̭śnavat ||3||
agnī̭ṣomā̱ ceti̱ tad vī̱rya̭ṃ vā̱ṃ yadamṷṣṇītamava̱saṃ pa̱ṇiṃ gāḥ |
avā̭tirata̱ṃ bṛsa̭yasya̱ śeṣo 'vi̭ndata̱ṃ jyoti̱reka̭ṃ ba̱hubhya̭: ||4||
yu̱vame̱tāni̭ di̱vi ro̭ca̱nānya̱gniśca̭ soma̱ sakra̭tū adhattam |
yu̱vaṃ sindhṷ̄~ra̱bhiśa̭sterava̱dyādagnī̭ṣomā̱vamṷñcataṃ gṛbhī̱tān ||5||
ānyaṃ di̱vo mā̭ta̱riśvā̭ jabhā̱rāma̭thnāda̱nyaṃ pari̭ śye̱no adrḙ: |
agnī̭ṣomā̱ brahma̭ṇā vāvṛdhā̱noruṃ ya̱jñāya̭ cakrathuru lo̱kam ||6||
agnī̭ṣomā ha̱viṣa̱: prasthi̭tasya vī̱taṃ harya̭taṃ vṛṣaṇā ju̱ṣethā̭m |
su̱śarmā̭ṇā̱ svava̭sā̱ hi bhū̱tamathā̭ dhatta̱ṃ yaja̭mānāya̱ śaṃ yoḥ ||7||
yo a̱gnīṣomā̭ ha̱viṣā̭ sapa̱ryād dḙva̱drīcā̱ mana̭sā̱ yo ghṛ̱tena̭ |
tasya̭ vra̱taṃ ra̭kṣataṃ pā̱tamaṃha̭so vi̱śe janā̭ya̱ mahi̱ śarma̭ yacchatam ||8||
agnī̭ṣomā̱ savḙdasā̱ sahṷ̄tī vanata̱ṃ gira̭: | saṃ dḙva̱trā ba̭bhūvathuḥ ||9||
agnī̭ṣomāva̱nena̭ vā̱ṃ yo vā̭ṃ ghṛ̱tena̱ dāśa̭ti | tasmai̭ dīdayataṃ bṛ̱hat ||10||
agnī̭ṣomāvi̱māni̭ no yu̱vaṃ ha̱vyā jṷjoṣatam | ā yā̭ta̱mupa̭ na̱: sacā̭ ||11||
agnī̭ṣomā pipṛ̱tamarva̭to na̱ ā pyā̭yantāmu̱sriyā̭ havya̱sūda̭: |
a̱sme balā̭ni ma̱ghava̭tsu dhattaṃ kṛṇu̱taṃ no̭ adhva̱raṃ śrṷṣṭi̱manta̭m ||12||
16 kutsa āṅgirasaḥ| agniḥ(jātavedāḥ), 8 (trayaḥ pādāḥ) devāḥ, 16 uttarārdhasya agniḥ, mitravaruṇāditisindhu pṛthivīdyāvo vā| jagatī, 15-16 triṣṭup |
i̱maṃ stoma̱marha̭te jā̱tavḙdase̱ ratha̭miva̱ saṃ ma̭hemā manī̱ṣayā̭ |
bha̱drā hi na̱: prama̭tirasya sa̱ṃsadyagnḙ sa̱khye mā ri̭ṣāmā va̱yaṃ tava̭ ||1||
yasmai̱ tvamā̱yaja̭se̱ sa sā̭dhatyana̱rvā kṣḙti̱ dadha̭te su̱vīrya̭m |
sa tṷ̄tāva̱ naina̭maśnotyaṃha̱tiragnḙ sa̱khye mā ri̭ṣāmā va̱yaṃ tava̭ ||2||
śa̱kema̭ tvā sa̱midha̭ṃ sā̱dhayā̱ dhiya̱stve de̱vā ha̱vira̭da̱ntyāhṷtam |
tvamā̭di̱tyā~ ā va̭ha̱ tānhyu 1 śmasyagnḙ sa̱khye mā ri̭ṣāmā va̱yaṃ tava̭ ||3||
bharā̭me̱dhmaṃ kṛ̱ṇavā̭mā ha̱vīṃṣi̭ te ci̱taya̭nta̱: parva̭ṇāparvaṇā va̱yam |
jī̱vāta̭ve prata̱raṃ sā̭dhayā̱ dhiyo 'gnḙ sa̱khye mā ri̭ṣāmā va̱yaṃ tava̭ ||4||
vi̱śāṃ go̱pā a̭sya caranti ja̱ntavo̭ dvi̱pacca̱ yadu̱ta catṷṣpada̱ktubhi̭: |
ci̱traḥ pra̭ke̱ta u̱ṣaso̭ ma̱hā~ a̱syagnḙ sa̱khye mā ri̭ṣāmā va̱yaṃ tava̭ ||5||
tvama̭dhva̱ryuru̱ta hotā̭si pū̱rvyaḥ pra̭śā̱stā potā̭ ja̱nuṣā̭ pu̱rohi̭taḥ |
viśvā̭ vi̱dvā~ ārtvi̭jyā dhīra puṣya̱syagnḙ sa̱khye mā ri̭ṣāmā va̱yaṃ tava̭ ||6||
yo vi̱śvata̭: su̱pratī̭kaḥ sa̱dṛṅṅasi̭ dū̱re ci̱tsanta̱ḻidi̱vāti̭ rocase |
rātryā̭ści̱dandho̱ ati̭ deva paśya̱syagnḙ sa̱khye mā ri̭ṣāmā va̱yaṃ tava̭ ||7||
pūrvo̭ devā bhavatu sunva̱to ratho̱ 'smāka̱ṃ śaṃso̭ a̱bhya̭stu dū̱ḍhya̭: |
tadā jā̭nīto̱ta pṷṣyatā̱ vaco 'gnḙ sa̱khye mā ri̭ṣāmā va̱yaṃ tava̭ ||8||
va̱dhairdu̱:śaṃsā̱~ apa̭ dū̱ḍhyo̭ jahi dū̱re vā̱ ye anti̭ vā̱ ke ci̭da̱triṇa̭: |
athā̭ ya̱jñāya̭ gṛṇa̱te su̱gaṃ kṛ̱dhyagnḙ sa̱khye mā ri̭ṣāmā va̱yaṃ tava̭ ||9||
yadayṷkthā aru̱ṣā rohi̭tā̱ rathe̱ vāta̭jūtā vṛṣa̱bhasyḙva te̱ rava̭: |
ādi̭nvasi va̱nino̭ dhū̱makḙtu̱nā 'gnḙ sa̱khye mā ri̭ṣāmā va̱yaṃ tava̭ ||10||
adha̭ sva̱nādu̱ta bi̭bhyuḥ pata̱triṇo̭ dra̱psā yattḙ yava̱sādo̱ vyasthi̭ran |
su̱gaṃ tattḙ tāva̱kebhyo̱ rathe̱bhyo 'gnḙ sa̱khye mā ri̭ṣāmā va̱yaṃ tava̭ ||11||
a̱yaṃ mi̱trasya̱ varṷṇasya̱ dhāya̭se 'vayā̱tāṃ ma̱rutā̱ṃ heḻo̱ adbhṷtaḥ |
mṛ̱ḻā su no̱ bhūtvḙṣā̱ṃ mana̱: puna̱ragnḙ sa̱khye mā ri̭ṣāmā va̱yaṃ tava̭ ||12||
de̱vo de̱vānā̭masi mi̱tro adbhṷto̱ vasu̱rvasṷ̄nāmasi̱ cārṷradhva̱re |
śarma̭ntsyāma̱ tava̭ sa̱pratha̭sta̱me 'gnḙ sa̱khye mā ri̭ṣāmā va̱yaṃ tava̭ ||13||
tattḙ bha̱draṃ yat sami̭ddha̱: sve dame̱ somā̭huto̱ jara̭se mṛḻa̱yatta̭maḥ |
dadhā̭si̱ ratna̱ṃ dravi̭ṇaṃ ca dā̱śuṣe 'gnḙ sa̱khye mā ri̭ṣāmā va̱yaṃ tava̭ ||14||
yasmai̱ tvaṃ sṷdraviṇo̱ dadā̭śo 'nāgā̱stvama̭dite sa̱rvatā̭tā |
yaṃ bha̱dreṇa̱ śava̭sā co̱dayā̭si pra̱jāva̭tā̱ rādha̭sā̱ te syā̭ma ||15||
sa tvama̭gne saubhaga̱tvasya̭ vi̱dvāna̱smāka̱māyu̱: pra ti̭re̱ha dḙva |
tanno̭ mi̱tro varṷṇo māmahantā̱madi̭ti̱: sindhṷ: pṛthi̱vī u̱ta dyauḥ ||16||
11 kutsa āṅgirasaḥ| agniḥ, auṣaso'gnirvā | triṣṭup
dve virṷ̄pe carata̱: svarthḙ a̱nyānyā̭ va̱tsamupa̭ dhāpayete |
hari̭ra̱nyasyā̱ṃ bhava̭ti sva̱dhāvā̭ñ chu̱kro a̱nyasyā̭ṃ dadṛśe su̱varcā̭: ||1||
daśe̱maṃ tvaṣṭṷrjanayanta̱ garbha̱mata̭ndrāso yuva̱tayo̱ vibhṛ̭tram |
ti̱gmānī̭ka̱ṃ svaya̭śasa̱ṃ janḙṣu vi̱roca̭māna̱ṃ pari̭ ṣīṃ nayanti ||2||
trīṇi̱ jānā̱ pari̭ bhūṣantyasya samu̱dra eka̭ṃ di̱vyeka̭ma̱psu |
pūrvā̱manu̱ pra diśa̱ṃ pārthi̭vānāmṛ̱tūn pra̱śāsa̱d vi da̭dhāvanu̱ṣṭhu ||3||
ka i̱maṃ vo̭ ni̱ṇyamā ci̭keta va̱tso mā̱tṝrja̭nayata sva̱dhābhi̭: |
ba̱hvī̱nāṃ garbho̭ a̱pasā̭mu̱pasthā̭nma̱hān ka̱virniśca̭rati sva̱dhāvā̭n ||4||
ā̱viṣṭyo̭ vardhate̱ cārṷrāsu ji̱hmānā̭mū̱rdhvaḥ svaya̭śā u̱pasthḙ |
u̱bhe tvaṣṭṷrbibhyatu̱rjāya̭mānāt pratī̱cī si̱ṃhaṃ prati̭ joṣayete ||5||
u̱bhe bha̱dre jo̭ṣayete̱ na mene̱ gāvo̱ na vā̱śrā upa̭ tasthu̱revai̭: |
sa dakṣā̭ṇā̱ṃ dakṣa̭patirbabhūvā̱ñjanti̱ yaṃ da̭kṣiṇa̱to ha̱virbhi̭: ||6||
ud ya̭ṃyamīti savi̱teva̭ bā̱hū u̱bhe sicaṷ yatate bhī̱ma ṛ̱ñjan |
ucchu̱kramatka̭majate si̱masmā̱nnavā̭ mā̱tṛbhyo̱ vasa̭nā jahāti ||7||
tve̱ṣaṃ rū̱paṃ kṛ̭ṇuta̱ utta̭ra̱ṃ yat sa̭ṃpṛñcā̱naḥ sada̭ne̱ gobhi̭ra̱dbhiḥ |
ka̱virbu̱dhnaṃ pari̭ marmṛjyate̱ dhīḥ sā de̱vatā̭tā̱ sami̭tirbabhūva ||8||
u̱ru te̱ jraya̱: paryḙti bu̱dhnaṃ vi̱roca̭mānaṃ mahi̱ṣasya̱ dhāma̭ |
viśvḙbhiragne̱ svaya̭śobhiri̱ddho 'da̭bdhebhiḥ pā̱yubhi̭: pāhya̱smān ||9||
dhanva̱ntsrota̭: kṛṇute gā̱tumū̱rmiṃ śu̱krairū̱rmibhi̭ra̱bhi na̭kṣati̱ kṣām |
viśvā̱ sanā̭ni ja̱ṭharḙṣu dhatte̱ 'ntarnavā̭su carati pra̱sūṣṷ ||10||
e̱vā no̭ agne sa̱midhā̭ vṛdhā̱no re̱vat pā̭vaka̱ śrava̭se̱ vi bhā̭hi |
tanno̭ mi̱tro varṷṇo māmahantā̱madi̭ti̱: sindhṷ: pṛthi̱vī u̱ta dyauḥ ||11||
9 kutsa āṅgirasaḥ| agniḥ, draviṇodā agnirvā| triṣṭup|
sa pra̱tnathā̱ saha̭sā̱ jāya̭mānaḥ sa̱dyaḥ kāvyā̭ni̱ baḻa̭dhatta̱ viśvā̭ |
āpa̭śca mi̱traṃ dhi̱ṣaṇā̭ ca sādhan de̱vā a̱gniṃ dhā̭rayan draviṇo̱dām ||1||
sa pūrva̭yā ni̱vidā̭ ka̱vyatā̱yori̱māḥ pra̱jā a̭janaya̱nmanṷ̄nām |
vi̱vasva̭tā̱ cakṣa̭sā̱ dyāma̱paśca̭ de̱vā a̱gniṃ dhā̭rayan draviṇo̱dām ||2||
tamī̭ḻata pratha̱maṃ ya̭jña̱sādha̱ṃ viśa̱ ārī̱rāhṷtamṛñjasā̱nam |
ū̱rjaḥ pu̱traṃ bha̭ra̱taṃ sṛ̱pradā̭nuṃ de̱vā a̱gniṃ dhā̭rayan draviṇo̱dām ||3||
sa mā̭ta̱riśvā̭ puru̱vāra̭puṣṭirvi̱dad gā̱tuṃ tana̭yāya sva̱rvit |
vi̱śāṃ go̱pā ja̭ni̱tā roda̭syorde̱vā a̱gniṃ dhā̭rayan draviṇo̱dām ||4||
nakto̱ṣāsā̱ varṇa̭mā̱memyā̭ne dhā̱payḙte̱ śiśu̱meka̭ṃ samī̱cī |
dyāvā̱kṣāmā̭ ru̱kmo a̱ntarvi bhā̭ti de̱vā a̱gniṃ dhā̭rayan draviṇo̱dām ||5||
rā̱yo bu̱dhnaḥ sa̱ṃgama̭no̱ vasṷ̄nāṃ ya̱jñasya̭ ke̱turma̭nma̱sādha̭no̱ veḥ |
a̱mṛ̱ta̱tvaṃ rakṣa̭māṇāsa enaṃ de̱vā a̱gniṃ dhā̭rayan draviṇo̱dām ||6||
nū ca̭ pu̱rā ca̱ sada̭naṃ rayī̱ṇāṃ jā̱tasya̭ ca̱ jāya̭mānasya ca̱ kṣām |
sa̱taśca̭ go̱pāṃ bhava̭taśca̱ bhūrḙrde̱vā a̱gniṃ dhā̭rayan draviṇo̱dām ||7||
dra̱vi̱ṇo̱dā dravi̭ṇasastu̱rasya̭ draviṇo̱dāḥ sana̭rasya̱ pra ya̭ṃsat |
dra̱vi̱ṇo̱dā vī̱rava̭tī̱miṣa̭ṃ no draviṇo̱dā rā̭sate dī̱rghamāyṷ: ||8||
e̱vā no̭ agne sa̱midhā̭ vṛdhā̱no re̱vat pā̭vaka̱ śrava̭sa̱̱ vi bhā̭hi |
tanno̭ mi̱tro varṷṇo māmahantā̱madi̭ti̱: sindhṷ: pṛthi̱vī u̱ta dyauḥ ||9||
8 kutsa āṅgirasaḥ| agniḥ, śuciragnirvā| gāyatrī|
apa̭ na̱: śośṷcada̱ghamagnḙ śuśu̱gdhyā ra̱yim | apa̭ na̱: śośṷcada̱gham ||1||
su̱kṣe̱tri̱yā sṷgātu̱yā va̭sū̱yā ca̭ yajāmahe | apa̭ na̱: śośṷcada̱gham ||2||
pra yad bhandi̭ṣṭha eṣā̱ṃ prāsmākā̭saśca sū̱raya̭: | apa̭ na̱: śośṷcada̱gham ||3||
pra yattḙ agne sū̱rayo̱ jāyḙmahi̱ pra tḙ va̱yam | apa̭ na̱: śośṷcada̱gham ||4||
pra yada̱gneḥ saha̭svato vi̱śvato̱ yanti̭ bhā̱nava̭: | apa̭ na̱: śośṷcada̱gham ||5||
tvaṃ hi vi̭śvatomukha vi̱śvata̭: pari̱bhūrasi̭ | apa̭ na̱: śośṷcada̱gham ||6||
dviṣo̭ no viśvatomu̱khāti̭ nā̱veva̭ pāraya | apa̭ na̱: śośṷcada̱gham ||7||
sa na̱: sindhṷmiva nā̱vayāti̭ parṣā sva̱stayḙ | apa̭ na̱: śośṷcada̱gham ||8||
3 kutsa āṅgirasaḥ| agniḥ, vaiśvānaro'gnirvā | triṣṭup|
vai̱śvā̱na̱rasya̭ suma̱tau syā̭ma̱ rājā̱ hi ka̱ṃ bhuva̭nānāmabhi̱śrīḥ |
i̱to jā̱to viśva̭mi̱daṃ vi ca̭ṣṭe vaiśvāna̱ro ya̭tate̱ sūryḙṇa ||1||
pṛ̱ṣṭo di̱vi pṛ̱ṣṭo a̱gniḥ pṛ̭thi̱vyāṃ pṛ̱ṣṭo viśvā̱ oṣa̭dhī̱rā vi̭veśa |
vai̱śvā̱na̱raḥ saha̭sā pṛ̱ṣṭo a̱gniḥ sa no̱ divā̱ sa ri̱ṣaḥ pā̭tu̱ nakta̭m ||2||
vaiśvā̭nara̱ tava̱ tat sa̱tyama̭stva̱smān rāyo̭ ma̱ghavā̭naḥ sacantām |
tanno̭ mi̱tro varṷṇo māmahantā̱madi̭ti̱: sindhṷ: pṛthi̱vī u̱ta dyauḥ ||3||
1 kaśyapo mārīcaḥ| agniḥ, jātavedā agnirvā| triṣṭup|
jā̱tavḙdase sunavāma̱ soma̭marātīya̱to ni da̭hāti̱ veda̭: |
sa na̭: parṣa̱dati̭ du̱rgāṇi̱ viśvā̭ nā̱veva̱ sindhṷṃ duri̱tātya̱gniḥ ||1||
19 vārṣāgirāḥ ṛjrā śvā'mbarīṣa-sahadeva-bhayamāna-surādhasaḥ| indraḥ| triṣṭup|
sa yo vṛṣā̱ vṛṣṇyḙbhi̱: samo̭kā ma̱ho di̱vaḥ pṛ̭thi̱vyāśca̭ sa̱mrāṭ |
sa̱tī̱nasa̭tvā̱ havyo̱ bharḙṣu ma̱rutvā̭n no bhava̱tvindra̭ ū̱tī ||1||
yasyānā̭pta̱: sūrya̭syeva̱ yāmo̱ bharḙbhare vṛtra̱hā śuṣmo̱ asti̭ |
vṛṣa̭ntama̱: sakhi̭bhi̱: svebhi̱revai̭rma̱rutvā̭n no bhava̱tvindra̭ ū̱tī ||2||
di̱vo na yasya̱ reta̭so̱ dughā̭nā̱: panthā̭so̱ yanti̱ śava̱sāpa̭rītāḥ |
ta̱raddvḙṣāḥ sāsa̱hiḥ pauṃsyḙbhirma̱rutvā̭n no bhava̱tvindra̭ ū̱tī ||3||
so aṅgi̭robhi̱raṅgi̭rastamo bhū̱d vṛṣā̱ vṛṣa̭bhi̱: sakhi̭bhi̱: sakhā̱ san |
ṛ̱gmibhi̭rṛgmī gā̱tubhi̱rjyeṣṭho̭ ma̱rutvā̭n no bhava̱tvindra̭ ū̱tī ||4||
sa sū̱nubhi̱rna ru̱drebhi̱rṛbhvā̭ nṛ̱ṣāhyḙ sāsa̱hvā~ a̱mitrā̭n |
sanī̭ḻebhiḥ śrava̱syā̭ni̱ tūrva̭n ma̱rutvā̭n no bhava̱tvindra̭ ū̱tī ||5||
sa ma̭nyu̱mīḥ sa̱mada̭nasya ka̱rtā 'smākḙbhi̱rnṛbhi̱: sūrya̭ṃ sanat |
a̱sminnaha̱ntsatpa̭tiḥ puruhū̱to ma̱rutvā̭n no bhava̱tvindra̭ ū̱tī ||6||
tamū̱tayo̭ raṇaya̱ñchūra̭sātau̱ taṃ kṣema̭sya kṣi̱taya̭: kṛṇvata̱ trām |
sa viśva̭sya ka̱ruṇa̭syeśa̱ eko̭ ma̱rutvā̭n no bhava̱tvindra̭ ū̱tī ||7||
tama̭psanta̱ śava̭sa utsa̱veṣu̱ naro̱ nara̱mava̭se̱ taṃ dhanā̭ya |
so a̱ndhe ci̱t tama̭si̱ jyoti̭rvidan ma̱rutvā̭n no bhava̱tvindra̭ ū̱tī ||8||
sa sa̱vyena̭ yamati̱ vrādha̭taści̱t sa da̭kṣi̱ṇe saṃgṛ̭bhītā kṛ̱tāni̭ |
sa kī̱riṇā̭ ci̱t sani̭tā̱ dhanā̭ni ma̱rutvā̭n no bhava̱tvindra̭ ū̱tī ||9||
sa grāmḙbhi̱: sani̭tā̱ sa rathḙbhirvi̱de viśvā̭bhiḥ kṛ̱ṣṭibhi̱rnva1dya |
sa pauṃsyḙbhirabhi̱bhūraśa̭stīrma̱rutvā̭n no bhava̱tvindra̭ ū̱tī ||10||
sa jā̱mibhi̱ryat sa̱majā̭ti mī̱hle 'jā̭mibhirvā puruhū̱ta evai̭: |
a̱pāṃ to̱kasya̱ tana̭yasya je̱ṣe ma̱rutvā̭n no bhava̱tvindra̭ ū̱tī ||
sa va̭jra̱bhṛd da̭syu̱hā bhī̱ma u̱graḥ sa̱hasra̭cetāḥ śa̱tanī̭tha̱ ṛbhvā̭ |
ca̱mrī̱ṣo na śava̭sā̱ pāñca̭janyo ma̱rutvā̭n no bhava̱tvindra̭ ū̱tī ||12||
tasya̱ vajra̭: krandati̱ smat sva̱rṣā di̱vo na tve̱ṣo ra̱vatha̱: śimī̭vān |
taṃ sa̭cante sa̱naya̱staṃ dhanā̭ni ma̱rutvā̭n no bhava̱tvindra̭ ū̱tī ||13||
yasyāja̭sra̱ṃ śava̭sā̱ māna̭mu̱kthaṃ pa̭ribhu̱jad roda̭sī vi̱śvata̭: sīm |
sa pā̭riṣa̱t kratṷbhirmandasā̱no ma̱rutvā̭n no bhava̱tvindra̭ ū̱tī ||14||
na yasya̭ de̱vā de̱vatā̱ na martā̱ āpa̭śca̱na śava̭so̱ anta̭mā̱puḥ |
sa pra̱rikvā̱ tvakṣa̭sā̱ kṣmo di̱vaśca̭ ma̱rutvā̭n no bhava̱tvindra̭ ū̱tī ||15||
ro̱hicchyā̱vā su̱mada̭ṃśurlalā̱mīrdyu̱kṣā rā̱ya ṛ̱jrāśva̭sya |
vṛṣa̭ṇvanta̱ṃ bibhra̭tī dhū̱rṣu ratha̭ṃ ma̱ndrā ci̭keta̱ nāhṷṣīṣu vi̱kṣu ||16||
e̱tat tyat ta̭ indra̱ vṛṣṇa̭ u̱kthaṃ vā̭rṣāgi̱rā a̱bhi gṛ̭ṇanti̱ rādha̭: |
ṛ̱jrāśva̱: praṣṭi̭bhiramba̱rīṣa̭: sa̱hadḙvo̱ bhaya̭mānaḥ su̱rādhā̭: ||17||
dasyū̱ñchimyṷ̄~śca puruhū̱ta evai̭rha̱tvā pṛ̭thi̱vyāṃ śarvā̱ ni ba̭rhīt |
sana̱t kṣetra̱ṃ sakhi̭bhiḥ śvi̱tnyebhi̱: sana̱t sūrya̱ṃ sana̭da̱paḥ su̱vajra̭: ||18||
vi̱śvāhendro̭ adhiva̱ktā no̭ a̱stvapa̭rihvṛtāḥ sanuyāma̱ vāja̭m |
tanno̭ mi̱tro varṷṇo māmahantā̱madi̭ti̱: sindhṷ: pṛthi̱vī u̱ta dyauḥ ||19||
11 kutsa āṅgirasaḥ| indraḥ (1 garbhasrāvi ṇyupaniṣad)| jagatī, 8-11 triṣṭup|
pra ma̱ndinḙ pitu̱mada̭rcatā̱ vaco̱ yaḥ kṛ̱ṣṇaga̭rbhā ni̱raha̭nnṛ̱jiśva̭nā |
a̱va̱syavo̱ vṛṣa̭ṇa̱ṃ vajra̭dakṣiṇaṃ ma̱rutva̭ntaṃ sa̱khyāya̭ havāmahe ||1||
yo vya̭ṃsaṃ jāhṛṣā̱ṇena̭ ma̱nyunā̱ yaḥ śamba̭ra̱ṃ yo aha̱n piprṷmavra̱tam |
indro̱ yaḥ śuṣṇa̭ma̱śuṣa̱ṃ nyāvṛ̭ṇaṅ ma̱rutva̭ntaṃ sa̱khyāya̭ havāmahe ||2||
yasya̱ dyāvā̭pṛthi̱vī pauṃsya̭ṃ ma̱had yasya̭ vra̱te varṷṇo̱ yasya̱ sūrya̭: |
yasyendra̭sya̱ sindha̭va̱: saśca̭ti vra̱taṃ ma̱rutva̭ntaṃ sa̱khyāya̭ havāmahe ||3||
yo aśvā̭nā̱ṃ yo gavā̱ṃ gopa̭tirva̱śī ya ā̭ri̱taḥ karma̭ṇikarmaṇi sthi̱raḥ |
vī̱ḻości̱dindro̱ yo asṷnvato va̱dho ma̱rutva̭ntaṃ sa̱khyāya̭ havāmahe ||4||
yo viśva̭sya̱ jaga̭taḥ prāṇa̱taspati̱ryo bra̱hmaṇḙ pratha̱mo gā avi̭ndat |
indro̱ yo dasyū̱~radha̭rā~ a̱vāti̭ran ma̱rutva̭ntaṃ sa̱khyāya̭ havāmahe ||5||
yaḥ śūrḙbhi̱rhavyo̱ yaśca̭ bhī̱rubhi̱ryo dhāva̭dbhirhū̱yate̱ yaśca̭ ji̱gyubhi̭: |
indra̱ṃ yaṃ viśvā̱ bhuva̭nā̱bhi sa̭ṃda̱dhurma̱rutva̭ntaṃ sa̱khyāya̭ havāmahe ||6||
ru̱drāṇā̭meti pra̱diśā̭ vicakṣa̱ṇo ru̱drebhi̱ryoṣā̭ tanute pṛ̱thu jraya̭: |
indra̭ṃ manī̱ṣā a̱bhya̭rcati śru̱taṃ ma̱rutva̭ntaṃ sa̱khyāya̭ havāmahe ||7||
yadvā̭ marutvaḥ para̱me sa̱dhasthe̱ yad vā̭va̱me vṛ̱janḙ mā̱dayā̭se |
ata̱ ā yā̭hyadhva̱raṃ no̱ acchā̭ tvā̱yā ha̱viśca̭kṛmā satyarādhaḥ ||8||
tvā̱yendra̱ soma̭ṃ suṣumā sudakṣa tvā̱yā ha̱viśca̭kṛmā brahmavāhaḥ |
adhā̭ niyutva̱: saga̭ṇo ma̱rudbhi̭ra̱smin ya̱jñe ba̱rhiṣi̭ mādayasva ||9||
mā̱daya̭sva̱ hari̭bhi̱rye ta̭ indra̱ vi ṣya̭sva̱ śipre̱ vi sṛ̭jasva̱ dhenḙ |
ā tvā̭ suśipra̱ hara̭yo vahantū̱śan ha̱vyāni̱ prati̭ no juṣasva ||10||
ma̱rutsto̭trasya vṛ̱jana̭sya go̱pā va̱yamindrḙṇa sanuyāma̱ vāja̭m |
tanno̭ mi̱tro varṷṇo māmahantā̱madi̭ti̱: sindhṷ: pṛthi̱vī u̱ta dyauḥ ||11||
11 kutsa āṅgirasaḥ| indraḥ| jagatī, 11 triṣṭup|
i̱māṃ te̱ dhiya̱ṃ pra bha̭re ma̱ho ma̱hīma̱sya sto̱tre dhi̱ṣaṇā̱ yatta̭ āna̱je |
tamṷtsa̱ve ca̭ prasa̱ve ca̭ sāsa̱himindra̭ṃ de̱vāsa̱: śava̭sāmada̱nnanṷ ||1||
a̱sya śravo̭ na̱dya̭: sa̱pta bi̭bhrati̱ dyāvā̱kṣāmā̭ pṛthi̱vī da̭rśa̱taṃ vapṷ: |
a̱sme sṷ̄ryācandra̱masā̭bhi̱cakṣḙ śra̱ddhe kami̭ndra carato vitartu̱ram ||2||
taṃ smā̱ ratha̭ṃ maghava̱n prāva̭ sā̱taye̱ jaitra̱ṃ yaṃ tḙ anu̱madā̭ma saṃga̱me |
ā̱jā na̭ indra̱ mana̭sā puruṣṭuta tvā̱yadbhyo̭ maghava̱ñcharma̭ yaccha naḥ ||3||
va̱yaṃ ja̭yema̱ tvayā̭ yu̱jā vṛta̭ma̱smāka̱maṃśa̱muda̭vā̱ bharḙbhare |
a̱smabhya̭mindra̱ vari̭vaḥ su̱gaṃ kṛ̭dhi̱ pra śatrṷ̄ṇāṃ maghava̱n vṛṣṇyā̭ ruja ||4||
nānā̱ hi tvā̱ hava̭mānā̱ janā̭ i̱me dhanā̭nāṃ dharta̱rava̭sā vipa̱nyava̭: |
a̱smāka̭ṃ smā̱ ratha̱mā ti̭ṣṭha sā̱taye̱ jaitra̱ṃ hī̭ndra̱ nibhṛ̭ta̱ṃ mana̱stava̭ ||5||
go̱jitā̭ bā̱hū ami̭takratuḥ si̱maḥ karma̭nkarmañcha̱tamṷ̄tiḥ khajaṃka̱raḥ |
a̱ka̱lpa indra̭: prati̱māna̱moja̱sāthā̱ janā̱ vi hva̭yante siṣā̱sava̭: ||6||
uttḙ śa̱tānma̭ghava̱nnucca̱ bhūya̭sa̱ ut sa̱hasrā̭d ririce kṛ̱ṣṭiṣu̱ śrava̭: |
a̱mā̱traṃ tvā̭ dhi̱ṣaṇā̭ titviṣe ma̱hyadhā̭ vṛ̱trāṇi̭ jighnase puraṃdara ||7||
tri̱vi̱ṣṭi̱dhātṷ prati̱māna̱moja̭sasti̱sro bhūmī̭rnṛpate̱ trīṇi̭ roca̱nā |
atī̱daṃ viśva̱ṃ bhuva̭naṃ vavakṣithāśa̱truri̭ndra ja̱nuṣā̭ sa̱nāda̭si ||8||
tvāṃ de̱veṣṷ pratha̱maṃ ha̭vāmahe̱ tvaṃ ba̭bhūtha̱ pṛta̭nāsu sāsa̱hiḥ |
semaṃ na̭: kā̱rumṷpama̱nyumu̱dbhida̱mindra̭: kṛṇotu prasa̱ve ratha̭ṃ pu̱raḥ ||9||
tvaṃ ji̭getha̱ na dhanā̭ rurodhi̱thārbhḙṣvā̱jā ma̭ghavan ma̱hatsṷ ca |
tvāmu̱gramava̭se̱ saṃ śi̭śīma̱syathā̭ na indra̱ hava̭neṣu codaya ||10||
vi̱śvāhendro̭ adhiva̱ktā no̭ a̱stvapa̭rihvṛtāḥ sanuyāma̱ vāja̭m |
tanno̭ mi̱tro varṷṇo māmahantā̱madi̭ti̱: sindhṷ: pṛthi̱vī u̱ta dyauḥ ||11||
8 kutsa āṅgirasaḥ| indraḥ| triṣṭup|
tat ta̭ indri̱yaṃ pa̭ra̱maṃ pa̭rā̱cairadhā̭rayanta ka̱vaya̭: pu̱redam |
kṣa̱medama̱nyad di̱vya 1 nyada̭sya̱ samī̭ pṛcyate sama̱neva̭ ke̱tuḥ ||1||
sa dhā̭rayat pṛthi̱vīṃ pa̱pratha̭cca̱ vajrḙṇa ha̱tvā nira̱paḥ sa̭sarja |
aha̱nnahi̱mabhi̭nadrauhi̱ṇaṃ vyaha̱n vya̭ṃsaṃ ma̱ghavā̱ śacī̭bhiḥ ||2||
sa jā̱tūbha̭rmā śra̱ddadhā̭na̱ oja̱: puro̭ vibhi̱ndanna̭cara̱d vi dāsī̭: |
vi̱dvān vajri̱n dasya̭ve he̱tima̱syā''rya̱ṃ saho̭ vardhayā dyu̱mnami̭ndra ||3||
tadū̱cuṣe̱ mānṷṣe̱mā yu̱gāni̭ kī̱rtenya̭ṃ ma̱ghavā̱ nāma̱ bibhra̭t |
u̱pa̱pra̱yan da̭syu̱hatyā̭ya va̱jrī yaddha̭ sū̱nuḥ śrava̭se̱ nāma̭ da̱dhe ||4||
tada̭sye̱daṃ pa̭śyatā̱ bhūri̭ pu̱ṣṭaṃ śradindra̭sya dhattana vī̱ryā̭ya |
sa gā a̭vinda̱t so a̭vinda̱daśvā̱n tsa oṣa̭dhī̱: so a̱paḥ sa vanā̭ni ||5||
bhūri̭karmaṇe vṛṣa̱bhāya̱ vṛṣṇḙ sa̱tyaśṷṣmāya sunavāma̱ soma̭m |
ya ā̱dṛtyā̭ paripa̱nthīva̱ śūro 'ya̭jvano vi̱bhaja̱nneti̱ veda̭: ||6||
tadi̭ndra̱ preva̭ vī̱rya̭ṃ cakartha̱ yat sa̱santa̱ṃ vajre̱ṇābo̭dha̱yo'hi̭m |
anṷ tvā̱ patnī̭rhṛṣi̱taṃ vaya̭śca̱ viśvḙ de̱vāso̭ amada̱nnanṷ tvā ||7||
śuṣṇa̱ṃ pipru̱ṃ kuya̭vaṃ vṛ̱trami̭ndra ya̱dāva̭dhī̱rvi pura̱: śamba̭rasya |
tanno̭ mi̱tro varṷṇo māmahantā̱madi̭ti̱: sindhṷ: pṛthi̱vī u̱ta dyauḥ ||8||
9 kutsa āṅgirasaḥ| indraḥ| triṣṭup|
yoni̭ṣṭa indra ni̱ṣadḙ akāri̱ tamā ni ṣī̭da svā̱no nārvā̭ |
vi̱mucyā̱ vayo̭'va̱sāyāśvā̭n do̱ṣā vasto̱rvahī̭yasaḥ prapi̱tve ||1||
o tye nara̱ indra̭mū̱tayḙ gu̱rnū ci̱t tān tsa̱dyo adhva̭no jagamyāt |
de̱vāso̭ ma̱nyuṃ dāsa̭sya ścamna̱n te na̱ ā va̭kṣan tsuvi̱tāya̱ varṇa̭m ||2||
ava̱ tmanā̭ bharate̱ keta̭vedā̱ ava̱ tmanā̭ bharate̱ phena̭mu̱dan |
kṣī̱reṇa̭ snāta̱: kuya̭vasya̱ yoṣḙ ha̱te te syā̭tāṃ prava̱ṇe śiphā̭yāḥ ||3||
yu̱yopa̱ nābhi̱rupa̭rasyā̱yoḥ pra pūrvā̭bhistirate̱ rāṣṭi̱ śūra̭: |
a̱ñja̱sī kṷli̱śī vī̱rapa̭tnī̱ payo̭ hinvā̱nā u̱dabhi̭rbharante ||4||
prati̱ yat syā nīthāda̭rśi̱ dasyo̱roko̱ nācchā̱ sada̭naṃ jāna̱tī gā̭t |
adha̭ smā no maghavañcarkṛ̱tādinmā no̭ ma̱gheva̭ niṣṣa̱pī parā̭ dāḥ ||5||
sa tvaṃ na̭ indra̱ sūrye̱ so a̱psva̭nāgā̱stva ā bha̭ja jīvaśa̱ṃse |
mānta̭rā̱ṃ bhuja̱mā rī̭riṣo na̱: śraddhi̭taṃ te maha̱ta i̭ndri̱yāya̭ ||6||
adhā̭ manye̱ śrat te asmā adhāyi̱ vṛṣā̭ codasva maha̱te dhanā̭ya |
mā no̱ akṛ̭te puruhūta̱ yonā̱vindra̱ kṣudhya̭dbhyo̱ vaya̭ āsu̱tiṃ dā̭: ||7||
mā no̭ vadhīrindra̱ mā parā̭ dā̱ mā na̭: pri̱yā bhoja̭nāni̱ pra mo̭ṣīḥ |
ā̱ṇḍā mā no̭ maghavañchakra̱ nirbhe̱nmā na̱: pātrā̭ bhet sa̱hajā̭nuṣāṇi ||8||
a̱rvāṅehi̱ soma̭kāmaṃ tvāhura̱yaṃ su̱tastasya̭ pibā̱ madā̭ya |
u̱ru̱vyacā̭ ja̱ṭhara̱ ā vṛ̭ṣasva pi̱teva̭ naḥ śṛṇuhi hū̱yamā̭naḥ ||9||
19 trita āptyaḥ, kutsa āṅgiraso vā| viśve devāḥ| paṃktiḥ, 8 yava madhya mahābṛhatī, 19 triṣṭup|
ca̱ndramā̭ a̱psva 1 ntarā sṷpa̱rṇo dhā̭vate di̱vi |
na vo̭ hiraṇyanemayaḥ pa̱daṃ vi̭ndanti vidyuto vi̱ttaṃ mḙ a̱sya ro̭dasī ||1||
artha̱mid vā ṷ a̱rthina̱ ā jā̱yā yṷvate̱ pati̭m |
tu̱ñjāte̱ vṛṣṇya̱ṃ paya̭: pari̱dāya̱ rasa̭ṃ duhe vi̱ttaṃ mḙ a̱sya ro̭dasī ||2||
mo ṣu dḙvā a̱daḥ sva 1 rava̭ pādi di̱vaspari̭ |
mā so̱myasya̭ śa̱mbhuva̱: śūnḙ bhūma̱ kadā̭ ca̱na vi̱ttaṃ mḙ a̱sya ro̭dasī ||3||
ya̱jñaṃ pṛ̭cchāmyava̱maṃ sa tad dū̱to vi vo̭cati |
kva̭ ṛ̱taṃ pū̱rvyaṃ ga̱taṃ kastad bi̭bharti̱ nūta̭no vi̱ttaṃ mḙ a̱sya ro̭dasī ||4||
a̱mī ye dḙvā̱: sthana̭ tri̱ṣvā ro̭ca̱ne di̱vaḥ |
kad va̭ ṛ̱taṃ kadanṛ̭ta̱ṃ kva̭ pra̱tnā va̱ āhṷtirvi̱ttaṃ mḙ a̱sya ro̭dasī ||5||
kad va̭ ṛ̱tasya̭ dharṇa̱si kad varṷṇasya̱ cakṣa̭ṇam |
kada̭rya̱mṇo ma̱haspa̱thāti̭ krāmema dū̱ḍhyo̭ vi̱ttaṃ mḙ a̱sya ro̭dasī ||6||
a̱haṃ so a̭smi̱ yaḥ pu̱rā su̱te vadā̭mi̱ kāni̭ cit |
taṃ mā̭ vyantyā̱dhyo̱ 3 vṛko̱ na tṛ̱ṣṇaja̭ṃ mṛ̱gaṃ vi̱ttaṃ mḙ a̱sya ro̭dasī ||7||
saṃ mā̭ tapantya̱bhita̭: sa̱patnī̭riva̱ parśa̭vaḥ |
mūṣo̱ na śi̱śnā vya̭danti mā̱dhya̭: sto̱tāra̭ṃ te śatakrato vi̱ttaṃ mḙ a̱sya ro̭dasī ||8||
a̱mī ye sa̱pta ra̱śmaya̱statrā̭ me̱ nābhi̱rāta̭tā |
tri̱tastad vedā̱ptyaḥ sa jā̭mi̱tvāya̭ rebhati vi̱ttaṃ mḙ a̱sya ro̭dasī ||9||
a̱mī ye pañco̱kṣaṇo̱ madhyḙ ta̱sthurma̱ho di̱vaḥ |
de̱va̱trā nu pra̱vācya̭ṃ sadhrīcī̱nā ni vā̭vṛturvi̱ttaṃ mḙ a̱sya ro̭dasī ||10||
su̱pa̱rṇā e̱ta ā̭sate̱ madhya̭ ā̱rodha̭ne di̱vaḥ |
te sḙdhanti pa̱tho vṛka̱ṃ tara̭ntaṃ ya̱hvatī̭ra̱po vi̱ttaṃ mḙ a̱sya ro̭dasī ||11||
navya̱ṃ tadu̱kthya̭ṃ hi̱taṃ devā̭saḥ supravāca̱nam |
ṛ̱tama̭rṣanti̱ sindha̭vaḥ sa̱tyaṃ tā̭tāna̱ sūryo̭ vi̱ttaṃ mḙ a̱sya ro̭dasī ||12||
agne̱ tava̱ tyadu̱kthya̭ṃ de̱veṣva̱styāpya̭m |
sa na̭: sa̱tto ma̭nu̱ṣvadā de̱vān ya̭kṣi vi̱duṣṭa̭ro vi̱ttaṃ mḙ a̱sya ro̭dasī ||13||
sa̱tto hotā̭ manu̱ṣvadā de̱vā~ acchā̭ vi̱duṣṭa̭raḥ |
a̱gnirha̱vyā sṷṣūdati de̱vo de̱veṣu̱ medhi̭ro vi̱ttaṃ mḙ a̱sya ro̭dasī ||14||
brahmā̭ kṛṇoti̱ varṷṇo gātu̱vida̱ṃ tamī̭mahe |
vyṷ̄rṇoti hṛ̱dā ma̱tiṃ navyo̭ jāyatāmṛ̱taṃ vi̱ttaṃ mḙ a̱sya ro̭dasī ||15||
a̱sau yaḥ panthā̭ ādi̱tyo di̱vi pra̱vācya̭ṃ kṛ̱taḥ |
na sa dḙvā ati̱krame̱ taṃ ma̭rtāso̱ na pa̭śyatha vi̱ttaṃ mḙ a̱sya ro̭dasī ||16||
tri̱taḥ kūpe'va̭hito de̱vān ha̭vata ū̱tayḙ |
tacchṷśrāva̱ bṛha̱spati̭: kṛ̱ṇvanna̭ṃhūra̱ṇādu̱ru vi̱ttaṃ mḙ a̱sya ro̭dasī ||17||
a̱ru̱ṇo mā̭ sa̱kṛd vṛka̭: pa̱thā yanta̭ṃ da̱darśa̱ hi |
ujji̭hīte ni̱cāyyā̱ taṣṭḙva pṛṣṭyāma̱yī vi̱ttaṃ mḙ a̱sya ro̭dasī ||18||
e̱nāṅgū̱ṣeṇa̭ va̱yamindra̭vanto̱ 'bhi ṣyā̭ma vṛ̱jane̱ sarva̭vīrāḥ |
tanno̭ mi̱tro varṷṇo māmahantā̱madi̭ti̱: sindhṷ: pṛthi̱vī u̱ta dyauḥ ||19||
7 kutsa āṅgirasaḥ| viśve devāḥ| jagatī, 7 triṣṭup|
indra̭ṃ mi̱traṃ varṷṇama̱gnimū̱taye̱ mārṷta̱ṃ śardho̱ adi̭tiṃ havāmahe |
ratha̱ṃ na du̱rgād va̭savaḥ sudānavo̱ viśva̭smānno̱ aṃha̭so̱ niṣpi̭partana ||1||
ta ā̭dityā̱ ā ga̭tā sa̱rvatā̭taye bhū̱ta dḙvā vṛtra̱tūryḙṣu śa̱mbhuva̭: |
ratha̱ṃ na du̱rgād va̭savaḥ sudānavo̱ viśva̭smānno̱ aṃha̭so̱ niṣpi̭partana ||2||
ava̭ntu naḥ pi̱tara̭: supravāca̱nā u̱ta de̱vī de̱vapṷtre ṛtā̱vṛdhā̭ |
ratha̱ṃ na du̱rgād va̭savaḥ sudānavo̱ viśva̭smānno̱ aṃha̭so̱ niṣpi̭partana ||3||
narā̱śaṃsa̭ṃ vā̱jina̭ṃ vā̱jaya̭nni̱ha kṣa̱yadvī̭raṃ pū̱ṣaṇa̭ṃ su̱mnairī̭mahe |
ratha̱ṃ na du̱rgād va̭savaḥ sudānavo̱ viśva̭smānno̱ aṃha̭so̱ niṣpi̭partana ||4||
bṛha̭spate̱ sada̱minna̭: su̱gaṃ kṛ̭dhi̱ śaṃ yoryat te̱ manṷrhita̱ṃ tadī̭mahe |
ratha̱ṃ na du̱rgād va̭savaḥ sudānavo̱ viśva̭smānno̱ aṃha̭so̱ niṣpi̭partana ||5||
indra̱ṃ kutso̭ vṛtra̱haṇa̱ṃ śacī̱pati̭ṃ kā̱ṭe nibā̭hla̱ ṛṣi̭rahvadū̱tayḙ |
ratha̱ṃ na du̱rgād va̭savaḥ sudānavo̱ viśva̭smānno̱ aṃha̭so̱ niṣpi̭partana ||6||
de̱vairno̭ de̱vyadi̭ti̱rni pā̭tu de̱vastrā̱tā trā̭yatā̱mapra̭yucchan |
tanno̭ mi̱tro varṷṇo māmahantā̱madi̭ti̱: sindhṷ: pṛthi̱vī u̱ta dyauḥ ||7||
3 kutsa āṅgirasaḥ| viśve devāḥ| triṣṭup|
ya̱jño de̱vānā̱ṃ pratyḙti su̱mnamādi̭tyāso̱ bhava̭tā mṛḻa̱yanta̭: |
ā vo̱'rvācī̭ suma̱tirva̭vṛtyāda̱ṃhości̱dyā va̭rivo̱vitta̱rāsa̭t ||1||
upa̭ no de̱vā ava̱sā ga̭ma̱ntvaṅgi̭rasā̱ṃ sāma̭bhiḥ stū̱yamā̭nāḥ |
indra̭ indri̱yairma̱ruto̭ ma̱rudbhi̭rādi̱tyairno̱ adi̭ti̱: śarma̭ yaṃsat ||2||
tanna̱ indra̱stad varṷṇa̱stada̱gnistada̭rya̱mā tat sa̭vi̱tā cano̭ dhāt |
tanno̭ mi̱tro varṷṇo māmahantā̱madi̭ti̱: sindhṷ: pṛthi̱vī u̱ta dyauḥ ||3||
13 kutsa āṅgirasaḥ| indrāgnī| triṣṭup|
ya i̭ndrāgnī ci̱trata̭mo̱ ratho̭ vāma̱bhi viśvā̭ni̱ bhuva̭nāni̱ caṣṭḙ |
tenā yā̭taṃ sa̱ratha̭ṃ tasthi̱vāṃsāthā̱ soma̭sya pibataṃ su̱tasya̭ ||1||
yāva̭di̱daṃ bhuva̭na̱ṃ viśva̱mastyṷru̱vyacā̭ vari̱matā̭ gabhī̱ram |
tāvā̭~ a̱yaṃ pāta̭ve̱ somo̭ a̱stvara̭mindrāgnī̱ mana̭se yu̱vabhyā̭m ||2||
ca̱krāthe̱ hi sa̱dhrya 1 ṅnāma̭ bha̱draṃ sa̭dhrīcī̱nā vṛ̭trahaṇā u̱ta stha̭: |
tāvi̭ndrāgnī sa̱dhrya̭ñcā ni̱ṣadyā̱ vṛṣṇa̱: soma̭sya vṛṣa̱ṇā vṛ̭ṣethām ||3||
sami̭ddheṣva̱gniṣvā̭najā̱nā ya̱tasrṷcā ba̱rhirṷ tistirā̱ṇā |
tī̱vraiḥ somai̱: pari̭ṣiktebhira̱rvāgendrā̭gnī saumana̱sāya̭ yātam ||4||
yānī̭ndrāgnī ca̱krathṷrvī̱ryā̭ṇi̱ yāni̭ rū̱pāṇyu̱ta vṛṣṇyā̭ni |
yā vā̭ṃ pra̱tnāni̭ sa̱khyā śi̱vāni̱ tebhi̱: soma̭sya pibataṃ su̱tasya̭ ||5||
yadabra̭vaṃ pratha̱maṃ vā̭ṃ vṛṇā̱no̱ 3 'yaṃ somo̱ asṷrairno vi̱havya̭: |
tāṃ sa̱tyāṃ śra̱ddhāma̱bhyā hi yā̱tamathā̱ soma̭sya pibataṃ su̱tasya̭ ||6||
yadi̭ndrāgnī̱ mada̭tha̱: sve dṷro̱ṇe yad bra̱hmaṇi̱ rāja̭ni vā yajatrā |
ata̱: pari̭ vṛṣaṇā̱vā hi yā̱tamathā̱ soma̭sya pibataṃ su̱tasya̭ ||7||
yadi̭ndrāgnī̱ yadṷṣu tu̱rvaśḙṣu̱ yad dru̱hyuṣvanṷṣu pū̱ruṣu̱ sthaḥ |
ata̱: pari̭ vṛṣaṇā̱vā hi yā̱tamathā̱ soma̭sya pibataṃ su̱tasya̭ ||8||
yadi̭ndrāgnī ava̱masyā̭ṃ pṛthi̱vyāṃ ma̭dhya̱masyā̭ṃ para̱masyā̭mu̱ta sthaḥ |
ata̱: pari̭ vṛṣaṇā̱vā hi yā̱tamathā̱ soma̭sya pibataṃ su̱tasya̭ ||9||
yadi̭ndrāgnī para̱masyā̭ṃ pṛthi̱vyāṃ ma̭dhya̱masyā̭mava̱masyā̭mu̱ta sthaḥ |
ata̱: pari̭ vṛṣaṇā̱vā hi yā̱tamathā̱ soma̭sya pibataṃ su̱tasya̭ ||10||
yadi̭ndrāgnī di̱vi ṣṭho yat pṛ̭thi̱vyāṃ yat parva̭te̱ṣvoṣa̭dhīṣva̱psu |
ata̱: pari̭ vṛṣaṇā̱vā hi yā̱tamathā̱ soma̭sya pibataṃ su̱tasya̭ ||11||
yadi̭ndrāgnī̱ udi̭tā̱ sūrya̭sya̱ madhyḙ di̱vaḥ sva̱dhayā̭ mā̱dayḙthe |
ata̱: pari̭ vṛṣaṇā̱vā hi yā̱tamathā̱ soma̭sya pibataṃ su̱tasya̭ ||12||
e̱vendrā̭gnī papi̱vāṃsā̭ su̱tasya̱ viśvā̱smabhya̱ṃ saṃ ja̭yata̱ṃ dhanā̭ni |
tanno̭ mi̱tro varṷṇo māmahantā̱madi̭ti̱: sindhṷ: pṛthi̱vī u̱ta dyauḥ ||13||
8 kutsa āṅgirasaḥ| indrāgnī| triṣṭup|
vi hyakhya̱ṃ mana̭sā̱ vasya̭ i̱cchannindrā̭gnī jñā̱sa u̱ta vā̭ sajā̱tān |
nānyā yu̱vat prama̭tirasti̱ mahya̱ṃ sa vā̱ṃ dhiya̭ṃ vāja̱yantī̭matakṣam ||1||
aśra̭va̱ṃ hi bhṷ̄ri̱dāva̭ttarā vā̱ṃ vijā̭māturu̱ta vā̭ ghā syā̱lāt |
athā̱ soma̭sya̱ praya̭tī yu̱vabhyā̱mindrā̭gnī̱ stoma̭ṃ janayāmi̱ navya̭m ||2||
mā cchḙdma ra̱śmī~riti̱ nādha̭mānāḥ pitṝ̱ṇāṃ śa̱ktīra̭nu̱yaccha̭mānāḥ |
i̱ndrā̱gnibhyā̱ṃ kaṃ vṛṣa̭ṇo madanti̱ tā hyadrī̭ dhi̱ṣaṇā̭yā u̱pasthḙ ||3||
yu̱vābhyā̭ṃ de̱vī dhi̱ṣaṇā̱ madā̱yendrā̭gnī̱ soma̭muśa̱tī sṷnoti |
tāva̭śvinā bhadrahastā supāṇī̱ ā dhā̭vata̱ṃ madhṷnā pṛ̱ṅktama̱psu ||4||
yu̱vāmi̭ndrāgnī̱ vasṷno vibhā̱ge ta̱vasta̭mā śuśrava vṛtra̱hatyḙ |
tāvā̱sadyā̭ ba̱rhiṣi̭ ya̱jñe a̱smin pra ca̭rṣaṇī mādayethāṃ su̱tasya̭ ||5||
pra ca̭rṣa̱ṇibhya̭: pṛtanā̱havḙṣu̱ pra pṛ̭thi̱vyā ri̭ricāthe di̱vaśca̭ |
pra sindhṷbhya̱: pra gi̱ribhyo̭ mahi̱tvā prendrā̭gnī̱ viśvā̱ bhuva̱nātya̱nyā ||6||
ā bha̭rata̱ṃ śikṣa̭taṃ vajrabāhū a̱smā~ i̭ndrāgnī avata̱ṃ śacī̭bhiḥ |
i̱me nu te ra̱śmaya̱: sūrya̭sya̱ yebhi̭: sapi̱tvaṃ pi̱taro̭ na̱ āsa̭n ||7||
pura̭ṃdarā̱ śikṣa̭taṃ vajrahastā̱smā~ i̭ndrāgnī avata̱ṃ bharḙṣu |
tanno̭ mi̱tro varṷṇo māmahantā̱madi̭ti̱: sindhṷ: pṛthi̱vī u̱ta dyauḥ ||8||
9 kutsa āṅgirasaḥ| ṛbhavaḥ| jagatī, 5, 9 triṣṭup|
ta̱taṃ me̱ apa̱stadṷ tāyate̱ puna̱: svādi̭ṣṭhā dhī̱tiru̱cathā̭ya śasyate |
a̱yaṃ sa̭mu̱dra i̱ha vi̱śvadḙvya̱: svāhā̭kṛtasya̱ samṷ tṛpṇuta ṛbhavaḥ ||1||
ā̱bho̱gaya̱ṃ pra yadi̱cchanta̱ aita̱nāpā̭kā̱: prāñco̱ mama̱ ke ci̭dā̱paya̭: |
saudha̭nvanāsaścari̱tasya̭ bhū̱manāga̭cchata savi̱turdā̱śuṣo̭ gṛ̱ham ||2||
tat sa̭vi̱tā vo̭'mṛta̱tvamāsṷva̱dago̭hya̱ṃ yacchra̱vaya̭nta̱ aita̭na |
tyaṃ ci̭ccama̱samasṷrasya̱ bhakṣa̭ṇa̱meka̱ṃ santa̭makṛṇutā̱ catṷrvayam ||3||
vi̱ṣṭvī śamī̭ taraṇi̱tvena̭ vā̱ghato̱ martā̭sa̱: santo̭ amṛta̱tvamā̭naśuḥ |
sau̱dha̱nva̱nā ṛ̱bhava̱: sūra̭cakṣasaḥ saṃvatsa̱re sama̭pṛcyanta dhī̱tibhi̭: ||4||
kṣetra̭miva̱ vi ma̭mu̱steja̭nena̱~ eka̱ṃ pātra̭mṛ̱bhavo̱ jeha̭mānam |
upa̭stutā upa̱maṃ nādha̭mānā̱ ama̭rtyeṣu̱ śrava̭ i̱cchamā̭nāḥ ||5||
ā ma̭nī̱ṣāma̱ntari̭kṣasya̱ nṛbhya̭: sru̱ceva̭ ghṛ̱taṃ jṷhavāma vi̱dmanā̭ |
ta̱ra̱ṇi̱tvā ye pi̱tura̭sya saści̱ra ṛ̱bhavo̱ vāja̭maruhan di̱vo raja̭: ||6||
ṛ̱bhurna̱ indra̱: śava̭sā̱ navī̭yānṛ̱bhurvājḙbhi̱rvasṷbhi̱rvasṷrda̱diḥ |
yu̱ṣmāka̭ṃ devā̱ ava̱sāha̭ni pri̱ye̱ 3 'bhi ti̭ṣṭhema pṛtsu̱tīrasṷnvatām ||7||
niścarma̭ṇa ṛbhavo̱ gāma̭piṃśata̱ saṃ va̱tsenā̭sṛjatā mā̱tara̱ṃ puna̭: |
saudha̭nvanāsaḥ svapa̱syayā̭ naro̱ jivrī̱ yuvā̭nā pi̱tarā̭kṛṇotana ||8||
vājḙbhirno̱ vāja̭sātāvaviḍḍhyṛbhu̱mā~ i̭ndra ci̱tramā da̭rṣi̱ rādha̭: |
tanno̭ mi̱tro varṷṇo māmahantā̱madi̭ti̱: sindhṷ: pṛthi̱vī u̱ta dyauḥ ||9||
5 kutsa āṅgirasaḥ| ṛbhavaḥ|jagatī, 5 triṣṭup|
takṣa̱n ratha̭ṃ su̱vṛta̭ṃ vidma̱nāpa̭sa̱stakṣa̱n harī̭ indra̱vāhā̱ vṛṣa̭ṇvasū |
takṣa̭n pi̱tṛbhyā̭mṛ̱bhavo̱ yuva̱d vaya̱stakṣa̭n va̱tsāya̭ mā̱tara̭ṃ sacā̱bhuva̭m ||1||
ā no̭ ya̱jñāya̭ takṣata ṛbhu̱madvaya̱: kratve̱ dakṣā̭ya supra̱jāva̭tī̱miṣa̭m |
yathā̱ kṣayā̭ma̱ sarva̭vīrayā vi̱śā tanna̱: śardhā̭ya dhāsathā̱ svi̭ndri̱yam ||2||
ā ta̭kṣata sā̱tima̱smabhya̭mṛbhavaḥ sā̱tiṃ rathā̭ya sā̱timarva̭te naraḥ |
sā̱tiṃ no̱ jaitrī̱ṃ saṃ ma̭heta vi̱śvahā̭ jā̱mimajā̭mi̱ṃ pṛta̭nāsu sa̱kṣaṇi̭m ||3||
ṛ̱bhu̱kṣaṇa̱mindra̱mā hṷva ū̱taya̭ ṛ̱bhūn vājā̭n ma̱ruta̱: soma̭pītaye |
u̱bhā mi̱trāvarṷṇā nū̱nama̱śvinā̱ te no̭ hinvantu sā̱tayḙ dhi̱ye ji̱ṣe ||4||
ṛ̱bhurbharā̭ya̱ saṃ śi̭śātu sā̱tiṃ sa̭marya̱jidvājo̭ a̱smā~ a̭viṣṭu |
tanno̭ mi̱tro varṷṇo māmahantā̱madi̭ti̱: sindhṷ: pṛthi̱vī u̱ta dyauḥ ||5||
25 kutsa āṅgirasaḥ| 1(ādyapādasya) dyāvāpṛthivyau, 1(dvitī yapādasya) agniḥ, 1 (uttarārdhasya) aśvinau, 2-25 aśvinau| jagatī, 24-25 triṣṭup|
īḻe̱ dyāvā̭pṛthi̱vī pū̱rvaci̭ttaye̱ 'gniṃ gha̱rmaṃ su̱ruca̱ṃ yāma̭nni̱ṣṭayḙ |
yābhi̱rbharḙ kā̱ramaṃśā̭ya̱ jinva̭tha̱stābhi̭rū̱ ṣu ū̱tibhi̭raśvi̱nā ga̭tam ||1||
yu̱vordā̱nāya̭ su̱bharā̭ asa̱ścato̱ ratha̱mā ta̭sthurvaca̱saṃ na manta̭ve |
yābhi̱rdhiyo'va̭tha̱: karma̭nni̱ṣṭaye̱ tābhi̭rū̱ ṣu ū̱tibhi̭raśvi̱nā ga̭tam ||2||
yu̱vaṃ tāsā̭ṃ di̱vyasya̭ pra̱ śāsa̭ne vi̱śāṃ kṣa̭yatho a̱mṛta̭sya ma̱jmanā̭ |
yābhi̭rdhe̱numa̱svaṃ 1 pinva̭tho narā̱ tābhi̭rū̱ ṣu ū̱tibhi̭raśvi̱nā ga̭tam ||3||
yābhi̱: pari̭jmā̱ tana̭yasya ma̱jmanā̭ dvimā̱tā tū̱rṣu ta̱raṇi̭rvi̱bhūṣa̭ti |
yābhi̭stri̱mantu̱rabha̭vad vicakṣa̱ṇastābhi̭rū̱ ṣu ū̱tibhi̭raśvi̱nā ga̭tam ||4||
yābhī̭ re̱bhaṃ nivṛ̭taṃ si̱tama̱dbhya ud vanda̭na̱maira̭yata̱ṃ sva̭rdṛ̱śe |
yābhi̱: kaṇva̱ṃ pra siṣā̭santa̱māva̭ta̱ṃ tābhi̭rū̱ ṣu ū̱tibhi̭raśvi̱nā ga̭tam ||5||
yābhi̱ranta̭ka̱ṃ jasa̭māna̱māra̭ṇe bhu̱jyuṃ yābhi̭ravya̱thibhi̭rjiji̱nvathṷ: |
yābhi̭: ka̱rkandhṷṃ va̱yya̭ṃ ca̱ jinva̭tha̱stābhi̭rū̱ ṣu ū̱tibhi̭raśvi̱nā ga̭tam ||6||
yābhi̭: śuca̱ntiṃ dha̭na̱sāṃ sṷṣa̱ṃsada̭ṃ ta̱ptaṃ gha̱rmamo̱myāva̭nta̱matra̭ye |
yābhi̱: pṛśni̭guṃ puru̱kutsa̱māva̭ta̱ṃ tābhi̭rū̱ ṣu ū̱tibhi̭raśvi̱nā ga̭tam ||7||
yābhi̱: śacī̭bhirvṛṣaṇā parā̱vṛja̱ṃ prāndhaṃ śro̱ṇaṃ cakṣa̭sa̱ eta̭ve kṛ̱thaḥ |
yābhi̱rvarti̭kāṃ grasi̱tāmamṷñcata̱ṃ tābhi̭rū̱ ṣu ū̱tibhi̭raśvi̱nā ga̭tam ||8||
yābhi̱: sindhu̱ṃ madhṷmanta̱masa̭ścata̱ṃ vasi̭ṣṭha̱ṃ yābhi̭rajarā̱vaji̭nvatam |
yābhi̱: kutsa̭ṃ śru̱tarya̱ṃ narya̱māva̭ta̱ṃ tābhi̭rū̱ ṣu ū̱tibhi̭raśvi̱nā ga̭tam ||9||
yābhi̭rvi̱śpalā̭ṃ dhana̱sāma̭tha̱rvya̭ṃ sa̱hasra̭mīhla ā̱jāvaji̭nvatam |
yābhi̱rvaśa̭ma̱śvyaṃ pre̱ṇimāva̭ta̱ṃ tābhi̭rū̱ ṣu ū̱tibhi̭raśvi̱nā ga̭tam ||10||
yābhi̭: sudānū auśi̱jāya̭ va̱ṇijḙ dī̱rghaśra̭vase̱ madhu̱ kośo̱ akṣa̭rat |
ka̱kṣīva̭ntaṃ sto̱tāra̱ṃ yābhi̱rāva̭ta̱ṃ tābhi̭rū̱ ṣu ū̱tibhi̭raśvi̱nā ga̭tam ||11||
yābhī̭ ra̱sāṃ kṣoda̭so̱dnaḥ pi̭pi̱nvathṷrana̱śvaṃ yābhī̱ ratha̱māva̭taṃ ji̱ṣe |
yābhi̭stri̱śoka̭ u̱sriyā̭ u̱dāja̭ta̱ tābhi̭rū̱ ṣu ū̱tibhi̭raśvi̱nā ga̭tam ||12||
yābhi̱: sūrya̭ṃ pariyā̱thaḥ pa̭rā̱vati̭ mandhā̱tāra̱ṃ kṣaitra̭patye̱ṣvāva̭tam |
yābhi̱rvipra̱ṃ pra bha̱radvā̭ja̱māva̭ta̱ṃ tābhi̭rū̱ ṣu ū̱tibhi̭raśvi̱nā ga̭tam ||13||
yābhi̭rma̱hāma̭tithi̱gvaṃ ka̭śo̱juva̱ṃ divo̭dāsaṃ śambara̱hatya̱ āva̭tam |
yābhi̭: pū̱rbhidyḙ tra̱sada̭syu̱māva̭ta̱ṃ tābhi̭rū̱ ṣu ū̱tibhi̭raśvi̱nā ga̭tam ||14||
yābhi̭rva̱mraṃ vi̭pipā̱namṷpastu̱taṃ ka̱liṃ yābhi̭rvi̱ttajā̭niṃ duva̱syatha̭: |
yābhi̱rvya̭śvamu̱ta pṛthi̱māva̭ta̱ṃ tābhi̭rū̱ ṣu ū̱tibhi̭raśvi̱nā ga̭tam ||15||
yābhi̭rnarā śa̱yave̱ yābhi̱ratra̭ye̱ yābhi̭: pu̱rā mana̭ve gā̱tumī̱ṣathṷ: |
yābhi̱: śārī̱rāja̭ta̱ṃ syūma̭raśmaye̱ tābhi̭rū̱ ṣu ū̱tibhi̭raśvi̱nā ga̭tam ||16||
yābhi̱: paṭha̭rvā̱ jaṭha̭rasya ma̱jmanā̱gnirnādī̭decci̱ta i̱ddho ajma̱nnā |
yābhi̱: śaryā̭ta̱mava̭tho mahādha̱ne tābhi̭rū̱ ṣu ū̱tibhi̭raśvi̱nā ga̭tam ||17||
yābhi̭raṅgiro̱ mana̭sā nira̱ṇyatho 'gra̱ṃ gaccha̭tho viva̱re goa̭rṇasaḥ |
yābhi̱rmanu̱ṃ śūra̭mi̱ṣā sa̱māva̭ta̱ṃ tābhi̭rū̱ ṣu ū̱tibhi̭raśvi̱nā ga̭tam ||18||
yābhi̱: patnī̭rvima̱dāya̭ nyū̱hathu̱rā gha̭ vā̱ yābhi̭raru̱ṇīraśi̭kṣatam |
yābhi̭: su̱dāsa̭ ū̱hathṷ: sude̱vyaṃ 1 tābhi̭rū̱ ṣu ū̱tibhi̭raśvi̱nā ga̭tam ||19||
yābhi̱: śaṃtā̭tī̱ bhava̭tho dadā̱śuṣḙ bhu̱jyuṃ yābhi̱rava̭tho̱ yābhi̱radhri̭gum |
o̱myāva̭tīṃ su̱bharā̭mṛta̱stubha̱ṃ tābhi̭rū̱ ṣu ū̱tibhi̭raśvi̱nā ga̭tam ||20||
yābhi̭: kṛ̱śānu̱masa̭ne duva̱syatho̭ ja̱ve yābhi̱ryūno̱ arva̭nta̱māva̭tam |
madhṷ pri̱yaṃ bha̭ratho̱ yat sa̱raḍbhya̱stābhi̭rū̱ ṣu ū̱tibhi̭raśvi̱nā ga̭tam ||21||
yābhi̱rnara̭ṃ goṣu̱yudha̭ṃ nṛ̱ṣāhye̱ kṣetra̭sya sā̱tā tana̭yasya̱ jinva̭thaḥ |
yābhī̱ rathā̱~ ava̭tho̱ yābhi̱rarva̭ta̱stābhi̭rū̱ ṣu ū̱tibhi̭raśvi̱nā ga̭tam ||22||
yābhi̱: kutsa̭mārjune̱yaṃ śa̭takratū̱ pra tu̱rvīti̱ṃ pra ca̭ da̱bhīti̱māva̭tam |
yābhi̭rdhva̱santi̭ṃ puru̱ṣanti̱māva̭ta̱ṃ tābhi̭rū̱ ṣu ū̱tibhi̭raśvi̱nā ga̭tam ||23||
apna̭svatīmaśvinā̱ vāca̭ma̱sme kṛ̱taṃ no̭ dasrā vṛṣaṇā manī̱ṣām |
a̱dyū̱tye'va̭se̱ ni hva̭ye vāṃ vṛ̱dhe ca̭ no bhavata̱ṃ vāja̭sātau ||24||
dyubhi̭ra̱ktubhi̱: pari̭ pātama̱smānari̭ṣṭebhiraśvinā̱ saubha̭gebhiḥ |
tanno̭ mi̱tro varṷṇo māmahantā̱madi̭ti̱: sindhṷ: pṛthi̱vī u̱ta dyauḥ ||25||
20 kutsa āṅgirasaḥ| 1uṣāḥ (uttarārdhasya) rātriśca, 2-20 uṣāḥ| triṣṭup|
i̱daṃ śreṣṭha̱ṃ jyoti̭ṣā̱ṃ jyoti̱rāgā̭cci̱traḥ pra̭ke̱to a̭janiṣṭa̱ vibhvā̭ |
yathā̱ prasṷ̄tā savi̱tuḥ sa̱vāya̭~ e̱vā rātryu̱ṣase̱ yoni̭māraik ||1||
ruśa̭dvatsā̱ ruśa̭tī śve̱tyāgā̱dārai̭gu kṛ̱ṣṇā sada̭nānyasyāḥ |
sa̱mā̱naba̭ndhū a̱mṛtḙ anū̱cī dyāvā̱ varṇa̭ṃ carata āminā̱ne ||2||
sa̱mā̱no adhvā̱ svasro̭rana̱ntastama̱nyānyā̭ carato de̱vaśi̭ṣṭe |
na mḙthete̱ na ta̭sthatuḥ su̱meke̱ nakto̱ṣāsā̱ sama̭nasā̱ virṷ̄pe ||3||
bhāsva̭tī ne̱trī sū̱nṛtā̭nā̱macḙti ci̱trā vi duro̭ na āvaḥ |
prārpyā̱ jaga̱dvyṷ no rā̱yo a̭khyadu̱ṣā a̭jīga̱rbhuva̭nāni̱ viśvā̭ ||4||
ji̱hma̱śye̱ 3 cari̭tave ma̱ghonyā̭bho̱gaya̭ i̱ṣṭayḙ rā̱ya ṷ tvam |
da̱bhraṃ paśya̭dbhya urvi̱yā vi̱cakṣa̭ u̱ṣā a̭jīga̱rbhuva̭nāni̱ viśvā̭ ||5||
kṣa̱trāya̭ tva̱ṃ śrava̭se tvaṃ mahī̱yā i̱ṣṭayḙ tva̱martha̭miva tvami̱tyai |
visa̭dṛśā jīvi̱tābhi̭pra̱cakṣa̭ u̱ṣā a̭jīga̱rbhuva̭nāni̱ viśvā̭ ||6||
e̱ṣā di̱vo dṷhi̱tā pratya̭darśi vyu̱cchantī̭ yuva̱tiḥ śu̱kravā̭sāḥ |
viśva̱syeśā̭nā̱ pārthi̭vasya̱ vasva̱ uṣo̭ a̱dyeha sṷbhage̱ vyṷccha ||7||
pa̱rā̱ya̱tī̱nāmanvḙti̱ pātha̭ āyatī̱nāṃ pra̭tha̱mā śaśva̭tīnām |
vyu̱cchantī̭ jī̱vamṷdī̱raya̭ntyu̱ṣā mṛ̱taṃ kaṃ ca̱na bo̱dhaya̭ntī ||8||
uṣo̱ yada̱gniṃ sa̱midhḙ ca̱kartha̱ vi yadāva̱ścakṣa̭sā̱ sūrya̭sya |
yanmānṷṣān ya̱kṣyamā̭ṇā̱~ ajī̭ga̱stad de̱veṣṷ cakṛṣe bha̱dramapna̭: ||9||
kiyā̱tyā yat sa̱mayā̱ bhavā̭ti̱ yā vyū̱ṣuryāśca̭ nū̱naṃ vyu̱cchān |
anu̱ pūrvā̭: kṛpate vāvaśā̱nā pra̱dīdhyā̭nā̱ joṣa̭ma̱nyābhi̭reti ||10||
ī̱yuṣṭe ye pūrva̭tarā̱mapa̭śyan vyu̱cchantī̭mu̱ṣasa̱ṃ martyā̭saḥ |
a̱smābhi̭rū̱ nu pra̭ti̱cakṣyā̭bhū̱do te ya̭nti̱ ye a̭pa̱rīṣu̱ paśyā̭n ||11||
yā̱va̱yad dvḙṣā ṛta̱pā ṛ̭te̱jāḥ sṷmnā̱varī̭ sū̱nṛtā̭ ī̱raya̭ntī |
su̱ma̱ṅga̱līrbibhra̭tī de̱vavī̭timi̱hādyoṣa̱: śreṣṭha̭tamā̱ vyṷccha ||12||
śaśva̭t pu̱roṣā vyṷvāsa de̱vyatho̭ a̱dyedaṃ vyā̭vo ma̱ghonī̭ |
atho̱ vyṷcchā̱dutta̭rā̱~ anu̱ dyūna̱jarā̱mṛtā̭ carati sva̱dhābhi̭: ||13||
vya 1 ñjibhi̭rdi̱va ātā̭svadyau̱dapa̭ kṛ̱ṣṇāṃ ni̱rṇija̭ṃ de̱vyā̭vaḥ |
pra̱bo̱dhaya̭ntyaru̱ṇebhi̱raśvai̱roṣā yā̭ti su̱yujā̱ rathḙna ||14||
ā̱vaha̭ntī̱ poṣyā̱ vāryā̭ṇi ci̱traṃ ke̱tuṃ kṛ̭ṇute̱ ceki̭tānā |
ī̱yuṣī̭ṇāmupa̱mā śaśva̭tīnāṃ vibhātī̱nāṃ pra̭tha̱moṣā vya̭śvait ||15||
udī̭rdhvaṃ jī̱vo asṷrna̱ āgā̱dapa̱ prāgā̱t tama̱ ā jyoti̭reti |
ārai̱k panthā̱ṃ yāta̭ve̱ sūryā̱yāga̭nma̱ yatra̭ prati̱ranta̱ āyṷ: ||16||
syūma̭nā vā̱ca udi̭yarti̱ vahni̱: stavā̭no re̱bha u̱ṣaso̭ vibhā̱tīḥ |
a̱dyā tadṷccha gṛṇa̱te ma̭ghonya̱sme āyu̱rni di̭dīhi pra̱jāva̭t ||17||
yā goma̭tīru̱ṣasa̱: sarva̭vīrā vyu̱cchanti̭ dā̱śuṣe̱ martyā̭ya |
vā̱yori̭va sū̱nṛtā̭nāmuda̱rke tā a̭śva̱dā a̭śnavat soma̱sutvā̭ ||18||
mā̱tā de̱vānā̱madi̭te̱ranī̭kaṃ ya̱jñasya̭ ke̱turbṛ̭ha̱tī vi bhā̭hi |
pra̱śa̱sti̱kṛdbra brahma̭ṇe no̱ vyu 1 cchā no̱ janḙ janaya viśvavāre ||19||
yacci̱tramapna̭ u̱ṣaso̱ vaha̭ntījā̱nāya̭ śaśamā̱nāya̭ bha̱dram |
tanno̭ mi̱tro varṷṇo māmahantā̱madi̭ti̱: sindhṷ: pṛthi̱vī u̱ta dyauḥ ||20||
11 kutsa āṅgirasaḥ| rudraḥ| jagatī, 10-11 triṣṭup|
i̱mā ru̱drāya̭ ta̱vasḙ kapa̱rdinḙ kṣa̱yadvī̭rāya̱ pra bha̭rāmahe ma̱tīḥ |
yathā̱ śamasa̭d dvi̱pade̱ catṷṣpade̱ viśva̭ṃ pu̱ṣṭaṃ grāmḙ a̱sminna̭nātu̱ram ||1||
mṛ̱ḻā no̭ rudro̱ta no̱ maya̭skṛdhi kṣa̱yadvī̭rāya̱ nama̭sā vidhema te |
yacchaṃ ca̱ yośca̱ manṷrāye̱je pi̱tā tada̭śyāma̱ tava̭ rudra̱ praṇī̭tiṣu ||2||
a̱śyāma̭ te suma̱tiṃ dḙvaya̱jyayā̭ kṣa̱yadvī̭rasya̱ tava̭ rudra mīḍhvaḥ |
su̱mnā̱yannid viśo̭ a̱smāka̱mā ca̱rāri̭ṣṭavīrā juhavāma te ha̱viḥ ||3||
tve̱ṣaṃ va̱yaṃ ru̱draṃ ya̭jña̱sādha̭ṃ va̱ṅkuṃ ka̱vimava̭se̱ ni hva̭yāmahe |
ā̱re a̱smad daivya̱ṃ heḻo̭ asyatu suma̱timid va̱yama̱syā vṛ̭ṇīmahe ||4||
di̱vo va̭rā̱hama̭ru̱ṣaṃ ka̭pa̱rdina̭ṃ tve̱ṣaṃ rū̱paṃ nama̭sā̱ ni hva̭yāmahe |
haste̱ bibhra̭d bheṣa̱jā vāryā̭ṇi̱ śarma̱ varma̭ ccha̱rdira̱smabhya̭ṃ yaṃsat ||5||
i̱daṃ pi̱tre ma̱rutā̭mucyate̱ vaca̭: svā̱doḥ svādī̭yo ru̱drāya̱ vardha̭nam |
rāsvā̭ ca no amṛta marta̱bhoja̭na̱ṃ tmanḙ to̱kāya̱ tana̭yāya mṛḻa ||6||
mā no̭ ma̱hānta̭mu̱ta mā no̭ arbha̱kaṃ mā na̱ ukṣa̭ntamu̱ta mā na̭ ukṣi̱tam |
mā no̭ vadhīḥ pi̱tara̱ṃ mota mā̱tara̱ṃ mā na̭: pri̱yāsta̱nvo̭ rudra rīriṣaḥ ||7||
mā na̭sto̱ke tana̭ye̱ mā na̭ ā̱yau mā no̱ goṣu̱ mā no̱ aśvḙṣu rīriṣaḥ |
vī̱rān mā no̭ rudra bhāmi̱to va̭dhīrha̱viṣma̭nta̱: sada̱mit tvā̭ havāmahe ||8||
upa̭ te̱ stomā̭n paśu̱pā i̱vāka̭ra̱ṃ rāsvā̭ pitarmarutāṃ su̱mnama̱sme |
bha̱drā hi tḙ suma̱tirmṛ̭ḻa̱yatta̱māthā̭ va̱yamava̱ ittḙ vṛṇīmahe ||9||
ā̱re tḙ go̱ghnamu̱ta pṷ̄ruṣa̱ghnaṃ kṣaya̭dvīra su̱mnama̱sme tḙ astu |
mṛ̱ḻā ca̭ no̱ adhi̭ ca brūhi de̱vādhā̭ ca na̱: śarma̭ yaccha dvi̱barhā̭: ||10||
avo̭cāma̱ namo̭ asmā ava̱syava̭: śṛ̱ṇotṷ no̱ hava̭ṃ ru̱dro ma̱rutvā̭n |
tanno̭ mi̱tro varṷṇo māmahantā̱madi̭ti̱: sindhṷ: pṛthi̱vī u̱ta dyauḥ ||11||
6 kutsa āṅgirasaḥ| sūryaḥ| triṣṭup|
ci̱traṃ de̱vānā̱muda̭gā̱danī̭ka̱ṃ cakṣṷrmi̱trasya̱ varṷṇasyā̱gneḥ |
āprā̱ dyāvā̭pṛthi̱vī a̱ntari̭kṣa̱ṃ sūrya̭ ā̱tmā jaga̭tasta̱sthuṣa̭śca ||1||
sūryo̭ de̱vīmu̱ṣasa̱ṃ roca̭mānā̱ṃ maryo̱ na yoṣā̭ma̱bhyḙti pa̱ścāt |
yatrā̱ naro̭ deva̱yanto̭ yu̱gāni̭ vitanva̱te prati̭ bha̱drāya̭ bha̱dram ||2||
bha̱drā aśvā̭ ha̱rita̱: sūrya̭sya ci̱trā eta̭gvā anu̱mādyā̭saḥ |
na̱ma̱syanto̭ di̱va ā pṛ̱ṣṭhama̭sthu̱: pari̱ dyāvā̭pṛthi̱vī ya̭nti sa̱dyaḥ ||3||
tatsūrya̭sya deva̱tvaṃ tanma̭hi̱tvaṃ ma̱dhyā karto̱rvita̭ta̱ṃ saṃ ja̭bhāra |
ya̱dedayṷkta ha̱rita̭: sa̱dhasthā̱dādrātrī̱ vāsa̭stanute si̱masmai̭ ||4||
tanmi̱trasya̱ varṷṇasyābhi̱cakṣe̱ sūryo̭ rū̱paṃ kṛ̭ṇute̱ dyoru̱pasthḙ |
a̱na̱ntama̱nyad ruśa̭dasya̱ pāja̭: kṛ̱ṣṇama̱nyaddha̱rita̱: saṃ bha̭ranti ||5||
a̱dyā dḙvā̱ udi̭tā̱ sūrya̭sya̱ niraṃha̭saḥ pipṛ̱tā nira̭va̱dyāt |
tanno̭ mi̱tro varṷṇo māmahantā̱madi̭ti̱: sindhṷ: pṛthi̱vī u̱ta dyauḥ ||6||
25 kakṣīvān dairghatamasa auśijaḥ| aśvinau| triṣṭup|
nāsa̭tyābhyāṃ ba̱rhiri̭va̱ pra vṛ̭ñje̱ stomā̭~ iyarmya̱bhriyḙva̱ vāta̭: |
yāvarbha̭gāya vima̱dāya̭ jā̱yāṃ sḙnā̱juvā̭ nyū̱hatū̱ rathḙna ||1||
vī̱ḻu̱patma̭bhirāśu̱hema̭bhirvā de̱vānā̭ṃ vā jū̱tibhi̱: śāśa̭dānā |
tad rāsa̭bho nāsatyā sa̱hasra̭mā̱jā ya̱masya̭ pra̱dhanḙ jigāya ||2||
tugro̭ ha bhu̱jyuma̭śvinodame̱ghe ra̱yiṃ na kaści̭nmamṛ̱vā~ avā̭hāḥ |
tamṷ̄hathurnau̱bhirā̭tma̱nvatī̭bhirantarikṣa̱prudbhi̱rapo̭dakābhiḥ ||3||
ti̱sraḥ kṣapa̱strirahā̭ti̱vraja̭dbhi̱rnāsa̭tyā bhu̱jyumṷ̄hathuḥ pata̱ṃgaiḥ |
sa̱mu̱drasya̱ dhanva̭nnā̱rdrasya̭ pā̱re tri̱bhī rathai̭: śa̱tapa̭dbhi̱: ṣaḻa̭śvaiḥ ||4||
a̱nā̱ra̱mbha̱ṇe tada̭vīrayethāmanāsthā̱ne a̭grabha̱ṇe sa̭mu̱dre |
yada̭śvinā ū̱hathṷrbhu̱jyumasta̭ṃ śa̱tāri̭trā̱ṃ nāva̭mātasthi̱vāṃsa̭m ||5||
yama̭śvinā da̱dathṷ: śve̱tamaśva̭ma̱ghāśvā̭ya̱ śaśva̱dit sva̱sti |
tad vāṃ dā̱traṃ mahi̭ kī̱rtenya̭ṃ bhūt pai̱dvo vā̱jī sada̱middhavyo̭ a̱ryaḥ ||6||
yu̱vaṃ na̭rā stuva̱te pa̭jri̱yāya̭ ka̱kṣīva̭te aradata̱ṃ pura̭ṃdhim |
kā̱ro̱ta̱rāccha̱phādaśva̭sya̱ vṛṣṇa̭: śa̱taṃ ku̱mbhā~ a̭siñcata̱ṃ surā̭yāḥ ||7||
hi̱menā̱gniṃ ghra̱ṃsama̭vārayethāṃ pitu̱matī̱mūrja̭masmā adhattam |
ṛ̱bīse̱ atri̭maśvi̱nāva̭nīta̱munni̭nyathu̱: sarva̭gaṇaṃ sva̱sti ||8||
parā̭va̱taṃ nā̭satyānudethāmu̱ccābṷdhnaṃ cakrathurji̱hmabā̭ram |
kṣara̱nnāpo̱ na pā̱yanā̭ya rā̱ye sa̱hasrā̭ya̱ tṛṣya̭te̱ gota̭masya ||9||
ju̱ju̱ruṣo̭ nāsatyo̱ta va̱vriṃ prāmṷñcataṃ drā̱pimi̭va̱ cyavā̭nāt |
prāti̭rataṃ jahi̱tasyāyṷrda̱srādit pati̭makṛṇutaṃ ka̱nīnā̭m ||10||
tad vāṃ narā̱ śaṃsya̱ṃ rādhya̭ṃ cābhiṣṭi̱mannā̭satyā̱ varṷ̄tham |
yad vi̱dvāṃsā̭ ni̱dhimi̱vāpa̭gūhla̱mud da̭rśa̱tādū̱pathu̱rvanda̭nāya ||11||
tad vāṃ narā sa̱naye̱ daṃsa̭ u̱gramā̱viṣkṛ̭ṇomi tanya̱turna vṛ̱ṣṭim |
da̱dhyaṅ ha̱ yanmadhvā̭tharva̱ṇo vā̱maśva̭sya śī̱rṣṇā pra yadī̭mu̱vāca̭ ||12||
ajo̭havīnnāsatyā ka̱rā vā̭ṃ ma̱he yāma̭n purubhujā̱ pura̭ṃdhiḥ |
śru̱taṃ tacchāsṷriva vadhrima̱tyā hira̭ṇyahastamaśvināvadattam ||13||
ā̱sno vṛka̭sya̱ varti̭kāma̱bhīkḙ yu̱vaṃ na̭rā nāsatyāmumuktam |
u̱to ka̱viṃ pṷrubhujā yu̱vaṃ ha̱ kṛpa̭māṇamakṛṇutaṃ vi̱cakṣḙ ||14||
ca̱ritra̱ṃ hi veri̱vācchḙdi pa̱rṇamā̱jā khe̱lasya̱ pari̭takmyāyām |
sa̱dyo jaṅghā̱māya̭sīṃ vi̱śpalā̭yai̱ dhanḙ hi̱te sarta̭ve̱ pratya̭dhattam ||15||
śa̱taṃ me̱ṣān vṛ̱kyḙ cakṣadā̱namṛ̱jrāśva̱ṃ taṃ pi̱tāndhaṃ ca̭kāra |
tasmā̭ a̱kṣī nā̭satyā vi̱cakṣa̱ ādha̭ttaṃ dasrā bhiṣajāvana̱rvan ||16||
ā vā̱ṃ ratha̭ṃ duhi̱tā sūrya̭sya̱ kārṣmḙvātiṣṭha̱darva̭tā̱ jaya̭ntī |
viśvḙ de̱vā anva̭manyanta hṛ̱dbhiḥ samṷ śri̱yā nā̭satyā sacethe ||17||
yadayā̭ta̱ṃ divo̭dāsāya va̱rtirbha̱radvā̭jāyāśvinā̱ haya̭ntā |
re̱vadṷvāha saca̱no ratho̭ vāṃ vṛṣa̱bhaśca̭ śiṃśu̱māra̭śca yu̱ktā ||18||
ra̱yiṃ sṷkṣa̱traṃ sva̭pa̱tyamāyṷ: su̱vīrya̭ṃ nāsatyā̱ vaha̭ntā |
ā ja̱hnāvī̱ṃ sama̭na̱sopa̱ vājai̱strirahno̭ bhā̱gaṃ dadha̭tīmayātam ||19||
pari̭viṣṭaṃ jāhu̱ṣaṃ vi̱śvata̭: sīṃ su̱gebhi̱rnakta̭mūhathū̱ rajo̭bhiḥ |
vi̱bhi̱ndunā̭ nāsatyā̱ rathḙna̱ vi parva̭tā~ ajara̱yū a̭yātam ||20||
eka̭syā̱ vasto̭rāvata̱ṃ raṇā̭ya̱ vaśa̭maśvinā sa̱nayḙ sa̱hasrā̭ |
nira̭hataṃ du̱cchunā̱ indra̭vantā pṛthu̱śrava̭so vṛṣaṇā̱varā̭tīḥ ||21||
śa̱rasya̭ cidārca̱tkasyā̭va̱tādā nī̱cādu̱ccā ca̭krathu̱: pāta̭ve̱ vāḥ |
śa̱yavḙ cinnāsatyā̱ śacī̭bhi̱rjasṷraye sta̱rya̭ṃ pipyathu̱rgām ||22||
a̱va̱sya̱te stṷva̱te kṛ̭ṣṇi̱yāya̭ ṛjūya̱te nā̭satyā̱ śacī̭bhiḥ |
pa̱śuṃ na na̱ṣṭami̭va̱ darśa̭nāya viṣṇā̱pva̭ṃ dadathu̱rviśva̭kāya ||23||
daśa̱ rātrī̱raśi̭venā̱ nava̱ dyūnava̭naddhaṃ śnathi̱tama̱psva 1ntaḥ |
viprṷtaṃ re̱bhamu̱dani̱ pravṛ̭kta̱munni̭nyathu̱: soma̭miva sru̱veṇa̭ ||24||
pra vā̱ṃ daṃsā̭ṃsyaśvināvavocama̱sya pati̭: syāṃ su̱gava̭: su̱vīra̭: |
u̱ta paśya̭nnaśnu̱van dī̱rghamāyu̱rasta̭mi̱vejja̭ri̱māṇa̭ṃ jagamyām ||25||
25 kakṣīvān dairghatamasa auśijaḥ| aśvinau| triṣṭup|
madhva̱: soma̭syāśvinā̱ madā̭ya pra̱tno hotā vi̭vāsate vām |
ba̱rhiṣma̭tī rā̱tirviśri̭tā̱ gīri̱ṣā yā̭taṃ nāsa̱tyopa̱ vājai̭: ||1||
yo vā̭maśvinā̱ mana̭so̱ javī̭yā̱n ratha̱: svaśvo̱ viśa̭ ā̱jigā̭ti |
yena̱ gaccha̭thaḥ su̱kṛto̭ duro̱ṇaṃ tena̭ narā va̱rtira̱smabhya̭ṃ yātam ||2||
ṛṣi̭ṃ narā̱vaṃha̭sa̱: pāñca̭janyamṛ̱bīsā̱datri̭ṃ muñcatho ga̱ṇena̭ |
mi̱nantā̱ dasyo̱raśi̭vasya mā̱yā a̭nupū̱rvaṃ vṛ̭ṣaṇā co̱daya̭ntā ||3||
aśva̱ṃ na gū̱hlama̭śvinā du̱revī̱rṛṣi̭ṃ narā vṛṣaṇā re̱bhama̱psu |
saṃ taṃ ri̭ṇītho̱ viprṷta̱ṃ daṃso̭bhi̱rna vā̭ṃ jūryanti pū̱rvyā kṛ̱tāni̭ ||4||
su̱ṣu̱pvāṃsa̱ṃ na nirṛ̭teru̱pasthe̱ sūrya̱ṃ na da̭srā̱ tama̭si kṣi̱yanta̭m |
śu̱bhe ru̱kmaṃ na da̭rśa̱taṃ nikhā̭ta̱mudṷ̄pathuraśvinā̱ vanda̭nāya ||5||
tad vāṃ narā̱ śaṃsya̭ṃ pajri̱yeṇa̭ ka̱kṣīva̭tā nāsatyā̱ pari̭jman |
śa̱phādaśva̭sya vā̱jino̱ janā̭ya śa̱taṃ ku̱mbhā~ a̭siñcata̱ṃ madhṷ̄nām ||6||
yu̱vaṃ na̭rā stuva̱te kṛ̭ṣṇi̱yāya̭ viṣṇā̱pva̭ṃ dadathu̱rviśva̭kāya |
ghoṣā̭yai cit pitṛ̱ṣadḙ duro̱ṇe pati̱ṃ jūrya̭ntyā aśvināvadattam ||7||
yu̱vaṃ śyāvā̭ya̱ ruśa̭tīmadattaṃ ma̱haḥ kṣo̱ṇasyā̭śvinā̱ kaṇvā̭ya |
pra̱vācya̱ṃ tadvṛ̭ṣaṇā kṛ̱taṃ vā̱ṃ yannā̭rṣa̱dāya̱ śravo̭ a̱dhyadha̭ttam ||8||
pu̱rū varpā̭ṃsyaśvinā̱ dadhā̭nā̱ ni pe̱dava̭ ūhathurā̱śumaśva̭m |
sa̱ha̱sra̱sāṃ vā̱jina̱mapra̭tītamahi̱hana̭ṃ śrava̱syaṃ 1 tarṷtram ||9||
e̱tāni̭ vāṃ śrava̱syā̭ sudānū̱ brahmā̭ṅgū̱ṣaṃ sada̭na̱ṃ roda̭syoḥ |
yad vā̭ṃ pa̱jrāso̭ aśvinā̱ hava̭nte yā̱tami̱ṣā ca̭ vi̱duṣḙ ca̱ vāja̭m ||10||
sū̱normānḙnāśvinā gṛṇā̱nā vāja̱ṃ viprā̭ya bhuraṇā̱ rada̭ntā |
a̱gastye̱ brahma̭ṇā vāvṛdhā̱nā saṃ vi̱śpalā̭ṃ nāsatyāriṇītam ||11||
kuha̱ yāntā̭ suṣṭu̱tiṃ kā̱vyasya̱ divo̭ napātā vṛṣaṇā śayu̱trā |
hira̭ṇyasyeva ka̱laśa̱ṃ nikhā̭ta̱mudṷ̄pathurdaśa̱me a̭śvi̱nāha̭n ||12||
yu̱vaṃ cyavā̭namaśvinā̱ jara̭nta̱ṃ puna̱ryuvā̭naṃ cakrathu̱: śacī̭bhiḥ |
yu̱vo ratha̭ṃ duhi̱tā sūrya̭sya sa̱ha śri̱yā nā̭satyāvṛṇīta ||13||
yu̱vaṃ tugrā̭ya pū̱rvyebhi̱revai̭: punarma̱nyāva̭bhavataṃ yuvānā |
yu̱vaṃ bhu̱jyumarṇa̭so̱ niḥ sa̭mu̱drād vibhi̭rūhathurṛjrebhi̱raśvai̭: ||14||
ajo̭havīdaśvinā tau̱gryo vā̱ṃ prohla̭: samu̱drama̭vya̱thirja̭ga̱nvān |
niṣṭamṷ̄hathuḥ su̱yujā̱ rathḙna̱ mano̭javasā vṛṣaṇā sva̱sti ||15||
ajo̭havīdaśvinā̱ varti̭kā vāmā̱sno yatsī̱mamṷñcata̱ṃ vṛka̭sya |
vi ja̱yuṣā̭ yayathu̱: sānvadrḙrjā̱taṃ vi̱ṣvāco̭ ahataṃ vi̱ṣeṇa̭ ||16||
śa̱taṃ me̱ṣān vṛ̱kyḙ māmahā̱naṃ tama̱: praṇī̭ta̱maśi̭vena pi̱trā |
ākṣī ṛ̱jrāśvḙ aśvināvadhatta̱ṃ jyoti̭ra̱ndhāya̭ cakrathurvi̱cakṣḙ ||17||
śu̱nama̱ndhāya̱ bhara̭mahvaya̱t sā vṛ̱kīra̭śvinā vṛṣaṇā̱ nareti̭ |
jā̱raḥ ka̱nīna̭ iva cakṣadā̱na ṛ̱jrāśva̭: śa̱tameka̭ṃ ca me̱ṣān ||18||
ma̱hī vā̭mū̱tira̭śvinā mayo̱bhūru̱ta srā̱maṃ dhi̭ṣṇyā̱ saṃ ri̭ṇīthaḥ |
athā̭ yu̱vāmida̭hvaya̱t pura̭ṃdhi̱rāga̭cchataṃ sīṃ vṛṣaṇā̱vavo̭bhiḥ ||19||
adhḙnuṃ dasrā sta̱ryaṃ1 viṣa̭ktā̱mapi̭nvataṃ śa̱yavḙ aśvinā̱ gām |
yu̱vaṃ śacī̭bhirvima̱dāya̭ jā̱yāṃ nyṷ̄hathuḥ purumi̱trasya̱ yoṣā̭m ||20||
yava̱ṃ vṛkḙṇāśvinā̱ vapa̱nteṣa̭ṃ du̱hantā̱ manṷṣāya dasrā |
a̱bhi dasyu̱ṃ bakṷreṇā̱ dhama̭nto̱ru jyoti̭ścakrathu̱rāryā̭ya ||21||
ā̱tha̱rva̱ṇāyā̭śvinā dadhī̱ce 'śvya̱ṃ śira̱: pratyai̭rayatam |
sa vā̱ṃ madhu̱ pra vo̭cadṛtā̱yan tvā̱ṣṭraṃ yad da̭srāvapika̱kṣya̭ṃ vām ||22||
sadā̭ kavī suma̱timā ca̭ke vā̱ṃ viśvā̱ dhiyo̭ aśvinā̱ prāva̭taṃ me |
a̱sme ra̱yiṃ nā̭satyā bṛ̱hanta̭mapatya̱sāca̱ṃ śrutya̭ṃ rarāthām ||23||
hira̭ṇyahastamaśvinā̱ rarā̭ṇā pu̱traṃ na̭rā vadhrima̱tyā a̭dattam |
tridhā̭ ha̱ śyāva̭maśvinā̱ vika̭sta̱mujjī̱vasa̭ airayataṃ sudānū ||24||
e̱tāni̭ vāmaśvinā vī̱ryā̭ṇi̱ pra pū̱rvyāṇyā̱yavo̭'vocan |
brahma̭ kṛ̱ṇvanto̭ vṛṣaṇā yu̱vabhyā̭ṃ su̱vīrā̭so vi̱datha̱mā va̭dema ||25||
11 kakṣīvān dairghatamasa auśijaḥ| aśvinau| triṣṭup|
ā vā̱ṃ ratho̭ aśvinā śye̱napa̭tvā sumṛḻī̱kaḥ svavā̭~ yātva̱rvāṅ |
yo martya̭sya̱ mana̭so̱ javī̭yān trivandhu̱ro vṛ̭ṣaṇā̱ vāta̭raṃhāḥ ||1||
tri̱va̱ndhu̱reṇa̭ tri̱vṛtā̱ rathḙna trica̱kreṇa̭ su̱vṛtā yā̭tama̱rvāk |
pinva̭ta̱ṃ gā jinva̭ta̱marva̭to no va̱rdhaya̭tamaśvinā vī̱rama̱sme ||2||
pra̱vadyā̭manā su̱vṛtā̱ rathḙna̱ dasrā̭vi̱maṃ śṛ̭ṇuta̱ṃ śloka̱madrḙ: |
kima̱ṅga vā̱ṃ pratyava̭rti̱ṃ gami̭ṣṭhā̱hurviprā̭so aśvinā purā̱jāḥ ||3||
ā vā̭ṃ śye̱nāso̭ aśvinā vahantu̱ rathḙ yu̱ktāsa̭ ā̱śava̭: pata̱ṃgāḥ |
ye a̱pturo̭ di̱vyāso̱ na gṛdhrā̭ a̱bhi prayo̭ nāsatyā̱ vaha̭nti ||4||
ā vā̱ṃ ratha̭ṃ yuva̱tisti̭ṣṭha̱datra̭ ju̱ṣṭvī na̭rā duhi̱tā sūrya̭sya |
pari̭ vā̱maśvā̱ vapṷṣaḥ pata̱ṃgā vayo̭ vahantvaru̱ṣā a̱bhīkḙ ||5||
ud vanda̭namairataṃ da̱ṃsanā̭bhi̱rudre̱bhaṃ da̭srā vṛṣaṇā̱ śacī̭bhiḥ |
niṣṭau̱gryaṃ pā̭rayathaḥ samu̱drāt puna̱ścyavā̭naṃ cakrathu̱ryuvā̭nam ||6||
yu̱vamatra̱ye'va̭nītāya ta̱ptamūrja̭mo̱māna̭maśvināvadhattam |
yu̱vaṃ kaṇvā̱yāpi̭riptāya̱ cakṣu̱: pratya̭dhattaṃ suṣṭu̱tiṃ jṷjuṣā̱ṇā ||7||
yu̱vaṃ dhe̱nuṃ śa̱yavḙ nādhi̱tāyāpi̭nvatamaśvinā pū̱rvyāya̭ |
amṷñcata̱ṃ varti̭kā̱maṃha̭so̱ niḥ prati̱ jaṅghā̭ṃ vi̱śpalā̭yā adhattam ||8||
yu̱vaṃ śve̱taṃ pe̱dava̱ indra̭jūtamahi̱hana̭maśvinādatta̱maśva̭m |
jo̱hūtra̭ma̱ryo a̱bhibhṷ̄timu̱graṃ sa̭hasra̱sāṃ vṛṣa̭ṇaṃ vī̱ḍva̭ṅgam ||9||
tā vā̭ṃ narā̱ svava̭se sujā̱tā havā̭mahe aśvinā̱ nādha̭mānāḥ |
ā na̱ upa̱ vasṷmatā̱ rathḙna̱ giro̭ juṣā̱ṇā sṷvi̱tāya̭ yātam ||10||
ā śye̱nasya̱ java̭sā̱ nūta̭nenā̱sme yā̭taṃ nāsatyā sa̱joṣā̭: |
have̱ hi vā̭maśvinā rā̱taha̭vyaḥ śaśvatta̱māyā̭ u̱ṣaso̱ vyṷṣṭau ||11||
10 kakṣīvān dairghatamasa auśijaḥ| aśvinau| jagatī|
ā vā̱ṃ ratha̭ṃ purumā̱yaṃ ma̭no̱juva̭ṃ jī̱rāśva̭ṃ ya̱jñiya̭ṃ jī̱vasḙ huve |
sa̱hasra̭ketuṃ va̱nina̭ṃ śa̱tadva̭suṃ śruṣṭī̱vāna̭ṃ varivo̱dhāma̱bhi praya̭: ||1||
ū̱rdhvā dhī̱tiḥ pratya̭sya̱ prayā̭ma̱nyadhā̭yi̱ śasma̱ntsama̭yanta̱ ā diśa̭: |
svadā̭mi gha̱rmaṃ prati̭ yantyū̱taya̱ ā vā̭mū̱rjānī̱ ratha̭maśvināruhat ||2||
saṃ yanmi̱thaḥ pa̭spṛdhā̱nāso̱ agma̭ta śu̱bhe ma̱khā ami̭tā jā̱yavo̱ raṇḙ |
yu̱voraha̭ prava̱ṇe cḙkite̱ ratho̱ yada̭śvinā̱ vaha̭thaḥ sū̱rimā vara̭m ||3||
yu̱vaṃ bhu̱jyuṃ bhu̱ramā̭ṇa̱ṃ vibhi̭rga̱taṃ svayṷktibhirni̱vaha̭ntā pi̱tṛbhya̱ ā |
yā̱si̱ṣṭaṃ va̱rtirvṛ̭ṣaṇā vije̱nyaṃ1 divo̭dāsāya̱ mahi̭ ceti vā̱mava̭: ||4||
yu̱vora̭śvinā̱ vapṷṣe yuvā̱yuja̱ṃ ratha̱ṃ vāṇī̭ yematurasya̱ śardhya̭m |
ā vā̭ṃ pati̱tvaṃ sa̱khyāya̭ ja̱gmuṣī̱ yoṣā̭vṛṇīta̱ jenyā̭ yu̱vāṃ patī̭ ||5||
yu̱vaṃ re̱bhaṃ pari̭ṣūteruruṣyatho hi̱mena̭ gha̱rmaṃ pari̭tapta̱matra̭ye |
yu̱vaṃ śa̱yora̭va̱saṃ pi̭pyathu̱rgavi̱ pra dī̱rgheṇa̱ vanda̭nastā̱ryāyṷṣā ||6||
yu̱vaṃ vanda̭na̱ṃ nirṛ̭taṃ jara̱ṇyayā̱ ratha̱ṃ na da̭srā kara̱ṇā sami̭nvathaḥ |
kṣetrā̱dā vipra̭ṃ janatho vipa̱nyayā̱ pra vā̱matra̭ vidha̱te da̱ṃsanā̭ bhuvat ||7||
aga̭cchata̱ṃ kṛpa̭māṇaṃ parā̱vati̭ pi̱tuḥ svasya̱ tyaja̭sā̱ nibā̭dhitam |
sva̭rvatīri̱ta ū̱tīryu̱voraha̭ ci̱trā a̱bhīkḙ abhavanna̱bhiṣṭa̭yaḥ ||8||
u̱ta syā vā̱ṃ madhṷma̱nmakṣi̭kārapa̱nmade̱ soma̭syauśi̱jo hṷvanyati |
yu̱vaṃ da̭dhī̱co mana̱ ā vi̭vāsa̱tho 'thā̱ śira̱: prati̭ vā̱maśvya̭ṃ vadat ||9||
yu̱vaṃ pe̱davḙ puru̱vāra̭maśvinā spṛ̱dhāṃ śve̱taṃ ta̭ru̱tāra̭ṃ duvasyathaḥ |
śaryai̭ra̱bhidyu̱ṃ pṛta̭nāsu du̱ṣṭara̭ṃ ca̱rkṛtya̱mindra̭miva carṣaṇī̱saha̭m ||10||
12 kakṣīvān dairghatamasa auśijaḥ| aśvinau| (12 duḥsvapnanāśanam) |1 gāyatrī, 2 kakup, 3 kā- virāṭ, 4 naṣṭarūpī, 5 tanuśirā, 6 uṣṇik, 7 viṣṭāra-bṛhatī, 8 kṛtiḥ, 9 virāṭ, 10-12 gāyatrī|
kā rā̭dha̱ddhotrā̭śvinā vā̱ṃ ko vā̱ṃ joṣa̭ u̱bhayo̭: | ka̱thā vi̭dhā̱tyapra̭cetāḥ ||1||
vi̱dvāṃsā̱vid dura̭: pṛcche̱davi̭dvāni̱tthāpa̭ro ace̱tāḥ | nū ci̱nnu marte̱ akraṷ ||2||
tā vi̱dvāṃsā̭ havāmahe vā̱ṃ tā no̭ vi̱dvāṃsā̱ manma̭ vocetama̱dya | prārca̱d daya̭māno yu̱vākṷ: ||3||
vi pṛ̭cchāmi pā̱kyā̱ 3 na de̱vān vaṣa̭ṭkṛtasyādbhu̱tasya̭ dasrā | pā̱taṃ ca̱ sahya̭so yu̱vaṃ ca̱ rabhya̭so naḥ ||4||
pra yā ghoṣe̱ bhṛga̭vāṇe̱ na śobhe̱ yayā̭ vā̱cā yaja̭ti pajri̱yo vā̭m | praiṣa̱yurna vi̱dvān ||5||
śru̱taṃ gā̭ya̱traṃ taka̭vānasyā̱haṃ ci̱ddhi ri̱rebhā̭śvinā vām | ākṣī śṷbhaspatī̱ dan ||6||
yu̱vaṃ hyāsta̭ṃ ma̱ho ran yu̱vaṃ vā̱ yanni̱rata̭taṃsatam | tā no̭ vasū sugo̱pā syā̭taṃ pā̱taṃ no̱ vṛkā̭daghā̱yoḥ ||7||
mā kasmai̭ dhātama̱bhya̭mi̱triṇḙ no̱ mākutrā̭ no gṛ̱hebhyo̭ dhe̱navo̭ guḥ | sta̱nā̱bhujo̱ aśi̭śvīḥ ||8||
du̱hī̱yan mi̱tradhi̭taye yu̱vākṷ rā̱ye ca̭ no mimī̱taṃ vāja̭vatyai | i̱ṣe ca̭ no mimītaṃ dhenu̱matyai̭ ||9||
a̱śvino̭rasana̱ṃ ratha̭mana̱śvaṃ vā̱jinī̭vatoḥ | tenā̱haṃ bhūri̭ cākana ||10||
a̱yaṃ sa̭maha mā tanū̱hyāte̱ janā̱~ anṷ | so̱ma̱peya̭ṃ su̱kho ratha̭: ||11||
adha̱ svapna̭sya̱ nirvi̱de 'bhṷñjataśca re̱vata̭: | u̱bhā tā basri̭ naśyataḥ ||12||
15 kakṣīvān dairghatamasa auśijaḥ| indro viśve devā vā| triṣṭup|
kadi̱tthā nṝ~: pātra̭ṃ devaya̱tāṃ śrava̱d giro̱ aṅgi̭rasāṃ tura̱ṇyan |
pra yadāna̱ḍviśa̱ ā ha̱rmyasyo̱ru kra̭ṃsate adhva̱re yaja̭traḥ ||1||
stambhī̭ddha̱ dyāṃ sa dha̱ruṇa̭ṃ pruṣāyadṛ̱bhurvājā̭ya̱ dravi̭ṇa̱ṃ naro̱ goḥ |
anṷ sva̱jāṃ ma̭hi̱ṣaśca̭kṣata̱ vrāṃ menā̱maśva̭sya̱ pari̭ mā̱tara̱ṃ goḥ ||2||
nakṣa̱ddhava̭maru̱ṇīḥ pū̱rvyaṃ rāṭ tu̱ro vi̱śāmaṅgi̭rasā̱manu̱ dyūn |
takṣa̱d vajra̱ṃ niyṷtaṃ ta̱stambha̱d dyāṃ catṷṣpade̱ naryā̭ya dvi̱pādḙ ||3||
a̱sya madḙ sva̱rya̭ṃ dā ṛ̱tāyāpī̭vṛtamu̱sriyā̭ṇā̱manī̭kam |
yaddha̭ pra̱sargḙ trika̱kumni̱varta̱dapa̱ druho̱ mānṷṣasya̱ duro̭ vaḥ ||4||
tubhya̱ṃ payo̱ yat pi̱tarā̱vanī̭tā̱ṃ rādha̭: su̱reta̭stu̱raṇḙ bhura̱ṇyū |
śuci̱ yat te rekṇa̱ āya̭janta saba̱rdughā̭yā̱: paya̭ u̱sriyā̭yāḥ ||5||
adha̱ pra ja̭jñe ta̱raṇi̭rmamattu̱ pra ro̭cya̱syā u̱ṣaso̱ na sūra̭: |
indu̱ryebhi̱rāṣṭa̱ svedṷhavyaiḥ sru̱veṇa̭ si̱ñcañja̱raṇā̱bhi dhāma̭ ||6||
svi̱dhmā yad va̱nadhi̭tirapa̱syāt sūro̭ adhva̱re pari̱ rodha̭nā̱ goḥ |
yaddha̭ pra̱bhāsi̱ kṛtvyā̱~ anu̱ dyūnana̭rviśe pa̱śviṣḙ tu̱rāya̭ ||7||
a̱ṣṭā ma̱ho di̱va ādo̱ harī̭ i̱ha dyṷmnā̱sāha̭ma̱bhi yo̭dhā̱na utsa̭m |
hari̱ṃ yattḙ ma̱ndina̭ṃ du̱kṣan vṛ̱dhe gora̭bhasa̱madri̭bhirvā̱tāpya̭m ||8||
tvamā̭ya̱saṃ prati̭ vartayo̱ gordi̱vo aśmā̭na̱mupa̭nīta̱mṛbhvā̭ |
kutsā̭ya̱ yatra̭ puruhūta va̱nvañchuṣṇa̭mana̱ntaiḥ pa̭ri̱yāsi̭ va̱dhaiḥ ||9||
pu̱rā yat sūra̱stama̭so̱ apī̭te̱stama̭drivaḥ phali̱gaṃ he̱tima̭sya |
śuṣṇa̭sya ci̱t pari̭hita̱ṃ yadojo̭ di̱vaspari̱ sugra̭thita̱ṃ tadāda̭: ||10||
anṷ tvā ma̱hī pāja̭sī aca̱kre dyāvā̱kṣāmā̭ madatāmindra̱ karma̭n |
tvaṃ vṛ̱tramā̱śayā̭naṃ si̱rāsṷ ma̱ho vajrḙṇa siṣvapo va̱rāhṷm ||11||
tvami̭ndra̱ naryo̱ yā~ avo̱ nṝn tiṣṭhā̱ vāta̭sya su̱yujo̱ vahi̭ṣṭhān |
yaṃ tḙ kā̱vya u̱śanā̭ ma̱ndina̱ṃ dād vṛ̭tra̱haṇa̱ṃ pārya̭ṃ tatakṣa̱ vajra̭m ||12||
tvaṃ sūro̭ ha̱rito̭ rāmayo̱ nṝn bhara̭cca̱krameta̭śo̱ nāyami̭ndra |
prāsya̭ pā̱raṃ na̭va̱tiṃ nā̱vyā̭nā̱mapi̭ ka̱rtama̭varta̱yo'ya̭jyūn ||13||
tvaṃ no̭ a̱syā i̭ndra du̱rhaṇā̭yāḥ pā̱hi va̭jrivo duri̱tāda̱bhīkḙ |
pra no̱ vājā̭n ra̱thyo̱ 3 aśva̭budhyāni̱ṣe ya̭ndhi̱ śrava̭se sū̱nṛtā̭yai ||14||
mā sā tḙ a̱smat sṷma̱tirvi da̭sa̱d vāja̭pramaha̱: samiṣo̭ varanta |
ā no̭ bhaja maghava̱n goṣva̱ryo maṃhi̭ṣṭhāste sadha̱māda̭: syāma ||15||
15 kakṣīvān dairghatamasa auśijaḥ| viśve devāḥ | triṣṭup,- 5-6 virāḍ rūpā|
pra va̱: pānta̭ṃ raghumanya̱vo'ndho̭ ya̱jñaṃ ru̱drāya̭ mī̱hluṣḙ bharadhvam |
di̱vo a̭sto̱ṣyasṷrasya vī̱rairi̭ṣu̱dhyeva̭ ma̱ruto̱ roda̭syoḥ ||1||
patnī̭va pū̱rvahṷ̄tiṃ vāvṛ̱dhadhyā̭ u̱ṣāsā̱naktā̭ puru̱dhā vidā̭ne |
sta̱rīrnātka̱ṃ vyṷta̱ṃ vasā̭nā̱ sūrya̭sya śri̱yā su̱dṛśī̱ hira̭ṇyaiḥ ||2||
ma̱mattṷ na̱: pari̭jmā vasa̱rhā ma̱mattu̱ vāto̭ a̱pāṃ vṛṣa̭ṇvān |
śi̱śī̱tami̭ndrāparvatā yu̱vaṃ na̱stanno̱ viśvḙ varivasyantu de̱vāḥ ||3||
u̱ta tyā mḙ ya̱śasā̭ śveta̱nāyai̱ vyantā̱ pāntaṷśi̱jo hu̱vadhyai̭ |
pra vo̱ napā̭tama̱pāṃ kṛ̭ṇudhva̱ṃ pra mā̱tarā̭ rāspi̱nasyā̱yoḥ ||4||
ā vo̭ ruva̱ṇyumaṷśi̱jo hu̱vadhyai̱ ghoṣḙva̱ śaṃsa̱marjṷnasya̱ naṃśḙ |
pra va̭: pū̱ṣṇe dā̱vana̱ ā~ acchā̭ voceya va̱sutā̭tima̱gneḥ ||5||
śru̱taṃ mḙ mitrāvaruṇā̱ have̱mota śrṷta̱ṃ sada̭ne vi̱śvata̭: sīm |
śrotṷ na̱: śrotṷrātiḥ su̱śrotṷ: su̱kṣetrā̱ sindhṷra̱dbhiḥ ||6||
stu̱ṣe sā vā̭ṃ varuṇa mitra rā̱tirgavā̭ṃ śa̱tā pṛ̱kṣayā̭meṣu pa̱jre |
śru̱tara̭the pri̱yara̭the̱ dadhā̭nāḥ sa̱dyaḥ pu̱ṣṭiṃ ni̭rundhā̱nāso̭ agman ||7||
a̱sya stṷṣe̱ mahi̭maghasya̱ rādha̱: sacā̭ sanema̱ nahṷṣaḥ su̱vīrā̭: |
jano̱ yaḥ pa̱jrebhyo̭ vā̱jinī̭vā̱naśvā̭vato ra̱thino̱ mahya̭ṃ sū̱riḥ ||8||
jano̱ yo mi̭trāvaruṇāvabhi̱dhruga̱po na vā̭ṃ su̱notya̭kṣṇayā̱dhruk |
sva̱yaṃ sa yakṣma̱ṃ hṛda̭ye̱ ni dha̭tta̱ āpa̱ yadī̱ṃ hotrā̭bhirṛ̱tāvā̭ ||9||
sa vrādha̭to̱ nahṷṣo̱ daṃsṷjūta̱: śardha̭staro na̱rāṃ gū̱rtaśra̭vāḥ |
visṛ̭ṣṭarātiryāti bāhla̱sṛtvā̱ viśvā̭su pṛ̱tsu sada̱micchūra̭: ||10||
adha̱ gmantā̱ nahṷṣo̱ hava̭ṃ sū̱reḥ śrotā̭ rājāno a̱mṛta̭sya mandrāḥ |
na̱bho̱juvo̱ yanni̭ra̱vasya̱ rādha̱: praśa̭staye mahi̱nā ratha̭vate ||11||
e̱taṃ śardha̭ṃ dhāma̱ yasya̭ sū̱reritya̭voca̱n daśa̭tayasya̱ naṃśḙ |
dyu̱mnāni̱ yeṣṷ va̱sutā̭tī rā̱ran viśvḙ sanvantu prabhṛ̱theṣu̱ vāja̭m ||12||
mandā̭mahe̱ daśa̭tayasya dhā̱serdviryat pañca̱ bibhra̭to̱ yantyannā̭ |
kimi̱ṣṭāśva̭ i̱ṣṭara̭śmire̱ta ī̭śā̱nāsa̱starṷṣa ṛñjate̱ nṝn ||13||
hira̭ṇyakarṇaṃ maṇigrīva̱marṇa̱stanno̱ viśvḙ varivasyantu de̱vāḥ |
a̱ryo gira̭: sa̱dya ā ja̱gmuṣī̱rosrāścā̭kantū̱bhayḙṣva̱sme ||14||
ca̱tvāro̭ mā maśa̱rśāra̭sya̱ śiśva̱strayo̱ rājña̱ āya̭vasasya ji̱ṣṇoḥ |
ratho̭ vāṃ mitrāvaruṇā dī̱rghāpsā̱: syūma̭gabhasti̱: sūro̱ nādyaṷt ||15||
13 kakṣīvān dairghatamasa auśijaḥ| uṣāḥ | triṣṭup|
pṛ̱thū ratho̱ dakṣi̭ṇāyā ayo̱jyaina̭ṃ de̱vāso̭ a̱mṛtā̭so asthuḥ |
kṛ̱ṣṇāduda̭sthāda̱ryā̱ 3 vihā̭yā̱ściki̭tsantī̱ mānṷṣāya̱ kṣayā̭ya ||1||
pūrvā̱ viśva̭smā̱d bhuva̭nādabodhi̱ jaya̭ntī̱ vāja̭ṃ bṛha̱tī sanṷtrī |
u̱ccā vya̭khyad yuva̱tiḥ pṷna̱rbhūroṣā a̭gan pratha̱mā pū̱rvahṷ̄tau ||2||
yada̱dya bhā̱gaṃ vi̱bhajā̭si̱ nṛbhya̱ uṣo̭ devi martya̱trā sṷjāte |
de̱vo no̱ atra̭ savi̱tā damṷ̄nā̱ anā̭gaso vocati̱ sūryā̭ya ||3||
gṛ̱haṃgṛ̭hamaha̱nā yā̱tyacchā̭ di̱vedi̭ve̱ adhi̱ nāmā̱ dadhā̭nā |
siṣā̭santī dyota̱nā śaśva̱dāgā̱dagra̭magra̱mid bha̭jate̱ vasṷ̄nām ||4||
bhaga̭sya̱ svasā̱ varṷṇasya jā̱miruṣa̭: sūnṛte pratha̱mā ja̭rasva |
pa̱ścā sa da̭ghyā̱ yo a̱ghasya̭ dhā̱tā jayḙma̱ taṃ dakṣi̭ṇayā̱ rathḙna ||5||
udī̭ratāṃ sū̱nṛtā̱ ut pura̭ndhī̱ruda̱gnaya̭: śuśucā̱nāso̭ asthuḥ |
spā̱rhā vasṷ̄ni̱ tama̱sāpa̭gūhla̱viṣkṛ̭ṇvantyu̱ṣaso̭ vibhā̱tīḥ ||6||
apā̱nyadetya̱bhya 1 nyadḙti̱ viṣṷrūpe̱ aha̭nī̱ saṃ ca̭rete |
pa̱ri̱kṣito̱stamo̭ a̱nyā guhā̭ka̱radyaṷdu̱ṣāḥ śośṷcatā̱ rathḙna ||7||
sa̱dṛśī̭ra̱dya sa̱dṛśī̱ridu̱ śvo dī̱rghaṃ sa̭cante̱ varṷṇasya̱ dhāma̭ |
a̱na̱va̱dyāstri̱ṃśata̱ṃ yoja̭nā̱nyekai̭kā̱ kratu̱ṃ pari̭ yanti sa̱dyaḥ ||8||
jā̱na̱tyahna̭: pratha̱masya̱ nāma̭ śu̱krā kṛ̱ṣṇāda̭janiṣṭa śvitī̱cī |
ṛ̱tasya̱ yoṣā̱ na mi̭nāti̱ dhāmāha̭raharniṣkṛ̱tamā̱cara̭ntī ||9||
ka̱nyḙva ta̱nvā̱ 3 śāśa̭dānā̱~ eṣi̭ devi de̱vamiya̭kṣamāṇam |
sa̱ṃsmaya̭mānā yuva̱tiḥ pu̱rastā̭dā̱virvakṣā̭ṃsi kṛṇuṣe vibhā̱tī ||10||
su̱sa̱ṃkā̱śā mā̱tṛmṛ̭ṣṭeva̱ yoṣā̱vista̱nva̭ṃ kṛṇuṣe dṛ̱śe kam |
bha̱drā tvamṷṣo vita̱raṃ vyṷccha̱ na tattḙ a̱nyā u̱ṣaso̭ naśanta ||11||
aśvā̭vatī̱rgoma̭tīrvi̱śvavā̭rā̱ yata̭mānā ra̱śmibhi̱: sūrya̭sya |
parā̭ ca̱ yanti̱ puna̱rā ca̭ yanti bha̱drā nāma̱ vaha̭mānā u̱ṣāsa̭: ||12||
ṛ̱tasya̭ ra̱śmima̭nu̱yaccha̭mānā bha̱drambha̭dra̱ṃ kratṷma̱smāsṷ dhehi |
uṣo̭ no a̱dya su̱havā̱ vyṷcchā̱smāsu̱ rāyo̭ ma̱ghava̭tsu ca syuḥ ||13||
13 kakṣīvān dairghatamasa auśijaḥ| uṣāḥ | triṣṭup|
u̱ṣā u̱cchantī̭ samidhā̱ne a̱gnā u̱dyantsūrya̭ urvi̱yā jyoti̭raśret |
de̱vo no̱ atra̭ savi̱tā nvartha̱ṃ prāsā̭vīd dvi̱pat pra catṷṣpadi̱tyai ||1||
ami̭natī̱ daivyā̭ni vra̱tāni̭ pramina̱tī ma̭nu̱ṣyā̭ yu̱gāni̭ |
ī̱yuṣī̭ṇāmupa̱mā śaśva̭tīnāmāyatī̱nāṃ pra̭tha̱moṣā vya̭dyaut ||2||
e̱ṣā di̱vo dṷhi̱tā pratya̭darśi̱ jyoti̱rvasā̭nā sama̱nā pu̱rastā̭t |
ṛ̱tasya̱ panthā̱manvḙti sā̱dhu pra̭jāna̱tīva̱ na diśo̭ mināti ||3||
upo̭ adarśi śu̱ndhyuvo̱ na vakṣo̭ no̱dhā i̭vā̱vira̭kṛta pri̱yāṇi̭ |
a̱dma̱sanna sa̭sa̱to bo̱dhaya̭ntī śaśvatta̱māgā̱t puna̭re̱yuṣī̭ṇām ||4||
pūrve̱ ardhe̱ raja̭so a̱ptyasya̱ gavā̱ṃ jani̭tryakṛta̱ pra ke̱tum |
vyṷ prathate vita̱raṃ varī̭ya̱ obhā pṛ̱ṇantī̭ pi̱troru̱pasthā̭ ||5||
e̱vede̱ṣā pṷru̱tamā̭ dṛ̱śe kaṃ nājā̭mi̱ṃ na pari̭ vṛṇakti jā̱mim |
a̱re̱pasā̭ ta̱nvā̱ 3 śāśa̭dānā̱ nārbhā̱dīṣa̭te̱ na ma̱ho vi̭bhā̱tī ||6||
a̱bhrā̱teva̭ pu̱ṃsa ḙti pratī̱cī ga̭rtā̱rugi̭va sa̱naye̱ dhanā̭nām |
jā̱yeva̱ patya̭ uśa̱tī su̱vāsā̭ u̱ṣā ha̱sreva̱ ni ri̭ṇīte̱ apsa̭: ||7||
svasā̱ svasre̱ jyāya̭syai̱ yoni̭mārai̱gapai̭tyasyāḥ prati̱cakṣyḙva |
vyu̱cchantī̭ ra̱śmibhi̱: sūrya̭syā̱ñjya̭ṅkte samana̱gā i̭va̱ vrāḥ ||8||
ā̱sāṃ pūrvā̭sā̱maha̭su̱ svasṝ̭ṇā̱mapa̭rā̱ pūrvā̭ma̱bhyḙti pa̱ścāt |
tāḥ pra̭tna̱vannavya̭sīrnū̱nama̱sme re̱vadṷcchantu su̱dinā̭ u̱ṣāsa̭: ||9||
pra bo̭dhayoṣaḥ pṛṇa̱to ma̭gho̱nyabṷdhyamānāḥ pa̱ṇaya̭: sasantu |
re̱vadṷccha ma̱ghava̭dbhyo maghoni re̱vat sto̱tre sṷ̄nṛte jā̱raya̭ntī ||10||
ave̱yama̭śvaid yuva̱tiḥ pu̱rastā̭d yu̱ṅkte gavā̭maru̱ṇānā̱manī̭kam |
vi nū̱namṷcchā̱dasa̭ti̱ pra ke̱turgṛ̱haṃgṛ̭ha̱mupa̭ tiṣṭhāte a̱gniḥ ||11||
ut te̱ vaya̭ścid vasa̱tera̭papta̱n nara̭śca̱ ye pi̭tu̱bhājo̱ vyṷṣṭau |
a̱mā sa̱te va̭hasi̱ bhūri̭ vā̱mamuṣo̭ devi dā̱śuṣe̱ martyā̭ya ||12||
asto̭ḍhvaṃ stomyā̱ brahma̭ṇā̱ me 'vī̭vṛdhadhvamuśa̱tīrṷṣāsaḥ |
yu̱ṣmāka̭ṃ devī̱rava̭sā sanema saha̱sriṇa̭ṃ ca śa̱tina̭ṃ ca̱ vāja̭m ||13||
7 kakṣīvān dairghatamasa auśijaḥ| svanayasya dānastutiḥ| triṣṭup, 4-5 jagatī|
prā̱tā ratna̭ṃ prāta̱ritvā̭ dadhāti̱ taṃ ci̭ki̱tvān pra̭ti̱gṛhyā̱ ni dha̭tte |
tena̭ pra̱jāṃ va̱rdhaya̭māna̱ āyṷ̄ rā̱yaspoṣḙṇa sacate su̱vīra̭: ||1||
su̱gura̭sat suhira̱ṇyaḥ svaśvo̭ bṛ̱hada̭smai̱ vaya̱ indro̭ dadhāti |
yastvā̱yanta̱ṃ vasṷnā prātaritvo mu̱kṣīja̭yeva̱ padi̭mutsi̱nāti̭ ||2||
āya̭ma̱dya su̱kṛta̭ṃ prā̱tari̱cchanni̱ṣṭeḥ pu̱traṃ vasṷmatā̱ rathḙna |
a̱ṃśoḥ su̱taṃ pā̭yaya matsa̱rasya̭ kṣa̱yadvī̭raṃ vardhaya sū̱nṛtā̭bhiḥ ||3||
upa̭ kṣaranti̱ sindha̭vo mayo̱bhuva̭ ījā̱naṃ ca̭ ya̱kṣyamā̭ṇaṃ ca dhe̱nava̭: |
pṛ̱ṇanta̭ṃ ca̱ papṷriṃ ca śrava̱syavo̭ ghṛ̱tasya̱ dhārā̱ upa̭ yanti vi̱śvata̭: ||4||
nāka̭sya pṛ̱ṣṭhe adhi̭ tiṣṭhati śri̱to yaḥ pṛ̱ṇāti̱ sa ha̭ de̱veṣṷ gacchati |
tasmā̱ āpo̭ ghṛ̱tama̭rṣanti̱ sindha̭va̱stasmā̭ i̱yaṃ dakṣi̭ṇā pinvate̱ sadā̭ ||5||
dakṣi̭ṇāvatā̱midi̱māni̭ ci̱trā dakṣi̭ṇāvatāṃ di̱vi sūryā̭saḥ |
dakṣi̭ṇāvanto a̱mṛta̭ṃ bhajante̱ dakṣi̭ṇāvanta̱: pra ti̭ranta̱ āyṷ: ||6||
mā pṛ̱ṇanto̱ duri̭ta̱mena̱ āra̱n mā jā̭riṣuḥ sū̱raya̭: suvra̱tāsa̭: |
a̱nyasteṣā̭ṃ pari̱dhira̭stu̱ kaści̱dapṛ̭ṇantama̱bhi saṃ ya̭ntu̱ śokā̭: ||7||
7 kakṣīvān dairghatamasa auśijaḥ| (6) svanayo bhāvayavyaḥ, (7) romaśā| 1-5 svanayo bhāvayavyaḥ, 6 romaśā, 7 svanayo bhāvayavyaḥ| triṣṭup, 6-7 anuṣṭup|
ama̭ndā̱n tstomā̱n pra bha̭re manī̱ṣā sindhā̱vadhi̭ kṣiya̱to bhā̱vyasya̭ |
yo mḙ sa̱hasra̱mami̭mīta sa̱vāna̱tūrto̱ rājā̱ śrava̭ i̱cchamā̭naḥ ||1||
śa̱taṃ rājño̱ nādha̭mānasya ni̱ṣkāñ cha̱tamaśvā̱n praya̭tān tsa̱dya āda̭m |
śa̱taṃ ka̱kṣīvā̱~ asṷrasya̱ gonā̭ṃ di̱vi śravo̱'jara̱mā ta̭tāna ||2||
upa̭ mā śyā̱vāḥ sva̱nayḙna da̱ttā va̱dhūma̭nto̱ daśa̱ rathā̭so asthuḥ |
ṣa̱ṣṭiḥ sa̱hasra̱manu̱ gavya̱māgā̱t sana̭t ka̱kṣīvā̭~ abhipi̱tve ahnā̭m ||3||
ca̱tvā̱ri̱ṃśad daśa̭rathasya̱ śoṇā̭: sa̱hasra̱syāgre̱ śreṇi̭ṃ nayanti |
ma̱da̱cyuta̭: kṛśa̱nāva̭to̱ atyā̭n ka̱kṣīva̭nta̱ uda̭mṛkṣanta pa̱jrāḥ ||4||
pūrvā̱manu̱ praya̭ti̱mā da̭de va̱strīn yu̱ktā~ a̱ṣṭāva̱ridhā̭yaso̱ gāḥ |
su̱bandha̭vo̱ ye vi̱śyā̭ iva̱ vrā ana̭svanta̱: śrava̱ aiṣa̭nta pa̱jrāḥ ||5||
āga̭dhitā̱ pari̭gadhitā̱ yā ka̭śī̱keva̱ jaṅga̭he |
dadā̭ti̱ mahya̱ṃ yādṷrī̱ yāśṷ̄nāṃ bho̱jyā̭ śa̱tā ||6||
upo̭pa me̱ parā̭ mṛśa̱ mā mḙ da̱bhrāṇi̭ manyathāḥ |
sarvā̱hama̭smi roma̱śā ga̱ndhārī̭ṇāmivāvi̱kā ||7||
11 parucchepo daivodāsiḥ | agniḥ| atyaṣṭiḥ, 6 atidhṛtiḥ|
a̱gniṃ hotā̭raṃ manye̱ dāsva̭nta̱ṃ vasṷṃ sū̱nuṃ saha̭so jā̱tavḙdasa̱ṃ vipra̱ṃ na jā̱tavḙdasam |
ya ū̱rdhvayā̭ svadhva̱ro de̱vo de̱vācyā̭ kṛ̱pā |
ghṛ̱tasya̱ vibhrā̭ṣṭi̱manṷ vaṣṭi śo̱ciṣā̱ ''juhvā̭nasya sa̱rpiṣa̭: ||1||
yaji̭ṣṭhaṃ tvā̱ yaja̭mānā huvema̱ jyeṣṭha̱maṅgi̭rasāṃ vipra̱ manma̭bhi̱rviprḙbhiḥ śukra̱ manma̭bhiḥ |
pari̭jmānamiva̱ dyāṃ hotā̭raṃ carṣaṇī̱nām |
śo̱ciṣkḙśa̱ṃ vṛṣa̭ṇa̱ṃ yami̱mā viśa̱: prāva̭ntu jū̱taye̱ viśa̭: ||2||
sa hi pu̱rū ci̱doja̭sā vi̱rukma̭tā̱ dīdyā̭no̱ bhava̭ti druhaṃta̱raḥ pa̭ra̱śurna drṷhaṃta̱raḥ |
vī̱ḻu ci̱d yasya̱ samṛ̭tau̱ śruva̱d vanḙva̱ yat sthi̱ram |
ni̱ṣṣaha̭māṇo yamate̱ nāya̭te dhanvā̱sahā̱ nāya̭te ||3||
dṛ̱hlā ci̭dasmā̱ anṷ du̱ryathā̭ vi̱de teji̭ṣṭhābhira̱raṇi̭bhirdā̱ṣṭyava̭se̱ 'gnayḙ dā̱ṣṭyava̭se |
pra yaḥ pu̱rūṇi̱ gāha̭te̱ takṣa̱d vanḙva śo̱ciṣā̭ |
sthi̱rā ci̱dannā̱ ni ri̭ṇā̱tyoja̭sā̱ ni sthi̱rāṇi̭ ci̱doja̭sā ||4||
tama̭sya pṛ̱kṣamupa̭rāsu dhīmahi̱ nakta̱ṃ yaḥ su̱darśa̭taro̱ divā̭tarā̱daprā̭yuṣe̱ divā̭tarāt |
āda̱syāyu̱rgrabha̭ṇavad vī̱ḻu śarma̱ na sū̱navḙ |
bha̱ktamabha̭kta̱mavo̱ vyanto̭ a̱jarā̭ a̱gnayo̱ vyanto̭ a̱jarā̭: ||5||
sa hi śardho̱ na mārṷtaṃ tuvi̱ṣvaṇi̱rapna̭svatīṣū̱rvarā̭svi̱ṣṭani̱rārta̭nāsvi̱ṣṭani̭: |
āda̭ddha̱vyānyā̭da̱dirya̱jñasya̭ ke̱tura̱rhaṇā̭ |
adha̭ smāsya̱ harṣa̭to̱ hṛṣī̭vato̱ viśvḙ juṣanta̱ panthā̱ṃ nara̭: śu̱bhe na panthā̭m ||6||
dvi̱tā yadī̭ṃ kī̱stāso̭ a̱bhidya̭vo nama̱syanta̭ upa̱voca̭nta̱ bhṛga̭vo ma̱thnanto̭ dā̱śā bhṛga̭vaḥ |
a̱gnirī̭śe̱ vasṷ̄nā̱ṃ śuci̱ryo dha̱rṇirḙṣām |
pri̱yā~ a̭pi̱dhī~rva̭niṣīṣṭa̱ medhi̭ra̱ ā va̭niṣīṣṭa̱ medhi̭raḥ ||7||
viśvā̭sāṃ tvā vi̱śāṃ pati̭ṃ havāmahe̱ sarvā̭sāṃ samā̱naṃ dampa̭tiṃ bhu̱je sa̱tyagi̭rvāhasaṃ bhu̱je |
ati̭thi̱ṃ mānṷṣāṇāṃ pi̱turna yasyā̭sa̱yā |
a̱mī ca̱ viśvḙ a̱mṛtā̭sa̱ ā vayo̭ ha̱vyā de̱veṣvā vaya̭: ||8||
tvama̭gne̱ saha̭sā̱ saha̭ntamaḥ śu̱ṣminta̭mo jāyase de̱vatā̭taye ra̱yirna de̱vatā̭taye |
śu̱ṣminta̭mo̱ hi te̱ mado̭ dyu̱mninta̭ma u̱ta kratṷ: |
adha̭ smā te̱ pari̭ carantyajara śruṣṭī̱vāno̱ nāja̭ra ||9||
pra vo̭ ma̱he saha̭sā̱ saha̭svata uṣa̱rbudhḙ paśu̱ṣe nāgnaye̱ stomo̭ babhūtva̱gnayḙ |
prati̱ yadī̭ṃ ha̱viṣmā̱n viśvā̭su̱ kṣāsu̱ jogṷve |
agrḙ re̱bho na ja̭rata ṛṣū̱ṇāṃ jūrṇi̱rhota̭ ṛṣū̱ṇām ||10||
sa no̱ nedi̭ṣṭha̱ṃ dadṛ̭śāna̱ ā bha̱rāgnḙ de̱vebhi̱: saca̭nāḥ suce̱tunā̭ ma̱ho rā̱yaḥ sṷce̱tunā̭ |
mahi̭ śaviṣṭha naskṛdhi sa̱ṃcakṣḙ bhu̱je a̱syai |
mahi̭ sto̱tṛbhyo̭ maghavan tsu̱vīrya̱ṃ mathī̭ru̱gro na śava̭sā ||11||
8 parucchepo daivodāsiḥ | agniḥ| atyaṣṭiḥ|
a̱yaṃ jā̭yata̱ manṷṣo̱ dharī̭maṇi̱ hotā̱ yaji̭ṣṭha u̱śijā̱manṷ vra̱tama̱gniḥ svamanṷ vra̱tam |
vi̱śvaśrṷṣṭiḥ sakhīya̱te ra̱yiri̭va śravasya̱te |
ada̭bdho̱ hotā̱ ni ṣa̭dadi̱ḻaspa̱de pari̭vīta i̱ḻaspa̱de ||1||
taṃ ya̭jña̱sādha̱mapi̭ vātayāmasyṛ̱tasya̭ pa̱thā nama̭sā ha̱viṣma̭tā de̱vatā̭tā ha̱viṣma̭tā |
sa na̭ ū̱rjāmu̱pābhṛ̭tya̱yā kṛ̱pā na jṷ̄ryati |
yaṃ mā̭ta̱riśvā̱ mana̭ve parā̱vato̭ de̱vaṃ bhāḥ pa̭rā̱vata̭: ||2||
evḙna sa̱dyaḥ paryḙti̱ pārthi̭vaṃ muhu̱rgī reto̭ vṛṣa̱bhaḥ kani̭krada̱d dadha̱d reta̱: kani̭kradat |
śa̱taṃ cakṣā̭ṇo a̱kṣabhi̭rde̱vo vanḙṣu tu̱rvaṇi̭: |
sado̱ dadhā̭na̱ upa̭reṣu̱ sānṷṣva̱gniḥ parḙṣu̱ sānṷṣu ||3||
sa su̱kratṷ: pu̱rohi̭to̱ damḙdame̱ 'gnirya̱jñasyā̭dhva̱rasya̭ cetati̱ kratvā̭ ya̱jñasya̭ cetati |
kratvā̭ ve̱dhā i̭ṣūya̱te viśvā̭ jā̱tāni̭ paspaśe |
yato̭ ghṛta̱śrīrati̭thi̱rajā̭yata̱ vahni̭rve̱dhā ajā̭yata ||4||
kratvā̱ yada̭sya̱ tavi̭ṣīṣu pṛ̱ñcate̱ 'gneravḙṇa ma̱rutā̱ṃ na bho̱jyḙṣi̱rāya̱ na bho̱jyā̭ |
sa hi ṣmā̱ dāna̱minva̭ti̱ vasṷ̄nāṃ ca ma̱jmanā̭ |
sa na̭strāsate duri̱tāda̭bhi̱hruta̱: śaṃsā̭da̱ghāda̭bhi̱hruta̭: ||5||
viśvo̱ vihā̭yā ara̱tirvasṷrdadhe̱ haste̱ dakṣi̭ṇe ta̱raṇi̱rna śi̭śrathacchrava̱syayā̱ na śi̭śrathat |
viśva̭smā̱ idi̭ṣudhya̱te dḙva̱trā ha̱vyamohi̭ṣe |
viśva̭smā̱ it su̱kṛte̱ vāra̭mṛṇvatya̱gnirdvārā̱ vyṛ̭ṇvati ||6||
sa mānṷṣe vṛ̱jane̱ śaṃta̭mo hi̱to̱ 3 'gnirya̱jñeṣu̱ jenyo̱ na vi̱śpati̭: pri̱yo ya̱jñeṣṷ vi̱śpati̭: |
sa ha̱vyā mānṷṣāṇāmi̱ḻā kṛ̱tāni̭ patyate |
sa na̭strāsate̱ varṷṇasya dhū̱rterma̱ho de̱vasya̭ dhū̱rteḥ ||7||
a̱gniṃ hotā̭ramīḻate̱ vasṷdhitiṃ pri̱yaṃ ceti̭ṣṭhamara̱tiṃ nyḙrire havya̱vāha̱ṃ nyḙrire |
vi̱śvāyṷṃ vi̱śvavḙdasa̱ṃ hotā̭raṃ yaja̱taṃ ka̱vim |
de̱vāso̭ ra̱ṇvamava̭se vasū̱yavo̭ gī̱rbhī ra̱ṇvaṃ va̭sū̱yava̭: ||8||
11 parucchepo daivodāsiḥ | indraḥ, induḥ|atyaṣṭiḥ, 8-9 atiśakvaryau, 11aṣṭiḥ|
yaṃ tvaṃ ratha̭mindra me̱dhasā̭taye 'pā̱kā santa̭miṣira pra̱ṇaya̭si̱ prāna̭vadya̱ naya̭si |
sa̱dyaści̱ttama̱bhiṣṭa̭ye̱ karo̱ vaśa̭śca vā̱jina̭m |
sāsmāka̭manavadya tūtujāna ve̱dhasā̭mi̱māṃ vāca̱ṃ na ve̱dhasā̭m ||1||
sa śrṷdhi̱ yaḥ smā̱ pṛta̭nāsu̱ kāsṷ cid da̱kṣāyya̭ indra̱ bhara̭hūtaye̱ nṛbhi̱rasi̱ pratṷ̄rtaye̱ nṛbhi̭: |
yaḥ śūrai̱: sva 1: sani̭tā̱ yo viprai̱rvāja̱ṃ tarṷtā |
tamī̭śā̱nāsa̭ iradhanta vā̱jina̭ṃ pṛ̱kṣamatya̱ṃ na vā̱jina̭m ||2||
da̱smo hi ṣmā̱ vṛṣa̭ṇa̱ṃ pinva̭si̱ tvaca̱ṃ kaṃ ci̭d yāvīra̱rarṷṃ śūra̱ martya̭ṃ parivṛ̱ṇakṣi̱ martya̭m |
indro̱ta tubhya̱ṃ tad di̱ve tad ru̱drāya̱ svaya̭śase |
mi̱trāya̭ voca̱ṃ varṷṇāya sa̱pratha̭: sumṛḻī̱kāya̭ sa̱pratha̭: ||3||
a̱smāka̭ṃ va̱ indra̭muśmasī̱ṣṭaye̱ sakhā̭yaṃ vi̱śvāyṷṃ prā̱saha̱ṃ yuja̱ṃ vājḙṣu prā̱saha̱ṃ yuja̭m |
a̱smāka̱ṃ brahmo̱taye 'vā̭ pṛ̱tsuṣu̱ kāsṷ cit |
na̱hi tvā̱ śatru̱: stara̭teḥ stṛ̱ṇoṣi̱ yaṃ viśva̱ṃ śatrṷṃ: stṛ̱ṇoṣi̱ yam ||4||
ni ṣū na̱māti̭mati̱ṃ kaya̭sya ci̱t teji̭ṣṭhābhira̱raṇi̭bhi̱rnotibhi̭ru̱grābhi̭rugro̱tibhi̭: |
neṣi̭ ṇo̱ yathā̭ pu̱rā'ne̱nāḥ śṷ̄ra̱ manya̭se |
viśvā̭ni pū̱rorapa̭ parṣi̱ vahni̭rā̱sā vahni̭rno̱ accha̭ ||5||
pra tad vo̭ceya̱ṃ bhavyā̱yenda̭ve̱ havyo̱ na ya i̱ṣavā̱n manma̱ reja̭ti rakṣo̱hā manma̱ reja̭ti |
sva̱yaṃ so a̱smadā ni̱do va̱dhaira̭jeta durma̱tim |
ava̭ sraveda̱ghaśa̭ṃso'vata̱ramava̭ kṣu̱drami̭va sravet ||6||
va̱nema̱ taddhotra̭yā ci̱tantyā̭ va̱nema̭ ra̱yiṃ ra̭yivaḥ su̱vīrya̭ṃ ra̱ṇvaṃ santa̭ṃ su̱vīrya̭m |
du̱rmanmā̭naṃ su̱mantṷbhi̱remi̱ṣā pṛ̭cīmahi |
ā sa̱tyābhi̱rindra̭ṃ dyu̱mnahṷ̄tibhi̱ryaja̭traṃ dyu̱mnahṷ̄tibhiḥ ||7||
praprā̭ vo a̱sme svaya̭śobhirū̱tī pa̭riva̱rga indro̭ durmatī̱nāṃ darī̭man durmatī̱nām |
sva̱yaṃ sā ri̭ṣa̱yadhyai̱ yā na̭ upe̱ṣe a̱traiḥ |
ha̱tema̭sa̱nna va̭kṣati kṣi̱ptā jū̱rṇirna va̭kṣati ||8||
tvaṃ na̭ indra rā̱yā parī̭ṇasā yā̱hi pa̱thā~ a̭ne̱hasā̭ pu̱ro yā̭hyara̱kṣasā̭ |
saca̭sva naḥ parā̱ka ā saca̭svāstamī̱ka ā |
pā̱hi no̭ dū̱rādā̱rāda̱bhiṣṭi̭bhi̱: sadā̭ pāhya̱bhiṣṭi̭bhiḥ ||9||
tvaṃ na̭ indra rā̱yā tarṷ̄ṣaso̱graṃ ci̭t tvā mahi̱mā sa̭kṣa̱dava̭se ma̱he mi̱traṃ nāva̭se |
oji̭ṣṭha̱ trāta̱ravi̭tā̱ ratha̱ṃ kaṃ ci̭damartya |
a̱nyama̱smad ri̭riṣe̱: kaṃ ci̭dadrivo̱ riri̭kṣantaṃ cidadrivaḥ ||10||
pā̱hi na̭ indra suṣṭuta sri̱dho̭ 'vayā̱tā sada̱mid dṷrmatī̱nāṃ de̱vaḥ sandṷrmatī̱nām |
ha̱ntā pā̱pasya̭ ra̱kṣasa̭strā̱tā vipra̭sya̱ māva̭taḥ |
adhā̱ hi tvā̭ jani̱tā jīja̭nad vaso rakṣo̱haṇa̭ṃ tvā̱ jīja̭nad vaso ||11||
10 parucchepo daivodāsiḥ | indraḥ| atyaṣṭiḥ, 10 triṣṭup|
endra̭ yā̱hyupa̭ naḥ parā̱vato̱ nāyamacchā̭ vi̱dathā̭nīva̱ satpa̭ti̱rasta̱ṃ rājḙva̱ satpa̭tiḥ |
havā̭mahe tvā va̱yaṃ praya̭svantaḥ su̱te sacā̭ |
pu̱trāso̱ na pi̱tara̱ṃ vāja̭sātaye̱ maṃhi̭ṣṭha̱ṃ vāja̭sātaye ||1||
pibā̱ soma̭mindra suvā̱namadri̭bhi̱: kośḙna si̱ktama̭va̱taṃ na vaṃsa̭gastātṛṣā̱ṇo na vaṃsa̭gaḥ |
madā̭ya harya̱tāya̭ te tu̱viṣṭa̭māya̱ dhāya̭se |
ā tvā̭ yacchantu ha̱rito̱ na sūrya̱mahā̱ viśvḙva̱ sūrya̭m ||2||
avi̭ndad di̱vo nihi̭ta̱ṃ guhā̭ ni̱dhiṃ verna garbha̱ṃ pari̭vīta̱maśma̭nyana̱nte a̱ntaraśma̭ni |
vra̱jaṃ va̱jrī gavā̭miva̱ siṣā̭sa̱nnaṅgi̭rastamaḥ |
apā̭vṛṇo̱diṣa̱ indra̱: parī̭vṛtā̱ dvāra̱ iṣa̱: parī̭vṛtāḥ ||3||
dā̱dṛ̱hā̱ṇo vajra̱mindro̱ gabha̭styo̱: kṣadmḙva ti̱gmamasa̭nāya̱ saṃ śya̭dahi̱hatyā̭ya̱ saṃ śya̭t |
sa̱ṃvi̱vyā̱na oja̭sā̱ śavo̭bhirindra ma̱jmanā̭ |
taṣṭḙva vṛ̱kṣaṃ va̱nino̱ ni vṛ̭ścasi para̱śveva̱ ni vṛ̭ścasi ||4||
tvaṃ vṛthā̭ na̱dya̭ indra̱ sarta̱ve 'cchā̭ samu̱drama̭sṛjo̱ rathā̭~ iva vājaya̱to rathā̭~ iva |
i̱ta ū̱tīra̭yuñjata samā̱namartha̱makṣi̭tam |
dhe̱nūri̭va̱ mana̭ve vi̱śvado̭haso̱ janā̭ya vi̱śvado̭hasaḥ ||5||
i̱māṃ te̱ vāca̭ṃ vasū̱yanta̭ ā̱yavo̱ ratha̱ṃ na dhīra̱: svapā̭ atakṣiṣuḥ su̱mnāya̱ tvāma̭takṣiṣuḥ |
śu̱mbhanto̱ jenya̭ṃ yathā̱ vājḙṣu vipra vā̱jina̭m |
atya̭miva̱ śava̭se sā̱taye̱ dhanā̱ viśvā̱ dhanā̭ni sā̱tayḙ ||6||
bhi̱nat puro̭ nava̱timi̭ndra pū̱rave̱ divo̭dāsāya̱ mahi̭ dā̱śuṣḙ nṛto̱ vajrḙṇa dā̱śuṣḙ nṛto |
a̱ti̱thi̱gvāya̱ śamba̭raṃ gi̱reru̱gro avā̭bharat |
ma̱ho dhanā̭ni̱ daya̭māna̱ oja̭sā̱ viśvā̱ dhanā̱nyoja̭sā ||7||
indra̭: sa̱matsu̱ yaja̭māna̱mārya̱ṃ prāva̱d viśvḙṣu śa̱tamṷ̄tirā̱jiṣu̱ sva̭rmīhleṣvā̱jiṣṷ |
mana̭ve̱ śāsa̭davra̱tān tvaca̭ṃ kṛ̱ṣṇāma̭randhayat |
dakṣa̱nna viśva̭ṃ tatṛṣā̱ṇamo̭ṣati̱ nya̭rśasā̱namo̭ṣati ||8||
sūra̭śca̱kraṃ pra vṛ̭hajjā̱ta oja̭sā prapi̱tve vāca̭maru̱ṇo mṷṣāyatīśā̱na ā mṷṣāyati |
u̱śanā̱ yat pa̭rā̱vato 'ja̭gannū̱tayḙ kave |
su̱mnāni̱ viśvā̱ manṷṣeva tu̱rvaṇi̱rahā̱ viśvḙva tu̱rvaṇi̭: ||9||
sa no̱ navyḙbhirvṛṣakarmannu̱kthaiḥ purā̭ṃ dartaḥ pā̱yubhi̭: pāhi śa̱gmaiḥ |
di̱vo̱dā̱sebhi̭rindra̱ stavā̭no vāvṛdhī̱thā aho̭bhiriva̱ dyauḥ ||10||
7 parucchepo daivodāsiḥ | indraḥ| atyaṣṭiḥ|
indrā̭ya̱ hi dyaurasṷro̱ ana̭mna̱tendrā̭ya ma̱hī pṛ̭thi̱vī varī̭mabhirdyu̱mnasā̭tā̱ varī̭mabhiḥ |
indra̱ṃ viśvḙ sa̱joṣa̭so de̱vāso̭ dadhire pu̱raḥ |
indrā̭ya̱ viśvā̱ sava̭nāni̱ mānṷṣā rā̱tāni̭ santu̱ mānṷṣā ||1||
viśvḙṣu̱ hi tvā̱ sava̭neṣu tu̱ñjatḙ samā̱nameka̱ṃ vṛṣa̭maṇyava̱: pṛtha̱k sva̭: sani̱ṣyava̱: pṛtha̭k |
taṃ tvā̱ nāva̱ṃ na pa̱rṣaṇi̭ṃ śū̱ṣasya̭ dhu̱ri dhī̭mahi |
indra̱ṃ na ya̱jñaiści̱taya̭nta ā̱yava̱: stomḙbhi̱rindra̭mā̱yava̭: ||2||
vi tvā̭ tatasre mithu̱nā a̭va̱syavo̭ vra̱jasya̭ sā̱tā gavya̭sya ni̱:sṛja̱: sakṣa̭nta indra ni̱:sṛja̭: |
yad ga̱vyantā̱ dvā janā̱ sva 1ryantā̭ sa̱mūha̭si |
ā̱viṣkari̭kra̱d vṛṣa̭ṇaṃ sacā̱bhuva̱ṃ vajra̭mindra sacā̱bhuva̭m ||3||
vi̱duṣṭḙ a̱sya vī̱rya̭sya pū̱rava̱: puro̱ yadi̭ndra̱ śāra̭dīra̱vāti̭raḥ sāsahā̱no a̱vāti̭raḥ |
śāsa̱stami̭ndra̱ martya̱maya̭jyuṃ śavasaspate |
ma̱hīma̭muṣṇāḥ pṛthi̱vīmi̱mā a̱po ma̭ndasā̱na i̱mā a̱paḥ ||4||
ādit te̱ a̱sya vī̱rya̭sya carkira̱n madḙṣu vṛṣannu̱śijo̱ yadāvi̭tha sakhīya̱to yadāvi̭tha |
ca̱kartha̭ kā̱ramḙbhya̱: pṛta̭nāsu̱ prava̭ntave |
te a̱nyāma̭nyāṃ na̱dya̭ṃ saniṣṇata śrava̱syanta̭: saniṣṇata ||5||
u̱to no̭ a̱syā u̱ṣaso̭ ju̱ṣeta̱ hya 1rkasya̭ bodhi ha̱viṣo̱ havī̭mabhi̱: sva̭rṣātā̱ havī̭mabhiḥ |
yadi̭ndra̱ hanta̭ve̱ mṛdho̱ vṛṣā̭ vajri̱ñcikḙtasi |
ā mḙ a̱sya ve̱dhaso̱ navī̭yaso̱ manma̭ śrudhi̱ navī̭yasaḥ ||6||
tvaṃ tami̭ndra vāvṛdhā̱no a̭sma̱yura̭mitra̱yanta̭ṃ tuvijāta̱ martya̱ṃ vajrḙṇa śūra̱ martya̭m |
ja̱hi yo no̭ aghā̱yati̭ śṛṇu̱ṣva su̱śrava̭stamaḥ |
ri̱ṣṭaṃ na yāma̱nnapa̭ bhūtu durma̱tirviśvāpa̭ bhūtu durma̱tiḥ ||7||
6 parucchepo daivodāsiḥ | indraḥ, 6 (1ardharcasya) indrāparvatau| atyaṣṭiḥ|
tvayā̭ va̱yaṃ ma̭ghava̱n pūrvye̱ dhana̱ indra̭tvotāḥ sāsahyāma pṛtanya̱to va̭nu̱yāma̭ vanuṣya̱taḥ |
nedi̭ṣṭhe a̱sminnaha̱nyadhi̭ vocā̱ nu sṷnva̱te |
a̱smin ya̱jñe vi ca̭yemā̱ bharḙ kṛ̱taṃ vā̭ja̱yanto̱ bharḙ kṛ̱tam ||1||
sva̱rje̱ṣe bhara̭ ā̱prasya̱ vakma̭nyuṣa̱rbudha̱: svasmi̱nnañja̭si krā̱ṇasya̱ svasmi̱nnañja̭si |
aha̱nnindro̱ yathā̭ vi̱de śī̱rṣṇāśī̭rṣṇopa̱vācya̭: |
a̱sma̱trā tḙ sa̱dhrya̭k santu rā̱tayo̭ bha̱drā bha̱drasya̭ rā̱taya̭: ||2||
tat tu praya̭: pra̱tnathā̭ te śuśukva̱naṃ yasmi̭n ya̱jñe vāra̱makṛ̭ṇvata̱ kṣaya̭mṛ̱tasya̱ vāra̭si̱ kṣaya̭m |
vi tad vo̭ce̱radha̭ dvi̱tā'ntaḥ pa̭śyanti ra̱śmibhi̭: |
sa ghā̭ vide̱ anvindro̭ ga̱veṣa̭ṇo bandhu̱kṣidbhyo̭ ga̱veṣa̭ṇaḥ ||3||
nū i̱tthā tḙ pū̱rvathā̭ ca pra̱vācya̱ṃ yadaṅgi̭ro̱bhyo'vṛ̭ṇo̱rapa̭ vra̱jamindra̱ śikṣa̱nnapa̭ vra̱jam |
aibhya̭: samā̱nyā di̱śā 'smabhya̭ṃ jeṣi̱ yotsi̭ ca |
su̱nvadbhyo̭ randhayā̱ kaṃ ci̭davra̱taṃ hṛ̭ṇā̱yanta̭ṃ cidavra̱tam ||4||
saṃ yajjanā̱n kratṷbhi̱: śūra̭ ī̱kṣaya̱ddhanḙ hi̱te ta̭ruṣanta śrava̱syava̱: pra ya̭kṣanta śrava̱syava̭: |
tasmā̱ āyṷ: pra̱jāva̱did bādhḙ arca̱ntyoja̭sā |
indra̭ o̱kya̭ṃ didhiṣanta dhī̱tayo̭ de̱vā~ acchā̱ na dhī̱taya̭: ||5||
yu̱vaṃ tami̭ndrāparvatā puro̱yudhā̱ yo na̭: pṛta̱nyādapa̱ taṃta̱middha̭ta̱ṃ vajrḙṇa̱ taṃta̱middha̭tam |
dū̱re ca̱ttāya̭ cchantsa̱d gaha̭na̱ṃ yadina̭kṣat |
a̱smāka̱ṃ śatrū̱n pari̭ śūra vi̱śvato̭ da̱rmā da̭rṣīṣṭa vi̱śvata̭: ||6||
7 parucchepo daivodāsiḥ | indraḥ|1 triṣṭup, 2-4 anuṣṭup, 5 gāyatrī, 6 dhṛtiḥ, 7 aṣṭiḥ|
u̱bhe pṷnāmi̱ roda̭sī ṛ̱tena̱ druho̭ dahāmi̱ saṃ ma̱hīra̭ni̱ndrāḥ |
a̱bhi̱vlagya̱ yatra̭ ha̱tā a̱mitrā̭ vailasthā̱naṃ pari̭ tṛ̱hlā aśḙran ||1||
a̱bhi̱vlagyā̭ cidadrivaḥ śī̱rṣā yā̭tu̱matī̭nām |
chi̱ndhi va̭ṭū̱riṇā̭ pa̱dā ma̱hāva̭ṭūriṇā pa̱dā ||2||
avā̭sāṃ maghavañjahi̱ śardho̭ yātu̱matī̭nām |
vai̱la̱sthā̱na̱ke a̭rma̱ke ma̱hāvai̭lasthe arma̱ke ||3||
yāsā̭ṃ ti̱sraḥ pa̭ñcā̱śato̭ 'bhivla̱ṅgaira̱pāva̭paḥ |
tat su tḙ manāyati ta̱kat su tḙ manāyati ||4||
pi̱śaṅga̭bhṛṣṭimambhṛ̱ṇaṃ pi̱śāci̭mindra̱ saṃ mṛ̭ṇa |
sarva̱ṃ rakṣo̱ ni ba̭rhaya ||5||
a̱varma̱ha i̭ndra dādṛ̱hi śru̱dhī na̭: śu̱śoca̱ hi dyauḥ kṣā na bhī̱ṣā~ a̭drivo ghṛ̱ṇānna bhī̱ṣā~ a̭drivaḥ |
śu̱ṣminta̭mo̱ hi śu̱ṣmibhi̭rva̱dhairu̱grebhi̱rīya̭se |
apṷ̄ruṣaghno apratīta śūra̱ satva̭bhistrisa̱ptaiḥ śṷ̄ra̱ satva̭bhiḥ ||6||
va̱noti̱ hi su̱nvan kṣaya̱ṃ parī̭ṇasaḥ sunvā̱no hi ṣmā̱ yaja̱tyava̱ dviṣo̭ de̱vānā̱mava̱ dviṣa̭: |
su̱nvā̱na it si̭ṣāsati sa̱hasrā̭ vā̱jyavṛ̭taḥ |
su̱nvā̱nāyendro̭ dadātyā̱bhuva̭ṃ ra̱yiṃ da̭dātyā̱bhuva̭m ||7||
6 parucchepo daivodāsiḥ | vāyuḥ| atyaṣṭiḥ, 6 aṣṭiḥ|
ā tvā̱ juvo̭ rārahā̱ṇā a̱bhi prayo̱ vāyo̱ vaha̭ntvi̱ha pū̱rvapī̭taye̱ soma̭sya pū̱rvapī̭taye |
ū̱rdhvā te̱ anṷ sū̱nṛtā̱ mana̭stiṣṭhatu jāna̱tī |
ni̱yutva̭tā̱ rathe̱nā yā̭hi dā̱vane̱ vāyo̭ ma̱khasya̭ dā̱vanḙ ||1||
manda̭ntu tvā ma̱ndino̭ vāya̱vinda̭vo̱ 'smat krā̱ṇāsa̱: sukṛ̭tā a̱bhidya̭vo̱ gobhi̭: krā̱ṇā a̱bhidya̭vaḥ |
yaddha̭ krā̱ṇā i̱radhyai̱ dakṣa̱ṃ saca̭nta ū̱taya̭: |
sa̱dhrī̱cī̱nā ni̱yuto̭ dā̱vane̱ dhiya̱ upa̭ bruvata ī̱ṃ dhiya̭: ||2||
vā̱yuryṷṅkte̱ rohi̭tā vā̱yura̭ru̱ṇā vā̱yū rathḙ aji̱rā dhu̱ri vohla̭ve̱ vahi̭ṣṭhā dhu̱ri vohla̭ve |
pra bo̭dhayā̱ pura̭ṃdhiṃ jā̱ra ā sa̭sa̱tīmi̭va |
pra ca̭kṣaya̱ roda̭sī vāsayo̱ṣasa̱: śrava̭se vāsayo̱ṣasa̭: ||3||
tubhya̭mu̱ṣāsa̱: śuca̭yaḥ parā̱vati̭ bha̱drā vastrā̭ tanvate̱ daṃsṷ ra̱śmiṣṷ ci̱trā navyḙṣu ra̱śmiṣṷ |
tubhya̭ṃ dhe̱nuḥ sa̭ba̱rdughā̱ viśvā̱ vasṷ̄ni dohate |
aja̭nayo ma̱ruto̭ va̱kṣaṇā̭bhyo di̱va ā va̱kṣaṇā̭bhyaḥ ||4||
tubhya̭ṃ śu̱krāsa̱: śuca̭yastura̱ṇyavo̱ madḙṣū̱grā i̭ṣaṇanta bhu̱rvaṇya̱pāmi̭ṣanta bhu̱rvaṇi̭ |
tvāṃ tsā̱rī dasa̭māno̱ bhaga̭mīṭṭe takva̱vīyḙ |
tvaṃ viśva̭smā̱d bhuva̭nāt pāsi̱ dharma̭ṇāsu̱ryā̭t pāsi̱ dharma̭ṇā ||5||
tvaṃ no̭ vāyaveṣā̱mapṷ̄rvya̱: somā̭nāṃ pratha̱maḥ pī̱tima̭rhasi su̱tānā̭ṃ pī̱tima̭rhasi |
u̱to vi̱hutma̭tīnāṃ vi̱śāṃ va̭va̱rjuṣī̭ṇām |
viśvā̱ it tḙ dhe̱navo̭ duhra ā̱śira̭ṃ ghṛ̱taṃ dṷhrata ā̱śira̭m ||6||
9 parucchepo daivodāsiḥ | 1-3, 9 vāyuḥ, 4-8 indravāyū| atyaṣṭiḥ, 7-8 aṣṭiḥ|
stī̱rṇaṃ ba̱rhirupa̭ no yāhi vī̱tayḙ sa̱hasrḙṇa ni̱yutā̭ niyutvate śa̱tinī̭bhirniyutvate |
tubhya̱ṃ hi pū̱rvapī̭taye de̱vā de̱vāya̭ yemi̱re |
pra tḙ su̱tāso̱ madhṷmanto asthira̱n madā̭ya̱ kratvḙ asthiran ||1||
tubhyā̱yaṃ soma̱: pari̭pūto̱ adri̭bhiḥ spā̱rhā vasā̭na̱: pari̱ kośa̭marṣati śu̱krā vasā̭no arṣati |
tavā̱yaṃ bhā̱ga ā̱yuṣu̱ somo̭ de̱veṣṷ hūyate |
vaha̭ vāyo ni̱yuto̭ yāhyasma̱yurjṷṣā̱ṇo yā̭hyasma̱yuḥ ||2||
ā no̭ ni̱yudbhi̭: śa̱tinī̭bhiradhva̱raṃ sa̭ha̱sriṇī̭bhi̱rupa̭ yāhi vī̱taye̱ vāyo̭ ha̱vyāni̭ vī̱tayḙ |
tavā̱yaṃ bhā̱ga ṛ̱tviya̱: sara̭śmi̱: sūrye̱ sacā̭ |
a̱dhva̱ryubhi̱rbhara̭māṇā ayaṃsata̱ vāyo̭ śu̱krā a̭yaṃsata ||3||
ā vā̱ṃ ratho̭ ni̱yutvā̭n vakṣa̱dava̭se̱ 'bhi prayā̭ṃsi̱ sudhi̭tāni vī̱taye̱ vāyo̭ ha̱vyāni̭ vī̱tayḙ |
piba̭ta̱ṃ madhvo̱ andha̭saḥ pūrva̱peya̱ṃ hi vā̭ṃ hi̱tam |
vāya̱vā ca̱ndreṇa̱ rādha̱sā ga̭ta̱mindra̭śca̱ rādha̱sā ga̭tam ||4||
ā vā̱ṃ dhiyo̭ vavṛtyuradhva̱rā~ upe̱mamindṷṃ marmṛjanta vā̱jina̭mā̱śumatya̱ṃ na vā̱jina̭m |
teṣā̭ṃ pibatamasma̱yū ā no̭ gantami̱hotyā |
indra̭vāyū su̱tānā̱madri̭bhiryu̱vaṃ madā̭ya vājadā yu̱vam ||5||
i̱me vā̱ṃ somā̭ a̱psvā su̱tā i̱hādhva̱ryubhi̱rbhara̭māṇā ayaṃsata̱ vāyo̭ śu̱krā a̭yaṃsata |
e̱te vā̭ma̱bhya̭sṛkṣata ti̱raḥ pa̱vitra̭mā̱śava̭: |
yu̱vā̱yavo'ti̱ romā̭ṇya̱vyayā̱ somā̭so̱ atya̱vyayā̭ ||6||
ati̭ vāyo sasa̱to yā̭hi̱ śaśva̭to̱ yatra̱ grāvā̱ vada̭ti̱ tatra̭ gacchataṃ gṛ̱hamindra̭śca gacchatam |
vi sū̱nṛtā̱ dadṛ̭śe̱ rīya̭te ghṛ̱tamā pū̱rṇayā̭ ni̱yutā̭ yātho adhva̱ramindra̭śca yātho adhva̱ram ||7||
atrāha̱ tad va̭hethe̱ madhva̱ āhṷti̱ṃ yama̭śva̱tthamṷpa̱tiṣṭha̭nta jā̱yavo̱ 'sme te sa̭ntu jā̱yava̭: |
sā̱kaṃ gāva̱: suva̭te̱ pacya̭te̱ yavo̱ na tḙ vāya̱ upa̭ dasyanti dhe̱navo̱ nāpa̭ dasyanti dhe̱nava̭: ||8||
i̱me ye te̱ su vā̭yo bā̱hvo̭jaso̱ 'ntarna̱dī tḙ pa̱taya̭ntyu̱kṣaṇo̱ mahi̱ vrādha̭nta u̱kṣaṇa̭: |
dhanva̭ñci̱d ye a̭nā̱śavo̭ jī̱rāści̱dagi̭raukasaḥ |
sūrya̭syeva ra̱śmayo̭ durni̱yanta̭vo̱ hasta̭yordurni̱yanta̭vaḥ ||9||
7 parucchepo daivodāsiḥ| 1-5 mitrāvaruṇau, 6-7 liṅgoktāḥ| atyaṣṭiḥ, 7 triṣṭup|
pra su jyeṣṭha̭ṃ nici̱rābhyā̭ṃ bṛ̱hannamo̭ ha̱vyaṃ ma̱tiṃ bha̭ratā mṛḻa̱yadbhyā̱ṃ svādi̭ṣṭhaṃ mṛḻa̱yadbhyā̭m |
tā sa̱mrājā̭ ghṛ̱tāsṷtī ya̱jñeya̭jña̱ upa̭stutā |
athai̭noḥ kṣa̱traṃ na kuta̭śca̱nādhṛṣḙ deva̱tvaṃ nū ci̭dā̱dhṛṣḙ ||1||
ada̭rśi gā̱turu̱rave̱ varī̭yasī̱ panthā̭ ṛ̱tasya̱ sama̭yaṃsta ra̱śmibhi̱ścakṣu̱rbhaga̭sya ra̱śmibhi̭: |
dyu̱kṣaṃ mi̱trasya̱ sāda̭namarya̱mṇo varṷṇasya ca |
athā̭ dadhāte bṛ̱hadu̱kthyaṃ 1 vaya̭ upa̱stutya̭ṃ bṛ̱had vaya̭: ||2||
jyoti̭ṣmatī̱madi̭tiṃ dhāra̱yatkṣi̭ti̱ṃ sva̭rvatī̱mā sa̭cete di̱vedi̭ve jāgṛ̱vāṃsā̭ di̱vedi̭ve |
jyoti̭ṣmat kṣa̱tramā̭śāte ādi̱tyā dānṷna̱spatī̭ |
mi̱trastayo̱rvarṷṇo yāta̱yajja̭no 'rya̱mā yā̭ta̱yajja̭naḥ ||3||
a̱yaṃ mi̱trāya̱ varṷṇāya̱ śaṃta̭ma̱: somo̭ bhūtvava̱pāne̱ṣvābha̭go de̱vo de̱veṣvābha̭gaḥ |
taṃ de̱vāso̭ juṣerata̱ viśvḙ a̱dya sa̱joṣa̭saḥ |
tathā̭ rājānā karatho̱ yadīma̭ha̱ ṛtā̭vānā̱ yadīma̭he ||
yo mi̱trāya̱ varṷṇā̱yāvi̭dha̱jjano̭'na̱rvāṇa̱ṃ taṃ pari̭ pāto̱ aṃha̭so dā̱śvāṃsa̱ṃ marta̱maṃha̭saḥ |
tama̭rya̱mābhi ra̭kṣatyṛjū̱yanta̱manṷ vra̱tam |
u̱kthairya ḙnoḥ pari̱bhūṣa̭ti vra̱taṃ stomai̭rā̱bhūṣa̭ti vra̱tam ||5||
namo̭ di̱ve bṛ̭ha̱te roda̭sībhyāṃ mi̱trāya̭ voca̱ṃ varṷṇāya mī̱hluṣḙ sumṛḻī̱kāya̭ mī̱hluṣḙ |
indra̭ma̱gnimupa̭ stuhi dyu̱kṣama̭rya̱maṇa̱ṃ bhaga̭m |
jyogjīva̭ntaḥ pra̱jayā̭ sacemahi̱ soma̭syo̱tī sa̭cemahi ||6||
ū̱tī de̱vānā̭ṃ va̱yamindra̭vanto maṃsī̱mahi̱ svaya̭śaso ma̱rudbhi̭: |
a̱gnirmi̱tro varṷṇa̱: śarma̭ yaṃsa̱n tada̭śyāma ma̱ghavā̭no va̱yaṃ ca̭ ||7||
3 parucchepo daivodāsiḥ| mitrāvaruṇau|atiśakvarī|
su̱ṣu̱mā yā̭ta̱madri̭bhi̱rgośrī̭tā matsa̱rā i̱me somā̭so matsa̱rā i̱me |
ā rā̭jānā divispṛśā 'sma̱trā ga̭nta̱mupa̭ naḥ |
i̱me vā̭ṃ mitrāvaruṇā̱ gavā̭śira̱: somā̭: śu̱krā gavā̭śiraḥ ||1||
i̱ma ā yā̭ta̱minda̭va̱: somā̭so̱ dadhyā̭śiraḥ su̱tāso̱ dadhyā̭śiraḥ |
u̱ta vā̭mu̱ṣaso̭ bu̱dhi sā̱kaṃ sūrya̭sya ra̱śmibhi̭: |
su̱to mi̱trāya̱ varṷṇāya pī̱taye̱ cārṷrṛ̱tāya̭ pī̱tayḙ ||2||
tāṃ vā̭ṃ dhe̱nuṃ na vā̭sa̱rīma̱ṃśuṃ dṷha̱ntyadri̭bhi̱: soma̭ṃ duha̱ntyadri̭bhiḥ |
a̱sma̱trā ga̭nta̱mupa̭ no̱'rvāñcā̱ soma̭pītaye |
a̱yaṃ vā̭ṃ mitrāvaruṇā̱ nṛbhi̭: su̱taḥ soma̱ ā pī̱tayḙ su̱taḥ ||3||
4 parucchepo daivodāsiḥ| pūṣā| atyaṣṭiḥ|
prapra̭ pū̱ṣṇastṷvijā̱tasya̭ śasyate mahi̱tvama̭sya ta̱vaso̱ na ta̭ndate sto̱trama̭sya̱ na ta̭ndate |
arcā̭mi sumna̱yanna̱hamantyṷ̄tiṃ mayo̱bhuva̭m |
viśva̭sya̱ yo mana̭ āyuyu̱ve ma̱kho de̱va ā̭yuyu̱ve ma̱khaḥ ||1||
pra hi tvā̭ pūṣannaji̱raṃ na yāma̭ni̱ stomḙbhiḥ kṛ̱ṇva ṛ̱ṇavo̱ yathā̱ mṛdha̱ uṣṭro̱ na pī̭paro̱ mṛdha̭: |
hu̱ve yat tvā̭ mayo̱bhuva̭ṃ de̱vaṃ sa̱khyāya̱ martya̭: |
a̱smāka̭māṅgū̱ṣān dyu̱mnina̭skṛdhi̱ vājḙṣu dyu̱mnina̭skṛdhi ||2||
yasya̭ te pūṣan tsa̱khye vi̭pa̱nyava̱: kratvā̭ ci̱t santo'va̭sā bubhujri̱ra iti̱ kratvā̭ bubhujri̱re |
tāmanṷ tvā̱ navī̭yasīṃ ni̱yuta̭ṃ rā̱ya ī̭mahe |
ahḙḻamāna uruśaṃsa̱ sarī̭ bhava̱ vājḙvāje̱ sarī̭ bhava ||3||
a̱syā ū̱ ṣu ṇa̱ upa̭ sā̱tayḙ bhu̱vo 'hḙḻamāno rari̱vā~ a̭jāśva śravasya̱tāma̭jāśva |
o ṣu tvā̭ vavṛtīmahi̱ stomḙbhirdasma sā̱dhubhi̭: |
na̱hi tvā̭ pūṣannati̱manya̭ āghṛṇe̱ na tḙ sa̱khyama̭pahnu̱ve ||4||
11 parucchepo daivodāsiḥ | 1 viśve devāḥ, 2 mitrā varuṇau, 3-5 aśvinau, 6 indraḥ, 7 agniḥ, 8 marutaḥ, 9 indrāgnī, 10 bṛhaspatiḥ, 11 viśve devāḥ| atyaṣṭiḥ, 5 bṛhatī, 11 triṣṭup
astu̱ śrauṣa̭ṭ pu̱ro a̱gniṃ dhi̱yā da̭dha̱ ā nu tacchardho̭ di̱vyaṃ vṛ̭ṇīmaha indravā̱yū vṛ̭ṇīmahe |
yaddha̭ krā̱ṇā vi̱vasva̭ti̱ nābhā̭ sa̱ṃdāyi̱ navya̭sī |
adha̱ pra sū na̱ upa̭ yantu dhī̱tayo̭ de̱vā~ acchā̱ na dhī̱taya̭: ||1||
yaddha̱ tyanmi̭trāvaruṇāvṛ̱tādadhyā̭da̱dāthe̱ anṛ̭ta̱ṃ svena̭ ma̱nyunā̱ dakṣa̭sya̱ svena̭ ma̱nyunā̭ |
yu̱vori̱tthādhi̱ sadma̱svapa̭śyāma hira̱ṇyaya̭m |
dhī̱bhiśca̱na mana̭sā̱ svebhi̭ra̱kṣabhi̱: soma̭sya̱ svebhi̭ra̱kṣabhi̭: ||2||
yu̱vāṃ stomḙbhirdeva̱yanto̭ aśvinā ''śrā̱vaya̭nta iva̱ śloka̭mā̱yavo̭ yu̱vāṃ ha̱vyābhyā̱ 3 yava̭: |
yu̱vorviśvā̱ adhi̱ śriya̱: pṛkṣa̭śca viśvavedasā |
pru̱ṣā̱yantḙ vāṃ pa̱vayo̭ hira̱ṇyaye̱ rathḙ dasrā hira̱ṇyayḙ ||3||
acḙti dasrā̱ vyu 1 nāka̭mṛṇvatho yu̱ñjatḙ vāṃ ratha̱yujo̱ divi̭ṣṭiṣvadhva̱smāno̱ divi̭ṣṭiṣu |
adhi̭ vā̱ṃ sthāma̭ va̱ndhure̱ rathḙ dasrā hira̱ṇyayḙ |
pa̱theva̱ yantā̭vanu̱śāsa̭tā̱ rajo 'ñja̭sā̱ śāsa̭tā̱ raja̭: ||4||
śacī̭bhirnaḥ śacīvasū̱ divā̱ nakta̭ṃ daśasyatam |
mā vā̭ṃ rā̱tirupa̭ dasa̱t kadā̭ ca̱nāsmadrā̱tiḥ kadā̭ ca̱na ||5||
vṛṣa̭nnindra vṛṣa̱pāṇā̭sa̱ inda̭va i̱me su̱tā adri̭ṣutāsa u̱dbhida̱stubhya̭ṃ su̱tāsa̭ u̱dbhida̭: |
te tvā̭ mandantu dā̱vanḙ ma̱he ci̱trāya̱ rādha̭se |
gī̱rbhirgi̭rvāha̱: stava̭māna̱ ā ga̭hi sumṛḻī̱ko na̱ ā ga̭hi ||6||
o ṣū ṇo̭ agne śṛṇuhi̱ tvamī̭ḻi̱to de̱vebhyo̭ bravasi ya̱jñiyḙbhyo̱ rāja̭bhyo ya̱jñiyḙbhyaḥ |
yaddha̱ tyāmaṅgi̭robhyo dhe̱nuṃ dḙvā̱ ada̭ttana |
vi tāṃ dṷhre arya̱mā ka̱rtarī̱ sacā̭~ e̱ṣa tāṃ vḙda me̱ sacā̭ ||
mo ṣu vo̭ a̱smada̱bhi tāni̱ pauṃsyā̱ sanā̭ bhūvandyu̱mnāni̱ mota jā̭riṣura̱smat pu̱rota jā̭riṣuḥ |
yad va̭ści̱traṃ yu̱geyṷge̱ navya̱ṃ ghoṣā̱dama̭rtyam |
a̱smāsu̱ tanma̭ruto̱ yacca̭ du̱ṣṭara̭ṃ didhṛ̱tā yacca̭ du̱ṣṭara̭m ||8||
da̱dhyaṅ ha̭ me ja̱nuṣa̱ṃ pūrvo̱ aṅgi̭rāḥ pri̱yamḙdha̱: kaṇvo̱ atri̱rmanṷrvidu̱ste me̱ pūrve̱ manṷrviduḥ |
teṣā̭ṃ de̱veṣvāya̭tira̱smāka̱ṃ teṣu̱ nābha̭yaḥ |
teṣā̭ṃ pa̱dena̱ mahyā na̭me gi̱rendrā̱gnī ā na̭me gi̱rā ||9||
hotā̭ yakṣad va̱nino̭ vanta̱ vārya̱ṃ bṛha̱spati̭ryajati ve̱na u̱kṣabhi̭: puru̱vārḙbhiru̱kṣabhi̭: |
ja̱gṛ̱bhmā dū̱raā̭diśa̱ṃ śloka̱madre̱radha̱ tmanā̭ |
adhā̭rayadara̱rindā̭ni su̱kratṷ: pu̱rū sadmā̭ni su̱kratṷ: ||10||
ye dḙvāso di̱vyekā̭daśa̱ stha pṛ̭thi̱vyāmadhyekā̭daśa̱ stha |
a̱psu̱kṣito̭ mahi̱naikā̭daśa̱ stha te dḙvāso ya̱jñami̱maṃ jṷṣadhvam ||11||
13 dīrghatamā aucathyaḥ| agniḥ| jagatī, 10 triṣṭubvā, 12-13 triṣṭup|
ve̱di̱ṣadḙ pri̱yadhā̭māya su̱dyutḙ dhā̱simi̭va̱ pra bha̭rā̱ yoni̭ma̱gnayḙ |
vastrḙṇeva vāsayā̱ manma̭nā̱ śuci̭ṃ jyo̱tīra̭thaṃ śu̱krava̭rṇaṃ tamo̱hana̭m ||1||
a̱bhi dvi̱janmā̭ tri̱vṛdanna̭mṛjyate saṃvatsa̱re vā̭vṛdhe ja̱gdhamī̱ puna̭: |
a̱nyasyā̱sā ji̱hvayā̱ jenyo̱ vṛṣā̱ nya 1nyena̭ va̱nino̭ mṛṣṭa vāra̱ṇaḥ ||2||
kṛ̱ṣṇa̱prutaṷ vevi̱je a̭sya sa̱kṣitā̭ u̱bhā ta̭rete a̱bhi mā̱tarā̱ śiśṷm |
prā̱cāji̭hvaṃ dhva̱saya̭ntaṃ tṛṣu̱cyuta̱mā sācya̱ṃ kupa̭ya̱ṃ vardha̭naṃ pi̱tuḥ ||3||
mu̱mu̱kṣvo̱ 3 mana̭ve mānavasya̱te ra̭ghu̱druva̭: kṛ̱ṣṇasī̭tāsa ū̱ juva̭: |
a̱sa̱ma̱nā a̭ji̱rāso̭ raghu̱ṣyado̱ vāta̭jūtā̱ upa̭ yujyanta ā̱śava̭: ||4||
āda̭sya̱ te dhva̱saya̭nto̱ vṛthḙrate kṛ̱ṣṇamabhva̱ṃ mahi̱ varpa̱: kari̭krataḥ |
yatsī̭ṃ ma̱hīma̱vani̱ṃ prābhi marmṛ̭śadabhiśva̱san tsta̱naya̱nneti̱ nāna̭dat ||5||
bhūṣa̱n na yo'dhi̭ ba̱bhrūṣu̱ namna̭te̱ vṛṣḙva̱ patnī̭ra̱bhyḙti̱ rorṷvat |
o̱jā̱yamā̭nasta̱nva̭śca śumbhate bhī̱mo na śṛṅgā̭ davidhāva du̱rgṛbhi̭: ||6||
sa sa̱ṃstiro̭ vi̱ṣṭira̱: saṃ gṛ̭bhāyati jā̱nanne̱va jā̭na̱tīrnitya̱ ā śa̭ye |
puna̭rvardhante̱ api̭ yanti de̱vya̭ma̱nyad varpa̭: pi̱troḥ kṛ̭ṇvate̱ sacā̭ ||7||
tama̱gruva̭: ke̱śinī̱: saṃ hi rḙbhi̱ra ū̱rdhvāsta̭sthurma̱mruṣī̱: prāyave̱ puna̭: |
tāsā̭ṃ ja̱rāṃ pra̭mu̱ñcannḙti̱ nāna̭da̱dasu̱ṃ para̭ṃ ja̱naya̭ñjī̱vamastṛ̭tam ||8||
a̱dhī̱vā̱saṃ pari̭ mā̱tū ri̱hannaha̭ tuvi̱grebhi̱: satva̭bhiryāti̱ vi jraya̭: |
vayo̱ dadha̭t pa̱dvate̱ reri̭ha̱t sadā'nu̱ śyenī̭ sacate varta̱nīraha̭ ||9||
a̱smāka̭magne ma̱ghava̭tsu dīdi̱hyadha̱ śvasī̭vān vṛṣa̱bho damṷ̄nāḥ |
a̱vāsyā̱ śiśṷmatīradīde̱rvarmḙva yu̱tsu pa̭ri̱jarbhṷrāṇaḥ ||10||
i̱dama̭gne̱ sudhi̭ta̱ṃ durdhi̭tā̱dadhi̭ pri̱yādṷ ci̱nmanma̭na̱: preyo̭ astu te |
yattḙ śu̱kraṃ ta̱nvo̱ 3 roca̭te̱ śuci̱ tenā̱smabhya̭ṃ vanase̱ ratna̱mā tvam ||11||
rathā̭ya̱ nāva̭mu̱ta no̭ gṛ̱hāya̱ nityā̭ritrāṃ pa̱dvatī̭ṃ rāsyagne |
a̱smāka̭ṃ vī̱rā~ u̱ta no̭ ma̱ghono̱ janā̭~śca̱ yā pā̱rayā̱ccharma̱ yā ca̭ ||12||
a̱bhī no̭ agna u̱kthamijjṷguryā̱ dyāvā̱kṣāmā̱ sindha̭vaśca̱ svagṷ̄rtāḥ |
gavya̱ṃ yavya̱ṃ yanto̭ dī̱rghāheṣa̱ṃ vara̭maru̱ṇyo̭ varanta ||13||
13 dīrghatamā aucathyaḥ| agniḥ| jagatī, 12-13 triṣṭup|
baḻi̱tthā tad vapṷṣe dhāyi darśa̱taṃ de̱vasya̱ bharga̱: saha̭so̱ yato̱ jani̭ |
yadī̱mupa̱ hvara̭te̱ sādha̭te ma̱tirṛ̱tasya̱ dhenā̭ anayanta sa̱sruta̭: ||1||
pṛ̱kṣo vapṷ: pitu̱mān nitya̱ ā śa̭ye dvi̱tīya̱mā sa̱ptaśi̭vāsu mā̱tṛṣṷ |
tṛ̱tīya̭masya vṛṣa̱bhasya̭ do̱hase̱ daśa̭pramatiṃ janayanta̱ yoṣa̭ṇaḥ ||2||
niryadī̭ṃ bu̱dhnānma̭hi̱ṣasya̱ varpa̭sa īśā̱nāsa̱: śava̭sā̱ kranta̭ sū̱raya̭: |
yadī̱manṷ pra̱divo̱ madhva̭ ādha̱ve guhā̱ santa̭ṃ māta̱riśvā̭ mathā̱yati̭ ||3||
pra yat pi̱tuḥ pa̭ra̱mānnī̱yate̱ paryā pṛ̱kṣudho̭ vī̱rudho̱ daṃsṷ rohati |
u̱bhā yada̭sya ja̱nuṣa̱ṃ yadinva̭ta̱ ādid yavi̭ṣṭho abhavad ghṛ̱ṇā śuci̭: ||4||
ādinmā̱tṝrāvi̭śa̱d yāsvā śuci̱rahi̭ṃsyamāna urvi̱yā vi vā̭vṛdhe |
anu̱ yat pūrvā̱ arṷhat sanā̱juvo̱ ni navya̭sī̱ṣvava̭rāsu dhāvate ||5||
ādiddhotā̭raṃ vṛṇate̱ divi̭ṣṭiṣu̱ bhaga̭miva papṛcā̱nāsa̭ ṛñjate |
de̱vān yat kratvā̭ ma̱jmanā̭ puruṣṭu̱to marta̱ṃ śaṃsa̭ṃ vi̱śvadhā̱ veti̱ dhāya̭se ||6||
vi yadasthā̭d yaja̱to vāta̭codito hvā̱ro na vakvā̭ ja̱raṇā̱ anā̭kṛtaḥ |
tasya̱ patma̭n da̱kṣuṣa̭: kṛ̱ṣṇaja̭ṃhasa̱: śuci̭janmano̱ raja̱ ā vya̭dhvanaḥ ||7||
ratho̱ na yā̱taḥ śikva̭bhiḥ kṛ̱to dyāmaṅgḙbhiraru̱ṣebhi̭rīyate |
āda̭sya̱ te kṛ̱ṣṇāso̭ dakṣi sū̱raya̱: śūra̭syeva tve̱ṣathā̭dīṣate̱ vaya̭: ||8||
tvayā̱ hya̭gne̱ varṷṇo dhṛ̱tavra̭to mi̱traḥ śā̭śa̱dre a̭rya̱mā su̱dāna̭vaḥ |
yat sī̱manu̱ kratṷnā vi̱śvathā̭ vi̱bhura̱rānna ne̱miḥ pa̭ri̱bhūrajā̭yathāḥ ||9||
tvama̭gne śaśamā̱nāya̭ sunva̱te ratna̭ṃ yaviṣṭha de̱vatā̭timinvasi |
taṃ tvā̱ nu navya̭ṃ sahaso yuvan va̱yaṃ bhaga̱ṃ na kā̱re ma̭hiratna dhīmahi ||10||
a̱sme ra̱yiṃ na svartha̱ṃ damṷ̄nasa̱ṃ bhaga̱ṃ dakṣa̱ṃ na pa̭pṛcāsi dharṇa̱sim |
ra̱śmī~ri̭va̱ yo yama̭ti̱ janma̭nī u̱bhe de̱vānā̱ṃ śaṃsa̭mṛ̱ta ā ca̭ su̱kratṷ: ||11||
u̱ta na̭: su̱dyotmā̭ jī̱rāśvo̱ hotā̭ ma̱ndraḥ śṛ̭ṇavacca̱ndrara̭thaḥ |
sa no̭ neṣa̱nneṣa̭tamai̱ramṷ̄ro̱ 'gnirvā̱maṃ sṷvi̱taṃ vasyo̱ accha̭ ||12||
astā̭vya̱gniḥ śimī̭vadbhira̱rkaiḥ sāmrā̭jyāya prata̱raṃ dadhā̭naḥ |
a̱mī ca̱ ye ma̱ghavā̭no va̱yaṃ ca̱ miha̱ṃ na sūro̱ ati̱ niṣṭa̭tanyuḥ ||13||
13 dīrghatamā aucathyaḥ| (āprīsūktaṃ)-1 idhmaḥ samiddho'gnirvā, 2 tanūna pāt, 3 narāśaṃsaḥ, 4 iḻaḥ, 5 barhiḥ, 6 devīḥ dvāraḥ, 7 uṣāsānaktā 8 daivyo hotārau pracetasau, 9 tisro devyaḥ sarasvatīḻā bhāratyaḥ, 10 tvaṣṭā, 11 vanaspatiḥ, 12 svāhā kṛtayaḥ, 13 indraḥ| anuṣṭup|
sami̭ddho agna̱ ā va̭ha de̱vā~ a̱dya ya̱tasrṷce | tantṷṃ tanuṣva pū̱rvyaṃ su̱taso̭māya dā̱śuṣḙ ||1||
ghṛ̱tava̭nta̱mupa̭ māsi̱ madhṷmantaṃ tanūnapāt | ya̱jñaṃ vipra̭sya̱ māva̭taḥ śaśamā̱nasya̭ dā̱śuṣa̭: ||2||
śuci̭: pāva̱ko adbhṷto̱ madhvā̭ ya̱jñaṃ mi̭mikṣati | narā̱śaṃsa̱strirā di̱vo de̱vo de̱veṣṷ ya̱jñiya̭: ||3||
ī̱ḻi̱to a̭gna̱ ā va̱hendra̭ṃ ci̱trami̱ha pri̱yam | i̱yaṃ hi tvā̭ ma̱tirmamācchā̭ sujihva va̱cyatḙ ||4||
stṛ̱ṇā̱nāso̭ ya̱tasrṷco ba̱rhirya̱jñe sva̭dhva̱re | vṛ̱ñje de̱vavya̭castama̱mindrā̭ya̱ śarma̭ sa̱pratha̭: ||5||
vi śra̭yantāmṛtā̱vṛdha̭: pra̱yai de̱vebhyo̭ ma̱hīḥ | pā̱va̱kāsa̭: puru̱spṛho̱ dvāro̭ de̱vīra̭sa̱ścata̭: ||6||
ā bhanda̭māne̱ upā̭ke̱ nakto̱ṣāsā̭ su̱peśa̭sā | ya̱hvī ṛ̱tasya̭ mā̱tarā̱ sīda̭tāṃ ba̱rhirā su̱mat ||7||
ma̱ndraji̭hvā jugu̱rvaṇī̱ hotā̭rā̱ daivyā̭ ka̱vī | ya̱jñaṃ no̭ yakṣatāmi̱maṃ si̱dhrama̱dya di̭vi̱spṛśa̭m ||8||
śuci̭rde̱veṣvarpi̭tā̱ hotrā̭ ma̱rutsu̱ bhāra̭tī | iḻā̱ sara̭svatī ma̱hī ba̱rhiḥ sī̭dantu ya̱jñiyā̭: ||9||
tanna̭stu̱rīpa̱madbhṷtaṃ pu̱ru vāra̭ṃ pu̱ru tmanā̭ | tvaṣṭā̱ poṣā̭ya̱ vi ṣya̭tu rā̱ye nābhā̭ no asma̱yuḥ ||10||
a̱va̱sṛ̱jannupa̱ tmanā̭ de̱vān ya̭kṣi vanaspate | a̱gnirha̱vyā sṷṣūdati de̱vo de̱veṣu̱ medhi̭raḥ ||11||
pū̱ṣa̱ṇvatḙ ma̱rutva̭te vi̱śvadḙvāya vā̱yavḙ | svāhā̭ gāya̱travḙpase ha̱vyamindrā̭ya kartana ||12||
svāhā̭kṛtā̱nyā ga̱hyupa̭ ha̱vyāni̭ vī̱tayḙ | indrā ga̭hi śru̱dhī hava̱ṃ tvāṃ ha̭vante adhva̱re ||13||
8 dīrghatamā aucathyaḥ| agniḥ| jagatī, 8 triṣṭup |
pra tavya̭sī̱ṃ navya̭sīṃ dhī̱tima̱gnayḙ vā̱co ma̱tiṃ saha̭saḥ sū̱navḙ bhare |
a̱pāṃ napā̱d yo vasṷbhiḥ sa̱ha pri̱yo hotā̭ pṛthi̱vyāṃ nyasī̭dadṛ̱tviya̭: ||1||
sa jāya̭mānaḥ para̱me vyo̭manyā̱vira̱gnira̭bhavanmāta̱riśva̭ne |
a̱sya kratvā̭ samidhā̱nasya̭ ma̱jmanā̱ pra dyāvā̭ śo̱ciḥ pṛ̭thi̱vī a̭rocayat ||2||
a̱sya tve̱ṣā a̱jarā̭ a̱sya bhā̱nava̭: susa̱ṃdṛśa̭: su̱pratī̭kasya su̱dyuta̭: |
bhātva̭kṣaso̱ atya̱kturna sindha̭vo̱ 'gne rḙjante̱ asa̭santo a̱jarā̭: ||3||
yamḙri̱re bhṛga̭vo vi̱śvavḙdasa̱ṃ nābhā̭ pṛthi̱vyā bhuva̭nasya ma̱jmanā̭ |
a̱gniṃ taṃ gī̱rbhirhi̭nuhi̱ sva ā dame̱ ya eko̱ vasvo̱ varṷṇo̱ na rāja̭ti ||4||
na yo varā̭ya ma̱rutā̭miva sva̱naḥ senḙva sṛ̱ṣṭā di̱vyā yathā̱śani̭: |
a̱gnirjambhai̭stigi̱taira̭tti̱ bharva̭ti yo̱dho na śatrū̱n tsa vanā̱ nyṛ̭ñjate ||5||
ku̱vinno̭ a̱gniru̱catha̭sya̱ vīrasa̱d vasṷṣku̱vid vasṷbhi̱: kāma̭mā̱vara̭t |
co̱daḥ ku̱vit tṷtu̱jyāt sā̱taye̱ dhiya̱: śuci̭pratīka̱ṃ tama̱yā dhi̱yā gṛ̭ṇe ||6||
ghṛ̱tapra̭tīkaṃ va ṛ̱tasya̭ dhū̱rṣada̭ma̱gniṃ mi̱traṃ na sa̭midhā̱na ṛ̭ñjate |
indhā̭no a̱kro vi̱dathḙṣu̱ dīdya̭cchu̱krava̭rṇā̱mudṷ no yaṃsate̱ dhiya̭m ||7||
apra̭yuccha̱nnapra̭yucchadbhiragne śi̱vebhi̭rnaḥ pā̱yubhi̭: pāhi śa̱gmaiḥ |
ada̭bdhebhi̱radṛ̭pitebhiri̱ṣṭe 'ni̭miṣadbhi̱: pari̭ pāhi no̱ jāḥ ||8||
7 dīrghatamā aucathyaḥ| agniḥ| jagatī|
eti̱ pra hotā̭ vra̱tama̭sya mā̱yayo̱rdhvāṃ dadhā̭na̱: śuci̭peśasa̱ṃ dhiya̭m |
a̱bhi sruca̭: kramate dakṣiṇā̱vṛto̱ yā a̭sya̱ dhāma̭ pratha̱maṃ ha̱ niṃsa̭te ||1||
a̱bhīmṛ̱tasya̭ do̱hanā̭ anūṣata̱ yonaṷ de̱vasya̱ sada̭ne̱ parī̭vṛtāḥ |
a̱pāmu̱pasthe̱ vibhṛ̭to̱ yadāva̭sa̱dadha̭ sva̱dhā a̭dhaya̱d yābhi̱rīya̭te ||2||
yuyṷ̄ṣata̱: sava̭yasā̱ tadid vapṷ: samā̱namartha̭ṃ vi̱tari̭tratā mi̱thaḥ |
ādī̱ṃ bhago̱ na havya̱: sama̱smadā vohlu̱rna ra̱śmīn tsama̭yaṃsta̱ sāra̭thiḥ ||3||
yamī̱ṃ dvā sava̭yasā sapa̱ryata̭: samā̱ne yonā̭ mithu̱nā samo̭kasā |
divā̱ na nakta̭ṃ pali̱to yuvā̭jani pu̱rū cara̭nna̱jaro̱ mānṷṣā yu̱gā ||4||
tamī̭ṃ hinvanti dhī̱tayo̱ daśa̱ vriśo̭ de̱vaṃ martā̭sa ū̱tayḙ havāmahe |
dhano̱radhi̭ pra̱vata̱ ā sa ṛ̭ṇvatyabhi̱vraja̭dbhirva̱yunā̱ navā̭dhita ||5||
tvaṃ hya̭gne di̱vyasya̱ rāja̭si̱ tvaṃ pārthi̭vasya paśu̱pā i̭va̱ tmanā̭ |
enī̭ ta e̱te bṛ̭ha̱tī a̭bhi̱śriyā̭ hira̱ṇyayī̱ vakva̭rī ba̱rhirā̭śāte ||6||
agnḙ ju̱ṣasva̱ prati̭ harya̱ tad vaco̱ mandra̱ svadhā̭va̱ ṛta̭jāta̱ sukra̭to |
yo vi̱śvata̭: pra̱tyaṅṅasi̭ darśa̱to ra̱ṇvaḥ saṃdṛ̭ṣṭau pitu̱mā~ i̭va̱ kṣaya̭: ||7||
5 dīrghatamā aucathyaḥ| agniḥ| jagatī, 5 triṣṭup |
taṃ pṛ̭cchatā̱ sa ja̭gāmā̱ sa vḙda̱ sa ci̭ki̱tvā~ ī̭yate̱ sā nvī̭yate |
tasmi̭n tsanti pra̱śiṣa̱stasmi̭nni̱ṣṭaya̱: sa vāja̭sya̱ śava̭saḥ śu̱ṣmiṇa̱spati̭: ||1||
tamit pṛ̭cchanti̱ na si̱mo vi pṛ̭cchati̱ svenḙva̱ dhīro̱ mana̭sā̱ yadagra̭bhīt |
na mṛ̭ṣyate pratha̱maṃ nāpa̭ra̱ṃ vaco̱ 'sya kratvā̭ sacate̱ apra̭dṛpitaḥ ||2||
tamid ga̭cchanti ju̱hva 1stamarva̭tī̱rviśvā̱nyeka̭: śṛṇava̱d vacā̭ṃsi me |
pu̱ru̱prai̱ṣastatṷriryajña̱sādha̱no 'cchi̭droti̱: śiśu̱rāda̭tta̱ saṃ rabha̭: ||3||
u̱pa̱sthāya̭ṃ carati̱ yat sa̱māra̭ta sa̱dyo jā̱tasta̭tsāra̱ yujyḙbhiḥ |
a̱bhi śvā̱ntaṃ mṛ̭śate nā̱ndyḙ mu̱de yadī̱ṃ gaccha̭ntyuśa̱tīra̭piṣṭhi̱tam ||4||
sa ī̭ṃ mṛ̱go apyo̭ vana̱rgurupa̭ tva̱cyṷpa̱masyā̱ṃ ni dhā̭yi |
vya̭bravīd va̱yunā̱ martyḙbhyo̱ 'gnirvi̱dvā~ ṛ̭ta̱ciddhi sa̱tyaḥ ||5||
5 dīrghatamā aucathyaḥ| agniḥ| triṣṭup|
tri̱mū̱rdhāna̭ṃ sa̱ptara̭śmiṃ gṛṇī̱ṣe 'nṷ̄nama̱gniṃ pi̱troru̱pasthḙ |
ni̱ṣa̱ttama̭sya̱ cara̭to dhru̱vasya̱ viśvā̭ di̱vo ro̭ca̱nāpa̭pri̱vāṃsa̭m ||1||
u̱kṣā ma̱hā~ a̱bhi va̭vakṣa ene a̱jara̭stasthāvi̱taṷ̄tirṛ̱ṣvaḥ |
u̱rvyāḥ pa̱do ni da̭dhāti̱ sānaṷ ri̱hantyūdho̭ aru̱ṣāso̭ asya ||2||
sa̱mā̱naṃ va̱tsama̱bhi sa̱ṃcara̭ntī̱ viṣva̭gdhe̱nū vi ca̭rataḥ su̱mekḙ |
a̱na̱pa̱vṛ̱jyā~ adhva̭no̱ mimā̭ne̱ viśvā̱n ketā̱~ adhi̭ ma̱ho dadhā̭ne ||3||
dhīrā̭saḥ pa̱daṃ ka̱vayo̭ nayanti̱ nānā̭ hṛ̱dā rakṣa̭māṇā aju̱ryam |
siṣā̭santa̱: parya̭paśyanta̱ sindhṷmā̱virḙbhyo abhava̱t sūryo̱ nṝn ||4||
di̱dṛ̱kṣeṇya̱: pari̱ kāṣṭhā̭su̱ jenya̭ ī̱ḻenyo̭ ma̱ho arbhā̭ya jī̱vasḙ |
pu̱ru̱trā yadabha̭va̱t sūrahai̭bhyo̱ garbhḙbhyo ma̱ghavā̭ vi̱śvada̭rśataḥ ||5||
5 dīrghatamā aucathyaḥ| agniḥ| triṣṭup|
ka̱thā tḙ agne śu̱caya̭nta ā̱yorda̭dā̱śurvājḙbhirāśuṣā̱ṇāḥ |
u̱bhe yat to̱ke tana̭ye̱ dadhā̭nā ṛ̱tasya̱ sāma̭n ra̱ṇaya̭nta de̱vāḥ ||1||
bodhā̭ me a̱sya vaca̭so yaviṣṭha̱ maṃhi̭ṣṭhasya̱ prabhṛ̭tasya svadhāvaḥ |
pīya̭ti tvo̱ anṷ tvo gṛṇāti va̱ndārṷste ta̱nva̭ṃ vande agne ||2||
ye pā̱yavo̭ māmate̱yaṃ tḙ agne̱ paśya̭nto a̱ndhaṃ dṷri̱tādara̭kṣan |
ra̱rakṣa̱ tān tsu̱kṛto̭ vi̱śvavḙdā̱ dipsa̭nta̱ id ri̱pavo̱ nāha̭ debhuḥ ||3||
yo no̭ agne̱ ara̭rivā~ aghā̱yura̭rātī̱vā ma̱rcaya̭ti dva̱yena̭ |
mantro̭ gu̱ruḥ puna̭rastu̱ so a̭smā̱ anṷ mṛkṣīṣṭa ta̱nva̭ṃ duru̱ktaiḥ ||4||
u̱ta vā̱ yaḥ sa̭hasya pravi̱dvān marto̱ marta̭ṃ ma̱rcaya̭ti dva̱yena̭ |
ata̭: pāhi stavamāna stu̱vanta̱magne̱ māki̭rno duri̱tāya̭ dhāyīḥ ||5||
5 dīrghatamā aucathyaḥ| agniḥ| triṣṭup|
mathī̱d yadī̭ṃ vi̱ṣṭo mā̭ta̱riśvā̱ hotā̭raṃ vi̱śvāpsṷṃ vi̱śvadḙvyam |
ni yaṃ da̱dhurma̭nu̱ṣyā̭su vi̱kṣu sva 1 rṇa ci̱traṃ vapṷṣe vi̱bhāva̭m ||1||
da̱dā̱naminna da̭dabhanta̱ manmā̱gnirvarṷ̄tha̱ṃ mama̱ tasya̭ cākan |
ju̱ṣanta̱ viśvā̭nyasya̱ karmopa̭stuti̱ṃ bhara̭māṇasya kā̱roḥ ||2||
nityḙ ci̱nnu yaṃ sada̭ne jagṛ̱bhre praśa̭stibhirdadhi̱re ya̱jñiyā̭saḥ |
pra sū na̭yanta gṛ̱bhaya̭nta i̱ṣṭāvaśvā̭so̱ na ra̱thyo̭ rārahā̱ṇāḥ ||3||
pu̱rūṇi̭ da̱smo ni ri̭ṇāti̱ jambhai̱rād ro̭cate̱ vana̱ ā vi̱bhāvā̭ |
āda̭sya̱ vāto̱ anṷ vāti śo̱cirastu̱rna śaryā̭masa̱nāmanu̱ dyūn ||4||
na yaṃ ri̱pavo̱ na ri̭ṣa̱ṇyavo̱ garbhe̱ santa̭ṃ reṣa̱ṇā re̱ṣaya̭nti |
a̱ndhā a̭pa̱śyā na da̭bhannabhi̱khyā nityā̭sa īṃ pre̱tāro̭ arakṣan ||5||
5 dīrghatamā aucathyaḥ| agniḥ| virāṭ|
ma̱haḥ sa rā̱ya eṣa̭te̱ pati̱rdanni̱na i̱nasya̱ vasṷnaḥ pa̱da ā |
upa̱ dhraja̭nta̱madra̭yo vi̱dhannit ||1||
sa yo vṛṣā̭ na̱rāṃ na roda̭syo̱: śravo̭bhi̱rasti̭ jī̱vapī̭tasargaḥ |
pra yaḥ sa̭srā̱ṇaḥ śi̭śrī̱ta yonaṷ ||2||
ā yaḥ pura̱ṃ nārmi̭ṇī̱madī̭de̱datya̭: ka̱virna̭bha̱nyo̱ 3 nārvā̭ |
sūro̱ na rṷru̱kvāñcha̱tātmā̭ ||3||
a̱bhi dvi̱janmā̱ trī ro̭ca̱nāni̱ viśvā̱ rajā̭ṃsi śuśucā̱no a̭sthāt |
hotā̱ yaji̭ṣṭho a̱pāṃ sa̱dhastha̭śa ||4||
a̱yaṃ sa hotā̱ yo dvi̱janmā̱ viśvā̭ da̱dhe vāryā̭ṇi śrava̱syā |
marto̱ yo a̭smai su̱tuko̭ da̱dāśa̭ ||5||
3 dīrghatamā aucathyaḥ| agniḥ| uṣṇik|
pu̱ru tvā̭ dā̱śvān vo̭ce̱ 'rira̭gne̱ tava̭ svi̱dā | to̱dasyḙva śara̱ṇa ā ma̱hasya̭ ||1||
vya̭ni̱nasya̭ dha̱nina̭: praho̱ṣe ci̱dara̭ruṣaḥ | ka̱dā ca̱na pra̱jiga̭to̱ adḙvayoḥ ||2||
sa ca̱ndro vi̭pra̱ martyo̭ ma̱ho vrādha̭ntamo di̱vi | prapret tḙ agne va̱nuṣa̭: syāma ||3||
9 dīrghatamā aucathyaḥ| 1 mitraḥ, 2-9 mitrāvaruṇau| jagatī|
mi̱traṃ na yaṃ śimyā̱ goṣṷ ga̱vyava̭: svā̱dhyo̭ vi̱dathḙ a̱psu jīja̭nan |
arḙjetā̱ṃ roda̭sī̱ pāja̭sā gi̱rā prati̭ pri̱yaṃ ya̭ja̱taṃ ja̱nuṣā̱mava̭: ||1||
yaddha̱ tyad vā̭ṃ purumī̱ḻahasya̭ so̱mina̱: pra mi̱trāso̱ na da̭dhi̱re svā̱bhuva̭: |
adha̱ kratṷṃ vidataṃ gā̱tumarca̭ta u̱ta śrṷtaṃ vṛṣaṇā pa̱styā̭vataḥ ||2||
ā vā̭ṃ bhūṣan kṣi̱tayo̱ janma̱ roda̭syoḥ pra̱vācya̭ṃ vṛṣaṇā̱ dakṣa̭se ma̱he |
yadī̭mṛ̱tāya̱ bhara̭tho̱ yadarva̭te̱ pra hotra̭yā̱ śimyā̭ vītho adhva̱ram ||3||
pra sā kṣi̱tira̭sura̱ yā mahi̭ pri̱ya ṛtā̭vānāvṛ̱tamā gho̭ṣatho bṛ̱hat |
yu̱vaṃ di̱vo bṛ̭ha̱to dakṣa̭mā̱bhuva̱ṃ gāṃ na dhu̱ryupa̭ yuñjāthe a̱paḥ ||4||
ma̱hī atra̭ mahi̱nā vāra̭mṛṇvatho 're̱ṇava̱stuja̱ ā sadma̭n dhe̱nava̭: |
svara̭nti̱ tā ṷpa̱ratā̭ti̱ sūrya̱mā ni̱mruca̭ u̱ṣasa̭stakva̱vīri̭va ||5||
ā vā̭mṛ̱tāya̭ ke̱śinī̭ranūṣata̱ mitra̱ yatra̱ varṷṇa gā̱tumarca̭thaḥ |
ava̱ tmanā̭ sṛ̱jata̱ṃ pinva̭ta̱ṃ dhiyo̭ yu̱vaṃ vipra̭sya̱ manma̭nāmirajyathaḥ ||6||
yo vā̭ṃ ya̱jñaiḥ śa̭śamā̱no ha̱ dāśa̭ti ka̱virhotā̱ yaja̭ti manma̱sādha̭naḥ |
upāha̱ taṃ gaccha̭tho vī̱tho a̭dhva̱ramacchā̱ gira̭: suma̱tiṃ ga̭ntamasma̱yū ||7||
yu̱vāṃ ya̱jñaiḥ pra̭tha̱mā gobhi̭rañjata̱ ṛtā̭vānā̱ mana̭so̱ na prayṷktiṣu |
bhara̭nti vā̱ṃ manma̭nā sa̱ṃyatā̱ giro 'dṛ̭pyatā̱ mana̭sā re̱vadā̭śāthe ||8||
re̱vad vayo̭ dadhāthe re̱vadā̭śāthe̱ narā̭ mā̱yābhi̭ri̱taṷ̄ti̱ māhi̭nam |
na vā̱ṃ dyāvo'ha̭bhi̱rnota sindha̭vo̱ na dḙva̱tvaṃ pa̱ṇayo̱ nāna̭śurma̱gham ||9||
7 dīrghatamā aucathyaḥ| mitrāvaruṇau| triṣṭup|
yu̱vaṃ vastrā̭ṇi pīva̱sā va̭sāthe yu̱voracchi̭drā̱ manta̭vo ha̱ sargā̭: |
avā̭tirata̱manṛ̭tāni̱ viśva̭ ṛ̱tena̭ mitrāvaruṇā sacethe ||1||
e̱tacca̱na tvo̱ vi ci̭ketadeṣāṃ sa̱tyo mantra̭: kaviśa̱sta ṛghā̭vān |
tri̱raśri̭ṃ hanti̱ catṷraśriru̱gro dḙva̱nido̱ ha pra̭tha̱mā a̭jūryan ||2||
a̱pādḙti pratha̱mā pa̱dvatī̭nā̱ṃ kastad vā̭ṃ mitrāvaru̱ṇā ci̭keta |
garbho̭ bhā̱raṃ bha̭ra̱tyā ci̭dasya ṛ̱taṃ pipa̱rtyanṛ̭ta̱ṃ ni tā̭rīt ||3||
pra̱yanta̱mit pari̭ jā̱raṃ ka̱nīnā̱ṃ paśyā̭masi̱ nopa̭ni̱padya̭mānam |
ana̭vapṛgṇā̱ vita̭tā̱ vasā̭naṃ pri̱yaṃ mi̱trasya̱ varṷṇasya̱ dhāma̭ ||4||
a̱na̱śvo jā̱to a̭nabhī̱śurarvā̱ kani̭kradat patayadū̱rdhvasā̭nuḥ |
a̱citta̱ṃ brahma̭ jujuṣu̱ryuvā̭na̱: pra mi̱tre dhāma̱ varṷṇe gṛ̱ṇanta̭: ||5||
ā dhe̱navo̭ māmate̱yamava̭ntīrbrahma̱priya̭ṃ pīpaya̱n tsasmi̱nnūdha̭n |
pi̱tvo bhi̭kṣeta va̱yunā̭ni vi̱dvānā̱sāvivā̭sa̱nnadi̭timuruṣyet ||6||
ā vā̭ṃ mitrāvaruṇā ha̱vyajṷṣṭi̱ṃ nama̭sā devā̱vava̭sā vavṛtyām |
a̱smāka̱ṃ brahma̱ pṛta̭nāsu sahyā a̱smāka̭ṃ vṛ̱ṣṭirdi̱vyā sṷpā̱rā ||7||
4 dīrghatamā aucathyaḥ| mitrāvaruṇau| triṣṭup|
yajā̭mahe vāṃ ma̱haḥ sa̱joṣā̭ ha̱vyebhi̭rmitrāvaruṇā̱ namo̭bhiḥ |
ghṛ̱tairghṛ̭tasnū̱ adha̱ yad vā̭ma̱sme a̭dhva̱ryavo̱ na dhī̱tibhi̱rbhara̭nti ||1||
prastṷtirvā̱ṃ dhāma̱ na prayṷkti̱rayā̭mi mitrāvaruṇā suvṛ̱ktiḥ |
a̱nakti̱ yad vā̭ṃ vi̱dathḙṣu̱ hotā̭ su̱mnaṃ vā̭ṃ sū̱rirvṛ̭ṣaṇā̱viya̭kṣan ||2||
pī̱pāya̭ dhe̱nuradi̭tirṛ̱tāya̱ janā̭ya mitrāvaruṇā havi̱rde |
hi̱noti̱ yad vā̭ṃ vi̱dathḙ sapa̱ryan tsa rā̱taha̭vyo̱ mānṷṣo̱ na hotā̭ ||3||
u̱ta vā̭ṃ vi̱kṣu madyā̱svandho̱ gāva̱ āpa̭śca pīpayanta de̱vīḥ |
u̱to no̭ a̱sya pū̱rvyaḥ pati̱rdan vī̱taṃ pā̱taṃ paya̭sa u̱sriyā̭yāḥ ||4||
6 dīrghatamā aucathyaḥ| viṣṇuḥ| triṣṭup|
viṣṇo̱rnu ka̭ṃ vī̱ryā̭ṇi̱ pra vo̭ca̱ṃ yaḥ pārthi̭vāni vima̱me rajā̭ṃsi |
yo aska̭bhāya̱dutta̭raṃ sa̱dhastha̭ṃ vicakramā̱ṇastre̱dhorṷgā̱yaḥ ||1||
pra tad viṣṇṷ: stavate vī̱ryḙṇa mṛ̱go na bhī̱maḥ kṷca̱ro gi̭ri̱ṣṭhāḥ |
yasyo̱ruṣṷ tri̱ṣu vi̱krama̭ṇeṣvadhikṣi̱yanti̱ bhuva̭nāni̱ viśvā̭ ||2||
pra viṣṇa̭ve śū̱ṣamḙtu̱ manma̭ giri̱kṣita̭ urugā̱yāya̱ vṛṣṇḙ |
ya i̱daṃ dī̱rghaṃ praya̭taṃ sa̱dhastha̱meko̭ vima̱me tri̱bhirit pa̱debhi̭: ||3||
yasya̱ trī pū̱rṇā madhṷnā pa̱dānyakṣī̭yamāṇā sva̱dhayā̱ mada̭nti |
ya ṷ tri̱dhātṷ pṛthi̱vīmu̱ta dyāmeko̭ dā̱dhāra̱ bhuva̭nāni̱ viśvā̭ ||4||
tada̭sya pri̱yama̱bhi pātho̭ aśyā̱ṃ naro̱ yatra̭ deva̱yavo̱ mada̭nti |
u̱ru̱kra̱masya̱ sa hi bandhṷri̱tthā viṣṇo̭: pa̱de pa̭ra̱me madhva̱ utsa̭: ||5||
tā vā̱ṃ vāstṷ̄nyuśmasi̱ gama̭dhyai̱ yatra̱ gāvo̱ bhūri̭śṛṅgā a̱yāsa̭: |
atrāha̱ tadṷrugā̱yasya̱ vṛṣṇa̭: para̱maṃ pa̱damava̭ bhāti̱ bhūri̭ ||6||
6 dīrghatamā aucathyaḥ| viṣṇuḥ|1-3 indrāviṣṇū| jagatī|
pra va̱: pānta̱mandha̭so dhiyāya̱te ma̱he śūrā̭ya̱ viṣṇa̭ve cārcata |
yā sānṷni̱ parva̭tānā̱madā̭bhyā ma̱hasta̱sthatu̱rarva̭teva sā̱dhunā̭ ||1||
tve̱ṣami̱tthā sa̱mara̭ṇa̱ṃ śimī̭vato̱rindrā̭viṣṇū suta̱pā vā̭muruṣyati |
yā martyā̭ya pratidhī̱yamā̭na̱mit kṛ̱śāno̱rastṷrasa̱nāmṷru̱ṣyatha̭: ||2||
tā ī̭ṃ vardhanti̱ mahya̭sya̱ pauṃsya̱ṃ ni mā̱tarā̭ nayati̱ reta̭se bhu̱je |
dadhā̭ti pu̱tro'va̭ra̱ṃ para̭ṃ pi̱turnāma̭ tṛ̱tīya̱madhi̭ roca̱ne di̱vaḥ ||3||
tatta̱dida̭sya̱ pauṃsya̭ṃ gṛṇīmasī̱nasya̭ trā̱tura̭vṛ̱kasya̭ mī̱ḻahuṣa̭: |
yaḥ pārthi̭vāni tri̱bhirid vigā̭mabhiru̱ru krami̭ṣṭorugā̱yāya̭ jī̱vasḙ ||4||
dve ida̭sya̱ krama̭ṇe sva̱rdṛśo̭ 'bhi̱khyāya̱ martyo̭ bhuraṇyati |
tṛ̱tīya̭masya̱ naki̱rā da̭dharṣati̱ vaya̭śca̱na pa̱taya̭ntaḥ pata̱triṇa̭: ||5||
ca̱turbhi̭: sā̱kaṃ na̭va̱tiṃ ca̱ nāma̭bhiśca̱kraṃ na vṛ̱ttaṃ vyatī̭~ravīvipat |
bṛ̱haccha̭rīro vi̱mimā̭na̱ ṛkva̭bhi̱ryuvākṷmāra̱: pratyḙtyāha̱vam ||6||
5 dīrghatamā aucathyaḥ| viṣṇuḥ| jagatī|
bhavā̭ mi̱tro na śevyo̭ ghṛ̱tāsṷti̱rvibhṷ̄tadyumna eva̱yā ṷ sa̱prathā̭: |
adhā̭ te viṣṇo vi̱duṣā̭ ci̱dardhya̱: stomo̭ ya̱jñaśca̱ rādhyo̭ ha̱viṣma̭tā ||1||
yaḥ pū̱rvyāya̭ ve̱dhase̱ navī̭yase su̱majjā̭naye̱ viṣṇa̭ve̱ dadā̭śati |
yo jā̱tama̭sya maha̱to mahi̱ brava̱t sedu̱ śravo̭bhi̱ryujya̭ṃ cida̱bhya̭sat ||2||
tamṷ stotāraḥ pū̱rvyaṃ yathā̭ vi̱da ṛ̱tasya̱ garbha̭ṃ ja̱nuṣā̭ pipartana |
āsya̭ jā̱nanto̱ nāma̭ cid vivaktana ma̱hastḙ viṣṇo suma̱tiṃ bha̭jāmahe ||3||
tama̭sya̱ rājā̱ varṷṇa̱stama̱śvinā̱ kratṷṃ sacanta̱ mārṷtasya ve̱dhasa̭: |
dā̱dhāra̱ dakṣa̭mutta̱mama̭ha̱rvida̭ṃ vra̱jaṃ ca̱ viṣṇu̱: sakhi̭vā~ aporṇu̱te ||4||
ā yo vi̱vāya̭ sa̱cathā̭ya̱ daivya̱ indrā̭ya̱ viṣṇṷ: su̱kṛtḙ su̱kṛtta̭raḥ |
ve̱dhā a̭jinvat triṣadha̱stha ārya̭mṛ̱tasya̭ bhā̱ge yaja̭māna̱mābha̭jat ||5||
6 dīrghatamā aucathyaḥ| aśvinau| jagatī, 5-6 triṣṭup|
abo̭dhya̱gnirjma udḙti̱ sūryo̱ vyu 1ṣāśca̱ndrā ma̱hyā̭vo a̱rciṣā̭ |
āyṷkṣātāma̱śvinā̱ yāta̭ve̱ ratha̱ṃ prāsā̭vīd de̱vaḥ sa̭vi̱tā jaga̱t pṛtha̭k ||1||
yad yu̱ñjāthe̱ vṛṣa̭ṇamaśvinā̱ ratha̭ṃ ghṛ̱tena̭ no̱ madhṷnā kṣa̱tramṷkṣatam |
a̱smāka̱ṃ brahma̱ pṛta̭nāsu jinvataṃ va̱yaṃ dhanā̱ śūra̭sātā bhajemahi ||2||
a̱rvāṅ tri̭ca̱kro ma̭dhu̱vāha̭no̱ ratho̭ jī̱rāśvo̭ a̱śvino̭ryātu̱ suṣṭṷtaḥ |
tri̱va̱ndhu̱ro ma̱ghavā̭ vi̱śvasaṷbhaga̱: śaṃ na̱ ā va̭kṣad dvi̱pade̱ catṷṣpade ||3||
ā na̱ ūrja̭ṃ vahatamaśvinā yu̱vaṃ madhṷmatyā na̱: kaśa̭yā mimikṣatam |
prāyu̱stāri̭ṣṭa̱ṃ nī rapā̭ṃsi mṛkṣata̱ṃ sedha̭ta̱ṃ dveṣo̱ bhava̭taṃ sacā̱bhuvā̭ ||4||
yu̱vaṃ ha̱ garbha̱ṃ jaga̭tīṣu dhattho yu̱vaṃ viśvḙṣu̱ bhuva̭neṣva̱ntaḥ |
yu̱vama̱gniṃ ca̭ vṛṣaṇāva̱paśca̱ vana̱spatī̭~raśvinā̱vaira̭yethām ||5||
yu̱vaṃ ha̭ stho bhi̱ṣajā̭ bheṣa̱jebhi̱ratho̭ ha stho ra̱thyā̱ 3 rāthyḙbhiḥ |
atho̭ ha kṣa̱tramadhi̭ dhattha ugrā̱ yo vā̭ṃ ha̱viṣmā̱n mana̭sā da̱dāśa̭ ||6||
6 dīrghatamā aucathyaḥ| aśvinau|triṣṭup, 6 anuṣṭup|
vasṷ̄ ru̱drā pṷru̱mantṷ̄ vṛ̱dhantā̭ daśa̱syata̭ṃ no vṛṣaṇāva̱bhiṣṭaṷ |
dasrā̭ ha̱ yad rekṇa̭ auca̱thyo vā̱ṃ pra yat sa̱srāthe̱ aka̭vābhirū̱tī ||1||
ko vā̭ṃ dāśat suma̱tayḙ cida̱syai vasū̱ yad dhethe̱ nama̭sā pa̱de goḥ |
ji̱gṛ̱tama̱sme re̱vatī̱: pura̭ṃdhīḥ kāma̱preṇḙva̱ mana̭sā̱ cara̭ntā ||2||
yu̱kto ha̱ yad vā̭ṃ tau̱gryāya̭ pe̱rurvi madhye̱ arṇa̭so̱ dhāyi̭ pa̱jraḥ |
upa̭ vā̱mava̭: śara̱ṇaṃ ga̭meya̱ṃ śūro̱ nājma̭ pa̱taya̭dbhi̱revai̭: ||3||
upa̭stutirauca̱thyamṷruṣye̱nmā māmi̱me pa̭ta̱triṇī̱ vi dṷgdhām |
mā māmedho̱ daśa̭tayaści̱to dhā̱k pra yad vā̭ṃ ba̱ddhastmani̱ khāda̭ti̱ kṣām ||4||
na mā̭ garan na̱dyo̭ mā̱tṛta̭mā dā̱sā yadī̱ṃ susa̭mubdhama̱vādhṷ: |
śiro̱ yada̭sya traita̱no vi̱takṣa̭t sva̱yaṃ dā̱sa uro̱ aṃsā̱vapi̭ gdha ||5||
dī̱rghata̭mā māmate̱yo jṷju̱rvān da̭śa̱me yu̱ge |
a̱pāmartha̭ṃ ya̱tīnā̭ṃ bra̱hmā bha̭vati̱ sāra̭thiḥ ||6||
5 dīrghatamā aucathyaḥ| dyāvāpṛthivī| jagatī|
pra dyāvā̭ ya̱jñaiḥ pṛ̭thi̱vī ṛ̭tā̱vṛdhā̭ ma̱hī stṷṣe vi̱dathḙṣu̱ pracḙtasā |
de̱vebhi̱rye de̱vapṷtre su̱daṃsa̭se̱tthā dhi̱yā vāryā̭ṇi pra̱bhūṣa̭taḥ ||1||
u̱ta ma̭nye pi̱tura̱druho̱ mano̭ mā̱turmahi̱ svata̭va̱staddhavī̭mabhiḥ |
su̱reta̭sā pi̱tarā̱ bhūma̭ cakraturu̱ru pra̱jāyā̭ a̱mṛta̱ṃ varī̭mabhiḥ ||2||
te sū̱nava̱: svapa̭saḥ su̱daṃsa̭so ma̱hī ja̭jñurmā̱tarā̭ pū̱rvaci̭ttaye |
sthā̱tuśca̭ sa̱tyaṃ jaga̭taśca̱ dharma̭ṇi pu̱trasya̭ pāthaḥ pa̱damadva̭yāvinaḥ ||3||
te mā̱yino̭ mamire su̱pracḙtaso jā̱mī sayo̭nī mithu̱nā samo̭kasā |
navya̭ṃnavya̱ṃ tantu̱mā ta̭nvate di̱vi sa̭mu̱dre a̱ntaḥ ka̱vaya̭: sudī̱taya̭: ||4||
tad rādho̭ a̱dya sa̭vi̱turvarḙṇyaṃ va̱yaṃ de̱vasya̭ prasa̱ve ma̭nāmahe |
a̱smabhya̭ṃ dyāvāpṛthivī suce̱tunā̭ ra̱yiṃ dha̭tta̱ṃ vasṷmantaṃ śata̱gvina̭m ||5||
5 dīrghatamā aucathyaḥ| dyāvāpṛthivī| jagatī|
te hi dyāvā̭pṛthi̱vī vi̱śvaśa̭mbhuva ṛ̱tāva̭rī̱ raja̭so dhāra̱yatka̭vī |
su̱janma̭nī dhi̱ṣaṇḙ a̱ntarī̭yate de̱vo de̱vī dharma̭ṇā̱ sūrya̱: śuci̭: ||1||
u̱ru̱vyaca̭sā ma̱hinī̭ asa̱ścatā̭ pi̱tā mā̱tā ca̱ bhuva̭nāni rakṣataḥ |
su̱dhṛṣṭa̭me vapu̱ṣye̱ 3 na roda̭sī pi̱tā yat sī̭ma̱bhi rū̱pairavā̭sayat ||2||
sa vahni̭: pu̱traḥ pi̱troḥ pa̱vitra̭vān pu̱nāti̱ dhīro̱ bhuva̭nāni mā̱yayā̭ |
dhe̱nuṃ ca̱ pṛśni̭ṃ vṛṣa̱bhaṃ su̱reta̭saṃ vi̱śvāhā̭ śu̱kraṃ payo̭ asya dukṣata ||3||
a̱yaṃ de̱vānā̭ma̱pasā̭ma̱pasta̭mo̱ yo ja̱jāna̱ roda̭sī vi̱śvaśa̭mbhuvā |
vi yo ma̱me raja̭sī sukratū̱yayā̱ 'jarḙbhi̱: skambha̭nebhi̱: samā̭nṛce ||4||
te no̭ gṛṇā̱ne ma̭hinī̱ mahi̱ śrava̭: kṣa̱traṃ dyā̭vāpṛthivī dhāsatho bṛ̱hat |
yenā̱bhi kṛ̱ṣṭīsta̱tanā̭ma vi̱śvahā̭ pa̱nāyya̱mojo̭ a̱sme sami̭nvatam ||5||
14 dīrghatamā aucathyaḥ| ṛbhavaḥ|jagatī, 14 triṣṭup|
kimu̱ śreṣṭha̱: kiṃ yavi̭ṣṭho na̱ āja̭ga̱n kimī̭yate dū̱tyaṃ 1 kad yadṷ̄ci̱ma |
na ni̭ndima cama̱saṃ yo ma̭hāku̱lo 'gnḙ bhrāta̱rdruṇa̱ id bhū̱timṷ̄dima ||1||
eka̭ṃ cama̱saṃ ca̱tura̭: kṛṇotana̱ tadvo̭ de̱vā a̭bruva̱n tadva̱ āga̭mam |
saudha̭nvanā̱ yadye̱vā ka̭ri̱ṣyatha̭ sā̱kaṃ de̱vairya̱jñiyā̭so bhaviṣyatha ||2||
a̱gniṃ dū̱taṃ prati̱ yadabra̭vīta̱nāśva̱: kartvo̱ ratha̭ u̱teha kartva̭: |
dhe̱nuḥ kartvā̭ yuva̱śā kartvā̱ dvā tāni̭ bhrāta̱ranṷ vaḥ kṛ̱tvyema̭si ||3||
ca̱kṛ̱vāṃsa̭ ṛbhava̱stada̭pṛcchata̱ kveda̭bhū̱d yaḥ sya dū̱to na̱ āja̭gan |
ya̱dāvākhya̭ccama̱sāñca̱tura̭: kṛ̱tānādit tvaṣṭā̱ gnāsva̱ntarnyā̭naje ||4||
hanā̭mainā̱~ iti̱ tvaṣṭā̱ yadabra̭vīccama̱saṃ ye dḙva̱pāna̱mani̭ndiṣuḥ |
a̱nyā nāmā̭ni kṛṇvate su̱te sacā̭~ a̱nyairḙnānka̱nyā̱ 3 nāma̭bhiḥ sparat ||5||
indro̱ harī̭ yuyu̱je a̱śvinā̱ ratha̱ṃ bṛha̱spati̭rvi̱śvarṷ̄pā̱mupā̭jata |
ṛ̱bhurvibhvā̱ vājo̭ de̱vā~ a̭gacchata̱ svapa̭so ya̱jñiya̭ṃ bhā̱gamai̭tana ||6||
niścarma̭ṇo̱ gāma̭riṇīta dhī̱tibhi̱ryā jara̭ntā yuva̱śā tākṛ̭ṇotana |
saudha̭nvanā̱ aśvā̱daśva̭matakṣata yu̱ktvā ratha̱mupa̭ de̱vā~ a̭yātana ||7||
i̱damṷda̱kaṃ pi̭ba̱tetya̭bravītane̱daṃ vā̭ ghā pibatā muñja̱neja̭nam |
saudha̭nvanā̱ yadi̱ tanneva̱ harya̭tha tṛ̱tīyḙ ghā̱ sava̭ne mādayādhvai ||8||
āpo̱ bhūyi̭ṣṭhā̱ ityeko̭ abravīda̱gnirbhūyi̭ṣṭha̱ itya̱nyo a̭bravīt |
va̱dha̱ryantī̭ṃ ba̱hubhya̱: praiko̭ abravīdṛ̱tā vada̭ntaścama̱sā~ a̭piṃśata ||9||
śro̱ṇāmeka̭ uda̱kaṃ gāmavā̭jati mā̱ṃsameka̭: piṃśati sū̱nayābhṛ̭tam |
ā ni̱mruca̱: śakṛ̱deko̱ apā̭bhara̱t kiṃ svi̭t pu̱trebhya̭: pi̱tarā̱ upā̭vatuḥ ||10||
u̱dvatsva̭smā akṛṇotanā̱ tṛṇa̭ṃ ni̱vatsva̱paḥ sva̭pa̱syayā̭ naraḥ |
ago̭hyasya̱ yadasa̭stanā gṛ̱he tada̱dyedamṛ̭bhavo̱ nānṷ gacchatha ||11||
sa̱mmīlya̱ yad bhuva̭nā pa̱ryasa̭rpata̱ kva̭ svit tā̱tyā pi̱tarā̭ va āsatuḥ |
aśa̭pata̱ yaḥ ka̱rasna̭ṃ va āda̱de yaḥ prābra̭vī̱t pro tasmā̭ abravītana ||12||
su̱ṣu̱pvāṃsa̭ ṛbhava̱stada̭pṛccha̱tāgo̭hya̱ ka i̱daṃ no̭ abūbudhat |
śvāna̭ṃ ba̱sto bo̭dhayi̱tāra̭mabravīt saṃvatsa̱ra i̱dama̱dyā vya̭khyata ||13||
di̱vā yā̭nti ma̱ruto̱ bhūmyā̱gnira̱yaṃ vāto̭ a̱ntari̭kṣeṇa yāti |
a̱dbhiryā̭ti̱ varṷṇaḥ samu̱drairyu̱ṣmā~ i̱cchanta̭: śavaso napātaḥ ||14||
22 dīrghatamā aucathyaḥ| aśvaḥ| triṣṭup, 3-6 jagatī|
mā no̭ mi̱tro varṷṇo arya̱māyurindra̭ ṛbhu̱kṣā ma̱ruta̱: pari̭ khyan |
yad vā̱jino̭ de̱vajā̭tasya̱ saptḙ: prava̱kṣyāmo̭ vi̱dathḙ vī̱ryā̭ṇi ||1||
yanni̱rṇijā̱ rekṇa̭sā̱ prāvṛ̭tasya rā̱tiṃ gṛ̭bhī̱tāṃ mṷkha̱to naya̭nti |
suprā̭ṅa̱jo memya̭d viśvarṷ̄pa indrāpū̱ṣṇoḥ pri̱yamapyḙti̱ pātha̭: ||2||
e̱ṣa cchāga̭: pu̱ro aśvḙna vā̱jinā̭ pū̱ṣṇo bhā̱go nī̭yate vi̱śvadḙvyaḥ |
a̱bhi̱priya̱ṃ yatpṷro̱ḻāśa̱marva̭tā̱ tvaṣṭedḙnaṃ sauśrava̱sāya̭ jinvati ||3||
yaddha̭vi̱ṣya̭mṛtu̱śo dḙva̱yāna̱ṃ trirmānṷṣā̱: paryaśva̱ṃ naya̭nti |
atrā̭ pū̱ṣṇaḥ pra̭tha̱mo bhā̱ga ḙti ya̱jñaṃ de̱vebhya̭: prative̱daya̭nna̱jaḥ ||4||
hotā̭dhva̱ryurāva̭yā agnimi̱ndho grā̭vagrā̱bha u̱ta śaṃstā̱ suvi̭praḥ |
tena̭ ya̱jñena̱ sva̭raṃkṛtena̱ svi̭ṣṭena va̱kṣaṇā̱ ā pṛ̭ṇadhvam ||5||
yū̱pa̱vra̱skā u̱ta ye yṷ̄pavā̱hāśca̱ṣāla̱ṃ ye a̭śvayū̱pāya̱ takṣa̭ti |
ye cārva̭te̱ paca̭naṃ sa̱mbhara̭ntyu̱to teṣā̭ma̱bhigṷ̄rtirna invatu ||6||
upa̱ prāgā̭t su̱manmḙ'dhāyi̱ manma̭ de̱vānā̱māśā̱ upa̭ vī̱tapṛ̭ṣṭhaḥ |
anvḙna̱ṃ viprā̱ ṛṣa̭yo madanti de̱vānā̭ṃ pu̱ṣṭe ca̭kṛmā su̱bandhṷm ||7||
yad vā̱jino̱ dāma̭ sa̱ṃdāna̱marva̭to̱ yā śī̭rṣa̱ṇyā̭ raśa̱nā rajjṷrasya |
yad vā̭ ghāsya̱ prabhṛ̭tamā̱sye̱ 3 tṛṇa̱ṃ sarvā̱ tā te̱ api̭ de̱veṣva̭stu ||8||
yadaśva̭sya kra̱viṣo̱ makṣi̱kāśa̱ yad vā svarau̱ svadhi̭tau ri̱ptamasti̭ |
yaddhasta̭yoḥ śami̱turyanna̱kheṣu̱ sarvā̱ tā te̱ api̭ de̱veṣva̭stu ||9||
yadūva̭dhyamu̱dara̭syāpa̱vāti̱ ya ā̱masya̭ kra̱viṣo̭ ga̱ndho asti̭ |
su̱kṛ̱tā taccha̭mi̱tāra̭: kṛṇvantū̱ta medha̭ṃ śṛta̱pāka̭ṃ pacantu ||10||
yat te̱ gātrā̭da̱gninā̭ pa̱cyamā̭nāda̱bhi śūla̱ṃ niha̭tasyāva̱dhāva̭ti |
mā tad bhūmyā̱mā śri̭ṣa̱nmā tṛṇḙṣu de̱vebhya̱stadu̱śadbhyo̭ rā̱tama̭stu ||11||
ye vā̱jina̭ṃ pari̱paśya̭nti pa̱kvaṃ ya ī̭mā̱huḥ sṷra̱bhirnirha̱reti̭ |
ye cārva̭to māṃsabhi̱kṣāmu̱pāsa̭ta u̱to teṣā̭ma̱bhigṷ̄rtirna invatu ||12||
yannīkṣa̭ṇaṃ mā̱ṃspaca̭nyā u̱khāyā̱ yā pātrā̭ṇi yū̱ṣṇa ā̱seca̭nāni |
ū̱ṣma̱ṇyā̭pi̱dhānā̭ carū̱ṇāma̱ṅkāḥ sū̱nāḥ pari̭ bhūṣa̱ntyaśva̭m ||13||
ni̱krama̭ṇaṃ ni̱ṣada̭naṃ vi̱varta̭na̱ṃ yacca̱ paḍbī̭śa̱marva̭taḥ |
yacca̭ pa̱pau yacca̭ ghā̱siṃ ja̱ghāsa̱ sarvā̱ tā te̱ api̭ de̱veṣva̭stu ||14||
mā tvā̱gnirdhva̭nayīddhū̱maga̭ndhi̱rmokhā bhrāja̭ntya̱bhi vi̭kta̱ jaghri̭: |
i̱ṣṭaṃ vī̱tama̱bhigṷ̄rta̱ṃ vaṣa̭ṭkṛta̱ṃ taṃ de̱vāsa̱: prati̭ gṛbhṇa̱ntyaśva̭m ||15||
yadaśvā̭ya̱ vāsa̭ upastṛ̱ṇantya̭dhīvā̱saṃ yā hira̭ṇyānyasmai |
sa̱ṃdāna̱marva̭nta̱ṃ paḍbī̭śaṃ pri̱yā de̱veṣvā yā̭mayanti ||16||
yat tḙ sā̱de maha̭sā̱ śūkṛ̭tasya̱ pārṣṇyā̭ vā̱ kaśa̭yā vā tu̱toda̭ |
sru̱ceva̱ tā ha̱viṣo̭ adhva̱reṣu̱ sarvā̱ tā te̱ brahma̭ṇā sūdayāmi ||17||
catṷstriṃśad vā̱jino̭ de̱vaba̭ndho̱rvaṅkrī̱raśva̭sya̱ svadhi̭ti̱: samḙti |
acchi̭drā̱ gātrā̭ va̱yunā̭ kṛṇota̱ parṷṣparuranu̱ghuṣyā̱ vi śa̭sta ||18||
eka̱stvaṣṭu̱raśva̭syā viśa̱stā dvā ya̱ntārā̭ bhavata̱statha̭ ṛ̱tuḥ |
yā te̱ gātrā̭ṇāmṛtu̱thā kṛ̱ṇomi̱ tātā̱ piṇḍā̭nā̱ṃ pra jṷhomya̱gnau ||19||
mā tvā̭ tapat pri̱ya ā̱tmāpi̱yanta̱ṃ mā svadhi̭tista̱nva 1 ā ti̭ṣṭhipatte |
mā tḙ gṛ̱dhnura̭viśa̱stāti̱hāya̭ chi̱drā gātrā̭ṇya̱sinā̱ mithṷ̄ kaḥ ||20||
na vā ṷ e̱tanmri̭yase̱ na ri̭ṣyasi de̱vā~ idḙṣi pa̱thibhi̭: su̱gebhi̭: |
harī̭ te̱ yuñjā̱ pṛṣa̭tī abhūtā̱mupā̭sthād vā̱jī dhu̱ri rāsa̭bhasya ||21||
su̱gavya̭ṃ no vā̱jī svaśvya̭ṃ pu̱ṃsaḥ pu̱trā~ u̱ta vi̭śvā̱puṣa̭ṃ ra̱yim |
a̱nā̱gā̱stvaṃ no̱ adi̭tiḥ kṛṇotu kṣa̱traṃ no̱ aśvo̭ vanatāṃ ha̱viṣmā̭n ||22||
13 dīrghatamā aucathyaḥ| aśvaḥ| triṣṭup|
yadakra̭ndaḥ pratha̱maṃ jāya̭māna u̱dyan tsa̭mu̱drādu̱ta vā̱ purī̭ṣāt |
śye̱nasya̭ pa̱kṣā ha̭ri̱ṇasya̭ bā̱hū ṷpa̱stutya̱ṃ mahi̭ jā̱taṃ tḙ arvan ||1||
ya̱mena̭ da̱ttaṃ tri̱ta ḙnamāyuna̱gindra̭ eṇaṃ pratha̱mo adhya̭tiṣṭhat |
ga̱ndha̱rvo a̭sya raśa̱nāma̭gṛbhṇā̱t sūrā̱daśva̭ṃ vasavo̱ nira̭taṣṭa ||2||
asi̭ ya̱mo asyā̭di̱tyo a̭rva̱nnasi̭ tri̱to guhyḙna vra̱tena̭ |
asi̱ somḙna sa̱mayā̱ vipṛ̭kta ā̱huste̱ trīṇi̭ di̱vi bandha̭nāni ||3||
trīṇi̭ ta āhurdi̱vi bandha̭nāni̱ trīṇya̱psu trīṇya̱ntaḥ sa̭mu̱dre |
u̱teva̭ me̱ varṷṇaśchantsyarva̱n yatrā̭ ta ā̱huḥ pa̭ra̱maṃ ja̱nitra̭m ||4||
i̱mā tḙ vājinnava̱mārja̭nānī̱mā śa̱phānā̭ṃ sani̱turni̱dhānā̭ |
atrā̭ te bha̱drā ra̭śa̱nā a̭paśyamṛ̱tasya̱ yā a̭bhi̱rakṣa̭nti go̱pāḥ ||5||
ā̱tmāna̭ṃ te̱ mana̭sā̱rāda̭jānāma̱vo di̱vā pa̱taya̭ntaṃ pata̱ṃgam |
śiro̭ apaśyaṃ pa̱thibhi̭: su̱gebhi̭rare̱ṇubhi̱rjeha̭mānaṃ pata̱tri ||6||
atrā̭ te rū̱pamṷtta̱mama̭paśya̱ṃ jigī̭ṣamāṇami̱ṣa ā pa̱de goḥ |
ya̱dā te̱ marto̱ anu̱ bhoga̱māna̱ḻādid grasi̭ṣṭha̱ oṣa̭dhīrajīgaḥ ||7||
anṷ tvā̱ ratho̱ anu̱ maryo̭ arva̱nnanu̱ gāvo'nu̱ bhaga̭: ka̱nīnā̭m |
anu̱ vrātā̭sa̱stava̭ sa̱khyamī̭yu̱ranṷ de̱vā ma̭mire vī̱rya̭ṃ te ||8||
hira̭ṇyaśṛ̱ṅgo'yo̭ asya̱ pādā̱ mano̭javā̱ ava̭ra̱ indra̭ āsīt |
de̱vā ida̭sya havi̱radya̭māya̱n yo arva̭ntaṃ pratha̱mo a̱dhyati̭ṣṭhat ||9||
ī̱rmāntā̭sa̱: sili̭kamadhyamāsa̱: saṃ śūra̭ṇāso di̱vyāso̱ atyā̭: |
ha̱ṃsā i̭va śreṇi̱śo ya̭tante̱ yadākṣi̭ṣurdi̱vyamajma̱maśvā̭: ||10||
tava̱ śarī̭raṃ patayi̱ṣṇva̭rva̱n tava̭ ci̱ttaṃ vāta̭ iva̱ dhrajī̭mān |
tava̱ śṛṅgā̭ṇi̱ viṣṭhi̭tā puru̱trāra̭ṇyeṣa̱ja jarbhṷrāṇā caranti ||11||
upa̱ prāgā̱cchasa̭naṃ vā̱jyarvā̭ deva̱drīcā̱ mana̭sā̱ dīdhyā̭naḥ |
a̱jaḥ pu̱ro nī̭yate̱ nābhi̭ra̱syānṷ pa̱ścāt ka̱vayo̭ yanti re̱bhāḥ ||12||
upa̱ prāgā̭t para̱maṃ yat sa̱dhastha̱marvā̱~ acchā̭ pi̱tara̭ṃ mā̱tara̭ṃ ca |
a̱dyā de̱vāñjuṣṭa̭tamo̱ hi ga̱myā athā śā̭ste dā̱śuṣe̱ vāryā̭ṇi ||13||
52 dīrghatamā aucathyaḥ| 1-41 viśve devāḥ, 42 ādyardharcasya vāk, dvitīyasya āpaḥ, 43 ādyardharcasya śakadhūmaḥ, dvitīyasya somaḥ, 44 keśinaḥ (agniḥ sūryo vāyuśca,) 45 vāk, 46-47 sūryaḥ, 48 saṃvatsara kālacakram,49 sarasvatī, 50 sādhyāḥ, 51 sūryaḥ, parjanyāgnayo vā, 52 sarasvān, sūryo vā| triṣṭup 12, 15, 23, 29, 36, 41 jagatī, 42 prastāra paṃktiḥ, 51 anuṣṭap|
a̱sya vā̱masya̭ pali̱tasya̱ hotu̱stasya̱ bhrātā̭ madhya̱mo a̱styaśna̭: |
tṛ̱tīyo̱ bhrātā̭ ghṛ̱tapṛ̭ṣṭho a̱syātrā̭paśyaṃ vi̱śpati̭ṃ sa̱ptapṷtram ||1||
sa̱pta yṷñjanti̱ ratha̱meka̭cakra̱meko̱ aśvo̭ vahati sa̱ptanā̭mā |
tri̱nābhi̭ ca̱krama̱jara̭mana̱rvaṃ yatre̱mā viśvā̱ bhuva̱nādhi̭ ta̱sthuḥ ||2||
i̱maṃ ratha̱madhi̱ ye sa̱pta ta̱sthuḥ sa̱ptaca̭kraṃ sa̱pta va̭ha̱ntyaśvā̭: |
sa̱pta svasā̭ro a̱bhi saṃ na̭vante̱ yatra̱ gavā̱ṃ nihi̭tā sa̱pta nāma̭ ||3||
ko da̭darśa pratha̱maṃ jāya̭mānamastha̱nvanta̱ṃ yada̭na̱sthā bibha̭rti |
bhūmyā̱ asu̱rasṛ̭gā̱tmā kva̭ svi̱t ko vi̱dvāṃsa̱mupa̭ gā̱t praṣṭṷme̱tat ||4||
pāka̭: pṛcchāmi̱ mana̱sāvi̭jānan de̱vānā̭me̱nā nihi̭tā pa̱dāni̭ |
va̱tse ba̱ṣkaye'dhi̭ sa̱pta tantū̱n vi ta̭tnire ka̱vaya̱ ota̱vā ṷ ||5||
aci̭kitvāñciki̱tuṣa̭ści̱datra̭ ka̱vīn pṛ̭cchāmi vi̱dmane̱ na vi̱dvān |
vi yasta̱stambha̱ ṣaḻi̱mā rajā̭ṃsya̱jasya̭ rū̱pe kimapi̭ svi̱deka̭m ||6||
i̱ha bra̭vītu̱ ya ī̭ma̱ṅga vedā̱sya vā̱masya̱ nihi̭taṃ pa̱daṃ veḥ |
śī̱rṣṇaḥ kṣī̱raṃ dṷhrate̱ gāvo̭ asya va̱vriṃ vasā̭nā uda̱kaṃ pa̱dāpṷ: ||7||
mā̱tā pi̱tara̭mṛ̱ta ā ba̭bhāja dhī̱tyagre̱ mana̭sā̱ saṃ hi ja̱gme |
sā bī̭bha̱tsurgarbha̭rasā̱ nivi̭ddhā̱ nama̭svanta̱ idṷpavā̱kamī̭yuḥ ||8||
yu̱ktā mā̱tāsī̭d dhu̱ri dakṣi̭ṇāyā̱ ati̭ṣṭha̱d garbho̭ vṛja̱nīṣva̱ntaḥ |
amī̭med va̱tso anu̱ gāma̭paśyad viśvarū̱pya̭ṃ tri̱ṣu yoja̭neṣu ||9||
ti̱sro mā̱tṝstrīn pitṝn bibhra̱deka̭ ū̱rdhvasta̭sthau̱ nemava̭ glāpayanti |
ma̱ntraya̭nte di̱vo a̱muṣya̭ pṛ̱ṣṭhe vi̭śva̱vida̱ṃ vāca̱mavi̭śvaminvām ||10||
dvāda̭śāraṃ na̱hi tajjarā̭ya̱ varva̭rti ca̱kraṃ pari̱ dyāmṛ̱tasya̭ |
ā pu̱trā a̭gne mithu̱nāso̱ atra̭ sa̱pta śa̱tāni̭ viṃśa̱tiśca̭ tasthuḥ ||11||
pañca̭pādaṃ pi̱tara̱ṃ dvāda̭śākṛtiṃ di̱va ā̭hu̱: pare̱ ardhḙ purī̱ṣiṇa̭m |
athe̱me a̱nya upa̭re vicakṣa̱ṇaṃ sa̱ptaca̭kre̱ ṣaḻa̭ra āhu̱rarpi̭tam ||12||
pañcā̭re ca̱kre pa̭ri̱varta̭māne̱ tasmi̱nnā ta̭sthu̱rbhuva̭nāni̱ viśvā̭ |
tasya̱ nākṣa̭stapyate̱ bhūri̭bhāraḥ sa̱nāde̱va na śī̭ryate̱ sanā̭bhiḥ ||13||
sanḙmi ca̱krama̱jara̱ṃ vi vā̭vṛta uttā̱nāyā̱ṃ daśa̭ yu̱ktā va̭hanti |
sūrya̭sya̱ cakṣū̱ raja̭sai̱tyāvṛ̭ta̱ṃ tasmi̱nnārpi̭tā̱ bhuva̭nāni̱ viśvā̭ ||14||
sā̱ka̱ṃjānā̭ṃ sa̱ptatha̭māhureka̱jaṃ ṣaḻid ya̱mā ṛṣa̭yo deva̱jā iti̭ |
teṣā̭mi̱ṣṭāni̱ vihi̭tāni dhāma̱śaḥ sthā̱tre rḙjante̱ vikṛ̭tāni rūpa̱śaḥ ||15||
striya̭: sa̱tīstā~ ṷ me pu̱ṃsa ā̭hu̱: paśya̭dakṣa̱ṇvānna vi cḙtada̱ndhaḥ |
ka̱viryaḥ pu̱traḥ sa ī̱mā ci̭keta̱ yastā vi̭jā̱nāt sa pi̱tuṣpi̱tāsa̭t ||16||
a̱vaḥ parḙṇa pa̱ra e̱nāva̭reṇa pa̱dā va̱tsaṃ bibhra̭tī̱ gauruda̭sthāt |
sā ka̱drīcī̱ kaṃ svi̱dardha̱ṃ parā̭gā̱t kva̭ svit sūte na̱hi yū̱the a̱ntaḥ ||17||
a̱vaḥ parḙṇa pi̱tara̱ṃ yo a̭syānu̱veda̭ pa̱ra e̱nāva̭reṇa |
ka̱vī̱yamā̭na̱: ka i̱ha pra vo̭cad de̱vaṃ mana̱: kuto̱ adhi̱ prajā̭tam ||18||
ye a̱rvāñca̱stā~ u̱ parā̭ca āhu̱rye parā̭ñca̱stā~ ṷ a̱rvāca̭ āhuḥ |
indra̭śca̱ yā ca̱krathṷ: soma̱ tāni̭ dhu̱rā na yu̱ktā raja̭so vahanti ||19||
dvā sṷpa̱rṇā sa̱yujā̱ sakhā̭yā samā̱naṃ vṛ̱kṣaṃ pari̭ ṣasvajāte |
tayo̭ra̱nyaḥ pippa̭laṃ svā̱dvattyana̭śnanna̱nyo a̱bhi cā̭kaśīti ||20||
yatrā̭ supa̱rṇā a̱mṛta̭sya bhā̱gamani̭meṣaṃ vi̱dathā̭bhi̱svara̭nti |
i̱no viśva̭sya̱ bhuva̭nasya go̱pāḥ sa mā̱ dhīra̱: pāka̱matrā vi̭veśa ||21||
yasmi̭n vṛ̱kṣe ma̱dhvada̭: supa̱rṇā ni̭vi̱śante̱ suva̭te̱ cādhi̱ viśvḙ |
tasyedā̭hu̱: pippa̭laṃ svā̱dvagre̱ tannonna̭śa̱dyaḥ pi̱tara̱ṃ na veda̭ ||22||
yad gā̭ya̱tre adhi̭ gāya̱tramāhi̭ta̱ṃ traiṣṭṷbhād vā̱ traiṣṭṷbhaṃ ni̱rata̭kṣata |
yad vā̱ jaga̱jjaga̱tyāhi̭taṃ pa̱daṃ ya it tad vi̱duste a̭mṛta̱tvamā̭naśuḥ ||23||
gā̱ya̱treṇa̱ prati̭ mimīte a̱rkama̱rkeṇa̱ sāma̱ traiṣṭṷbhena vā̱kam |
vā̱kena̭ vā̱kaṃ dvi̱padā̱ catṷṣpadā̱ 'kṣarḙṇa mimate sa̱pta vāṇī̭: ||24||
jaga̭tā̱ sindhṷṃ di̱vya̭stabhāyad rathaṃta̱re sūrya̱ṃ parya̭paśyat |
gā̱ya̱trasya̭ sa̱midha̭sti̱sra ā̭hu̱stato̭ ma̱hnā pra ri̭rice mahi̱tvā ||25||
upa̭ hvaye su̱dughā̭ṃ dhe̱nume̱tāṃ su̱hasto̭ go̱dhugu̱ta do̭hadenām |
śreṣṭha̭ṃ sa̱vaṃ sa̭vi̱tā sā̭viṣanno̱ 'bhī̭ddho gha̱rmastadu̱ ṣu pra vo̭cam ||26||
hi̱ṅkṛ̱ṇva̱tī va̭su̱patnī̱ vasṷ̄nāṃ va̱tsami̱cchantī̱ mana̭sā̱bhyāgā̭t |
du̱hāma̱śvibhyā̱ṃ payo̭ a̱ghnyeyaṃ sā va̭rdhatāṃ maha̱te saubha̭gāya ||27||
gaura̭mīme̱danṷ va̱tsaṃ mi̱ṣanta̭ṃ mū̱rdhāna̱ṃ hiṅṅa̭kṛṇo̱nmāta̱vā ṷ |
sṛkvā̭ṇaṃ gha̱rmama̱bhi vā̭vaśā̱nā mimā̭ti mā̱yuṃ paya̭te̱ payo̭bhiḥ ||28||
a̱yaṃ sa śi̭ṅkte̱ yena̱ gaura̱bhīvṛ̭tā̱ mimā̭ti mā̱yuṃ dhva̱sanā̱vadhi̭ śri̱tā |
sā ci̱ttibhi̱rni hi ca̱kāra̱ martya̭ṃ vi̱dyud bhava̭ntī̱ prati̭ va̱vrimaṷhata ||29||
a̱naccha̭ye tu̱ragā̭tu jī̱vameja̭ddhru̱vaṃ madhya̱ ā pa̱styā̭nām |
jī̱vo mṛ̱tasya̭ carati sva̱dhābhi̱rama̭rtyo̱ martyḙnā̱ sayo̭niḥ ||30||
apa̭śyaṃ go̱pāmani̭padyamāna̱mā ca̱ parā̭ ca pa̱thibhi̱ścara̭ntam |
sa sa̱dhrīcī̱: sa viṣṷ̄cī̱rvasā̭na̱ ā va̭rīvarti̱ bhuva̭neṣva̱ntaḥ ||31||
ya ī̭ṃ ca̱kāra̱ na so a̱sya vḙda̱ ya ī̭ṃ da̱darśa̱ hiru̱ginnu tasmā̭t |
sa mā̱turyonā̱ pari̭vīto a̱ntarba̭hupra̱jā nirṛ̭ti̱mā vi̭veśa ||32||
dyaurmḙ pi̱tā ja̭ni̱tā nābhi̱ratra̱ bandhṷrme mā̱tā pṛ̭thi̱vī ma̱hīyam |
u̱ttā̱nayo̭śca̱mvo̱3ryoni̭ra̱ntaratrā̭ pi̱tā dṷhi̱turgarbha̱mādhā̭t ||33||
pṛ̱cchāmi̭ tvā̱ para̱manta̭ṃ pṛthi̱vyāḥ pṛ̱cchāmi̱ yatra̱ bhuva̭nasya̱ nābhi̭: |
pṛ̱cchāmi̭ tvā̱ vṛṣṇo̱ aśva̭sya̱ reta̭: pṛ̱cchāmi̭ vā̱caḥ pa̭ra̱maṃ vyo̭ma ||34||
i̱yaṃ vedi̱: paro̱ anta̭: pṛthi̱vyā a̱yaṃ ya̱jño bhuva̭nasya̱ nābhi̭: |
a̱yaṃ somo̱ vṛṣṇo̱ aśva̭sya̱ reto̭ bra̱hmāyaṃ vā̱caḥ pa̭ra̱maṃ vyo̭ma ||3||5||
sa̱ptārdha̭ga̱rbhā bhuva̭nasya̱ reto̱ viṣṇo̭stiṣṭhanti pra̱diśā̱ vidha̭rmaṇi |
te dhī̱tibhi̱rmana̭sā̱ te vi̭pa̱ścita̭: pari̱bhuva̱: pari̭ bhavanti vi̱śvata̭: ||3||6||
na vi jā̭nāmi̱ yadi̭ve̱damasmi̭ ni̱ṇyaḥ saṃna̭ddho̱ mana̭sā carāmi |
ya̱dā māga̭n prathama̱jā ṛ̱tasyādid vā̱co a̭śnuve bhā̱gama̱syāḥ ||3||7||
apā̱ṅ prāṅḙti sva̱dhayā̭ gṛbhī̱to 'ma̭rtyo̱ martyḙnā̱ sayo̭niḥ |
tā śaśva̭ntā viṣū̱cīnā̭ vi̱yantā̱ nya1nyaṃ ci̱kyurna ni ci̭kyura̱nyam ||3||8||
ṛ̱co a̱kṣarḙ para̱me vyo̭ma̱n yasmi̭n de̱vā adhi̱ viśvḙ niṣe̱duḥ |
yastanna veda̱ kimṛ̱cā ka̭riṣyati̱ ya it tad vi̱dusta i̱me samā̭sate ||3||9||
sū̱ya̱va̱sād bhaga̭vatī̱ hi bhū̱yā atho̭ va̱yaṃ bhaga̭vantaḥ syāma |
a̱ddhi tṛṇa̭maghnye viśva̱dānī̱ṃ piba̭ śu̱ddhamṷda̱kamā̱cara̭ntī ||4||0
gau̱rīrmi̭māya sali̱lāni̱ takṣa̱tyeka̭padī dvi̱padī̱ sā catṷṣpadī |
a̱ṣṭāpa̭dī̱ nava̭padī babhū̱vuṣī̭ sa̱hasrā̭kṣarā para̱me vyo̭man ||4||1
tasyā̭: samu̱drā adhi̱ vi kṣa̭ranti̱ tena̭ jīvanti pra̱diśa̱ścata̭sraḥ |
tata̭: kṣaratya̱kṣara̱ṃ tad viśva̱mupa̭ jīvati ||4||2
śa̱ka̱maya̭ṃ dhū̱mamā̱rāda̭paśyaṃ viṣū̱vatā̭ pa̱ra e̱nāva̭reṇa |
u̱kṣāṇa̱ṃ pṛśni̭mapacanta vī̱rāstāni̱ dharmā̭ṇi pratha̱mānyā̭san ||4||3
traya̭: ke̱śina̭ ṛtu̱thā vi ca̭kṣate saṃvatsa̱re va̭pata̱ eka̭ eṣām |
viśva̱meko̭ a̱bhi ca̭ṣṭe̱ śacī̭bhi̱rdhrāji̱reka̭sya dadṛśe̱ na rū̱pam ||4||4
ca̱tvāri̱ vāk pari̭mitā pa̱dāni̱ tāni̭ vidurbrāhma̱ṇā ye ma̭nī̱ṣiṇa̭: |
guhā̱ trīṇi̱ nihi̭tā̱ neṅga̭yanti tu̱rīya̭ṃ vā̱co ma̭nu̱ṣyā̭ vadanti ||4||5||
indra̭ṃ mi̱traṃ varṷṇama̱gnimā̭hu̱ratho̭ di̱vyaḥ sa sṷpa̱rṇo ga̱rutmā̭n |
eka̱ṃ sad viprā̭ bahu̱dhā va̭dantya̱gniṃ ya̱maṃ mā̭ta̱riśvā̭namāhuḥ ||4||6||
kṛ̱ṣṇaṃ ni̱yāna̱ṃ hara̭yaḥ supa̱rṇā a̱po vasā̭nā̱ diva̱mutpa̭tanti |
ta āva̭vṛtra̱n tsada̭nādṛ̱tasyādid ghṛ̱tena̭ pṛthi̱vī vyṷdyate ||4||7||
dvāda̭śa pra̱dhaya̭śca̱krameka̱ṃ trīṇi̱ nabhyā̭ni̱ ka u̱ tacci̭keta |
tasmi̭ntsā̱ tsā̱kaṃ tri̭śa̱tā na śa̱ṅkavo̭ 'rpi̱tāḥ ṣa̱ṣṭirna ca̭lāca̱lāsa̭: ||4||8||
yaste̱ stana̭: śaśa̱yo yo ma̭yo̱bhūryena̱ viśvā̱ puṣya̭si̱ vāryā̭ṇi |
yo ra̭tna̱dhā va̭su̱vid yaḥ su̱datra̱: sara̭svati̱ tami̱ha dhāta̭ve kaḥ ||4||9||
ya̱jñena̭ ya̱jñama̭yajanta de̱vāstāni̱ dharmā̭ṇi pratha̱mānyā̭san |
te ha̱ nāka̭ṃ mahi̱māna̭: sacanta̱ yatra̱ pūrvḙ sā̱dhyāḥ santi̭ de̱vāḥ ||5||0
sa̱mā̱name̱tadṷda̱kamuccaityava̱ cāha̭bhiḥ |
bhūmi̭ṃ pa̱rjanyā̱ jinva̭nti̱ diva̭ṃ jinvantya̱gnaya̭: ||5||1
di̱vyaṃ sṷpa̱rṇaṃ vā̭ya̱saṃ bṛ̱hanta̭ma̱pāṃ garbha̭ṃ darśa̱tamoṣa̭dhīnām |
a̱bhī̱pa̱to vṛ̱ṣṭibhi̭sta̱rpaya̭nta̱ṃ sara̭svanta̱mava̭se johavīmi ||5||2
(15) 1,2,4,6,8,10-12 indraḥ, 3,5,7,9 marutaḥ, 13-15 agastyo maitrāvaruṇiḥ| marutvānindraḥ|triṣṭup|
kayā̭ śu̱bhā sava̭yasa̱: sanī̭ḻāḥ samā̱nyā ma̱ruta̱: saṃ mi̭mikṣuḥ |
kayā̭ ma̱tī kuta̱ etā̭sa e̱te 'rca̭nti̱ śuṣma̱ṃ vṛṣa̭ṇo vasū̱yā ||1||
kasya̱ brahmā̭ṇi jujuṣu̱ryuvā̭na̱: ko a̭dhva̱re ma̱ruta̱ ā va̭varta |
śye̱nā~ i̭va̱ dhraja̭to a̱ntari̭kṣe̱ kena̭ ma̱hā mana̭sā rīramāma ||2||
kuta̱stvami̭ndra̱ māhi̭na̱: sanneko̭ yāsi satpate̱ kiṃ ta̭ i̱tthā |
saṃ pṛ̭cchase samarā̱ṇaḥ śṷbhā̱nairvo̱cestanno̭ harivo̱ yattḙ a̱sme ||3||
brahmā̭ṇi me ma̱taya̱: śaṃ su̱tāsa̱: śuṣma̭ iyarti̱ prabhṛ̭to me̱ adri̭: |
ā śā̭sate̱ prati̭ haryantyu̱kthemā harī̭ vahata̱stā no̱ accha̭ ||4||
ato̭ va̱yama̭nta̱mebhi̭ryujā̱nāḥ svakṣa̭trebhista̱nva1 śumbha̭mānāḥ |
maho̭bhi̱retā̱~ upa̭ yujmahe̱ nvindra̭ sva̱dhāmanu̱ hi no̭ ba̱bhūtha̭ ||5||
kva1 syā vo̭ marutaḥ sva̱dhāsī̱d yanmāmeka̭ṃ sa̱madha̭ttāhi̱hatyḙ |
a̱haṃ hyu1grasta̭vi̱ṣastuvi̭ṣmā̱n viśva̭sya̱ śatro̱rana̭maṃ vadha̱snaiḥ ||6||
bhūri̭ cakartha̱ yujyḙbhira̱sme sa̭mā̱nebhi̭rvṛṣabha̱ pauṃsyḙbhiḥ |
bhūrī̭ṇi̱ hi kṛ̱ṇavā̭mā śavi̱ṣṭhendra̱ kratvā̭ maruto̱ yad vaśā̭ma ||7||
vadhī̭ṃ vṛ̱traṃ ma̭ruta indri̱yeṇa̱ svena̱ bhāmḙna tavi̱ṣo ba̭bhū̱vān |
a̱hame̱tā mana̭ve vi̱śvaśca̭ndrāḥ su̱gā a̱paśca̭kara̱ vajra̭bāhuḥ ||8||
anṷtta̱mā tḙ maghava̱nnaki̱rnu na tvāvā̭~ asti de̱vatā̱ vidā̭naḥ |
na jāya̭māno̱ naśa̭te̱ na jā̱to yāni̭ kari̱ṣyā kṛ̭ṇu̱hi pra̭vṛddha ||9||
eka̭sya cinme vi̱bhva1stvojo̱ yā nu da̭dhṛ̱ṣvān kṛ̱ṇavai̭ manī̱ṣā |
a̱haṃ hyu1gro ma̭ruto̱ vidā̭no̱ yāni̱ cyava̱mindra̱ idī̭śa eṣām ||10||
ama̭ndanmā maruta̱: stomo̱ atra̱ yanmḙ nara̱: śrutya̱ṃ brahma̭ ca̱kra |
indrā̭ya̱ vṛṣṇe̱ suma̭khāya̱ mahya̱ṃ sakhye̱ sakhā̭yasta̱nvḙ ta̱nūbhi̭: ||11||
e̱vede̱te prati̭ mā̱ roca̭mānā̱ anḙdya̱: śrava̱ eṣo̱ dadhā̭nāḥ |
sa̱ṃcakṣyā̭ marutaśca̱ndrava̭rṇā̱ acchā̭nta me cha̱dayā̭thā ca nū̱nam ||12||
ko nvatra̭ maruto māmahe va̱: pra yā̭tana̱ sakhī̱~racchā̭ sakhāyaḥ |
manmā̭ni citrā apivā̱taya̭nta e̱ṣāṃ bhṷ̄ta̱ navḙdā ma ṛ̱tānā̭m ||13||
ā yad dṷva̱syād du̱vase̱ na kā̱rura̱smāñca̱kre mā̱nyasya̭ me̱dhā |
o ṣu va̭rtta maruto̱ vipra̱macche̱mā brahmā̭ṇi jari̱tā vo̭ arcat ||14||
e̱ṣa va̱: stomo̭ maruta i̱yaṃ gīrmā̭ndā̱ryasya̭ mā̱nyasya̭ kā̱roḥ |
eṣā yā̭sīṣṭa ta̱nvḙ va̱yāṃ vi̱dyāme̱ṣaṃ vṛ̱jana̭ṃ jī̱radā̭num ||15||
15 agastyo maitrāvaruṇiḥ | marutaḥ| jagatī, 14-15 triṣṭup|
tannu vo̭cāma rabha̱sāya̱ janma̭ne̱ pūrva̭ṃ mahi̱tvaṃ vṛ̭ṣa̱bhasya̭ ke̱tavḙ |
ai̱dheva̱ yāma̭n marutastuviṣvaṇo yu̱dheva̭ śakrāstavi̱ṣāṇi̭ kartana ||1||
nitya̱ṃ na sū̱nuṃ madhu̱ bibhra̭ta̱ upa̱ krīḻa̭nti krī̱ḻā vi̱dathḙṣu̱ ghṛṣva̭yaḥ |
nakṣa̭nti ru̱drā ava̭sā nama̱svina̱ṃ na ma̭rdhanti̱ svata̭vaso havi̱ṣkṛta̭m ||2||
yasmā̱ ūmā̭so a̱mṛtā̱ arā̭sata rā̱yaspoṣa̭ṃ ca ha̱viṣā̭ dadā̱śuṣḙ |
u̱kṣantya̭smai ma̱ruto̭ hi̱tā i̭va pu̱rū rajā̭ṃsi̱ paya̭sā mayo̱bhuva̭: ||3||
ā ye rajā̭ṃsi̱ tavi̭ṣībhi̱ravya̭ta̱ pra va̱ evā̭sa̱: svaya̭tāso adhrajan |
bhaya̭nte̱ viśvā̱ bhuva̭nāni ha̱rmyā ci̱tro vo̱ yāma̱: praya̭tāsvṛ̱ṣṭiṣṷ ||4||
yat tve̱ṣayā̭mā na̱daya̭nta̱ parva̭tān di̱vo vā̭ pṛ̱ṣṭhaṃ naryā̱ acṷcyavuḥ |
viśvo̭ vo̱ ajma̭n bhayate̱ vana̱spatī̭ rathī̱yantī̭va̱ pra ji̭hīta̱ oṣa̭dhiḥ ||5||
yū̱yaṃ na̭ ugrā marutaḥ suce̱tunā 'ri̭ṣṭagrāmāḥ suma̱tiṃ pi̭partana |
yatrā̭ vo di̱dyud rada̭ti̱ krivi̭rdatī ri̱ṇāti̭ pa̱śvaḥ sudhi̭teva ba̱rhaṇā̭ ||6||
pra ska̱mbhadḙṣṇā anava̱bhrarā̭dhaso 'lātṛ̱ṇāso̭ vi̱dathḙṣu̱ suṣṭṷtāḥ |
arca̭ntya̱rkaṃ ma̭di̱rasya̭ pī̱tayḙ vi̱durvī̱rasya̭ pratha̱māni̱ pauṃsyā̭ ||7||
śa̱tabhṷjibhi̱stama̱bhihrṷtera̱ghāt pū̱rbhī ra̭kṣatā maruto̱ yamāva̭ta |
jana̱ṃ yamṷgrāstavaso virapśinaḥ pā̱thanā̱ śaṃsā̱t tana̭yasya pu̱ṣṭiṣṷ ||8||
viśvā̭ni bha̱drā ma̭ruto̱ rathḙṣu vo mitha̱spṛdhyḙva tavi̱ṣāṇyāhi̭tā |
aṃse̱ṣvā va̱: prapa̭theṣu khā̱dayo 'kṣo̭ vaśca̱krā sa̱mayā̱ vi vā̭vṛte ||9||
bhūrī̭ṇi bha̱drā naryḙṣu bā̱huṣu̱ vakṣa̭ssu ru̱kmā ra̭bha̱sāso̭ a̱ñjaya̭: |
aṃse̱ṣvetā̭: pa̱viṣṷ kṣu̱rā adhi̱ vayo̱ na pa̱kṣān vyanu̱ śriyo̭ dhire ||10||
ma̱hānto̭ ma̱hnā vi̱bhvo̱3 vibhṷ̄tayo dūre̱dṛśo̱ ye di̱vyā i̭va̱ stṛbhi̭: |
ma̱ndrāḥ sṷji̱hvāḥ svari̭tāra ā̱sabhi̱: sammi̭ślā̱ indrḙ ma̱ruta̭: pari̱ṣṭubha̭: ||11||
tad va̭ḥ sujātā maruto mahitva̱naṃ dī̱rghaṃ vo̭ dā̱tramadi̭teriva vra̱tam |
indra̭śca̱na tyaja̭sā̱ vi hrṷṇāti̱ tajjanā̭ya̱ yasmai̭ su̱kṛte̱ arā̭dhvam ||12||
tad vo̭ jāmi̱tvaṃ ma̭ruta̱: parḙ yu̱ge pu̱rū yacchaṃsa̭mamṛtāsa̱ āva̭ta |
a̱yā dhi̱yā mana̭ve śru̱ṣṭimāvyā̭ sā̱kaṃ naro̭ da̱ṃsanai̱rā ci̭kitrire ||13||
yena̭ dī̱rghaṃ ma̭rutaḥ śū̱śavā̭ma yu̱ṣmākḙna̱ parī̭ṇasā turāsaḥ |
ā yat ta̱tana̭n vṛ̱jane̱ janā̭sa e̱bhirya̱jñebhi̱stada̱bhīṣṭi̭maśyām ||14||
e̱ṣa va̱: stomo̭ maruta i̱yaṃ gīrmā̭ndā̱ryasya̭ mā̱nyasya̭ kā̱roḥ |
eṣā yā̭sīṣṭa ta̱nvḙ va̱yāṃ vi̱dyāme̱ṣaṃ vṛ̱jana̭ṃ jī̱radā̭num ||15||
11 agastyo maitrāvaruṇiḥ | 1 indraḥ, 2-11marutaḥ| triṣṭup, (10purastājjyotiḥ|)
sa̱hasra̭ṃ ta indro̱tayo̭ naḥ sa̱hasra̱miṣo̭ harivo gū̱rtata̭māḥ |
sa̱hasra̱ṃ rāyo̭ māda̱yadhyai̭ saha̱sriṇa̱ upa̭ no yantu̱ vājā̭: ||1
ā no'vo̭bhirma̱ruto̭ yā̱ntvacchā̱ jyeṣṭhḙbhirvā bṛ̱had di̭vaiḥ sumā̱yāḥ |
adha̱ yadḙṣāṃ ni̱yuta̭: para̱māḥ sa̭mu̱drasya̭ cid dha̱naya̭nta pā̱re ||2
mi̱myakṣa̱ yeṣu̱ sudhi̭tā ghṛ̱tācī̱ hira̭ṇyanirṇi̱gupa̭rā̱ na ṛ̱ṣṭiḥ |
guhā̱ cara̭ntī̱ manṷṣo̱ na yoṣā̭ sa̱bhāva̭tī vida̱thyḙva̱ saṃ vāk ||3
parā̭ śu̱bhrā a̱yāso̭ ya̱vyā sā̭dhāra̱ṇyeva̭ ma̱ruto̭ mimikṣuḥ |
na ro̭da̱sī apa̭ nudanta gho̱rā ju̱ṣanta̱ vṛdha̭ṃ sa̱khyāya̭ de̱vāḥ ||4
joṣa̱d yadī̭masu̱ryā̭ sa̱cadhyai̱ viṣi̭tastukā roda̱sī nṛ̱maṇā̭: |
ā sū̱ryeva̭ vidha̱to ratha̭ṃ gāt tve̱ṣapra̭tīkā̱ nabha̭so̱ netyā ||5
āsthā̭payanta yuva̱tiṃ yuvā̭naḥ śu̱bhe nimi̭ślāṃ vi̱dathḙṣu pa̱jrām |
a̱rko yad vo̭ maruto ha̱viṣmā̱n gāya̭d gā̱thaṃ su̱taso̭mo duva̱syan ||6
pra taṃ vi̭vakmi̱ vakmyo̱ ya ḙṣāṃ ma̱rutā̭ṃ mahi̱mā sa̱tyo asti̭ |
sacā̱ yadī̱ṃ vṛṣa̭maṇā aha̱ṃyuḥ sthi̱rā ci̱jjanī̱rvaha̭te subhā̱gāḥ ||7
pānti̭ mi̱trāvarṷṇāvava̱dyāccaya̭ta īmarya̱mo apra̭śastān |
u̱ta cya̭vante̱ acyṷtā dhru̱vāṇi̭ vāvṛ̱dha ī̭ṃ maruto̱ dāti̭vāraḥ ||8
na̱hī nu vo̭ maruto̱ antya̱sme ā̱rāttā̭cci̱cchava̭so̱ anta̭mā̱puḥ |
te dhṛ̱ṣṇunā̱ śava̭sā śūśu̱vāṃso 'rṇo̱ na dveṣo̭ dhṛṣa̱tā pari̭ ṣṭhuḥ ||9
va̱yama̱dyendra̭sya̱ preṣṭhā̭ va̱yaṃ śvo vo̭cemahi sama̱rye |
va̱yaṃ pu̱rā mahi̭ ca no̱ anu̱ dyūn tanna̭ ṛbhu̱kṣā na̱rāmanṷ ṣyāt ||10
e̱ṣa va̱: stomo̭ maruta i̱yaṃ gīrmā̭ndā̱ryasya̭ mā̱nyasya̭ kā̱roḥ |
eṣā yā̭sīṣṭa ta̱nvḙ va̱yāṃ vi̱dyāme̱ṣaṃ vṛ̱jana̭ṃ jī̱radā̭num ||11
10 agastyo maitrāvaruṇiḥ | marutaḥ| jagatī, 8-10 triṣṭup|
ya̱jñāya̭jñā vaḥ sama̱nā tṷtu̱rvaṇi̱rdhiya̭ṃdhiyaṃ vo deva̱yā ṷ dadhidhve |
ā vo̱'rvāca̭: suvi̱tāya̱ roda̭syorma̱he va̭vṛtyā̱mava̭se suvṛ̱ktibhi̭: ||1||
va̱vrāso̱ na ye sva̱jāḥ svata̭vasa̱ iṣa̱ṃ sva̭rabhi̱jāya̭nta̱ dhūta̭yaḥ |
sa̱ha̱sriyā̭so a̱pāṃ normaya̭ ā̱sā gāvo̱ vandyā̭so̱ nokṣaṇa̭: ||2||
somā̭so̱ na ye su̱tāstṛ̱ptāṃśa̭vo hṛ̱tsu pī̱tāso̭ du̱vaso̱ nāsa̭te |
aiṣā̱maṃsḙṣu ra̱mbhiṇī̭va rārabhe̱ hastḙṣu khā̱diśca̭ kṛ̱tiśca̱ saṃ da̭dhe ||3||
ava̱ svayṷktā di̱va ā vṛthā̭ yayu̱rama̭rtyā̱: kaśa̭yā codata̱ tmanā̭ |
a̱re̱ṇava̭stuvijā̱tā a̭cucyavurdṛ̱ḻahāni̭ cinma̱ruto̱ bhrāja̭dṛṣṭayaḥ ||4||
ko vo̱'ntarma̭ruta ṛṣṭividyuto̱ reja̭ti̱ tmanā̱ hanvḙva ji̱hvayā̭ |
dha̱nva̱cyuta̭ i̱ṣāṃ na yāma̭ni puru̱praiṣā̭ aha̱nyo̱3 naita̭śaḥ ||5||
kva̭ svida̱sya raja̭so ma̱haspara̱ṃ kvāva̭raṃ maruto̱ yasmi̭nnāya̱ya |
yaccyā̱vaya̭tha vithu̱reva̱ saṃhi̭ta̱ṃ vyadri̭ṇā patatha tve̱ṣama̭rṇa̱vam ||6||
sā̱tirna vo'ma̭vatī̱ sva̭rvatī tve̱ṣā vipā̭kā maruta̱: pipi̭ṣvatī |
bha̱drā vo̭ rā̱tiḥ pṛ̭ṇa̱to na dakṣi̭ṇā pṛthu̱jrayī̭ asu̱ryḙva̱ jañja̭tī ||7||
prati̭ ṣṭobhanti̱ sindha̭vaḥ pa̱vibhyo̱ yada̱bhriyā̱ṃ vāca̭mudī̱raya̭nti |
ava̭ smayanta vi̱dyuta̭: pṛthi̱vyāṃ yadī̭ ghṛ̱taṃ ma̱ruta̭: pruṣṇu̱vanti̭ ||8||
asṷ̄ta̱ pṛśni̭rmaha̱te raṇā̭ya tve̱ṣama̱yāsā̭ṃ ma̱rutā̱manī̭kam |
te sa̭psa̱rāso̭'janaya̱ntābhva̱mādit sva̱dhāmi̭ṣi̱rāṃ parya̭paśyan ||9||
e̱ṣa va̱: stomo̭ maruta i̱yaṃ gīrmā̭ndā̱ryasya̭ mā̱nyasya̭ kā̱roḥ |
eṣā yā̭sīṣṭa ta̱nvḙ va̱yāṃ vi̱dyāme̱ṣaṃ vṛ̱jana̭ṃ jī̱radā̭num ||10||
8 agastyo maitrāvaruṇaḥ| indraḥ| triṣṭup, 2 catuṣpadā virāṭ|
ma̱haści̱t tvami̭ndra ya̱ta e̱tān ma̱haści̭dasi̱ tyaja̭so varū̱tā |
sa no̭ vedho ma̱rutā̭ṃ ciki̱tvān tsu̱mnā va̭nuṣva̱ tava̱ hi preṣṭhā̭ ||1||
ayṷjra̱nta i̭ndra vi̱śvakṛ̭ṣṭīrvidā̱nāso̭ ni̱ṣṣidho̭ martya̱trā |
ma̱rutā̭ṃ pṛtsu̱tirhāsa̭mānā̱ sva̭rmīḻahasya pra̱dhana̭sya sā̱tau ||2||
amya̱k sā ta̭ indra ṛ̱ṣṭira̱sme sane̱myabhva̭ṃ ma̱ruto̭ junanti |
a̱gniści̱ddhi ṣmā̭ta̱se śṷśu̱kvānāpo̱ na dvī̱paṃ dadha̭ti̱ prayā̭ṃsi ||3||
tvaṃ tū na̭ indra̱ taṃ ra̱yiṃ dā̱ oji̭ṣṭhayā̱ dakṣi̭ṇayeva rā̱tim |
stuta̭śca̱ yāstḙ ca̱kana̭nta vā̱yoḥ stana̱ṃ na madhva̭: pīpayanta̱ vājai̭: ||4||
tve rāya̭ indra to̱śata̭māḥ praṇe̱tāra̱: kasya̭ cidṛtā̱yoḥ |
te ṣu ṇo̭ ma̱ruto̭ mṛḻayantu̱ ye smā̭ pu̱rā gā̭tū̱yantī̭va de̱vāḥ ||5||
prati̱ pra yā̭hīndra mī̱ḻahuṣo̱ nṝn ma̱haḥ pārthi̭ve̱ sada̭ne yatasva |
adha̱ yadḙṣāṃ pṛthubu̱dhnāsa̱ etā̭stī̱rthe nāryaḥ pauṃsyā̭ni ta̱sthuḥ ||6||
prati̭ gho̱rāṇā̱metā̭nāma̱yāsā̭ṃ ma̱rutā̭ṃ śṛṇva āya̱tāmṷpa̱bdiḥ |
ye martya̭ṃ pṛtanā̱yanta̱mūmai̭rṛṇā̱vāna̱ṃ na pa̱taya̭nta̱ sargai̭: ||7||
tvaṃ mānḙbhya indra vi̱śvaja̭nyā̱ radā̭ ma̱rudbhi̭: śu̱rudho̱ goa̭grāḥ |
stavā̭nebhiḥ stavase deva de̱vairvi̱dyāme̱ṣaṃ vṛ̱jana̭ṃ jī̱radā̭num ||8||
(5) 1,3,4 indraḥ, (4agastyo vā,) 2,5 agastyo maitrāvaruṇiḥ | indraḥ| 1bṛhatī, 2-4 anuṣṭup, 5 triṣṭup|
na nū̱namasti̱ no śvaḥ kastad vḙda̱ yadadbhṷtam |
a̱nyasya̭ ci̱ttama̱bhi sa̭ṃca̱reṇya̭mu̱tādhī̭ta̱ṃ vi na̭śyati ||1||
kiṃ na̭ indra jighāṃsasi̱ bhrāta̭ro ma̱ruta̱stava̭ |
tebhi̭: kalpasva sādhu̱yā mā na̭: sa̱mara̭ṇe vadhīḥ ||2||
kiṃ no̭ bhrātaragastya̱ sakhā̱ sannati̭ manyase |
vi̱dmā hi te̱ yathā̱ mano̱ 'smabhya̱minna di̭tsasi ||3||
ara̭ṃ kṛṇvantu̱ vedi̱ṃ sama̱gnimi̭ndhatāṃ pu̱raḥ |
tatrā̱mṛta̭sya̱ ceta̭naṃ ya̱jñaṃ tḙ tanavāvahai ||4||
tvamī̭śiṣe vasupate̱ vasṷ̄nā̱ṃ tvaṃ mi̱trāṇā̭ṃ mitrapate̱ dheṣṭha̭: |
indra̱ tvaṃ ma̱rudbhi̱: saṃ va̭da̱svādha̱ prāśā̭na ṛtu̱thā ha̱vīṃṣi̭ ||5||
6 agastyo maitrāvaruṇiḥ | marutaḥ,3-6 marutvānindraḥ| triṣṭup|
prati̭ va e̱nā nama̭sā̱hamḙmi sū̱ktena̭ bhikṣe suma̱tiṃ tu̱rāṇā̭m |
ra̱rā̱ṇatā̭ maruto ve̱dyābhi̱rni heḻo̭ dha̱tta vi mṷcadhva̱maśvā̭n ||1||
e̱ṣa va̱: stomo̭ maruto̱ nama̭svān hṛ̱dā ta̱ṣṭo mana̭sā dhāyi devāḥ |
upe̱mā yā̭ta̱ mana̭sā juṣā̱ṇā yū̱yaṃ hi ṣṭhā nama̭sa̱ id vṛ̱dhāsa̭: ||2||
stu̱tāso̭ no ma̱ruto̭ mṛḻayantū̱ta stu̱to ma̱ghavā̱ śambha̭viṣṭhaḥ |
ū̱rdhvā na̭: santu ko̱myā vanā̱nyahā̭ni̱ viśvā̭ maruto jigī̱ṣā ||3||
a̱smāda̱haṃ ta̭vi̱ṣādīṣa̭māṇa̱ indrā̭d bhi̱yā ma̭ruto̱ reja̭mānaḥ |
yu̱ṣmabhya̭ṃ ha̱vyā niśi̭tānyāsa̱n tānyā̱re ca̭kṛmā mṛ̱ḻatā̭ naḥ ||4||
yena̱ mānā̭saści̱taya̭nta u̱srā vyṷṣṭiṣu̱ śava̭sā̱ śaśva̭tīnām |
sa no̭ ma̱rudbhi̭rvṛṣabha̱ śravo̭ dhā u̱gra u̱grebhi̱: sthavi̭raḥ saho̱dāḥ ||5||
tvaṃ pā̭hīndra̱ sahī̭yaso̱ nṝn bhavā̭ ma̱rudbhi̱rava̭yātaheḻāḥ |
su̱pra̱ke̱tebhi̭: sāsa̱hirdadhā̭no vi̱dyāme̱ṣaṃ vṛ̱jana̭ṃ jī̱radā̭num ||6||
3 agastyo maitrāvaruṇiḥ | marutaḥ| gāyatrī|
ci̱tro vo̭'stu̱ yāma̭ści̱tra ū̱tī sṷdānavaḥ | marṷto̱ ahi̭bhānavaḥ ||1||
ā̱re sā va̭: sudānavo̱ marṷta ṛñja̱tī śarṷ: | ā̱re aśmā̱ yamasya̭tha ||2||
tṛ̱ṇa̱ska̱ndasya̱ nu viśa̱: pari̭ vṛṅkta sudānavaḥ | ū̱rdhvān na̭ḥ karta jī̱vasḙ ||3||
13 agastyo maitrāvaruṇiḥ | indraḥ| triṣṭup, 4 virāṭ sthānā, viṣamapadā vā|
gāya̱t sāma̭ nabha̱nyaṃ1 yathā̱ verarcā̭ma̱ tad vā̭vṛdhā̱naṃ sva̭rvat |
gāvo̭ dhe̱navo̭ ba̱rhiṣyada̭bdhā̱ ā yat sa̱dmāna̭ṃ di̱vyaṃ vivā̭sān ||1
arca̱d vṛṣā̱ vṛṣa̭bhi̱: svedṷhavyairmṛ̱go nāśno̱ ati̱ yajjṷgu̱ryāt |
pra ma̭nda̱yurma̱nāṃ gṷ̄rta̱ hotā̱ bhara̭te̱ maryo̭ mithu̱nā yaja̭traḥ ||2
nakṣa̱ddhotā̱ pari̱ sadma̭ mi̱tā yan bhara̱d garbha̱mā śa̱rada̭: pṛthi̱vyāḥ |
kranda̱daśvo̱ naya̭māno ru̱vad gaura̱ntardū̱to na roda̭sī cara̱d vāk ||3
tā ka̱rmāṣa̭tarāsmai̱ pra cyau̱tnāni̭ deva̱yanto̭ bharante |
jujo̭ṣa̱dindro̭ da̱smava̭rcā̱ nāsa̭tyeva̱ sugmyo̭ rathe̱ṣṭhāḥ ||4
tamṷ ṣṭu̱hīndra̱ṃ yo ha̱ satvā̱ yaḥ śūro̭ ma̱ghavā̱ yo ra̭the̱ṣṭhāḥ |
pra̱tī̱caści̱d yodhī̭yā̱n vṛṣa̭ṇvān vava̱vruṣa̭ści̱ttama̭so viha̱ntā ||5
pra yadi̱tthā ma̭hi̱nā nṛbhyo̱ astyara̱ṃ roda̭sī ka̱kṣye̱3 nāsmai̭ |
saṃ vi̭vya̱ indro̭ vṛ̱jana̱ṃ na bhūmā̱ bharti̭ sva̱dhāvā̭~ opa̱śami̭va̱ dyām ||6
sa̱matsṷ tvā śūra sa̱tāmṷrā̱ṇaṃ pra̭pa̱thinta̭maṃ paritaṃsa̱yadhyai̭ |
sa̱joṣa̭sa̱ indra̱ṃ madḙ kṣo̱ṇīḥ sū̱riṃ ci̱dye a̭nu̱mada̭nti̱ vājai̭: ||7
e̱vā hi te̱ śaṃ sava̭nā samu̱dra āpo̱ yat ta̭ ā̱su mada̭nti de̱vīḥ |
viśvā̭ te̱ anu̱ joṣyā̭ bhū̱d gauḥ sū̱rī~ści̱d yadi̭ dhi̱ṣā veṣi̱ janā̭n ||8
asā̭ma̱ yathā̭ suṣa̱khāya̭ ena svabhi̱ṣṭayo̭ na̱rāṃ na śaṃsai̭: |
asa̱d yathā̭ na̱ indro̭ vandane̱ṣṭhāstu̱ro na karma̱ naya̭māna u̱kthā ||9
viṣpa̭rdhaso na̱rāṃ na śaṃsai̭ra̱smākā̭sa̱dindro̱ vajra̭hastaḥ |
mi̱trā̱yuvo̱ na pūrpa̭ti̱ṃ suśi̭ṣṭau madhyā̱yuva̱ upa̭ śikṣanti ya̱jñaiḥ ||10
ya̱jño hi ṣmendra̱ṃ kaści̭dṛ̱ndhañjṷhurā̱ṇaści̱nmana̭sā pari̱yan |
tī̱rthe nācchā̭ tātṛṣā̱ṇamoko̭ dī̱rgho na si̱dhramā kṛ̭ṇo̱tyadhvā̭ ||11
mo ṣū ṇa̭ i̱ndrātra̭ pṛ̱tsu de̱vairasti̱ hi ṣmā̭ te śuṣminnava̱yāḥ |
ma̱haści̱d yasya̭ mī̱ḻahuṣo̭ ya̱vyā ha̱viṣma̭to ma̱ruto̱ vanda̭te̱ gīḥ ||12
e̱ṣa stoma̭ indra̱ tubhya̭ma̱sme e̱tena̭ gā̱tuṃ ha̭rivo vido naḥ |
ā no̭ vavṛtyāḥ suvi̱tāya̭ deva vi̱dyāme̱ṣaṃ vṛ̱jana̭ṃ jī̱radā̭num ||13
10 agastyo maitrāvaruṇiḥ | indraḥ| triṣṭup|
tvaṃ rājḙndra̱ ye ca̭ de̱vā rakṣā̱ nṝn pā̱hya̭sura̱ tvama̱smān |
tvaṃ satpa̭tirma̱ghavā̭ na̱starṷtra̱stvaṃ sa̱tyo vasa̭vānaḥ saho̱dāḥ ||1
dano̱ viśa̭ indra mṛ̱dhravā̭caḥ sa̱pta yat pura̱: śarma̱ śāra̭dī̱rdart |
ṛ̱ṇora̱po a̭nava̱dyārṇā̱ yūnḙ vṛ̱traṃ pṷru̱kutsā̭ya randhīḥ ||2
ajā̱ vṛta̭ indra̱ śūra̭patnī̱rdyāṃ ca̱ yebhi̭: puruhūta nū̱nam |
rakṣo̭ a̱gnima̱śuṣa̱ṃ tūrva̭yāṇaṃ si̱ṃho na dame̱ apā̭ṃsi̱ vasto̭: ||3
śeṣa̱n nu ta i̭ndra̱ sasmi̱n yonau̱ praśa̭staye̱ pavī̭ravasya ma̱hnā |
sṛ̱jadarṇā̱ṃsyava̱ yad yu̱dhāgāstiṣṭha̱ddharī̭ dhṛṣa̱tā mṛ̭ṣṭa̱ vājā̭n ||4
vaha̱ kutsa̭mindra̱ yasmi̭ñcā̱kan tsyṷ̄ma̱nyū ṛ̱jrā vāta̱syāśvā̭ |
pra sūra̭śca̱kraṃ vṛ̭hatāda̱bhīke̱ 'bhi spṛdho̭ yāsiṣa̱d vajra̭bāhuḥ ||5
ja̱gha̱nvā~ i̭ndra mi̱trerṷ̄ñco̱dapra̭vṛddho harivo̱ adā̭śūn |
pra ye paśya̭nnarya̱maṇa̱ṃ sacā̱yostvayā̭ śū̱rtā vaha̭mānā̱ apa̭tyam ||6
rapa̭t ka̱viri̭ndrā̱rkasā̭tau̱ kṣāṃ dā̱sāyo̭pa̱barha̭ṇīṃ kaḥ |
kara̭t ti̱sro ma̱ghavā̱ dānṷcitrā̱ ni dṷryo̱ṇe kuya̭vācaṃ mṛ̱dhi śrḙt ||7
sanā̱ tā ta̭ indra̱ navyā̱ āgu̱: saho̱ nabho'vi̭raṇāya pū̱rvīḥ |
bhi̱nat puro̱ na bhido̱ adḙvīrna̱namo̱ vadha̱radḙvasya pī̱yoḥ ||8
tvaṃ dhuni̭rindra̱ dhuni̭matīrṛ̱ṇora̱paḥ sī̱rā na srava̭ntīḥ |
pra yat sa̭mu̱dramati̭ śūra̱ parṣi̭ pā̱rayā̭ tu̱rvaśa̱ṃ yadṷṃ sva̱sti ||9
tvama̱smāka̭mindra vi̱śvadha̭ syā avṛ̱kata̭mo na̱rāṃ nṛ̭pā̱tā |
sa no̱ viśvā̭sāṃ spṛ̱dhāṃ sa̭ho̱dā vi̱dyāme̱ṣaṃ vṛ̱jana̭ṃ jī̱radā̭num ||10
6 agastyo maitrāvaruṇiḥ | indraḥ| 1 skaṃdhogrīvī bṛhatī, 2-5 anuṣṭup, 6 triṣṭup|
matsyapā̭yi te̱ maha̱: pātra̭syeva harivo matsa̱ro mada̭: |
vṛṣā̭ te̱ vṛṣṇa̱ indṷrvā̱jī sa̭hasra̱sāta̭maḥ ||1||
ā na̭ste gantu matsa̱ro vṛṣā̱ mado̱ varḙṇyaḥ | sa̱hāvā̭~ indra sāna̱siḥ pṛ̭tanā̱ṣāḻama̭rtyaḥ ||2||
tvaṃ hi śūra̱: sani̭tā co̱dayo̱ manṷṣo̱ ratha̭m | sa̱hāvā̱n dasyṷmavra̱tamoṣa̱: pātra̱ṃ na śo̱ciṣā̭ ||3||
mu̱ṣā̱ya sūrya̭ṃ kave ca̱kramīśā̭na̱ oja̭sā | vaha̱ śuṣṇā̭ya va̱dhaṃ kutsa̱ṃ vāta̱syāśvai̭: ||4||
śu̱ṣminta̭mo̱ hi te̱ mado̭ dyu̱mninta̭ma u̱ta kratṷ: | vṛ̱tra̱ghnā va̭rivo̱vidā̭ maṃsī̱ṣṭhā a̭śva̱sāta̭maḥ ||5||
yathā̱ pūrvḙbhyo jari̱tṛbhya̭ indra̱ maya̭ i̱vāpo̱ na tṛṣya̭te ba̱bhūtha̭ |
tāmanṷ tvā ni̱vida̭ṃ johavīmi vi̱dyāme̱ṣaṃ vṛ̱jana̭ṃ jī̱radā̭num ||6||
6 agastyo maitrāvaruṇiḥ | indraḥ| anuṣṭup, 6 triṣṭup|
matsi̭ no̱ vasya̭ iṣṭaya̱ indra̭mindo̱ vṛṣā vi̭śa |
ṛ̱ghā̱yamā̭ṇa invasi̱ śatru̱manti̱ na vi̭ndasi ||1||
tasmi̱nnā vḙśayā̱ giro̱ ya eka̭ścarṣaṇī̱nām |
anṷ sva̱dhā yamu̱pyate̱ yava̱ṃ na carkṛ̭ṣa̱d vṛṣā̭ ||2||
yasya̱ viśvā̭ni̱ hasta̭yo̱: pañca̭ kṣitī̱nāṃ vasṷ |
spā̱śaya̭sva̱ yo a̭sma̱dhrugdi̱vyevā̱śani̭rjahi ||3||
asṷnvantaṃ samaṃ jahi dū̱ṇāśa̱ṃ yo na te̱ maya̭: |
a̱smabhya̭masya̱ veda̭naṃ da̱ddhi sū̱riści̭dohate ||4||
āvo̱ yasya̭ dvi̱barha̭so̱'rkeṣṷ sānu̱ṣagasa̭t |
ā̱jāvindra̭syendo̱ prāvo̱ vājḙṣu vā̱jina̭m ||5||
yathā̱ pūrvḙbhyo jari̱tṛbhya̭ indra̱ maya̭ i̱vāpo̱ na tṛṣya̭te ba̱bhūtha̭ |
tāmanṷ tvā ni̱vida̭ṃ johavīmi vi̱dyāme̱ṣaṃ vṛ̱jana̭ṃ jī̱radā̭num ||6||
5 agastyo maitrāvaruṇiḥ | indraḥ| triṣṭup|
ā ca̭rṣaṇi̱prā vṛ̭ṣa̱bho janā̭nā̱ṃ rājā̭ kṛṣṭī̱nāṃ pṷruhū̱ta indra̭: |
stu̱taḥ śra̭va̱syannava̱sopa̭ ma̱drigyu̱ktvā harī̱ vṛṣa̱ṇā yā̭hya̱rvāṅ ||1
ye te̱ vṛṣa̭ṇo vṛṣa̱bhāsa̭ indra brahma̱yujo̱ vṛṣa̭rathāso̱ atyā̭: |
tā~ ā ti̭ṣṭha̱ tebhi̱rā yā̭hya̱rvāṅ havā̭mahe tvā su̱ta i̭ndra̱ somḙ ||2
ā ti̭ṣṭha̱ ratha̱ṃ vṛṣa̭ṇa̱ṃ vṛṣā̭ te su̱taḥ soma̱: pari̭ṣiktā̱ madhṷ̄ni |
yu̱ktvā vṛṣa̭bhyāṃ vṛṣabha kṣitī̱nāṃ hari̭bhyāṃ yāhi pra̱vatopa̭ ma̱drik ||3
a̱yaṃ ya̱jño dḙva̱yā a̱yaṃ mi̱yedha̭ i̱mā brahmā̭ṇya̱yami̭ndra̱ soma̭: |
stī̱rṇaṃ ba̱rhirā tu śa̭kra̱ pra yā̭hi̱ pibā̭ ni̱ṣadya̱ vi mṷcā̱ harī̭ i̱ha ||4
o suṣṭṷta indra yāhya̱rvāṅupa̱ brahmā̭ṇi mā̱nyasya̭ kā̱roḥ |
vi̱dyāma̱ vasto̱rava̭sā gṛ̱ṇanto̭ vi̱dyāme̱ṣaṃ vṛ̱jana̭ṃ jī̱radā̭num ||5
5 agastyo maitrāvaruṇiḥ | indraḥ| triṣṭup|
yaddha̱ syā ta̭ indra śru̱ṣṭirasti̱ yayā̭ ba̱bhūtha̭ jari̱tṛbhya̭ ū̱tī |
mā na̱: kāma̭ṃ ma̱haya̭nta̱mā dha̱gviśvā̭ te aśyā̱ṃ paryāpa̭ ā̱yoḥ ||1
na ghā̱ rājendra̱ ā da̭bhanno̱ yā nu svasā̭rā kṛ̱ṇava̭nta̱ yonaṷ |
āpa̭ścidasmai su̱tukā̭ aveṣa̱n gama̭nna̱ indra̭: sa̱khyā vaya̭śca ||2
jetā̱ nṛbhi̱rindra̭: pṛ̱tsu śūra̱: śrotā̱ hava̱ṃ nādha̭mānasya kā̱roḥ |
prabha̭rtā̱ ratha̭ṃ dā̱śuṣa̭ upā̱ka udya̭ntā̱ giro̱ yadi̭ ca̱ tmanā̱ bhūt ||3
e̱vā nṛbhi̱rindra̭: suśrava̱syā pra̭khā̱daḥ pṛ̱kṣo a̱bhi mi̱triṇo̭ bhūt |
sa̱ma̱rya i̱ṣaḥ sta̭vate̱ vivā̭ci satrāka̱ro yaja̭mānasya̱ śaṃsa̭: ||4
tvayā̭ va̱yaṃ ma̭ghavannindra̱ śatrṷ̄na̱bhi ṣyā̭ma maha̱to manya̭mānān |
tvaṃ trā̱tā tvamṷ no vṛ̱dhe bhṷ̄rvi̱dyāme̱ṣaṃ vṛ̱jana̭ṃ jī̱radā̭num ||5
(6) 1-2 lopāmudrā, 3-4 agastyo maitrāvaruṇiḥ, 5-6 agastyaśiṣyo brahmacārī| ratiḥ| triṣṭup, 5 bṛhatī|
pū̱rvīra̱haṃ śa̱rada̭: śaśramā̱ṇā do̱ṣā vasto̭ru̱ṣaso̭ ja̱raya̭ntīḥ |
mi̱nāti̱ śriya̭ṃ jari̱mā ta̱nūnā̱mapyū̱ nu patnī̱rvṛṣa̭ṇo jagamyuḥ ||1
ye ci̱ddhi pūrva̭ ṛta̱sāpa̱ āsa̭n tsā̱kaṃ de̱vebhi̱rava̭dannṛ̱tāni̭ |
te ci̱davā̭surna̱hyanta̭mā̱puḥ samū̱ nu patnī̱rvṛṣa̭bhirjagamyuḥ ||2
na mṛṣā̭ śrā̱ntaṃ yadava̭nti de̱vā viśvā̱ it spṛdho̭ a̱bhya̭śnavāva |
jayā̱vedatra̭ śa̱tanī̭thamā̱jiṃ yat sa̱myañcā̭ mithu̱nāva̱bhyajā̭va ||3
na̱dasya̭ mā rudha̱taḥ kāma̱ āga̭nni̱ta ājā̭to a̱muta̱: kuta̭ścit |
lopā̭mudrā̱ vṛṣa̭ṇa̱ṃ nī ri̭ṇāti̱ dhīra̱madhī̭rā dhayati śva̱santa̭m ||4
i̱maṃ nu soma̱manti̭to hṛ̱tsu pī̱tamupa̭ bruve |
yat sī̱māga̭ścakṛ̱mā tat su mṛ̭ḻatu pulu̱kāmo̱ hi martya̭: ||5
a̱gastya̱: khana̭mānaḥ kha̱nitrai̭: pra̱jāmapa̭tya̱ṃ bala̭mi̱cchamā̭naḥ |
u̱bhau varṇā̱vṛṣi̭ru̱graḥ pṷpoṣa sa̱tyā de̱veṣvā̱śiṣo̭ jagāma ||6
1-10 agastyo maitrāvaruṇiḥ| aśvinau| triṣṭup|
yu̱vo rajā̭ṃsi su̱yamā̭so̱ aśvā̱ ratho̱ yadvā̱ṃ paryarṇā̭ṃsi̱ dīya̭t |
hi̱ra̱ṇyayā̭ vāṃ pa̱vaya̭: pruṣāya̱n madhva̱: piba̭ntā u̱ṣasa̭: sacethe ||1||
yu̱vamatya̱syāva̭ nakṣatho̱ yad vipa̭tmano̱ narya̭sya̱ praya̭jyoḥ |
svasā̱ yad vāṃ viśvagūrtī̱ bharā̭ti̱ vājā̱yeṭṭḙ madhupāvi̱ṣe ca̭ ||2||
yu̱vaṃ paya̭ u̱sriyā̭yāmadhattaṃ pa̱kvamā̱māyā̱mava̱ pūrvya̱ṃ goḥ |
a̱ntaryad va̱nino̭ vāmṛtapsū hvā̱ro na śuci̱ryaja̭te ha̱viṣmā̭n ||3||
yu̱vaṃ ha̭ gha̱rmaṃ madhṷmanta̱matra̭ye̱ 'po na kṣodo̭'vṛṇītame̱ṣe |
tad vā̭ṃ narāvaśvinā̱ paśva̭iṣṭī̱ rathyḙva ca̱krā prati̭ yanti̱ madhva̭: ||4||
ā vā̭ṃ dā̱nāya̭ vavṛtīya dasrā̱ gorohḙṇa tau̱gryo na jivri̭: |
a̱paḥ kṣo̱ṇī sa̭cate̱ māhi̭nā vāṃ jū̱rṇo vā̱makṣu̱raṃha̭so yajatrā ||5||
ni yad yu̱vethḙ ni̱yuta̭: sudānū̱ upa̭ sva̱dhābhi̭: sṛjatha̱: pura̭ṃdhim |
preṣa̱d veṣa̱d vāto̱ na sū̱rirā ma̱he da̭de suvra̱to na vāja̭m ||6||
va̱yaṃ ci̱ddhi vā̭ṃ jari̱tāra̭: sa̱tyā vi̭pa̱nyāma̭he̱ vi pa̱ṇirhi̱tāvā̭n |
adhā̭ ci̱ddhi ṣmā̭śvināvanindyā pā̱tho hi ṣmā̭ vṛṣaṇā̱vanti̭devam ||7||
yu̱vāṃ ci̱ddhi ṣmā̭śvinā̱vanu̱ dyūn virṷdrasya pra̱srava̭ṇasya sā̱tau |
a̱gastyo̭ na̱rāṃ nṛṣu̱ praśa̭sta̱: kārā̭dhunīva citayat sa̱hasrai̭: ||8||
pra yad vahḙthe mahi̱nā ratha̭sya̱ pra sya̭ndrā yātho̱ manṷṣo̱ na hotā̭ |
dha̱ttaṃ sū̱ribhya̭ u̱ta vā̱ svaśvya̱ṃ nāsa̭tyā rayi̱ṣāca̭: syāma ||9||
taṃ vā̱ṃ ratha̭ṃ va̱yama̱dyā hṷvema̱ stomai̭raśvinā suvi̱tāya̱ navya̭m |
ari̭ṣṭanemi̱ṃ pari̱ dyāmi̭yā̱naṃ vi̱dyāme̱ṣaṃ vṛ̱jana̭ṃ jī̱radā̭num ||10||
9 agastyo maitrāvaruṇiḥ | aśvinau| triṣṭup|
kadu̱ preṣṭā̭vi̱ṣāṃ ra̭yī̱ṇāma̭dhva̱ryantā̱ yadṷnninī̱tho a̱pām |
a̱yaṃ vā̭ṃ ya̱jño a̭kṛta̱ praśa̭sti̱ṃ vasṷdhitī̱ avi̭tārā janānām ||1||
ā vā̱maśvā̭sa̱: śuca̭yaḥ paya̱spā vāta̭raṃhaso di̱vyāso̱ atyā̭: |
ma̱no̱juvo̱ vṛṣa̭ṇo vī̱tapṛ̭ṣṭhā̱ eha sva̱rājo̭ a̱śvinā̭ vahantu ||2||
ā vā̱ṃ ratho̱'vani̱rna pra̱vatvā̭n tsṛ̱prava̭ndhuraḥ suvi̱tāya̭ gamyāḥ |
vṛṣṇa̭: sthātārā̱ mana̭so̱ javī̭yānahampū̱rvo ya̭ja̱to dhi̭ṣṇyā̱ yaḥ ||3||
i̱heha̭ jā̱tā sama̭vāvaśītāmare̱pasā̭ ta̱nvā̱3 nāma̭bhi̱: svaiḥ |
ji̱ṣṇurvā̭ma̱nyaḥ suma̭khasya sū̱rirdi̱vo a̱nyaḥ su̱bhaga̭: pu̱tra ṷ̄he ||4||
pra vā̭ṃ nice̱ruḥ ka̭ku̱ho vaśā̱~ anṷ pi̱śaṅga̭rūpa̱: sada̭nāni gamyāḥ |
harī̭ a̱nyasya̭ pī̱paya̭nta̱ vājai̭rma̱thrā rajā̭ṃsyaśvinā̱ vi ghoṣai̭: ||
5pra vā̭ṃ śa̱radvā̭n vṛṣa̱bho na ni̱ṣṣāṭ pū̱rvīriṣa̭ścarati̱ madhva̭ i̱ṣṇan |
evai̭ra̱nyasya̭ pī̱paya̭nta̱ vājai̱rveṣa̭ntīrū̱rdhvā na̱dyo̭ na̱ āgṷ: ||6||
asa̭rji vā̱ṃ sthavi̭rā vedhasā̱ gīrbā̱ḻahe a̭śvinā tre̱dhā kṣara̭ntī |
upa̭stutāvavata̱ṃ nādha̭māna̱ṃ yāma̱nnayā̭mañchṛṇuta̱ṃ hava̭ṃ me ||7||
u̱ta syā vā̱ṃ ruśa̭to̱ vapsa̭so̱ gīstri̭ba̱rhiṣi̱ sada̭si pinvate̱ nṝn |
vṛṣā̭ vāṃ me̱gho vṛ̭ṣaṇā pīpāya̱ gorna seke̱ manṷṣo daśa̱syan ||8||
yu̱vāṃ pū̱ṣevā̭śvinā̱ pura̭ṃdhira̱gnimu̱ṣāṃ na ja̭rate ha̱viṣmā̭n |
hu̱ve yad vā̭ṃ variva̱syā gṛ̭ṇā̱no vi̱dyāme̱ṣaṃ vṛ̱jana̭ṃ jī̱radā̭num ||9||
8 agastyo maitrāvaruṇiḥ | aśvinau| jagatī, 6-8 triṣṭup|
abhṷ̄di̱daṃ va̱yuna̱mo ṣu bhṷ̄ṣatā̱ ratho̱ vṛṣa̭ṇvā̱n mada̭tā manīṣiṇaḥ |
dhi̱ya̱ṃji̱nvā dhiṣṇyā̭ vi̱śpalā̭vasū di̱vo napā̭tā su̱kṛte̱ śuci̭vratā ||1||
indra̭tamā̱ hi dhiṣṇyā̭ ma̱rutta̭mā da̱srā daṃsi̭ṣṭhā ra̱thyā̭ ra̱thīta̭mā |
pū̱rṇaṃ ratha̭ṃ vahethe̱ madhva̱ āci̭ta̱ṃ tena̭ dā̱śvāṃsa̱mupa̭ yātho aśvinā ||2||
kimatra̭ dasrā kṛṇutha̱: kimā̭sāthe̱ jano̱ yaḥ kaści̱daha̭virmahī̱yatḙ |
ati̭ kramiṣṭaṃ ju̱rata̭ṃ pa̱ṇerasu̱ṃ jyoti̱rviprā̭ya kṛṇutaṃ vaca̱syavḙ ||3||
ja̱mbhaya̭tama̱bhito̱ rāya̭ta̱: śuno̭ ha̱taṃ mṛdho̭ vi̱dathu̱stānya̭śvinā |
vāca̭ṃvācaṃ jari̱tū ra̱tninī̭ṃ kṛtamu̱bhā śaṃsa̭ṃ nāsatyāvata̱ṃ mama̭ ||4||
yu̱vame̱taṃ ca̭krathu̱: sindhṷṣu pla̱vamā̭tma̱nvanta̭ṃ pa̱kṣiṇa̭ṃ tau̱gryāya̱ kam |
yena̭ deva̱trā mana̭sā nirū̱hathṷ: supapta̱nī pḙtathu̱: kṣoda̭so ma̱haḥ ||5||
ava̭viddhaṃ tau̱gryama̱psva1ntara̭nārambha̱ṇe tama̭si̱ pravi̭ddham |
cata̭sro̱ nāvo̱ jaṭha̭lasya̱ juṣṭā̱ uda̱śvibhyā̭miṣi̱tāḥ pā̭rayanti ||6||
kaḥ svi̭d vṛ̱kṣo niṣṭhi̭to̱ madhye̱ arṇa̭so̱ yaṃ tau̱gryo nā̭dhi̱taḥ pa̱ryaṣa̭svajat |
pa̱rṇā mṛ̱gasya̭ pa̱taro̭rivā̱rabha̱ uda̭śvinā ūhathu̱: śroma̭tāya̱ kam ||7||
tad vāṃ narā nāsatyā̱vanṷ ṣyā̱d yad vā̱ṃ mānā̭sa u̱catha̱mavo̭can |
a̱smāda̱dya sada̭saḥ so̱myādā vi̱dyāme̱ṣaṃ vṛ̱jana̭ṃ jī̱radā̭num ||8||
6 agastyo maitrāvaruṇiḥ | aśvinau| triṣṭup|
taṃ yṷñjāthā̱ṃ mana̭so̱ yo javī̭yān trivandhu̱ro vṛ̭ṣaṇā̱ yastri̭ca̱kraḥ |
yeno̭payā̱thaḥ su̱kṛto̭ duro̱ṇaṃ tri̱dhātṷnā patatho̱ virna pa̱rṇaiḥ ||1||
su̱vṛd ratho̭ vartate̱ yanna̱bhi kṣāṃ yat tiṣṭha̭tha̱: kratṷma̱ntānṷ pṛ̱kṣe |
vapṷrvapu̱ṣyā sa̭catāmi̱yaṃ gīrdi̱vo dṷhi̱troṣasā̭ sacethe ||2||
ā ti̭ṣṭhataṃ su̱vṛta̱ṃ yo ratho̭ vā̱manṷ vra̱tāni̱ varta̭te ha̱viṣmā̭n |
yena̭ narā nāsatyeṣa̱yadhyai̭ va̱rtiryā̱thastana̭yāya̱ tmanḙ ca ||3||
mā vā̱ṃ vṛko̱ mā vṛ̱kīrā da̭dharṣī̱nmā pari̭ varktamu̱ta māti̭ dhaktam |
a̱yaṃ vā̭ṃ bhā̱go nihi̭ta i̱yaṃ gīrdasrā̭vi̱me vā̭ṃ ni̱dhayo̱ madhṷ̄nām ||4||
yu̱vāṃ gota̭maḥ purumī̱ḻaho atri̱rdasrā̱ hava̱te'va̭se ha̱viṣmā̭n |
diśa̱ṃ na di̱ṣṭāmṛ̭jū̱yeva̱ yantā me̱ hava̭ṃ nāsa̱tyopa̭ yātam ||5||
atā̭riṣma̱ tama̭saspā̱rama̱sya prati̭ vā̱ṃ stomo̭ aśvināvadhāyi |
eha yā̭taṃ pa̱thibhi̭rdeva̱yānai̭rvi̱dyāme̱ṣaṃ vṛ̱jana̭ṃ jī̱radā̭num ||6||
6 agastyo maitrāvaruṇiḥ |aśvinau| triṣṭup|
tā vā̭ma̱dya tāva̭pa̱raṃ hṷvemo̱cchantyā̭mu̱ṣasi̱ vahni̭ru̱kthaiḥ |
nāsa̭tyā̱ kuha̭ ci̱t santā̭va̱ryo di̱vo napā̭tā su̱dāsta̭rāya ||1||
a̱sme ū̱ ṣu vṛ̭ṣaṇā mādayethā̱mut pa̱ṇī~rha̭tamū̱rmyā mada̭ntā |
śru̱taṃ me̱ accho̭ktibhirmatī̱nāmeṣṭā̭ narā̱ nicḙtārā ca̱ karṇai̭: ||2||
śri̱ye pṷ̄ṣanniṣu̱kṛtḙva de̱vā nāsa̭tyā vaha̱tuṃ sū̱ryāyā̭: |
va̱cyantḙ vāṃ kaku̱hā a̱psu jā̱tā yu̱gā jū̱rṇeva̱ varṷṇasya̱ bhūrḙ: ||3||
a̱sme sā vā̭ṃ mādhvī rā̱tira̭stu̱ stoma̭ṃ hinotaṃ mā̱nyasya̭ kā̱roḥ |
anu̱ yad vā̭ṃ śrava̱syā̭ sudānū su̱vīryā̭ya carṣa̱ṇayo̱ mada̭nti ||4||
e̱ṣa vā̱ṃ stomo̭ aśvināvakāri̱ mānḙbhirmaghavānā suvṛ̱kti |
yā̱taṃ va̱rtistana̭yāya̱ tmanḙ cā̱gastyḙ nāsatyā̱ mada̭ntā ||5||
atā̭riṣma̱ tama̭saspā̱rama̱sya prati̭ vā̱ṃ stomo̭ aśvināvadhāyi |
eha yā̭taṃ pa̱thibhi̭rdeva̱yānai̭rvi̱dyāme̱ṣaṃ vṛ̱jana̭ṃ jī̱radā̭num ||6||
11 agastyo maitrāvaruṇiḥ | dyāvāpṛthivyau| triṣṭup|
ka̱ta̱rā pūrvā̭ kata̱rāpa̭rā̱yoḥ ka̱thā jā̱te ka̭vaya̱: ko vi vḙda |
viśva̱ṃ tmanā̭ bibhṛto̱ yaddha̱ nāma̱ vi va̭rtete̱ aha̭nī ca̱kriyḙva ||1
bhūri̱ṃ dve aca̭rantī̱ cara̭ntaṃ pa̱dvanta̱ṃ garbha̭ma̱padī̭ dadhāte |
nitya̱ṃ na sū̱nuṃ pi̱troru̱pasthe̱ dyāvā̱ rakṣa̭taṃ pṛthivī no̱ abhvā̭t ||2
a̱ne̱ho dā̱tramadi̭terana̱rvaṃ hu̱ve sva̭rvadava̱dhaṃ nama̭svat |
tad ro̭dasī janayataṃ jari̱tre dyāvā̱ rakṣa̭taṃ pṛthivī no̱ abhvā̭t ||3
ata̭pyamāne̱ ava̱sāva̭ntī̱ anṷ ṣyāma̱ roda̭sī de̱vapṷtre |
u̱bhe de̱vānā̭mu̱bhayḙbhi̱rahnā̱ṃ dyāvā̱ rakṣa̭taṃ pṛthivī no̱ abhvā̭t ||4
sa̱ṃgaccha̭māne yuva̱tī sama̭nte̱ svasā̭rā jā̱mī pi̱troru̱pasthḙ |
a̱bhi̱jighra̭ntī̱ bhuva̭nasya̱ nābhi̱ṃ dyāvā̱ rakṣa̭taṃ pṛthivī no̱ abhvā̭t ||5
u̱rvī sadma̭nī bṛha̱tī ṛ̱tena̭ hu̱ve de̱vānā̱mava̭sā̱ jani̭trī |
da̱dhāte̱ ye a̱mṛta̭ṃ su̱pratī̭ke̱ dyāvā̱ rakṣa̭taṃ pṛthivī no̱ abhvā̭t ||6
u̱rvī pṛ̱thvī ba̭hu̱le dū̱rea̭nte̱ upa̭ bruve̱ nama̭sā ya̱jñe a̱smin |
da̱dhāte̱ ye su̱bhagḙ su̱pratṷ̄rtī̱ dyāvā̱ rakṣa̭taṃ pṛthivī no̱ abhvā̭t ||7
de̱vān vā̱ yacca̭kṛ̱mā kacci̱dāga̱: sakhā̭yaṃ vā̱ sada̱mijjāspa̭tiṃ vā |
i̱yaṃ dhīrbhṷ̄yā ava̱yāna̭meṣā̱ṃ dyāvā̱ rakṣa̭taṃ pṛthivī no̱ abhvā̭t ||8
u̱bhā śaṃsā̱ naryā̱ māma̭viṣṭāmu̱bhe māmū̱tī ava̭sā sacetām |
bhūri̭ cida̱ryaḥ su̱dāsta̭rāye̱ṣā mada̭nta iṣayema devāḥ ||9
ṛ̱taṃ di̱ve tada̭vocaṃ pṛthi̱vyā a̭bhiśrā̱vāya̭ pratha̱maṃ sṷme̱dhāḥ |
pā̱tāma̭va̱dyād dṷri̱tāda̱bhīkḙ pi̱tā mā̱tā ca̭ rakṣatā̱mavo̭bhiḥ ||10
i̱daṃ dyā̭vāpṛthivī sa̱tyama̭stu̱ pita̱rmāta̱ryadi̱hopa̭bru̱ve vā̭m |
bhū̱taṃ de̱vānā̭mava̱me avo̭bhirvi̱dyāme̱ṣaṃ vṛ̱jana̭ṃ jī̱radā̭num ||11
11 agastyo maitrāvaruṇiḥ | viśve devāḥ| triṣṭup|
ā na̱ iḻā̭bhirvi̱dathḙ suśa̱sti vi̱śvāna̭raḥ savi̱tā de̱va ḙtu |
api̱ yathā̭ yuvāno̱ matsa̭thā no̱ viśva̱ṃ jaga̭dabhipi̱tve ma̭nī̱ṣā ||1
ā no̱ viśva̱ āskrā̭ gamantu de̱vā mi̱tro a̭rya̱mā varṷṇaḥ sa̱joṣā̭: |
bhuva̱n yathā̭ no̱ viśvḙ vṛ̱dhāsa̱: kara̭ntsu̱ṣāhā̭ vithu̱raṃ na śava̭: ||2
preṣṭha̭ṃ vo̱ ati̭thiṃ gṛṇīṣe̱ 'gniṃ śa̱stibhi̭stu̱rvaṇi̭: sa̱joṣā̭: |
asa̱d yathā̭ no̱ varṷṇaḥ sukī̱rtiriṣa̭śca parṣadarigū̱rtaḥ sū̱riḥ ||3
upa̭ va̱ eṣe̱ nama̭sā jigī̱ṣoṣāsā̱naktā̭ su̱dughḙva dhe̱nuḥ |
sa̱mā̱ne aha̭n vi̱mimā̭no a̱rkaṃ viṣṷrūpe̱ paya̭si̱ sasmi̱nnūdha̭n ||4
u̱ta no 'hi̭rbu̱dhnyo̱3 maya̭ska̱: śiśu̱ṃ na pi̱pyuṣī̭va veti̱ sindhṷ: |
yena̱ napā̭tama̱pāṃ ju̱nāma̭ mano̱juvo̱ vṛṣa̭ṇo̱ yaṃ vaha̭nti ||5
u̱ta na̭ ī̱ṃ tvaṣṭā ga̱ntvacchā̱ smat sū̱ribhi̭rabhipi̱tve sa̱joṣā̭: |
ā vṛ̭tra̱hendra̭ścarṣaṇi̱prāstu̱viṣṭa̭mo na̱rāṃ na̭ i̱ha ga̭myāḥ ||6
u̱ta na̭ īṃ ma̱tayo'śva̭yogā̱: śiśu̱ṃ na gāva̱starṷṇaṃ rihanti |
tamī̱ṃ giro̱ jana̭yo̱ na patnī̭: sura̱bhiṣṭa̭maṃ na̱rāṃ na̭santa ||7
u̱ta na̭ īṃ ma̱ruto̭ vṛ̱ddhasḙnā̱: smad roda̭sī̱ sama̭nasaḥ sadantu |
pṛṣa̭daśvāso̱'vana̭yo̱ na rathā̭ ri̱śāda̭so mitra̱yujo̱ na de̱vāḥ ||8
pra nu yadḙṣāṃ mahi̱nā ci̭ki̱tre pra yṷñjate pra̱yuja̱ste sṷvṛ̱kti |
adha̱ yadḙṣāṃ su̱dine̱ na śaru̱rviśva̱meri̭ṇaṃ pruṣā̱yanta̱ senā̭: ||9
pro a̱śvinā̱vava̭se kṛṇudhva̱ṃ pra pū̱ṣaṇa̱ṃ svata̭vaso̱ hi santi̭ |
a̱dve̱ṣo viṣṇu̱rvāta̭ ṛbhu̱kṣā acchā̭ su̱mnāya̭ vavṛtīya de̱vān ||10
i̱yaṃ sā vo̭ a̱sme dīdhi̭tiryajatrā api̱prāṇī̭ ca̱ sada̭nī ca bhūyāḥ |
ni yā de̱veṣu̱ yata̭te vasū̱yurvi̱dyāme̱ṣaṃ vṛ̱jana̭ṃ jī̱radā̭num ||11
11 agastyo maitrāvaruṇiḥ | annaṃ| 1anuṣṭubgarbhā uṣṇik, 3, 5-7, 11 anuṣṭup,11 bṛhatī vā, 2, 4, 8-10 gāyatrī|
pi̱tuṃ nu sto̭ṣaṃ ma̱ho dha̱rmāṇa̱ṃ tavi̭ṣīm | yasya̭ tri̱to vyoja̭sā vṛ̱traṃ vipa̭rvama̱rdaya̭t ||1
svādo̭ pito̱ madho̭ pito va̱yaṃ tvā̭ vavṛmahe | a̱smāka̭mavi̱tā bha̭va ||2
upa̭ naḥ pita̱vā ca̭ra śi̱vaḥ śi̱vābhi̭rū̱tibhi̭: | ma̱yo̱bhura̭dviṣe̱ṇyaḥ sakhā̭ su̱śevo̱ adva̭yāḥ ||3
tava̱ tye pi̭to̱ rasā̱ rajā̱ṃsyanu̱ viṣṭhi̭tāḥ | di̱vi vātā̭ iva śri̱tāḥ ||4
tava̱ tye pi̭to̱ dada̭ta̱stava̭ svādiṣṭha̱ te pi̭to | pra svā̱dmāno̱ rasā̭nāṃ tuvi̱grīvā̭ iverate ||5
tve pi̭to ma̱hānā̭ṃ de̱vānā̱ṃ mano̭ hi̱tam | akā̭ri̱ cārṷ ke̱tunā̱ tavāhi̱mava̭sāvadhīt ||6
yada̱do pi̭to̱ aja̭ganvi̱vasva̱ parva̭tānām | atrā̭ cinno madho pi̱to 'ra̭ṃ bha̱kṣāya̭ gamyāḥ ||7
yada̱pāmoṣa̭dhīnāṃ pari̱ṃśamā̭ri̱śāma̭he | vātā̭pe̱ pīva̱ id bha̭va||8
yat tḙ soma̱ gavā̭śiro̱ yavā̭śiro̱ bhajā̭mahe | vātā̭pe̱ pīva̱ id bha̭va ||9
ka̱ra̱mbha o̭ṣadhe bhava̱ pīvo̭ vṛ̱kka ṷdāra̱thiḥ | vātā̭pe̱ pīva̱ id bha̭va ||10
taṃ tvā̭ va̱yaṃ pi̭to̱ vaco̭bhi̱rgāvo̱ na ha̱vyā sṷṣūdima |
de̱vebhya̭stvā sadha̱māda̭ma̱smabhya̭ṃ tvā sadha̱māda̭m ||11
11 agastyo maitrāvaruṇiḥ | āprīsūktaṃ-(1 idhmaḥ samiddho'gnirvā, 2 tanūnapāt 3 iḻaḥ, 4 barhiḥ, 5 devīrdvāraḥ, 6 uṣā sānaktā, 7 daivyau hotārau pracetasau, 8 tisro devyaḥ sarasvatīḻābhāratyaḥ, 9 tvaṣṭā, 10 vanaspatiḥ, 11 svāhākṛtayaḥ)| gāyatrī|
sami̭ddho a̱dya rā̭jasi de̱vo de̱vaiḥ sa̭hasrajit | dū̱to ha̱vyā ka̱virva̭ha ||1
tanṷ̄napādṛ̱taṃ ya̱te madhvā̭ ya̱jñaḥ sama̭jyate | dadha̭t saha̱sriṇī̱riṣa̭: ||2
ā̱juhvā̭no na̱ īḍyo̭ de̱vā~ ā va̭kṣi ya̱jñiyā̭n | agnḙ sahasra̱sā a̭si ||3
prā̱cīna̭ṃ ba̱rhiroja̭sā sa̱hasra̭vīramastṛṇan | yatrā̭dityā vi̱rāja̭tha ||4
vi̱rāṭ sa̱mrāḍvi̱bhvīḥ pra̱bhvīrba̱hvīśca̱ bhūya̭sīśca̱ yāḥ | duro̭ ghṛ̱tānya̭kṣaran ||5
su̱ru̱kme hi su̱peśa̱sā 'dhi̭ śri̱yā vi̱rāja̭taḥ | u̱ṣāsā̱veha sī̭datām ||6
pra̱tha̱mā hi su̱vāca̭sā̱ hotā̭rā̱ daivyā̭ ka̱vī | ya̱jñaṃ no̭ yakṣatāmi̱mam ||7
bhāra̱tīḻe̱ sara̭svati̱ yā va̱: sarvā̭ upabru̱ve | tā na̭ścodayata śri̱ye ||8
tvaṣṭā̭ rū̱pāṇi̱ hi pra̱bhuḥ pa̱śūn viśvā̭n tsamāna̱je | teṣā̭ṃ naḥ sphā̱timā ya̭ja ||9
upa̱ tmanyā̭ vanaspate̱ pātho̭ de̱vebhya̭: sṛja | a̱gnirha̱vyāni̭ siṣvadat ||10
pu̱ro̱gā a̱gnirde̱vānā̭ṃ gāya̱treṇa̱ sama̭jyate | svāhā̭kṛtīṣu rocate ||11
8 agastyo maitrāvaruṇiḥ | agniḥ| triṣṭup|
agne̱ naya̭ su̱pathā̭ rā̱ye a̱smān viśvā̭ni deva va̱yunā̭ni vi̱dvān |
yu̱yo̱dhya1smajjṷhurā̱ṇameno̱ bhūyi̭ṣṭhāṃ te̱ nama̭uktiṃ vidhema ||1
agne̱ tvaṃ pā̭rayā̱ navyo̭ a̱smān tsva̱stibhi̱rati̭ du̱rgāṇi̱ viśvā̭ |
pūśca̭ pṛ̱thvī ba̭hu̱lā na̭ u̱rvī bhavā̭ to̱kāya̱ tana̭yāya̱ śaṃ yoḥ ||2
agne̱ tvama̱smad yṷyo̱dhyamī̭vā̱ ana̭gnitrā a̱bhyama̭nta kṛ̱ṣṭīḥ |
puna̭ra̱smabhya̭ṃ suvi̱tāya̭ deva̱ kṣāṃ viśvḙbhira̱mṛtḙbhiryajatra ||3
pā̱hi no̭ agne pā̱yubhi̱raja̭srairu̱ta pri̱ye sada̭na̱ ā śṷśu̱kvān |
mā tḙ bha̱yaṃ ja̭ri̱tāra̭ṃ yaviṣṭha nū̱naṃ vi̭da̱nmāpa̱raṃ sa̭hasvaḥ ||4
mā no̭ a̱gne'va̭ sṛjo a̱ghāyā̭ 'vi̱ṣyavḙ ri̱pavḙ du̱cchunā̭yai |
mā da̱tvate̱ daśa̭te̱ mādatḙ no̱ mā rīṣa̭te sahasāva̱n parā̭ dāḥ ||5
vi gha̱ tvāvā̭~ ṛtajāta yaṃsad gṛṇā̱no a̭gne ta̱nve̱3 varṷ̄tham |
viśvā̭d riri̱kṣoru̱ta vā̭ nini̱tsora̭bhi̱hrutā̱masi̱ hi dḙva vi̱ṣpaṭ ||6
tvaṃ tā~ a̭gna u̱bhayā̱n vi vi̱dvān veṣi̭ prapi̱tve manṷṣo yajatra |
a̱bhi̱pi̱tve mana̭ve̱ śāsyo̭ bhūrmarmṛ̱jenya̭ u̱śigbhi̱rnākraḥ ||7
avo̭cāma ni̱vaca̭nānyasmi̱n māna̭sya sū̱nuḥ sa̭hasā̱ne a̱gnau |
va̱yaṃ sa̱hasra̱mṛṣi̭bhiḥ sanema vi̱dyāme̱ṣaṃ vṛ̱jana̭ṃ jī̱radā̭num ||8
8 agastyo maitrāvaruṇiḥ | bṛhaspatiḥ| triṣṭup|
a̱na̱rvāṇa̭ṃ vṛṣa̱bhaṃ ma̱ndraji̭hva̱ṃ bṛha̱spati̭ṃ vardhayā̱ navya̭ma̱rkaiḥ |
gā̱thā̱nya̭: su̱ruco̱ yasya̭ de̱vā ā̭śṛ̱ṇvanti̱ nava̭mānasya̱ martā̭: ||1
tamṛ̱tviyā̱ upa̱ vāca̭: sacante̱ sargo̱ na yo dḙvaya̱tāmasa̭rji |
bṛha̱spati̱: sa hyañjo̱ varā̭ṃsi̱ vibhvābha̭va̱t samṛ̱te mā̭ta̱riśvā̭ ||2
upa̭stuti̱ṃ nama̭sa̱ udya̭tiṃ ca̱ śloka̭ṃ yaṃsat savi̱teva̱ pra bā̱hū |
a̱sya kratvā̭ha̱nyo̱3 yo asti̭ mṛ̱go na bhī̱mo a̭ra̱kṣasa̱stuvi̭ṣmān ||3
a̱sya śloko̭ di̱vīya̭te pṛthi̱vyāmatyo̱ na ya̭ṃsad yakṣa̱bhṛd vicḙtāḥ |
mṛ̱gāṇā̱ṃ na he̱tayo̱ yanti̭ ce̱mā bṛha̱spate̱rahi̭māyā~ a̱bhi dyūn ||4
ye tvā̭ devosri̱kaṃ manya̭mānāḥ pā̱pā bha̱dramṷpa̱jīva̭nti pa̱jrāḥ |
na dū̱ḍhye̱3 anṷ dadāsi vā̱maṃ bṛha̭spate̱ caya̭sa̱ it piyā̭rum ||5
su̱praitṷ: sū̱yava̭so̱ na panthā̭ durni̱yantu̱: pari̭prīto̱ na mi̱traḥ |
a̱na̱rvāṇo̭ a̱bhi ye cakṣa̭te̱ no'pī̭vṛtā aporṇu̱vanto̭ asthuḥ ||6
saṃ yaṃ stubho̱'vana̭yo̱ na yanti̭ samu̱draṃ na sra̱vato̱ rodha̭cakrāḥ |
sa vi̱dvā~ u̱bhaya̭ṃ caṣṭe a̱ntarbṛha̱spati̱stara̱ āpa̭śca̱ gṛdhra̭: ||7
e̱vā ma̱hastṷvijā̱tastuvi̭ṣmā̱n bṛha̱spati̭rvṛṣa̱bho dhā̭yi de̱vaḥ |
sa na̭: stu̱to vī̱rava̭d dhātu̱ goma̭d vi̱dyāme̱ṣaṃ vṛ̱jana̭ṃ jī̱radā̭num ||8
9 madhucchandā vaiśvāmitraḥ | agniḥ| gāyatrī|
16 agstyo maitrāvaruṇiḥ | (viṣaghnopaniṣad)| anuṣṭup, 10-12 mahā paṃktiḥ, 13 mahabṛhatī|
kaṅka̭to̱ na kaṅka̱to 'tho̭ satī̱naka̭ṅkataḥ |
dvāviti̱ pluṣī̱ iti̱ nya1dṛṣṭā̭ alipsata ||1
a̱dṛṣṭā̭n hantyāya̱tyatho̭ hanti parāya̱tī |
atho̭ avaghna̱tī ha̱ntyatho̭ pinaṣṭi piṃṣa̱tī ||2
śa̱rāsa̱: kuśa̭rāso da̱rbhāsa̭: sai̱ryā u̱ta |
mau̱ñjā a̱dṛṣṭā̭ vairi̱ṇāḥ sarvḙ sā̱kaṃ nya̭lipsata ||3
ni gāvo̭ go̱ṣṭhe a̭sada̱n ni mṛ̱gāso̭ avikṣata |
ni ke̱tavo̱ janā̭nā̱ṃ nya1dṛṣṭā̭ alipsata ||4
e̱ta u̱ tye pratya̭dṛśran prado̱ṣaṃ taska̭rā iva |
adṛ̭ṣṭā̱ viśva̭dṛṣṭā̱: prati̭buddhā abhūtana ||5
dyaurva̭: pi̱tā pṛ̭thi̱vī mā̱tā somo̱ bhrātādi̭ti̱: svasā̭ |
adṛ̭ṣṭā̱ viśva̭dṛṣṭā̱stiṣṭha̭te̱laya̭tā̱ su ka̭m ||6
ye aṃsyā̱ ye aṅgyā̭: sū̱cīkā̱ ye pra̭kaṅka̱tāḥ |
adṛ̭ṣṭā̱: kiṃ ca̱neha va̱: sarvḙ sā̱kaṃ ni ja̭syata ||7
ut pu̱rastā̱t sūrya̭ eti vi̱śvadṛ̭ṣṭo adṛṣṭa̱hā |
a̱dṛṣṭā̱n tsarvā̭ñja̱mbhaya̱n tsarvā̭śca yātudhā̱nya̭: ||8
uda̭paptada̱sau sūrya̭: pu̱ru viśvā̭ni̱ jūrva̭n |
ā̱di̱tyaḥ parva̭tebhyo vi̱śvadṛ̭ṣṭo adṛṣṭa̱hā ||9
sūryḙ vi̱ṣamā sa̭jāmi̱ dṛti̱ṃ surā̭vato gṛ̱he |
so ci̱nnu na ma̭rāti̱ no va̱yaṃ ma̭rāmā̱''re a̭sya̱ yoja̭naṃ hari̱ṣṭhā madhṷ tvā madhu̱lā ca̭kāra ||10
i̱ya̱tti̱kā śa̭kunti̱kā sa̱kā ja̭ghāsa te vi̱ṣam |
so ci̱nnu na ma̭rāti̱ no va̱yaṃ ma̭rāmā̱''re a̭sya̱ yoja̭naṃ hari̱ṣṭhā madhṷ tvā madhu̱lā ca̭kāra ||11
triḥ sa̱pta vi̭ṣpuliṅga̱kā vi̱ṣasya̱ puṣya̭makṣan |
tāści̱nnu na ma̭ranti̱ no va̱yaṃ ma̭rāmā̱''re a̭sya̱ yoja̭naṃ hari̱ṣṭhā madhṷ tvā madhu̱lā ca̭kāra ||12
na̱vā̱nāṃ na̭vatī̱nāṃ vi̱ṣasya̱ ropṷṣīṇām |
sarvā̭sāmagrabha̱ṃ nāmā̱''re a̭sya̱ yoja̭naṃ hari̱ṣṭhā madhṷ tvā madhu̱lā ca̭kāra ||13
triḥ sa̱pta ma̭yū̱rya̭: sa̱pta svasā̭ro a̱gruva̭: |
tāstḙ vi̱ṣaṃ vi ja̭bhrira uda̱kaṃ ku̱mbhinī̭riva ||14
i̱ya̱tta̱kaḥ kṷṣumbha̱kasta̱kaṃ bhi̭na̱dmyaśma̭nā |
tato̭ vi̱ṣaṃ pra vā̭vṛte̱ parā̭cī̱ranṷ sa̱ṃvata̭: ||15
ku̱ṣu̱mbha̱kastada̭bravīd gi̱reḥ pra̭vartamāna̱kaḥ |
vṛści̭kasyāra̱saṃ vi̱ṣama̭ra̱saṃ vṛ̭ścika te vi̱ṣam ||16
||iti prathamaṃ maṇḍalaṃ samāptam||About this suktam
Devotional recitation is one of the simplest and most powerful practices in the Hindu tradition. Regular chanting calms the mind, purifies the atmosphere of the home, and deepens one’s connection with the deity. These sacred compositions have been sung by devotees for generations and are suitable for daily practice, during morning or evening puja, or on special festival days.
How to chant
Sit comfortably facing your home altar or a clean, quiet space. Light a lamp or incense if you wish. Begin with a short prayer to Ganesha, then recite the text slowly and clearly, focusing on the meaning rather than speed. Consistency matters more than duration — even five minutes of daily chanting brings visible peace of mind.
daily-pujasanskritsuktamdevotionalvedarigveda