ॐ
Sankalpa Guru
संकल्पो मूलं सर्वस्य
🔮
Unlock Your Free Kundali
Discover your cosmic blueprint — personalized Kundali with detailed dosha analysis, planetary positions & powerful remedies.
✦ Birth Chart✦ Doshas
Get Free
Sign In
ॐ
Sankalpa Guru
← ← Back to Shabda
English interface

Rigveda — Mandala 10

Rigveda — Mandala 10

Text in Roman script

Devotional text

7 trita āptyaḥ agniḥ| triṣṭup|
agrḙ bṛ̱hannu̱ṣasā̭mū̱rdhvo a̭sthānnirjaga̱nvāntama̭so̱ jyoti̱ṣāgā̭t |
a̱gnirbhā̱nunā̱ ruśa̭tā̱ svaṅga̱ ā jā̱to viśvā̱ sadmā̭nyaprāḥ ||1||
sa jā̱to garbho̭ asi̱ roda̭syo̱ragne̱ cāru̱rvibhṛ̭ta̱ oṣa̭dhīṣu |
ci̱traḥ śiśu̱: pari̱ tamā̭ṃsya̱ktūnpra mā̱tṛbhyo̱ adhi̱ kani̭kradadgāḥ ||2||
viṣṇṷri̱tthā pa̭ra̱mama̭sya vi̱dvāñjā̱to bṛ̱hanna̱bhi pā̭ti tṛ̱tīya̭m |
ā̱sā yada̭sya̱ payo̱ akra̭ta̱ svaṃ sacḙtaso a̱bhya̭rca̱ntyatra̭ ||3||
ata̭ u tvā pitu̱bhṛto̱ jani̭trīrannā̱vṛdha̱ṃ prati̭ cara̱ntyannai̭: |
tā ī̱ṃ pratyḙṣi̱ puna̭ra̱nyarṷ̄pā̱ asi̱ tvaṃ vi̱kṣu mānṷṣīṣu̱ hotā̭ ||4||
hotā̭raṃ ci̱trara̭thamadhva̱rasya̭ ya̱jñasya̭yajñasya ke̱tuṃ ruśa̭ntam |
 pratya̭rdhiṃ de̱vasya̭devasya ma̱hnā śri̱yā tva1gnimati̭thi̱ṃ janā̭nām ||5||
sa tu vastrā̱ṇyadha̱ peśa̭nāni̱ vasā̭no a̱gnirnābhā̭ pṛthi̱vyāḥ |
a̱ru̱ṣo jā̱taḥ pa̱da iḻā̭yāḥ pu̱rohi̭to rājanyakṣī̱ha de̱vān ||6||
ā hi dyāvā̭pṛthi̱vī a̭gna u̱bhe sadā̭ pu̱tro na mā̱tarā̭ ta̱tantha̭ |
pra yā̱hyaccho̭śa̱to ya̭vi̱ṣṭhā'thā va̭ha sahasye̱ha de̱vān ||7||
7 trita āptyaḥ| agniḥ| triṣṭup|
pi̱prī̱hi de̱vā~ ṷśa̱to ya̭viṣṭha vi̱dvā~ ṛ̱tū~ṝ̭tupate yaje̱ha |
 ye daivyā̭ ṛ̱tvija̱stebhi̭ragne̱ tvaṃ hotṝ̭ṇāma̱syāya̭jiṣṭhaḥ ||1||
veṣi̭ ho̱tramu̱ta po̱traṃ janā̭nāṃ mandhā̱tāsi̭ draviṇo̱dā ṛ̱tāvā̭ |
svāhā̭ va̱yaṃ kṛ̱ṇavā̭mā ha̱vīṃṣi̭ de̱vo de̱vānya̭jatva̱gnirarha̭n ||2||
ā de̱vānā̱mapi̱ panthā̭maganma̱ yaccha̱knavā̭ma̱ tadanu̱ pravo̭ḻhum |
a̱gnirvi̱dvāntsa ya̭jā̱tsedu̱ hotā̱ so a̭dhva̱rāntsa ṛ̱tūnka̭lpayāti ||3||
yadvo̭ va̱yaṃ pra̭mi̱nāma̭ vra̱tāni̭ vi̱duṣā̭ṃ devā̱ avi̭duṣṭarāsaḥ |
a̱gniṣṭadviśva̱mā pṛ̭ṇāti vi̱dvānyebhi̭rde̱vā~ ṛ̱tubhi̭: ka̱lpayā̭ti ||4||
yatpā̭ka̱trā mana̭sā dī̱nada̭kṣā̱ na ya̱jñasya̭ manva̱te martyā̭saḥ |
a̱gniṣṭaddhotā̭ kratu̱vidvi̭jā̱nanyaji̭ṣṭho de̱vā~ ṛ̭tu̱śo ya̭jāti ||5||
viśvḙṣā̱ṃ hya̭dhva̱rāṇā̱manī̭kaṃ ci̱traṃ ke̱tuṃ jani̭tā tvā ja̱jāna̭ |
 sa ā ya̭jasva nṛ̱vatī̱ranu̱ kṣā: spā̱rhā iṣa̭: kṣu̱matī̭rvi̱śvaja̭nyāḥ ||6||
yaṃ tvā̱ dyāvā̭pṛthi̱vī yaṃ tvāpa̱stvaṣṭā̱ yaṃ tvā̭ su̱jani̭mā ja̱jāna̭ |
panthā̱manṷ pravi̱dvānpi̭tṛ̱yāṇa̭ṃ dyu̱mada̭gne samidhā̱no vi bhā̭hi ||7||
7 trita āptyaḥ| agniḥ| triṣṭup|
i̱no rā̭jannara̱tiḥ sami̭ddho̱ raudro̱ dakṣā̭ya suṣu̱mā~ a̭darśi |
 ci̱kidvi bhā̭ti bhā̱sā bṛ̭ha̱tā'si̭knīmeti̱ ruśa̭tīma̱pāja̭n ||1||
kṛ̱ṣṇāṃ yadenī̭ma̱bhi varpa̭sā̱ bhūjja̱naya̱nyoṣā̭ṃ bṛha̱taḥ pi̱turjām |
ū̱rdhvaṃ bhā̱nuṃ sūrya̭sya stabhā̱yandi̱vo vasṷbhirara̱tirvi bhā̭ti ||2||
bha̱dro bha̱drayā̱ saca̭māna̱ āgā̱tsvasā̭raṃ jā̱ro a̱bhyḙti pa̱ścāt |
 su̱pra̱ke̱tairdyubhi̭ra̱gnirvi̱tiṣṭha̱nruśa̭dbhi̱rvarṇai̭ra̱bhi rā̱mama̭sthāt ||3||
a̱sya yāmā̭so bṛha̱to na va̱gnūnindhā̭nā a̱gneḥ sakhyṷ: śi̱vasya̭ |
 īḍya̭sya̱ vṛṣṇo̭ bṛha̱taḥ svāso̱ bhāmā̭so̱ yāma̭nna̱ktava̭ścikitre ||4||
sva̱nā na yasya̱ bhāmā̭sa̱: pava̭nte̱ roca̭mānasya bṛha̱taḥ su̱diva̭: |
 jyeṣṭhḙbhi̱ryasteji̭ṣṭhaiḥ krīḻu̱madbhi̱rvarṣi̭ṣṭhebhirbhā̱nubhi̱rnakṣa̭ti̱ dyām ||5||
a̱sya śuṣmā̭so dadṛśā̱napa̭ve̱rjeha̭mānasya svanayanni̱yudbhi̭: |
pra̱tnebhi̱ryo ruśa̭dbhirde̱vata̭mo̱ vi rebha̭dbhirara̱tirbhāti̱ vibhvā̭ ||6||
sa ā va̭kṣi̱ mahi̭ na̱ ā ca̭ satsi di̱vaspṛ̭thi̱vyora̭ra̱tiryṷva̱tyoḥ |
a̱gniḥ su̱tuka̭: su̱tukḙbhi̱raśvai̱ rabha̭svadbhī̱ rabha̭svā̱~ eha ga̭myāḥ ||7||
7 trita āptyaḥ| agniḥ| triṣṭup|
pra tḙ yakṣi̱ pra ta̭ iyarmi̱ manma̱ bhuvo̱ yathā̱ vandyo̭ no̱ havḙṣu |
dhanva̭nniva pra̱pā a̭si̱ tvama̭gna iya̱kṣavḙ pū̱ravḙ pratna rājan ||1||
yaṃ tvā̱ janā̭so a̱bhi sa̱ṃcara̭nti̱ gāva̭ u̱ṣṇami̭va vra̱jaṃ ya̭viṣṭha |
dū̱to de̱vānā̭masi̱ martyā̭nāma̱ntarma̱hā~śca̭rasi roca̱nena̭ ||2||
śiśu̱ṃ na tvā̱ jenya̭ṃ va̱rdhaya̭ntī mā̱tā bi̭bharti sacana̱syamā̭nā |
dhano̱radhi̭ pra̱vatā̭ yāsi̱ harya̱ñjigī̭ṣase pa̱śuri̱vāva̭sṛṣṭaḥ ||3||
mū̱rā a̭mūra̱ na va̱yaṃ ci̭kitvo mahi̱tvama̭gne̱ tvama̱ṅga vi̭tse |
śayḙ va̱vriścara̭ti ji̱hvayā̱danrḙri̱hyatḙ yuva̱tiṃ vi̱śpati̱: san ||4||
kūci̭jjāyate̱ sana̭yāsu̱ navyo̱ vanḙ tasthau pali̱to dhū̱makḙtuḥ |
 a̱snā̱tāpo̭ vṛṣa̱bho na pra vḙti̱ sacḙtaso̱ yaṃ pra̱ṇaya̭nta̱ martā̭: ||5||
ta̱nū̱tyajḙva̱ taska̭rā vana̱rgū ra̭śa̱nābhi̭rda̱śabhi̭ra̱bhya̭dhītām |
i̱yaṃ tḙ agne̱ navya̭sī manī̱ṣā yu̱kṣvā ratha̱ṃ na śu̱caya̭dbhi̱raṅgai̭: ||6||
brahma̭ ca te jātavedo̱ nama̭śce̱yaṃ ca̱ gīḥ sada̱midvardha̭nī bhūt |
rakṣā̭ ṇo agne̱ tana̭yāni to̱kā rakṣo̱ta na̭sta̱nvo̱3 apra̭yucchan ||7||
7 trita āptyaḥ| agniḥ| triṣṭup|
eka̭: samu̱dro dha̱ruṇo̭ rayī̱ṇāma̱smaddhṛ̱do bhūri̭janmā̱ vi ca̭ṣṭe |
siṣa̱ktyūdha̭rni̱ṇyoru̱pastha̱ utsa̭sya̱ madhye̱ nihi̭taṃ pa̱daṃ veḥ ||1||
sa̱mā̱naṃ nī̱ḻaṃ vṛṣa̭ṇo̱ vasā̭nā̱: saṃ ja̭gmire mahi̱ṣā arva̭tībhiḥ |
ṛ̱tasya̭ pa̱daṃ ka̱vayo̱ ni pā̭nti̱ guhā̱ nāmā̭ni dadhire̱ parā̭ṇi ||2||
ṛ̱tā̱yinī̭ mā̱yinī̱ saṃ da̭dhāte mi̱tvā śiśṷṃ jajñaturva̱rdhaya̭ntī |
viśva̭sya̱ nābhi̱ṃ cara̭to dhru̱vasya̭ ka̱veści̱ttantu̱ṃ mana̭sā vi̱yanta̭: ||3||
ṛ̱tasya̱ hi va̭rta̱naya̱: sujā̭ta̱miṣo̱ vājā̭ya pra̱diva̱: saca̭nte |
a̱dhī̱vā̱saṃ roda̭sī vāvasā̱ne ghṛ̱tairannai̭rvāvṛdhāte̱ madhṷ̄nām ||4||
sa̱pta svasṝ̱rarṷṣīrvāvaśā̱no vi̱dvānmadhva̱ ujja̭bhārā dṛ̱śe kam |
a̱ntaryḙme a̱ntari̭kṣe purā̱jā i̱cchanva̱vrima̭vidatpūṣa̱ṇasya̭ ||5||
sa̱pta ma̱ryādā̭: ka̱vaya̭statakṣu̱stāsā̱mekā̱mida̱bhya̭ṃhu̱ro gā̭t |
ā̱yorha̭ ska̱mbha ṷpa̱masya̭ nī̱ḻe pa̱thāṃ vi̭sa̱rge dha̱ruṇḙṣu tasthau ||6||
asa̭cca̱ sacca̭ para̱me vyo̭ma̱ndakṣa̭sya̱ janma̱nnadi̭teru̱pasthḙ |
a̱gnirha̭ naḥ prathama̱jā ṛ̱tasya̱ pūrva̱ āyṷni vṛṣa̱bhaśca̭ dhe̱nuḥ ||7||
7 trita āptyaḥ| agniḥ| triṣṭup|
a̱yaṃ sa yasya̱ śarma̱nnavo̭bhira̱gneredha̭te jari̱tābhiṣṭaṷ |
jyeṣṭhḙbhi̱ryo bhā̱nubhi̭ṝṣū̱ṇāṃ pa̱ryeti̱ pari̭vīto vi̱bhāvā̭ ||1
yo bhā̱nubhi̭rvi̱bhāvā̭ vi̱bhātya̱gnirde̱vebhi̭ṝ̱tāvāja̭sraḥ |
ā yo vi̱vāya̭ sa̱khyā sakhi̱bhyo'pa̭rihvṛto̱ atyo̱ na sapti̭: ||2||
īśe̱ yo viśva̭syā de̱vavī̭te̱rīśḙ vi̱śvāyṷru̱ṣaso̱ vyṷṣṭau | ā yasmi̭nma̱nā ha̱vīṃṣya̱gnāvari̭ṣṭarathaḥ ska̱bhnāti̭ śū̱ṣaiḥ ||3||
śū̱ṣebhi̭rvṛ̱dho jṷṣā̱ṇo a̱rkairde̱vā~ acchā̭ raghu̱patvā̭ jigāti |
ma̱ndro hotā̱ sa ju̱hvā̱3 yaji̭ṣṭha̱: sammi̭ślo a̱gnirā ji̭gharti de̱vān ||4||
tamu̱srāmindra̱ṃ na reja̭mānama̱gniṃ gī̱rbhirnamo̭bhi̱rā kṛ̭ṇudhvam |
ā yaṃ viprā̭so ma̱tibhi̭rgṛ̱ṇanti̭ jā̱tavḙdasaṃ ju̱hva̭ṃ sa̱hānā̭m ||5||
saṃ yasmi̱nviśvā̱ vasṷ̄ni ja̱gmurvāje̱ nāśvā̱: saptī̭vanta̱ evai̭: |
a̱sme ū̱tīrindra̭vātatamā arvācī̱nā a̭gna̱ ā kṛ̭ṇuṣva ||6||
adhā̱ hya̭gne ma̱hnā ni̱ṣadyā̭ sa̱dyo ja̭jñā̱no havyo̭ ba̱bhūtha̭ |
taṃ tḙ de̱vāso̱ anu̱ keta̭māya̱nnadhā̭vardhanta pratha̱māsa̱ ūmā̭: ||7||
7 trita āptyaḥ| agniḥ| triṣṭup|
sva̱sti no̭ di̱vo a̭gne pṛthi̱vyā vi̱śvāyṷrdhehi ya̱jathā̭ya deva |
sacḙmahi̱ tava̭ dasma prake̱tairṷru̱ṣyā ṇa̭ u̱rubhi̭rdeva̱ śaṃsai̭: ||1||
i̱mā a̭gne ma̱taya̱stubhya̭ṃ jā̱tā gobhi̱raśvai̭ra̱bhi gṛ̭ṇanti̱ rādha̭: |
ya̱dā te̱ marto̱ anu̱ bhoga̱māna̱ḍvaso̱ dadhā̭no ma̱tibhi̭: sujāta ||2||
a̱gniṃ ma̭nye pi̱tara̭ma̱gnimā̱pima̱gniṃ bhrāta̭ra̱ṃ sada̱mitsakhā̭yam |
a̱gneranī̭kaṃ bṛha̱taḥ sa̭paryaṃ di̱vi śu̱kraṃ ya̭ja̱taṃ sūrya̭sya ||3||
si̱dhrā a̭gne̱ dhiyo̭ a̱sme sanṷtrī̱ryaṃ trāya̭se̱ dama̱ ā nitya̭hotā |
ṛ̱tāvā̱ sa ro̱hida̭śvaḥ puru̱kṣurdyubhi̭rasmā̱ aha̭bhirvā̱mama̭stu ||4||
dyubhi̭rhi̱taṃ mi̱trami̭va pra̱yoga̭ṃ pra̱tnamṛ̱tvija̭madhva̱rasya̭ jā̱ram |
bā̱hubhyā̭ma̱gnimā̱yavo̭'jananta vi̱kṣu hotā̭ra̱ṃ nya̭sādayanta ||5||
sva̱yaṃ ya̭jasva di̱vi dḙva de̱vānkiṃ te̱ pāka̭: kṛṇava̱dapra̭cetāḥ |
yathāya̭ja ṛ̱tubhi̭rdeva de̱vāne̱vā ya̭jasva ta̱nva̭ṃ sujāta ||6||
bhavā̭ no agne'vi̱tota go̱pā bhavā̭ vaya̱skṛdu̱ta no̭ vayo̱dhāḥ |
rāsvā̭ ca naḥ sumaho ha̱vyadā̭ti̱ṃ trāsvo̱ta na̭sta̱nvo̱3 apra̭yucchan ||7||
9 triśirāstvāṣṭraḥ| agniḥ,7-9 indraḥ| triṣṭup|
pra ke̱tunā̭ bṛha̱tā yā̭tya̱gnirā roda̭sī vṛṣa̱bho ro̭ravīti |
di̱vaści̱dantā̭~ upa̱mā~ udā̭naḻa̱pāmu̱pasthḙ mahi̱ṣo va̭vardha ||1||
mu̱moda̱ garbho̭ vṛṣa̱bhaḥ ka̱kudmā̭nasre̱mā va̱tsaḥ śimī̭vā~ arāvīt |
sa de̱vatā̱tyudya̭tāni kṛ̱ṇvantsveṣu̱ kṣayḙṣu pratha̱mo ji̭gāti ||2||
ā yo mū̱rdhāna̭ṃ pi̱trorara̭bdha̱ nya̭dhva̱re da̭dhire̱ sūro̱ arṇa̭: |
asya̱ patma̱nnarṷṣī̱raśva̭budhnā ṛ̱tasya̱ yonaṷ ta̱nvo̭ juṣanta ||3||
u̱ṣaṷṣo̱ hi va̭so̱ agra̱meṣi̱ tvaṃ ya̱mayo̭rabhavo vi̱bhāvā̭ |
ṛ̱tāya̭ sa̱pta da̭dhiṣe pa̱dāni̭ ja̱naya̭nmi̱traṃ ta̱nve̱3 svāyai̭ ||4||
bhuva̱ścakṣṷrma̱ha ṛ̱tasya̭ go̱pā bhuvo̱ varṷṇo̱ yadṛ̱tāya̱ veṣi̭ |
bhuvo̭ a̱pāṃ napā̭jjātavedo̱ bhuvo̭ dū̱to yasya̭ ha̱vyaṃ jujo̭ṣaḥ ||5||
bhuvo̭ ya̱jñasya̱ raja̭saśca ne̱tā yatrā̭ ni̱yudbhi̱: saca̭se śi̱vābhi̭: |
di̱vi mū̱rdhāna̭ṃ dadhiṣe sva̱rṣāṃ ji̱hvāma̭gne cakṛṣe havya̱vāha̭m ||6||
a̱sya tri̱taḥ kratṷnā va̱vre a̱ntari̱cchandhī̱tiṃ pi̱turevai̱: para̭sya |
sa̱ca̱syamā̭naḥ pi̱troru̱pasthḙ jā̱mi brṷvā̱ṇa āyṷdhāni veti ||7||
sa pitryā̱ṇyāyṷdhāni vi̱dvānindrḙṣita ā̱ptyo a̱bhya̭yudhyat |
tri̱śī̱rṣāṇa̭ṃ sa̱ptara̭śmiṃ jagha̱nvāntvā̱ṣṭrasya̭ ci̱nniḥ sa̭sṛje tri̱to gāḥ ||8||
bhūrīdindra̭ u̱dina̭kṣanta̱mojo'vā̭bhina̱tsatpa̭ti̱rmanya̭mānam |
tvā̱ṣṭrasya̭ cidvi̱śvarṷ̄pasya̱ gonā̭mācakrā̱ṇastrīṇi̭ śī̱rṣā parā̭ vark ||9||
9 triśirāstvāṣṭraḥ,sindhudvīpa āmbarīṣo vā| āpaḥ| gāyatrī,5 vardhamānā gāyatrī, 7 pratiṣṭhā gāyatrī, 8 -9 anuṣṭup|
āpo̱ hi ṣṭhā ma̭yo̱bhuva̱stā na̭ ū̱rje da̭dhātana | ma̱he raṇā̭ya̱ cakṣa̭se ||1||
yo va̭: śi̱vata̭mo̱ rasa̱stasya̭ bhājayate̱ha na̭: | u̱śa̱tīri̭va mā̱tara̭: ||2||
tasmā̱ ara̭ṃ gamāma vo̱ yasya̱ kṣayā̭ya̱ jinva̭tha | āpo̭ ja̱naya̭thā ca naḥ ||3||
śaṃ no̭ de̱vīra̱bhiṣṭa̭ya̱ āpo̭ bhavantu pī̱tayḙ | śaṃ yora̱bhi sra̭vantu naḥ ||4||
īśā̭nā̱ vāryā̭ṇā̱ṃ kṣaya̭ntīścarṣaṇī̱nām | a̱po yā̭cāmi bheṣa̱jam ||5||
a̱psu me̱ somo̭ abravīda̱ntarviśvā̭ni bheṣa̱jā | a̱gniṃ ca̭ vi̱śvaśa̭mbhuvam ||6||
āpa̭: pṛṇī̱ta bhḙṣa̱jaṃ varṷ̄thaṃ ta̱nve̱3 mama̭ | jyokca̱ sūrya̭ṃ dṛ̱śe ||7||
i̱damā̭pa̱: pra va̭hata̱ yatkiṃ ca̭ duri̱taṃ mayi̭ | yadvā̱hama̭bhidu̱droha̱ yadvā̭ śe̱pa u̱tānṛ̭tam ||8||
āpo̭ a̱dyānva̭cāriṣa̱ṃ rasḙna̱ sama̭gasmahi | paya̭svānagna̱ ā ga̭hi̱ taṃ mā̱ saṃ sṛ̭ja̱ varca̭sā ||9||
14 navamīvarjyānāmayujāṃ ṣaṣṭhyāśca vaivasvatī yamī ṛṣikā| yamaḥ| ṣaṣṭhīvarjyānāṃ yujāṃ navamyāśca vaivasvato yamaḥ ṛṣiḥ| yamī| triṣṭup, 13virāṭsthānā|
o ci̱tsakhā̭yaṃ sa̱khyā va̭vṛtyāṃ ti̱raḥ pu̱rū ci̭darṇa̱vaṃ ja̭ga̱nvān |
pi̱turnapā̭ta̱mā da̭dhīta ve̱dhā adhi̱ kṣami̭ prata̱raṃ dīdhyā̭naḥ ||1||
na te̱ sakhā̭ sa̱khyaṃ va̭ṣṭye̱tatsala̭kṣmā̱ yadviṣṷrūpā̱ bhavā̭ti |
ma̱haspu̱trāso̱ asṷrasya vī̱rā di̱vo dha̱rtāra̭ urvi̱yā pari̭ khyan ||2||
u̱śanti̭ ghā̱ te a̱mṛtā̭sa e̱tadeka̭sya cittya̱jasa̱ṃ martya̭sya |
 ni te̱ mano̱ mana̭si dhāyya̱sme janyu̱: pati̭sta̱nva1mā vi̭viśyāḥ ||3||
na yatpu̱rā ca̭kṛ̱mā kaddha̭ nū̱namṛ̱tā vada̭nto̱ anṛ̭taṃ rapema |
 ga̱ndha̱rvo a̱psvapyā̭ ca̱ yoṣā̱ sā no̱ nābhi̭: para̱maṃ jā̱mi tannaṷ ||4||
garbhe̱ nu naṷ jani̱tā dampa̭tī karde̱vastvaṣṭā̭ savi̱tā vi̱śvarṷ̄paḥ |
 naki̭rasya̱ pra mi̭nanti vra̱tāni̱ veda̭ nāva̱sya pṛ̭thi̱vī u̱ta dyauḥ ||5||
ko a̱sya vḙda pratha̱masyāhna̱: ka ī̭ṃ dadarśa̱ ka i̱ha pra vo̭cat |
bṛ̱hanmi̱trasya̱ varṷṇasya̱ dhāma̱ kadṷ brava āhano̱ vīcyā̱ nṝn ||6||
ya̱masya̭ mā ya̱myaṃ1 kāma̱ āga̭ntsamā̱ne yonaṷ saha̱śeyyā̭ya |
jā̱yeva̱ patyḙ ta̱nva̭ṃ riricyā̱ṃ vi ci̭dvṛheva̱ rathyḙva ca̱krā ||7||
na ti̭ṣṭhanti̱ na ni mi̭ṣantye̱te de̱vānā̱ṃ spaśa̭ i̱ha ye cara̭nti |
a̱nyena̱ madā̭hano yāhi̱ tūya̱ṃ tena̱ vi vṛ̭ha̱ rathyḙva ca̱krā ||8||
rātrī̭bhirasmā̱ aha̭bhirdaśasye̱tsūrya̭sya̱ cakṣu̱rmuhu̱runmi̭mīyāt |
di̱vā pṛ̭thi̱vyā mi̭thu̱nā saba̭ndhū ya̱mīrya̱masya̭ bibhṛyā̱dajā̭mi ||9||
ā ghā̱ tā ga̭cchā̱nutta̭rā yu̱gāni̱ yatra̭ jā̱maya̭: kṛ̱ṇava̱nnajā̭mi |
upa̭ barbṛhi vṛṣa̱bhāya̭ bā̱huma̱nyami̭cchasva subhage̱ pati̱ṃ mat ||10||
kiṃ bhrātā̭sa̱dyada̭nā̱thaṃ bhavā̭ti̱ kimu̱ svasā̱ yanniṝ̭tirni̱gacchā̭t |
kāma̭mūtā ba̱hve̱3tadra̭pāmi ta̱nvā̭ me ta̱nvaṃ1 saṃ pi̭pṛgdhi ||11||
na vā ṷ te ta̱nvā̭ ta̱nvaṃ1 saṃ pa̭pṛcyāṃ pā̱pamā̭hu̱ryaḥ svasā̭raṃ ni̱gacchā̭t |
a̱nyena̱ matpra̱muda̭: kalpayasva̱ na te̱ bhrātā̭ subhage vaṣṭye̱tat ||12||
ba̱to ba̭tāsi yama̱ naiva te̱ mano̱ hṛda̭yaṃ cāvidāma |
a̱nyā kila̱ tvāṃ ka̱kṣyḙva yu̱ktaṃ pari̭ ṣvajāte̱ libṷjeva vṛ̱kṣam ||13||
a̱nyamū̱ ṣu tvaṃ ya̭mya̱nya u̱ tvāṃ pari̭ ṣvajāte̱ libṷjeva vṛ̱kṣam |
tasya̭ vā̱ tvaṃ mana̭ i̱cchā sa vā̱ tavā'dhā̭ kṛṇuṣva sa̱ṃvida̱ṃ subha̭drām ||14||
9 āṅgirhavirdhānaḥ| agniḥ| jagatī, 7-9  triṣṭup|
vṛṣā̱ vṛṣṇḙ duduhe̱ doha̭sā di̱vaḥ payā̭ṃsi ya̱hvo adi̭te̱radā̭bhyaḥ |
viśva̱ṃ sa vḙda̱ varṷṇo̱ yathā̭ dhi̱yā sa ya̱jñiyo̭ yajatu ya̱jñiyā̭~ ṛ̱tūn ||1||
rapa̭dgandha̱rvīrapyā̭ ca̱ yoṣa̭ṇā na̱dasya̭ nā̱de pari̭ pātu me̱ mana̭: |
i̱ṣṭasya̱ madhye̱ adi̭ti̱rni dhā̭tu no̱ bhrātā̭ no jye̱ṣṭhaḥ pra̭tha̱mo vi vo̭cati ||2||
so ci̱nnu bha̱drā kṣu̱matī̱ yaśa̭svatyu̱ṣā ṷvāsa̱ mana̭ve̱ sva̭rvatī |
yadī̭mu̱śanta̭muśa̱tāmanu̱ kratṷma̱gniṃ hotā̭raṃ vi̱dathā̭ya̱ jīja̭nan ||3||
adha̱ tyaṃ dra̱psaṃ vi̱bhva̭ṃ vicakṣa̱ṇaṃ virābha̭radiṣi̱taḥ śye̱no a̭dhva̱re |
yadī̱ viśo̭ vṛ̱ṇatḙ da̱smamāryā̭ a̱gniṃ hotā̭ra̱madha̱ dhīra̭jāyata ||4||
sadā̭si ra̱ṇvo yava̭seva̱ puṣya̭te̱ hotrā̭bhiragne̱ manṷṣaḥ svadhva̱raḥ |
vipra̭sya vā̱ yaccha̭śamā̱na u̱kthyaṃ1 vāja̭ṃ sasa̱vā~ ṷpa̱yāsi̱ bhūri̭bhiḥ ||5||
udī̭raya pi̱tarā̭ jā̱ra ā bhaga̱miya̭kṣati harya̱to hṛ̱tta i̭ṣyati |
viva̭kti̱ vahni̭: svapa̱syatḙ ma̱khasta̭vi̱ṣyate̱ asṷro̱ vepa̭te ma̱tī ||6||
yastḙ agne suma̱tiṃ marto̱ akṣa̱tsaha̭saḥ sūno̱ ati̱ sa pra śṛ̭ṇve |
iṣa̱ṃ dadhā̭no̱ vaha̭māno̱ aśvai̱rā sa dyu̱mā~ ama̭vānbhūṣati̱ dyūn ||7||
yada̭gna e̱ṣā sami̭ti̱rbhavā̭ti de̱vī de̱veṣṷ yaja̱tā ya̭jatra |
ratnā̭ ca̱ yadvi̱bhajā̭si svadhāvo bhā̱gaṃ no̱ atra̱ vasṷmantaṃ vītāt ||8||
śru̱dhī no̭ agne̱ sada̭ne sa̱dhasthḙ yu̱kṣvā ratha̭ma̱mṛta̭sya dravi̱tnum |
ā no̭ vaha̱ roda̭sī de̱vapṷtre̱ māki̭rde̱vānā̱mapa̭ bhūri̱ha syā̭: ||9||
9 āṅgirhavirdhānaḥ| agniḥ|  triṣṭup|
dyāvā̭ ha̱ kṣāmā̭ pratha̱me ṛ̱tenā̭'bhiśrā̱ve bha̭vataḥ satya̱vācā̭ |
de̱vo yanmartā̭nya̱jathā̭ya kṛ̱ṇvantsīda̱ddhotā̭ pra̱tyaṅsvamasu̱ṃ yan ||1||
de̱vo de̱vānpa̭ri̱bhūṝ̱tena̱ vahā̭ no ha̱vyaṃ pra̭tha̱maści̭ki̱tvān |
 dhū̱makḙtuḥ sa̱midhā̱ bhāṛ̭jīko ma̱ndro hotā̱ nityo̭ vā̱cā yajī̭yān ||2||
svāvṛ̭gde̱vasyā̱mṛta̱ṃ yadī̱ gorato̭ jā̱tāso̭ dhārayanta u̱rvī |
viśvḙ de̱vā anu̱ tatte̱ yajṷrgurdu̱he yadenī̭ di̱vyaṃ ghṛ̱taṃ vāḥ ||3||
arcā̭mi vā̱ṃ vardhā̱yāpo̭ ghṛtasnū̱ dyāvā̭bhūmī śṛṇu̱taṃ ro̭dasī me |
ahā̱ yaddyāvo'sṷnīti̱maya̱nmadhvā̭ no̱ atra̭ pi̱tarā̭ śiśītām ||4||
kiṃ svi̭nno̱ rājā̭ jagṛhe̱ kada̱syā'ti̭ vra̱taṃ ca̭kṛmā̱ ko vi vḙda |
mi̱traści̱ddhi ṣmā̭ juhurā̱ṇo de̱vāñchloko̱ na yā̱tāmapi̱ vājo̱ asti̭ ||5||
du̱rmantvatrā̱mṛta̭sya̱ nāma̱ sala̭kṣmā̱ yadviṣṷrūpā̱ bhavā̭ti |
 ya̱masya̱ yo ma̱nava̭te su̱mantvagne̱ tamṛ̭ṣva pā̱hyapra̭yucchan ||6||
yasmi̭nde̱vā vi̱dathḙ mā̱daya̭nte vi̱vasva̭ta̱: sada̭ne dhā̱raya̭nte |
sūrye̱ jyoti̱rada̭dhurmā̱sya1ktūnpari̭ dyota̱niṃ ca̭rato̱ aja̭srā ||7||
yasmi̭nde̱vā manma̭ni sa̱ṃcara̭ntyapī̱cye̱3 na va̱yama̭sya vidma |
 mi̱tro no̱ atrādi̭ti̱ranā̭gāntsavi̱tā de̱vo varṷṇāya vocat ||8||
śru̱dhī no̭ agne̱ sada̭ne sa̱dhasthḙ yu̱kṣvā ratha̭ma̱mṛta̭sya dravi̱tnum |
ā no̭ vaha̱ roda̭sī de̱vapṷtre̱ māki̭rde̱vānā̱mapa̭ bhūri̱ha syā̭: ||9||
5 āṅgirhavirdhānaḥ| vivasvānādityo vā| havirdhāne| triṣṭup, 5 jagatī|
yu̱je vā̱ṃ brahma̭ pū̱rvyaṃ namo̭bhi̱rvi śloka̭ etu pa̱thyḙva sū̱reḥ |
śṛ̱ṇvantu̱ viśvḙ a̱mṛta̭sya pu̱trā ā ye dhāmā̭ni di̱vyāni̭ ta̱sthuḥ ||1||
ya̱me i̭va̱ yata̭māne̱ yadaita̱ṃ pra vā̭ṃ bhara̱nmānṷṣā deva̱yanta̭: |
ā sī̭data̱ṃ svamṷ lo̱kaṃ vidā̭ne svāsa̱sthe bha̭vata̱minda̭ve naḥ ||2||
pañca̭ pa̱dāni̭ ru̱po anva̭roha̱ṃ catṷṣpadī̱manvḙmi vra̱tena̭ |
a̱kṣarḙṇa̱ prati̭ mima e̱tāmṛ̱tasya̱ nābhā̱vadhi̱ saṃ pṷnāmi ||3||
de̱vebhya̱: kama̭vṛṇīta mṛ̱tyuṃ pra̱jāyai̱ kama̱mṛta̱ṃ nāvṛ̭ṇīta |
bṛha̱spati̭ṃ ya̱jñama̭kṛṇvata̱ ṛṣi̭ṃ pri̱yāṃ ya̱masta̱nvaṃ1 prāri̭recīt ||4||
sa̱pta kṣa̭ranti̱ śiśa̭ve ma̱rutva̭te pi̱tre pu̱trāso̱ apya̭vīvatannṛ̱tam |
 u̱bhe ida̭syo̱bhaya̭sya rājata u̱bhe ya̭tete u̱bhaya̭sya puṣyataḥ ||5||
16 vaivasvato yamaḥ| yamaḥ,6 aṅgiraḥpitratharvabhṛgusomāḥ,7-9 liṅgoktadevatāḥ pitaro vā,10-12 śvānau| triṣṭup,13,14,16, anuṣṭup,15bṛhatī|
pa̱re̱yi̱vāṃsa̭ṃ pra̱vato̭ ma̱hīranṷ ba̱hubhya̱: panthā̭manupaspaśā̱nam |
vai̱va̱sva̱taṃ sa̱ṃgama̭na̱ṃ janā̭nāṃ ya̱maṃ rājā̭naṃ ha̱viṣā̭ duvasya ||1||
ya̱mo no̭ gā̱tuṃ pra̭tha̱mo vi̭veda̱ naiṣā gavyṷ̄ti̱rapa̭bharta̱vā ṷ |
yatrā̭ na̱: pūrvḙ pi̱tara̭: pare̱yure̱nā ja̭jñā̱nāḥ pa̱thyā̱3 anu̱ svāḥ ||2||
māta̭lī ka̱vyairya̱mo aṅgi̭robhi̱rbṛha̱spati̱ṝkva̭bhirvāvṛdhā̱naḥ |
yā~śca̭ de̱vā vā̭vṛ̱dhurye ca̭ de̱vāntsvāhā̱nye sva̱dhayā̱nye ma̭danti ||3||
i̱maṃ ya̭ma prasta̱ramā hi sīdā'ṅgi̭robhiḥ pi̱tṛbhi̭: saṃvidā̱naḥ |
ā tvā̱ mantrā̭: kaviśa̱stā va̭hantve̱nā rā̭janha̱viṣā̭ mādayasva ||4||
aṅgi̭robhi̱rā ga̭hi ya̱jñiyḙbhi̱ryama̭ vairū̱pairi̱ha mā̭dayasva |
viva̭svantaṃ huve̱ yaḥ pi̱tā te̱'sminya̱jñe ba̱rhiṣyā ni̱ṣadya̭ ||5||
aṅgi̭raso naḥ pi̱taro̱ nava̭gvā̱ atha̭rvāṇo̱ bhṛga̭vaḥ so̱myāsa̭: |
teṣā̭ṃ va̱yaṃ sṷma̱tau ya̱jñiyā̭nā̱mapi̭ bha̱dre saṷmana̱se syā̭ma ||6||
prehi̱ prehi̭ pa̱thibhi̭: pū̱rvyebhi̱ryatrā̭ na̱: pūrvḙ pi̱tara̭: pare̱yuḥ |
u̱bhā rājā̭nā sva̱dhayā̱ mada̭ntā ya̱maṃ pa̭śyāsi̱ varṷṇaṃ ca de̱vam ||7||
saṃ ga̭cchasva pi̱tṛbhi̱: saṃ ya̱menḙṣṭāpū̱rtena̭ para̱me vyo̭man |
hi̱tvāyā̭va̱dyaṃ puna̱rasta̱mehi̱ saṃ ga̭cchasva ta̱nvā̭ su̱varcā̭: ||8||
apḙta̱ vī̭ta̱ vi ca̭ sarpa̱tāto̱'smā e̱taṃ pi̱taro̭ lo̱kama̭kran |
aho̭bhira̱dbhira̱ktubhi̱rvya̭ktaṃ ya̱mo da̭dātyava̱sāna̭masmai ||9||
ati̭ drava sārame̱yau śvānaṷ catura̱kṣau śa̱balaṷ sā̱dhunā̭ pa̱thā |
athā̭ pi̱tṝntsṷvi̱datrā̱~ upḙhi ya̱mena̱ ye sa̭dha̱māda̱ṃ mada̭nti ||10||
yau te̱ śvānaṷ yama rakṣi̱tāraṷ catura̱kṣau pa̭thi̱rakṣī̭ nṛ̱cakṣa̭sau |
tābhyā̭mena̱ṃ pari̭ dehi rājantsva̱sti cā̭smā anamī̱vaṃ ca̭ dhehi ||11||
u̱rū̱ṇa̱sāva̭su̱tṛpā̭ udumba̱lau ya̱masya̭ dū̱tau ca̭rato̱ janā̱~ anṷ |
tāva̱smabhya̭ṃ dṛ̱śaye̱ sūryā̭ya̱ puna̭rdātā̱masṷma̱dyeha bha̱dram ||12||
ya̱māya̱ soma̭ṃ sunuta ya̱māya̭ juhutā ha̱viḥ | ya̱maṃ ha̭ ya̱jño ga̭cchatya̱gnidṷ̄to̱ ara̭ṃkṛtaḥ ||13||
ya̱māya̭ ghṛ̱tava̭ddha̱virju̱hota̱ pra ca̭ tiṣṭhata | sa no̭ de̱veṣvā ya̭maddī̱rghamāyu̱: pra jī̱vasḙ ||14||
ya̱māya̱ madhṷmattama̱ṃ rājñḙ ha̱vyaṃ jṷhotana | i̱daṃ nama̱ ṛṣi̭bhyaḥ pūrva̱jebhya̱: pūrvḙbhyaḥ pathi̱kṛdbhya̭: ||15||
trika̭drukebhiḥ patati̱ ṣaḻu̱rvīreka̱midbṛ̱hat | tri̱ṣṭubgā̭ya̱trī chandā̭ṃsi̱ sarvā̱ tā ya̱ma āhi̭tā ||16||
14 śaṅkho yāmāyanaḥ|pitaraḥ| triṣṭup ,11 jagatī|
udī̭ratā̱mava̭ra̱ utparā̭sa̱ unma̭dhya̱māḥ pi̱tara̭: so̱myāsa̭: |
asu̱ṃ ya ī̱yura̭vṛ̱kā ṛ̭ta̱jñāste no̭'vantu pi̱taro̱ havḙṣu ||1||
i̱daṃ pi̱tṛbhyo̱ namo̭ astva̱dya ye pūrvā̭so̱ ya upa̭rāsa ī̱yuḥ |
ye pārthi̭ve̱ raja̱syā niṣa̭ttā̱ ye vā̭ nū̱naṃ sṷvṛ̱janā̭su vi̱kṣu ||2||
āhaṃ pi̱tṝntsṷvi̱datrā̭~ avitsi̱ napā̭taṃ ca vi̱krama̭ṇaṃ ca̱ viṣṇo̭: |
ba̱rhi̱ṣado̱ ye sva̱dhayā̭ su̱tasya̱ bhaja̭nta pi̱tvasta i̱hāga̭miṣṭhāḥ ||3||
barhi̭ṣadaḥ pitara ū̱tya1rvāgi̱mā vo̭ ha̱vyā ca̭kṛmā ju̱ṣadhva̭m |
ta ā ga̱tāva̭sā̱ śaṃta̭me̱nā'thā̭ na̱: śaṃ yora̭ra̱po da̭dhāta ||4||
upa̭hūtāḥ pi̱tara̭: so̱myāso̭ barhi̱ṣyḙṣu ni̱dhiṣṷ pri̱yeṣṷ |
ta ā ga̭mantu̱ ta i̱ha śrṷva̱ntvadhi̭ bruvantu̱ tḙ'vantva̱smān ||5||
ācyā̱ jānṷ dakṣiṇa̱to ni̱ṣadye̱maṃ ya̱jñama̱bhi gṛ̭ṇīta̱ viśvḙ |
mā hi̭ṃsiṣṭa pitara̱: kena̭ cinno̱ yadva̱ āga̭: puru̱ṣatā̱ karā̭ma ||6||
āsī̭nāso aru̱ṇīnā̭mu̱pasthḙ ra̱yiṃ dha̭tta dā̱śuṣe̱ martyā̭ya |
 pu̱trebhya̭: pitara̱stasya̱ vasva̱: pra ya̭cchata̱ ta i̱horja̭ṃ dadhāta ||7||
ye na̱: pūrvḙ pi̱tara̭: so̱myāso̭'nūhi̱re so̭mapī̱thaṃ vasi̭ṣṭhāḥ |
tebhi̭rya̱maḥ sa̭ṃrarā̱ṇo ha̱vīṃṣyu̱śannu̱śadbhi̭: pratikā̱mama̭ttu ||8||
ye tā̭tṛ̱ṣurdḙva̱trā jeha̭mānā hotrā̱vida̱: stoma̭taṣṭāso a̱rkaiḥ |
āgnḙ yāhi suvi̱datrḙbhira̱rvāṅsa̱tyaiḥ ka̱vyaiḥ pi̱tṛbhi̭rgharma̱sadbhi̭: ||9||
ye sa̱tyāso̭ havi̱rado̭ havi̱ṣpā indrḙṇa de̱vaiḥ sa̱ratha̱ṃ dadhā̭nāḥ |
āgnḙ yāhi sa̱hasra̭ṃ devava̱ndaiḥ parai̱: pūrvai̭: pi̱tṛbhi̭rgharma̱sadbhi̭: ||10||
agni̭ṣvāttāḥ pitara̱ eha ga̭cchata̱ sada̭:sadaḥ sadata supraṇītayaḥ |
a̱ttā ha̱vīṃṣi̱ praya̭tāni ba̱rhiṣyathā̭ ra̱yiṃ sarva̭vīraṃ dadhātana ||11||
tvama̭gna īḻi̱to jā̭tave̱do'vā̭ḍḍha̱vyāni̭ sura̱bhīṇi̭ kṛ̱tvī |
prādā̭: pi̱tṛbhya̭: sva̱dhayā̱ te a̭kṣanna̱ddhi tvaṃ dḙva̱ praya̭tā ha̱vīṃṣi̭ ||12||
ye ce̱ha pi̱taro̱ ye ca̱ neha yā~śca̭ vi̱dma yā~ ṷ ca̱ na pra̭vi̱dma |
tvaṃ vḙttha̱ yati̱ te jā̭tavedaḥ sva̱dhābhi̭rya̱jñaṃ sukṛ̭taṃ juṣasva ||13||
ye a̭gnida̱gdhā ye ana̭gnidagdhā̱ madhyḙ di̱vaḥ sva̱dhayā̭ mā̱daya̭nte |
tebhi̭: sva̱rāḻasṷnītime̱tāṃ ya̭thāva̱śaṃ ta̱nva̭ṃ kalpayasva ||14||
14 damano yāmāyanaḥ| agniḥ| triṣṭup,11-14 anuṣṭup|
maina̭magne̱ vi da̭ho̱ mābhi śo̭co̱ māsya̱ tvaca̭ṃ cikṣipo̱ mā śarī̭ram |
ya̱dā śṛ̱taṃ kṛ̱ṇavo̭ jātave̱do'thḙmena̱ṃ pra hi̭ṇutātpi̱tṛbhya̭: ||1||
śṛ̱taṃ ya̱dā kara̭si jātave̱do'thḙmena̱ṃ pari̭ dattātpi̱tṛbhya̭: |
ya̱dā gacchā̱tyasṷnītime̱tāmathā̭ de̱vānā̭ṃ vaśa̱nīrbha̭vāti ||2||
sūrya̱ṃ cakṣṷrgacchatu̱ vāta̭mā̱tmā dyāṃ ca̭ gaccha pṛthi̱vīṃ ca̱ dharma̭ṇā |
 a̱po vā̭ gaccha̱ yadi̱ tatra̭ te hi̱tamoṣa̭dhīṣu̱ prati̭ tiṣṭhā̱ śarī̭raiḥ ||3||
a̱jo bhā̱gastapa̭sā̱ taṃ ta̭pasva̱ taṃ tḙ śo̱cista̭patu̱ taṃ tḙ a̱rciḥ |
yāstḙ śi̱vāsta̱nvo̭ jātaveda̱stābhi̭rvahainaṃ su̱kṛtā̭mu lo̱kam ||4||
ava̭ sṛja̱ puna̭ragne pi̱tṛbhyo̱ yasta̱ āhṷta̱ścara̭ti sva̱dhābhi̭: |
āyu̱rvasā̭na̱ upa̭ vetu̱ śeṣa̱: saṃ ga̭cchatāṃ ta̱nvā̭ jātavedaḥ ||5||
yattḙ kṛ̱ṣṇaḥ śa̭ku̱na ā̭tu̱toda̭ pipī̱laḥ sa̱rpa u̱ta vā̱ śvāpa̭daḥ |
a̱gniṣṭadvi̱śvāda̭ga̱daṃ kṛ̭ṇotu̱ soma̭śca̱ yo brā̭hma̱ṇā~ ā̭vi̱veśa̭ ||6||
a̱gnervarma̱ pari̱ gobhi̭rvyayasva̱ saṃ prorṇṷṣva̱ pīva̭sā̱ meda̭sā ca |
 nettvā̭ dhṛ̱ṣṇurhara̭sā̱ jarhṛ̭ṣāṇo da̱dhṛgvi̭dha̱kṣyanpa̭rya̱ṅkhayā̭te ||7||
i̱mama̭gne cama̱saṃ mā vi ji̭hvaraḥ pri̱yo de̱vānā̭mu̱ta so̱myānā̭m |
e̱ṣa yaśca̭ma̱so dḙva̱pāna̱stasmi̭nde̱vā a̱mṛtā̭ mādayante ||8||
kra̱vyāda̭ma̱gniṃ pra hi̭ṇomi dū̱raṃ ya̱marā̭jño gacchatu ripravā̱haḥ |
i̱haivāyamita̭ro jā̱tavḙdā de̱vebhyo̭ ha̱vyaṃ va̭hatu prajā̱nan ||9||
yo a̱gniḥ kra̱vyātpra̭vi̱veśa̭ vo gṛ̱hami̱maṃ paśya̱nnita̭raṃ jā̱tavḙdasam |
taṃ ha̭rāmi pitṛya̱jñāya̭ de̱vaṃ sa gha̱rmami̭nvātpara̱me sa̱dhasthḙ ||10||
yo a̱gniḥ kra̭vya̱vāha̭naḥ pi̱tṝnyakṣa̭dṛtā̱vṛdha̭: | predṷ ha̱vyāni̭ vocati de̱vebhya̭śca pi̱tṛbhya̱ ā ||11||
u̱śanta̭stvā̱ ni dhī̭mahyu̱śanta̱: sami̭dhīmahi | u̱śannṷśa̱ta ā va̭ha pi̱tṝnha̱viṣe̱ atta̭ve ||12||
yaṃ tvama̭gne sa̱mada̭ha̱stamu̱ nirvā̭payā̱ puna̭: | ki̱yāmbvatra̭ rohatu pākadū̱rvā vya̭lkaśā ||13||
śīti̭ke̱ śīti̭kāvati̱ hlādi̭ke̱ hlādi̭kāvati | ma̱ṇḍū̱kyā̱3 su saṃ ga̭ma i̱maṃ sva1gniṃ ha̭rṣaya ||14||
14 devaśravā yāmāyanaḥ| 1-2 saraṇyūḥ,3-6 pūṣā, 7-9 sarasvatī,10-14 āpaḥ, 11-13 somo vā| triṣṭup ,13-14 anuṣṭup, 13 purastādbṛhatī vā|
tvaṣṭā̭ duhi̱tre va̭ha̱tuṃ kṛ̭ṇo̱tītī̱daṃ viśva̱ṃ bhuva̭na̱ṃ samḙti |
ya̱masya̭ mā̱tā pa̭ryu̱hyamā̭nā ma̱ho jā̱yā viva̭svato nanāśa ||1||
apā̭gūhanna̱mṛtā̱ṃ martyḙbhyaḥ kṛ̱tvī sava̭rṇāmadadu̱rviva̭svate |
u̱tāśvinā̭vabhara̱dyattadāsī̱daja̭hādu̱ dvā mi̭thu̱nā sa̭ra̱ṇyūḥ ||2||
pū̱ṣā tve̱taścyā̭vayatu̱ pra vi̱dvānana̭ṣṭapaśu̱rbhuva̭nasya go̱pāḥ |
sa tvai̱tebhya̱: pari̭ dadatpi̱tṛbhyo̱'gnirde̱vebhya̭: suvida̱triyḙbhyaḥ ||3||
āyṷrvi̱śvāyu̱: pari̭ pāsati tvā pū̱ṣā tvā̭ pātu̱ prapa̭the pu̱rastā̭t |
yatrāsa̭te su̱kṛto̱ yatra̱ te ya̱yustatra̭ tvā de̱vaḥ sa̭vi̱tā da̭dhātu ||4||
pū̱ṣemā āśā̱ anṷ veda̱ sarvā̱: so a̱smā~ abha̭yatamena neṣat |
sva̱sti̱dā āghṛ̭ṇi̱: sarva̭vī̱ro'pra̭yucchanpu̱ra ḙtu prajā̱nan ||5||
prapa̭the pa̱thāma̭janiṣṭa pū̱ṣā prapa̭the di̱vaḥ prapa̭the pṛthi̱vyāḥ |
u̱bhe a̱bhi pri̱yata̭me sa̱dhasthe̱ ā ca̱ parā̭ ca carati prajā̱nan ||6||
sara̭svatīṃ deva̱yanto̭ havante̱ sara̭svatīmadhva̱re tā̱yamā̭ne |
sara̭svatīṃ su̱kṛto̭ ahvayanta̱ sara̭svatī dā̱śuṣe̱ vārya̭ṃ dāt ||7||
sara̭svati̱ yā sa̱ratha̭ṃ ya̱yātha̭ sva̱dhābhi̭rdevi pi̱tṛbhi̱rmada̭ntī |
ā̱sadyā̱sminba̱rhiṣi̭ mādayasvā'namī̱vā iṣa̱ ā dhḙhya̱sme ||8||
sara̭svatī̱ṃ yāṃ pi̱taro̱ hava̭nte dakṣi̱ṇā ya̱jñama̭bhi̱nakṣa̭māṇāḥ |
sa̱ha̱srā̱rghami̱ḻo atra̭ bhā̱gaṃ rā̱yaspoṣa̱ṃ yaja̭māneṣu dhehi ||9||
āpo̭ a̱smānmā̱tara̭: śundhayantu ghṛ̱tena̭ no ghṛta̱pva̭: punantu |
viśva̱ṃ hi ri̱praṃ pra̱vaha̭nti de̱vīrudidā̭bhya̱: śuci̱rā pū̱ta ḙmi ||10||
dra̱psaśca̭skanda pratha̱mā~ anu̱ dyūni̱maṃ ca̱ yoni̱manu̱ yaśca̱ pūrva̭: |
sa̱mā̱naṃ yoni̱manṷ sa̱ṃcara̭ntaṃ dra̱psaṃ jṷho̱myanṷ sa̱pta hotrā̭: ||11||
yastḙ dra̱psaḥ skanda̭ti̱ yastḙ a̱ṃśurbā̱hucyṷto dhi̱ṣaṇā̭yā u̱pasthā̭t |
a̱dhva̱ryorvā̱ pari̭ vā̱ yaḥ pa̱vitrā̱ttaṃ tḙ juhomi̱ mana̭sā̱ vaṣa̭ṭkṛtam ||12||
yastḙ dra̱psaḥ ska̱nno yastḙ a̱ṃśura̱vaśca̱ yaḥ pa̱raḥ sru̱cā | a̱yaṃ de̱vo bṛha̱spati̱: saṃ taṃ si̭ñcatu̱ rādha̭se ||13||
paya̭svatī̱roṣa̭dhaya̱: paya̭svanmāma̱kaṃ vaca̭: | a̱pāṃ paya̭sva̱ditpaya̱stena̭ mā sa̱ha śṷndhata ||14
14 saṃkusuko yāmāyanaḥ| 1-4 mṛtyuḥ,5 dhātā, 6 tvaṣṭā,7-14 pitṛmedhaḥ,14 prajāpatirvā| triṣṭup , 11 prastārapaṃktiḥ, 13 jagatī 14 anuṣṭup|
para̭ṃ mṛtyo̱ anu̱ parḙhi̱ panthā̱ṃ yaste̱ sva ita̭ro deva̱yānā̭t |
cakṣṷṣmate śṛṇva̱te tḙ bravīmi̱ mā na̭: pra̱jāṃ rī̭riṣo̱ mota vī̱rān ||1||
mṛ̱tyoḥ pa̱daṃ yo̱paya̭nto̱ yadaita̱ drāghī̭ya̱ āyṷ: prata̱raṃ dadhā̭nāḥ |
ā̱pyāya̭mānāḥ pra̱jayā̱ dhanḙna śu̱ddhāḥ pū̱tā bha̭vata yajñiyāsaḥ ||2||
i̱me jī̱vā vi mṛ̱tairāva̭vṛtra̱nnabhṷ̄dbha̱drā de̱vahṷ̄tirno a̱dya |
prāñco̭ agāma nṛ̱taye̱ hasā̭ya̱ drāghī̭ya̱ āyṷ: prata̱raṃ dadhā̭nāḥ ||3||
i̱maṃ jī̱vebhya̭: pari̱dhiṃ da̭dhāmi̱ maiṣā̱ṃ nu gā̱dapa̭ro̱ artha̭me̱tam |
śa̱taṃ jī̭vantu śa̱rada̭: purū̱cīra̱ntarmṛ̱tyuṃ da̭dhatā̱ṃ parva̭tena ||4||
yathāhā̭nyanupū̱rvaṃ bhava̭nti̱ yatha̭ ṛ̱tava̭ ṛ̱tubhi̱ryanti̭ sā̱dhu |
yathā̱ na pūrva̱mapa̭ro̱ jahā̭tye̱vā dhā̭ta̱rāyṷ̄ṃṣi kalpayaiṣām ||5||
ā ro̭ha̱tāyṷrja̱rasa̭ṃ vṛṇā̱nā a̭nupū̱rvaṃ yata̭mānā̱ yati̱ ṣṭha |
i̱ha tvaṣṭā̭ su̱jani̭mā sa̱joṣā̭ dī̱rghamāyṷ: karati jī̱vasḙ vaḥ ||6||
i̱mā nārī̭ravidha̱vāḥ su̱patnī̱rāñja̭nena sa̱rpiṣā̱ saṃ vi̭śantu |
a̱na̱śravo̭'namī̱vāḥ su̱ratnā̱ ā ro̭hantu̱ jana̭yo̱ yoni̱magrḙ ||7||
udī̭rṣva nārya̱bhi jī̭valo̱kaṃ ga̱tāsṷme̱tamupa̭ śeṣa̱ ehi̭ |
ha̱sta̱grā̱bhasya̭ didhi̱ṣostave̱daṃ patyṷrjani̱tvama̱bhi saṃ ba̭bhūtha ||8||
dhanu̱rhastā̭dā̱dadā̭no mṛ̱tasyā̱'sme kṣa̱trāya̱ varca̭se̱ balā̭ya |
atrai̱va tvami̱ha va̱yaṃ su̱vīrā̱ viśvā̱: spṛdho̭ a̱bhimā̭tīrjayema ||9||
upa̭ sarpa mā̱tara̱ṃ bhūmi̭me̱tāmṷru̱vyaca̭saṃ pṛthi̱vīṃ su̱śevā̭m |
ūrṇa̭mradā yuva̱tirdakṣi̭ṇāvata e̱ṣā tvā̭ pātu̱ niṝ̭teru̱pasthā̭t ||10||
ucchva̭ñcasva pṛthivi̱ mā ni bā̭dhathāḥ sūpāya̱nāsmai̭ bhava sūpavañca̱nā |
mā̱tā pu̱traṃ yathā̭ si̱cā'bhyḙnaṃ bhūma ūrṇuhi ||11||
u̱cchvañca̭mānā pṛthi̱vī su ti̭ṣṭhatu sa̱hasra̱ṃ mita̱ upa̱ hi śraya̭ntām |
te gṛ̱hāso̭ ghṛta̱ścuto̭ bhavantu vi̱śvāhā̭smai śara̱ṇāḥ sa̱ntvatra̭ ||12||
uttḙ stabhnāmi pṛthi̱vīṃ tvatparī̱maṃ lo̱gaṃ ni̱dadha̱nmo a̱haṃ ri̭ṣam |
e̱tāṃ sthūṇā̭ṃ pi̱taro̭ dhārayantu̱ te'trā̭ ya̱maḥ sāda̭nā te minotu ||13||
pra̱tī̱cīne̱ māmaha̱nīṣvā̭: pa̱rṇami̱vā da̭dhuḥ | pra̱tīcī̭ṃ jagrabhā̱ vāca̱maśva̭ṃ raśa̱nayā̭ yathā ||14||
8 mathito yāmāyanaḥ bhṛgurvāruṇirvā, bhārgavaścyavano vā| āpaḥ gāvo vā, 1 uttarārdharcasya agnīṣomau| anuṣṭup, 6 gāyatrī |
ni va̭rtadhva̱ṃ mānṷ gātā̱'smāntsi̭ṣakta revatīḥ | agnī̭ṣomā punarvasū a̱sme dhā̭rayataṃ ra̱yim ||1||
puna̭renā̱ ni va̭rtaya̱ puna̭renā̱ nyā kṷru | indra̭ eṇā̱ ni ya̭cchatva̱gnirḙnā u̱pāja̭tu ||2||
puna̭re̱tā ni va̭rtantāma̱sminpṷṣyantu̱ gopa̭tau | i̱haivāgne̱ ni dhā̭raye̱ha ti̭ṣṭhatu̱ yā ra̱yiḥ ||3||
yanni̱yāna̱ṃ nyaya̭naṃ sa̱ṃjñāna̱ṃ yatpa̱rāya̭ṇam | ā̱varta̭naṃ ni̱varta̭na̱ṃ yo go̱pā api̱ taṃ hṷve ||4||
ya u̱dāna̱ḍvyaya̭na̱ṃ ya u̱dāna̭ṭ pa̱rāya̭ṇam | ā̱varta̭naṃ ni̱varta̭na̱mapi̭ go̱pā ni va̭rtatām ||5||
ā ni̭varta̱ ni va̭rtaya̱ puna̭rna indra̱ gā dḙhi | jī̱vābhi̭rbhunajāmahai ||6||
pari̭ vo vi̱śvato̭ dadha ū̱rjā ghṛ̱tena̱ paya̭sā | ye de̱vāḥ ke ca̭ ya̱jñiyā̱ste ra̱yyā saṃ sṛ̭jantu naḥ ||7||
ā ni̭vartana vartaya̱ ni ni̭vartana vartaya | bhūmyā̱ścata̭sraḥ pra̱diśa̱stābhya̭ enā̱ ni va̭rtaya ||8||
10 aindro vimadaḥ prājāpatyo vā, vāsukro vasukṛdvā| agniḥ| gāyatrī, 1 ekapadā virāṭ (eṣa mantra: śāntyarthaḥ) 2anuṣṭup,9 virāṭ 10 triṣṭup|
bha̱draṃ no̱ api̭ vātaya̱ mana̭: ||1||
a̱gnimī̭ḻe bhu̱jāṃ yavi̭ṣṭhaṃ śā̱sā mi̱traṃ du̱rdharī̭tum | yasya̱ dharma̱ntsva1renī̭: sapa̱ryanti̭ mā̱turūdha̭: ||2||
yamā̱sā kṛ̱panī̭ḻaṃ bhā̱sākḙtuṃ va̱rdhaya̭nti | bhrāja̭te̱ śreṇi̭dan ||3||
a̱ryo vi̱śāṃ gā̱turḙti̱ pra yadāna̭ḍdi̱vo antā̭n | ka̱vira̱bhraṃ dīdyā̭naḥ ||4||
ju̱ṣaddha̱vyā mānṷṣasyo̱rdhvasta̭sthā̱vṛbhvā̭ ya̱jñe | mi̱nvantsadma̭ pu̱ra ḙti ||5||
sa hi kṣemo̭ ha̱virya̱jñaḥ śru̱ṣṭīda̭sya gā̱turḙti | a̱gniṃ de̱vā vāśī̭mantam ||6||
ya̱jñā̱sāha̱ṃ duva̭ iṣe̱'gniṃ pūrva̭sya̱ śeva̭sya | adrḙ: sū̱numā̱yumā̭huḥ ||7||
naro̱ ye ke cā̱smadā viśvette vā̱ma ā syṷ: | a̱gniṃ ha̱viṣā̱ vardha̭ntaḥ ||8||
kṛ̱ṣṇaḥ śve̱to̭'ru̱ṣo yāmo̭ asya bra̱dhna ṛ̱jra u̱ta śoṇo̱ yaśa̭svān | hira̭ṇyarūpa̱ṃ jani̭tā jajāna ||9||
e̱vā tḙ agne vima̱do ma̭nī̱ṣāmūrjo̭ napāda̱mṛtḙbhiḥ sa̱joṣā̭: |
 gira̱ ā va̭kṣatsuma̱tīri̭yā̱na iṣa̱mūrja̭ṃ sukṣi̱tiṃ viśva̱mābhā̭: ||10||
8 aindro vimadaḥ, prājāpatyo vā, vāsukro vasukṛdvā| agniḥ| āstārapaṃktiḥ|
āgniṃ na svavṛ̭ktibhi̱rhotā̭raṃ tvā vṛṇīmahe |
ya̱jñāya̭ stī̱rṇaba̭rhiṣe̱ vi vo̱ madḙ śī̱raṃ pā̭va̱kaśo̭ciṣa̱ṃ viva̭kṣase ||1||
tvāmu̱ te svā̱bhuva̭: śu̱mbhantyaśva̭rādhasaḥ |
veti̱ tvāmṷpa̱seca̭nī̱ vi vo̱ mada̱ ṛjī̭tiragna̱ āhṷti̱rviva̭kṣase ||2||
tve dha̱rmāṇa̭ āsate ju̱hūbhi̭: siñca̱tīri̭va |
kṛ̱ṣṇā rū̱pāṇyarjṷnā̱ vi vo̱ made̱ viśvā̱ adhi̱ śriyo̭ dhiṣe̱ viva̭kṣase ||3||
yama̭gne̱ manya̭se ra̱yiṃ saha̭sāvannamartya |
tamā no̱ vāja̭sātaye̱ vi vo̱ madḙ ya̱jñeṣṷ ci̱tramā bha̭rā̱ viva̭kṣase ||4||
a̱gnirjā̱to atha̭rvaṇā vi̱dadviśvā̭ni̱ kāvyā̭ |
bhuva̭ddū̱to vi̱vasva̭to̱ vi vo̱ madḙ pri̱yo ya̱masya̱ kāmyo̱ viva̭kṣase ||5||
tvāṃ ya̱jñeṣvī̭ḻa̱te'gnḙ praya̱tya̭dhva̱re |
tvaṃ vasṷ̄ni̱ kāmyā̱ vi vo̱ made̱ viśvā̭ dadhāsi dā̱śuṣe̱ viva̭kṣase ||6||
tvāṃ ya̱jñeṣvṛ̱tvija̱ṃ cārṷmagne̱ ni ṣḙdire |
ghṛ̱tapra̭tīka̱ṃ manṷṣo̱ vi vo̱ madḙ śu̱kraṃ ceti̭ṣṭhama̱kṣabhi̱rviva̭kṣase ||7||
agnḙ śu̱kreṇa̭ śo̱ciṣo̱ru pra̭thayase bṛ̱hat |
a̱bhi̱kranda̭nvṛṣāyase̱ vi vo̱ made̱ garbha̭ṃ dadhāsi jā̱miṣu̱ viva̭kṣase ||8||
15 aindro vimadaḥ prājāpatyo vā, vāsukro vasukṛdvā| indraḥ| purastādbṛhatī 5,7,9 anuṣṭup, 15 triṣṭup |
kuha̭ śru̱ta indra̱: kasmi̭nna̱dya janḙ mi̱tro na śrṷ̄yate | ṛṣī̭ṇāṃ vā̱ yaḥ kṣaye̱ guhā̭ vā̱ carkṛ̭ṣe gi̱rā ||1||
i̱ha śru̱ta indro̭ a̱sme a̱dya stavḙ va̱jryṛcī̭ṣamaḥ | mi̱tro na yo jane̱ṣvā yaśa̭śca̱kre asā̱myā ||2||
ma̱ho yaspati̱: śava̭so̱ asā̱myā ma̱ho nṛ̱mṇasya̭ tūtu̱jiḥ | bha̱rtā vajra̭sya dhṛ̱ṣṇoḥ pi̱tā pu̱trami̭va pri̱yam ||3||
yu̱jā̱no aśvā̱ vāta̭sya̱ dhunī̭ de̱vo de̱vasya̭ vajrivaḥ | syantā̭ pa̱thā vi̱rukma̭tā sṛjā̱naḥ sto̱ṣyadhva̭naḥ ||4||
tvaṃ tyā ci̱dvāta̱syāśvāgā̭ ṛ̱jrā tmanā̱ vaha̭dhyai | yayo̭rde̱vo na martyo̭ ya̱ntā naki̭rvi̱dāyya̭: ||5||
adha̱ gmanto̱śanā̭ pṛcchate vā̱ṃ kada̭rthā na̱ ā gṛ̱ham | ā ja̭gmathuḥ parā̱kāddi̱vaśca̱ gmaśca̱ martya̭m ||6||
ā na̭ indra pṛkṣase̱'smāka̱ṃ brahmodya̭tam | tattvā̭ yācāma̱he'va̱: śuṣṇa̱ṃ yaddhannamā̭nuṣam ||7||
a̱ka̱rmā dasyṷra̱bhi no̭ ama̱ntura̱nyavra̭to̱ amā̭nuṣaḥ | tvaṃ tasyā̭mitraha̱nvadha̭rdā̱sasya̭ dambhaya ||8||
tvaṃ na̭ indra śūra̱ śūrai̭ru̱ta tvotā̭so ba̱rhaṇā̭ | pu̱ru̱trā te̱ vi pū̱rtayo̱ nava̭nta kṣo̱ṇayo̭ yathā ||9||
tvaṃ tānvṛ̭tra̱hatyḙ codayo̱ nṝnkā̭rpā̱ṇe śṷ̄ra vajrivaḥ | guhā̱ yadī̭ kavī̱nāṃ vi̱śāṃ nakṣa̭traśavasām ||10||
ma̱kṣū tā ta̭ indra dā̱nāpna̭sa ākṣā̱ṇe śṷ̄ra vajrivaḥ | yaddha̱ śuṣṇa̭sya da̱mbhayo̭ jā̱taṃ viśva̭ṃ sa̱yāva̭bhiḥ ||11||
māku̱dhrya̭gindra śūra̱ vasvī̭ra̱sme bhṷ̄vanna̱bhiṣṭa̭yaḥ | va̱yaṃva̭yaṃ ta āsāṃ su̱mne syā̭ma vajrivaḥ ||12||
a̱sme tā ta̭ indra santu sa̱tyā'hi̭ṃsantīrupa̱spṛśa̭: | vi̱dyāma̱ yāsā̱ṃ bhujo̭ dhenū̱nāṃ na va̭jrivaḥ ||13||
a̱ha̱stā yada̱padī̱ vardha̭ta̱ kṣāḥ śacī̭bhirve̱dyānā̭m | śuṣṇa̱ṃ pari̭ pradakṣi̱ṇidvi̱śvāya̭ve̱ ni śi̭śnathaḥ ||14||
pibā̭pi̱bedi̭ndra śūra̱ soma̱ṃ mā ri̭ṣaṇyo vasavāna̱ vasu̱: san |
u̱ta trā̭yasva gṛṇa̱to ma̱ghono̭ ma̱haśca̭ rā̱yo re̱vata̭skṛdhī naḥ ||15||
7 aindro vimadaḥ prājāpatyo vā, vāsukro vasukṛdvā|indraḥ| jagatīḥ 1,7 triṣṭup ,5 abhisāriṇī|
yajā̭maha̱ indra̱ṃ vajra̭dakṣiṇa̱ṃ harī̭ṇāṃ ra̱thyaṃ1 vivra̭tānām |
pra śmaśru̱ dodhṷvadū̱rdhvathā̭ bhū̱dvi senā̭bhi̱rdaya̭māno̱ vi rādha̭sā ||1||
harī̱ nva̭sya̱ yā vanḙ vi̱de vasvindro̭ ma̱ghairma̱ghavā̭ vṛtra̱hā bhṷvat |
ṛ̱bhurvāja̭ ṛbhu̱kṣāḥ pa̭tyate̱ śavo'va̭ kṣṇaumi̱ dāsa̭sya̱ nāma̭ cit ||2||
ya̱dā vajra̱ṃ hira̭ṇya̱midathā̱ ratha̱ṃ harī̱ yama̭sya̱ vaha̭to̱ vi sū̱ribhi̭: |
ā ti̭ṣṭhati ma̱ghavā̱ sana̭śruta̱ indro̱ vāja̭sya dī̱rghaśra̭vasa̱spati̭: ||3||
so ci̱nnu vṛ̱ṣṭiryū̱thyā̱3 svā sacā̱~ indra̱: śmaśrṷ̄ṇi̱ hari̭tā̱bhi prṷṣṇute |
ava̭ veti su̱kṣaya̭ṃ su̱te madhūdiddhṷ̄noti̱ vāto̱ yathā̱ vana̭m ||4||
yo vā̱cā vivā̭co mṛ̱dhravā̭caḥ pu̱rū sa̱hasrāśi̭vā ja̱ghāna̭ |
tatta̱dida̭sya̱ pauṃsya̭ṃ gṛṇīmasi pi̱teva̱ yastavi̭ṣīṃ vāvṛ̱dhe śava̭: ||5||
stoma̭ṃ ta indra vima̱dā a̭jījana̱nnapṷ̄rvyaṃ puru̱tama̭ṃ su̱dāna̭ve |
vi̱dmā hya̭sya̱ bhoja̭nami̱nasya̱ yadā pa̱śuṃ na go̱pāḥ ka̭rāmahe ||6||
māki̭rna e̱nā sa̱khyā vi yaṷṣu̱stava̭ cendra vima̱dasya̭ ca̱ ṛṣḙ: |
 vi̱dmā hi te̱ prama̭tiṃ deva jāmi̱vada̱sme tḙ santu sa̱khyā śi̱vāni̭ ||7||
6 aindro vimadaḥ, prājāpatyo vā, vāsukro vasukṛdvā| indraḥ| 4-6 aśvinau| āstārapaṃktiḥ, 4-6 anuṣṭup|
indra̱ soma̭mi̱maṃ pi̭ba̱ madhṷmantaṃ ca̱mū su̱tam | a̱sme ra̱yiṃ ni dhā̭raya̱ vi vo̱ madḙ saha̱sriṇa̭ṃ purūvaso̱ viva̭kṣase ||1||
tvāṃ ya̱jñebhi̭ru̱kthairupa̭ ha̱vyebhi̭rīmahe | śacī̭pate śacīnā̱ṃ vi vo̱ made̱ śreṣṭha̭ṃ no dhehi̱ vārya̱ṃ viva̭kṣase ||2||
yaspati̱rvāryā̭ṇā̱masi̭ ra̱dhrasya̭ codi̱tā | indra̭ stotṝ̱ṇāma̭vi̱tā vi vo̱ madḙ dvi̱ṣo na̭: pā̱hyaṃha̭so̱ viva̭kṣase ||3||
yu̱vaṃ śa̭krā māyā̱vinā̭ samī̱cī nira̭manthatam | vi̱ma̱dena̱ yadī̭ḻi̱tā nāsa̭tyā ni̱rama̭nthatam ||4||
viśvḙ de̱vā a̭kṛpanta samī̱cyorni̱ṣpata̭ntyoḥ | nāsa̭tyāvabruvande̱vāḥ puna̱rā va̭hatā̱diti̭ ||5||
madhṷmanme pa̱rāya̭ṇa̱ṃ madhṷma̱tpuna̱rāya̭nam | tā no̭ devā de̱vata̭yā yu̱vaṃ madhṷmataskṛtam ||6||
11 aindro vimadaḥ prājāpatyo vā, vāsukro vasukṛdvā| somaḥ| āstārapaṃktiḥ|
bha̱draṃ no̱ api̭ vātaya̱ mano̱ dakṣa̭mu̱ta kratṷm |
adhā̭ te sa̱khye andha̭so̱ vi vo̱ made̱ raṇa̱ngāvo̱ na yava̭se̱ viva̭kṣase ||1||
hṛ̱di̱spṛśa̭sta āsate̱ viśvḙṣu soma̱ dhāma̭su |
adhā̱ kāmā̭ i̱me mama̱ vi vo̱ made̱ vi ti̭ṣṭhante vasū̱yavo̱ viva̭kṣase ||2||
u̱ta vra̱tāni̭ soma te̱ prāhaṃ mi̭nāmi pā̱kyā̭ |
 adhā̭ pi̱teva̭ sū̱nave̱ vi vo̱ madḙ mṛ̱ḻā no̭ a̱bhi ci̭dva̱dhādviva̭kṣase ||3||
samu̱ pra ya̭nti dhī̱taya̱: sargā̭so'va̱tā~ i̭va |
kratṷṃ naḥ soma jī̱vase̱ vi vo̱ madḙ dhā̱rayā̭ cama̱sā~ i̭va̱ viva̭kṣase ||4||
tava̱ tye so̭ma̱ śakti̭bhi̱rnikā̭māso̱ vyṛ̭ṇvire |
gṛtsa̭sya̱ dhīrā̭sta̱vaso̱ vi vo̱ madḙ vra̱jaṃ goma̭ntama̱śvina̱ṃ viva̭kṣase ||5||
pa̱śuṃ na̭: soma rakṣasi puru̱trā viṣṭhi̭ta̱ṃ jaga̭t |
sa̱mākṛ̭ṇoṣi jī̱vase̱ vi vo̱ made̱ viśvā̭ sa̱mpaśya̱nbhuva̭nā̱ viva̭kṣase ||6||
tvaṃ na̭: soma vi̱śvato̭ go̱pā adā̭bhyo bhava | sedha̭ rāja̱nnapa̱ sridho̱ vi vo̱ made̱ mā no̭ du̱:śaṃsa̭ īśatā̱ viva̭kṣase ||7||
tvaṃ na̭: soma su̱kratṷrvayo̱dheyā̭ya jāgṛhi | kṣe̱tra̱vitta̭ro̱ manṷṣo̱ vi vo̱ madḙ dru̱ho na̭: pā̱hyaṃha̭so̱ viva̭kṣase ||8||
tvaṃ no̭ vṛtrahanta̱mendra̭syendo śi̱vaḥ sakhā̭ | yatsī̱ṃ hava̭nte sami̱the vi vo̱ made̱ yudhya̭mānāsto̱kasā̭tau̱ viva̭kṣase ||9||
a̱yaṃ gha̱ sa tu̱ro mada̱ indra̭sya vardhata pri̱yaḥ | a̱yaṃ ka̱kṣīva̭to ma̱ho vi vo̱ madḙ ma̱tiṃ vipra̭sya vardhaya̱dviva̭kṣase ||10||
a̱yaṃ viprā̭ya dā̱śuṣe̱ vājā̭~ iyarti̱ goma̭taḥ | a̱yaṃ sa̱ptabhya̱ ā vara̱ṃ vi vo̱ made̱ prāndhaṃ śro̱ṇaṃ ca̭ tāriṣa̱dviva̭kṣase ||11
9 aindro vimadaḥ, prājāpatyo vā, vāsukro vasukṛdvā|pūṣā| anuṣṭup ,1,4 uṣṇik|
pra hyacchā̭ manī̱ṣā spā̱rhā yanti̭ ni̱yuta̭: | pra da̱srā ni̱yudra̭thaḥ pū̱ṣā a̭viṣṭu̱ māhi̭naḥ ||1||
yasya̱ tyanma̭hi̱tvaṃ vā̱tāpya̭ma̱yaṃ jana̭: | vipra̱ ā va̭ṃsaddhī̱tibhi̱ścikḙta suṣṭutī̱nām ||2||
sa vḙda suṣṭutī̱nāmindu̱rna pū̱ṣā vṛṣā̭ | a̱bhi psura̭: pruṣāyati vra̱jaṃ na̱ ā prṷṣāyati ||3||
ma̱ṃsī̱mahi̭ tvā va̱yama̱smāka̭ṃ deva pūṣan | ma̱tī̱nāṃ ca̱ sādha̭na̱ṃ viprā̭ṇāṃ cādha̱vam ||4||
pratya̭rdhirya̱jñānā̭maśvaha̱yo rathā̭nām | ṛṣi̱: sa yo manṷrhito̱ vipra̭sya yāvayatsa̱khaḥ ||5||
ā̱dhīṣa̭māṇāyā̱: pati̭: śu̱cāyā̭śca śu̱casya̭ ca | vā̱so̱vā̱yo'vī̭nā̱mā vāsā̭ṃsi̱ marmṛ̭jat ||6||
i̱no vājā̭nā̱ṃ pati̭ri̱naḥ pṷṣṭī̱nāṃ sakhā̭ | pra śmaśrṷ harya̱to dṷ̄dho̱dvi vṛthā̱ yo adā̭bhyaḥ ||7||
ā te̱ ratha̭sya pūṣanna̱jā dhura̭ṃ vavṛtyuḥ | viśva̭syā̱rthina̱: sakhā̭ sano̱jā ana̭pacyutaḥ ||8||
a̱smāka̭mū̱rjā ratha̭ṃ pū̱ṣā a̭viṣṭu̱ māhi̭naḥ | bhuva̱dvājā̭nāṃ vṛ̱dha i̱maṃ na̭: śṛṇava̱ddhava̭m ||9||
24 aindro vasukra:| indraḥ|triṣṭup|
asa̱tsu mḙ jarita̱: sābhi̭ve̱go yatsṷnva̱te yaja̭mānāya̱ śikṣa̭m |
anā̭śīrdāma̱hama̭smi praha̱ntā sa̭tya̱dhvṛta̭ṃ vṛjinā̱yanta̭mā̱bhum ||1||
yadīda̱haṃ yu̱dhayḙ sa̱ṃnayā̱nyadḙvayūnta̱nvā̱3 śūśṷjānān |
a̱mā te̱ tumra̭ṃ vṛṣa̱bhaṃ pa̭cāni tī̱vraṃ su̱taṃ pa̭ñcada̱śaṃ ni ṣi̭ñcam ||2||
nāhaṃ taṃ vḙda̱ ya iti̱ bravī̱tyadḙvayūntsa̱mara̭ṇe jagha̱nvān |
ya̱dāvākhya̭tsa̱mara̭ṇa̱mṛghā̭va̱dādiddha̭ me vṛṣa̱bhā pra brṷvanti ||3||
yadajñā̭teṣu vṛ̱jane̱ṣvāsa̱ṃ viśvḙ sa̱to ma̱ghavā̭no ma āsan |
ji̱nāmi̱ vetkṣema̱ ā santa̭mā̱bhuṃ pra taṃ kṣi̭ṇā̱ṃ parva̭te pāda̱gṛhya̭ ||4||
na vā u̱ māṃ vṛ̱janḙ vārayante̱ na parva̭tāso̱ yada̱haṃ ma̭na̱sye |
mama̭ sva̱nātkṛ̭dhu̱karṇo̭ bhayāta e̱vedanu̱ dyūnki̱raṇa̱: samḙjāt ||5||
darśa̱nnvatra̭ śṛta̱pā~ a̭ni̱ndrānbā̭hu̱kṣada̱: śara̭ve̱ patya̭mānān |
ghṛṣṷṃ vā̱ ye ni̭ni̱duḥ sakhā̭ya̱madhyū̱ nvḙṣu pa̱vayo̭ vavṛtyuḥ ||6||
abhū̱rvaukṣī̱rvyu1 āyṷrāna̱ḍdarṣa̱nnu pūrvo̱ apa̭ro̱ nu da̭rṣat |
dve pa̱vaste̱ pari̱ taṃ na bhṷ̄to̱ yo a̱sya pā̱re raja̭so vi̱veṣa̭ ||7||
gāvo̱ yava̱ṃ prayṷtā a̱ryo a̭kṣa̱ntā a̭paśyaṃ sa̱hago̭pā̱ścara̭ntīḥ |
havā̱ ida̱ryo a̱bhita̱: samā̭ya̱nkiya̭dāsu̱ svapa̭tiśchandayāte ||8||
saṃ yadvaya̭ṃ yava̱sādo̱ janā̭nāma̱haṃ ya̱vāda̭ u̱rvajrḙ a̱ntaḥ |
atrā̭ yu̱kto̭'vasā̱tāra̭micchā̱datho̱ ayṷktaṃ yunajadvava̱nvān ||9||
atredṷ me maṃsase sa̱tyamu̱ktaṃ dvi̱pācca̱ yaccatṷṣpātsaṃsṛ̱jāni̭ |
strī̱bhiryo atra̱ vṛṣa̭ṇaṃ pṛta̱nyādayṷddho asya̱ vi bha̭jāni̱ veda̭: ||10||
yasyā̭na̱kṣā dṷhi̱tā jātvāsa̱ kastāṃ vi̱dvā~ a̱bhi ma̭nyāte a̱ndhām |
ka̱ta̱ro me̱niṃ prati̱ taṃ mṷcāte̱ ya ī̱ṃ vahā̭te̱ ya ī̭ṃ vā vare̱yāt ||11||
kiya̭tī̱ yoṣā̭ marya̱to va̭dhū̱yoḥ pari̭prītā̱ panya̭sā̱ vāryḙṇa |
bha̱drā va̱dhūrbha̭vati̱ yatsu̱peśā̭: sva̱yaṃ sā mi̱traṃ va̭nute̱ janḙ cit ||12||
pa̱tto ja̭gāra pra̱tyañca̭matti śī̱rṣṇā śira̱: prati̭ dadhau̱ varṷ̄tham |
āsī̭na ū̱rdhvāmu̱pasi̭ kṣiṇāti̱ nya̭ṅṅuttā̱nāmanvḙti̱ bhūmi̭m ||13||
bṛ̱hanna̭cchā̱yo a̭palā̱śo arvā̭ ta̱sthau mā̱tā viṣi̭to atti̱ garbha̭: |
a̱nyasyā̭ va̱tsaṃ ri̭ha̱tī mi̭māya̱ kayā̭ bhu̱vā ni da̭dhe dhe̱nurūdha̭: ||14||
sa̱pta vī̱rāso̭ adha̱rādudā̭yanna̱ṣṭotta̱rāttā̱tsama̭jagmira̱nte |
nava̭ pa̱ścātā̭tsthivi̱manta̭ āya̱ndaśa̱ prāksānu̱ vi ti̭ra̱ntyaśna̭: ||15||
da̱śā̱nāmeka̭ṃ kapi̱laṃ sa̭mā̱naṃ taṃ hi̭nvanti̱ krata̭ve̱ pāryā̭ya |
garbha̭ṃ mā̱tā sudhi̭taṃ va̱kṣaṇā̱svavḙnantaṃ tu̱ṣaya̭ntī bibharti ||16||
pīvā̭naṃ me̱ṣama̭pacanta vī̱rā nyṷptā a̱kṣā anṷ dī̱va ā̭san |
dvā dhanṷṃ bṛha̱tīma̱psva1ntaḥ pa̱vitra̭vantā carataḥ pu̱nantā̭ ||17||
vi kro̭śa̱nāso̱ viṣva̭ñca āya̱npacā̭ti̱ nemo̭ na̱hi pakṣa̭da̱rdhaḥ |
a̱yaṃ mḙ de̱vaḥ sa̭vi̱tā tadā̭ha̱ drva̭nna̱ idva̭navatsa̱rpira̭nnaḥ ||18||
apa̭śya̱ṃ grāma̱ṃ vaha̭mānamā̱rāda̭ca̱krayā̭ sva̱dhayā̱ varta̭mānam |
siṣa̭ktya̱ryaḥ pra yu̱gā janā̭nāṃ sa̱dyaḥ śi̱śnā pra̭minā̱no navī̭yān ||19||
e̱tau me̱ gāvaṷ prama̱rasya̭ yu̱ktau mo ṣu pra sḙdhī̱rmuhu̱rinma̭mandhi |
āpa̭ścidasya̱ vi na̭śa̱ntyartha̱ṃ sūra̭śca ma̱rka upa̭ro babhū̱vān ||20||
a̱yaṃ yo vajra̭: puru̱dhā vivṛ̭tto̱'vaḥ sūrya̭sya bṛha̱taḥ purī̭ṣāt |
śrava̱ ide̱nā pa̱ro a̱nyada̭sti̱ tada̭vya̱thī ja̭ri̱māṇa̭staranti ||21||
vṛ̱kṣevṛ̭kṣe̱ niya̭tā mīmaya̱dgaustato̱ vaya̱: pra pa̭tānpūru̱ṣāda̭: |
athe̱daṃ viśva̱ṃ bhuva̭naṃ bhayāta̱ indrā̭ya su̱nvadṛṣa̭ye ca̱ śikṣa̭t ||22||
de̱vānā̱ṃ mānḙ pratha̱mā a̭tiṣṭhankṛ̱ntatrā̭deṣā̱mupa̭rā̱ udā̭yan |
traya̭stapanti pṛthi̱vīma̭nū̱pā dvā bṛbṷ̄kaṃ vahata̱: purī̭ṣam ||23||
sā tḙ jī̱vātṷru̱ta tasya̭ viddhi̱ mā smai̭tā̱dṛgapa̭ gūhaḥ sama̱rye |
ā̱viḥ sva̭: kṛṇu̱te gūha̭te bu̱saṃ sa pā̱dura̭sya ni̱rṇijo̱ na mṷcyate ||24||
(12) 1 indrasnuṣā vasukrapatnī ṛṣikā, 2,6,8,10,12 indra ṛṣiḥ, 3,4,5,7,9,11 aindro vasukra: ṛṣiḥ| 2,6,8,10,12 aindro vasukro devatā, 1,3,4,5,7,9,11 indro devatā| triṣṭup|
viśvo̱ hya1nyo a̱rirā̭ja̱gāma̱ mamedaha̱ śvaśṷro̱ nā ja̭gāma |
ja̱kṣī̱yāddhā̱nā u̱ta soma̭ṃ papīyā̱tsvā̭śita̱: puna̱rasta̭ṃ jagāyāt ||1||
sa rorṷvadvṛṣa̱bhasti̱gmaśṛ̭ṅgo̱ varṣma̭ntasthau̱ vari̭ma̱nnā pṛ̭thi̱vyāḥ |
viśvḙṣvenaṃ vṛ̱janḙṣu pāmi̱ yo mḙ ku̱kṣī su̱taso̭maḥ pṛ̱ṇāti̭ ||2||
adri̭ṇā te ma̱ndina̭ indra̱ tūyā̭ntsu̱nvanti̱ somā̱npiba̭si̱ tvamḙṣām |
paca̭nti te vṛṣa̱bhā~ atsi̱ teṣā̭ṃ pṛ̱kṣeṇa̱ yanma̭ghavanhū̱yamā̭naḥ ||3||
i̱daṃ su mḙ jarita̱rā ci̭kiddhi pratī̱paṃ śāpa̭ṃ na̱dyo̭ vahanti |
lo̱pā̱śaḥ si̱ṃhaṃ pra̱tyañca̭matsāḥ kro̱ṣṭā va̭rā̱haṃ nira̭takta̱ kakṣā̭t ||4||
ka̱thā ta̭ e̱tada̱hamā ci̭keta̱ṃ gṛtsa̭sya̱ pāka̭sta̱vaso̭ manī̱ṣām |
tvaṃ no̭ vi̱dvā~ ṛ̭tu̱thā vi vo̭co̱ yamardha̭ṃ te maghavankṣe̱myā dhūḥ ||5||
e̱vā hi māṃ ta̱vasa̭ṃ va̱rdhaya̭nti di̱vaści̭nme bṛha̱ta utta̭rā̱ dhūḥ |
pu̱rū sa̱hasrā̱ ni śi̭śāmi sā̱kama̭śa̱truṃ hi mā̱ jani̭tā ja̱jāna̭ ||6||
e̱vā hi māṃ ta̱vasa̭ṃ ja̱jñuru̱graṃ karma̭nkarma̱nvṛṣa̭ṇamindra de̱vāḥ |
vadhī̭ṃ vṛ̱traṃ vajrḙṇa mandasā̱no'pa̭ vra̱jaṃ ma̭hi̱nā dā̱śuṣḙ vam ||7||
de̱vāsa̭ āyanpara̱śū~ra̭bibhra̱nvanā̭ vṛ̱ścanto̭ a̱bhi vi̱ḍbhirā̭yan |
ni su̱drvaṃ1 dadha̭to va̱kṣaṇā̭su̱ yatrā̱ kṛpī̭ṭa̱manu̱ tadda̭hanti ||8||
śa̱śaḥ kṣu̱raṃ pra̱tyañca̭ṃ jagā̱rā'dri̭ṃ lo̱gena̱ vya̭bhedamā̱rāt |
bṛ̱hanta̭ṃ cidṛha̱te ra̭ndhayāni̱ vaya̭dva̱tso vṛ̭ṣa̱bhaṃ śūśṷvānaḥ ||9||
su̱pa̱rṇa i̱tthā na̱khamā si̭ṣā̱yāva̭ruddhaḥ pari̱pada̱ṃ na si̱ṃhaḥ |
ni̱ru̱ddhaści̭nmahi̱ṣasta̱rṣyāvā̭ngo̱dhā tasmā̭ a̱yatha̭ṃ karṣade̱tat ||10||
tebhyo̭ go̱dhā a̱yatha̭ṃ karṣade̱tadye bra̱hmaṇa̭: prati̱pīya̱ntyannai̭: |
si̱ma u̱kṣṇo̭'vasṛ̱ṣṭā~ a̭danti sva̱yaṃ balā̭ni ta̱nva̭: śṛṇā̱nāḥ ||11||
e̱te śamī̭bhiḥ su̱śamī̭ abhūva̱nye hi̭nvi̱re ta̱nva1: soma̭ u̱kthaiḥ |
nṛ̱vadvada̱nnupa̭ no māhi̱ vājā̭ndi̱vi śravo̭ dadhiṣe̱ nāma̭ vī̱raḥ ||12||
8 aindro vasukra:| indraḥ|triṣṭup|
vane̱ na vā̱ yo nya̭dhāyi cā̱kañchuci̭rvā̱ṃ stomo̭ bhuraṇāvajīgaḥ |
yasyedindra̭: puru̱dinḙṣu̱ hotā̭ nṛ̱ṇāṃ naryo̱ nṛta̭maḥ kṣa̱pāvā̭n ||1||
pra tḙ a̱syā u̱ṣasa̱: prāpa̭rasyā nṛ̱tau syā̭ma̱ nṛta̭masya nṛ̱ṇām |
anṷ tri̱śoka̭: śa̱tamāva̭ha̱nnṝnkutsḙna̱ ratho̱ yo asa̭tsasa̱vān ||2||
kaste̱ mada̭ indra̱ rantyo̭ bhū̱dduro̱ giro̭ a̱bhyu1gro vi dhā̭va |
kadvāho̭ a̱rvāgupa̭ mā manī̱ṣā ā tvā̭ śakyāmupa̱maṃ rādho̱ annai̭: ||3||
kadṷ dyu̱mnami̭ndra̱ tvāva̭to̱ nṝnkayā̭ dhi̱yā ka̭rasa̱ya kanna̱ āga̭n |
mi̱tro na sa̱tya ṷrugāya bhṛ̱tyā annḙ samasya̱ yadasa̭nmanī̱ṣāḥ ||4||
prera̭ya̱ sūro̱ artha̱ṃ na pā̱raṃ ye a̭sya̱ kāma̭ṃ jani̱dhā i̭va̱ gman |
gira̭śca̱ ye tḙ tuvijāta pū̱rvīrnara̭ indra prati̱śikṣa̱ntyannai̭: ||5||
mātre̱ nu te̱ sumi̭te indra pū̱rvī dyaurma̱jmanā̭ pṛthi̱vī kāvyḙna |
varā̭ya te ghṛ̱tava̭ntaḥ su̱tāsa̱: svādma̭nbhavantu pī̱taye̱ madhṷ̄ni ||6||
ā madhvo̭ asmā asica̱nnama̭tra̱mindrā̭ya pū̱rṇaṃ sa hi sa̱tyarā̭dhāḥ |
sa vā̭vṛdhe̱ vari̭ma̱nnā pṛ̭thi̱vyā a̱bhi kratvā̱ narya̱: pauṃsyai̭śca ||7||
vyā̭na̱ḻindra̱: pṛta̭nā̱: svojā̱ āsmai̭ yatante sa̱khyāya̭ pū̱rvīḥ |
ā smā̱ ratha̱ṃ na pṛta̭nāsu tiṣṭha̱ yaṃ bha̱drayā̭ suma̱tyā co̱dayā̭se ||8||
15 kavaṣa ailūṣaḥ|āpaḥ, apāṃ na pāt vā| triṣṭup|
pra dḙva̱trā brahma̭ṇe gā̱turḙtva̱po acchā̱ mana̭so̱ na prayṷkti |
ma̱hīṃ mi̱trasya̱ varṷṇasya dhā̱siṃ pṛ̭thu̱jraya̭se rīradhā suvṛ̱ktim ||1||
adhva̭ryavo ha̱viṣma̭nto̱ hi bhū̱tā'cchā̱pa i̭tośa̱tīrṷśantaḥ |
ava̱ yāścaṣṭḙ aru̱ṇaḥ sṷpa̱rṇastamāsya̭dhvamū̱rmima̱dyā sṷhastāḥ ||2||
adhva̭ryavo̱'pa i̭tā samu̱drama̱pāṃ napā̭taṃ ha̱viṣā̭ yajadhvam |
sa vo̭ dadadū̱rmima̱dyā supṷ̄ta̱ṃ tasmai̱ soma̱ṃ madhṷmantaṃ sunota ||3||
yo a̭ni̱dhmo dīda̭yada̱psva1ntaryaṃ viprā̭sa̱ īḻa̭te adhva̱reṣṷ |
apā̭ṃ napā̱nmadhṷmatīra̱po dā̱ yābhi̱rindro̭ vāvṛ̱dhe vī̱ryā̭ya ||4||
yābhi̱: somo̱ moda̭te̱ harṣa̭te ca kalyā̱ṇībhi̭ryuva̱tibhi̱rna marya̭: |
tā a̭dhvaryo a̱po acchā̱ parḙhi̱ yadā̭si̱ñcā oṣa̭dhībhiḥ punītāt ||5||
e̱vedyūnḙ yuva̱tayo̭ namanta̱ yadī̭mu̱śannṷśa̱tīretyaccha̭ |
saṃ jā̭nate̱ mana̭sā̱ saṃ ci̭kitre'dhva̱ryavo̭ dhi̱ṣaṇāpa̭śca de̱vīḥ ||6||
yo vo̭ vṛ̱tābhyo̱ akṛ̭ṇodu lo̱kaṃ yo vo̭ ma̱hyā a̱bhiśa̭ste̱ramṷñcat |
tasmā̱ indrā̭ya̱ madhṷmantamū̱rmiṃ dḙva̱māda̭na̱ṃ pra hi̭ṇotanāpaḥ ||7||
prāsmai̭ hinota̱ madhṷmantamū̱rmiṃ garbho̱ yo va̭: sindhavo̱ madhva̱ utsa̭: |
ghṛ̱tapṛ̭ṣṭha̱mīḍya̭madhva̱reṣvā''po̭ revatīḥ śṛṇu̱tā hava̭ṃ me ||8||
taṃ si̭ndhavo matsa̱rami̭ndra̱pāna̭mū̱rmiṃ pra hḙta̱ ya u̱bhe iya̭rti |
ma̱da̱cyuta̭mauśā̱naṃ na̭bho̱jāṃ pari̭ tri̱tantṷṃ vi̱cara̭nta̱mutsa̭m ||9||
ā̱varvṛ̭tatī̱radha̱ nu dvi̱dhārā̭ goṣu̱yudho̱ na ni̭ya̱vaṃ cara̭ntīḥ |
ṛṣe̱ jani̭trī̱rbhuva̭nasya̱ patnī̭ra̱po va̭ndasva sa̱vṛdha̱: sayo̭nīḥ ||10||
hi̱notā̭ no adhva̱raṃ dḙvaya̱jyā hi̱nota̱ brahma̭ sa̱naye̱ dhanā̭nām |
ṛ̱tasya̱ yoge̱ vi ṣya̭dhva̱mūdha̭: śruṣṭī̱varī̭rbhūtanā̱smabhya̭māpaḥ ||11||
āpo̭ revatī̱: kṣaya̭thā̱ hi vasva̱: kratṷṃ ca bha̱draṃ bi̭bhṛ̱thāmṛta̭ṃ ca |
rā̱yaśca̱ stha sva̭pa̱tyasya̱ patnī̱: sara̭svatī̱ tadgṛ̭ṇa̱te vayo̭ dhāt ||12||
prati̱ yadāpo̱ adṛ̭śramāya̱tīrghṛ̱taṃ payā̭ṃsi̱ bibhra̭tī̱rmadhṷ̄ni |
a̱dhva̱ryubhi̱rmana̭sā saṃvidā̱nā indrā̭ya̱ soma̱ṃ suṣṷta̱ṃ bhara̭ntīḥ ||13||
emā a̭gmanre̱vatī̭rjī̱vadha̭nyā̱ adhva̭ryavaḥ sā̱daya̭tā sakhāyaḥ |
ni ba̱rhiṣi̭ dhattana somyāso̱'pāṃ naptrā̭ saṃvidā̱nāsa̭ enāḥ ||14||
āgma̱nnāpa̭ uśa̱tīrba̱rhiredaṃ nya̭dhva̱re a̭sadandeva̱yantī̭: |
adhva̭ryavaḥ sunu̱tendrā̭ya̱ soma̱mabhṷ̄du vaḥ su̱śakā̭ devaya̱jyā ||15||
11 kavaṣa ailūṣaḥ|viśve devāḥ| triṣṭup|
ā no̭ de̱vānā̱mupa̭ vetu̱ śaṃso̱ viśvḙbhistu̱rairava̭se̱ yaja̭traḥ |
tebhi̭rva̱yaṃ sṷṣa̱khāyo̭ bhavema̱ tara̭nto̱ viśvā̭ duri̱tā syā̭ma ||1||
pari̭ ci̱nmarto̱ dravi̭ṇaṃ mamanyādṛ̱tasya̭ pa̱thā nama̱sā vi̭vāset |
u̱ta svena̱ kratṷnā̱ saṃ va̭deta̱ śreyā̭ṃsa̱ṃ dakṣa̱ṃ mana̭sā jagṛbhyāt ||2||
adhā̭yi dhī̱tirasa̭sṛgra̱maṃśā̭stī̱rthe na da̱smamupa̭ ya̱ntyūmā̭: |
a̱bhyā̭naśma suvi̱tasya̭ śū̱ṣaṃ navḙdaso a̱mṛtā̭nāmabhūma ||3||
nitya̭ścākanyā̱tsvapa̭ti̱rdamṷ̄nā̱ yasmā̭ u de̱vaḥ sa̭vi̱tā ja̱jāna̭ |
bhago̭ vā̱ gobhi̭rarya̱mema̭najyā̱tso a̭smai̱ cārṷśchadayadu̱ta syā̭t ||4||
i̱yaṃ sā bhṷ̄yā u̱ṣasā̭miva̱ kṣā yaddha̭ kṣu̱manta̱: śava̭sā sa̱māya̭n |
a̱sya stu̱tiṃ ja̭ri̱turbhikṣa̭māṇā̱ ā na̭: śa̱gmāsa̱ upa̭ yantu̱ vājā̭: ||5||
a̱syede̱ṣā sṷma̱tiḥ pa̭prathā̱nā'bha̭vatpū̱rvyā bhūma̭nā̱ gauḥ |
a̱sya sanī̭ḻā̱ asṷrasya̱ yonaṷ samā̱na ā bhara̭ṇe̱ bibhra̭māṇāḥ ||6||
kiṃ svi̱dvana̱ṃ ka u̱ sa vṛ̱kṣa ā̭sa̱ yato̱ dyāvā̭pṛthi̱vī ni̭ṣṭata̱kṣuḥ |
sa̱ṃta̱sthā̱ne a̱jarḙ i̱taṷ̄tī̱ ahā̭ni pū̱rvīru̱ṣaso̭ jaranta ||7||
naitāva̭de̱nā pa̱ro a̱nyada̭styu̱kṣā sa dyāvā̭pṛthi̱vī bi̭bharti |
tvaca̭ṃ pa̱vitra̭ṃ kṛṇuta sva̱dhāvā̱nyadī̱ṃ sūrya̱ṃ na ha̱rito̱ vaha̭nti ||8||
ste̱go na kṣāmatyḙti pṛ̱thvīṃ miha̱ṃ na vāto̱ vi ha̭ vāti̱ bhūma̭ |
mi̱tro yatra̱ varṷṇo a̱jyamā̭no̱'gnirvane̱ na vyasṛ̭ṣṭa̱ śoka̭m ||9||
sta̱rīryatsūta̭ sa̱dyo a̱jyamā̭nā̱ vyathi̭ravya̱thīḥ kṛ̭ṇuta̱ svago̭pā |
pu̱tro yatpūrva̭: pi̱trorjani̭ṣṭa śa̱myāṃ gaurja̭gāra̱ yaddha̭ pṛ̱cchān ||10||
u̱ta kaṇva̭ṃ nṛ̱ṣada̭: pu̱tramā̭huru̱ta śyā̱vo dhana̱māda̭tta vā̱jī |
 pra kṛ̱ṣṇāya̱ ruśa̭dapinva̱todha̭ṝ̱tamatra̱ naki̭rasmā apīpet ||11||
9 kavaṣa ailūṣaḥ| indraḥ| jagatī, 6-9 triṣṭup |
pra su gmantā̭ dhiyasā̱nasya̭ sa̱kṣaṇi̭ va̱rebhi̭rva̱rā~ a̱bhi ṣu pra̱sīda̭taḥ |
a̱smāka̱mindra̭ u̱bhaya̭ṃ jujoṣati̱ yatso̱myasyāndha̭so̱ bubo̭dhati ||1||
vī̭ndra yāsi di̱vyāni̭ roca̱nā vi pārthi̭vāni̱ raja̭sā puruṣṭuta |
ye tvā̱ vaha̭nti̱ muhṷradhva̱rā~ upa̱ te su va̭nvantu vagva̱nā~ a̭rā̱dhasa̭: ||2||
tadinmḙ chantsa̱dvapṷṣo̱ vapṷṣṭaraṃ pu̱tro yajjāna̭ṃ pi̱trora̱dhīya̭ti |
jā̱yā pati̭ṃ vahati va̱gnunā̭ su̱matpu̱ṃsa idbha̱dro va̭ha̱tuḥ pari̭ṣkṛtaḥ ||3||
taditsa̱dhastha̭ma̱bhi cārṷ dīdhaya̱ gāvo̱ yacchāsa̭nvaha̱tuṃ na dhe̱nava̭: |
mā̱tā yanmantṷryū̱thasya̭ pū̱rvyā'bhi vā̱ṇasya̭ sa̱ptadhā̭tu̱rijjana̭: ||4||
pra vo'cchā̭ ririce deva̱yuṣpa̱dameko̭ ru̱drebhi̭ryāti tu̱rvaṇi̭: |
ja̱rā vā̱ yeṣva̱mṛtḙṣu dā̱vane̱ pari̭ va̱ ūmḙbhyaḥ siñcatā̱ madhṷ ||5||
ni̱dhī̱yamā̭na̱mapa̭gūḻhama̱psu pra mḙ de̱vānā̭ṃ vrata̱pā ṷvāca |
indro̭ vi̱dvā~ anu̱ hi tvā̭ ca̱cakṣa̱ tenā̱hama̭gne̱ anṷśiṣṭa̱ āgā̭m ||6||
akṣḙtravitkṣetra̱vida̱ṃ hyaprā̱ṭ sa praiti̭ kṣetra̱vidānṷśiṣṭaḥ |
e̱tadvai bha̱drama̭nu̱śāsa̭nasyo̱ta sru̱tiṃ vi̭ndatyañja̱sīnā̭m ||7||
a̱dyedu̱ prāṇī̱dama̭manni̱māhā'pī̭vṛto adhayanmā̱turūdha̭: |
emḙnamāpa jari̱mā yuvā̭na̱mahḙḻa̱nvasṷ: su̱manā̭ babhūva ||8||
e̱tāni̭ bha̱drā ka̭laśa kriyāma̱ kurṷśravaṇa̱ dada̭to ma̱ghāni̭ |
dā̱na idvo̭ maghavāna̱: so a̭stva̱yaṃ ca̱ somo̭ hṛ̱di yaṃ bibha̭rmi ||9||
9kavaṣa ailūṣaḥ| 1 viśvedevāḥ, 2-3 indraḥ, 4-5 kuruśravaṇastrāsadasyavaḥ, 6-9 upamaśravā maitrātithiḥ| 1 triṣṭup , pragāthaḥ = ( 2 bṛhatī, 3 satobṛhatī ),4-9 gāyatrī |
pra mā̭ yuyujre pra̱yujo̱ janā̭nā̱ṃ vahā̭mi sma pū̱ṣaṇa̱manta̭reṇa |
viśvḙ de̱vāso̱ adha̱ māma̭rakṣandu̱:śāsu̱rāgā̱diti̱ ghoṣa̭ āsīt ||1||
saṃ mā̭ tapantya̱bhita̭: sa̱patnī̭riva̱ parśa̭vaḥ | ni bā̭dhate̱ ama̭tirna̱gnatā̱ jasu̱rverna vḙvīyate ma̱tiḥ ||2||
mūṣo̱ na śi̱śnā vya̭danti mā̱dhya̭ sto̱tāra̭ṃ te śatakrato | sa̱kṛtsu no̭ maghavannindra mṛḻa̱yā'dhā̭ pi̱teva̭ no bhava ||3||
ku̱ru̱śrava̭ṇamāvṛṇi̱ rājā̭na̱ṃ trāsa̭dasyavam | maṃhi̭ṣṭhaṃ vā̱ghatā̱mṛṣi̭: ||4||
yasya̭ mā ha̱rito̱ rathḙ ti̱sro vaha̭nti sādhu̱yā | stavai̭ sa̱hasra̭dakṣiṇe ||5||
yasya̱ prasvā̭daso̱ gira̭ upa̱maśra̭vasaḥ pi̱tuḥ | kṣetra̱ṃ na ra̱ṇvamū̱cuṣḙ ||6||
adhi̭ putropamaśravo̱ napā̭nmitrātitherihi | pi̱tuṣṭḙ asmi vandi̱tā ||7||
yadīśī̭yā̱mṛtā̭nāmu̱ta vā̱ martyā̭nām | jīve̱dinma̱ghavā̱ mama̭ ||8||
na de̱vānā̱mati̭ vra̱taṃ śa̱tātmā̭ ca̱na jī̭vati | tathā̭ yu̱jā vi vā̭vṛte ||9||
14 kavaṣa ailūṣaḥ, akṣo maujavān vā| 1,7,9,12 akṣāḥ, 13 ṛṣiḥ, 2-6,8, 10,11,14 akṣa-kitava-nindā| triṣṭup , 7 jagatī |
prā̱ve̱pā mā̭ bṛha̱to mā̭dayanti pravāte̱jā iri̭ṇe̱ varvṛ̭tānāḥ |
soma̭syeva maujava̱tasya̭ bha̱kṣo vi̱bhīda̭ko̱ jāgṛ̭vi̱rmahya̭macchān ||1||
na mā̭ mimetha̱ na ji̭hīḻa e̱ṣā śi̱vā sakhi̭bhya u̱ta mahya̭māsīt |
a̱kṣasyā̱hamḙkapa̱rasya̭ he̱toranṷvratā̱mapa̭ jā̱yāma̭rodham ||2||
dveṣṭi̭ śva̱śrūrapa̭ jā̱yā rṷṇaddhi̱ na nā̭thi̱to vi̭ndate marḍi̱tāra̭m |
aśva̭syeva̱ jara̭to̱ vasnya̭sya̱ nāhaṃ vi̭ndāmi kita̱vasya̱ bhoga̭m ||3||
a̱nye jā̱yāṃ pari̭ mṛśantyasya̱ yasyāgṛ̭dha̱dveda̭ne vā̱jya1kṣaḥ |
pi̱tā mā̱tā bhrāta̭ra enamāhu̱rna jā̭nīmo̱ naya̭tā ba̱ddhame̱tam ||4||
yadā̱dīdhye̱ na da̭viṣāṇyebhiḥ parā̱yadbhyo'va̭ hīye̱ sakhi̭bhyaḥ |
nyṷptāśca ba̱bhravo̱ vāca̱makra̭ta̱~ emīdḙṣāṃ niṣkṛ̱taṃ jā̱riṇī̭va ||5||
sa̱bhāmḙti kita̱vaḥ pṛ̱cchamā̭no je̱ṣyāmīti̭ ta̱nvā̱3 śūśṷjānaḥ |
a̱kṣāso̭ asya̱ vi ti̭ranti̱ kāma̭ṃ prati̱dīvne̱ dadha̭ta̱ ā kṛ̱tāni̭ ||6||
a̱kṣāsa̱ ida̭ṅku̱śino̭ nito̱dino̭ ni̱kṛtvā̭na̱stapa̭nāstāpayi̱ṣṇava̭: |
ku̱mā̱radḙṣṇā̱ jaya̭taḥ puna̱rhaṇo̱ madhvā̱ sampṛ̭ktāḥ kita̱vasya̭ ba̱rhaṇā̭ ||7||
tri̱pa̱ñcā̱śaḥ krī̭ḻati̱ vrāta̭ eṣāṃ de̱va i̭va savi̱tā sa̱tyadha̭rmā |
u̱grasya̭ cinma̱nyave̱ nā na̭mante̱ rājā̭ cidebhyo̱ nama̱ itkṛ̭ṇoti ||8||
nī̱cā va̭rtanta u̱pari̭ sphurantyaha̱stāso̱ hasta̭vantaṃ sahante |
di̱vyā aṅgā̭rā̱ iri̭ṇe̱ nyṷptāḥ śī̱tāḥ santo̱ hṛda̭ya̱ṃ nirda̭hanti ||9||
jā̱yā ta̭pyate kita̱vasya̭ hī̱nā mā̱tā pu̱trasya̱ cara̭ta̱: kva̭ svit |
ṛ̱ṇā̱vā bibhya̱ddhana̭mi̱cchamā̭no̱'nyeṣā̱masta̱mupa̱ nakta̭meti ||10||
striya̭ṃ dṛ̱ṣṭvāya̭ kita̱vaṃ ta̭tāpā̱'nyeṣā̭ṃ jā̱yāṃ sukṛ̭taṃ ca̱ yoni̭m |
pū̱rvā̱hṇe aśvā̭nyuyu̱je hi ba̱bhrūntso a̱gnerantḙ vṛṣa̱laḥ pa̭pāda ||11||
yo va̭: senā̱nīrma̭ha̱to ga̱ṇasya̱ rājā̱ vrāta̭sya pratha̱mo ba̱bhūva̭ |
tasmai̭ kṛṇomi̱ na dhanā̭ ruṇadhmi̱ daśā̱haṃ prācī̱stadṛ̱taṃ va̭dāmi ||12||
a̱kṣairmā dī̭vyaḥ kṛ̱ṣimitkṛ̭ṣasva vi̱tte ra̭masva ba̱hu manya̭mānaḥ |
tatra̱ gāva̭: kitava̱ tatra̭ jā̱yā tanme̱ vi ca̭ṣṭe savi̱tāyama̱ryaḥ ||13||
mi̱traṃ kṛ̭ṇudhva̱ṃ khalṷ mṛ̱ḻatā̭ no̱ mā no̭ gho̱reṇa̭ caratā̱bhi dhṛ̱ṣṇu |
ni vo̱ nu ma̱nyurvi̭śatā̱marā̭tira̱nyo ba̭bhrū̱ṇāṃ prasi̭tau̱ nva̭stu ||14||
14 luśo dhānākaḥ| viśvedevāḥ | jagatī,13-14 triṣṭup|
abṷdhramu̱ tya indra̭vanto a̱gnayo̱ jyoti̱rbhara̭nta u̱ṣaso̱ vyṷṣṭiṣu |
ma̱hī dyāvā̭pṛthi̱vī cḙtatā̱mapo̱'dyā de̱vānā̱mava̱ ā vṛ̭ṇīmahe ||1||
di̱vaspṛ̭thi̱vyorava̱ ā vṛ̭ṇīmahe mā̱tṝntsindhū̱nparva̭tāñcharya̱ṇāva̭taḥ |
a̱nā̱gā̱stvaṃ sūrya̭mu̱ṣāsa̭mīmahe bha̱draṃ soma̭: suvā̱no a̱dyā kṛ̭ṇotu naḥ ||2||
dyāvā̭ no a̱dya pṛ̭thi̱vī anā̭gaso ma̱hī trā̭yetāṃ suvi̱tāya̭ mā̱tarā̭ |
u̱ṣā u̱cchantyapa̭ bādhatāma̱ghaṃ sva̱stya1gniṃ sa̭midhā̱namī̭mahe ||3||
i̱yaṃ na̭ u̱srā pra̭tha̱mā sṷde̱vya̭ṃ re̱vatsa̱nibhyo̭ re̱vatī̱ vyṷcchatu |
ā̱re ma̱nyuṃ dṷrvi̱datra̭sya dhīmahi sva̱stya1gniṃ sa̭midhā̱namī̭mahe ||4||
pra yāḥ sisra̭te̱ sūrya̭sya ra̱śmibhi̱rjyoti̱rbhara̭ntīru̱ṣaso̱ vyṷṣṭiṣu |
bha̱drā no̭ a̱dya śrava̭se̱ vyṷcchata sva̱stya1gniṃ sa̭midhā̱namī̭mahe ||5||
a̱na̱mī̱vā u̱ṣasa̱ ā ca̭rantu na̱ uda̱gnayo̭ jihatā̱ṃ jyoti̭ṣā bṛ̱hat |
āyṷkṣātāma̱śvinā̱ tūtṷji̱ṃ ratha̭ṃ sva̱stya1gniṃ sa̭midhā̱namī̭mahe ||6||
śreṣṭha̭ṃ no a̱dya sa̭vita̱rvarḙṇyaṃ bhā̱gamā sṷva̱ sa hi ra̭tna̱dhā asi̭ |
rā̱yo jani̭trīṃ dhi̱ṣaṇā̱mupa̭ bruve sva̱stya1gniṃ sa̭midhā̱namī̭mahe ||7||
pipa̭rtu mā̱ tadṛ̱tasya̭ pra̱vāca̭naṃ de̱vānā̱ṃ yanma̭nu̱ṣyā̱3 ama̭nmahi |
viśvā̱ idu̱srāḥ spaḻudḙti̱ sūrya̭: sva̱stya1gniṃ sa̭midhā̱namī̭mahe ||8||
a̱dve̱ṣo a̱dya ba̱rhiṣa̱: starī̭maṇi̱ grāvṇā̱ṃ yoge̱ manma̭na̱: sādha̭ īmahe |
ā̱di̱tyānā̱ṃ śarma̭ṇi̱ sthā bhṷraṇyasi sva̱stya1gniṃ sa̭midhā̱namī̭mahe ||9||
ā no̭ ba̱rhiḥ sa̭dha̱mādḙ bṛ̱haddi̱vi de̱vā~ ī̭ḻe sā̱dayā̭ sa̱pta hotṝ̭n |
indra̭ṃ mi̱traṃ varṷṇaṃ sā̱taye̱ bhaga̭ṃ sva̱stya1gniṃ sa̭midhā̱namī̭mahe ||10||
ta ā̭dityā̱ ā ga̭tā sa̱rvatā̭taye vṛ̱dhe no̭ ya̱jñama̭vatā sajoṣasaḥ |
bṛha̱spati̭ṃ pū̱ṣaṇa̭ma̱śvinā̱ bhaga̭ṃ sva̱stya1gniṃ sa̭midhā̱namī̭mahe ||11||
tanno̭ devā yacchata supravāca̱naṃ cha̱rdirā̭dityāḥ su̱bhara̭ṃ nṛ̱pāyya̭m |
paśvḙ to̱kāya̱ tana̭yāya jī̱vasḙ sva̱stya1gniṃ sa̭midhā̱namī̭mahe ||12||
viśvḙ a̱dya ma̱ruto̱ viśva̭ ū̱tī viśvḙ bhavantva̱gnaya̱: sami̭ddhāḥ |
viśvḙ no de̱vā ava̱sā ga̭mantu̱ viśva̭mastu̱ dravi̭ṇa̱ṃ vājo̭ a̱sme ||13||
yaṃ dḙvā̱so'va̭tha̱ vāja̭sātau̱ yaṃ trāya̭dhve̱ yaṃ pi̭pṛ̱thātyaṃha̭: |
yo vo̭ gopī̱the na bha̱yasya̱ veda̱ te syā̭ma de̱vavī̭taye turāsaḥ ||14||
14 luśo dhānākaḥ| viśvedevāḥ | jagatī,13-14 triṣṭup|
u̱ṣāsā̱naktā̭ bṛha̱tī su̱peśa̭sā̱ dyāvā̱kṣāmā̱ varṷṇo mi̱tro a̭rya̱mā |
indra̭ṃ huve ma̱ruta̱: parva̭tā~ a̱pa ā̭di̱tyāndyāvā̭pṛthi̱vī a̱paḥ sva̭: ||1||
dyauśca̭ naḥ pṛthi̱vī ca̱ pracḙtasa ṛ̱tāva̭rī rakṣatā̱maṃha̭so ri̱ṣaḥ |
mā dṷrvi̱datrā̱ niṝ̭tirna īśata̱ tadde̱vānā̱mavo̭ a̱dyā vṛ̭ṇīmahe ||2||
viśva̭smānno̱ adi̭tiḥ pā̱tvaṃha̭so mā̱tā mi̱trasya̱ varṷṇasya re̱vata̭: |
sva̭rva̱jjyoti̭ravṛ̱kaṃ na̭śīmahi̱ tadde̱vānā̱mavo̭ a̱dyā vṛ̭ṇīmahe ||3||
grāvā̱ vada̱nnapa̱ rakṣā̭ṃsi sedhatu du̱ṣṣvapnya̱ṃ niṝ̭ti̱ṃ viśva̭ma̱triṇa̭m |
ā̱di̱tyaṃ śarma̭ ma̱rutā̭maśīmahi̱ tadde̱vānā̱mavo̭ a̱dyā vṛ̭ṇīmahe ||4||
endro̭ ba̱rhiḥ sīda̭tu̱ pinva̭tā̱miḻā̱ bṛha̱spati̱: sāma̭bhiṝ̱kvo a̭rcatu |
su̱pra̱ke̱taṃ jī̱vase̱ manma̭ dhīmahi̱ tadde̱vānā̱mavo̭ a̱dyā vṛ̭ṇīmahe ||5||
di̱vi̱spṛśa̭ṃ ya̱jñama̱smāka̭maśvinā jī̱rādhva̭raṃ kṛṇutaṃ su̱mnami̱ṣṭayḙ |
prā̱cīna̭raśmi̱māhṷtaṃ ghṛ̱tena̱ tadde̱vānā̱mavo̭ a̱dyā vṛ̭ṇīmahe ||6||
upa̭ hvaye su̱hava̱ṃ mārṷtaṃ ga̱ṇaṃ pā̭va̱kamṛ̱ṣvaṃ sa̱khyāya̭ śa̱mbhuva̭m |
rā̱yaspoṣa̭ṃ sauśrava̱sāya̭ dhīmahi̱ tadde̱vānā̱mavo̭ a̱dyā vṛ̭ṇīmahe ||7||
a̱pāṃ perṷṃ jī̱vadha̭nyaṃ bharāmahe devā̱vya̭ṃ su̱hava̭madhvara̱śriya̭m |
su̱ra̱śmiṃ soma̭mindri̱yaṃ ya̭mīmahi̱ tadde̱vānā̱mavo̭ a̱dyā vṛ̭ṇīmahe ||8||
sa̱nema̱ tatsṷsa̱nitā̭ sa̱nitva̭bhirva̱yaṃ jī̱vā jī̱vapṷtrā̱ anā̭gasaḥ |
bra̱hma̱dviṣo̱ viṣva̱geno̭ bharerata̱ tadde̱vānā̱mavo̭ a̱dyā vṛ̭ṇīmahe ||9||
ye sthā mano̭rya̱jñiyā̱ste śṛ̭ṇotana̱ yadvo̭ devā̱ īma̭he̱ tadda̭dātana |
jaitra̱ṃ kratṷṃ rayi̱madvī̱rava̱dyaśa̱stadde̱vānā̱mavo̭ a̱dyā vṛ̭ṇīmahe ||10||
ma̱hada̱dya ma̭ha̱tāmā vṛ̭ṇīma̱he'vo̭ de̱vānā̭ṃ bṛha̱tāma̭na̱rvaṇā̭m |
yathā̱ vasṷ vī̱rajā̭ta̱ṃ naśā̭mahai̱ tadde̱vānā̱mavo̭ a̱dyā vṛ̭ṇīmahe ||11||
ma̱ho a̱gneḥ sa̭midhā̱nasya̱ śarma̱ṇyanā̭gā mi̱tre varṷṇe sva̱stayḙ |
śreṣṭhḙ syāma savi̱tuḥ savī̭mani̱ tadde̱vānā̱mavo̭ a̱dyā vṛ̭ṇīmahe ||12||
ye sa̭vi̱tuḥ sa̱tyasa̭vasya̱ viśvḙ mi̱trasya̭ vra̱te varṷṇasya de̱vāḥ |
te saubha̭gaṃ vī̱rava̱dgoma̱dapno̱ dadhā̭tana̱ dravi̭ṇaṃ ci̱trama̱sme ||13||
sa̱vi̱tā pa̱ścātā̭tsavi̱tā pu̱rastā̭tsavi̱totta̱rāttā̭tsavi̱tādha̱rāttā̭t |
sa̱vi̱tā na̭: suvatu sa̱rvatā̭tiṃ savi̱tā no̭ rāsatāṃ dī̱rghamāyṷ: ||14||
12 sauryo'bhitapāḥ| sūryaḥ| jagatī, 10 triṣṭup|
namo̭ mi̱trasya̱ varṷṇasya̱ cakṣa̭se ma̱ho de̱vāya̱ tadṛ̱taṃ sa̭paryata |
dū̱re̱dṛśḙ de̱vajā̭tāya ke̱tavḙ di̱vaspu̱trāya̱ sūryā̭ya śaṃsata ||1||
sā mā̭ sa̱tyokti̱: pari̭ pātu vi̱śvato̱ dyāvā̭ ca̱ yatra̭ ta̱tana̱nnahā̭ni ca |
viśva̭ma̱nyanni vi̭śate̱ yadeja̭ti vi̱śvāhāpo̭ vi̱śvāhodḙti̱ sūrya̭: ||2||
na te̱ adḙvaḥ pra̱divo̱ ni vā̭sate̱ yadḙta̱śebhi̭: pata̱rai ra̭tha̱ryasi̭ |
prā̱cīna̭ma̱nyadanṷ vartate̱ raja̱ uda̱nyena̱ jyoti̭ṣā yāsi sūrya ||3||
yena̭ sūrya̱ jyoti̭ṣā̱ bādha̭se̱ tamo̱ jaga̭cca̱ viśva̭mudi̱yarṣi̭ bhā̱nunā̭ |
tenā̱smadviśvā̱mani̭rā̱manā̭huti̱mapāmī̭vā̱mapa̭ du̱ṣṣvapnya̭ṃ suva ||4||
viśva̭sya̱ hi preṣi̭to̱ rakṣa̭si vra̱tamahḙḻayannu̱ccara̭si sva̱dhā anṷ |
yada̱dya tvā̭ sūryopa̱bravā̭mahai̱ taṃ no̭ de̱vā anṷ maṃsīrata̱ kratṷm ||5||
taṃ no̱ dyāvā̭pṛthi̱vī tanna̱ āpa̱ indra̭: śṛṇvantu ma̱ruto̱ hava̱ṃ vaca̭: |
mā śūnḙ bhūma̱ sūrya̭sya sa̱ṃdṛśi̭ bha̱draṃ jīva̭nto jara̱ṇāma̭śīmahi ||6||
vi̱śvāhā̭ tvā su̱mana̭saḥ su̱cakṣa̭saḥ pra̱jāva̭nto anamī̱vā anā̭gasaḥ |
u̱dyanta̭ṃ tvā mitramaho di̱vedi̭ve̱ jyogjī̱vāḥ prati̭ paśyema sūrya ||7||
mahi̱ jyoti̱rbibhra̭taṃ tvā vicakṣaṇa̱ bhāsva̭nta̱ṃ cakṣṷṣecakṣuṣe̱ maya̭: |
ā̱roha̭ntaṃ bṛha̱taḥ pāja̭sa̱spari̭ va̱yaṃ jī̱vāḥ prati̭ paśyema sūrya ||8||
yasya̭ te̱ viśvā̱ bhuva̭nāni ke̱tunā̱ pra cera̭te̱ ni ca̭ vi̱śantḙ a̱ktubhi̭: |
a̱nā̱gā̱stvena̭ harikeśa sū̱ryā'hnā̭hnā no̱ vasya̭sāvasya̱sodi̭hi ||9||
śaṃ no̭ bhava̱ cakṣa̭sā̱ śaṃ no̱ ahnā̱ śaṃ bhā̱nunā̱ śaṃ hi̱mā śaṃ ghṛ̱ṇena̭ |
yathā̱ śamadhva̱ñchamasa̭dduro̱ṇe tatsṷ̄rya̱ dravi̭ṇaṃ dhehi ci̱tram ||10||
a̱smāka̭ṃ devā u̱bhayā̭ya̱ janma̭ne̱ śarma̭ yacchata dvi̱pade̱ catṷṣpade |
a̱datpiba̭dū̱rjaya̭māna̱māśi̭ta̱ṃ tada̱sme śaṃ yora̭ra̱po da̭dhātana ||11||
yadvo̭ devāścakṛ̱ma ji̱hvayā̭ gu̱ru mana̭so vā̱ prayṷtī deva̱heḻa̭nam |
arā̭vā̱ yo no̭ a̱bhi dṷcchunā̱yate̱ tasmi̱ntadeno̭ vasavo̱ ni dhḙtana ||12||
5 muṣkavānindraḥ| indraḥ| jagatī|
a̱sminna̭ indra pṛtsu̱tau yaśa̭svati̱ śimī̭vati̱ kranda̭si̱ prāva̭ sā̱tayḙ |
yatra̱ goṣā̭tā dhṛṣi̱teṣṷ khā̱diṣu̱ viṣva̱kpata̭nti di̱dyavo̭ nṛ̱ṣāhyḙ ||1||
sa na̭: kṣu̱manta̱ṃ sada̭ne̱ vyṷ̄rṇuhi̱ goa̭rṇasaṃ ra̱yimi̭ndra śra̱vāyya̭m |
syāma̭ te̱ jaya̭taḥ śakra me̱dino̱ yathā̭ va̱yamu̱śmasi̱ tadva̭so kṛdhi ||2||
yo no̱ dāsa̱ āryo̭ vā puruṣṭu̱tā'dḙva indra yu̱dhaye̱ cikḙtati |
a̱smābhi̭ṣṭe su̱ṣahā̭: santu̱ śatra̭va̱stvayā̭ va̱yaṃ tānva̭nuyāma saṃga̱me ||3||
yo da̱bhrebhi̱rhavyo̱ yaśca̱ bhūri̭bhi̱ryo a̱bhīkḙ varivo̱vinnṛ̱ṣāhyḙ |
taṃ vi̭khā̱de sasni̭ma̱dya śru̱taṃ nara̭ma̱rvāñca̱mindra̱mava̭se karāmahe ||4||
sva̱vṛja̱ṃ hi tvāma̱hami̭ndra śu̱śravā̭nānu̱daṃ vṛ̭ṣabha radhra̱coda̭nam |
 pra mṷñcasva̱ pari̱ kutsā̭di̱hā ga̭hi̱ kimu̱ tvāvā̭nmu̱ṣkayo̭rba̱ddha ā̭sate ||5||
14 kākṣīvatī ghoṣā| aśvinau| jagatī, 14 triṣṭup|
yo vā̱ṃ pari̭jmā su̱vṛda̭śvinā̱ ratho̭ do̱ṣāmu̱ṣāso̱ havyo̭ ha̱viṣma̭tā |
śa̱śva̱tta̱māsa̱stamṷ vāmi̱daṃ va̱yaṃ pi̱turna nāma̭ su̱hava̭ṃ havāmahe ||1||
co̱daya̭taṃ sū̱nṛtā̱: pinva̭ta̱ṃ dhiya̱ utpura̭ṃdhīrīrayata̱ṃ tadṷśmasi |
ya̱śasa̭ṃ bhā̱gaṃ kṛ̭ṇutaṃ no aśvinā̱ soma̱ṃ na cārṷṃ ma̱ghava̭tsu naskṛtam ||2||
a̱mā̱jura̭ścidbhavatho yu̱vaṃ bhago̭'nā̱śości̭davi̱tārā̭pa̱masya̭ cit |
a̱ndhasya̭ cinnāsatyā kṛ̱śasya̭ cidyu̱vāmidā̭hurbhi̱ṣajā̭ ru̱tasya̭ cit ||3||
yu̱vaṃ cyavā̭naṃ sa̱naya̱ṃ yathā̱ ratha̱ṃ puna̱ryuvā̭naṃ ca̱rathā̭ya takṣathuḥ |
niṣṭau̱gryamṷ̄hathura̱dbhyaspari̱ viśvettā vā̱ṃ sava̭neṣu pra̱vācyā̭ ||4||
pu̱rā̱ṇā vā̭ṃ vī̱ryā̱3 pra bra̭vā̱ jane'tho̭ hāsathurbhi̱ṣajā̭ mayo̱bhuvā̭ |
tā vā̱ṃ nu navyā̱vava̭se karāmahe̱'yaṃ nā̭satyā̱ śrada̱riryathā̱ dadha̭t ||5||
i̱yaṃ vā̭mahve śṛṇu̱taṃ mḙ aśvinā pu̱trāyḙva pi̱tarā̱ mahya̭ṃ śikṣatam |
anā̭pi̱rajñā̭ asajā̱tyāma̭tiḥ pu̱rā tasyā̭ a̱bhiśa̭ste̱rava̭ spṛtam ||6||
yu̱vaṃ rathḙna vima̱dāya̭ śu̱ndhyuva̱ṃ nyṷ̄hathuḥ purumi̱trasya̱ yoṣa̭ṇām |
yu̱vaṃ hava̭ṃ vadhrima̱tyā a̭gacchataṃ yu̱vaṃ suṣṷtiṃ cakrathu̱: pura̭ṃdhaye ||7||
yu̱vaṃ vipra̭sya jara̱ṇāmṷpe̱yuṣa̱: puna̭: ka̱lera̭kṛṇuta̱ṃ yuva̱dvaya̭: |
yu̱vaṃ vanda̭namṛśya̱dādudṷ̄pathuryu̱vaṃ sa̱dyo vi̱śpalā̱meta̭ve kṛthaḥ ||8||
yu̱vaṃ ha̭ re̱bhaṃ vṛ̭ṣaṇā̱ guhā̭ hi̱tamudai̭rayataṃ mamṛ̱vāṃsa̭maśvinā |
yu̱vamṛ̱bīsa̭mu̱ta ta̱ptamatra̭ya̱ oma̭nvantaṃ cakrathuḥ sa̱ptava̭dhraye ||9||
yu̱vaṃ śve̱taṃ pe̱davḙ'śvi̱nāśva̭ṃ na̱vabhi̱rvājai̭rnava̱tī ca̭ vā̱jina̭m |
ca̱rkṛtya̭ṃ dadathurdrāva̱yatsa̭kha̱ṃ bhaga̱ṃ na nṛbhyo̱ havya̭ṃ mayo̱bhuva̭m ||10||
na taṃ rā̭jānāvadite̱ kuta̭śca̱na nāṃho̭ aśnoti duri̱taṃ naki̭rbha̱yam |
yama̭śvinā suhavā rudravartanī purora̱thaṃ kṛ̭ṇu̱thaḥ patnyā̭ sa̱ha ||11||
ā tena̭ yāta̱ṃ mana̭so̱ javī̭yasā̱ ratha̱ṃ yaṃ vā̭mṛ̱bhava̭śca̱krura̭śvinā |
yasya̱ yogḙ duhi̱tā jāya̭te di̱va u̱bhe aha̭nī su̱dinḙ vi̱vasva̭taḥ ||12||
tā va̱rtiryā̭taṃ ja̱yuṣā̱ vi parva̭ta̱mapi̭nvataṃ śa̱yavḙ dhe̱numa̭śvinā |
vṛka̭sya ci̱dvarti̭kāma̱ntarā̱syā̭dyu̱vaṃ śacī̭bhirgrasi̱tāma̭muñcatam ||13||
e̱taṃ vā̱ṃ stoma̭maśvināvaka̱rmāta̭kṣāma̱ bhṛga̭vo̱ na ratha̭m |
nya̭mṛkṣāma̱ yoṣa̭ṇā̱ṃ na marye̱ nitya̱ṃ na sū̱nuṃ tana̭ya̱ṃ dadhā̭nāḥ ||14||
14 kākṣīvatī ghoṣā| aśvinau| jagatī|
ratha̱ṃ yānta̱ṃ kuha̱ ko ha̭ vāṃ narā̱ prati̭ dyu̱manta̭ṃ suvi̱tāya̭ bhūṣati |
prā̱ta̱ryāvā̭ṇaṃ vi̱bhva̭ṃ vi̱śevi̭śe̱ vasto̭rvasto̱rvaha̭mānaṃ dhi̱yā śami̭ ||1||
kuha̭ sviddo̱ṣā kuha̱ vasto̭ra̱śvinā̱ kuhā̭bhipi̱tvaṃ ka̭rata̱: kuho̭ṣatuḥ |
ko vā̭ṃ śayu̱trā vi̱dhavḙva de̱vara̱ṃ marya̱ṃ na yoṣā̭ kṛṇute sa̱dhastha̱ ā ||2||
prā̱tarja̭rethe jara̱ṇeva̱ kāpa̭yā̱ vasto̭rvastoryaja̱tā ga̭cchatho gṛ̱ham |
kasya̭ dhva̱srā bha̭vatha̱: kasya̭ vā narā rājapu̱treva̱ sava̱nāva̭ gacchathaḥ ||3||
yu̱vāṃ mṛ̱geva̭ vāra̱ṇā mṛ̭ga̱ṇyavo̭ do̱ṣā vasto̭rha̱viṣā̱ ni hva̭yāmahe |
 yu̱vaṃ hotrā̭mṛtu̱thā juhva̭te na̱reṣa̱ṃ janā̭ya vahathaḥ śubhaspatī ||4||
yu̱vāṃ ha̱ ghoṣā̱ parya̭śvinā ya̱tī rājña̭ ūce duhi̱tā pṛ̱cche vā̭ṃ narā |
bhū̱taṃ me̱ ahna̭ u̱ta bhṷ̄tama̱ktave'śvā̭vate ra̱thinḙ śakta̱marva̭te ||5||
yu̱vaṃ ka̱vī ṣṭha̱: parya̭śvinā̱ ratha̱ṃ viśo̱ na kutso̭ jari̱turna̭śāyathaḥ |
yu̱vorha̱ makṣā̱ parya̭śvinā̱ madhvā̱sā bha̭rata niṣkṛ̱taṃ na yoṣa̭ṇā ||6||
yu̱vaṃ ha̭ bhu̱jyuṃ yu̱vama̭śvinā̱ vaśa̭ṃ yu̱vaṃ śi̱ñjāra̭mu̱śanā̱mupā̭rathuḥ |
yu̱vo rarā̭vā̱ pari̭ sa̱khyamā̭sate yu̱vora̱hamava̭sā su̱mnamā ca̭ke ||7||
yu̱vaṃ ha̭ kṛ̱śaṃ yu̱vama̭śvinā śa̱yuṃ yu̱vaṃ vi̱dhanta̭ṃ vi̱dhavā̭muruṣyathaḥ |
yu̱vaṃ sa̱nibhya̭: sta̱naya̭ntamaśvi̱nā'pa̭ vra̱jamṷ̄rṇuthaḥ sa̱ptāsya̭m ||8||
jani̭ṣṭa̱ yoṣā̭ pa̱taya̭tkanīna̱ko vi cārṷhanvī̱rudho̭ da̱ṃsanā̱ anṷ |
āsmai̭ rīyante niva̱neva̱ sindha̭vo̱'smā ahnḙ bhavati̱ tatpa̭titva̱nam ||9||
jī̱vaṃ rṷdanti̱ vi ma̭yante adhva̱re dī̱rghāmanu̱ prasi̭tiṃ dīdhiyu̱rnara̭: |
vā̱maṃ pi̱tṛbhyo̱ ya i̱daṃ sa̭meri̱re maya̱: pati̭bhyo̱ jana̭yaḥ pari̱ṣvajḙ ||10||
na tasya̭ vidma̱ tadu̱ ṣu pra vo̭cata̱ yuvā̭ ha̱ yadyṷva̱tyāḥ kṣeti̱ yoni̭ṣu |
pri̱yosri̭yasya vṛṣa̱bhasya̭ re̱tino̭ gṛ̱haṃ ga̭memāśvinā̱ tadṷśmasi ||11||
ā vā̭magantsuma̱tirvā̭jinīvasū̱ nya̭śvinā hṛ̱tsu kāmā̭ ayaṃsata |
abhṷ̄taṃ go̱pā mi̭thu̱nā śṷbhaspatī pri̱yā a̭rya̱mṇo duryā̭~ aśīmahi ||12||
tā ma̭ndasā̱nā manṷṣo duro̱ṇa ā dha̱ttaṃ ra̱yiṃ sa̱havī̭raṃ vaca̱syavḙ |
kṛ̱taṃ tī̱rthaṃ sṷprapā̱ṇaṃ śṷbhaspatī sthā̱ṇuṃ pa̭the̱ṣṭhāmapa̭ durma̱tiṃ ha̭tam ||13||
kva̭ svida̱dya ka̭ta̱māsva̱śvinā̭ vi̱kṣu da̱srā mā̭dayete śu̱bhaspatī̭ |
ka ī̱ṃ ni yḙme kata̱masya̭ jagmatu̱rvipra̭sya vā̱ yaja̭mānasya vā gṛ̱ham ||14||
3 suhastyo ghauṣeyaḥ| aśvinau| jagatī|
sa̱mā̱namu̱ tyaṃ pṷruhū̱tamu̱kthyaṃ1 ratha̭ṃ trica̱kraṃ sava̭nā̱ gani̭gmatam |
pari̭jmānaṃ vida̱thya̭ṃ suvṛ̱ktibhi̭rva̱yaṃ vyṷṣṭā u̱ṣaso̭ havāmahe ||1||
prā̱ta̱ryuja̭ṃ nāsa̱tyādhi̭ tiṣṭhathaḥ prāta̱ryāvā̭ṇaṃ madhu̱vāha̭na̱ṃ ratha̭m |
viśo̱ yena̱ gaccha̭tho̱ yajva̭rīrnarā kī̱reści̭dya̱jñaṃ hotṛ̭mantamaśvinā ||2||
a̱dhva̱ryuṃ vā̱ madhṷpāṇiṃ su̱hastya̭ma̱gnidha̭ṃ vā dhṛ̱tada̭kṣa̱ṃ damṷ̄nasam |
vipra̭sya vā̱ yatsava̭nāni̱ gaccha̱tho'ta̱ ā yā̭taṃ madhu̱peya̭maśvinā ||3||
11 kṛṣṇa āṅgirasaḥ| indraḥ| triṣṭup|
astḙva̱ su pra̭ta̱raṃ lāya̱masya̱nbhūṣa̭nniva̱ pra bha̭rā̱ stoma̭masmai |
vā̱cā vi̭prāstarata̱ vāca̭ma̱ryo ni rā̭maya jarita̱: soma̱ indra̭m ||1||
dohḙna̱ gāmupa̭ śikṣā̱ sakhā̭ya̱ṃ pra bo̭dhaya jaritarjā̱ramindra̭m |
kośa̱ṃ na pū̱rṇaṃ vasṷnā̱ nyṛ̭ṣṭa̱mā cyā̭vaya magha̱deyā̭ya̱ śūra̭m ||2||
kima̱ṅga tvā̭ maghavanbho̱jamā̭huḥ śiśī̱hi mā̭ śiśa̱yaṃ tvā̭ śṛṇomi |
apna̭svatī̱ mama̱ dhīra̭stu śakra vasu̱vida̱ṃ bhaga̭mi̱ndrā bha̭rā naḥ ||3||
tvāṃ janā̭ mamasa̱tyeṣvi̭ndra saṃtasthā̱nā vi hva̭yante samī̱ke |
atrā̱ yuja̭ṃ kṛṇute̱ yo ha̱viṣmā̱nnāsṷnvatā sa̱khyaṃ va̭ṣṭi̱ śūra̭: ||4||
dhana̱ṃ na sya̱ndraṃ ba̭hu̱laṃ yo a̭smai tī̱vrāntsomā̭~ āsu̱noti̱ praya̭svān |
tasmai̱ śatrṷ̄ntsu̱tukā̭nprā̱tarahno̱ ni svaṣṭrā̭nyu̱vati̱ hanti̭ vṛ̱tram ||5||
yasmi̭nva̱yaṃ da̭dhi̱mā śaṃsa̱mindre̱ yaḥ śi̱śrāya̭ ma̱ghavā̱ kāma̭ma̱sme |
ā̱rācci̱tsanbha̭yatāmasya̱ śatru̱rnya̭smai dyu̱mnā janyā̭ namantām ||6||
ā̱rācchatru̱mapa̭ bādhasva dū̱ramu̱gro yaḥ śamba̭: puruhūta̱ tena̭ |
a̱sme dhḙhi̱ yava̭ma̱dgoma̭dindra kṛ̱dhī dhiya̭ṃ jari̱tre vāja̭ratnām ||7||
pra yama̱ntarvṛ̭ṣasa̱vāso̱ agma̭ntī̱vrāḥ somā̭ bahu̱lāntā̭sa̱ indra̭m |
nāha̭ dā̱māna̭ṃ ma̱ghavā̱ ni ya̭ṃsa̱nni sṷnva̱te va̭hati̱ bhūri̭ vā̱mam ||8||
u̱ta pra̱hāma̭ti̱dīvyā̭ jayāti kṛ̱taṃ yacchva̱ghnī vi̭ci̱noti̭ kā̱le |
yo de̱vakā̭mo̱ na dhanā̭ ruṇaddhi̱ samittaṃ rā̱yā sṛ̭jati sva̱dhāvā̭n ||9||
gobhi̭ṣṭare̱māma̭tiṃ du̱revā̱ṃ yavḙna̱ kṣudha̭ṃ puruhūta̱ viśvā̭m |
va̱yaṃ rāja̭bhiḥ pratha̱mā dhanā̭nya̱smākḙna vṛ̱janḙnā jayema ||10||
bṛha̱spati̭rna̱: pari̭ pātu pa̱ścādu̱totta̭rasmā̱dadha̭rādaghā̱yoḥ |
indra̭: pu̱rastā̭du̱ta ma̭dhya̱to na̱: sakhā̱ sakhi̭bhyo̱ vari̭vaḥ kṛṇotu ||11||
11 kṛṣṇa āṅgirasaḥ| indraḥ| jagatī,10-11 triṣṭup|
acchā̭ ma̱ indra̭ṃ ma̱taya̭: sva̱rvida̭: sa̱dhrīcī̱rviśvā̭ uśa̱tīra̭nūṣata |
pari̭ ṣvajante̱ jana̭yo̱ yathā̱ pati̱ṃ marya̱ṃ na śu̱ndhyuṃ ma̱ghavā̭namū̱tayḙ ||1||
na ghā̭ tva̱drigapa̭ veti me̱ mana̱stve itkāma̭ṃ puruhūta śiśraya |
rājḙva dasma̱ ni ṣa̱do'dhi̭ ba̱rhiṣya̱smintsu somḙ'va̱pāna̭mastu te ||2||
vi̱ṣū̱vṛdindro̱ ama̭teru̱ta kṣu̱dhaḥ sa idrā̱yo ma̱ghavā̱ vasva̭ īśate |
tasyedi̱me pra̭va̱ṇe sa̱pta sindha̭vo̱ vayo̭ vardhanti vṛṣa̱bhasya̭ śu̱ṣmiṇa̭: ||3||
vayo̱ na vṛ̱kṣaṃ sṷpalā̱śamāsa̭da̱ntsomā̭sa̱ indra̭ṃ ma̱ndina̭ścamū̱ṣada̭: |
praiṣā̱manī̭ka̱ṃ śava̭sā̱ davi̭dyutadvi̱datsva1rmana̭ve̱ jyoti̱rārya̭m ||4||
kṛ̱taṃ na śva̱ghnī vi ci̭noti̱ deva̭ne sa̱ṃvarga̱ṃ yanma̱ghavā̱ sūrya̱ṃ jaya̭t |
 na tattḙ a̱nyo anṷ vī̱rya̭ṃ śaka̱nna pṷrā̱ṇo ma̭ghava̱nnota nūta̭naḥ ||5||
viśa̭ṃviśaṃ ma̱ghavā̱ parya̭śāyata̱ janā̭nā̱ṃ dhenā̭ ava̱cāka̭śa̱dvṛṣā̭ |
yasyāha̭ śa̱kraḥ sava̭neṣu̱ raṇya̭ti̱ sa tī̱vraiḥ somai̭: sahate pṛtanya̱taḥ ||6||
āpo̱ na sindhṷma̱bhi yatsa̱makṣa̭ra̱ntsomā̭sa̱ indra̭ṃ ku̱lyā i̭va hra̱dam |
vardha̭nti̱ viprā̱ maho̭ asya̱ sāda̭ne̱ yava̱ṃ na vṛ̱ṣṭirdi̱vyena̱ dānṷnā ||7||
vṛṣā̱ na kru̱ddhaḥ pa̭taya̱draja̱:svā yo a̱ryapa̭tnī̱rakṛ̭ṇodi̱mā a̱paḥ |
sa sṷnva̱te ma̱ghavā̭ jī̱radā̭na̱ve'vi̭nda̱jjyoti̱rmana̭ve ha̱viṣma̭te ||8||
ujjā̭yatāṃ para̱śurjyoti̭ṣā sa̱ha bhū̱yā ṛ̱tasya̭ su̱dughā̭ purāṇa̱vat |
vi ro̭catāmaru̱ṣo bhā̱nunā̱ śuci̱: sva1rṇa śu̱kraṃ śṷśucīta̱ satpa̭tiḥ ||9||
gobhi̭ṣṭare̱māma̭tiṃ du̱revā̱ṃ yavḙna̱ kṣudha̭ṃ puruhūta̱ viśvā̭m |
va̱yaṃ rāja̭bhiḥ pratha̱mā dhanā̭nya̱smākḙna vṛ̱janḙnā jayema ||10||
bṛha̱spati̭rna̱: pari̭ pātu pa̱ścādu̱totta̭rasmā̱dadha̭rādaghā̱yoḥ |
indra̭: pu̱rastā̭du̱ta ma̭dhya̱to na̱: sakhā̱ sakhi̭bhyo̱ vari̭vaḥ kṛṇotu ||11||
11 kṛṣṇa āṅgirasaḥ| indraḥ| jagatī,1-3,10-11 triṣṭup|
ā yā̱tvindra̱: svapa̭ti̱rmadā̭ya̱ yo dharma̭ṇā tūtujā̱nastuvi̭ṣmān |
pra̱tva̱kṣā̱ṇo ati̱ viśvā̱ sahā̭ṃsyapā̱reṇa̭ maha̱tā vṛṣṇyḙna ||1||
su̱ṣṭhāmā̱ ratha̭: su̱yamā̱ harī̭ te mi̱myakṣa̱ vajro̭ nṛpate̱ gabha̭stau |
śībha̭ṃ rājantsu̱pathā yā̭hya̱rvāṅvardhā̭ma te pa̱puṣo̱ vṛṣṇyā̭ni ||2||
endra̱vāho̭ nṛ̱pati̱ṃ vajra̭bāhumu̱gramu̱grāsa̭stavi̱ṣāsa̭ enam |
pratva̭kṣasaṃ vṛṣa̱bhaṃ sa̱tyaśṷṣma̱mema̭sma̱trā sa̭dha̱mādo̭ vahantu ||3||
e̱vā pati̭ṃ droṇa̱sāca̱ṃ sacḙtasamū̱rjaḥ ska̱mbhaṃ dha̱ruṇa̱ ā vṛ̭ṣāyase |
oja̭: kṛṣva̱ saṃ gṛ̭bhāya̱ tve apyaso̱ yathā̭ keni̱pānā̭mi̱no vṛ̱dhe ||4||
gama̭nna̱sme vasū̱nyā hi śaṃsi̭ṣaṃ svā̱śiṣa̱ṃ bhara̱mā yā̭hi so̱mina̭: |
tvamī̭śiṣe̱ sāsminnā sa̭tsi ba̱rhiṣya̭nādhṛ̱ṣyā tava̱ pātrā̭ṇi̱ dharma̭ṇā ||5||
pṛtha̱kprāya̭npratha̱mā de̱vahṷ̄ta̱yo'kṛ̭ṇvata śrava̱syā̭ni du̱ṣṭarā̭ |
na ye śe̱kurya̱jñiyā̱ṃ nāva̭mā̱ruha̭mī̱rmaiva te nya̭viśanta̱ kepa̭yaḥ ||6||
e̱vaivāpā̱gapa̭re santu dū̱ḍhyo'śvā̱ yeṣā̭ṃ du̱ryuja̭ āyuyu̱jre |
i̱tthā ye prāgupa̭re̱ santi̭ dā̱vanḙ pu̱rūṇi̱ yatra̭ va̱yunā̭ni̱ bhoja̭nā ||7||
gi̱rī~rajrā̱nreja̭mānā~ adhāraya̱ddyauḥ kra̭ndada̱ntari̭kṣāṇi kopayat |
sa̱mī̱cī̱ne dhi̱ṣaṇe̱ vi ṣka̭bhāyati̱ vṛṣṇa̭: pī̱tvā mada̭ u̱kthāni̭ śaṃsati ||8||
i̱maṃ bi̭bharmi̱ sukṛ̭taṃ te aṅku̱śaṃ yenā̭ru̱jāsi̭ maghavañchaphā̱ruja̭: |
a̱smintsu te̱ sava̭ne astvo̱kya̭ṃ su̱ta i̱ṣṭau ma̭ghavanbo̱dhyābha̭gaḥ ||9||
gobhi̭ṣṭare̱māma̭tiṃ du̱revā̱ṃ yavḙna̱ kṣudha̭ṃ puruhūta̱ viśvā̭m |
va̱yaṃ rāja̭bhiḥ pratha̱mā dhanā̭nya̱smākḙna vṛ̱janḙnā jayema ||10||
bṛha̱spati̭rna̱: pari̭ pātu pa̱ścādu̱totta̭rasmā̱dadha̭rādaghā̱yoḥ |
indra̭: pu̱rastā̭du̱ta ma̭dhya̱to na̱: sakhā̱ sakhi̭bhyo̱ vari̭vaḥ kṛṇotu ||11||
12 vatsaprirbhālandanaḥ| agniḥ| triṣṭup|
di̱vaspari̭ pratha̱maṃ ja̭jñe a̱gnira̱smaddvi̱tīya̱ṃ pari̭ jā̱tavḙdāḥ |
tṛ̱tīya̭ma̱psu nṛ̱maṇā̱ aja̭sra̱mindhā̭na enaṃ jarate svā̱dhīḥ ||1||
vi̱dmā tḙ agne tre̱dhā tra̱yāṇi̭ vi̱dmā te̱ dhāma̱ vibhṛ̭tā puru̱trā |
vi̱dmā te̱ nāma̭ para̱maṃ guhā̱ yadvi̱dmā tamutsa̱ṃ yata̭ āja̱gantha̭ ||2||
sa̱mu̱dre tvā̭ nṛ̱maṇā̭ a̱psva1ntarnṛ̱cakṣā̭ īdhe di̱vo a̭gna̱ ūdha̭n |
tṛ̱tīyḙ tvā̱ raja̭si tasthi̱vāṃsa̭ma̱pāmu̱pasthḙ mahi̱ṣā a̭vardhan ||3||
akra̭ndada̱gniḥ sta̱naya̭nniva̱ dyauḥ kṣāmā̱ reri̭hadvī̱rudha̭: sama̱ñjan |
sa̱dyo ja̭jñā̱no vi hīmi̱ddho akhya̱dā roda̭sī bhā̱nunā̭ bhātya̱ntaḥ ||4||
śrī̱ṇāmṷdā̱ro dha̱ruṇo̭ rayī̱ṇāṃ ma̭nī̱ṣāṇā̱ṃ prārpa̭ṇa̱: soma̭gopāḥ |
vasṷ: sū̱nuḥ saha̭so a̱psu rājā̱ vi bhā̱tyagra̭ u̱ṣasā̭midhā̱naḥ ||5||
viśva̭sya ke̱turbhuva̭nasya̱ garbha̱ ā roda̭sī apṛṇā̱jjāya̭mānaḥ |
vī̱ḻuṃ ci̱dadri̭mabhinatparā̱yañjanā̱ yada̱gnimaya̭janta̱ pañca̭ ||6||
u̱śikpā̭va̱ko a̭ra̱tiḥ sṷme̱dhā martḙṣva̱gnira̱mṛto̱ ni dhā̭yi |
iya̭rti dhū̱mama̭ru̱ṣaṃ bhari̭bhra̱ducchu̱kreṇa̭ śo̱ciṣā̱ dyāmina̭kṣan ||7||
dṛ̱śā̱no ru̱kma ṷrvi̱yā vya̭dyauddu̱rmarṣa̱māyṷ: śri̱ye rṷcā̱naḥ |
a̱gnira̱mṛto̭ abhava̱dvayo̭bhi̱ryadḙna̱ṃ dyaurja̱naya̭tsu̱retā̭: ||8||
yastḙ a̱dya kṛ̱ṇava̭dbhadraśoce'pū̱paṃ dḙva ghṛ̱tava̭ntamagne |
pra taṃ na̭ya prata̱raṃ vasyo̱ acchā̱'bhi su̱mnaṃ de̱vabha̭ktaṃ yaviṣṭha ||9||
ā taṃ bha̭ja sauśrava̱seṣva̭gna u̱kthaṷktha̱ ā bha̭ja śa̱syamā̭ne |
pri̱yaḥ sūryḙ pri̱yo a̱gnā bha̭vā̱tyujjā̱tena̭ bhi̱nada̱dujjani̭tvaiḥ ||10||
tvāma̭gne̱ yaja̭mānā̱ anu̱ dyūnviśvā̱ vasṷ dadhire̱ vāryā̭ṇi |
tvayā̭ sa̱ha dravi̭ṇami̱cchamā̭nā vra̱jaṃ goma̭ntamu̱śijo̱ vi va̭vruḥ ||11||
astā̭vya̱gnirna̱rāṃ su̱śevo̭ vaiśvāna̱ra ṛṣi̭bhi̱: soma̭gopāḥ |
a̱dve̱ṣe dyāvā̭pṛthi̱vī hṷvema̱ devā̭ dha̱tta ra̱yima̱sme su̱vīra̭m ||12||
10 vatsaprirbhālandanaḥ| agniḥ| triṣṭup|
pra hotā̭ jā̱to ma̱hānna̭bho̱vinnṛ̱ṣadvā̭ sīdada̱pāmu̱pasthḙ |
dadhi̱ryo dhāyi̱ sa te̱ vayā̭ṃsi ya̱ntā vasṷ̄ni vidha̱te ta̭nū̱pāḥ ||1||
i̱maṃ vi̱dhanto̭ a̱pāṃ sa̱dhasthḙ pa̱śuṃ na na̱ṣṭaṃ pa̱dairanṷ gman |
guhā̱ cata̭ntamu̱śijo̱ namo̭bhiri̱cchanto̱ dhīrā̱ bhṛga̭vo'vindan ||2||
i̱maṃ tri̱to bhūrya̭vindadi̱cchanvai̭bhūva̱so mū̱rdhanyaghnyā̭yāḥ |
sa śevṛ̭dho jā̱ta ā ha̱rmyeṣu̱ nābhi̱ryuvā̭ bhavati roca̱nasya̭ ||3||
ma̱ndraṃ hotā̭ramu̱śijo̱ namo̭bhi̱: prāñca̭ṃ ya̱jñaṃ ne̱tāra̭madhva̱rāṇā̭m |
vi̱śāma̭kṛṇvannara̱tiṃ pā̭va̱kaṃ ha̭vya̱vāha̱ṃ dadha̭to̱ mānṷṣeṣu ||4||
pra bhū̱rjaya̭ntaṃ ma̱hāṃ vi̭po̱dhāṃ mū̱rā amṷ̄raṃ pu̱rāṃ da̱rmāṇa̭m |
naya̭nto̱ garbha̭ṃ va̱nāṃ dhiya̭ṃ dhu̱rhiri̭śmaśru̱ṃ nārvā̭ṇa̱ṃ dhana̭rcam ||5||
ni pa̱styā̭su tri̱taḥ sta̭bhū̱yanpari̭vīto̱ yonaṷ sīdada̱ntaḥ |
ata̭: sa̱ṃgṛbhyā̭ vi̱śāṃ damṷ̄nā̱ vidha̭rmaṇāya̱ntrairī̭yate̱ nṝn ||6||
a̱syājarā̭so da̱māma̱ritrā̭ a̱rcaddhṷ̄māso a̱gnaya̭: pāva̱kāḥ |
śvi̱tī̱caya̭: śvā̱trāso̭ bhura̱ṇyavo̭ vana̱rṣado̭ vā̱yavo̱ na somā̭: ||7||
pra ji̱hvayā̭ bharate̱ vepo̭ a̱gniḥ pra va̱yunā̭ni̱ ceta̭sā pṛthi̱vyāḥ |
tamā̱yava̭: śu̱caya̭ntaṃ pāva̱kaṃ ma̱ndraṃ hotā̭raṃ dadhire̱ yaji̭ṣṭham ||8||
dyāvā̱ yama̱gniṃ pṛ̭thi̱vī jani̭ṣṭā̱māpa̱stvaṣṭā̱ bhṛga̭vo̱ yaṃ saho̭bhiḥ |
ī̱ḻenya̭ṃ pratha̱maṃ mā̭ta̱riśvā̭ de̱vāsta̭takṣu̱rmana̭ve̱ yaja̭tram ||9||
yaṃ tvā̭ de̱vā da̭dhi̱re ha̭vya̱vāha̭ṃ puru̱spṛho̱ mānṷṣāso̱ yaja̭tram |
sa yāma̭nnagne stuva̱te vayo̭ dhā̱: pra dḙva̱yanya̱śasa̱: saṃ hi pū̱rvīḥ ||10||
8 saptagurāṃgirasaḥ| vaikuṇṭha indraḥ| triṣṭup|
ja̱gṛ̱bhmā te̱ dakṣi̭ṇamindra̱ hasta̭ṃ vasū̱yavo̭ vasupate̱ vasṷ̄nām |
vi̱dmā hi tvā̱ gopa̭tiṃ śūra̱ gonā̭ma̱smabhya̭ṃ ci̱traṃ vṛṣa̭ṇaṃ ra̱yiṃ dā̭: ||1||
svā̱yu̱dhaṃ svava̭saṃ sunī̱thaṃ catṷ:samudraṃ dha̱ruṇa̭ṃ rayī̱ṇām |
ca̱rkṛtya̱ṃ śaṃsya̱ṃ bhūri̭vārama̱smabhya̭ṃ ci̱traṃ vṛṣa̭ṇaṃ ra̱yiṃ dā̭: ||2||
su̱brahmā̭ṇaṃ de̱vava̭ntaṃ bṛ̱hanta̭mu̱ruṃ ga̭bhī̱raṃ pṛ̱thubṷdhnamindra |
śru̱taṛ̭ṣimu̱grama̭bhimāti̱ṣāha̭ma̱smabhya̭ṃ ci̱traṃ vṛṣa̭ṇaṃ ra̱yiṃ dā̭: ||3||
sa̱nadvā̭ja̱ṃ vipra̭vīra̱ṃ tarṷtraṃ dhana̱spṛta̭ṃ śūśu̱vāṃsa̭ṃ su̱dakṣa̭m |
da̱syu̱hana̭ṃ pū̱rbhida̭mindra sa̱tyama̱smabhya̭ṃ ci̱traṃ vṛṣa̭ṇaṃ ra̱yiṃ dā̭: ||4||
aśvā̭vantaṃ ra̱thina̭ṃ vī̱rava̭ntaṃ saha̱sriṇa̭ṃ śa̱tina̱ṃ vāja̭mindra |
bha̱dravrā̭ta̱ṃ vipra̭vīraṃ sva̱rṣāma̱smabhya̭ṃ ci̱traṃ vṛṣa̭ṇaṃ ra̱yiṃ dā̭: ||5||
pra sa̱ptagṷmṛ̱tadhī̭tiṃ sume̱dhāṃ bṛha̱spati̭ṃ ma̱tiracchā̭ jigāti |
ya ā̭ṅgira̱so nama̭sopa̱sadyo̱'smabhya̭ṃ ci̱traṃ vṛṣa̭ṇaṃ ra̱yiṃ dā̭: ||6||
vanī̭vāno̱ mama̭ dū̱tāsa̱ indra̱ṃ stomā̭ścaranti suma̱tīri̭yā̱nāḥ |
hṛ̱di̱spṛśo̱ mana̭sā va̱cyamā̭nā a̱smabhya̭ṃ ci̱traṃ vṛṣa̭ṇaṃ ra̱yiṃ dā̭: ||7||
yattvā̱ yāmi̭ da̱ddhi tanna̭ indra bṛ̱hanta̱ṃ kṣaya̱masa̭ma̱ṃ janā̭nām |
a̱bhi taddyāvā̭pṛthi̱vī gṛ̭ṇītāma̱smabhya̭ṃ ci̱traṃ vṛṣa̭ṇaṃ ra̱yiṃ dā̭: ||8||
vaikuṇṭha indraḥ| indraḥ| jagatīḥ, 7, 10-11 triṣṭup|
a̱haṃ bhṷva̱ṃ vasṷnaḥ pū̱rvyaspati̭ra̱haṃ dhanā̭ni̱ saṃ ja̭yāmi̱ śaśva̭taḥ |
māṃ ha̭vante pi̱tara̱ṃ na ja̱ntavo̱'haṃ dā̱śuṣe̱ vi bha̭jāmi̱ bhoja̭nam ||1||
a̱hamindro̱ rodho̱ vakṣo̱ atha̭rvaṇastri̱tāya̱ gā a̭janaya̱mahe̱radhi̭ |
a̱haṃ dasyṷbhya̱: pari̭ nṛ̱mṇamā da̭de go̱trā śikṣa̭ndadhī̱ce mā̭ta̱riśva̭ne ||2||
mahya̱ṃ tvaṣṭā̱ vajra̭matakṣadāya̱saṃ mayi̭ de̱vāso̭'vṛja̱nnapi̱ kratṷm |
mamānī̭ka̱ṃ sūrya̭syeva du̱ṣṭara̱ṃ māmārya̭nti kṛ̱tena̱ kartvḙna ca ||3||
a̱hame̱taṃ ga̱vyaya̱maśvya̭ṃ pa̱śuṃ pṷrī̱ṣiṇa̱ṃ sāya̭kenā hira̱ṇyaya̭m |
pu̱rū sa̱hasrā̱ ni śi̭śāmi dā̱śuṣe̱ yanmā̱ somā̭sa u̱kthino̱ ama̭ndiṣuḥ ||4||
a̱hamindro̱ na parā̭ jigya̱ iddhana̱ṃ na mṛ̱tyave'va̭ tasthe̱ kadā̭ ca̱na |
 soma̱minmā̭ su̱nvanto̭ yācatā̱ vasu̱ na mḙ pūravaḥ sa̱khye ri̭ṣāthana ||5||
a̱hame̱tāñchāśva̭sato̱ dvādvendra̱ṃ ye vajra̭ṃ yu̱dhaye'kṛ̭ṇvata |
ā̱hvaya̭mānā̱~ ava̱ hanma̭nāhanaṃ dṛ̱ḻhā vada̱nnana̭masyurnama̱svina̭: ||6||
a̱bhī̱3dameka̱meko̭ asmi ni̱ṣṣāḻa̱bhī dvā kimu̱ traya̭: karanti |
khale̱ na pa̱rṣānprati̭ hanmi̱ bhūri̱ kiṃ mā̭ nindanti̱ śatra̭vo'ni̱ndrāḥ ||7||
a̱haṃ gu̱ṅgubhyo̭ atithi̱gvamiṣka̭ra̱miṣa̱ṃ na vṛ̭tra̱tura̭ṃ vi̱kṣu dhā̭rayam |
yatpa̭rṇaya̱ghna u̱ta vā̭ karañja̱he prāhaṃ ma̱he vṛ̭tra̱hatye̱ aśṷśravi ||8||
pra me̱ namī̭ sā̱pya i̱ṣe bhu̱je bhū̱dgavā̱meṣḙ sa̱khyā kṛ̭ṇuta dvi̱tā |
di̱dyuṃ yada̭sya sami̱theṣṷ ma̱ṃhaya̱mādidḙna̱ṃ śaṃsya̭mu̱kthya̭ṃ karam ||9||
pra nema̭smindadṛśe̱ somo̭ a̱ntargo̱pā nema̭mā̱vira̱sthā kṛ̭ṇoti |
sa ti̱gmaśṛ̭ṅgaṃ vṛṣa̱bhaṃ yuyṷtsandru̱hasta̭sthau bahu̱le ba̱ddho a̱ntaḥ ||10||
ā̱di̱tyānā̱ṃ vasṷ̄nāṃ ru̱driyā̭ṇāṃ de̱vo de̱vānā̱ṃ na mi̭nāmi̱ dhāma̭ |
te mā̭ bha̱drāya̱ śava̭se tatakṣu̱rapa̭rājita̱mastṛ̭ta̱maṣā̭ḻham ||11||
11 vaikuṇṭha indraḥ| indraḥ| jagatīḥ, 2-11 triṣṭup|
a̱haṃ dā̭ṃ gṛṇa̱te pūrvya̱ṃ vasva̱haṃ brahma̭ kṛṇava̱ṃ mahya̱ṃ vardha̭nam |
a̱haṃ bhṷva̱ṃ yaja̭mānasya codi̱tāya̭jvanaḥ sākṣi̱ viśva̭smi̱nbharḙ ||1||
māṃ dhu̱rindra̱ṃ nāma̭ de̱vatā̭ di̱vaśca̱ gmaścā̱pāṃ ca̭ ja̱ntava̭: |
a̱haṃ harī̱ vṛṣa̭ṇā̱ vivra̭tā ra̱ghū a̱haṃ vajra̱ṃ śava̭se dhṛ̱ṣṇvā da̭de ||2||
a̱hamatka̭ṃ ka̱vayḙ śiśnatha̱ṃ hathai̭ra̱haṃ kutsa̭māvamā̱bhirū̱tibhi̭: |
a̱haṃ śuṣṇa̭sya̱ śnathi̭tā̱ vadha̭ryama̱ṃ na yo ra̱ra ārya̱ṃ nāma̱ dasya̭ve ||3||
a̱haṃ pi̱teva̭ veta̱sū~ra̱bhiṣṭa̭ye̱ tugra̱ṃ kutsā̭ya̱ smadi̭bhaṃ ca randhayam |
a̱haṃ bhṷva̱ṃ yaja̭mānasya rā̱jani̱ pra yadbhare̱ tuja̭ye̱ na pri̱yādhṛṣḙ ||4||
a̱haṃ ra̭ndhaya̱ṃ mṛga̭yaṃ śru̱tarva̭ṇe̱ yanmāji̭hīta va̱yunā̭ ca̱nānu̱ṣak |
a̱haṃ ve̱śaṃ na̱mramā̱yavḙ'karama̱haṃ savyā̭ya̱ paḍgṛ̭bhimarandhayam ||5||
a̱haṃ sa yo nava̭vāstvaṃ bṛ̱hadra̭tha̱ṃ saṃ vṛ̱treva̱ dāsa̭ṃ vṛtra̱hārṷjam |
yadva̱rdhaya̭ntaṃ pra̱thaya̭ntamānu̱ṣagdū̱re pā̱re raja̭so roca̱nāka̭ram ||6||
a̱haṃ sūrya̭sya̱ pari̭ yāmyā̱śubhi̱: praita̱śebhi̱rvaha̭māna̱ oja̭sā |
yanmā̭ sā̱vo manṷṣa̱ āha̭ ni̱rṇija̱ ṛdha̭kkṛṣe̱ dāsa̱ṃ kṛtvya̱ṃ hathai̭: ||7||
a̱haṃ sa̭pta̱hā nahṷṣo̱ nahṷṣṭara̱: prāśrā̭vaya̱ṃ śava̭sā tu̱rvaśa̱ṃ yadṷm |
a̱haṃ nya1nyaṃ saha̭sā̱ saha̭skara̱ṃ nava̱ vrādha̭to nava̱tiṃ ca̭ vakṣayam ||8||
a̱haṃ sa̱pta sra̱vato̭ dhāraya̱ṃ vṛṣā̭ dravi̱tnva̭: pṛthi̱vyāṃ sī̱rā adhi̭ |
a̱hamarṇā̭ṃsi̱ vi ti̭rāmi su̱kratṷryu̱dhā vi̭da̱ṃ mana̭ve gā̱tumi̱ṣṭayḙ ||9||
a̱haṃ tadā̭su dhāraya̱ṃ yadā̭su̱ na de̱vaśca̱na tvaṣṭādhā̭raya̱druśa̭t |
spā̱rhaṃ gavā̱mūdha̭ssu va̱kṣaṇā̱svā madho̱rmadhu̱ śvātrya̱ṃ soma̭mā̱śira̭m ||10||
e̱vā de̱vā~ indro̭ vivye̱ nṝnpra cyau̱tnena̭ ma̱ghavā̭ sa̱tyarā̭dhāḥ |
viśvettā tḙ harivaḥ śacīvo̱'bhi tu̱rāsa̭: svayaśo gṛṇanti ||11||
7 vaikuṇṭha indraḥ| indraḥ| jagatīḥ, 3,4 abhisāriṇī, 5 triṣṭup|
pra vo̭ ma̱he manda̭mānā̱yāndha̱so'rcā̭ vi̱śvāna̭rāya viśvā̱bhuvḙ |
indra̭sya̱ yasya̱ suma̭kha̱ṃ saho̱ mahi̱ śravo̭ nṛ̱mṇaṃ ca̱ roda̭sī sapa̱ryata̭: ||1||
so ci̱nnu sakhyā̱ narya̭ i̱naḥ stu̱taśca̱rkṛtya̱ indro̱ māva̭te̱ narḙ |
viśvā̭su dhū̱rṣu vā̭ja̱kṛtyḙṣu satpate vṛ̱tre vā̱psva1bhi śṷ̄ra mandase ||2||
ke te nara̭ indra̱ ye ta̭ i̱ṣe ye tḙ su̱mnaṃ sa̭dha̱nya1miya̭kṣān |
 ke te̱ vājā̭yāsu̱ryā̭ya hinvire̱ ke a̱psu svāsū̱rvarā̭su̱ pauṃsyḙ ||3||
bhuva̱stvami̭ndra̱ brahma̭ṇā ma̱hānbhuvo̱ viśvḙṣu̱ sava̭neṣu ya̱jñiya̭: |
bhuvo̱ nṝ~ścyau̱tno viśva̭smi̱nbhare̱ jyeṣṭha̭śca̱ mantro̭ viśvacarṣaṇe ||4||
avā̱ nu ka̱ṃ jyāyā̭nya̱jñava̭naso ma̱hīṃ ta̱ omā̭trāṃ kṛ̱ṣṭayo̭ viduḥ |
aso̱ nu ka̭ma̱jaro̱ vardhā̭śca̱ viśvede̱tā sava̭nā tūtu̱mā kṛ̭ṣe ||5||
e̱tā viśvā̱ sava̭nā tūtu̱mā kṛ̭ṣe sva̱yaṃ sṷ̄no sahaso̱ yāni̭ dadhi̱ṣe |
varā̭ya te̱ pātra̱ṃ dharma̭ṇe̱ tanā̭ ya̱jño mantro̱ brahmodya̭ta̱ṃ vaca̭: ||6||
ye tḙ vipra brahma̱kṛta̭: su̱te sacā̱ vasṷ̄nāṃ ca̱ vasṷnaśca dā̱vanḙ |
pra te su̱mnasya̱ mana̭sā pa̱thā bhṷva̱nmadḙ su̱tasya̭ so̱myasyāndha̭saḥ ||7||
(9) 1,3,5,7,9devāḥ, 2,4,6,8, saucīko'gniḥ| 2,,4,6,8 devāḥ 1,3,5,7,9, agniḥ|triṣṭup|
ma̱hattadulba̱ṃ sthavi̭ra̱ṃ tadā̭sī̱dyenāvi̭ṣṭitaḥ pravi̱veśi̭thā̱paḥ |
viśvā̭ apaśyadbahu̱dhā tḙ agne̱ jāta̭vedasta̱nvo̭ de̱va eka̭: ||1||
ko mā̭ dadarśa kata̱maḥ sa de̱vo yo mḙ ta̱nvo̭ bahu̱dhā pa̱ryapa̭śyat |
kvāha̭ mitrāvaruṇā kṣiyantya̱gnerviśvā̭: sa̱midho̭ deva̱yānī̭: ||2||
aicchā̭ma tvā bahu̱dhā jā̭taveda̱: pravi̭ṣṭamagne a̱psvoṣa̭dhīṣu |
taṃ tvā̭ ya̱mo a̭cikeccitrabhāno daśāntaru̱ṣyāda̭ti̱roca̭mānam ||3||
ho̱trāda̱haṃ va̭ruṇa̱ bibhya̭dāya̱ṃ nede̱va mā̭ yu̱naja̱nnatra̭ de̱vāḥ |
tasya̭ me ta̱nvo̭ bahu̱dhā nivi̭ṣṭā e̱tamartha̱ṃ na ci̭ketā̱hama̱gniḥ ||4||
ehi̱ manṷrdeva̱yurya̱jñakā̭mo'ra̱ṃkṛtyā̱ tama̭si kṣeṣyagne |
su̱gānpa̱thaḥ kṛ̭ṇuhi deva̱yānā̱nvaha̭ ha̱vyāni̭ sumana̱syamā̭naḥ ||5||
a̱gneḥ pūrve̱ bhrāta̭ro̱ artha̭me̱taṃ ra̱thīvādhvā̭na̱manvāva̭rīvuḥ |
tasmā̭dbhi̱yā va̭ruṇa dū̱ramā̭yaṃ gau̱ro na kṣe̱pnora̭vije̱ jyāyā̭: ||6||
ku̱rmasta̱ āyṷra̱jara̱ṃ yada̭gne̱ yathā̭ yu̱kto jā̭tavedo̱ na riṣyā̭: |
athā̭ vahāsi sumana̱syamā̭no bhā̱gaṃ de̱vebhyo̭ ha̱viṣa̭: sujāta ||7||
pra̱yā̱jānmḙ anuyā̱jā~śca̱ keva̭lā̱nūrja̭svantaṃ ha̱viṣo̭ datta bhā̱gam |
ghṛ̱taṃ cā̱pāṃ purṷṣa̱ṃ cauṣa̭dhīnāma̱gneśca̭ dī̱rghamāyṷrastu devāḥ ||8||
tava̭ prayā̱jā a̭nuyā̱jāśca̱ keva̭la̱ ūrja̭svanto ha̱viṣa̭: santu bhā̱gāḥ |
 tavā̭gne ya̱jño̱3'yama̭stu̱ sarva̱stubhya̭ṃ namantāṃ pra̱diśa̱ścata̭sraḥ ||9||
6 saucīko'gniḥ| viśvedevāḥ| triṣṭup|
viśvḙ devāḥ śā̱stana̭ mā̱ yathe̱ha hotā̭ vṛ̱to ma̱navai̱ yanni̱ṣadya̭ |
pra mḙ brūta bhāga̱dheya̱ṃ yathā̭ vo̱ yena̭ pa̱thā ha̱vyamā vo̱ vahā̭ni ||1||
a̱haṃ hotā̱ nya̭sīda̱ṃ yajī̭yā̱nviśvḙ de̱vā ma̱ruto̭ mā junanti |
aha̭raharaśvi̱nādhva̭ryavaṃ vāṃ bra̱hmā sa̱midbha̭vati̱ sāhṷtirvām ||2||
a̱yaṃ yo hotā̱ kiru̱ sa ya̱masya̱ kamapyṷ̄he̱ yatsa̭ma̱ñjanti̭ de̱vāḥ |
aha̭raharjāyate mā̱simā̱syathā̭ de̱vā da̭dhire havya̱vāha̭m ||3||
māṃ de̱vā da̭dhire havya̱vāha̱mapa̭mluktaṃ ba̱hu kṛ̱cchrā cara̭ntam |
a̱gnirvi̱dvānya̱jñaṃ na̭: kalpayāti̱ pañca̭yāmaṃ tri̱vṛta̭ṃ sa̱ptata̭ntum ||4||
ā vo̭ yakṣyamṛta̱tvaṃ su̱vīra̱ṃ yathā̭ vo devā̱ vari̭va̱: karā̭ṇi |
ā bā̱hvorvajra̱mindra̭sya dheyā̱mathe̱mā viśvā̱: pṛta̭nā jayāti ||5||
trīṇi̭ śa̱tā trī sa̱hasrā̭ṇya̱gniṃ tri̱ṃśacca̭ de̱vā nava̭ cāsaparyan |
aukṣa̭nghṛ̱tairastṛ̭ṇanba̱rhira̭smā̱ ādiddhotā̭ra̱ṃ nya̭sādayanta ||6||
11 devāḥ,4-5 saucīko'gniḥ| agniḥ,4-5 devāḥ| 1-5 ,8triṣṭup , 6-7,9-11 jagatī|
yamaicchā̭ma̱ mana̭sā̱ so̱3'yamāgā̭dya̱jñasya̭ vi̱dvānparṷṣaściki̱tvān |
sa no̭ yakṣadde̱vatā̭tā̱ yajī̭yā̱nni hi ṣatsa̱danta̭ra̱: pūrvo̭ a̱smat ||1||
arā̭dhi̱ hotā̭ ni̱ṣadā̱ yajī̭yāna̱bhi prayā̭ṃsi̱ sudhi̭tāni̱ hi khyat |
yajā̭mahai ya̱jñiyā̱nhanta̭ de̱vā~ īḻā̭mahā̱ īḍyā̱~ ājyḙna ||2||
sā̱dhvīma̭karde̱vavī̭tiṃ no a̱dya ya̱jñasya̭ ji̱hvāma̭vidāma̱ guhyā̭m |
sa āyu̱rāgā̭tsura̱bhirvasā̭no bha̱drāma̭karde̱vahṷ̄tiṃ no a̱dya ||3||
tada̱dya vā̱caḥ pra̭tha̱maṃ ma̭sīya̱ yenāsṷrā~ a̱bhi de̱vā asā̭ma |
ūrjā̭da u̱ta ya̭jñiyāsa̱: pañca̭ janā̱ mama̭ ho̱traṃ jṷṣadhvam ||4||
pañca̱ janā̱ mama̭ ho̱traṃ jṷṣantā̱ṃ gojā̭tā u̱ta ye ya̱jñiyā̭saḥ |
pṛ̱thi̱vī na̱: pārthi̭vātpā̱tvaṃha̭so̱'ntari̭kṣaṃ di̱vyātpā̭tva̱smān ||5||
tantṷṃ ta̱nvanraja̭so bhā̱numanvi̭hi̱ jyoti̭ṣmataḥ pa̱tho ra̭kṣa dhi̱yā kṛ̱tān |
a̱nu̱lba̱ṇaṃ va̭yata̱ jogṷvā̱mapo̱ manṷrbhava ja̱nayā̱ daivya̱ṃ jana̭m ||6||
a̱kṣā̱naho̭ nahyatano̱ta so̭myā̱ iṣkṛ̭ṇudhvaṃ raśa̱nā ota pi̭ṃśata |
a̱ṣṭāva̭ndhuraṃ vahatā̱bhito̱ ratha̱ṃ yena̭ de̱vāso̱ ana̭yanna̱bhi pri̱yam ||7||
aśma̭nvatī rīyate̱ saṃ ra̭bhadhva̱mutti̭ṣṭhata̱ pra ta̭ratā sakhāyaḥ |
atrā̭ jahāma̱ ye asa̱nnaśḙvāḥ śi̱vānva̱yamutta̭remā̱bhi vājā̭n ||8||
tvaṣṭā̭ mā̱yā vḙda̱pasā̭ma̱pasta̭mo̱ bibhra̱tpātrā̭ deva̱pānā̭ni̱ śaṃta̭mā |
śiśī̭te nū̱naṃ pa̭ra̱śuṃ svā̭ya̱saṃ yena̭ vṛ̱ścādeta̭śo̱ brahma̭ṇa̱spati̭: ||9||
sa̱to nū̱naṃ ka̭vaya̱: saṃ śi̭śīta̱ vāśī̭bhi̱ryābhi̭ra̱mṛtā̭ya̱ takṣa̭tha |
vi̱dvāṃsa̭: pa̱dā guhyā̭ni kartana̱ yena̭ de̱vāso̭ amṛta̱tvamā̭na̱śuḥ ||10
garbhe̱ yoṣā̱mada̭dhurva̱tsamā̱sanya̭pī̱cyḙna̱ mana̭so̱ta ji̱hvayā̭ |
sa vi̱śvāhā̭ su̱manā̭ yo̱gyā a̱bhi si̭ṣā̱sani̭rvanate kā̱ra ijjiti̭m ||11
6 bṛhaduktho vāmadevyaḥ| indraḥ| triṣṭup|
tāṃ su tḙ kī̱rtiṃ ma̭ghavanmahi̱tvā yattvā̭ bhī̱te roda̭sī̱ ahva̭yetām |
prāvo̭ de̱vā~ āti̭ro̱ dāsa̱moja̭: pra̱jāyai̭ tvasyai̱ yadaśi̭kṣa indra ||1||
yadaca̭rasta̱nvā̭ vāvṛdhā̱no balā̭nīndra prabruvā̱ṇo janḙṣu |
mā̱yetsā te̱ yāni̭ yu̱ddhānyā̱hurnādya śatrṷṃ na̱nu pu̱rā vi̭vitse ||2||
ka u̱ nu tḙ mahi̱mana̭: samasyā̱'smatpūrva̱ ṛṣa̱yo'nta̭māpuḥ |
yanmā̱tara̭ṃ ca pi̱tara̭ṃ ca sā̱kamaja̭nayathāsta̱nva1: svāyā̭: ||3||
ca̱tvāri̭ te asu̱ryā̭ṇi̱ nāmā'dā̭bhyāni mahi̱ṣasya̭ santi |
tvama̱ṅga tāni̱ viśvā̭ni vitse̱ yebhi̱: karmā̭ṇi maghavañca̱kartha̭ ||4||
tvaṃ viśvā̭ dadhiṣe̱ keva̭lāni̱ yānyā̱viryā ca̱ guhā̱ vasṷ̄ni |
kāma̱minmḙ maghava̱nmā vi tā̭rī̱stvamā̭jñā̱tā tvami̭ndrāsi dā̱tā ||5||
yo ada̭dhā̱jjyoti̭ṣi̱ jyoti̭ra̱ntaryo asṛ̭ja̱nmadhṷnā̱ saṃ madhṷ̄ni |
adha̭ pri̱yaṃ śū̱ṣamindrā̭ya̱ manma̭ brahma̱kṛto̭ bṛ̱hadṷkthādavāci ||6||
8 bṛhaduktho vāmadevyaḥ| indraḥ| triṣṭup|
dū̱re tannāma̱ guhya̭ṃ parā̱cairyattvā̭ bhī̱te ahva̭yetāṃ vayo̱dhai |
uda̭stabhnāḥ pṛthi̱vīṃ dyāma̱bhīke̱ bhrātṷ: pu̱trānma̭ghavantitviṣā̱ṇaḥ ||1||
ma̱hattannāma̱ guhya̭ṃ puru̱spṛgyena̭ bhū̱taṃ ja̱nayo̱ yena̱ bhavya̭m |
pra̱tnaṃ jā̱taṃ jyoti̱ryada̭sya pri̱yaṃ pri̱yāḥ sama̭viśanta̱ pañca̭ ||2||
ā roda̭sī apṛṇā̱dota madhya̱ṃ pañca̭ de̱vā~ ṛ̭tu̱śaḥ sa̱ptasa̭pta |
catṷstriṃśatā puru̱dhā vi ca̭ṣṭe̱ sarṷ̄peṇa̱ jyoti̭ṣā̱ vivra̭tena ||3||
yadṷṣa̱ auccha̭: pratha̱mā vi̱bhānā̱maja̭nayo̱ yena̭ pu̱ṣṭasya̭ pu̱ṣṭam |
yattḙ jāmi̱tvamava̭ra̱ṃ para̭syā ma̱hanma̭ha̱tyā a̭sura̱tvameka̭m ||4||
vi̱dhuṃ da̭drā̱ṇaṃ sama̭ne bahū̱nāṃ yuvā̭na̱ṃ santa̭ṃ pali̱to ja̭gāra |
de̱vasya̭ paśya̱ kāvya̭ṃ mahi̱tvā'dyā ma̱māra̱ sa hyaḥ samā̭na ||5||
śākma̭nā śā̱ko a̭ru̱ṇaḥ sṷpa̱rṇa ā yo ma̱haḥ śūra̭: sa̱nādanī̭ḻaḥ |
yacci̱keta̭ sa̱tyamittanna mogha̱ṃ vasṷ spā̱rhamu̱ta jeto̱ta dātā̭ ||6||
aibhi̭rdade̱ vṛṣṇyā̱ pauṃsyā̭ni̱ yebhi̱raukṣa̭dvṛtra̱hatyā̭ya va̱jrī |
 ye karma̭ṇaḥ kri̱yamā̭ṇasya ma̱hna ṛ̭teka̱rmamu̱dajā̭yanta de̱vāḥ ||7||
yu̱jā karmā̭ṇi ja̱naya̭nvi̱śvaujā̭ aśasti̱hā vi̱śvama̭nāsturā̱ṣāṭ |
pī̱tvī soma̭sya di̱va ā vṛ̭dhā̱naḥ śūro̱ niryu̱dhādha̭ma̱ddasyṷ̄n ||8||
7 bṛhaduktho vāmadevyaḥ| viśvedevāḥ| triṣṭup| 4-6 jagatī|
i̱daṃ ta̱ eka̭ṃ pa̱ra ṷ̄ ta̱ eka̭ṃ tṛ̱tīyḙna̱ jyoti̭ṣā̱ saṃ vi̭śasva |
sa̱ṃveśa̭ne ta̱nva1ścārṷredhi pri̱yo de̱vānā̭ṃ para̱me ja̱nitrḙ ||1||
ta̱nūṣṭḙ vājinta̱nvaṃ1 naya̭ntī vā̱mama̱smabhya̱ṃ dhātu̱ śarma̱ tubhya̭m |
ahrṷto ma̱ho dha̱ruṇā̭ya de̱vāndi̱vī̭va̱ jyoti̱: svamā mi̭mīyāḥ ||2||
vā̱jya̭si̱ vāji̭nenā suve̱nīḥ sṷvi̱taḥ stoma̭ṃ suvi̱to diva̭ṃ gāḥ |
su̱vi̱to dharma̭ pratha̱mānṷ sa̱tyā sṷvi̱to de̱vāntsṷvi̱to'nu̱ patma̭ ||3||
ma̱hi̱mna ḙṣāṃ pi̱tara̭śca̱neśi̭re de̱vā de̱veṣva̭dadhu̱rapi̱ kratṷm |
sama̭vivyacuru̱ta yānyatvi̭ṣu̱raiṣā̭ṃ ta̱nūṣu̱ ni vi̭viśu̱: puna̭: ||4||
saho̭bhi̱rviśva̱ṃ pari̭ cakramū̱ raja̱: pūrvā̱ dhāmā̱nyami̭tā̱ mimā̭nāḥ |
ta̱nūṣu̱ viśvā̱ bhuva̭nā̱ ni yḙmire̱ prāsā̭rayanta puru̱dha pra̱jā anṷ ||5||
dvidhā̭ sū̱navo'sṷraṃ sva̱rvida̱māsthā̭payanta tṛ̱tīyḙna̱ karma̭ṇā |
svāṃ pra̱jāṃ pi̱tara̱: pitrya̱ṃ saha̱ āva̭reṣvadadhu̱stantu̱māta̭tam ||6||
nā̱vā na kṣoda̭: pra̱diśa̭: pṛthi̱vyāḥ sva̱stibhi̱rati̭ du̱rgāṇi̱ viśvā̭ |
svāṃ pra̱jāṃ bṛ̱hadṷktho mahi̱tvā''va̭reṣvadadhā̱dā parḙṣu ||7||
6 bandhu: śrutabandhurviprabandhurgaupāyanāḥ|viśvedevāḥ| gāyatrī|
mā pra gā̭ma pa̱tho va̱yaṃ mā ya̱jñādi̭ndra so̱mina̭: | mānta sthṷrno̱ arā̭tayaḥ ||1||
yo ya̱jñasya̭ pra̱sādha̭na̱stantṷrde̱veṣvāta̭taḥ | tamāhṷtaṃ naśīmahi ||2||
mano̱ nvā hṷvāmahe nārāśa̱ṃsena̱ somḙna | pi̱tṝ̱ṇāṃ ca̱ manma̭bhiḥ ||3||
ā ta̭ etu̱ mana̱: puna̱: kratve̱ dakṣā̭ya jī̱vasḙ | jyokca̱ sūrya̭ṃ dṛ̱śe ||4||
puna̭rnaḥ pitaro̱ mano̱ dadā̭tu̱ daivyo̱ jana̭: | jī̱vaṃ vrāta̭ṃ sacemahi ||5||
va̱yaṃ so̭ma vra̱te tava̱ mana̭sta̱nūṣu̱ bibhra̭taḥ | pra̱jāva̭ntaḥ sacemahi ||6||
12 bandhu: śrutabandhurviprabandhurgaupāyanāḥ|mana āvartanam| anuṣṭup|
yattḙ ya̱maṃ vai̭vasva̱taṃ mano̭ ja̱gāma̭ dūra̱kam | tatta̱ ā va̭rtayāmasī̱ha kṣayā̭ya jī̱vasḙ ||1||
yatte̱ diva̱ṃ yatpṛ̭thi̱vīṃ mano̭ ja̱gāma̭ dūra̱kam | tatta̱ ā va̭rtayāmasī̱ha kṣayā̭ya jī̱vasḙ ||2||
yatte̱ bhūmi̱ṃ catṷrbhṛṣṭi̱ṃ mano̭ ja̱gāma̭ dūra̱kam | tatta̱ ā va̭rtayāmasī̱ha kṣayā̭ya jī̱vasḙ ||3||
yatte̱ cata̭sraḥ pra̱diśo̱ mano̭ ja̱gāma̭ dūra̱kam | tatta̱ ā va̭rtayāmasī̱ha kṣayā̭ya jī̱vasḙ ||4||
yattḙ samu̱drama̭rṇa̱vaṃ mano̭ ja̱gāma̭ dūra̱kam | tatta̱ ā va̭rtayāmasī̱ha kṣayā̭ya jī̱vasḙ ||5||
yatte̱ marī̭cīḥ pra̱vato̱ mano̭ ja̱gāma̭ dūra̱kam | tatta̱ ā va̭rtayāmasī̱ha kṣayā̭ya jī̱vasḙ ||6||
yattḙ a̱po yadoṣa̭dhī̱rmano̭ ja̱gāma̭ dūra̱kam | tatta̱ ā va̭rtayāmasī̱ha kṣayā̭ya jī̱vasḙ ||7||
yatte̱ sūrya̱ṃ yadu̱ṣasa̱ṃ mano̭ ja̱gāma̭ dūra̱kam | tatta̱ ā va̭rtayāmasī̱ha kṣayā̭ya jī̱vasḙ ||8||
yatte̱ parva̭tānbṛha̱to mano̭ ja̱gāma̭ dūra̱kam | tatta̱ ā va̭rtayāmasī̱ha kṣayā̭ya jī̱vasḙ ||9||
yatte̱ viśva̭mi̱daṃ jaga̱nmano̭ ja̱gāma̭ dūra̱kam | tatta̱ ā va̭rtayāmasī̱ha kṣayā̭ya jī̱vasḙ ||10||
yatte̱ parā̭: parā̱vato̱ mano̭ ja̱gāma̭ dūra̱kam | tatta̱ ā va̭rtayāmasī̱ha kṣayā̭ya jī̱vasḙ ||11||
yattḙ bhū̱taṃ ca̱ bhavya̭ṃ ca̱ mano̭ ja̱gāma̭ dūra̱kam | tatta̱ ā va̭rtayāmasī̱ha kṣayā̭ya jī̱vasḙ ||12||
10 bandhu śrutabandhurviprabandhurgaupāyanāḥ|1-3 nirṛtiḥ,4 nirṛtiḥ somaśca, 5-6asunītiḥ, 7 pṛthivī-dvayantarikṣa-soma-pūṣa-pathyā-svastayaḥ,8-10 dyāvāpṛthivī, 10 (pūrvārdhasya) indra- dyāvāpṛthivyaḥ| triṣṭup , 8 paṃktiḥ,9 mahāpaṃktiḥ, 10 paṃktyuttarā|
pra tā̱ryāyṷ: prata̱raṃ navī̭ya̱: sthātā̭reva̱ kratṷmatā̱ ratha̭sya |
adha̱ cyavā̭na̱ utta̭vī̱tyartha̭ṃ parāta̱raṃ su niṝ̭tirjihītām ||1||
sāma̱nnu rā̱ye ni̭dhi̱mannvanna̱ṃ karā̭mahe̱ su pṷru̱dha śravā̭ṃsi |
tā no̱ viśvā̭ni jari̱tā ma̭mattu parāta̱raṃ su niṝ̭tirjihītām ||2||
a̱bhī ṣva1ryaḥ pauṃsyai̭rbhavema̱ dyaurna bhūmi̭ṃ gi̱rayo̱ nājrā̭n |
tā no̱ viśvā̭ni jari̱tā ci̭keta parāta̱raṃ su niṝ̭tirjihītām ||3||
mo ṣu ṇa̭: soma mṛ̱tyave̱ parā̭ dā̱: paśyḙma̱ nu sūrya̭mu̱ccara̭ntam |
dyubhi̭rhi̱to ja̭ri̱mā sū no̭ astu parāta̱raṃ su niṝ̭tirjihītām ||4||
asṷnīte̱ mano̭ a̱smāsṷ dhāraya jī̱vāta̭ve̱ su pra ti̭rā na̱ āyṷ: |
rā̱ra̱ndhi na̱: sūrya̭sya sa̱ṃdṛśi̭ ghṛ̱tena̱ tvaṃ ta̱nva̭ṃ vardhayasva ||5||
asṷnīte̱ puna̭ra̱smāsu̱ cakṣu̱: puna̭: prā̱ṇami̱ha no̭ dhehi̱ bhoga̭m |
jyokpa̭śyema̱ sūrya̭mu̱ccara̭nta̱manṷmate mṛ̱ḻayā̭ naḥ sva̱sti ||6||
puna̭rno̱ asṷṃ pṛthi̱vī da̭dātu̱ puna̱rdyaurde̱vī puna̭ra̱ntari̭kṣam |
puna̭rna̱: soma̭sta̱nva̭ṃ dadātu̱ puna̭: pū̱ṣā pa̱thyā̱ṃ3 yā sva̱stiḥ ||7||
śaṃ roda̭sī su̱bandha̭ve ya̱hvī ṛ̱tasya̭ mā̱tarā̭ |
bhara̭tā̱mapa̱ yadrapo̱ dyauḥ pṛ̭thivi kṣa̱mā rapo̱ mo ṣu te̱ kiṃ ca̱nāma̭mat ||8||
ava̭ dva̱ke ava̭ tri̱kā di̱vaśca̭ranti bheṣa̱jā |
kṣa̱mā ca̭ri̱ṣṇvḙka̱kaṃ bhara̭tā̱mapa̱ yadrapo̱ dyauḥ pṛ̭thivi kṣa̱mā rapo̱ mo ṣu te̱ kiṃ ca̱nāma̭mat ||9||
sami̭ndreraya̱ gāma̭na̱ḍvāha̱ṃ ya āva̭haduśī̱narā̭ṇyā̱ ana̭: |
 bhara̭tā̱mapa̱ yadrapo̱ dyauḥ pṛ̭thivi kṣa̱mā rapo̱ mo ṣu te̱ kiṃ ca̱nāma̭mat ||10||
12 bandhu: śrutabandhurviprabandhurgaupāyanāḥ,6 agastyasvasā eṣāṃ mātā ṛṣikā| 1-4,6 asamātiḥ, 5 indraḥ,7-11 jīvaḥ,12 hastaḥ|anuṣṭup,1-5 gāyatrī, 8-9 paṃktiḥ|
ā jana̭ṃ tve̱ṣasa̭ṃdṛśa̱ṃ māhī̭nānā̱mupa̭stutam | aga̭nma̱ bibhra̭to̱ nama̭: ||1||
asa̭mātiṃ ni̱tośa̭naṃ tve̱ṣaṃ ni̭ya̱yina̱ṃ ratha̭m | bha̱jera̭thasya̱ satpa̭tim ||2||
yo janā̭nmahi̱ṣā~ i̭vā'tita̱sthau pavī̭ravān | u̱tāpa̭vīravānyu̱dhā ||3||
yasyḙkṣvā̱kurupa̭ vra̱te re̱vānma̭rā̱yyedha̭te | di̱vī̭va̱ pañca̭ kṛ̱ṣṭaya̭: ||4||
indra̭ kṣa̱trāsa̭mātiṣu̱ ratha̭proṣṭheṣu dhāraya | di̱vī̭va̱ sūrya̭ṃ dṛ̱śe ||5||
a̱gastya̭sya̱ nadbhya̱: saptī̭ yunakṣi̱ rohi̭tā | pa̱ṇīnnya̭kramīra̱bhi viśvā̭nrājannarā̱dhasa̭: ||6||
a̱yaṃ mā̱tāyaṃ pi̱tā'yaṃ jī̱vātu̱rāga̭mat | i̱daṃ tava̭ pra̱sarpa̭ṇa̱ṃ suba̭ndha̱vehi̱ niri̭hi ||7||
yathā̭ yu̱gaṃ va̭ra̱trayā̱ nahya̭nti dha̱ruṇā̭ya̱ kam | e̱vā dā̭dhāra te̱ mano̭ jī̱vāta̭ve̱ na mṛ̱tyave'tho̭ ari̱ṣṭatā̭taye ||8||
yathe̱yaṃ pṛ̭thi̱vī ma̱hī dā̱dhāre̱mānvana̱spatī̭n | e̱vā dā̭dhāra te̱ mano̭ jī̱vāta̭ve̱ na mṛ̱tyave'tho̭ ari̱ṣṭatā̭taye ||9||
ya̱māda̱haṃ vai̭vasva̱tātsu̱bandho̱rmana̱ ābha̭ram | jī̱vāta̭ve̱ na mṛ̱tyave'tho̭ ari̱ṣṭatā̭taye ||10||
nya1gvāto'va̭ vāti̱ nya̭ktapati̱ sūrya̭: | nī̱cīna̭ma̱ghnyā dṷhe̱ nya̭gbhavatu te̱ rapa̭: ||11||
a̱yaṃ me̱ hasto̱ bhaga̭vāna̱yaṃ me̱ bhaga̭vattaraḥ | a̱yaṃ mḙ vi̱śvabhḙṣajo̱'yaṃ śi̱vābhi̭marśanaḥ ||12||
27 nābhānediṣṭho  mānavaḥ| viśve devāḥ| triṣṭup|
i̱dami̱tthā raudra̭ṃ gū̱rtava̭cā̱ brahma̱ kratvā̱ śacyā̭ma̱ntarā̱jau |
krā̱ṇā yada̭sya pi̱tarā̭ maṃhane̱ṣṭhāḥ parṣa̭tpa̱kthe aha̱nnā sa̱pta hotṝ̭n ||1||
sa iddā̱nāya̱ dabhyā̭ya va̱nvañcyavā̭na̱: sūdai̭ramimīta̱ vedi̭m |
tūrva̭yāṇo gū̱rtava̭castama̱: kṣodo̱ na reta̭ i̱taṷ̄ti siñcat ||2||
mano̱ na yeṣu̱ hava̭neṣu ti̱gmaṃ vipa̱: śacyā̭ vanu̱tho drava̭ntā |
ā yaḥ śaryā̭bhistuvinṛ̱mṇo a̱syā'śrī̭ṇītā̱diśa̱ṃ gabha̭stau ||3||
kṛ̱ṣṇā yadgoṣva̭ru̱ṇīṣu̱ sīda̭ddi̱vo napā̭tāśvinā huve vām |
vī̱taṃ mḙ ya̱jñamā ga̭taṃ me̱ anna̭ṃ vava̱nvāṃsā̱ neṣa̱masmṛ̭tadhrū ||4||
prathi̭ṣṭa̱ yasya̭ vī̱raka̭rmami̱ṣṇadanṷṣṭhita̱ṃ nu naryo̱ apaṷhat |
puna̱stadā vṛ̭hati̱ yatka̱nāyā̭ duhi̱turā anṷbhṛtamana̱rvā ||5||
ma̱dhyā yatkartva̱mabha̭vada̱bhīke̱ kāma̭ṃ kṛṇvā̱ne pi̱tari̭ yuva̱tyām |
ma̱nā̱nagreto̭ jahaturvi̱yantā̱ sānau̱ niṣi̭ktaṃ sukṛ̱tasya̱ yonaṷ ||6||
pi̱tā yatsvāṃ dṷhi̱tara̭madhi̱ṣkankṣma̱yā reta̭: saṃjagmā̱no ni ṣi̭ñcat |
svā̱dhyo̭'janaya̱nbrahma̭ de̱vā vāsto̱ṣpati̭ṃ vrata̱pāṃ nira̭takṣan ||7||
sa ī̱ṃ vṛṣā̱ na phena̭masyadā̱jau smadā parai̱dapa̭ da̱bhracḙtāḥ |
sara̭tpa̱dā na dakṣi̭ṇā parā̱vṛṅna tā nu mḙ pṛśa̱nyo̭ jagṛbhre ||8||
ma̱kṣū na vahni̭: pra̱jāyā̭ upa̱bdira̱gniṃ na na̱gna upa̭ sīda̱dūdha̭: |
sani̭te̱dhmaṃ sani̭to̱ta vāja̱ṃ sa dha̱rtā ja̭jñe̱ saha̭sā yavī̱yut ||9||
ma̱kṣū ka̱nāyā̭: sa̱khyaṃ nava̭gvā ṛ̱taṃ vada̭nta ṛ̱tayṷktimagman |
dvi̱barha̭so̱ ya upa̭ go̱pamāgṷradakṣi̱ṇāso̱ acyṷtā dudukṣan ||10||
ma̱kṣū ka̱nāyā̭: sa̱khyaṃ navī̭yo̱ rādho̱ na reta̭ ṛ̱tamittṷraṇyan |
śuci̱ yatte̱ rekṇa̱ āya̭janta saba̱rdughā̭yā̱: paya̭ u̱sriyā̭yāḥ ||11||
pa̱śvā yatpa̱ścā viyṷtā bu̱dhanteti̭ bravīti va̱ktarī̱ rarā̭ṇaḥ |
vaso̭rvasu̱tvā kā̱ravo̭'ne̱hā viśva̭ṃ viveṣṭi̱ dravi̭ṇa̱mupa̱ kṣu ||12||
tadinnva̭sya pari̱ṣadvā̭no agmanpu̱rū sada̭nto nārṣa̱daṃ bi̭bhitsan |
vi śuṣṇa̭sya̱ saṃgra̭thitamana̱rvā vi̱datpṷruprajā̱tasya̱ guhā̱ yat ||13||
bhargo̭ ha̱ nāmo̱ta yasya̭ de̱vāḥ sva1rṇa ye tri̭ṣadha̱sthe ni̭ṣe̱duḥ |
a̱gnirha̱ nāmo̱ta jā̱tavḙdāḥ śru̱dhī no̭ hotaṝ̱tasya̱ hotā̱dhruk ||14||
u̱ta tyā me̱ raudrā̭varci̱mantā̱ nāsa̭tyāvindra gū̱rtaye̱ yaja̭dhyai |
ma̱nu̱ṣvadvṛ̱ktaba̭rhiṣe̱ rarā̭ṇā ma̱ndū hi̱tapra̭yasā vi̱kṣu yajyṷ̄ ||15||
a̱yaṃ stu̱to rājā̭ vandi ve̱dhā a̱paśca̱ vipra̭starati̱ svasḙtuḥ |
sa ka̱kṣīva̭ntaṃ rejaya̱tso a̱gniṃ ne̱miṃ na ca̱kramarva̭to raghu̱dru ||16||
sa dvi̱bandhṷrvaitara̱ṇo yaṣṭā̭ saba̱rdhuṃ dhe̱numa̱sva̭ṃ du̱hadhyai̭ |
saṃ yanmi̱trāvarṷṇā vṛ̱ñja u̱kthairjyeṣṭhḙbhirarya̱maṇa̱ṃ varṷ̄thaiḥ ||17||
tadba̭ndhuḥ sū̱rirdi̱vi tḙ dhiya̱ṃdhā nābhā̱nedi̭ṣṭho rapati̱ pra vena̭n |
sā no̱ nābhi̭: para̱māsya vā̭ ghā̱'haṃ tatpa̱ścā ka̭ti̱thaści̭dāsa ||18||
i̱yaṃ me̱ nābhi̭ri̱ha mḙ sa̱dhastha̭mi̱me mḙ de̱vā a̱yama̭smi̱ sarva̭: |
dvi̱jā aha̭ prathama̱jā ṛ̱tasye̱daṃ dhe̱nura̭duha̱jjāya̭mānā ||19||
adhā̭su ma̱ndro a̭ra̱tirvi̱bhāvā'va̭ syati dvivarta̱nirva̭ne̱ṣāṭ |
ū̱rdhvā yacchreṇi̱rna śiśu̱rdanma̱kṣū sthi̱raṃ śḙvṛ̱dhaṃ sṷ̄ta mā̱tā ||20||
adhā̱ gāva̱ upa̭mātiṃ ka̱nāyā̱ anṷ śvā̱ntasya̱ kasya̭ ci̱tparḙyuḥ |
śru̱dhi tvaṃ sṷdraviṇo na̱stvaṃ yā̭ḻāśva̱ghnasya̭ vāvṛdhe sū̱nṛtā̭bhiḥ ||21||
adha̱ tvami̭ndra vi̱ddhya1smānma̱ho rā̱ye nṛ̭pate̱ vajra̭bāhuḥ |
 rakṣā̭ ca no ma̱ghona̭: pā̱hi sū̱rīna̭ne̱hasa̭ste harivo a̱bhiṣṭaṷ ||22||
adha̱ yadrā̭jānā̱ gavi̭ṣṭau̱ sara̭tsara̱ṇyuḥ kā̱ravḙ jara̱ṇyuḥ |
vipra̱: preṣṭha̱: sa hyḙṣāṃ ba̱bhūva̱ parā̭ ca̱ vakṣa̭du̱ta pa̭rṣadenān ||23||
adhā̱ nva̭sya̱ jenya̭sya pu̱ṣṭau vṛthā̱ rebha̭nta īmahe̱ tadū̱ nu |
sa̱ra̱ṇyura̭sya sū̱nuraśvo̱ vipra̭ścāsi̱ śrava̭saśca sā̱tau ||24||
yu̱voryadi̭ sa̱khyāyā̱sme śardhā̭ya̱ stoma̭ṃ juju̱ṣe nama̭svān |
vi̱śvatra̱ yasmi̱nnā gira̭: samī̱cīḥ pū̱rvīva̭ gā̱turdāśa̭tsū̱nṛtā̭yai ||25||
sa gṛ̭ṇā̱no a̱dbhirde̱vavā̱niti̭ su̱bandhu̱rnama̭sā sū̱ktaiḥ |
vardha̭du̱kthairvaco̭bhi̱rā hi nū̱naṃ vyadhvai̭ti̱ paya̭sa u̱sriyā̭yāḥ ||26||
ta ū̱ ṣu ṇo̭ ma̱ho ya̭jatrā bhū̱ta dḙvāsa ū̱tayḙ sa̱joṣā̭: |
ye vājā̱~ ana̭yatā vi̱yanto̱ ye sthā ni̭ce̱tāro̱ amṷ̄rāḥ ||27||
11 nābhānediṣṭho  mānavaḥ| viśve devāḥ, 1-6 aṃgiraso vā, 8-11 sāvarṇedānam| jagatī, 5,8,9 anuṣṭup pragātha: =(6 bṛhatī, 7 satobṛhatī ) 10 gāyatrī, 11 triṣṭup|
ye ya̱jñena̱ dakṣi̭ṇayā̱ sama̭ktā̱ indra̭sya sa̱khyama̭mṛta̱tvamā̭na̱śa |
tebhyo̭ bha̱drama̭ṅgiraso vo astu̱ prati̭ gṛbhṇīta māna̱vaṃ sṷmedhasaḥ ||1||
ya u̱dāja̭npi̱taro̭ go̱maya̱ṃ vasvṛ̱tenābhi̭ndanparivatsa̱re va̱lam |
dī̱rghā̱yu̱tvama̭ṅgiraso vo astu̱ prati̭ gṛbhṇīta māna̱vaṃ sṷmedhasaḥ ||2||
ya ṛ̱tena̱ sūrya̱māro̭hayandi̱vyapra̭thayanpṛthi̱vīṃ mā̱tara̱ṃ vi |
su̱pra̱jā̱stvama̭ṅgiraso vo astu̱ prati̭ gṛbhṇīta māna̱vaṃ sṷmedhasaḥ ||3||
a̱yaṃ nābhā̭ vadati va̱lgu vo̭ gṛ̱he deva̭putrā ṛṣaya̱stacchṛ̭ṇotana |
su̱bra̱hma̱ṇyama̭ṅgiraso vo astu̱ prati̭ gṛbhṇīta māna̱vaṃ sṷmedhasaḥ ||4||
virṷ̄pāsa̱ idṛṣa̭ya̱sta idga̭mbhī̱ravḙpasaḥ | te aṅgi̭rasaḥ sū̱nava̱ste a̱gneḥ pari̭ jajñire ||5||
ye a̱gneḥ pari̭ jajñi̱re virṷ̄pāso di̱vaspari̭ | nava̭gvo̱ nu daśa̭gvo̱ aṅgi̭rastamo̱ sacā̭ de̱veṣṷ maṃhate ||6||
indrḙṇa yu̱jā niḥ sṛ̭janta vā̱ghato̭ vra̱jaṃ goma̭ntama̱śvina̭m | sa̱hasra̭ṃ me̱ dada̭to aṣṭaka̱rṇya1: śravo̭ de̱veṣva̭krata ||7||
pra nū̱naṃ jā̭yatāma̱yaṃ manu̱stokmḙva rohatu | yaḥ sa̱hasra̭ṃ śa̱tāśva̭ṃ sa̱dyo dā̱nāya̱ maṃha̭te ||8||
na tama̭śnoti̱ kaśca̱na di̱va i̭va̱ sānvā̱rabha̭m | sā̱va̱rṇyasya̱ dakṣi̭ṇā̱ vi sindhṷriva paprathe ||9||
u̱ta dā̱sā pa̭ri̱viṣe̱ smaddi̭ṣṭī̱ gopa̭rīṇasā | yadṷstu̱rvaśca̭ māmahe ||10||
sa̱ha̱sra̱dā grā̭ma̱ṇīrmā ri̭ṣa̱nmanu̱: sūryḙṇāsya̱ yata̭mānaitu̱ dakṣi̭ṇā |
sāva̭rṇerde̱vāḥ pra ti̭ra̱ntvāyu̱ryasmi̱nnaśrā̭ntā̱ asa̭nāma̱ vāja̭m ||11||
17 gayaḥ plātaḥ| viśve devāḥ, 15-16 pathyā svastiḥ| jagatī, 15 triṣṭubvā; 16-17 triṣṭup|
pa̱rā̱vato̱ ye didhi̭ṣanta̱ āpya̱ṃ manṷprītāso̱ jani̭mā vi̱vasva̭taḥ |
 ya̱yāte̱rye na̭hu̱ṣya̭sya ba̱rhiṣi̭ de̱vā āsa̭te̱ te adhi̭ bruvantu naḥ ||1||
viśvā̱ hi vo̭ nama̱syā̭ni̱ vandyā̱ nāmā̭ni devā u̱ta ya̱jñiyā̭ni vaḥ |
ye stha jā̱tā adi̭tera̱dbhyaspari̱ ye pṛ̭thi̱vyāste ma̭ i̱ha śrṷtā̱ hava̭m ||2||
yebhyo̭ mā̱tā madhṷma̱tpinva̭te̱ paya̭: pī̱yūṣa̱ṃ dyauradi̭ti̱radri̭barhāḥ |
u̱kthaśṷṣmānvṛṣabha̱rāntsvapna̭sa̱stā~ ā̭di̱tyā~ anṷ madā sva̱stayḙ ||3||
nṛ̱cakṣa̭so̱ ani̭miṣanto a̱rhaṇā̭ bṛ̱hadde̱vāso̭ amṛta̱tvamā̭naśuḥ |
jyo̱tīra̭thā̱ ahi̭māyā̱ anā̭gaso di̱vo va̱rṣmāṇa̭ṃ vasate sva̱stayḙ ||4||
sa̱mrājo̱ ye su̱vṛdho̭ ya̱jñamā̭ya̱yurapa̭rihvṛtā dadhi̱re di̱vi kṣaya̭m |
tā~ ā vi̭vāsa̱ nama̭sā suvṛ̱ktibhi̭rma̱ho ā̭di̱tyā~ adi̭tiṃ sva̱stayḙ ||5||
ko va̱: stoma̭ṃ rādhati̱ yaṃ jujo̭ṣatha̱ viśvḙ devāso manuṣo̱ yati̱ ṣṭhana̭ |
ko vo̭'dhva̱raṃ tṷvijātā̱ ara̭ṃ kara̱dyo na̱: parṣa̱datyaṃha̭: sva̱stayḙ ||6||
yebhyo̱ hotrā̭ṃ pratha̱māmā̭ye̱je manu̱: sami̭ddhāgni̱rmana̭sā sa̱pta hotṛ̭bhiḥ |
ta ā̭dityā̱ abha̭ya̱ṃ śarma̭ yacchata su̱gā na̭: karta su̱pathā̭ sva̱stayḙ ||7||
ya īśi̭re̱ bhuva̭nasya̱ pracḙtaso̱ viśva̭sya sthā̱turjaga̭taśca̱ manta̭vaḥ |
te na̭: kṛ̱tādakṛ̭tā̱dena̭sa̱sparya̱dyā dḙvāsaḥ pipṛtā sva̱stayḙ ||8||
bhare̱ṣvindra̭ṃ su̱hava̭ṃ havāmaheṃ'ho̱muca̭ṃ su̱kṛta̱ṃ daivya̱ṃ jana̭m |
a̱gniṃ mi̱traṃ varṷṇaṃ sā̱taye̱ bhaga̱ṃ dyāvā̭pṛthi̱vī ma̱ruta̭: sva̱stayḙ ||9||
su̱trāmā̭ṇaṃ pṛthi̱vīṃ dyāma̭ne̱hasa̭ṃ su̱śarmā̭ṇa̱madi̭tiṃ su̱praṇī̭tim |
daivī̱ṃ nāva̭ṃ svari̱trāmanā̭gasa̱masra̭vantī̱mā rṷhemā sva̱stayḙ ||10||
viśvḙ yajatrā̱ adhi̭ vocato̱taye̱ trāya̭dhvaṃ no du̱revā̭yā abhi̱hruta̭: |
sa̱tyayā̭ vo de̱vahṷ̄tyā huvema śṛṇva̱to dḙvā̱ ava̭se sva̱stayḙ ||11||
apāmī̭vā̱mapa̱ viśvā̱manā̭huti̱mapārā̭tiṃ durvi̱datrā̭maghāya̱taḥ |
ā̱re dḙvā̱ dveṣo̭ a̱smadyṷyotano̱ru ṇa̱: śarma̭ yacchatā sva̱stayḙ ||12||
ari̭ṣṭa̱: sa marto̱ viśva̭ edhate̱ pra pra̱jābhi̭rjāyate̱ dharma̭ṇa̱spari̭ |
yamā̭dityāso̱ naya̭thā sunī̱tibhi̱rati̱ viśvā̭ni duri̱tā sva̱stayḙ ||13||
yaṃ dḙvā̱so'va̭tha̱ vāja̭sātau̱ yaṃ śūra̭sātā maruto hi̱te dhanḙ |
prā̱ta̱ryāvā̭ṇa̱ṃ ratha̭mindra sāna̱simari̭ṣyanta̱mā rṷhemā sva̱stayḙ ||14||
sva̱sti na̭: pa̱thyā̭su̱ dhanva̭su sva̱stya1psu vṛ̱jane̱ sva̭rvati |
sva̱sti na̭: putrakṛ̱theṣu̱ yoni̭ṣu sva̱sti rā̱ye ma̭ruto dadhātana ||15||
sva̱stiriddhi prapa̭the̱ śreṣṭhā̱ rekṇa̭svatya̱bhi yā vā̱mameti̭ |
sā no̭ a̱mā so ara̭ṇe̱ ni pā̭tu svāve̱śā bha̭vatu de̱vago̭pā ||16||
e̱vā pla̱teḥ sū̱nura̭vīvṛdhadvo̱ viśva̭ ādityā adite manī̱ṣī |
ī̱śā̱nāso̱ naro̱ ama̭rtye̱nā'stā̭vi̱ jano̭ di̱vyo gayḙna ||17||
17 gayaḥ plātaḥ| viśve devāḥ|jagatī, 12,16,17 triṣṭup|
ka̱thā de̱vānā̭ṃ kata̱masya̱ yāma̭ni su̱mantu̱ nāma̭ śṛṇva̱tāṃ ma̭nāmahe |
ko mṛ̭ḻāti kata̱mo no̱ maya̭skaratkata̱ma ū̱tī a̱bhyā va̭vartati ||1||
kra̱tū̱yanti̱ krata̭vo hṛ̱tsu dhī̱tayo̱ vena̭nti ve̱nāḥ pa̱taya̱ntyā diśa̭: |
na ma̭rḍi̱tā vi̭dyate a̱nya ḙbhyo de̱veṣṷ me̱ adhi̱ kāmā̭ ayaṃsata ||2||
narā̭ vā̱ śaṃsa̭ṃ pū̱ṣaṇa̱mago̭hyama̱gniṃ de̱veddha̭ma̱bhya̭rcase gi̱rā |
sūryā̱māsā̭ ca̱ndrama̭sā ya̱maṃ di̱vi tri̱taṃ vāta̭mu̱ṣasa̭ma̱ktuma̱śvinā̭ ||3||
ka̱thā ka̱vistṷvī̱ravā̱nkayā̭ gi̱rā bṛha̱spati̭rvāvṛdhate suvṛ̱ktibhi̭: |
a̱ja eka̭pātsu̱havḙbhi̱ṝkva̭bhi̱rahi̭: śṛṇotu bu̱dhnyo̱3 havī̭mani ||4||
dakṣa̭sya vādite̱ janma̭ni vra̱te rājā̭nā mi̱trāvaru̱ṇā vi̭vāsasi |
atṷ̄rtapanthāḥ puru̱ratho̭ arya̱mā sa̱ptaho̭tā̱ viṣṷrūpeṣu̱ janma̭su ||5||
te no̱ arva̭nto havana̱śruto̱ hava̱ṃ viśvḙ śṛṇvantu vā̱jino̭ mi̱tadra̭vaḥ |
sa̱ha̱sra̱sā me̱dhasā̭tāviva̱ tmanā̭ ma̱ho ye dhana̭ṃ sami̱theṣṷ jabhri̱re ||6||
pra vo̭ vā̱yuṃ ra̭tha̱yuja̱ṃ pura̭ṃdhi̱ṃ stomai̭: kṛṇudhvaṃ sa̱khyāya̭ pū̱ṣaṇa̭m |
te hi de̱vasya̭ savi̱tuḥ savī̭mani̱ kratu̱ṃ saca̭nte sa̱cita̱: sacḙtasaḥ ||7||
triḥ sa̱pta sa̱srā na̱dyo̭ ma̱hīra̱po vana̱spatī̱nparva̭tā~ a̱gnimū̱tayḙ |
kṛ̱śānu̱mastṝ̭nti̱ṣya̭ṃ sa̱dhastha̱ ā ru̱draṃ ru̱dreṣṷ ru̱driya̭ṃ havāmahe ||8||
sara̭svatī sa̱rayu̱: sindhṷrū̱rmibhi̭rma̱ho ma̱hīrava̱sā ya̭ntu̱ vakṣa̭ṇīḥ |
de̱vīrāpo̭ mā̱tara̭: sūdayi̱tnvo̭ ghṛ̱tava̱tpayo̱ madhṷmanno arcata ||9||
u̱ta mā̱tā bṛ̭haddi̱vā śṛ̭ṇotu na̱stvaṣṭā̭ de̱vebhi̱rjani̭bhiḥ pi̱tā vaca̭: |
ṛ̱bhu̱kṣā vājo̱ ratha̱spati̱rbhago̭ ra̱ṇvaḥ śaṃsa̭: śaśamā̱nasya̭ pātu naḥ ||10||
ra̱ṇvaḥ saṃdṛ̭ṣṭau pitu̱mā~ i̭va̱ kṣayo̭ bha̱drā ru̱drāṇā̭ṃ ma̱rutā̱mupa̭stutiḥ |
gobhi̭: ṣyāma ya̱śaso̱ jane̱ṣvā sadā̭ devāsa̱ iḻa̭yā sacemahi ||11||
yāṃ me̱ dhiya̱ṃ marṷta̱ indra̱ devā̱ ada̭dāta varuṇa mitra yū̱yam |
tāṃ pī̭payata̱ paya̭seva dhe̱nuṃ ku̱vidgiro̱ adhi̱ rathe̱ vahā̭tha ||12||
ku̱vida̱ṅga prati̱ yathā̭ cida̱sya na̭: sajā̱tya̭sya maruto̱ bubo̭dhatha |
nābhā̱ yatra̭ pratha̱maṃ sa̱ṃnasā̭mahe̱ tatra̭ jāmi̱tvamadi̭tirdadhātu naḥ ||13||
te hi dyāvā̭pṛthi̱vī mā̱tarā̭ ma̱hī de̱vī de̱vāñjanma̭nā ya̱jñiyḙ i̱taḥ |
u̱bhe bi̭bhṛta u̱bhaya̱ṃ bharī̭mabhiḥ pu̱rū retā̭ṃsi pi̱tṛbhi̭śca siñcataḥ ||14||
vi ṣā hotrā̱ viśva̭maśnoti̱ vārya̱ṃ bṛha̱spati̭ra̱rama̭ti̱: panī̭yasī |
grāvā̱ yatra̭ madhu̱ṣudu̱cyatḙ bṛ̱hadavī̭vaśanta ma̱tibhi̭rmanī̱ṣiṇa̭: ||15||
e̱vā ka̱vistṷvī̱ravā̭~ ṛta̱jñā dra̭viṇa̱syurdravi̭ṇasaścakā̱naḥ |
u̱kthebhi̱ratra̭ ma̱tibhi̭śca̱ vipro'pī̭paya̱dgayo̭ di̱vyāni̱ janma̭ ||16||
e̱vā pla̱teḥ sū̱nura̭vīvṛdhadvo̱ viśva̭ ādityā adite manī̱ṣī |
ī̱śā̱nāso̱ naro̱ ama̭rtye̱nāstā̭vi̱ jano̭ di̱vyo gayḙna ||17||
15  vasukarṇo vāsukra:| viśvedevāḥ| jagatī, 15 triṣṭup|
a̱gnirindro̱ varṷṇo mi̱tro a̭rya̱mā vā̱yuḥ pū̱ṣā sara̭svatī sa̱joṣa̭saḥ |
ā̱di̱tyā viṣṇṷrma̱ruta̱: sva̭rbṛ̱hatsomo̭ ru̱dro adi̭ti̱rbrahma̭ṇa̱spati̭: ||1||
i̱ndrā̱gnī vṛ̭tra̱hatyḙṣu̱ satpa̭tī mi̱tho hi̭nvā̱nā ta̱nvā̱3 samo̭kasā |
a̱ntari̭kṣa̱ṃ mahyā pa̭pru̱roja̭sā̱ somo̭ ghṛta̱śrīrma̭hi̱māna̭mī̱raya̭n ||2||
teṣā̱ṃ hi ma̱hnā ma̭ha̱tāma̭na̱rvaṇā̱ṃ stomā̱~ iya̭rmyṛta̱jñā ṛ̭tā̱vṛdhā̭m |
ye a̭psa̱vama̭rṇa̱vaṃ ci̱trarā̭dhasa̱ste no̭ rāsantāṃ ma̱hayḙ sumi̱tryāḥ ||3||
sva̭rṇarama̱ntari̭kṣāṇi roca̱nā dyāvā̱bhūmī̭ pṛthi̱vīṃ ska̭mbhu̱roja̭sā |
pṛ̱kṣā i̭va ma̱haya̭ntaḥ surā̱tayo̭ de̱vāḥ sta̭vante̱ manṷṣāya sū̱raya̭: ||4||
mi̱trāya̭ śikṣa̱ varṷṇāya dā̱śuṣe̱ yā sa̱mrājā̱ mana̭sā̱ na pra̱yuccha̭taḥ |
yayo̱rdhāma̱ dharma̭ṇā̱ roca̭te bṛ̱hadyayo̭ru̱bhe roda̭sī̱ nādha̭sī̱ vṛtaṷ ||5||
yā gaurva̭rta̱niṃ pa̱ryeti̭ niṣkṛ̱taṃ payo̱ duhā̭nā vrata̱nīra̭vā̱rata̭: |
sā pra̭bruvā̱ṇā varṷṇāya dā̱śuṣḙ de̱vebhyo̭ dāśaddha̱viṣā̭ vi̱vasva̭te ||6||
di̱vakṣa̭so agniji̱hvā ṛ̭tā̱vṛdha̭ ṛ̱tasya̱ yoni̭ṃ vimṛ̱śanta̭ āsate |
dyāṃ ska̭bhi̱tvya1pa ā ca̭kru̱roja̭sā ya̱jñaṃ ja̭ni̱tvī ta̱nvī̱3 ni mā̭mṛjuḥ ||7||
pa̱ri̱kṣitā̭ pi̱tarā̭ pūrva̱jāva̭rī ṛ̱tasya̱ yonā̭ kṣayata̱: samo̭kasā |
dyāvā̭pṛthi̱vī varṷṇāya̱ savra̭te ghṛ̱tava̱tpayo̭ mahi̱ṣāya̭ pinvataḥ ||8||
pa̱rjanyā̱vātā̭ vṛṣa̱bhā pṷrī̱ṣiṇḙndravā̱yū varṷṇo mi̱tro a̭rya̱mā |
de̱vā~ ā̭di̱tyā~ adi̭tiṃ havāmahe̱ ye pārthi̭vāso di̱vyāso̭ a̱psu ye ||9||
tvaṣṭā̭raṃ vā̱yumṛ̭bhavo̱ ya oha̭te̱ daivyā̱ hotā̭rā u̱ṣasa̭ṃ sva̱stayḙ |
bṛha̱spati̭ṃ vṛtrakhā̱daṃ sṷme̱dhasa̭mindri̱yaṃ soma̭ṃ dhana̱sā ṷ īmahe ||10||
brahma̱ gāmaśva̭ṃ ja̱naya̭nta̱ oṣa̭dhī̱rvana̱spatī̭npṛthi̱vīṃ parva̭tā~ a̱paḥ |
sūrya̭ṃ di̱vi ro̱haya̭ntaḥ su̱dāna̭va̱ āryā̭ vra̱tā vi̭sṛ̱janto̱ adhi̱ kṣami̭ ||11||
bhu̱jyumaṃha̭saḥ pipṛtho̱ nira̭śvinā̱ śyāva̭ṃ pu̱traṃ va̭dhrima̱tyā a̭jinvatam |
ka̱ma̱dyuva̭ṃ vima̱dāyo̭hathuryu̱vaṃ vi̭ṣṇā̱pvaṃ1 viśva̭kā̱yāva̭ sṛjathaḥ ||12||
pāvī̭ravī tanya̱tureka̭pāda̱jo di̱vo dha̱rtā sindhu̱rāpa̭: samu̱driya̭: |
viśvḙ de̱vāsa̭: śṛṇava̱nvacā̭ṃsi me̱ sara̭svatī sa̱ha dhī̱bhiḥ pura̭ṃdhyā ||13||
viśvḙ de̱vāḥ sa̱ha dhī̱bhiḥ pura̭ṃdhyā̱ mano̱ryaja̭trā a̱mṛtā̭ ṛta̱jñāḥ |
rā̱ti̱ṣāco̭ abhi̱ṣāca̭: sva̱rvida̱: sva1rgiro̱ brahma̭ sū̱ktaṃ jṷṣerata ||14||
de̱vānvasi̭ṣṭho a̱mṛtā̭nvavande̱ ye viśvā̱ bhuva̭nā̱bhi pra̭ta̱sthuḥ |
te no̭ rāsantāmurugā̱yama̱dya yū̱yaṃ pā̭ta sva̱stibhi̱: sadā̭ naḥ ||15||
15  vasukarṇo vāsukra:| viśvedevāḥ| jagatī, 15 triṣṭup|
de̱vānhṷve bṛ̱hacchra̭vasaḥ sva̱stayḙ jyoti̱ṣkṛto̭ adhva̱rasya̱ pracḙtasaḥ |
ye vā̭vṛ̱dhuḥ pra̭ta̱raṃ vi̱śvavḙdasa̱ indra̭jyeṣṭhāso a̱mṛtā̭ ṛtā̱vṛdha̭: ||1||
indra̭prasūtā̱ varṷṇapraśiṣṭā̱ ye sūrya̭sya̱ jyoti̭ṣo bhā̱gamā̭na̱śuḥ |
ma̱rudga̭ṇe vṛ̱jane̱ manma̭ dhīmahi̱ māgho̭ne ya̱jñaṃ ja̭nayanta sū̱raya̭: ||2||
indro̱ vasṷbhi̱: pari̭ pātu no̱ gaya̭mādi̱tyairno̱ adi̭ti̱: śarma̭ yacchatu |
ru̱dro ru̱drebhi̭rde̱vo mṛ̭ḻayāti na̱stvaṣṭā̭ no̱ gnābhi̭: suvi̱tāya̭ jinvatu ||3||
adi̭ti̱rdyāvā̭pṛthi̱vī ṛ̱taṃ ma̱hadindrā̱viṣṇṷ̄ ma̱ruta̱: sva̭rbṛ̱hat |
de̱vā~ ā̭di̱tyā~ ava̭se havāmahe̱ vasṷ̄nru̱drāntsa̭vi̱tāra̭ṃ su̱daṃsa̭sam ||4||
sara̭svāndhī̱bhirvarṷṇo dhṛ̱tavra̭taḥ pū̱ṣā viṣṇṷrmahi̱mā vā̱yura̱śvinā̭ |
bra̱hma̱kṛto̭ a̱mṛtā̭ vi̱śvavḙdasa̱: śarma̭ no yaṃsantri̱varṷ̄tha̱maṃha̭saḥ ||5||
vṛṣā̭ ya̱jño vṛṣa̭ṇaḥ santu ya̱jñiyā̱ vṛṣa̭ṇo de̱vā vṛṣa̭ṇo havi̱ṣkṛta̭: |
vṛṣa̭ṇā̱ dyāvā̭pṛthi̱vī ṛ̱tāva̭rī̱ vṛṣā̭ pa̱rjanyo̱ vṛṣa̭ṇo vṛṣa̱stubha̭: ||6||
a̱gnīṣomā̱ vṛṣa̭ṇā̱ vāja̭sātaye purupraśa̱stā vṛṣa̭ṇā̱ upa̭ bruve |
yāvī̭ji̱re vṛṣa̭ṇo devaya̱jyayā̱ tā na̱: śarma̭ tri̱varṷ̄tha̱ṃ vi ya̭ṃsataḥ ||7||
dhṛ̱tavra̭tāḥ kṣa̱triyā̭ yajñani̱ṣkṛto̭ bṛhaddi̱vā a̭dhva̱rāṇā̭mabhi̱śriya̭: |
a̱gniho̭tāra ṛta̱sāpo̭ a̱druho̱'po a̭sṛja̱nnanṷ vṛtra̱tūryḙ ||8||
dyāvā̭pṛthi̱vī ja̭nayanna̱bhi vra̱tā''pa̱ oṣa̭dhīrva̱ninā̭ni ya̱jñiyā̭ |
a̱ntari̭kṣa̱ṃ sva1rā pa̭prurū̱taye̱ vaśa̭ṃ de̱vāsa̭sta̱nvī̱3 ni mā̭mṛjuḥ ||9||
dha̱rtāro̭ di̱va ṛ̱bhava̭: su̱hastā̭ vātāparja̱nyā ma̭hi̱ṣasya̭ tanya̱toḥ |
āpa̱ oṣa̭dhī̱: pra ti̭rantu no̱ giro̱ bhago̭ rā̱tirvā̱jino̭ yantu me̱ hava̭m ||10||
sa̱mu̱draḥ sindhū̱ rajo̭ a̱ntari̭kṣama̱ja eka̭pāttanayi̱tnura̭rṇa̱vaḥ |
ahi̭rbu̱dhnya̭: śṛṇava̱dvacā̭ṃsi me̱ viśvḙ de̱vāsa̭ u̱ta sū̱rayo̱ mama̭ ||11||
syāma̭ vo̱ mana̭vo de̱vavī̭taye̱ prāñca̭ṃ no ya̱jñaṃ pra ṇa̭yata sādhu̱yā |
ādi̭tyā̱ rudrā̱ vasa̭va̱: sudā̭nava i̱mā brahma̭ śa̱syamā̭nāni jinvata ||12||
daivyā̱ hotā̭rā pratha̱mā pu̱rohi̭ta ṛ̱tasya̱ panthā̱manvḙmi sādhu̱yā |
kṣetra̭sya̱ pati̱ṃ prati̭veśamīmahe̱ viśvā̭nde̱vā~ a̱mṛtā̱~ apra̭yucchataḥ ||13||
vasi̭ṣṭhāsaḥ pitṛ̱vadvāca̭makrata de̱vā~ īḻā̭nā ṛṣi̱vatsva̱stayḙ |
prī̱tā i̭va jñā̱taya̱: kāma̱metyā̱'sme dḙvā̱so'va̭ dhūnutā̱ vasṷ ||14||
de̱vānvasi̭ṣṭho a̱mṛtā̭nvavande̱ ye viśvā̱ bhuva̭nā̱bhi pra̭ta̱sthuḥ |
te no̭ rāsantāmurugā̱yama̱dya yū̱yaṃ pā̭ta sva̱stibhi̱: sadā̭ naḥ ||15||
12 ayāsya āṃgirasaḥ| bṛhaspati:| triṣṭup|
i̱māṃ dhiya̭ṃ sa̱ptaśī̭rṣṇīṃ pi̱tā na̭ ṛ̱tapra̭jātāṃ bṛha̱tīma̭vindat |
tu̱rīya̭ṃ svijjanayadvi̱śvaja̭nyo̱'yāsya̭ u̱kthamindrā̭ya̱ śaṃsa̭n ||1||
ṛ̱taṃ śaṃsa̭nta ṛ̱ju dīdhyā̭nā di̱vaspu̱trāso̱ asṷrasya vī̱rāḥ |
vipra̭ṃ pa̱damaṅgi̭raso̱ dadhā̭nā ya̱jñasya̱ dhāma̭ pratha̱maṃ ma̭nanta ||2||
ha̱ṃsairi̭va̱ sakhi̭bhi̱rvāva̭dadbhiraśma̱nmayā̭ni̱ naha̭nā̱ vyasya̭n |
bṛha̱spati̭rabhi̱kani̭krada̱dgā u̱ta prāstau̱ducca̭ vi̱dvā~ a̭gāyat ||3||
a̱vo dvābhyā̭ṃ pa̱ra eka̭yā̱ gā guhā̱ tiṣṭha̭ntī̱ranṛ̭tasya̱ setaṷ |
bṛha̱spati̱stama̭si̱ jyoti̭ri̱cchannudu̱srā āka̱rvi hi ti̱sra āva̭: ||4||
vi̱bhidyā̱ pura̭ṃ śa̱yathe̱mapā̭cī̱ṃ nistrīṇi̭ sā̱kamṷda̱dhera̭kṛntat |
bṛha̱spati̭ru̱ṣasa̱ṃ sūrya̱ṃ gāma̱rkaṃ vi̭veda sta̱naya̭nniva̱ dyauḥ ||5||
indro̭ va̱laṃ ra̭kṣi̱tāra̱ṃ dughā̭nāṃ ka̱reṇḙva̱ vi ca̭kartā̱ ravḙṇa |
svedā̭ñjibhirā̱śira̭mi̱cchamā̱no'ro̭dayatpa̱ṇimā gā a̭muṣṇāt ||6||
sa ī̭ṃ sa̱tyebhi̱: sakhi̭bhiḥ śu̱cadbhi̱rgodhā̭yasa̱ṃ vi dha̭na̱saira̭dardaḥ |
brahma̭ṇa̱spati̱rvṛṣa̭bhirva̱rāhai̭rgha̱rmasvḙdebhi̱rdravi̭ṇa̱ṃ vyā̭naṭ ||7||
te sa̱tyena̱ mana̭sā̱ gopa̭ti̱ṃ gā i̭yā̱nāsa̭ iṣaṇayanta dhī̱bhiḥ |
bṛha̱spati̭rmi̱thoa̭vadyapebhi̱rudu̱sriyā̭ asṛjata sva̱yugbhi̭: ||8||
taṃ va̱rdhaya̭nto ma̱tibhi̭: śi̱vābhi̭: si̱ṃhami̭va̱ nāna̭dataṃ sa̱dhasthḙ |
bṛha̱spati̱ṃ vṛṣa̭ṇa̱ṃ śūra̭sātau̱ bharḙbhare̱ anṷ madema ji̱ṣṇum ||9||
ya̱dā vāja̱masa̭nadvi̱śvarṷ̄pa̱mā dyāmarṷkṣa̱dutta̭rāṇi̱ sadma̭ |
bṛha̱spati̱ṃ vṛṣa̭ṇaṃ va̱rdhaya̭nto̱ nānā̱ santo̱ bibhra̭to̱ jyoti̭rā̱sā ||10||
sa̱tyāmā̱śiṣa̭ṃ kṛṇutā vayo̱dhai kī̱riṃ ci̱ddhyava̭tha̱ svebhi̱revai̭: |
pa̱ścā mṛdho̱ apa̭ bhavantu̱ viśvā̱stadro̭dasī śṛṇutaṃ viśvami̱nve ||11||
indro̭ ma̱hnā ma̭ha̱to a̭rṇa̱vasya̱ vi mū̱rdhāna̭mabhinadarbu̱dasya̭ |
aha̱nnahi̱mari̭ṇātsa̱pta sindhṷ̄nde̱vairdyā̭vāpṛthivī̱ prāva̭taṃ naḥ ||12||
12 ayāsya āṃgirasaḥ| bṛhaspati:| triṣṭup|
u̱da̱pruto̱ na vayo̱ rakṣa̭māṇā̱ vāva̭dato a̱bhriya̭syeva̱ ghoṣā̭: |
gi̱ri̱bhrajo̱ normayo̱ mada̭nto̱ bṛha̱spati̭ma̱bhya1rkā a̭nāvan ||1||
saṃ gobhi̭rāṅgira̱so nakṣa̭māṇo̱ bhaga̭ i̱veda̭rya̱maṇa̭ṃ nināya |
janḙ mi̱tro na dampa̭tī anakti̱ bṛha̭spate vā̱jayā̱śū~ri̭vā̱jau ||2||
sā̱dhva̱ryā a̭ti̱thinī̭riṣi̱rā: spā̱rhāḥ su̱varṇā̭ anava̱dyarṷ̄pāḥ |
bṛha̱spati̱: parva̭tebhyo vi̱tūryā̱ nirgā ṷ̄pe̱ yava̭miva sthi̱vibhya̭: ||3||
ā̱pru̱ṣā̱yanmadhṷna ṛ̱tasya̱ yoni̭mavakṣi̱panna̱rka u̱lkāmi̭va̱ dyoḥ |
bṛha̱spati̭ru̱ddhara̱nnaśma̭no̱ gā bhūmyā̭ u̱dneva̱ vi tvaca̭ṃ bibheda ||4||
apa̱ jyoti̭ṣā̱ tamo̭ a̱ntari̭kṣādu̱dnaḥ śīpā̭lamiva̱ vāta̭ ājat |
bṛha̱spati̭ranu̱mṛśyā̭ va̱lasyā̱'bhrami̭va̱ vāta̱ ā ca̭kra̱ ā gāḥ ||5||
ya̱dā va̱lasya̱ pīya̭to̱ jasu̱ṃ bhedbṛha̱spati̭ragni̱tapo̭bhira̱rkaiḥ |
da̱dbhirna ji̱hvā pari̭viṣṭa̱māda̭dā̱virni̱dhī~ra̭kṛṇodu̱sriyā̭ṇām ||6||
bṛha̱spati̱rama̭ta̱ hi tyadā̭sā̱ṃ nāma̭ sva̱rīṇā̱ṃ sada̭ne̱ guhā̱ yat |
ā̱ṇḍeva̭ bhi̱ttvā śa̭ku̱nasya̱ garbha̱mudu̱sriyā̱: parva̭tasya̱ tmanā̭jat ||7||
aśnāpi̭naddha̱ṃ madhu̱ parya̭paśya̱nmatsya̱ṃ na dī̱na u̱dani̭ kṣi̱yanta̭m |
niṣṭajja̭bhāra cama̱saṃ na vṛ̱kṣādbṛha̱spati̭rvira̱veṇā̭ vi̱kṛtya̭ ||8||
soṣāma̭vinda̱tsa sva1: so a̱gniṃ so a̱rkeṇa̱ vi ba̭bādhe̱ tamā̭ṃsi |
bṛha̱spati̱rgova̭puṣo va̱lasya̱ nirma̱jjāna̱ṃ na parva̭ṇo jabhāra ||9||
hi̱meva̭ pa̱rṇā mṷṣi̱tā vanā̭ni̱ bṛha̱spati̭nākṛpayadva̱lo gāḥ |
a̱nā̱nu̱kṛ̱tyama̭pu̱naśca̭kāra̱ yātsūryā̱māsā̭ mi̱tha u̱ccarā̭taḥ ||10||
a̱bhi śyā̱vaṃ na kṛśa̭nebhi̱raśva̱ṃ nakṣa̭trebhiḥ pi̱taro̱ dyāma̭piṃśan |
rātryā̱ṃ tamo̱ ada̭dhu̱rjyoti̱raha̱nbṛha̱spati̭rbhi̱nadadri̭ṃ vi̱dadgāḥ ||11||
i̱dama̭karma̱ namo̭ abhri̱yāya̱ yaḥ pū̱rvīranvā̱nona̭vīti |
bṛha̱spati̱: sa hi gobhi̱: so aśvai̱: sa vī̱rebhi̱: sa nṛbhi̭rno̱ vayo̭ dhāt ||12||
12 sumitro vādhryaśvaḥ| agniḥ| triṣṭup, 1-2 jagatī|
bha̱drā a̱gnerva̭dhrya̱śvasya̭ sa̱ṃdṛśo̭ vā̱mī praṇī̭tiḥ su̱raṇā̱ upḙtayaḥ |
yadī̭ṃ sumi̱trā viśo̱ agra̭ i̱ndhatḙ ghṛ̱tenāhṷto jarate̱ davi̭dyutat ||1||
ghṛ̱tama̱gnerva̭dhrya̱śvasya̱ vardha̭naṃ ghṛ̱tamanna̭ṃ ghṛ̱tamva̭sya̱ meda̭nam |
ghṛ̱tenāhṷta urvi̱yā vi pa̭prathe̱ sūrya̭ iva rocate sa̱rpirā̭sutiḥ ||2||
yatte̱ manu̱ryadanī̭kaṃ sumi̱traḥ sa̭mī̱dhe a̭gne̱ tadi̱daṃ navī̭yaḥ |
sa re̱vaccho̭ca̱ sa giro̭ juṣasva̱ sa vāja̭ṃ darṣi̱ sa i̱ha śravo̭ dhāḥ ||3||
yaṃ tvā̱ pūrva̭mīḻi̱to va̭dhrya̱śvaḥ sa̭mī̱dhe a̭gne̱ sa i̱daṃ jṷṣasva |
sa na̭: sti̱pā u̱ta bha̭vā tanū̱pā dā̱traṃ ra̭kṣasva̱ yadi̱daṃ tḙ a̱sme ||4||
bhavā̭ dyu̱mnī vā̭dhryaśvo̱ta go̱pā mā tvā̭ tārīda̱bhimā̭ti̱rjanā̭nām |
śūra̭ iva dhṛ̱ṣṇuścyava̭naḥ sumi̱traḥ pra nu vo̭ca̱ṃ vādhrya̭śvasya̱ nāma̭ ||5||
sama̱jryā̭ parva̱tyā̱3 vasṷ̄ni̱ dāsā̭ vṛ̱trāṇyāryā̭ jigetha |
śūra̭ iva dhṛ̱ṣṇuścyava̭no̱ janā̭nā̱ṃ tvama̭gne pṛtanā̱yū~ra̱bhi ṣyā̭: ||6||
dī̱rghata̭nturbṛ̱hadṷkṣā̱yama̱gniḥ sa̱hasra̭starīḥ śa̱tanī̭tha̱ ṛbhvā̭ |
dyu̱māndyu̱matsu̱ nṛbhi̭rmṛ̱jyamā̭naḥ sumi̱treṣṷ dīdayo deva̱yatsṷ ||7||
tve dhe̱nuḥ su̱dughā̭ jātavedo'sa̱ścatḙva sama̱nā sa̭ba̱rdhuk |
tvaṃ nṛbhi̱rdakṣi̭ṇāvadbhiragne sumi̱trebhi̭ridhyase deva̱yadbhi̭: ||8||
de̱vāści̭tte a̱mṛtā̭ jātavedo mahi̱māna̭ṃ vādhryaśva̱ pra vo̭can |
yatsa̱mpṛccha̱ṃ mānṷṣī̱rviśa̱ āya̱ntvaṃ nṛbhi̭rajaya̱stvāvṛ̭dhebhiḥ ||9||
pi̱teva̭ pu̱trama̭bibharu̱pasthe̱ tvāma̭gne vadhrya̱śvaḥ sa̭pa̱ryan |
ju̱ṣā̱ṇo a̭sya sa̱midha̭ṃ yaviṣṭho̱ta pūrvā̭~ avano̱rvrādha̭taścit ||10||
śaśva̭da̱gnirva̭dhrya̱śvasya̱ śatrū̱nnṛbhi̭rjigāya su̱taso̭mavadbhiḥ |
sama̭naṃ cidadahaścitrabhā̱no'va̱ vrādha̭ntamabhinadvṛ̱dhaści̭t ||11||
a̱yama̱gnirva̭dhrya̱śvasya̭ vṛtra̱hā sa̭na̱kātpreddho̱ nama̭sopavā̱kya̭: |
sa no̱ ajā̭mī~ru̱ta vā̱ vijā̭mīna̱bhi ti̭ṣṭha̱ śardha̭to vādhryaśva ||12||
11sumitro vādhryaśvaḥ| āprīsūktaṃ = (1 idhmaḥ samiddho'gnirvā, 2 narāśaṃsaḥ, 3 iḻa:, 4 barhiḥ, 5 devīrdvāraḥ, 6 uṣāsānaktā, 7 daivyau hotārau pracetasau, 8 trisro devyaḥ sarasvatīḻābhāratyaḥ, 9 tvaṣṭā, 10 vanaspatiḥ, 11 svāhākṛtayaḥ) | triṣṭup|
i̱māṃ mḙ agne sa̱midha̭ṃ juṣasve̱ḻaspa̱de prati̭ haryā ghṛ̱tācī̭m |
varṣma̭npṛthi̱vyāḥ sṷdina̱tve ahnā̭mū̱rdhvo bha̭va sukrato devaya̱jyā ||1||
ā de̱vānā̭magra̱yāve̱ha yā̭tu̱ narā̱śaṃso̭ vi̱śvarṷ̄pebhi̱raśvai̭: |
ṛ̱tasya̭ pa̱thā nama̭sā mi̱yedho̭ de̱vebhyo̭ de̱vata̭maḥ suṣūdat ||2||
śa̱śva̱tta̱mamī̭ḻate dū̱tyā̭ya ha̱viṣma̭nto manu̱ṣyā̭so a̱gnim |
vahi̭ṣṭhai̱raśvai̭: su̱vṛtā̱ rathe̱nā ''de̱vānva̭kṣi̱ ni ṣa̭de̱ha hotā̭ ||3||
vi pra̭thatāṃ de̱vajṷṣṭaṃ tira̱ścā dī̱rghaṃ drā̱ghmā sṷra̱bhi bhṷ̄tva̱sme |
ahḙḻatā̱ mana̭sā deva barhi̱rindra̭jyeṣṭhā~ uśa̱to ya̭kṣi de̱vān ||4||
di̱vo vā̱ sānṷ spṛ̱śatā̱ varī̭yaḥ pṛthi̱vyā vā̱ mātra̭yā̱ vi śra̭yadhvam |
u̱śa̱tīrdvā̭ro mahi̱nā ma̱hadbhi̭rde̱vaṃ ratha̭ṃ ratha̱yurdhā̭rayadhvam ||5||
de̱vī di̱vo dṷhi̱tarā̭ suśi̱lpe u̱ṣāsā̱naktā̭ sadatā̱ṃ ni yonaṷ |
ā vā̭ṃ de̱vāsa̭ uśatī u̱śanta̭ u̱rau sī̭dantu subhage u̱pasthḙ ||6||
ū̱rdhvo grāvā̭ bṛ̱hada̱gniḥ sami̭ddhaḥ pri̱yā dhāmā̱nyadi̭teru̱pasthḙ |
pu̱rohi̭tāvṛtvijā ya̱jñe a̱sminvi̱duṣṭa̭rā̱ dravi̭ṇa̱mā ya̭jethām ||7||
tisro̭ devīrba̱rhiri̱daṃ varī̭ya̱ ā sī̭data cakṛ̱mā va̭: syo̱nam |
ma̱nu̱ṣvadya̱jñaṃ sudhi̭tā ha̱vīṃṣīḻā̭ de̱vī ghṛ̱tapa̭dī juṣanta ||8||
deva̭ tvaṣṭa̱ryaddha̭ cāru̱tvamāna̱ḍyadaṅgi̭rasā̱mabha̭vaḥ sacā̱bhūḥ |
sa de̱vānā̱ṃ pātha̱ upa̱ pra vi̱dvā~ u̱śanya̭kṣi draviṇodaḥ su̱ratna̭: ||9||
vana̭spate raśa̱nayā̭ ni̱yūyā̭ de̱vānā̱ṃ pātha̱ upa̭ vakṣi vi̱dvān |
svadā̭ti de̱vaḥ kṛ̱ṇava̭ddha̱vīṃṣyava̭tā̱ṃ dyāvā̭pṛthi̱vī hava̭ṃ me ||10||
āgnḙ vaha̱ varṷṇami̱ṣṭayḙ na̱ indra̭ṃ di̱vo ma̱ruto̭ a̱ntari̭kṣāt |
sīda̭ntu ba̱rhirviśva̱ ā yaja̭trā̱: svāhā̭ de̱vā a̱mṛtā̭ mādayantām ||11||
11 bṛhaspatirāṃgirasaḥ| jñānam| triṣṭup ,9 jagatī|
bṛha̭spate pratha̱maṃ vā̱co agra̱ṃ yatpraira̭ta nāma̱dheya̱ṃ dadhā̭nāḥ |
yadḙṣā̱ṃ śreṣṭha̱ṃ yada̭ri̱pramāsī̭tpre̱ṇā tadḙṣā̱ṃ nihi̭ta̱ṃ guhā̱viḥ ||1||
saktṷmiva̱ tita̭unā pu̱nanto̱ yatra̱ dhīrā̱ mana̭sā̱ vāca̱makra̭ta |
atrā̱ sakhā̭yaḥ sa̱khyāni̭ jānate bha̱draiṣā̭ṃ la̱kṣmīrnihi̱tādhi̭ vā̱ci ||2||
ya̱jñena̭ vā̱caḥ pa̭da̱vīya̭māya̱ntāmanva̭vinda̱nnṛṣi̭ṣu̱ pravi̭ṣṭām |
 tāmā̱bhṛtyā̱ vya̭dadhuḥ puru̱trā tāṃ sa̱pta re̱bhā a̱bhi saṃ na̭vante ||3||
u̱ta tva̱: paśya̱nna da̭darśa̱ vāca̭mu̱ta tva̭: śṛ̱ṇvanna śṛ̭ṇotyenām |
u̱to tva̭smai ta̱nvaṃ1 vi sa̭sre jā̱yeva̱ patya̭ uśa̱tī su̱vāsā̭: ||4||
u̱ta tva̭ṃ sa̱khye sthi̱rapī̭tamāhu̱rnaina̭ṃ hinva̱ntyapi̱ vāji̭neṣu |
adhḙnvā carati mā̱yayai̱ṣa vāca̭ṃ śuśru̱vā~ a̭pha̱lāma̭pu̱ṣpām ||5||
yasti̱tyāja̭ saci̱vida̱ṃ sakhā̭ya̱ṃ na tasya̭ vā̱cyapi̭ bhā̱go a̭sti |
yadī̭ṃ śṛ̱ṇotyala̭kaṃ śṛṇoti na̱hi pra̱veda̭ sukṛ̱tasya̱ panthā̭m ||6||
a̱kṣa̱ṇvanta̱: karṇa̭vanta̱: sakhā̭yo manoja̱veṣvasa̭mā babhūvuḥ |
ā̱da̱ghnāsa̭ upaka̱kṣāsa̭ u tve hra̱dā i̭va̱ snātvā̭ u tve dadṛśre ||7||
hṛ̱dā ta̱ṣṭeṣu̱ mana̭so ja̱veṣu̱ yadbrā̭hma̱ṇāḥ sa̱ṃyaja̭nte̱ sakhā̭yaḥ |
atrāha̭ tva̱ṃ vi ja̭hurve̱dyābhi̱roha̭brahmāṇo̱ vi ca̭rantyu tve ||8||
i̱me ye nārvāṅna pa̱raścara̭nti̱ na brā̭hma̱ṇāso̱ na su̱teka̭rāsaḥ |
ta e̱te vāca̭mabhi̱padya̭ pā̱payā̭ si̱rīstantra̭ṃ tanvate̱ apra̭jajñayaḥ ||9||
sarvḙ nandanti ya̱śasāga̭tena sabhāsā̱hena̱ sakhyā̱ sakhā̭yaḥ |
 ki̱lbi̱ṣa̱spṛtpi̭tu̱ṣaṇi̱rhyḙṣā̱mara̭ṃ hi̱to bhava̭ti̱ vāji̭nāya ||10||
ṛ̱cāṃ tva̱: poṣa̭māste pupu̱ṣvāngā̭ya̱traṃ tvo̭ gāyati̱ śakva̭rīṣu |
bra̱hmā tvo̱ vada̭ti jātavi̱dyāṃ ya̱jñasya̱ mātrā̱ṃ vi mi̭mīta u tvaḥ ||11||
9 laukyo bṛhaspatiḥ, bṛhaspatirāṃgiraso vā, dākṣāyaṇī aditirvā| devāḥ| anuṣṭup|
de̱vānā̱ṃ nu va̱yaṃ jānā̱ pra vo̭cāma vipa̱nyayā̭ | u̱ktheṣṷ śa̱syamā̭neṣu̱ yaḥ paśyā̱dutta̭re yu̱ge ||1||
brahma̭ṇa̱spati̭re̱tā saṃ ka̱rmāra̭ ivādhamat | de̱vānā̭ṃ pū̱rvye yu̱ge'sa̭ta̱: sada̭jāyata ||2||
de̱vānā̭ṃ yu̱ge pra̭tha̱me'sa̭ta̱: sada̭jāyata | tadāśā̱ anva̭jāyanta̱ tadṷttā̱napa̭da̱spari̭ ||3||
bhūrja̭jña uttā̱napa̭do bhu̱va āśā̭ ajāyanta | adi̭te̱rdakṣo̭ ajāyata̱ dakṣā̱dvadi̭ti̱: pari̭ ||4||
adi̭ti̱rhyaja̭niṣṭa̱ dakṣa̱ yā dṷhi̱tā tava̭ | tāṃ de̱vā anva̭jāyanta bha̱drā a̱mṛta̭bandhavaḥ ||5||
yaddḙvā a̱daḥ sa̭li̱le susa̭ṃrabdhā̱ ati̭ṣṭhata | atrā̭ vo̱ nṛtya̭tāmiva tī̱vro re̱ṇurapā̭yata ||6||
yaddḙvā̱ yata̭yo yathā̱ bhuva̭nā̱nyapi̭nvata | atrā̭ samu̱dra ā gū̱ḻhamā sūrya̭majabhartana ||7||
a̱ṣṭau pu̱trāso̱ adi̭te̱rye jā̱tāsta̱nva1spari̭ | de̱vā~ upa̱ praitsa̱ptabhi̱: parā̭ mārtā̱ṇḍamā̭syat ||8||
sa̱ptabhi̭: pu̱trairadi̭ti̱rupa̱ praitpū̱rvyaṃ yu̱gam | pra̱jāyai̭ mṛ̱tyavḙ tva̱tpuna̭rmārtā̱ṇḍamābha̭rat ||9||
11  gaurivītiḥśāktyaḥ| indraḥ| triṣṭup|
jani̭ṣṭhā u̱graḥ saha̭se tu̱rāya̭ ma̱ndra oji̭ṣṭho bahu̱lābhi̭mānaḥ |
ava̭rdha̱nnindra̭ṃ ma̱ruta̭ści̱datra̭ mā̱tā yadvī̱raṃ da̱dhana̱ddhani̭ṣṭhā ||1||
dru̱ho niṣa̭ttā pṛśa̱nī ci̱devai̭: pu̱rū śaṃsḙna vāvṛdhu̱ṣṭa indra̭m |
a̱bhīvṛ̭teva̱ tā ma̭hāpa̱dena̭ dhvā̱ntātpra̭pi̱tvāduda̭ranta̱ garbhā̭: ||2||
ṛ̱ṣvā te̱ pādā̱ pra yajjigā̱syava̭rdha̱nvājā̭ u̱ta ye ci̱datra̭ |
tvami̭ndra sālāvṛ̱kāntsa̱hasra̭mā̱sanda̭dhiṣe a̱śvinā va̭vṛtyāḥ ||3||
sa̱ma̱nā tūrṇi̱rupa̭ yāsi ya̱jñamā nāsa̭tyā sa̱khyāya̭ vakṣi |
va̱sāvyā̭mindra dhārayaḥ sa̱hasrā̱'śvinā̭ śūra dadaturma̱ghāni̭ ||4||
manda̭māna ṛ̱tādadhi̭ pra̱jāyai̱ sakhi̭bhi̱rindra̭ iṣi̱rebhi̱rartha̭m |
ābhi̱rhi mā̱yā upa̱ dasyu̱māgā̱nmiha̱: pra ta̱mrā a̭vapa̱ttamā̭ṃsi ||5||
sanā̭mānā ciddhvasayo̱ nya̭smā̱ avā̭ha̱nnindra̭ u̱ṣaso̱ yathāna̭: |
ṛ̱ṣvaira̭gaccha̱: sakhi̭bhi̱rnikā̭maiḥ sā̱kaṃ pra̭ti̱ṣṭhā hṛdyā̭ jaghantha ||6||
tvaṃ ja̭ghantha̱ namṷciṃ makha̱syuṃ dāsa̭ṃ kṛṇvā̱na ṛṣa̭ye̱ vimā̭yam |
tvaṃ ca̭kartha̱ mana̭ve syo̱nānpa̱tho dḙva̱trāñja̭seva̱ yānā̭n ||7||
tvame̱tāni̭ papriṣe̱ vi nāmeśā̭na indra dadhiṣe̱ gabha̭stau |
anṷ tvā de̱vāḥ śava̭sā madantyu̱pari̭budhnānva̱nina̭ścakartha ||8||
ca̱kraṃ yada̭syā̱psvā niṣa̭ttamu̱to tada̭smai̱ madhvicca̭cchadyāt |
pṛ̱thi̱vyāmati̭ṣita̱ṃ yadūdha̱: payo̱ goṣvada̭dhā̱ oṣa̭dhīṣu ||9||
aśvā̭diyā̱yeti̱ yadvada̱ntyoja̭so jā̱tamu̱ta ma̭nya enam |
ma̱nyori̭yāya ha̱rmyeṣṷ tasthau̱ yata̭: praja̱jña indro̭ asya veda ||10||
vaya̭: supa̱rṇā upa̭ sedu̱rindra̭ṃ pri̱yamḙdhā̱ ṛṣa̭yo̱ nādha̭mānāḥ |
apa̭ dhvā̱ntamṷ̄rṇu̱hi pū̱rdhi cakṣṷrmumu̱gdhya1smānni̱dhayḙva ba̱ddhān ||11||
6  gaurivītiḥśāktyaḥ| indraḥ| triṣṭup|
vasṷ̄nāṃ vā carkṛṣa̱ iya̭kṣandhi̱yā vā̭ ya̱jñairvā̱ roda̭syoḥ |
arva̭nto vā̱ ye ra̭yi̱manta̭: sā̱tau va̱naṃa vā̱ ye su̱śruṇa̭ṃ su̱śruto̱ dhuḥ ||1||
hava̭ eṣā̱masṷro nakṣata̱ dyāṃ śra̭vasya̱tā mana̭sā niṃsata̱ kṣām |
cakṣā̭ṇā̱ yatra̭ suvi̱tāya̭ de̱vā dyaurna vārḙbhiḥ kṛ̱ṇava̭nta̱ svaiḥ ||2||
i̱yamḙṣāma̱mṛtā̭nā̱ṃ gīḥ sa̱rvatā̭tā̱ ye kṛ̱paṇa̭nta̱ ratna̭m |
dhiya̭ṃ ca ya̱jñaṃ ca̱ sādha̭nta̱ste no̭ dhāntu vasa̱vya1masā̭mi ||3||
ā tatta̭ indrā̱yava̭: panantā̱'bhi ya ū̱rvaṃ goma̭nta̱ṃ titṛ̭tsān |
sa̱kṛ̱tsvaṃ1 ye pṷrupu̱trāṃ ma̱hīṃ sa̱hasra̭dhārāṃ bṛha̱tīṃ dudṷkṣan ||4||
śacī̭va̱ indra̱mava̭se kṛṇudhva̱manā̭nataṃ da̱maya̭ntaṃ pṛta̱nyūn |
ṛ̱bhu̱kṣaṇa̭ṃ ma̱ghavā̭naṃ suvṛ̱ktiṃ bhartā̱ yo vajra̱ṃ narya̭ṃ puru̱kṣuḥ ||5||
yadvā̱vāna̭ puru̱tama̭ṃ purā̱ṣāḻā vṛ̭tra̱hendro̱ nāmā̭nyaprāḥ |
acḙti prā̱saha̱spati̱stuvi̭ṣmā̱nyadī̭mu̱śmasi̱ karta̭ve̱ kara̱ttat ||6||
9 sindhukṣit praiyamedhaḥ| nadyaḥ| jagatī|
pra su va̭ āpo mahi̱māna̭mutta̱maṃ kā̱rurvo̭cāti̱ sada̭ne vi̱vasva̭taḥ |
pra sa̱ptasa̭pta tre̱dhā hi ca̭kra̱muḥ pra sṛtva̭rīṇā̱mati̱ sindhu̱roja̭sā ||1||
pra tḙ'rada̱dvarṷṇo̱ yāta̭ve pa̱thaḥ sindho̱ yadvājā̭~ a̱bhyadra̭va̱stvam |
bhūmyā̱ adhi̭ pra̱vatā̭ yāsi̱ sānṷnā̱ yadḙṣā̱magra̱ṃ jaga̭tāmira̱jyasi̭ ||2||
di̱vi sva̱no ya̭tate̱ bhūmyo̱parya̭na̱ntaṃ śuṣma̱mudi̭yarti bhā̱nunā̭ |
a̱bhrādi̭va̱ pra sta̭nayanti vṛ̱ṣṭaya̱: sindhu̱ryadeti̭ vṛṣa̱bho na rorṷvat ||3||
a̱bhi tvā̭ sindho̱ śiśu̱minna mā̱taro̭ vā̱śrā a̭rṣanti̱ paya̭seva dhe̱nava̭: |
rājḙva̱ yudhvā̭ nayasi̱ tvamitsicau̱ yadā̭sā̱magra̭ṃ pra̱vatā̱mina̭kṣasi ||4||
i̱maṃ mḙ gaṅge yamune sarasvati̱ śutṷdri̱ stoma̭ṃ sacatā̱ paru̱ṣṇyā |
a̱si̱knyā ma̭rudvṛdhe vi̱tasta̱yā''rjī̭kīye śṛṇu̱hyā su̱ṣoma̭yā ||5||
tṛ̱ṣṭāma̭yā pratha̱maṃ yāta̭ve sa̱jūḥ su̱sartvā̭ ra̱sayā̭ śve̱tyā tyā |
tvaṃ si̭ndho̱ kubha̭yā goma̱tīṃ krumṷṃ meha̱tnvā sa̱ratha̱ṃ yābhi̱rīya̭se ||6||
ṛjī̱tyenī̱ ruśa̭tī mahi̱tvā pari̱ jrayā̭ṃsi bharate̱ rajā̭ṃsi |
ada̭bdhā̱ sindhṷra̱pasā̭ma̱pasta̱mā'śvā̱ na ci̱trā vapṷṣīva darśa̱tā ||7||
svaśvā̱ sindhṷ: su̱rathā̭ su̱vāsā̭ hira̱ṇyayī̱ sukṛ̭tā vā̱jinī̭vatī |
ūrṇā̭vatī yuva̱tiḥ sī̱lamā̭vatyu̱tādhi̭ vaste su̱bhagā̭ madhu̱vṛdha̭m ||8||
su̱khaṃ ratha̭ṃ yuyuje̱ sindhṷra̱śvina̱ṃ tena̱ vāja̭ṃ saniṣada̱sminnā̱jau |
ma̱hānhya̭sya mahi̱mā pa̭na̱syate'da̭bdhasya̱ svaya̭śaso vira̱pśina̭: ||9||
8 sarpa airāvato jaratkarṇaḥ| grāvāṇaḥ| jagatī|
ā va̭ ṛñjasa ū̱rjāṃ vyṷṣṭi̱ṣvindra̭ṃ ma̱ruto̱ roda̭sī anaktana |
u̱bhe yathā̭ no̱ aha̭nī sacā̱bhuvā̱ sada̭:sado variva̱syāta̭ u̱dbhidā̭ ||1||
tadu̱ śreṣṭha̱ṃ sava̭naṃ sunota̱nā'tyo̱ na hasta̭yato̱ adri̭: so̱tari̭ |
vi̱daddhya1ryo a̱bhibhṷ̄ti̱ pauṃsya̭ṃ ma̱ho rā̱ye ci̭ttarute̱ yadarva̭taḥ ||2||
tadiddhya̭sya̱ sava̭naṃ vi̱vera̱po yathā̭ pu̱rā mana̭ve gā̱tumaśrḙt |
goa̭rṇasi tvā̱ṣṭre aśva̭nirṇiji̱ prema̭dhva̱reṣva̭dhva̱rā~ a̭śiśrayuḥ ||3||
apa̭ hata ra̱kṣaso̭ bhaṅgu̱rāva̭ta skabhā̱yata̱ niṝ̭ti̱ṃ sedha̱tāma̭tim |
ā no̭ ra̱yiṃ sarva̭vīraṃ sunotana devā̱vya̭ṃ bharata̱ śloka̭madrayaḥ ||4||
di̱vaści̱dā vo'ma̭vattarebhyo vi̱bhvanā̭ cidā̱śva̭pastarebhyaḥ |
vā̱yości̱dā soma̭rabhastarebhyo̱'gneści̭darca pitu̱kṛtta̭rebhyaḥ ||5||
bhu̱rantṷ no ya̱śasa̱: sotvandha̭so̱ grāvā̭ṇo vā̱cā di̱vitā̭ di̱vitma̭tā |
naro̱ yatra̭ duha̱te kāmya̱ṃ madhvā̭gho̱ṣaya̭nto a̱bhito̭ mitha̱stura̭: ||6||
su̱nvanti̱ soma̭ṃ rathi̱rāso̱ adra̭yo̱ nira̭sya̱ rasa̭ṃ ga̱viṣo̭ duhanti̱ te |
du̱hantyūdha̭rupa̱seca̭nāya̱ kaṃ naro̭ ha̱vyā na ma̭rjayanta ā̱sabhi̭: ||7||
e̱te na̭ra̱: svapa̭so abhūtana̱ ya indrā̭ya sunu̱tha soma̭madrayaḥ |
vā̱maṃvā̭maṃ vo di̱vyāya̱ dhāmne̱ vasṷvasu va̱: pārthi̭vāya sunva̱te ||8||
8 syūmaraśmirbhārgavaḥ| marutaḥ| triṣṭup , 5 jagatī|
a̱bhra̱pruṣo̱ na vā̱cā prṷṣā̱ vasṷ ha̱viṣma̭nto̱ na ya̱jñā vi̭jā̱nuṣa̭: |
su̱mārṷta̱ṃ na bra̱hmāṇa̭ma̱rhasḙ ga̱ṇama̭stoṣyeṣā̱ṃ na śo̱bhasḙ ||1||
śri̱ye maryā̭so a̱ñjī~ra̭kṛṇvata su̱mārṷta̱ṃ na pū̱rvīrati̱ kṣapa̭: |
di̱vaspu̱trāsa̱ etā̱ na yḙtira ādi̱tyāsa̱ste a̱krā na vā̭vṛdhuḥ ||2||
pra ye di̱vaḥ pṛ̭thi̱vyā na ba̱rhaṇā̱ tmanā̭ riri̱cre a̱bhrānna sūrya̭: |
pāja̭svanto̱ na vī̱rāḥ pa̭na̱syavo̭ ri̱śāda̭so̱ na maryā̭ a̱bhidya̭vaḥ ||3||
yu̱ṣmāka̭ṃ bu̱dhne a̱pāṃ na yāma̭ni vithu̱ryati̱ na ma̱hī śra̭tha̱ryati̭ |
vi̱śvapsṷrya̱jño a̱rvāga̱yaṃ su va̱: praya̭svanto̱ na sa̱trāca̱ ā ga̭ta ||4||
yū̱yaṃ dhū̱rṣu pra̱yujo̱ na ra̱śmibhi̱rjyoti̭ṣmanto̱ na bhā̱sā vyṷṣṭiṣu |
śye̱nāso̱ na svaya̭śaso ri̱śāda̭saḥ pra̱vāso̱ na prasi̭tāsaḥ pari̱pruṣa̭: ||5||
pra yadvaha̭dhve marutaḥ parā̱kādyū̱yaṃ ma̱haḥ sa̱ṃvara̭ṇasya̱ vasva̭: |
vi̱dā̱nāso̭ vasavo̱ rādhya̭syā̱''rācci̱ddveṣa̭: sanu̱taryṷyota ||6||
ya u̱dṛci̭ ya̱jñe a̭dhvare̱ṣṭhā ma̱rudbhyo̱ na mānṷṣo̱ dadā̭śat |
re̱vatsa vayo̭ dadhate su̱vīra̱ṃ sa de̱vānā̱mapi̭ gopī̱the a̭stu ||7||
te hi ya̱jñeṣṷ ya̱jñiyā̭sa̱ ūmā̭ ādi̱tyena̱ nāmnā̱ śambha̭viṣṭhāḥ |
te no̭'vantu ratha̱tūrma̭nī̱ṣāṃ ma̱haśca̱ yāma̭nnadhva̱re ca̭kā̱nāḥ ||8||
8  syūmaraśmirbhārgavaḥ| marutaḥ| triṣṭup , 2,5-7 jagatī|
viprā̭so̱ na manma̭bhiḥ svā̱dhyo̭ devā̱vyo̱3 na ya̱jñaiḥ svapna̭saḥ |
rājā̭no̱ na ci̱trāḥ sṷsa̱ṃdṛśa̭: kṣitī̱nāṃ na maryā̭ are̱pasa̭: ||1||
a̱gnirna ye bhrāja̭sā ru̱kmava̭kṣaso̱ vātā̭so̱ na sva̱yuja̭: sa̱dyaṷ̄tayaḥ |
pra̱jñā̱tāro̱ na jyeṣṭhā̭: sunī̱taya̭: su̱śarmā̭ṇo̱ na somā̭ ṛ̱taṃ ya̱te ||2||
vātā̭so̱ na ye dhuna̭yo jiga̱tnavo̭'gnī̱nāṃ na ji̱hvā vi̭ro̱kiṇa̭: |
varma̭ṇvanto̱ na yo̱dhāḥ śimī̭vantaḥ pitṝ̱ṇāṃ na śaṃsā̭: surā̱taya̭: ||3||
rathā̭nā̱ṃ na ye̱1rāḥ sanā̭bhayo jigī̱vāṃso̱ na śūrā̭ a̱bhidya̭vaḥ |
va̱re̱yavo̱ na maryā̭ ghṛta̱pruṣo̭'bhisva̱rtāro̭ a̱rkaṃ na su̱ṣṭubha̭: ||4||
aśvā̭so̱ na ye jyeṣṭhā̭sa ā̱śavo̭ didhi̱ṣavo̱ na ra̱thya̭: su̱dāna̭vaḥ |
āpo̱ na ni̱mnairu̱dabhi̭rjiga̱tnavo̭ vi̱śvarṷ̄pā̱ aṅgi̭raso̱ na sāma̭bhiḥ ||5||
grāvā̭ṇo̱ na sū̱raya̱: sindhṷmātara ādardi̱rāso̱ adra̭yo̱ na vi̱śvahā̭ |
śi̱śūlā̱ na krī̱ḻaya̭: sumā̱taro̭ mahāgrā̱mo na yāma̭nnu̱ta tvi̱ṣā ||6||
u̱ṣasā̱ṃ na ke̱tavo̭'dhvara̱śriya̭: śubha̱ṃyavo̱ nāñjibhi̱rvya̭śvitan |
 sindha̭vo̱ na ya̱yiyo̱ bhrāja̭dṛṣṭayaḥ parā̱vato̱ na yoja̭nāni mamire ||7||
su̱bhā̱gānno̭ devāḥ kṛṇutā su̱ratnā̭na̱smāntsto̱tṝnma̭ruto vāvṛdhā̱nāḥ |
adhi̭ sto̱trasya̭ sa̱khyasya̭ gāta sa̱nāddhi vo̭ ratna̱dheyā̭ni̱ santi̭ ||8||
7 saucīko'gnirvaiśvānaro vā, saptirvājaṃbharo vā| agniḥ| triṣṭup|
apa̭śyamasya maha̱to ma̭hi̱tvamama̭rtyasya̱ martyā̭su vi̱kṣu |
nānā̱ hanū̱ vibhṛ̭te̱ saṃ bha̭rete̱ asi̭nvatī̱ bapsa̭tī̱ bhūrya̭ttaḥ ||1||
guhā̱ śiro̱ nihi̭ta̱mṛdha̭ga̱kṣī asi̭nvannatti ji̱hvayā̱ vanā̭ni |
atrā̭ṇyasmai pa̱ḍbhiḥ saṃ bha̭rantyuttā̱naha̭stā̱ nama̱sādhi̭ vi̱kṣu ||2||
pra mā̱tuḥ pra̭ta̱raṃ guhya̭mi̱cchankṷmā̱ro na vī̱rudha̭: sarpadu̱rvīḥ |
sa̱saṃ na pa̱kvama̭vidacchu̱canta̭ṃ riri̱hvāṃsa̭ṃ ri̱pa u̱pasthḙ a̱ntaḥ ||3||
tadvā̭mṛ̱taṃ ro̭dasī̱ pra bra̭vīmi̱ jāya̭māno mā̱tarā̱ garbho̭ atti |
nāhaṃ de̱vasya̱ martya̭ściketā̱'gnira̱ṅga vicḙtā̱: sa pracḙtāḥ ||4||
yo a̭smā̱ anna̭ṃ tṛ̱ṣvā̱3dadhā̱tyājyai̭rghṛ̱tairju̱hoti̱ puṣya̭ti |
tasmai̭ sa̱hasra̭ma̱kṣabhi̱rvi ca̱kṣe'gnḙ vi̱śvata̭: pra̱tyaṅṅa̭si̱ tvam ||5||
kiṃ de̱veṣu̱ tyaja̱ ena̭ścaka̱rthā'gnḙ pṛ̱cchāmi̱ nu tvāmavi̭dvān |
akrī̭ḻa̱nkrīḻa̱nhari̱ratta̭ve̱'danvi pa̭rva̱śaśca̭karta̱ gāmi̭vā̱siḥ ||6||
viṣṷ̄co̱ aśvā̭nyuyuje vane̱jā ṛjī̭tibhī raśa̱nābhi̭rgṛbhī̱tān |
ca̱kṣa̱de mi̱tro vasṷbhi̱: sujā̭ta̱: samā̭nṛdhe̱ parva̭bhirvāvṛdhā̱naḥ ||7||
7 saucīko'gnirvaiśvānaro vā, saptirvājaṃbharo vā| agniḥ| triṣṭup|
a̱gniḥ sapti̭ṃ vājambha̱raṃ da̭dātya̱gnirvī̱raṃ śrutya̭ṃ karmani̱ṣṭhām |
a̱gnī roda̭sī̱ vi ca̭ratsama̱ñjanna̱gnirnārī̭ṃ vī̱rakṷkṣi̱ṃ pura̭ṃdhim ||1||
a̱gnerapna̭saḥ sa̱mida̭stu bha̱drā'gnirma̱hī roda̭sī̱ ā vi̭veśa |
a̱gnireka̭ṃ codayatsa̱matsva̱gnirvṛ̱trāṇi̭ dayate pu̱rūṇi̭ ||2||
a̱gnirha̱ tyaṃ jara̭ta̱: karṇa̭māvā̱'gnira̱dbhyo nira̭daha̱jjarṷ̄tham |
a̱gniratri̭ṃ gha̱rma ṷruṣyada̱ntara̱gnirnṛ̱medha̭ṃ pra̱jayā̭sṛja̱tsam ||3||
a̱gnirdā̱ddravi̭ṇaṃ vī̱rapḙśā a̱gniṝṣi̱ṃ yaḥ sa̱hasrā̭ sa̱noti̭ |
a̱gnirdi̱vi ha̱vyamā ta̭tānā̱'gnerdhāmā̭ni̱ vibhṛ̭tā puru̱trā ||4||
a̱gnimu̱kthaiṝṣa̭yo̱ vi hva̭yante̱'gniṃ naro̱ yāma̭ni bādhi̱tāsa̭: |
a̱gniṃ vayo̭ a̱ntari̭kṣe̱ pata̭nto̱'gniḥ sa̱hasrā̱ pari̭ yāti̱ gonā̭m ||5||
a̱gniṃ viśa̭ īḻate̱ mānṷṣī̱ryā a̱gniṃ manṷṣo̱ nahṷṣo̱ vi jā̱tāḥ |
a̱gnirgāndha̭rvīṃ pa̱thyā̭mṛ̱tasyā̱'gnergavyṷ̄tirghṛ̱ta ā niṣa̭ttā ||6||
a̱gnaye̱ brahma̭ ṛ̱bhava̭statakṣura̱gniṃ ma̱hāma̭vocāmā suvṛ̱ktim |
agne̱ prāva̭ jari̱tāra̭ṃ yavi̱ṣṭhā'gne̱ mahi̱ dravi̭ṇa̱mā ya̭jasva ||7||
7  viśvakarmā bhauvanaḥ| viśvakarmā | triṣṭup , 2 virāḍrūpā|
ya i̱mā viśvā̱ bhuva̭nāni̱ juhva̱dṛṣi̱rhotā̱ nyasī̭datpi̱tā na̭: |
sa ā̱śiṣā̱ dravi̭ṇami̱cchamā̭naḥ prathama̱cchadava̭rā̱~ ā vi̭veśa ||1||
kiṃ svi̭dāsīdadhi̱ṣṭhāna̭mā̱rambha̭ṇaṃ kata̱matsvi̭tka̱thāsī̭t |
yato̱ bhūmi̭ṃ ja̱naya̭nvi̱śvaka̭rmā̱ vi dyāmaurṇo̭nmahi̱nā vi̱śvaca̭kṣāḥ ||2||
vi̱śvata̭ścakṣuru̱ta vi̱śvato̭mukho vi̱śvato̭bāhuru̱ta vi̱śvata̭spāt |
saṃ bā̱hubhyā̱ṃ dhama̭ti̱ saṃ pata̭trai̱rdyāvā̱bhūmī̭ ja̱naya̭nde̱va eka̭: ||3||
kiṃ svi̱dvana̱ṃ ka u̱ sa vṛ̱kṣa ā̭sa̱ yato̱ dyāvā̭pṛthi̱vī ni̭ṣṭata̱kṣuḥ |
manī̭ṣiṇo̱ mana̭sā pṛ̱cchatedu̱ tadyada̱dhyati̭ṣṭha̱dbhuva̭nāni dhā̱raya̭n ||4||
yā te̱ dhāmā̭ni para̱māṇi̱ yāva̱mā yā ma̭dhya̱mā vi̭śvakarmannu̱temā |
śikṣā̱ sakhi̭bhyo ha̱viṣi̭ svadhāvaḥ sva̱yaṃ ya̭jasva ta̱nva̭ṃ vṛdhā̱naḥ ||5||
viśva̭karmanha̱viṣā̭ vāvṛdhā̱naḥ sva̱yaṃ ya̭jasva pṛthi̱vīmu̱ta dyām |
muhya̭ntva̱nye a̱bhito̱ janā̭sa i̱hāsmāka̭ṃ ma̱ghavā̭ sū̱rira̭stu ||6||
vā̱caspati̭ṃ vi̱śvaka̭rmāṇamū̱tayḙ mano̱juva̱ṃ vājḙ a̱dyā hṷvema |
sa no̱ viśvā̭ni̱ hava̭nāni joṣadvi̱śvaśa̭mbhū̱rava̭se sā̱dhuka̭rmā ||7||
7  viśvakarmā bhauvanaḥ| viśvakarmā| triṣṭup |
cakṣṷṣaḥ pi̱tā mana̭sā̱ hi dhīro̭ ghṛ̱tamḙne ajana̱nnanna̭māne |
ya̱dedantā̱ ada̭dṛhanta̱ pūrva̱ ādiddyāvā̭pṛthi̱vī a̭prathetām ||1||
vi̱śvaka̭rmā̱ vima̭nā̱ ādvihā̭yā dhā̱tā vi̭dhā̱tā pa̭ra̱mota sa̱ṃdṛk |
teṣā̭mi̱ṣṭāni̱ sami̱ṣā ma̭danti̱ yatrā̭ saptaṛ̱ṣīnpa̱ra eka̭mā̱huḥ ||2||
yo na̭: pi̱tā ja̭ni̱tā yo vi̭dhā̱tā dhāmā̭ni̱ veda̱ bhuva̭nāni̱ viśvā̭ |
yo de̱vānā̭ṃ nāma̱dhā eka̭ e̱va taṃ sa̭mpra̱śnaṃ bhuva̭nā yantya̱nyā ||3||
ta āya̭janta̱ dravi̭ṇa̱ṃ sama̭smā̱ ṛṣa̭ya̱: pūrvḙ jari̱tāro̱ na bhū̱nā |
a̱sūrte̱ sūrte̱ raja̭si niṣa̱tte ye bhū̱tāni̭ sa̱makṛ̭ṇvanni̱māni̭ ||4||
pa̱ro di̱vā pa̱ra e̱nā pṛ̭thi̱vyā pa̱ro de̱vebhi̱rasṷrai̱ryadasti̭ |
kaṃ svi̱dgarbha̭ṃ pratha̱maṃ da̭dhra̱ āpo̱ yatra̭ de̱vāḥ sa̱mapa̭śyanta̱ viśvḙ ||5||
tamidgarbha̭ṃ pratha̱maṃ da̭dhra̱ āpo̱ yatra̭ de̱vāḥ sa̱maga̭cchanta̱ viśvḙ |
a̱jasya̱ nābhā̱vadhyeka̱marpi̭ta̱ṃ yasmi̱nviśvā̭ni̱ bhuva̭nāni ta̱sthuḥ ||6||
na taṃ vi̭dātha̱ ya i̱mā ja̱jānā̱'nyadyu̱ṣmāka̱manta̭raṃ babhūva |
nī̱hā̱reṇa̱ prāvṛ̭tā̱ jalpyā̭ cā'su̱tṛpa̭ uktha̱śāsa̭ścaranti ||7||
7  manyustāpasaḥ| manyuḥ| triṣṭup , 1 jagatī|
yastḙ ma̱nyo'vi̭dhadvajra sāyaka̱ saha̱ oja̭: puṣyati̱ viśva̭mānu̱ṣak |
sā̱hyāma̱ dāsa̱mārya̱ṃ tvayā̭ yu̱jā saha̭skṛtena̱ saha̭sā̱ saha̭svatā ||1
ma̱nyurindro̭ ma̱nyure̱vāsa̭ de̱vo ma̱nyurhotā̱ varṷṇo jā̱tavḙdāḥ |
ma̱nyuṃ viśa̭ īḻate̱ mānṷṣī̱ryāḥ pā̱hi no̭ manyo̱ tapa̭sā sa̱joṣā̭: ||2||
a̱bhī̭hi manyo ta̱vasa̱stavī̭yā̱ntapa̭sā yu̱jā vi ja̭hi̱ śatrṷ̄n |
a̱mi̱tra̱hā vṛ̭tra̱hā da̭syu̱hā ca̱ viśvā̱ vasū̱nyā bha̭rā̱ tvaṃ na̭: ||3||
tvaṃ hi ma̭nyo a̱bhibhṷ̄tyojāḥ svaya̱mbhūrbhāmo̭ abhimātiṣā̱haḥ |
vi̱śvaca̭rṣaṇi̱: sahṷri̱: sahā̭vāna̱smāsvoja̱: pṛta̭nāsu dhehi ||4||
a̱bhā̱gaḥ sannapa̱ parḙto asmi̱ tava̱ kratvā̭ tavi̱ṣasya̭ pracetaḥ |
taṃ tvā̭ manyo akra̱turji̭hīḻā̱haṃ svā ta̱nūrba̭la̱deyā̭ya̱ mehi̭ ||5||
a̱yaṃ tḙ a̱smyupa̱ mehya̱rvāṅpra̭tīcī̱naḥ sa̭hure viśvadhāyaḥ |
manyo̭ vajrinna̱bhi māmā va̭vṛtsva̱ hanā̭va̱ dasyṷ̄~ru̱ta bo̭dhyā̱peḥ ||6||
a̱bhi prehi̭ dakṣiṇa̱to bha̭vā̱ me'dhā̭ vṛ̱trāṇi̭ jaṅghanāva̱ bhūri̭ |
ju̱homi̭ te dha̱ruṇa̱ṃ madhvo̱ agra̭mu̱bhā ṷpā̱ṃśu pra̭tha̱mā pi̭bāva ||7||
7  manyustāpasaḥ| manyuḥ| jagatī,1-3 triṣṭup|
tvayā̭ manyo sa̱ratha̭māru̱janto̱ harṣa̭māṇāso dhṛṣi̱tā ma̭rutvaḥ |
ti̱gmeṣa̭va̱ āyṷdhā sa̱ṃśiśā̭nā a̱bhi pra ya̭ntu̱ naro̭ a̱gnirṷ̄pāḥ ||1||
a̱gniri̭va manyo tviṣi̱taḥ sa̭hasva senā̱nīrna̭: sahure hū̱ta ḙdhi |
ha̱tvāya̱ śatrū̱nvi bha̭jasva̱ veda̱ ojo̱ mimā̭no̱ vi mṛdho̭ nudasva ||2||
saha̭sva manyo a̱bhimā̭tima̱sme ru̱janmṛ̱ṇanpra̭mṛ̱ṇanprehi̱ śatrṷ̄n |
u̱graṃ te̱ pājo̭ na̱nvā rṷrudhre va̱śī vaśa̭ṃ nayasa ekaja̱ tvam ||3||
eko̭ bahū̱nāma̭si manyavīḻi̱to viśa̭ṃviśaṃ yu̱dhaye̱ saṃ śi̭śādhi |
akṛ̭ttaru̱ktvayā̭ yu̱jā va̱yaṃ dyu̱manta̱ṃ ghoṣa̭ṃ vija̱yāya̭ kṛṇmahe ||4||
vi̱je̱ṣa̱kṛdindra̭ ivānavabra̱vo̱3'smāka̭ṃ manyo adhi̱pā bha̭ve̱ha |
pri̱yaṃ te̱ nāma̭ sahure gṛṇīmasi vi̱dmā tamutsa̱ṃ yata̭ āba̱bhūtha̭ ||5||
ābhṷ̄tyā saha̱jā va̭jra sāyaka̱ saho̭ bibharṣyabhibhūta̱ utta̭ram |
kratvā̭ no manyo sa̱ha me̱dyḙdhi mahādha̱nasya̭ puruhūta sa̱ṃsṛji̭ ||6||
saṃsṛ̭ṣṭa̱ṃ dhana̭mu̱bhaya̭ṃ sa̱mākṛ̭tama̱smabhya̭ṃ dattā̱ṃ varṷṇaśca ma̱nyuḥ |
bhiya̱ṃ dadhā̭nā̱ hṛda̭yeṣu̱ śatra̭va̱: parā̭jitāso̱ apa̱ ni la̭yantām ||7||
47 sāvitrī sūryā ṛṣikā| 1-5 somaḥ, 6-16 sūryāvivāhaḥ, 17 devāḥ, 18 somārkau, 19 candramāḥ, 20-28 nṛṇāṃ vivāhamantrā āśī:prāyāḥ, 29-30 vadhūvāsaḥ saṃsparśanindā, 31 dampatyoryakṣmanāśanaṃ, 32-47 sūryā sāvitrī| anuṣṭup , 14,19-21,23-24,26,36-37,44 triṣṭup, 18,27,43 jagatī, 34 urobṛhatī|
sa̱tyenotta̭bhitā̱ bhūmi̱: sūrye̱ṇotta̭bhitā̱ dyauḥ | ṛ̱tenā̭di̱tyāsti̭ṣṭhanti di̱vi somo̱ adhi̭ śri̱taḥ ||1||
somḙnādi̱tyā ba̱lina̱: somḙna pṛthi̱vī ma̱hī | atho̱ nakṣa̭trāṇāme̱ṣāmu̱pasthe̱ soma̱ āhi̭taḥ ||2||
soma̭ṃ manyate papi̱vānyatsa̭mpi̱ṃṣantyoṣa̭dhim | soma̱ṃ yaṃ bra̱hmāṇo̭ vi̱durna tasyā̭śnāti̱ kaśca̱na ||3||
ā̱cchadvi̭dhānairgupi̱to bārha̭taiḥ soma rakṣi̱taḥ | grāvṇā̱micchṛ̱ṇvanti̭ṣṭhasi̱ na tḙ aśnāti̱ pārthi̭vaḥ ||4||
yattvā̭ deva pra̱piba̭nti̱ tata̱ ā pyā̭yase̱ puna̭: | vā̱yuḥ soma̭sya rakṣi̱tā samā̭nā̱ṃ māsa̱ ākṛ̭tiḥ ||5||
raibhyā̭sīdanu̱deyī̭ nārāśa̱ṃsī nyoca̭nī | sū̱ryāyā̭ bha̱dramidvāso̱ gātha̭yaiti̱ pari̭ṣkṛtam ||6||
citti̭rā upa̱barha̭ṇa̱ṃ cakṣṷrā a̱bhyañja̭nam | dyaurbhūmi̱: kośa̭ āsī̱dyadayā̭tsū̱ryā pati̭m ||7||
stomā̭ āsanprati̱dhaya̭: ku̱rīra̱ṃ chanda̭ opa̱śaḥ | sū̱ryāyā̭ a̱śvinā̭ va̱rā'gnirā̭sītpuroga̱vaḥ ||8||
somo̭ vadhū̱yura̭bhavada̱śvinā̭stāmu̱bhā va̱rā | sū̱ryāṃ yatpatye̱ śaṃsa̭ntī̱ṃ mana̭sā savi̱tāda̭dāt ||9||
mano̭ asyā̱ ana̭ āsī̱ddyaurā̭sīdu̱ta ccha̱diḥ | śu̱krāva̭na̱ḍvāhā̭vāstā̱ṃ yadayā̭tsū̱ryā gṛ̱ham ||10||
ṛ̱ksā̱mābhyā̭ma̱bhihi̭tau̱ gāvaṷ te sāma̱nāvi̭taḥ | śrotra̭ṃ te ca̱kre ā̭stāṃ di̱vi panthā̭ścarācā̱raḥ ||11||
śucī̭ te ca̱kre yā̱tyā vyā̱no akṣa̱ āha̭taḥ | ano̭ mana̱smaya̭ṃ sū̱ryā''ro̭hatpraya̱tī pati̭m ||12||
sū̱ryāyā̭ vaha̱tuḥ prāgā̭tsavi̱tā yama̱vāsṛ̭jat | a̱ghāsṷ hanyante̱ gāvo'rjṷnyo̱: paryṷhyate ||13||
yada̭śvinā pṛ̱cchamā̭nā̱vayā̭taṃ trica̱kreṇa̭ vaha̱tuṃ sū̱ryāyā̭: |
 viśvḙ de̱vā anu̱ tadvā̭majānanpu̱traḥ pi̱tarā̭vavṛṇīta pū̱ṣā ||14||
yadayā̭taṃ śubhaspatī vare̱yaṃ sū̱ryāmupa̭ | kvaika̭ṃ ca̱kraṃ vā̭māsī̱tkva̭ de̱ṣṭrāya̭ tasthathuḥ ||15||
dve tḙ ca̱kre sṷ̄rye bra̱hmāṇa̭ ṛtu̱thā vi̭duḥ | athaika̭ṃ ca̱kraṃ yadguhā̱ tada̭ddhā̱taya̱ idvi̭duḥ ||16||
sū̱ryāyai̭ de̱vebhyo̭ mi̱trāya̱ varṷṇāya ca | ye bhū̱tasya̱ pracḙtasa i̱daṃ tebhyo̭'kara̱ṃ nama̭: ||17||
pū̱rvā̱pa̱raṃ ca̭rato mā̱yayai̱tau śiśū̱ krīḻa̭ntau̱ pari̭ yāto adhva̱ram |
viśvā̭nya̱nyo bhuva̭nābhi̱caṣṭa̭ ṛ̱tū~ra̱nyo vi̱dadha̭jjāyate̱ puna̭: ||18||
navo̭navo bhavati̱ jāya̭mā̱no'hnā̭ṃ ke̱turu̱ṣasā̭me̱tyagra̭m |
bhā̱gaṃ de̱vebhyo̱ vi da̭dhātyā̱yanpra ca̱ndramā̭stirate dī̱rghamāyṷ: ||19||
su̱ki̱ṃśu̱kaṃ śa̭lma̱liṃ vi̱śvarṷ̄pa̱ṃ hira̭ṇyavarṇaṃ su̱vṛta̭ṃ suca̱kram |
ā ro̭ha sūrye a̱mṛta̭sya lo̱kaṃ syo̱naṃ patyḙ vaha̱tuṃ kṛ̭ṇuṣva ||20||
udī̱rṣvāta̱: pati̭vatī̱ hye̱3ṣā vi̱śvāva̭su̱ṃ nama̭sā gī̱rbhirī̭ḻe |
a̱nyāmi̭ccha pitṛ̱ṣada̱ṃ vya̭ktā̱ṃ sa tḙ bhā̱go ja̱nuṣā̱ tasya̭ viddhi ||21||
udī̱rṣvāto̭ viśvāvaso̱ nama̭seḻā mahe tvā | a̱nyāmi̭ccha prapha̱rvyaṃ1 saṃ jā̱yāṃ patyā̭ sṛja ||22||
a̱nṛ̱kṣa̱rā ṛ̱java̭: santu̱ panthā̱ yebhi̱: sakhā̭yo̱ yanti̭ no vare̱yam |
sama̭rya̱mā saṃ bhago̭ no ninīyā̱tsaṃ jā̭spa̱tyaṃ su̱yama̭mastu devāḥ ||23||
pra tvā̭ muñcāmi̱ varṷṇasya̱ pāśā̱dyena̱ tvāba̭dhnātsavi̱tā su̱śeva̭: |
 ṛ̱tasya̱ yonaṷ sukṛ̱tasya̭ lo̱ke'ri̭ṣṭāṃ tvā sa̱ha patyā̭ dadhāmi ||24||
preto mu̱ñcāmi̱ nāmuta̭: suba̱ddhāma̱muta̭skaram | yathe̱yami̭ndra mīḍhvaḥ supu̱trā su̱bhagāsa̭ti ||25||
pū̱ṣā tve̱to na̭yatu hasta̱gṛhyā̱'śvinā̭ tvā̱ pra va̭hatā̱ṃ rathḙna |
gṛ̱hānga̭ccha gṛ̱hapa̭tnī̱ yathāso̭ va̱śinī̱ tvaṃ vi̱datha̱mā va̭dāsi ||26||
i̱ha pri̱yaṃ pra̱jayā̭ te̱ samṛ̭dhyatāma̱smingṛ̱he gārha̭patyāya jāgṛhi |
e̱nā patyā̭ ta̱nvaṃ1 saṃ sṛ̭ja̱svādhā̱ jivrī̭ vi̱datha̱mā va̭dāthaḥ ||27||
nī̱la̱lo̱hi̱taṃ bha̭vati kṛ̱tyāsa̱ktirvya̭jyate | edha̭nte asyā jñā̱taya̱: pati̭rba̱ndheṣṷ badhyate ||28||
parā̭ dehi śāmu̱lya̭ṃ bra̱hmabhyo̱ vi bha̭jā̱ vasṷ | kṛ̱tyaiṣā pa̱dvatī̭ bhū̱tvyā jā̱yā vi̭śate̱ pati̭m ||29||
a̱śrī̱rā ta̱nūrbha̭vati̱ ruśa̭tī pā̱payā̭mu̱yā | pati̱ryadva̱dhvo̱3 vāsa̭sā̱ svamaṅga̭mabhi̱dhitsa̭te ||30||
ye va̱dhva̭śca̱ndraṃ va̭ha̱tuṃ yakṣmā̱ yanti̱ janā̱danṷ | puna̱stānya̱jñiyā̭ de̱vā naya̭ntu̱ yata̱ āga̭tāḥ ||3||1
mā vi̭danparipa̱nthino̱ ya ā̱sīda̭nti̱ dampa̭tī | su̱gebhi̭rdu̱rgamatī̭tā̱mapa̭ drā̱ntvarā̭tayaḥ ||32||
su̱ma̱ṅga̱līri̱yaṃ va̱dhūri̱māṃ sa̱meta̱ paśya̭ta | saubhā̭gyamasyai da̱ttvāyā'thāsta̱ṃ vi parḙtana ||33||
tṛ̱ṣṭame̱tatkaṭṷkame̱tada̭pā̱ṣṭhava̭dvi̱ṣava̱nnaitadatta̭ve | sū̱ryāṃ yo bra̱hmā vi̱dyātsa idvādhṷ̄yamarhati ||34||
ā̱śasa̭naṃ vi̱śasa̭na̱matho̭ adhivi̱karta̭nam | sū̱ryāyā̭: paśya rū̱pāṇi̱ tāni̭ bra̱hmā tu śṷndhati ||35||
gṛ̱bhṇāmi̭ te saubhaga̱tvāya̱ hasta̱ṃ mayā̱ patyā̭ ja̱rada̭ṣṭi̱ryathāsa̭: |
 bhago̭ arya̱mā sa̭vi̱tā pura̭ṃdhi̱rmahya̭ṃ tvādu̱rgārha̭patyāya de̱vāḥ ||36||
tāṃ pṷ̄ṣañchi̱vata̭mā̱mera̭yasva̱ yasyā̱ṃ bīja̭ṃ manu̱ṣyā̱3 vapa̭nti |
yā na̭ ū̱rū ṷśa̱tī vi̱śrayā̭te̱ yasyā̭mu̱śanta̭: pra̱harā̭ma̱ śepa̭m ||37||
tubhya̱magre̱ parya̭vahantsū̱ryāṃ va̭ha̱tunā̭ sa̱ha | puna̱: pati̭bhyo jā̱yāṃ dā a̭gne pra̱jayā̭ sa̱ha ||38||
puna̱: patnī̭ma̱gnira̭dā̱dāyṷṣā sa̱ha varca̭sā | dī̱rghāyṷrasyā̱ yaḥ pati̱rjīvā̭ti śa̱rada̭: śa̱tam ||39||
soma̭: pratha̱mo vi̭vide gandha̱rvo vi̭vida̱ utta̭raḥ | tṛ̱tīyo̭ a̱gniṣṭe̱ pati̭stu̱rīya̭ste manuṣya̱jāḥ ||40||
somo̭ dadadgandha̱rvāya̭ gandha̱rvo da̭dada̱gnayḙ | ra̱yiṃ ca̭ pu̱trā~ścā̭dāda̱gnirmahya̱matho̭ i̱mām ||41||
i̱haiva sta̱ṃ mā vi yaṷṣṭa̱ṃ viśva̱māyu̱rvya̭śnutam | krīḻa̭ntau pu̱trairnaptṛ̭bhi̱rmoda̭mānau̱ sve gṛ̱he ||42||
ā na̭: pra̱jāṃ ja̭nayatu pra̱jāpa̭tirājara̱sāya̱ sama̭naktvarya̱mā |
adṷrmaṅgalīḥ patilo̱kamā vi̭śa̱ śaṃ no̭ bhava dvi̱pade̱ śaṃ catṷṣpade ||43||
agho̭racakṣu̱rapa̭tighnyedhi śi̱vā pa̱śubhya̭: su̱manā̭: su̱varcā̭: |
vī̱ra̱sūrde̱vakā̭mā syo̱nā śaṃ no̭ bhava dvi̱pade̱ śaṃ catṷṣpade ||44||
i̱māṃ tvami̭ndra mīḍhvaḥ supu̱trāṃ su̱bhagā̭ṃ kṛṇu | daśā̭syāṃ pu̱trānā dhḙhi̱ pati̭mekāda̱śaṃ kṛ̭dhi ||45||
sa̱mrājñī̱ śvaśṷre bhava sa̱mrājñī̭ śva̱śrvāṃ bha̭va | nanā̭ndari sa̱mrājñī̭ bhava sa̱mrājñī̱ adhi̭ de̱vṛṣṷ ||46||
sama̭ñjantu̱ viśvḙ de̱vāḥ samāpo̱ hṛda̭yāni nau | saṃ mā̭ta̱riśvā̱ saṃ dhā̱tā samu̱ deṣṭrī̭ dadhātu nau ||47||
(23) indraḥ, 7,13,23 aindro vṛṣākapiḥ, 2-6,9-10,15-18 indrāṇī| indraḥ| paṃktiḥ|
vi hi soto̱rasṛ̭kṣata̱ nendra̭ṃ de̱vama̭maṃsata |
yatrāma̭dadvṛ̱ṣāka̭pira̱ryaḥ pu̱ṣṭeṣu̱ matsa̭khā̱ viśva̭smā̱dindra̱ utta̭raḥ ||1||
parā̱ hī̭ndra̱ dhāva̭si vṛ̱ṣāka̭pe̱rati̱ vyathi̭: |
no aha̱ pra vi̭ndasya̱nyatra̱ soma̭pītaye̱ viśva̭smā̱dindra̱ utta̭raḥ ||2||
kima̱yaṃ tvāṃ vṛ̱ṣāka̭piśca̱kāra̱ hari̭to mṛ̱gaḥ |
yasmā̭ ira̱syasīdu̱ nva1ryo vā̭ puṣṭi̱madvasu̱ viśva̭smā̱dindra̱ utta̭raḥ ||3||
yami̱maṃ tvaṃ vṛ̱ṣāka̭piṃ pri̱yami̭ndrābhi̱rakṣa̭si |
śvā nva̭sya jambhiṣa̱dapi̱ karṇḙ varāha̱yurviśva̭smā̱dindra̱ utta̭raḥ ||4||
pri̱yā ta̱ṣṭāni̭ me ka̱pirvya̭ktā̱ vya̭dūduṣat |
śiro̱ nva̭sya rāviṣa̱ṃ na su̱gaṃ du̱ṣkṛtḙ bhuva̱ṃ viśva̭smā̱dindra̱ utta̭raḥ ||5||
na matstrī sṷbha̱satta̭rā̱ na su̱yāśṷtarā bhuvat |
na matprati̭cyavīyasī̱ na sakthyudya̭mīyasī̱ viśva̭smā̱dindra̱ utta̭raḥ ||6||
u̱ve a̭mba sulābhike̱ yathḙvā̱ṅga bha̭vi̱ṣyati̭ |
bha̱sanmḙ amba̱ sakthi̭ me̱ śiro̭ me̱ vī̭va hṛṣyati̱ viśva̭smā̱dindra̱ utta̭raḥ ||7||
kiṃ sṷbāho svaṅgure̱ pṛthṷṣṭo̱ pṛthṷjāghane |
kiṃ śṷ̄rapatni na̱stvama̱bhya̭mīṣi vṛ̱ṣāka̭pi̱ṃ viśva̭smā̱dindra̱ utta̭raḥ ||8||
a̱vīrā̭miva̱ māma̱yaṃ śa̱rārṷra̱bhi ma̭nyate |
u̱tāhama̭smi vī̱riṇīndra̭patnī ma̱rutsa̭khā̱ viśva̭smā̱dindra̱ utta̭raḥ ||9||
sa̱ṃho̱traṃ sma̭ pu̱rā nārī̱ sama̭na̱ṃ vāva̭ gacchati |
ve̱dhā ṛ̱tasya̭ vī̱riṇīndra̭patnī mahīyate̱ viśva̭smā̱dindra̱ utta̭raḥ ||10||
i̱ndrā̱ṇīmā̱su nāri̭ṣu su̱bhagā̭ma̱hama̭śravam |
na̱hya̭syā apa̱raṃ ca̱na ja̱rasā̱ mara̭te̱ pati̱rviśva̭smā̱dindra̱ utta̭raḥ ||11||
nāhami̭ndrāṇi rāraṇa̱ sakhyṷrvṛ̱ṣāka̭peṝ̱te |
yasye̱damapya̭ṃ ha̱viḥ pri̱yaṃ de̱veṣu̱ gaccha̭ti̱ viśva̭smā̱dindra̱ utta̭raḥ ||12||
vṛṣā̭kapāyi̱ reva̭ti̱ supṷtra̱ ādu̱ susnṷṣe |
ghasa̭tta̱ indra̭ u̱kṣaṇa̭: pri̱yaṃ kā̭citka̱raṃ ha̱virviśva̭smā̱dindra̱ utta̭raḥ ||13||
u̱kṣṇo hi me̱ pañca̭daśa sā̱kaṃ paca̭nti viṃśa̱tim |
u̱tāhama̭dmi̱ pīva̱ idu̱bhā ku̱kṣī pṛ̭ṇanti me̱ viśva̭smā̱dindra̱ utta̭raḥ ||14||
vṛ̱ṣa̱bho na ti̱gmaśṛ̭ṅgo̱'ntaryū̱theṣu̱ rorṷvat |
ma̱nthasta̭ indra̱ śaṃ hṛ̱de yaṃ tḙ su̱noti̭ bhāva̱yurviśva̭smā̱dindra̱ utta̭raḥ ||15||
na seśe̱ yasya̱ ramba̭te'nta̱rā sa̱kthyā̱3 kapṛ̭t |
sedī̭śe̱ yasya̭ roma̱śaṃ ni̭ṣe̱duṣo̭ vi̱jṛmbha̭te̱ viśva̭smā̱dindra̱ utta̭raḥ ||16||
na seśe̱ yasya̭ roma̱śaṃ ni̭ṣe̱duṣo̭ vi̱jṛmbha̭te |
sedī̭śe̱ yasya̱ ramba̭te'nta̱rā sa̱kthyā̱3 kapṛ̱dviśva̭smā̱dindra̱ utta̭raḥ ||17||
a̱yami̭ndra vṛ̱ṣāka̭pi̱: para̭svantaṃ ha̱taṃ vi̭dat |
a̱siṃ sū̱nāṃ nava̭ṃ ca̱rumādedha̱syāna̱ āci̭ta̱ṃ viśva̭smā̱dindra̱ utta̭raḥ ||18||
a̱yamḙmi vi̱cāka̭śadvici̱nvandāsa̱mārya̭m |
pibā̭mi pāka̱sutva̭no̱'bhi dhīra̭macākaśa̱ṃ viśva̭smā̱dindra̱ utta̭raḥ ||19||
dhanva̭ ca̱ yatkṛ̱ntatra̭ṃ ca̱ kati̭ svi̱ttā vi yoja̭nā |
nedī̭yaso vṛṣāka̱pe'sta̱mehi̭ gṛ̱hā~ upa̱ viśva̭smā̱dindra̱ utta̭raḥ ||20||
puna̱rehi̭ vṛṣākape suvi̱tā ka̭lpayāvahai |
ya e̱ṣa sva̭pna̱naṃśa̱no'sta̱meṣi̭ pa̱thā puna̱rviśva̭smā̱dindra̱ utta̭raḥ ||21||
yaduda̭ñco vṛṣākape gṛ̱hami̱ndrāja̭gantana |
kva1 sya pṷlva̱gho mṛ̱gaḥ kama̭gañjana̱yopa̭no̱ viśva̭smā̱dindra̱ utta̭raḥ ||22||
parśṷrha̱ nāma̭ māna̱vī sā̱kaṃ sa̭sūva viṃśa̱tim |
bha̱draṃ bha̭la̱ tyasyā̭ abhū̱dyasyā̭ u̱dara̱māma̭ya̱dviśva̭smā̱dindra̱ utta̭raḥ ||23||
25 pāyurbhāradvājaḥ|rakṣohāgniḥ|triṣṭup , 22-25 anuṣṭup|
ra̱kṣo̱haṇa̭ṃ vā̱jina̱mā ji̭gharmi mi̱traṃ prathi̭ṣṭha̱mupa̭ yāmi̱ śarma̭ |
śiśā̭no a̱gniḥ kratṷbhi̱: sami̭ddha̱: sa no̱ divā̱ sa ri̱ṣaḥ pā̭tu̱ nakta̭m ||1||
ayo̭daṃṣṭro a̱rciṣā̭ yātu̱dhānā̱nupa̭ spṛśa jātaveda̱: sami̭ddhaḥ |
ā ji̱hvayā̱ mūra̭devānrabhasva kra̱vyādo̭ vṛ̱ktvyapi̭ dhatsvā̱san ||2||
u̱bhobha̭yāvi̱nnupa̭ dhehi̱ daṃṣṭrā̭ hi̱ṃsraḥ śiśā̱no'va̭ra̱ṃ para̭ṃ ca |
u̱tāntari̭kṣe̱ pari̭ yāhi rāja̱ñjambhai̱: saṃ dhḙhya̱bhi yā̭tu̱dhānā̭n ||3||
ya̱jñairiṣṷ̄: sa̱ṃnama̭māno agne vā̱cā śa̱lyā~ a̱śani̭bhirdihā̱naḥ |
tābhi̭rvidhya̱ hṛda̭ye yātu̱dhānā̭npratī̱co bā̱hūnprati̭ bhaṅdhyeṣām ||4||
agne̱ tvaca̭ṃ yātu̱dhāna̭sya bhindhi hi̱ṃsrāśani̱rhara̭sā hantvenam |
 pra parvā̭ṇi jātavedaḥ śṛṇīhi kra̱vyātkra̭vi̱ṣṇurvi ci̭notu vṛ̱kṇam ||5||
yatre̱dānī̱ṃ paśya̭si jātaveda̱stiṣṭha̭ntamagna u̱ta vā̱ cara̭ntam |
yadvā̱ntari̭kṣe pa̱thibhi̱: pata̭nta̱ṃ tamastā̭ vidhya̱ śarvā̱ śiśā̭naḥ ||6||
u̱tāla̭bdhaṃ spṛṇuhi jātaveda ālebhā̱nādṛ̱ṣṭibhi̭ryātu̱dhānā̭t |
agne̱ pūrvo̱ ni ja̭hi̱ śośṷcāna ā̱māda̱: kṣviṅkā̱stama̭da̱ntvenī̭: ||7||
i̱ha pra brṷ̄hi yata̱maḥ so a̭gne̱ yo yā̭tu̱dhāno̱ ya i̱daṃ kṛ̱ṇoti̭ |
tamā ra̭bhasva sa̱midhā̭ yaviṣṭha nṛ̱cakṣa̭sa̱ścakṣṷṣe randhayainam ||8||
tī̱kṣṇenā̭gne̱ cakṣṷṣā rakṣa ya̱jñaṃ prāñca̱ṃ vasṷbhya̱: pra ṇa̭ya pracetaḥ |
hi̱ṃsraṃ rakṣā̭ṃsya̱bhi śośṷcāna̱ṃ mā tvā̭ dabhanyātu̱dhānā̭ nṛcakṣaḥ ||9||
nṛ̱cakṣā̱ rakṣa̱: pari̭ paśya vi̱kṣu tasya̱ trīṇi̱ prati̭ śṛṇī̱hyagrā̭ |
tasyā̭gne pṛ̱ṣṭīrhara̭sā śṛṇīhi tre̱dhā mūla̭ṃ yātu̱dhāna̭sya vṛśca ||10||
triryā̭tu̱dhāna̱: prasi̭tiṃ ta etvṛ̱taṃ yo a̭gne̱ anṛ̭tena̱ hanti̭ |
 tama̱rciṣā̭ sphū̱rjaya̭ñjātavedaḥ sama̱kṣamḙnaṃ gṛṇa̱te ni vṛ̭ṅdhi ||11||
tada̭gne̱ cakṣu̱: prati̭ dhehi re̱bhe śa̭phā̱ruja̱ṃ yena̱ paśya̭si yātu̱dhāna̭m |
a̱tha̱rva̱vajjyoti̭ṣā̱ daivyḙna sa̱tyaṃ dhūrva̭ntama̱cita̱ṃ nyo̭ṣa ||12||
yada̭gne a̱dya mi̭thu̱nā śapā̭to̱ yadvā̱castṛ̱ṣṭaṃ ja̱naya̭nta re̱bhāḥ |
ma̱nyormana̭saḥ śara̱vyā̱3 jāya̭te̱ yā tayā̭ vidhya̱ hṛda̭ye yātu̱dhānā̭n ||13||
parā̭ śṛṇīhi̱ tapa̭sā yātu̱dhānā̱nparā̭gne̱ rakṣo̱ hara̭sā śṛṇīhi |
parā̱rciṣā̱ mūra̭devāñchṛṇīhi̱ parā̭su̱tṛpo̭ a̱bhi śośṷcānaḥ ||14||
parā̱dya de̱vā vṛ̭ji̱naṃ śṛ̭ṇantu pra̱tyagḙnaṃ śa̱pathā̭ yantu tṛ̱ṣṭāḥ |
vā̱cāstḙna̱ṃ śara̭va ṛcchantu̱ marma̱nviśva̭syaitu̱ prasi̭tiṃ yātu̱dhāna̭: ||15||
yaḥ paurṷṣeyeṇa kra̱viṣā̭ sama̱ṅkte yo aśvyḙna pa̱śunā̭ yātu̱dhāna̭: |
yo a̱ghnyāyā̱ bhara̭ti kṣī̱rama̭gne̱ teṣā̭ṃ śī̱rṣāṇi̱ hara̱sāpi̭ vṛśca ||16||
sa̱ṃva̱tsa̱rīṇa̱ṃ paya̭ u̱sriyā̭yā̱stasya̱ māśī̭dyātu̱dhāno̭ nṛcakṣaḥ |
pī̱yūṣa̭magne yata̱mastitṛ̭psā̱ttaṃ pra̱tyañca̭ma̱rciṣā̭ vidhya̱ marma̭n ||17||
vi̱ṣaṃ gavā̭ṃ yātu̱dhānā̭: piba̱ntvā vṛ̭ścyantā̱madi̭taye du̱revā̭: |
parai̭nānde̱vaḥ sa̭vi̱tā da̭dātu̱ parā̭ bhā̱gamoṣa̭dhīnāṃ jayantām ||18||
sa̱nāda̭gne mṛṇasi yātu̱dhānā̱nna tvā̱ rakṣā̭ṃsi̱ pṛta̭nāsu jigyuḥ |
anṷ daha sa̱hamṷ̄rānkra̱vyādo̱ mā tḙ he̱tyā mṷkṣata̱ daivyā̭yāḥ ||19||
tvaṃ no̭ agne adha̱rāduda̭ktā̱ttvaṃ pa̱ścādu̱ta ra̭kṣā pu̱rastā̭t |
prati̱ te tḙ a̱jarā̭sa̱stapi̭ṣṭhā a̱ghaśa̭ṃsa̱ṃ śośṷcato dahantu ||20||
pa̱ścātpu̱rastā̭dadha̱rāduda̭ktātka̱viḥ kāvyḙna̱ pari̭ pāhi rājan |
sakhe̱ sakhā̭yama̱jaro̭ jari̱mṇe'gne̱ martā̱~ ama̭rtya̱stvaṃ na̭: ||21||
pari̭ tvāgne̱ pura̭ṃ va̱yaṃ vipra̭ṃ sahasya dhīmahi | dhṛ̱ṣadva̭rṇaṃ di̱vedi̭ve ha̱ntāra̭ṃ bhaṅgu̱rāva̭tām ||22||
vi̱ṣeṇa̭ bhaṅgu̱rāva̭ta̱: prati̭ ṣma ra̱kṣaso̭ daha | agnḙ ti̱gmena̭ śo̱ciṣā̱ tapṷragrābhiṝ̱ṣṭibhi̭: ||23||
pratya̭gne mithu̱nā da̭ha yātu̱dhānā̭ kimī̱dinā̭ | saṃ tvā̭ śiśāmi jāgṛ̱hyada̭bdhaṃ vipra̱ manma̭bhiḥ ||24||
pratya̭gne̱ hara̭sā̱ hara̭: śṛṇī̱hi vi̱śvata̱: prati̭ | yā̱tu̱dhāna̭sya ra̱kṣaso̱ bala̱ṃ vi rṷja vī̱rya̭m ||25||
19 āṃgiraso mūrdhanvān , vāmadevyo vā| sūrya-vaiśvānaro'gniḥ| triṣṭup|
ha̱viṣpānta̭ma̱jara̭ṃ sva̱rvidi̭ divi̱spṛśyāhṷta̱ṃ juṣṭa̭ma̱gnau |
tasya̱ bharma̭ṇe̱ bhuva̭nāya de̱vā dharma̭ṇe̱ kaṃ sva̱dhayā̭ paprathanta ||1||
gī̱rṇaṃ bhuva̭na̱ṃ tama̱sāpa̭gūḻhamā̱viḥ sva̭rabhavajjā̱te a̱gnau |
tasya̭ de̱vāḥ pṛ̭thi̱vī dyauru̱tāpo'ra̭ṇaya̱nnoṣa̭dhīḥ sa̱khye a̭sya ||2||
de̱vebhi̱rnvi̭ṣi̱to ya̱jñiyḙbhira̱gniṃ sto̭ṣāṇya̱jara̭ṃ bṛ̱hanta̭m |
yo bhā̱nunā̭ pṛthi̱vīṃ dyāmu̱temāmā̭ta̱tāna̱ roda̭sī a̱ntari̭kṣam ||3||
yo hotāsī̭tpratha̱mo de̱vajṷṣṭo̱ yaṃ sa̱māñja̱nnājyḙnā vṛṇā̱nāḥ |
sa pa̭ta̱trī̭tva̱raṃ sthā jaga̱dyacchvā̱trama̱gnira̭kṛṇojjā̱tavḙdāḥ ||4||
yajjā̭tavedo̱ bhuva̭nasya mū̱rdhannati̭ṣṭho agne sa̱ha ro̭ca̱nena̭ |
taṃ tvā̭hema ma̱tibhi̭rgī̱rbhiru̱kthaiḥ sa ya̱jñiyo̭ abhavo rodasi̱prāḥ ||5||
mū̱rdhā bhu̱vo bha̭vati̱ nakta̭ma̱gnistata̱: sūryo̭ jāyate prā̱taru̱dyan |
mā̱yāmū̱ tu ya̱jñiyā̭nāme̱tāmapo̱ yattūrṇi̱ścara̭ti prajā̱nan ||6||
dṛ̱śenyo̱ yo ma̭hi̱nā sami̱ddho'ro̭cata di̱viyo̭nirvi̱bhāvā̭ |
tasmi̭nna̱gnau sṷ̄ktavā̱kena̭ de̱vā ha̱virviśva̱ ājṷhavustanū̱pāḥ ||7||
sū̱kta̱vā̱kaṃ pra̭tha̱mamādida̱gnimādiddha̱vira̭janayanta de̱vāḥ |
 sa ḙṣāṃ ya̱jño a̭bhavattanū̱pāstaṃ dyaurvḙda̱ taṃ pṛ̭thi̱vī tamāpa̭: ||8||
yaṃ de̱vāso'ja̭nayantā̱gniṃ yasmi̱nnājṷhavu̱rbhuva̭nāni̱ viśvā̭ |
so a̱rciṣā̭ pṛthi̱vīṃ dyāmu̱temāmṛ̭jū̱yamā̭no atapanmahi̱tvā ||9||
stomḙna̱ hi di̱vi de̱vāso̭ a̱gnimajī̭jana̱ñchakti̭bhī rodasi̱prām |
tamṷ̄ akṛṇvantre̱dhā bhu̱ve kaṃ sa oṣa̭dhīḥ pacati vi̱śvarṷ̄pāḥ ||10||
ya̱dedḙna̱mada̭dhurya̱jñiyā̭so di̱vi de̱vāḥ sūrya̭mādite̱yam |
ya̱dā ca̭ri̱ṣṇū mi̭thu̱nāvabhṷ̄tā̱māditprāpa̭śya̱nbhuva̭nāni̱ viśvā̭ ||11||
viśva̭smā a̱gniṃ bhuva̭nāya de̱vā vai̭śvāna̱raṃ ke̱tumahnā̭makṛṇvan |
ā yasta̱tāno̱ṣaso̭ vibhā̱tīrapo̭ ūrṇoti̱ tamo̭ a̱rciṣā̱ yan ||12||
vai̱śvā̱na̱raṃ ka̱vayo̭ ya̱jñiyā̭so̱'gniṃ de̱vā a̭janayannaju̱ryam |
nakṣa̭traṃ pra̱tnamami̭naccari̱ṣṇu ya̱kṣasyādhya̭kṣaṃ tavi̱ṣaṃ bṛ̱hanta̭m ||13||
vai̱śvā̱na̱raṃ vi̱śvahā̭ dīdi̱vāṃsa̱ṃ mantrai̭ra̱gniṃ ka̱vimacchā̭ vadāmaḥ |
yo ma̭hi̱mnā pa̭riba̱bhūvo̱rvī u̱tāvastā̭du̱ta de̱vaḥ pa̱rastā̭t ||14||
dve sru̱tī a̭śṛṇavaṃ pitṝ̱ṇāma̱haṃ de̱vānā̭mu̱ta martyā̭nām |
tābhyā̭mi̱daṃ viśva̱meja̱tsamḙti̱ yada̭nta̱rā pi̱tara̭ṃ mā̱tara̭ṃ ca ||15||
dve sa̭mī̱cī bi̭bhṛta̱ścara̭ntaṃ śīrṣa̱to jā̱taṃ mana̭sā̱ vimṛ̭ṣṭam |
sa pra̱tyaṅviśvā̱ bhuva̭nāni tasthā̱vapra̭yucchanta̱raṇi̱rbhrāja̭mānaḥ ||16||
yatrā̱ vadḙte̱ ava̭ra̱: para̭śca yajña̱nyo̭: kata̱ro nau̱ vi vḙda |
ā śḙku̱ritsa̭dha̱māda̱ṃ sakhā̭yo̱ nakṣa̭nta ya̱jñaṃ ka i̱daṃ vi vo̭cat ||17||
katya̱gnaya̱: kati̱ sūryā̭sa̱: katyu̱ṣāsa̱: katyṷ svi̱dāpa̭: |
nopa̱spija̭ṃ vaḥ pitaro vadāmi pṛ̱cchāmi̭ vaḥ kavayo vi̱dmane̱ kam ||18||
yā̱va̱nmā̱tramu̱ṣaso̱ na pratī̭kaṃ supa̱rṇyo̱3 vasa̭te mātariśvaḥ |
tāva̭ddadhā̱tyupa̭ ya̱jñamā̱yanbrā̭hma̱ṇo hotu̱rava̭ro ni̱ṣīda̭n ||19||
18  reṇurvaiśvāmitraḥ| indraḥ, 5 indrāsomau| triṣṭup|
indra̭ṃ stavā̱ nṛta̭ma̱ṃ yasya̭ ma̱hnā vi̭babā̱dhe ro̭ca̱nā vi jmo antā̭n |
ā yaḥ pa̱prau ca̭rṣaṇī̱dhṛdvaro̭bhi̱: pra sindhṷbhyo riricā̱no ma̭hi̱tvā ||1||
sa sūrya̱: paryu̱rū varā̱ṃsyendro̭ vavṛtyā̱drathyḙva ca̱krā |
ati̭ṣṭhantamapa̱syaṃ1 na sarga̭ṃ kṛ̱ṣṇā tamā̭ṃsi̱ tviṣyā̭ jaghāna ||2||
sa̱mā̱nama̭smā̱ ana̭pāvṛdarca kṣma̱yā di̱vo asa̭ma̱ṃ brahma̱ navya̭m |
vi yaḥ pṛ̱ṣṭheva̱ jani̭mānya̱rya indra̭ści̱kāya̱ na sakhā̭yamī̱ṣe ||3||
indrā̭ya̱ giro̱ ani̭śitasargā a̱paḥ prera̭ya̱ṃ saga̭rasya bu̱dhnāt |
yo akṣḙṇeva ca̱kriyā̱ śacī̭bhi̱rviṣva̭kta̱stambha̭ pṛthi̱vīmu̱ta dyām ||4||
āpā̭ntamanyustṛ̱pala̭prabharmā̱ dhuni̱: śimī̭vā̱ñcharṷmā~ ṛjī̱ṣī |
somo̱ viśvā̭nyata̱sā vanā̭ni̱ nārvāgindra̭ṃ prati̱mānā̭ni debhuḥ ||5||
na yasya̱ dyāvā̭pṛthi̱vī na dhanva̱ nāntari̭kṣa̱ṃ nādra̭ya̱: somo̭ akṣāḥ |
yada̭sya ma̱nyura̭dhinī̱yamā̭naḥ śṛ̱ṇāti̭ vī̱ḻu ru̱jati̭ sthi̱rāṇi̭ ||6||
ja̱ghāna̭ vṛ̱traṃ svadhi̭ti̱rvanḙva ru̱roja̱ puro̱ ara̭da̱nna sindhṷ̄n |
bi̱bheda̭ gi̱riṃ nava̱minna ku̱mbhamā gā indro̭ akṛṇuta sva̱yugbhi̭: ||7||
tvaṃ ha̱ tyadṛ̭ṇa̱yā i̭ndra̱ dhīro̱'sirna parva̭ vṛji̱nā śṛ̭ṇāsi |
pra ye mi̱trasya̱ varṷṇasya̱ dhāma̱ yuja̱ṃ na janā̭ mi̱nanti̭ mi̱tram ||8||
pra ye mi̱traṃ prārya̱maṇa̭ṃ du̱revā̱: pra sa̱ṃgira̱: pra varṷṇaṃ mi̱nanti̭ |
 nya1mitrḙṣu va̱dhami̭ndra̱ tumra̱ṃ vṛṣa̱nvṛṣā̭ṇamaru̱ṣaṃ śi̭śīhi ||9||
indro̭ di̱va indra̭ īśe pṛthi̱vyā indro̭ a̱pāmindra̱ itparva̭tānām |
indro̭ vṛ̱dhāmindra̱ inmedhi̭rāṇā̱mindra̱: kṣeme̱ yoge̱ havya̱ indra̭: ||10||
prāktubhya̱ indra̱: pra vṛ̱dho aha̭bhya̱: prāntari̭kṣā̱tpra sa̭mu̱drasya̭ dhā̱seḥ |
 pra vāta̭sya̱ pratha̭sa̱: pra jmo antā̱tpra sindhṷbhyo ririce̱ pra kṣi̱tibhya̭: ||11||
pra śośṷcatyā u̱ṣaso̱ na ke̱tura̭si̱nvā tḙ vartatāmindra he̱tiḥ |
aśmḙva vidhya di̱va ā sṛ̭jā̱nastapi̭ṣṭhena̱ heṣa̭sā̱ drogha̭mitrān ||12||
anvaha̱ māsā̱ anvidvanā̱nyanvoṣa̭dhī̱ranu̱ parva̭tāsaḥ |
anvindra̱ṃ roda̭sī vāvaśā̱ne anvāpo̭ ajihata̱ jāya̭mānam ||13||
karhi̭ svi̱tsā ta̭ indra ce̱tyāsa̭da̱ghasya̱ yadbhi̱nado̱ rakṣa̱ eṣa̭t |
mi̱tra̱kruvo̱ yacchasa̭ne̱ na gāva̭: pṛthi̱vyā ā̱pṛga̭mu̱yā śaya̭nte ||14||
śa̱trū̱yanto̭ a̱bhi ye na̭stata̱sre mahi̱ vrādha̭nta oga̱ṇāsa̭ indra |
a̱ndhenā̱mitrā̱stama̭sā sacantāṃ sujyo̱tiṣo̭ a̱ktava̱stā~ a̱bhi ṣyṷ: ||15||
pu̱rūṇi̱ hi tvā̱ sava̭nā̱ janā̭nā̱ṃ brahmā̭ṇi̱ manda̭ngṛṇa̱tāmṛṣī̭ṇām |
i̱māmā̱ghoṣa̱nnava̭sā̱ sahṷ̄tiṃ ti̱ro viśvā̱~ arca̭to yāhya̱rvāṅ ||16||
e̱vā tḙ va̱yami̭ndra bhuñjatī̱nāṃ vi̱dyāma̭ sumatī̱nāṃ navā̭nām |
vi̱dyāma̱ vasto̱rava̭sā gṛ̱ṇanto̭ vi̱śvāmi̭trā u̱ta ta̭ indra nū̱nam ||17||
śu̱naṃ hṷvema ma̱ghavā̭na̱mindra̭ma̱sminbhare̱ nṛta̭ma̱ṃ vāja̭sātau |
 śṛ̱ṇvanta̭mu̱gramū̱tayḙ sa̱matsu̱ ghnanta̭ṃ vṛ̱trāṇi̭ sa̱ṃjita̱ṃ dhanā̭nām ||18||
16  nārāyaṇaḥ| puruṣaḥ| anuṣṭup , 16 triṣṭup|
sa̱hasra̭śīrṣā̱ purṷṣaḥ sahasrā̱kṣaḥ sa̱hasra̭pāt | sa bhūmi̭ṃ vi̱śvato̭ vṛ̱tvā'tya̭tiṣṭhaddaśāṅgu̱lam ||1||
purṷṣa e̱vedaṃ sarva̱ṃ yadbhū̱taṃ yacca̱ bhavya̭m | u̱tāmṛ̭ta̱tvasyeśā̭no̱ yadannḙnāti̱roha̭ti ||2||
e̱tāvā̭nasya mahi̱mā'to̱ jyāyā̭~śca̱ pūrṷṣaḥ | pādo̭'sya̱ viśvā̭ bhū̱tāni̭ tri̱pāda̭syā̱mṛta̭ṃ di̱vi ||3||
tri̱pādū̱rdhva udai̱tpurṷṣa̱: pādo̭'sye̱hābha̭va̱tpuna̭: | tato̱ viṣva̱ṅvya̭krāmatsāśanānaśa̱ne a̱bhi ||4||
tasmā̭dvi̱rāḻa̭jāyata vi̱rājo̱ adhi̱ pūrṷṣaḥ | sa jā̱to atya̭ricyata pa̱ścādbhūmi̱matho̭ pu̱raḥ ||5||
yatpurṷṣeṇa ha̱viṣā̭ de̱vā ya̱jñamata̭nvata | va̱sa̱nto a̭syāsī̱dājya̭ṃ grī̱ṣma i̱dhmaḥ śa̱raddha̱viḥ ||6||
taṃ ya̱jñaṃ ba̱rhiṣi̱ praukṣa̱npurṷṣaṃ jā̱tama̭gra̱taḥ | tena̭ de̱vā a̭yajanta sā̱dhyā ṛṣa̭yaśca̱ ye ||7||
tasmā̭dya̱jñātsa̭rva̱huta̱: sambhṛ̭taṃ pṛṣadā̱jyam | pa̱śūntā~śca̭kre vāya̱vyā̭nāra̱ṇyāngrā̱myāśca̱ ye ||8||
tasmā̭dya̱jñātsa̭rva̱huta̱ ṛca̱: sāmā̭ni jajñire | chandā̭ṃsi jajñire̱ tasmā̱dyaju̱stasmā̭dajāyata ||9||
tasmā̱daśvā̭ ajāyanta̱ ye ke co̭bha̱yāda̭taḥ | gāvo̭ ha jajñire̱ tasmā̱ttasmā̭jjā̱tā a̭jā̱vaya̭: ||10||
yatpurṷṣa̱ṃ vyada̭dhuḥ kati̱dhā vya̭kalpayan | mukha̱ṃ kima̭sya̱ kau bā̱hū kā ū̱rū pādā̭ ucyete ||11||
brā̱hma̱ṇo̭'sya̱ mukha̭māsīdbā̱hū rā̭ja̱nya̭: kṛ̱taḥ | ū̱rū tada̭sya̱ yadvaiśya̭: pa̱dbhyāṃ śū̱dro a̭jāyata ||12||
ca̱ndramā̱ mana̭so jā̱taścakṣo̱: sūryo̭ ajāyata | mukhā̱dindra̭ścā̱gniśca̭ prā̱ṇādvā̱yura̭jāyata ||13||
nābhyā̭ āsīda̱ntari̭kṣaṃ śī̱rṣṇo dyauḥ sama̭vartata | pa̱dbhyāṃ bhūmi̱rdiśa̱: śrotrā̱ttathā̭ lo̱kā~ a̭kalpayan ||14||
sa̱ptāsyā̭sanpari̱dhaya̱striḥ sa̱pta sa̱midha̭: kṛ̱tāḥ | de̱vā yadya̱jñaṃ ta̭nvā̱nā aba̭dhna̱npurṷṣaṃ pa̱śum ||15||
ya̱jñena̭ ya̱jñama̭yajanta de̱vāstāni̱ dharmā̭ṇi pratha̱mānyā̭san |
te ha̱ nāka̭ṃ mahi̱māna̭: sacanta̱ yatra̱ pūrvḙ sā̱dhyāḥ santi̭ de̱vāḥ ||16||
15 aruṇo vaitahavyaḥ| agniḥ| jagatī, 15 triṣṭup|
saṃ jā̭gṛ̱vadbhi̱rjara̭māṇa idhyate̱ dame̱ damṷ̄nā i̱ṣaya̭nni̱ḻaspa̱de |
 viśva̭sya̱ hotā̭ ha̱viṣo̱ varḙṇyo vi̱bhurvi̱bhāvā̭ su̱ṣakhā̭ sakhīya̱te ||1||
sa da̭rśata̱śrīrati̭thirgṛ̱hegṛ̭he̱ vanḙvane śiśriye takva̱vīri̭va |
jana̭ṃjana̱ṃ janyo̱ nāti̭ manyate̱ viśa̱ ā kṣḙti vi̱śyo̱3 viśa̭ṃviśam ||2||
su̱dakṣo̱ dakṣai̱: kratṷnāsi su̱kratu̱ragnḙ ka̱viḥ kāvyḙnāsi viśva̱vit |
vasu̱rvasṷ̄nāṃ kṣayasi̱ tvameka̱ iddyāvā̭ ca̱ yāni̭ pṛthi̱vī ca̱ puṣya̭taḥ ||3||
pra̱jā̱nanna̭gne̱ tava̱ yoni̭mṛ̱tviya̱miḻā̭yāspa̱de ghṛ̱tava̭nta̱māsa̭daḥ |
ā tḙ cikitra u̱ṣasā̭mi̱veta̭yo're̱pasa̱: sūrya̭syeva ra̱śmaya̭: ||4||
tava̱ śriyo̭ va̱rṣya̭syeva vi̱dyuta̭ści̱trāści̭kitra u̱ṣasā̱ṃ na ke̱tava̭: |
yadoṣa̭dhīra̱bhisṛ̭ṣṭo̱ vanā̭ni ca̱ pari̭ sva̱yaṃ ci̭nu̱ṣe anna̭mā̱syḙ ||5||
tamoṣa̭dhīrdadhire̱ garbha̭mṛ̱tviya̱ṃ tamāpo̭ a̱gniṃ ja̭nayanta mā̱tara̭: |
tamitsa̭mā̱naṃ va̱nina̭śca vī̱rudho̱'ntarva̭tīśca̱ suva̭te ca vi̱śvahā̭ ||6||
vāto̭padhūta iṣi̱to vaśā̱~ anṷ tṛ̱ṣu yadannā̱ vevi̭ṣadvi̱tiṣṭha̭se |
ā tḙ yatante ra̱thyo̱3 yathā̱ pṛtha̱kchardhā̭ṃsyagne a̱jarā̭ṇi̱ dhakṣa̭taḥ ||7||
me̱dhā̱kā̱raṃ vi̱datha̭sya pra̱sādha̭nama̱gniṃ hotā̭raṃ pari̱bhūta̭maṃ ma̱tim |
tamidarbhḙ ha̱viṣyā sa̭mā̱namittaminma̱he vṛ̭ṇate̱ nānyaṃ tvat ||8||
tvāmidatra̭ vṛṇate tvā̱yavo̱ hotā̭ramagne vi̱dathḙṣu ve̱dhasa̭: |
yaddḙva̱yanto̱ dadha̭ti̱ prayā̭ṃsi te ha̱viṣma̭nto̱ mana̭vo vṛ̱ktaba̭rhiṣaḥ ||9||
tavā̭gne ho̱traṃ tava̭ po̱tramṛ̱tviya̱ṃ tava̭ ne̱ṣṭraṃ tvama̱gnidṛ̭tāya̱taḥ |
tava̭ praśā̱straṃ tvama̭dhvarīyasi bra̱hmā cāsi̭ gṛ̱hapa̭tiśca no̱ damḙ ||10||
yastubhya̭magne a̱mṛtā̭ya̱ martya̭: sa̱midhā̱ dāśa̭du̱ta vā̭ ha̱viṣkṛ̭ti |
tasya̱ hotā̭ bhavasi̱ yāsi̭ dū̱tya1mupa̭ brūṣe̱ yaja̭syadhvarī̱yasi̭ ||11||
i̱mā a̭smai ma̱tayo̱ vāco̭ a̱smadā~ ṛco̱ gira̭: suṣṭu̱taya̱: sama̭gmata |
va̱sū̱yavo̱ vasa̭ve jā̱tavḙdase vṛ̱ddhāsṷ ci̱dvardha̭no̱ yāsṷ cā̱kana̭t ||12||
i̱māṃ pra̱tnāya̭ suṣṭu̱tiṃ navī̭yasīṃ vo̱ceya̭masmā uśa̱te śṛ̱ṇotṷ naḥ |
 bhū̱yā anta̭rā hṛ̱dya̭sya ni̱spṛśḙ jā̱yeva̱ patya̭ uśa̱tī su̱vāsā̭: ||13||
yasmi̱nnaśvā̭sa ṛṣa̱bhāsa̭ u̱kṣaṇo̭ va̱śā me̱ṣā a̭vasṛ̱ṣṭāsa̱ āhṷtāḥ |
kī̱lā̱la̱pe soma̭pṛṣṭhāya ve̱dhasḙ hṛ̱dā ma̱tiṃ ja̭naye̱ cārṷma̱gnayḙ ||14||
ahā̭vyagne ha̱virā̱syḙ te sru̱cī̭va ghṛ̱taṃ ca̱mvī̭va̱ soma̭: |
vā̱ja̱sani̭ṃ ra̱yima̱sme su̱vīra̭ṃ praśa̱staṃ dhḙhi ya̱śasa̭ṃ bṛ̱hanta̭m ||15||
15 śāryāto mānavaḥ| viśvedevāḥ| jagatī|
ya̱jñasya̭ vo ra̱thya̭ṃ vi̱śpati̭ṃ vi̱śāṃ hotā̭rama̱ktorati̭thiṃ vi̱bhāva̭sum |
śoca̱ñchuṣkā̭su̱ hari̭ṇīṣu̱ jarbhṷra̱dvṛṣā̭ ke̱turya̭ja̱to dyāma̭śāyata ||1||
i̱mama̭ñja̱spāmu̱bhayḙ akṛṇvata dha̱rmāṇa̭ma̱gniṃ vi̱datha̭sya̱ sādha̭nam |
a̱ktuṃ na ya̱hvamu̱ṣasa̭: pu̱rohi̭ta̱ṃ tanū̱napā̭tamaru̱ṣasya̭ niṃsate ||2||
baḻa̭sya nī̱thā vi pa̱ṇeśca̭ manmahe va̱yā a̭sya̱ prahṷtā āsu̱ratta̭ve |
ya̱dā gho̱rāso̭ amṛta̱tvamāśa̱tādijjana̭sya̱ daivya̭sya carkiran ||3||
ṛ̱tasya̱ hi prasi̭ti̱rdyauru̱ru vyaco̱ namo̭ ma̱hya1rama̭ti̱: panī̭yasī |
indro̭ mi̱tro varṷṇa̱: saṃ ci̭kitri̱re'tho̱ bhaga̭: savi̱tā pū̱tada̭kṣasaḥ ||4||
pra ru̱dreṇa̭ ya̱yinā̭ yanti̱ sindha̭vasti̱ro ma̱hīma̱rama̭tiṃ dadhanvire |
yebhi̱: pari̭jmā pari̱yannu̱ru jrayo̱ vi rorṷvajja̱ṭhare̱ viśva̭mu̱kṣatḙ ||5||
krā̱ṇā ru̱drā ma̱ruto̭ vi̱śvakṛ̭ṣṭayo di̱vaḥ śye̱nāso̱ asṷrasya nī̱ḻaya̭: |
tebhi̭ścaṣṭe̱ varṷṇo mi̱tro a̭rya̱mendro̭ de̱vebhi̭rarva̱śebhi̱rarva̭śaḥ ||6||
indre̱ bhuja̭ṃ śaśamā̱nāsa̭ āśata̱ sūro̱ dṛśī̭ke̱ vṛṣa̭ṇaśca̱ pauṃsyḙ |
pra ye nva̭syā̱rhaṇā̭ tatakṣi̱re yuja̱ṃ vajra̭ṃ nṛ̱ṣada̭neṣu kā̱rava̭: ||7||
sūra̭ści̱dā ha̱rito̭ asya rīrama̱dindrā̱dā kaści̭dbhayata̱ja tavī̭yasaḥ |
bhī̱masya̱ vṛṣṇo̭ ja̱ṭharā̭dabhi̱śvaso̭ di̱vedi̭ve̱ sahṷriḥ sta̱nnabā̭dhitaḥ ||8||
stoma̭ṃ vo a̱dya ru̱drāya̱ śikva̭se kṣa̱yadvī̭rāya̱ nama̭sā didiṣṭana |
yebhi̭: śi̱vaḥ svavā̭~ eva̱yāva̭bhirdi̱vaḥ siṣa̭kti̱ svaya̭śā̱ nikā̭mabhiḥ ||9||
te hi pra̱jāyā̱ abha̭ranta̱ vi śravo̱ bṛha̱spati̭rvṛṣa̱bhaḥ soma̭jāmayaḥ |
ya̱jñairatha̭rvā pratha̱mo vi dhā̭rayadde̱vā dakṣai̱rbhṛga̭va̱: saṃ ci̭kitrire ||10||
te hi dyāvā̭pṛthi̱vī bhūri̭retasā̱ narā̱śaṃsa̱ścatṷraṅgo ya̱mo'di̭tiḥ |
de̱vastvaṣṭā̭ draviṇo̱dā ṛ̭bhu̱kṣaṇa̱: pra ro̭da̱sī ma̱ruto̱ viṣṇṷrarhire ||11||
u̱ta sya na̭ u̱śijā̭murvi̱yā ka̱virahi̭: śṛṇotu bu̱dhnyo̱3 havī̭mani |
sūryā̱māsā̭ vi̱cara̭ntā divi̱kṣitā̭ dhi̱yā śa̭mīnahuṣī a̱sya bo̭dhatam ||12||
pra na̭: pū̱ṣā ca̱ratha̭ṃ vi̱śvadḙvyo̱'pāṃ napā̭davatu vā̱yuri̱ṣṭayḙ |
ā̱tmāna̱ṃ vasyo̭ a̱bhi vāta̭marcata̱ tada̭śvinā suhavā̱ yāma̭ni śrutam ||13||
vi̱śāmā̱sāmabha̭yānāmadhi̱kṣita̭ṃ gī̱rbhiru̱ svaya̭śasaṃ gṛṇīmasi |
gnābhi̱rviśvā̭bhi̱radi̭timana̱rvaṇa̭ma̱ktoryuvā̭naṃ nṛ̱maṇā̱ adhā̱ pati̭m ||14||
rebha̱datra̭ ja̱nuṣā̱ pūrvo̱ aṅgi̭rā̱ grāvā̭ṇa ū̱rdhvā a̱bhi ca̭kṣuradhva̱ram |
yebhi̱rvihā̭yā̱ abha̭vadvicakṣa̱ṇaḥ pātha̭: su̱meka̱ṃ svadhi̭ti̱rvana̭nvati ||15||
15 tānvaḥ pārthyaḥ| viśvedevāḥ| prastārapaṃktiḥ 2,3,13 anuṣṭup , 9 akṣaraiḥ paṃktiḥ, 11 nyaṅkusāriṇī, 15 purastādbṛhatī |
mahi̭ dyāvāpṛthivī bhūtamu̱rvī nārī̭ ya̱hvī na roda̭sī̱ sada̭ṃ naḥ | tebhi̭rnaḥ pāta̱ṃ sahya̭sa e̱bhirna̭: pātaṃ śū̱ṣaṇi̭ ||1||
ya̱jñeya̭jñe̱ sa martyo̭ de̱vāntsa̭paryati | yaḥ su̱mnairdī̭rgha̱śrutta̭ma ā̱vivā̭satyenān ||2||
viśvḙṣāmirajyavo de̱vānā̱ṃ vārma̱haḥ | viśve̱ hi vi̱śvama̭haso̱ viśvḙ ya̱jñeṣṷ ya̱jñiyā̭: ||3||
te ghā̱ rājā̭no a̱mṛta̭sya ma̱ndrā a̭rya̱mā mi̱tro varṷṇa̱: pari̭jmā | kadru̱dro nṛ̱ṇāṃ stu̱to ma̱ruta̭: pū̱ṣaṇo̱ bhaga̭: ||4||
u̱ta no̱ nakta̭ma̱pāṃ vṛ̭ṣaṇvasū̱ sūryā̱māsā̱ sada̭nāya sadha̱nyā̭ | sacā̱ yatsādyḙṣā̱mahi̭rbu̱dhneṣṷ bu̱dhnya̭: ||5||
u̱ta no̭ de̱vāva̱śvinā̭ śu̱bhaspatī̱ dhāma̭bhirmi̱trāvarṷṇā uruṣyatām | ma̱haḥ sa rā̱ya eṣa̱te'ti̱ dhanvḙva duri̱tā ||6||
u̱ta no̭ ru̱drā ci̭nmṛḻatāma̱śvinā̱ viśvḙ de̱vāso̱ ratha̱spati̱rbhaga̭: | ṛ̱bhurvāja̭ ṛbhukṣaṇa̱: pari̭jmā viśvavedasaḥ ||7||
ṛ̱bhuṝ̭bhu̱kṣā ṛ̱bhurvi̭dha̱to mada̱ ā te̱ harī̭ jūjuvā̱nasya̭ vā̱jinā̭ | du̱ṣṭara̱ṃ yasya̱ sāma̭ ci̱dṛdha̭gya̱jño na mānṷṣaḥ ||8||
kṛ̱dhī no̱ ahra̭yo deva savita̱: sa ca̭ stuṣe ma̱ghonā̭m |
sa̱ho na̱ indro̱ vahni̭bhi̱rnyḙṣāṃ carṣaṇī̱nāṃ ca̱kraṃ ra̱śmiṃ na yo̭yuve ||9||
aiṣṷ dyāvāpṛthivī dhātaṃ ma̱hada̱sme vī̱reṣṷ vi̱śvaca̭rṣaṇi̱ śrava̭: | pṛ̱kṣaṃ vāja̭sya sā̱tayḙ pṛ̱kṣaṃ rā̱yota tu̱rvaṇḙ ||10||
e̱taṃ śaṃsa̭mindrāsma̱yuṣṭvaṃ kūci̱tsanta̭ṃ sahasāvanna̱bhiṣṭa̭ye | sadā̭ pāhya̱bhiṣṭa̭ye me̱datā̭ṃ ve̱datā̭ vaso ||11||
e̱taṃ me̱ stoma̭ṃ ta̱nā na sūryḙ dyu̱tadyā̭mānaṃ vāvṛdhanta nṛ̱ṇām | sa̱ṃvana̭na̱ṃ nāśvya̱ṃ taṣṭe̱vāna̭pacyutam ||12||
vā̱varta̱ yeṣā̭ṃ rā̱yā yu̱ktaiṣā̭ṃ hira̱ṇyayī̭ | ne̱madhi̭tā̱ na pauṃsyā̱ vṛthḙva vi̱ṣṭāntā̭ ||13||
pra taddu̱:śīme̱ pṛtha̭vāne ve̱ne pra rā̱me vo̭ca̱masṷre ma̱ghava̭tsu | ye yu̱ktvāya̱ pañca̭ śa̱tāsma̱yu pa̱thā vi̱śrāvyḙṣām ||14||
adhīnnvatra̭ sapta̱tiṃ ca̭ sa̱pta ca̭ | sa̱dyo di̭diṣṭa̱ tānva̭: sa̱dyo di̭diṣṭa pā̱rthyaḥ sa̱dyo di̭diṣṭa māya̱vaḥ ||15||
14 arbudaḥ kādraveyaḥ sarpaḥ| grāvāṇaḥ| jagatī, 5, 7, 14 triṣṭup|
praite va̭dantu̱ pra va̱yaṃ va̭dāma̱ grāva̭bhyo̱ vāca̭ṃ vadatā̱ vada̭dbhyaḥ |
yada̭drayaḥ parvatāḥ sā̱kamā̱śava̱: śloka̱ṃ ghoṣa̱ṃ bhara̱thendrā̭ya so̱mina̭: ||1||
e̱te va̭danti śa̱tava̭tsa̱hasra̭vada̱bhi kra̭ndanti̱ hari̭tebhirā̱sabhi̭: |
vi̱ṣṭvī grāvā̭ṇaḥ su̱kṛta̭: sukṛ̱tyayā̱ hotṷści̱tpūrvḙ havi̱radya̭māśata ||2||
e̱te va̭da̱ntyavi̭danna̱nā madhu̱ nyṷ̄ṅkhayante̱ adhi̭ pa̱kva āmi̭ṣi |
vṛ̱kṣasya̱ śākhā̭maru̱ṇasya̱ bapsa̭ta̱ste sūbha̭rvā vṛṣa̱bhāḥ prema̭rāviṣuḥ ||3||
bṛ̱hadva̭danti madi̱reṇa̭ ma̱ndinendra̱ṃ krośa̭nto'vidanna̱nā madhṷ |
sa̱ṃrabhyā̱ dhīrā̱: svasṛ̭bhiranartiṣurāgho̱ṣaya̭ntaḥ pṛthi̱vīmṷpa̱bdibhi̭: ||4||
su̱pa̱rṇā vāca̭makra̱topa̱ dyavyā̭kha̱re kṛṣṇā̭ iṣi̱rā a̭nartiṣuḥ |
nya1ṅni ya̱ntyupa̭rasya niṣkṛ̱taṃ pu̱rū reto̭ dadhire sūrya̱śvita̭: ||5||
u̱grā i̭va pra̱vaha̭ntaḥ sa̱māya̭muḥ sā̱kaṃ yu̱ktā vṛṣa̭ṇo̱ bibhra̭to̱ dhura̭: |
 yacchva̱santo̭ jagrasā̱nā arā̭viṣuḥ śṛ̱ṇva ḙṣāṃ pro̱thatho̱ arva̭tāmiva ||6||
daśā̭vanibhyo̱ daśa̭kakṣyebhyo̱ daśa̭yoktrebhyo̱ daśa̭yojanebhyaḥ |
daśā̭bhīśubhyo arcatā̱jarḙbhyo̱ daśa̱ dhuro̱ daśa̭ yu̱ktā vaha̭dbhyaḥ ||7||
te adra̭yo̱ daśa̭yantrāsa ā̱śava̱steṣā̭mā̱dhāna̱ṃ paryḙti harya̱tam |
ta ṷ̄ su̱tasya̭ so̱myasyāndha̭so̱ṃ'śoḥ pī̱yūṣa̭ṃ pratha̱masya̭ bhejire ||8||
te so̱mādo̱ harī̱ indra̭sya niṃsate̱ṃ'śuṃ du̱hanto̱ adhyā̭sate̱ gavi̭ |
 tebhi̭rdu̱gdhaṃ pa̭pi̱vāntso̱myaṃ madhvindro̭ vardhate̱ pratha̭te vṛṣā̱yatḙ ||9||
vṛṣā̭ vo a̱ṃśurna kilā̭ riṣātha̱neḻā̭vanta̱: sada̱mitstha̱nāśi̭tāḥ |
rai̱va̱tyeva̱ maha̭sā̱ cāra̭vaḥ sthana̱ yasya̭ grāvāṇo̱ ajṷṣadhvamadhva̱ram ||10||
tṛ̱di̱lā atṛ̭dilāso̱ adra̭yo'śrama̱ṇā aśṛ̭thitā̱ amṛ̭tyavaḥ |
 a̱nā̱tu̱rā a̱jarā̱: sthāma̭viṣṇavaḥ supī̱vaso̱ atṛ̭ṣitā̱ atṛ̭ṣṇajaḥ ||11||
dhru̱vā e̱va va̭: pi̱taro̭ yu̱geyṷge̱ kṣema̭kāmāsa̱: sada̭so̱ na yṷñjate |
a̱ju̱ryāso̭ hari̱ṣāco̭ ha̱ridra̭va̱ ā dyāṃ ravḙṇa pṛthi̱vīma̭śuśravuḥ ||12||
tadidva̭da̱ntyadra̭yo vi̱moca̭ne̱ yāma̭nnañja̱spā i̭va̱ ghedṷpa̱bdibhi̭: |
vapa̭nto̱ bīja̭miva dhānyā̱kṛta̭: pṛ̱ñcanti̱ soma̱ṃ na mi̭nanti̱ bapsa̭taḥ ||13||
su̱te a̭dhva̱re adhi̱ vāca̭makra̱tā ''krī̱ḻayo̱ na mā̱tara̭ṃ tu̱danta̭: |
vi ṣū mṷñcā suṣu̱vuṣo̭ manī̱ṣāṃ vi va̭rtantā̱madra̭ya̱ścāya̭mānāḥ ||14||
18 ailaḥ purūravāḥ| urvaśī devatā| 2,4-5,7, 11, 13, 15-16,18, urvaśī ṛṣikā| purūravā devatā| triṣṭup|
ha̱ye jāye̱ mana̭sā̱ tiṣṭha̭ ghore̱ vacā̭ṃsi mi̱śrā kṛ̭ṇavāvahai̱ nu |
na nau̱ mantrā̱ anṷditāsa e̱te maya̭skara̱npara̭tare ca̱nāha̭n ||1||
kime̱tā vā̱cā kṛ̭ṇavā̱ tavā̱haṃ prākra̭miṣamu̱ṣasā̭magri̱yeva̭ |
purṷ̄rava̱: puna̱rasta̱ṃ parḙhi durāpa̱nā vāta̭ ivā̱hama̭smi ||2||
iṣu̱rna śri̱ya i̭ṣu̱dhera̭sa̱nā go̱ṣāḥ śa̭ta̱sā na raṃhi̭: |
a̱vīre̱ kratau̱ vi da̭vidyuta̱nnorā̱ na mā̱yuṃ ci̭tayanta̱ dhuna̭yaḥ ||3||
sā vasu̱ dadha̭tī̱ śvaśṷrāya̱ vaya̱ uṣo̱ yadi̱ vaṣṭyanti̭gṛhāt |
asta̭ṃ nanakṣe̱ yasmi̭ñcā̱kandivā̱ nakta̭ṃ śnathi̱tā vai̭ta̱sena̭ ||4||
triḥ sma̱ māhna̭: śnathayo vaita̱seno̱ta sma̱ me'vya̭tyai pṛṇāsi |
purṷ̄ra̱vo'nṷ te̱ keta̭māya̱ṃ rājā̭ me vīra ta̱nva1stadā̭sīḥ ||5||
yā sṷjū̱rṇiḥ śreṇi̭: su̱mnaā̭pirhra̱deca̭kṣu̱rna gra̱nthinī̭ cara̱ṇyuḥ |
tā a̱ñjayo̭'ru̱ṇayo̱ na sa̭sruḥ śri̱ye gāvo̱ na dhe̱navo̭'navanta ||6||
sama̭smi̱ñjāya̭māna āsata̱ gnā u̱tema̭vardhanna̱dya1: svagṷ̄rtāḥ |
ma̱he yattvā̭ purūravo̱ raṇā̱yā'va̭rdhayandasyu̱hatyā̭ya de̱vāḥ ||7||
sacā̱ yadā̭su̱ jaha̭tī̱ṣvatka̱mamā̭nuṣīṣu̱ mānṷṣo ni̱ṣevḙ | apa̭ sma̱ matta̱rasa̭ntī̱ na bhu̱jyustā a̭trasanratha̱spṛśo̱ nāśvā̭: ||8||
yadā̭su̱ marto̭ a̱mṛtā̭su ni̱spṛksaṃ kṣo̱ṇībhi̱: kratṷbhi̱rna pṛ̱ṅkte |
tā ā̱tayo̱ na ta̱nva̭: śumbhata̱ svā aśvā̭so̱ na krī̱ḻayo̱ danda̭śānāḥ ||9||
vi̱dyunna yā pata̭ntī̱ davi̭dyo̱dbhara̭ntī me̱ apyā̱ kāmyā̭ni |
jani̭ṣṭo a̱po narya̱: sujā̭ta̱: prorvaśī̭ tirata dī̱rghamāyṷ: ||10||
ja̱jñi̱ṣa i̱tthā go̱pīthyā̭ya̱ hi da̱dhātha̱ tatpṷrūravo ma̱ oja̭: |
aśā̭saṃ tvā vi̱duṣī̱ sasmi̱nnaha̱nna ma̱ āśṛ̭ṇo̱: kima̱bhugva̭dāsi ||11||
ka̱dā sū̱nuḥ pi̱tara̭ṃ jā̱ta i̭cchācca̱krannāśrṷ vartayadvijā̱nan |
ko dampa̭tī̱ sama̭nasā̱ vi yṷ̄yo̱dadha̱ yada̱gniḥ śvaśṷreṣu̱ dīda̭yat ||12||
prati̭ bravāṇi va̱rtaya̭te̱ aśrṷ ca̱kranna kra̭ndadā̱dhyḙ śi̱vāyai̭ |
pra tattḙ hinavā̱ yattḙ a̱sme pare̱hyasta̭ṃ na̱hi mṷ̄ra̱ māpa̭: ||13||
su̱de̱vo a̱dya pra̱pate̱danā̭vṛtparā̱vata̭ṃ para̱māṃ ganta̱vā ṷ |
adhā̱ śayī̭ta̱ niṝ̭teru̱pasthe'dhai̭na̱ṃ vṛkā̭ rabha̱sāso̭ a̱dyuḥ ||14||
purṷ̄ravo̱ mā mṛ̭thā̱ mā pra pa̭pto̱ mā tvā̱ vṛkā̭so̱ aśi̭vāsa u kṣan |
na vai straiṇā̭ni sa̱khyāni̭ santi sālāvṛ̱kāṇā̱ṃ hṛda̭yānye̱tā ||15||
yadvirū̱pāca̭ra̱ṃ martye̱ṣvava̭sa̱ṃ rātrī̭: śa̱rada̱ścata̭sraḥ |
ghṛ̱tasya̭ sto̱kaṃ sa̱kṛdahna̭ āśnā̱ṃ tāde̱vedaṃ tā̭tṛpā̱ṇā ca̭rāmi ||16||
a̱nta̱ri̱kṣa̱prāṃ raja̭so vi̱mānī̱mupa̭ śikṣāmyu̱rvaśī̱ṃ vasi̭ṣṭhaḥ |
upa̭ tvā rā̱tiḥ sṷkṛ̱tasya̱ tiṣṭhā̱nni va̭rtasva̱ hṛda̭yaṃ tapyate me ||17||
iti̭ tvā de̱vā i̱ma ā̭huraiḻa̱ yathḙme̱tadbhava̭si mṛ̱tyuba̭ndhuḥ |
pra̱jā tḙ de̱vānha̱viṣā̭ yajāti sva̱rga u̱ tvamapi̭ mādayāse ||18||
13 barurāṃgirasaḥ, sarvaharirvā aindraḥ| hariḥ| jagatī, 12-13 triṣṭup|
pra tḙ ma̱he vi̱dathḙ śaṃsiṣa̱ṃ harī̱ pra tḙ vanve va̱nuṣo̭ harya̱taṃ mada̭m |
ghṛ̱taṃ na yo hari̭bhi̱ścāru̱ seca̭ta̱ ā tvā̭ viśantu̱ hari̭varpasa̱ṃ gira̭: ||1||
hari̱ṃ hi yoni̭ma̱bhi ye sa̱masva̭ranhi̱nvanto̱ harī̭ di̱vyaṃ yathā̱ sada̭: |
ā yaṃ pṛ̱ṇanti̱ hari̭bhi̱rna dhe̱nava̱ indrā̭ya śū̱ṣaṃ hari̭vantamarcata ||2||
so a̭sya̱ vajro̱ hari̭to̱ ya ā̭ya̱so hari̱rnikā̭mo̱ hari̱rā gabha̭styoḥ |
dyu̱mnī sṷśi̱pro hari̭manyusāyaka̱ indre̱ ni rū̱pā hari̭tā mimikṣire ||3||
di̱vi na ke̱turadhi̭ dhāyi harya̱to vi̱vyaca̱dvajro̱ hari̭to̱ na raṃhyā̭ |
tu̱dadahi̱ṃ hari̭śipro̱ ya ā̭ya̱saḥ sa̱hasra̭śokā abhavaddharimbha̱raḥ ||4||
tvaṃtva̭maharyathā̱ upa̭stuta̱: pūrvḙbhirindra harikeśa̱ yajva̭bhiḥ |
tvaṃ ha̭ryasi̱ tava̱ viśva̭mu̱kthya1masā̭mi̱ rādho̭ harijāta harya̱tam ||5||
tā va̱jriṇa̭ṃ ma̱ndina̱ṃ stomya̱ṃ mada̱ indra̱ṃ rathḙ vahato harya̱tā harī̭ |
pu̱rūṇya̭smai̱ sava̭nāni̱ harya̭ta̱ indrā̭ya̱ somā̱ hara̭yo dadhanvire ||6||
ara̱ṃ kāmā̭ya̱ hara̭yo dadhanvire sthi̱rāya̭ hinva̱nhara̭yo̱ harī̭ tu̱rā |
arva̭dbhi̱ryo hari̭bhi̱rjoṣa̱mīya̭te̱ so a̭sya̱ kāma̱ṃ hari̭vantamānaśe ||7||
hari̭śmaśāru̱rhari̭keśa āya̱sastṷra̱speye̱ yo ha̭ri̱pā ava̭rdhata |
arva̭dbhi̱ryo hari̭bhirvā̱jinī̭vasu̱rati̱ viśvā̭ duri̱tā pāri̭ṣa̱ddharī̭ ||8||
sruvḙva̱ yasya̱ hari̭ṇī vipe̱tatu̱: śipre̱ vājā̭ya̱ hari̭ṇī̱ davi̭dhvataḥ |
pra yatkṛ̱te ca̭ma̱se marmṛ̭ja̱ddharī̭ pī̱tvā mada̭sya harya̱tasyāndha̭saḥ ||9||
u̱ta sma̱ sadma̭ harya̱tasya̭ pa̱styo̱3ratyo̱ na vāja̱ṃ hari̭vā~ acikradat |
ma̱hī ci̱ddhi dhi̱ṣaṇāha̭rya̱doja̭sā bṛ̱hadvayo̭ dadhiṣe harya̱taści̱dā ||10||
ā roda̭sī̱ harya̭māṇo mahi̱tvā navya̭ṃnavyaṃ haryasi̱ manma̱ nu pri̱yam |
 pra pa̱stya̭masura harya̱taṃ gorā̱viṣkṛ̭dhi̱ hara̭ye̱ sūryā̭ya ||11||
ā tvā̭ ha̱ryanta̭ṃ pra̱yujo̱ janā̭nā̱ṃ rathḙ vahantu̱ hari̭śipramindra |
 pibā̱ yathā̱ prati̭bhṛtasya̱ madhvo̱ harya̭nya̱jñaṃ sa̭dha̱māde̱ daśo̭ṇim ||12||
apā̱: pūrvḙṣāṃ harivaḥ su̱tānā̱matho̭ i̱daṃ sava̭na̱ṃ keva̭laṃ te |
ma̱ma̱ddhi soma̱ṃ madhṷmantamindra sa̱trā vṛ̭ṣañja̱ṭhara̱ ā vṛ̭ṣasva ||13||
23 ātharvaṇo bhiṣag| oṣadhayaḥ| anuṣṭup|
yā oṣa̭dhī̱: pūrvā̭ jā̱tā de̱vebhya̭striyu̱gaṃ pu̱rā | manai̱ nu ba̱bhrūṇā̭ma̱haṃ śa̱taṃ dhāmā̭ni sa̱pta ca̭ ||1||
śa̱taṃ vo̭ amba̱ dhāmā̭ni sa̱hasra̭mu̱ta vo̱ ruha̭: | adhā̭ śatakratvo yū̱yami̱maṃ mḙ aga̱daṃ kṛ̭ta ||2||
oṣa̭dhī̱: prati̭ modadhva̱ṃ puṣpa̭vatīḥ pra̱sūva̭rīḥ | aśvā̭ iva sa̱jitva̭rīrvī̱rudha̭: pārayi̱ṣṇva̭: ||3||
oṣa̭dhī̱riti̭ mātara̱stadvo̭ devī̱rupa̭ bruve | sa̱neya̱maśva̱ṃ gāṃ vāsa̭ ā̱tmāna̱ṃ tava̭ pūruṣa ||4||
a̱śva̱tthe vo̭ ni̱ṣada̭naṃ pa̱rṇe vo̭ vasa̱tiṣkṛ̱tā | go̱bhāja̱ itkilā̭satha̱ yatsa̱nava̭tha̱ pūrṷṣam ||5||
yatrauṣa̭dhīḥ sa̱magma̭ta̱ rājā̭na̱: sami̭tāviva | vipra̱: sa ṷcyate bhi̱ṣagra̭kṣo̱hāmī̭va̱cāta̭naḥ ||6||
a̱śvā̱va̱tīṃ so̭māva̱tīmū̱rjaya̭ntī̱mudo̭jasam | āvi̭tsi̱ sarvā̱ oṣa̭dhīra̱smā a̭ri̱ṣṭatā̭taye ||7||
ucchuṣmā̱ oṣa̭dhīnā̱ṃ gāvo̭ go̱ṣṭhādi̭verate | dhana̭ṃ sani̱ṣyantī̭nāmā̱tmāna̱ṃ tava̭ pūruṣa ||8||
iṣkṛ̭ti̱rnāma̭ vo mā̱tā'tho̭ yū̱yaṃ stha̱ niṣkṛ̭tīḥ | sī̱rāḥ pa̭ta̱triṇī̭: sthana̱ yadā̱maya̭ti̱ niṣkṛ̭tha ||9||
ati̱ viśvā̭: pari̱ṣṭhā ste̱na i̭va vra̱jama̭kramuḥ | oṣa̭dhī̱: prācṷcyavu̱ryatkiṃ ca̭ ta̱nvo̱3 rapa̭: ||10||
yadi̱mā vā̱jaya̭nna̱hamoṣa̭dhī̱rhasta̭ āda̱dhe | ā̱tmā yakṣma̭sya naśyati pu̱rā jī̭va̱gṛbho̭ yathā ||11||
yasyaṷṣadhīḥ pra̱sarpa̱thāṅga̭maṅga̱ṃ parṷṣparuḥ | tato̱ yakṣma̱ṃ vi bā̭dhadhva u̱gro ma̭dhyama̱śīri̭va ||12||
sā̱kaṃ ya̭kṣma̱ pra pa̭ta̱ cāṣḙṇa kikidī̱vinā̭ | sā̱kaṃ vāta̭sya̱ dhrājyā̭ sā̱kaṃ na̭śya ni̱hāka̭yā ||13||
a̱nyā vo̭ a̱nyāma̭vatva̱nyānyasyā̱ upā̭vata | tāḥ sarvā̭: saṃvidā̱nā i̱daṃ me̱ prāva̭tā̱ vaca̭: ||14||
yāḥ pha̱linī̱ryā a̭pha̱lā a̭pu̱ṣpā yāśca̭ pu̱ṣpiṇī̭: | bṛha̱spati̭prasūtā̱stā no̭ muñca̱ntvaṃha̭saḥ ||15||
mu̱ñcantṷ mā śapa̱thyā̱3datho̭ varu̱ṇyā̭du̱ta | atho̭ ya̱masya̱ paḍbī̭śā̱tsarva̭smāddevakilbi̱ṣāt ||16||
a̱va̱pata̭ntīravadandi̱va oṣa̭dhaya̱spari̭ | yaṃ jī̱vama̱śnavā̭mahai̱ na sa ri̭ṣyāti̱ pūrṷṣaḥ ||17||
yā oṣa̭dhī̱: soma̭rājñīrba̱hvīḥ śa̱tavi̭cakṣaṇāḥ | tāsā̱ṃ tvama̭syutta̱māra̱ṃ kāmā̭ya̱ śaṃ hṛ̱de ||18||
yā oṣa̭dhī̱: soma̭rājñī̱rviṣṭhi̭tāḥ pṛthi̱vīmanṷ | bṛha̱spati̭prasūtā a̱syai saṃ da̭tta vī̱rya̭m ||19||
mā vo̭ riṣatkhani̱tā yasmai̭ cā̱haṃ khanā̭mi vaḥ | dvi̱paccatṷṣpada̱smāka̱ṃ sarva̭mastvanātu̱ram ||20||
yāśce̱damṷpaśṛ̱ṇvanti̱ yāśca̭ dū̱raṃ parā̭gatāḥ | sarvā̭: sa̱ṃgatya̭ vīrudho̱'syai saṃ da̭tta vī̱rya̭m ||21||
oṣa̭dhaya̱: saṃ va̭dante̱ somḙna sa̱ha rājñā̭ | yasmai̭ kṛ̱ṇoti̭ brāhma̱ṇastaṃ rā̭janpārayāmasi ||22||
tvamṷtta̱māsyo̭ṣadhe̱ tava̭ vṛ̱kṣā upa̭stayaḥ | upa̭stirastu̱ so̱3'smāka̱ṃ yo a̱smā~ a̭bhi̱dāsa̭ti ||23||
12 ārṣṭiṣeṇo devāpiḥ (vṛṣṭikāmaḥ) | devāḥ| triṣṭup|
bṛha̭spate̱ prati̭ me de̱vatā̭mihi mi̱tro vā̱ yadvarṷṇo̱ vāsi̭ pū̱ṣā |
ā̱di̱tyairvā̱ yadvasṷbhirma̱rutvā̱ntsa pa̱rjanya̱ṃ śaṃta̭nave vṛṣāya ||1||
ā de̱vo dū̱to a̭ji̱raści̭ki̱tvāntvaddḙvāpe a̱bhi māma̭gacchat |
pra̱tī̱cī̱naḥ prati̱ māmā va̭vṛtsva̱ dadhā̭mi te dyu̱matī̱ṃ vāca̭mā̱san ||2||
a̱sme dhḙhi dyu̱matī̱ṃ vāca̭mā̱sanbṛha̭spate anamī̱vāmi̭ṣi̱rām |
yayā̭ vṛ̱ṣṭiṃ śaṃta̭nave̱ vanā̭va di̱vo dra̱pso madhṷmā̱~ ā vi̭veśa ||3||
ā no̭ dra̱psā madhṷmanto viśa̱ntvindra̭ de̱hyadhi̭rathaṃ sa̱hasra̭m |
ni ṣī̭da ho̱tramṛ̭tu̱thā ya̭jasva de̱vāndḙvāpe ha̱viṣā̭ saparya ||4||
ā̱rṣṭi̱ṣe̱ṇo ho̱tramṛṣi̭rni̱ṣīda̭nde̱vāpi̭rdevasuma̱tiṃ ci̭ki̱tvān |
sa utta̭rasmā̱dadha̭raṃ samu̱drama̱po di̱vyā a̭sṛjadva̱rṣyā̭ a̱bhi ||5||
a̱smintsa̭mu̱dre adhyutta̭rasmi̱nnāpo̭ de̱vebhi̱rnivṛ̭tā atiṣṭhan |
tā a̭dravannārṣṭiṣe̱ṇena̭ sṛ̱ṣṭā de̱vāpi̭nā̱ preṣi̭tā mṛ̱kṣiṇī̭ṣu ||6||
yadde̱vāpi̱: śaṃta̭nave pu̱rohi̭to ho̱trāya̭ vṛ̱taḥ kṛ̱paya̱nnadī̭dhet |
de̱va̱śruta̭ṃ vṛṣṭi̱vani̱ṃ rarā̭ṇo̱ bṛha̱spati̱rvāca̭masmā ayacchat ||7||
yaṃ tvā̭ de̱vāpi̭: śuśucā̱no a̭gna ārṣṭiṣe̱ṇo ma̭nu̱ṣya̭: samī̱dhe |
viśvḙbhirde̱vaira̭numa̱dyamā̭na̱: pra pa̱rjanya̭mīrayā vṛṣṭi̱manta̭m ||8||
tvāṃ pūrva̱ ṛṣa̭yo gī̱rbhirā̭ya̱ntvāma̭dhva̱reṣṷ puruhūta̱ viśvḙ |
sa̱hasrā̱ṇyadhi̭rathānya̱sme ā no̭ ya̱jñaṃ ro̭hida̱śvopa̭ yāhi ||9||
e̱tānya̭gne nava̱tirnava̱ tve āhṷtā̱nyadhi̭rathā sa̱hasrā̭ |
tebhi̭rvardhasva ta̱nva̭: śūra pū̱rvīrdi̱vo no̭ vṛ̱ṣṭimi̭ṣi̱to ri̭rīhi ||10||
e̱tānya̭gne nava̱tiṃ sa̱hasrā̱ saṃ pra ya̭ccha̱ vṛṣṇa̱ indrā̭ya bhā̱gam |
vi̱dvānpa̱tha ṛ̭tu̱śo dḙva̱yānā̱napyaṷlā̱naṃ di̱vi de̱veṣṷ dhehi ||11||
agne̱ bādha̭sva̱ vi mṛdho̱ vi du̱rgahā'pāmī̭vā̱mapa̱ rakṣā̭ṃsi sedha |
a̱smātsa̭mu̱drādbṛ̭ha̱to di̱vo no̱'pāṃ bhū̱māna̱mupa̭ naḥ sṛje̱ha ||12||
12 vamro vaikhānasaḥ| indraḥ| triṣṭup|
kaṃ na̭ści̱trami̭ṣaṇyasi ciki̱tvānpṛ̭thu̱gmāna̭ṃ vā̱śraṃ vā̭vṛ̱dhadhyai̭ |
kattasya̱ dātu̱ śava̭so̱ vyṷṣṭau̱ takṣa̱dvajra̭ṃ vṛtra̱tura̱mapi̭nvat ||1||
sa hi dyu̱tā vi̱dyutā̱ veti̱ sāma̭ pṛ̱thuṃ yoni̭masura̱tvā sa̭sāda |
sa sanī̭ḻebhiḥ prasahā̱no a̭sya̱ bhrātu̱rna ṛ̱te sa̱ptatha̭sya mā̱yāḥ ||2||
sa vāja̱ṃ yātāpa̭duṣpadā̱ yantsva̭rṣātā̱ pari̭ ṣadatsani̱ṣyan |
a̱na̱rvā yaccha̱tadṷrasya̱ vedo̱ ghnañchi̱śnadḙvā~ a̱bhi varpa̭sā̱ bhūt ||3||
sa ya̱hvyo̱3'vanī̱rgoṣvarvā ''jṷhoti pradha̱nyā̭su̱ sasri̭: |
a̱pādo̱ yatra̱ yujyā̭so'ra̱thā dro̱ṇya̭śvāsa̱ īra̭te ghṛ̱taṃ vāḥ ||4||
sa ru̱drebhi̱raśa̭stavāra̱ ṛbhvā̭ hi̱tvī gaya̭mā̱rea̭vadya̱ āgā̭t |
va̱mrasya̭ manye mithu̱nā viva̭vrī̱ anna̭ma̱bhītyā̭rodayanmuṣā̱yan ||5||
sa iddāsa̭ṃ tuvī̱rava̱ṃ pati̱rdanṣa̭ḻa̱kṣaṃ tri̭śī̱rṣāṇa̭ṃ damanyat |
a̱sya tri̱to nvoja̭sā vṛdhā̱no vi̱pā va̭rā̱hamayo̭agrayā han ||6||
sa druhva̭ṇe̱ manṷṣa ūrdhvasā̱na ā sā̭viṣadarśasā̱nāya̱ śarṷm |
sa nṛta̭mo̱ nahṷṣo̱'smatsujā̭ta̱: puro̭'bhina̱darha̭ndasyu̱hatyḙ ||7||
so a̱bhriyo̱ na yava̭sa uda̱nyankṣayā̭ya gā̱tuṃ vi̱danno̭ a̱sme |
upa̱ yatsīda̱dindu̱ṃ śarī̭raiḥ śye̱no'yo̭pāṣṭirhanti̱ dasyṷ̄n ||8||
sa vrādha̭taḥ śavasā̱nebhi̭rasya̱ kutsā̭ya̱ śuṣṇa̭ṃ kṛ̱paṇe̱ parā̭dāt |
a̱yaṃ ka̱vima̭nayaccha̱syamā̭na̱matka̱ṃ yo a̭sya̱ sani̭to̱ta nṛ̱ṇām ||9||
a̱yaṃ da̭śa̱syannaryḙbhirasya da̱smo de̱vebhi̱rvarṷṇo̱ na mā̱yī |
a̱yaṃ ka̱nīna̭ ṛtu̱pā a̭ve̱dyami̭mītā̱raru̱ṃ yaścatṷṣpāt ||10||
a̱sya stomḙbhirauśi̱ja ṛ̱jiśvā̭ vra̱jaṃ da̭rayadvṛṣa̱bheṇa̱ pipro̭: |
sutvā̱ yadya̭ja̱to dī̱daya̱dgīḥ pura̭ iyā̱no a̱bhi varpa̭sā̱ bhūt ||11||
e̱vā ma̱ho a̭sura va̱kṣathā̭ya vamra̱kaḥ pa̱ḍbhirupa̭ sarpa̱dindra̭m |
sa i̭yā̱naḥ ka̭rati sva̱stima̭smā̱ iṣa̱mūrja̭ṃ sukṣi̱tiṃ viśva̱mābhā̭: ||12||
12 duvasyurvāndanaḥ| viśvedevāḥ| jagatī, 12 triṣṭup|
indra̱ dṛhya̭ maghava̱ntvāva̱didbhu̱ja i̱ha stu̱taḥ sṷta̱pā bo̭dhi no vṛ̱dhe |
de̱vebhi̭rnaḥ savi̱tā prāva̭tu śru̱tamā sa̱rvatā̭ti̱madi̭tiṃ vṛṇīmahe ||1||
bharā̭ya̱ su bha̭rata bhā̱gamṛ̱tviya̱ṃ pra vā̱yavḙ śuci̱pe kra̱ndadi̭ṣṭaye |
gau̱rasya̱ yaḥ paya̭saḥ pī̱timā̭na̱śa ā sa̱rvatā̭ti̱madi̭tiṃ vṛṇīmahe ||2||
ā no̭ de̱vaḥ sa̭vi̱tā sā̭viṣa̱dvaya̭ ṛjūya̱te yaja̭mānāya sunva̱te |
yathā̭ de̱vānpra̭ti̱bhūṣḙma pāka̱vadā sa̱rvatā̭ti̱madi̭tiṃ vṛṇīmahe ||3||
indro̭ a̱sme su̱manā̭ astu vi̱śvahā̱ rājā̱ soma̭: suvi̱tasyādhyḙtu naḥ |
yathā̭yathā mi̱tradhi̭tāni saṃda̱dhurā sa̱rvatā̭ti̱madi̭tiṃ vṛṇīmahe ||4||
indra̭ u̱kthena̱ śava̭sā̱ parṷrdadhe̱ bṛha̭spate pratarī̱tāsyāyṷṣaḥ |
ya̱jño manu̱: prama̭tirnaḥ pi̱tā hi ka̱mā sa̱rvatā̭ti̱madi̭tiṃ vṛṇīmahe ||5||
indra̭sya̱ nu sukṛ̭ta̱ṃ daivya̱ṃ saho̱'gnirgṛ̱he ja̭ri̱tā medhi̭raḥ ka̱viḥ |
ya̱jñaśca̭ bhūdvi̱dathe̱ cāru̱ranta̭ma̱ ā sa̱rvatā̭ti̱madi̭tiṃ vṛṇīmahe ||6||
na vo̱ guhā̭ cakṛma̱ bhūri̭ duṣkṛ̱taṃ nāviṣṭya̭ṃ vasavo deva̱heḻa̭nam |
māki̭rno devā̱ anṛ̭tasya̱ varpa̭sa̱ ā sa̱rvatā̭ti̱madi̭tiṃ vṛṇīmahe ||7||
apāmī̭vāṃ savi̱tā sā̭viṣa̱nnya1gvarī̭ya̱ idapa̭ sedha̱ntvadra̭yaḥ |
 grāvā̱ yatra̭ madhu̱ṣudu̱cyatḙ bṛ̱hadā sa̱rvatā̭ti̱madi̭tiṃ vṛṇīmahe ||8||
ū̱rdhvo grāvā̭ vasavo'stu so̱tari̱ viśvā̱ dveṣā̭ṃsi sanu̱taryṷyota |
sa no̭ de̱vaḥ sa̭vi̱tā pā̱yurīḍya̱ ā sa̱rvatā̭ti̱madi̭tiṃ vṛṇīmahe ||9||
ūrja̭ṃ gāvo̱ yava̭se̱ pīvo̭ attana ṛ̱tasya̱ yāḥ sada̭ne̱ kośḙ a̱ṅgdhve |
ta̱nūre̱va ta̱nvo̭ astu bheṣa̱jamā sa̱rvatā̭ti̱madi̭tiṃ vṛṇīmahe ||10||
kra̱tu̱prāvā̭ jari̱tā śaśva̭tā̱mava̱ indra̱ idbha̱drā prama̭tiḥ su̱tāva̭tām |
pū̱rṇamūdha̭rdi̱vyaṃ yasya̭ si̱ktaya̱ ā sa̱rvatā̭ti̱madi̭tiṃ vṛṇīmahe ||11||
ci̱trastḙ bhā̱nuḥ kra̭tu̱prā a̭bhi̱ṣṭiḥ santi̱ spṛdho̭ jaraṇi̱prā adhṛ̭ṣṭāḥ |
raji̭ṣṭhayā̱ rajyā̭ pa̱śva ā gostūtṷ̄rṣati̱ paryagra̭ṃ duva̱syuḥ ||12||
12 budhaḥ saumyaḥ| viśve devā, ṛtvijo vā | triṣṭup 4, 6 gāyatrī, 5 bṛhatī, 9,12 jagatī|
udbṷdhyadhva̱ṃ sama̭nasaḥ sakhāya̱: sama̱gnimi̭ndhvaṃ ba̱hava̱: sanī̭ḻāḥ |
da̱dhi̱krāma̱gnimu̱ṣasa̭ṃ ca de̱vīmindrā̭va̱to'va̭se̱ ni hva̭ye vaḥ ||1||
ma̱ndrā kṛ̭ṇudhva̱ṃ dhiya̱ ā ta̭nudhva̱ṃ nāva̭maritra̱para̭ṇīṃ kṛṇudhvam |
iṣkṛ̭ṇudhva̱māyu̱dhāra̭ṃ kṛṇudhva̱ṃ prāñca̭ṃ ya̱jñaṃ pra ṇa̭yatā sakhāyaḥ ||2||
yu̱nakta̱ sīrā̱ vi yu̱gā ta̭nudhvaṃ kṛ̱te yonaṷ vapate̱ha bīja̭m |
 gi̱rā ca̭ śru̱ṣṭiḥ sabha̭rā̱ asa̭nno̱ nedī̭ya̱ itsṛ̱ṇya̭: pa̱kvameyā̭t ||3||
sīrā̭ yuñjanti ka̱vayo̭ yu̱gā vi ta̭nvate̱ pṛtha̭k | dhīrā̭ de̱veṣṷ sumna̱yā ||4||
nirā̭hā̱vānkṛ̭ṇotana̱ saṃ va̭ra̱trā da̭dhātana | si̱ñcāma̭hā ava̱tamu̱driṇa̭ṃ va̱yaṃ su̱ṣeka̱manṷpakṣitam ||5||
iṣkṛ̭tāhāvamava̱taṃ sṷvara̱traṃ sṷṣeca̱nam | u̱driṇa̭ṃ siñce̱ akṣi̭tam ||6||
prī̱ṇī̱tāśvā̭nhi̱taṃ ja̭yātha svasti̱vāha̱ṃ ratha̱mitkṛ̭ṇudhvam |
droṇā̭hāvamava̱tamaśma̭cakra̱maṃsa̭trakośaṃ siñcatā nṛ̱pāṇa̭m ||7||
vra̱jaṃ kṛ̭ṇudhva̱ṃ sa hi vo̭ nṛ̱pāṇo̱ varma̭ sīvyadhvaṃ bahu̱lā pṛ̱thūni̭ |
pura̭: kṛṇudhva̱māya̭sī̱radhṛ̭ṣṭā̱ mā va̭: susroccama̱so dṛṃha̭tā̱ tam ||8||
ā vo̱ dhiya̭ṃ ya̱jñiyā̭ṃ varta ū̱taye̱ devā̭ de̱vīṃ ya̭ja̱tāṃ ya̱jñiyā̭mi̱ha |
sā no̭ duhīya̱dyava̭seva ga̱tvī sa̱hasra̭dhārā̱ paya̭sā ma̱hī gauḥ ||9||
ā tū ṣi̭ñca̱ hari̭mī̱ṃ droru̱pasthe̱ vāśī̭bhistakṣatāśma̱nmayī̭bhiḥ |
pari̭ ṣvajadhva̱ṃ daśa̭ ka̱kṣyā̭bhiru̱bhe dhurau̱ prati̱ vahni̭ṃ yunakta ||10||
u̱bhe dhurau̱ vahni̭rā̱pibda̭māno̱'ntaryonḙva carati dvi̱jāni̭: |
vana̱spati̱ṃ vana̱ āsthā̭payadhva̱ṃ ni ṣū da̭dhidhva̱makha̭nanta̱ utsa̭m ||11||
kapṛ̭nnaraḥ kapṛ̱thamudda̭dhātana co̱daya̭ta khu̱data̱ vāja̭sātaye |
ni̱ṣṭi̱grya̭: pu̱tramā cyā̭vayo̱taya̱ indra̭ṃ sa̱bādha̭ i̱ha soma̭pītaye ||12||
12  mudgalo bhārmyaśvaḥ| drughaṇaḥ, indro vā| triṣṭup, 1,3, 12 bṛhatī|
pra te̱ ratha̭ṃ mithū̱kṛta̱mindro̭'vatu dhṛṣṇu̱yā |
a̱sminnā̱jau pṷruhūta śra̱vāyyḙ dhanabha̱kṣeṣṷ no'va ||1||
utsma̱ vāto̭ vahati̱ vāso̭'syā̱ adhi̭ratha̱ṃ yadaja̭yatsa̱hasra̭m |
 ra̱thīra̭bhūnmudga̱lānī̱ gavi̭ṣṭau̱ bharḙ kṛ̱taṃ vya̭cedindrase̱nā ||2||
a̱ntarya̭ccha̱ jighā̭ṃsato̱ vajra̭mindrābhi̱dāsa̭taḥ |
dāsa̭sya vā maghava̱nnārya̭sya vā sanu̱tarya̭vayā va̱dham ||3||
u̱dno hra̱dama̭piba̱jjarhṛ̭ṣāṇa̱: kūṭa̭ṃ sma tṛ̱ṃhada̱bhimā̭timeti |
pra mu̱ṣkabhā̭ra̱: śrava̭ i̱cchamā̭no'ji̱raṃ bā̱hū a̭bhara̱tsiṣā̭san ||4||
nya̭krandayannupa̱yanta̭ ena̱mamḙhayanvṛṣa̱bhaṃ madhya̭ ā̱jeḥ |
tena̱ sūbha̭rvaṃ śa̱tava̭tsa̱hasra̱ṃ gavā̱ṃ mudga̭laḥ pra̱dhanḙ jigāya ||5||
ka̱karda̭ve vṛṣa̱bho yu̱kta ā̭sī̱davā̭vacī̱tsāra̭thirasya ke̱śī |
dudhḙryu̱ktasya̱ drava̭taḥ sa̱hāna̭sa ṛ̱cchanti̭ ṣmā ni̱ṣpado̭ mudga̱lānī̭m ||6||
u̱ta pra̱dhimuda̭hannasya vi̱dvānupā̭yuna̱gvaṃsa̭ga̱matra̱ śikṣa̭n |
indra̱ udā̭va̱tpati̱maghnyā̭nā̱mara̭ṃhata̱ padyā̭bhiḥ ka̱kudmā̭n ||7||
śu̱nama̭ṣṭrā̱vya̭caratkapa̱rdī va̭ra̱trāyā̱ṃ dārvā̱nahya̭mānaḥ |
nṛ̱mṇāni̭ kṛ̱ṇvanba̱have̱ janā̭ya̱ gāḥ pa̭spaśā̱nastavi̭ṣīradhatta ||8||
i̱maṃ taṃ pa̭śya vṛṣa̱bhasya̱ yuñja̱ṃ kāṣṭhā̭yā̱ madhyḙ drugha̱ṇaṃ śayā̭nam |
yena̭ ji̱gāya̭ śa̱tava̭tsa̱hasra̱ṃ gavā̱ṃ mudga̭laḥ pṛta̱nājyḙṣu ||9||
ā̱re a̱ghā ko nvi1tthā da̭darśa̱ yaṃ yu̱ñjanti̱ tamvā sthā̭payanti |
 nāsmai̱ tṛṇa̱ṃ noda̱kamā bha̭ra̱ntyutta̭ro dhu̱ro va̭hati pra̱dedi̭śat ||10||
pa̱ri̱vṛ̱kteva̭ pati̱vidya̭māna̱ṭ pīpyā̭nā̱ kūca̭kreṇeva si̱ñcan |
e̱ṣai̱ṣyā̭ cidra̱thyā̭ jayema suma̱ṅgala̱ṃ sina̭vadastu sā̱tam ||11||
tvaṃ viśva̭sya̱ jaga̭ta̱ścakṣṷrindrāsi̱ cakṣṷṣaḥ | vṛṣā̱ yadā̱jiṃ vṛṣa̭ṇā̱ siṣā̭sasi co̱daya̱nvadhri̭ṇā yu̱jā ||12||
13 aindro'pratirathaḥ| indraḥ, 4 bṛhaspati:, 12 apvā devī, 13 maruto vā| triṣṭup , 13 anuṣṭup|
ā̱śuḥ śiśā̭no vṛṣa̱bho na bhī̱mo gha̭nāgha̱naḥ kṣobha̭ṇaścarṣaṇī̱nām |
sa̱ṃkranda̭no'nimi̱ṣa ḙkavī̱raḥ śa̱taṃ senā̭ ajayatsā̱kamindra̭: ||1||
sa̱ṃkranda̭nenānimi̱ṣeṇa̭ ji̱ṣṇunā̭ yutkā̱reṇa̭ duścyava̱nena̭ dhṛ̱ṣṇunā̭ |
tadindrḙṇa jayata̱ tatsa̭hadhva̱ṃ yudho̭ nara̱ iṣṷhastena̱ vṛṣṇā̭ ||2||
sa iṣṷhastai̱: sa ni̭ṣa̱ṅgibhi̭rva̱śī saṃsra̭ṣṭā̱ sa yudha̱ indro̭ ga̱ṇena̭ |
sa̱ṃsṛ̱ṣṭa̱jitso̭ma̱pā bā̭huśa̱rdhyu1gradha̭nvā̱ prati̭hitābhi̱rastā̭ ||3||
bṛha̭spate̱ pari̭ dīyā̱ rathḙna rakṣo̱hāmitrā̭~ apa̱bādha̭mānaḥ |
pra̱bha̱ñjantsenā̭: pramṛ̱ṇo yu̱dhā jaya̭nna̱smāka̭medhyavi̱tā rathā̭nām ||4||
ba̱la̱vi̱jñā̱yaḥ sthavi̭ra̱: pravī̭ra̱: saha̭svānvā̱jī saha̭māna u̱graḥ |
a̱bhivī̭ro a̱bhisa̭tvā saho̱jā jaitra̭mindra̱ ratha̱mā ti̭ṣṭha go̱vit ||5||
go̱tra̱bhida̭ṃ go̱vida̱ṃ vajra̭bāhu̱ṃ jaya̭nta̱majma̭ pramṛ̱ṇanta̱moja̭sā |
i̱maṃ sa̭jātā̱ anṷ vīrayadhva̱mindra̭ṃ sakhāyo̱ anu̱ saṃ ra̭bhadhvam ||6||
a̱bhi go̱trāṇi̱ saha̭sā̱ gāha̭māno'da̱yo vī̱raḥ śa̱tama̭nyu̱rindra̭: |
du̱ścya̱va̱naḥ pṛ̭tanā̱ṣāḻa̭yu̱dhyo̱3'smāka̱ṃ senā̭ avatu̱ pra yu̱tsu ||7||
indra̭ āsāṃ ne̱tā bṛha̱spati̱rdakṣi̭ṇā ya̱jñaḥ pu̱ra ḙtu̱ soma̭: |
de̱va̱se̱nānā̭mabhibhañjatī̱nāṃ jaya̭ntīnāṃ ma̱ruto̭ ya̱ntvagra̭m ||8||
indra̭sya̱ vṛṣṇo̱ varṷṇasya̱ rājña̭ ādi̱tyānā̭ṃ ma̱rutā̱ṃ śardha̭ u̱gram |
ma̱hāma̭nasāṃ bhuvanacya̱vānā̱ṃ ghoṣo̭ de̱vānā̱ṃ jaya̭tā̱muda̭sthāt ||9||
uddha̭rṣaya maghava̱nnāyṷdhā̱nyutsatva̭nāṃ māma̱kānā̱ṃ manā̭ṃsi |
udvṛ̭trahanvā̱jinā̱ṃ vāji̭nā̱nyudrathā̭nā̱ṃ jaya̭tāṃ yantu̱ ghoṣā̭: ||10||
a̱smāka̱mindra̱: samṛ̭teṣu dhva̱jeṣva̱smāka̱ṃ yā iṣa̭va̱stā ja̭yantu |
a̱smāka̭ṃ vī̱rā utta̭re bhavantva̱smā~ ṷ devā avatā̱ havḙṣu ||11||
a̱mīṣā̭ṃ ci̱ttaṃ pra̭tilo̱bhaya̭ntī gṛhā̱ṇāṅgā̭nyapve̱ parḙhi |
a̱bhi prehi̱ nirda̭ha hṛ̱tsu śokai̭ra̱ndhenā̱mitrā̱stama̭sā sacantām ||12||
pretā̱ jaya̭tā nara̱ indro̭ va̱: śarma̭ yacchatu | u̱grā va̭: santu bā̱havo̭'nādhṛ̱ṣyā yathāsa̭tha ||13||
11 aṣṭako vaiśvāmitraḥ| indraḥ| triṣṭup|
asā̭vi̱ soma̭: puruhūta̱ tubhya̱ṃ hari̭bhyāṃ ya̱jñamupa̭ yāhi̱ tūya̭m |
tubhya̱ṃ giro̱ vipra̭vīrā iyā̱nā da̭dhanvi̱ra i̭ndra̱ pibā̭ su̱tasya̭ ||1||
a̱psu dhū̱tasya̭ hariva̱: pibe̱ha nṛbhi̭: su̱tasya̭ ja̱ṭhara̭ṃ pṛṇasva |
mi̱mi̱kṣuryamadra̭ya indra̱ tubhya̱ṃ tebhi̭rvardhasva̱ mada̭mukthavāhaḥ ||2||
progrāṃ pī̱tiṃ vṛṣṇa̭ iyarmi sa̱tyāṃ pra̱yai su̱tasya̭ haryaśva̱ tubhya̭m |
indra̱ dhenā̭bhiri̱ha mā̭dayasva dhī̱bhirviśvā̭bhi̱: śacyā̭ gṛṇā̱naḥ ||3||
ū̱tī śa̭cīva̱stava̭ vī̱ryḙṇa̱ vayo̱ dadhā̭nā u̱śija̭ ṛta̱jñāḥ |
pra̱jāva̭dindra̱ manṷṣo duro̱ṇe ta̱sthurgṛ̱ṇanta̭: sadha̱mādyā̭saḥ ||4||
praṇī̭tibhiṣṭe haryaśva su̱ṣṭoḥ sṷṣu̱mnasya̭ puru̱ruco̱ janā̭saḥ |
maṃhi̭ṣṭhāmū̱tiṃ vi̱tire̱ dadhā̭nā sto̱tāra̭ indra̱ tava̭ sū̱nṛtā̭bhiḥ ||5||
upa̱ brahmā̭ṇi harivo̱ hari̭bhyā̱ṃ soma̭sya yāhi pī̱tayḙ su̱tasya̭ |
indra̭ tvā ya̱jñaḥ kṣama̭māṇamānaḍdā̱śvā~ a̭syadhva̱rasya̭ prake̱taḥ ||6||
sa̱hasra̭vājamabhimāti̱ṣāha̭ṃ su̱tera̭ṇaṃ ma̱ghavā̭naṃ suvṛ̱ktim |
upa̭ bhūṣanti̱ giro̱ apra̭tīta̱mindra̭ṃ nama̱syā ja̭ri̱tuḥ pa̭nanta ||7||
sa̱ptāpo̭ de̱vīḥ su̱raṇā̱ amṛ̭ktā̱ yābhi̱: sindhu̱mata̭ra indra pū̱rbhit |
na̱va̱tiṃ sro̱tyā nava̭ ca̱ srava̭ntīrde̱vebhyo̭ gā̱tuṃ manṷṣe ca vindaḥ ||8||
a̱po ma̱hīra̱bhiśa̭steramu̱ñco'jā̭garā̱svadhi̭ de̱va eka̭: |
indra̱ yāstvaṃ vṛ̭tra̱tūryḙ ca̱kartha̱ tābhi̭rvi̱śvāyṷsta̱nva̭ṃ pupuṣyāḥ ||9||
vī̱reṇya̱: kratu̱rindra̭: suśa̱stiru̱tāpi̱ dhenā̭ puruhū̱tamī̭ṭṭe |
ārda̭yadvṛ̱tramakṛ̭ṇodu lo̱kaṃ sa̭sā̱he śa̱kraḥ pṛta̭nā abhi̱ṣṭiḥ ||10||
śu̱naṃ hṷvema ma̱ghavā̭na̱mindra̭ma̱sminbhare̱ nṛta̭ma̱ṃ vāja̭sātau |
śṛ̱ṇvanta̭mu̱gramū̱tayḙ sa̱matsu̱ ghnanta̭ṃ vṛ̱trāṇi̭ sa̱ṃjita̱ṃ dhanā̭nām ||11||
11 kautso durmitraḥ sumitro vā| indraḥ| uṣṇik, 1 gāyatrī vā 2,7 pipīlikamadhyā, 11 triṣṭup |
ka̱dā va̭so sto̱traṃ harya̭ta̱ āva̭ śma̱śā rṷdha̱dvāḥ | dī̱rghaṃ su̱taṃ vā̱tāpyā̭ya ||1||
harī̱ yasya̭ su̱yujā̱ vivra̭tā̱ verarva̱ntānu̱ śepā̭ | u̱bhā ra̱jī na ke̱śinā̱ pati̱rdan ||2||
apa̱ yorindra̱: pāpa̭ja̱ ā marto̱ na śa̭śramā̱ṇo bi̭bhī̱vān | śu̱bhe yadyṷyu̱je tavi̭ṣīvān ||3||
sacā̱yorindra̱ścarkṛ̭ṣa̱ ā~ ṷpāna̱saḥ sa̭pa̱ryan | na̱dayo̱rvivra̭tayo̱: śūra̱ indra̭: ||4||
adhi̱ yasta̱sthau keśa̭vantā̱ vyaca̭svantā̱ na pu̱ṣṭyai | va̱noti̱ śiprā̭bhyāṃ śi̱priṇī̭vān ||5||
prāstaṷdṛ̱ṣvaujā̭ ṛ̱ṣvebhi̭sta̱takṣa̱ śūra̱: śava̭sā | ṛ̱bhurna kratṷbhirmāta̱riśvā̭ ||6||
vajra̱ṃ yaśca̱kre su̱hanā̭ya̱ dasya̭ve hirīma̱śo hirī̭mān | arṷtahanu̱radbhṷta̱ṃ na raja̭: ||7||
ava̭ no vṛji̱nā śi̭śīhyṛ̱cā va̭nemā̱nṛca̭: | nābra̭hmā ya̱jña ṛdha̱gjoṣa̭ti̱ tve ||8||
ū̱rdhvā yattḙ tre̱tinī̱ bhūdya̱jñasya̭ dhū̱rṣu sadma̭n | sa̱jūrnāva̱ṃ svaya̭śasa̱ṃ sacā̱yoḥ ||9||
śri̱ye te̱ pṛśni̭rupa̱seca̭nī bhūcchri̱ye darvi̭rare̱pāḥ | yayā̱ sve pātrḙ si̱ñcasa̱ ut ||10||
śa̱taṃ vā̱ yada̭surya̱ prati̭ tvā sumi̱tra i̱tthāstaṷddurmi̱tra i̱tthāstaṷt |
āvo̱ yadda̭syu̱hatyḙ kutsapu̱traṃ prāvo̱ yadda̭syu̱hatyḙ kutsava̱tsam ||11||
11 bhūtāṃśaḥ kāśyapaḥ| aśvinau| triṣṭup|
u̱bhā ṷ nū̱naṃ tadida̭rthayethe̱ vi ta̭nvāthe̱ dhiyo̱ vastrā̱pasḙva |
sa̱dhrī̱cī̱nā yāta̭ve̱ prema̭jīgaḥ su̱dinḙva̱ pṛkṣa̱ ā ta̭ṃsayethe ||1||
u̱ṣṭārḙva̱ pharva̭reṣu śrayethe prāyo̱geva̱ śvātryā̱ śāsu̱retha̭: |
dū̱teva̱ hi ṣṭho ya̱śasā̱ janḙṣu̱ māpa̭ sthātaṃ mahi̱ṣevā̭va̱pānā̭t ||2||
sā̱ka̱ṃyujā̭ śaku̱nasyḙva pa̱kṣā pa̱śveva̭ ci̱trā yaju̱rā ga̭miṣṭam |
a̱gniri̭va deva̱yordī̭di̱vāṃsā̱ pari̭jmāneva yajathaḥ puru̱trā ||3||
ā̱pī vo̭ a̱sme pi̱tarḙva pu̱trogreva̭ ru̱cā nṛ̱patī̭va tu̱ryai |
iryḙva pu̱ṣṭyai ki̱raṇḙva bhu̱jyai śrṷṣṭī̱vānḙva̱ hava̱mā ga̭miṣṭam ||4||
vaṃsa̭geva pūṣa̱ryā̭ śi̱mbātā̭ mi̱treva̭ ṛ̱tā śa̱tarā̱ śāta̭pantā |
vājḙvo̱ccā vaya̭sā gharmye̱ṣṭhā meṣḙve̱ṣā sa̭pa̱ryā̱3 purī̭ṣā ||5||
sṛ̱ṇyḙva ja̱rbharī̭ tu̱rpharī̭tū naito̱śeva̭ tu̱rpharī̭ parpha̱rīkā̭ |
u̱da̱nya̱jeva̱ jema̭nā made̱rū tā mḙ ja̱rāyva̱jara̭ṃ ma̱rāyṷ ||6||
pa̱jreva̱ carca̭ra̱ṃ jāra̭ṃ ma̱rāyu̱ kṣadme̱vārthḙṣu tartarītha ugrā |
ṛ̱bhū nāpa̭tkharama̱jrā kha̱rajrṷrvā̱yurna pa̭rpharatkṣayadrayī̱ṇām ||7||
gha̱rmeva̱ madhṷ ja̱ṭharḙ sa̱nerū̱ bhagḙvitā tu̱rpharī̱ phāri̱vāra̭m |
pa̱ta̱reva̭ caca̱rā ca̱ndrani̭rṇi̱ṅmana̭ṛṅgā mana̱nyā̱3 na jagmī̭ ||8||
bṛ̱hantḙva ga̱mbharḙṣu prati̱ṣṭhāṃ pādḙva gā̱dhaṃ tara̭te vidāthaḥ |
karṇḙva̱ śāsu̱ranu̱ hi smarā̱thoṃ'śḙva no bhajataṃ ci̱tramapna̭: ||9||
ā̱ra̱ṅga̱reva̱ madhvera̭yethe sāra̱gheva̱ gavi̭ nī̱cīna̭bāre |
kī̱nārḙva̱ sveda̭māsiṣvidā̱nā kṣāmḙvo̱rjā sṷ̄yava̱sātsa̭cethe ||10||
ṛ̱dhyāma̱ stoma̭ṃ sanu̱yāma̱ vāja̱mā no̱ mantra̭ṃ sa̱rathe̱hopa̭ yātam |
yaśo̱ na pa̱kvaṃ madhu̱ goṣva̱ntarā bhū̱tāṃśo̭ a̱śvino̱: kāma̭maprāḥ ||11||
11 divya āṃgirasaḥ, dakṣiṇā vā prājāpatyā| dakṣinā, dakṣiṇādātāro vā| triṣṭup , 4 jagatī|
ā̱vira̭bhū̱nmahi̱ māgho̭nameṣā̱ṃ viśva̭ṃ jī̱vaṃ tama̭so̱ nira̭moci |
mahi̱ jyoti̭: pi̱tṛbhi̭rda̱ttamāgā̭du̱ruḥ panthā̱ dakṣi̭ṇāyā adarśi ||1||
u̱ccā di̱vi dakṣi̭ṇāvanto asthu̱rye a̭śva̱dāḥ sa̱ha te sūryḙṇa |
hi̱ra̱ṇya̱dā a̭mṛta̱tvaṃ bha̭jante vāso̱dāḥ so̭ma̱ pra ti̭ranta̱ āyṷ: ||2||
daivī̭ pū̱rtirdakṣi̭ṇā devaya̱jyā na ka̭vā̱ribhyo̭ na̱hi te pṛ̱ṇanti̭ |
athā̱ nara̱: praya̭tadakṣiṇāso'vadyabhi̱yā ba̱hava̭: pṛṇanti ||3||
śa̱tadhā̭raṃ vā̱yuma̱rkaṃ sva̱rvida̭ṃ nṛ̱cakṣa̭sa̱ste a̱bhi ca̭kṣate ha̱viḥ |
ye pṛ̱ṇanti̱ pra ca̱ yaccha̭nti saṃga̱me te dakṣi̭ṇāṃ duhate sa̱ptamā̭taram ||4||
dakṣi̭ṇāvānpratha̱mo hū̱ta ḙti̱ dakṣi̭ṇāvāngrāma̱ṇīragra̭meti |
tame̱va ma̭nye nṛ̱pati̱ṃ janā̭nā̱ṃ yaḥ pra̭tha̱mo dakṣi̭ṇāmāvi̱vāya̭ ||5||
tame̱va ṛṣi̱ṃ tamṷ bra̱hmāṇa̭māhuryajña̱nya̭ṃ sāma̱gāmṷktha̱śāsa̭m |
sa śu̱krasya̭ ta̱nvo̭ veda ti̱sro yaḥ pra̭tha̱mo dakṣi̭ṇayā ra̱rādha̭ ||6||
dakṣi̱ṇāśva̱ṃ dakṣi̭ṇā̱ gāṃ da̭dāti̱ dakṣi̭ṇā ca̱ndramu̱ta yaddhira̭ṇyam |
dakṣi̱ṇānna̭ṃ vanute̱ yo na̭ ā̱tmā dakṣi̭ṇā̱ṃ varma̭ kṛṇute vijā̱nan ||7||
na bho̱jā ma̭mru̱rna nya̱rthamī̭yu̱rna ri̭ṣyanti̱ na vya̭thante ha bho̱jāḥ |
i̱daṃ yadviśva̱ṃ bhuva̭na̱ṃ sva̭ścai̱tatsarva̱ṃ dakṣi̭ṇaibhyo dadāti ||8||
bho̱jā ji̭gyuḥ sura̱bhiṃ yoni̱magrḙ bho̱jā ji̭gyurva̱dhvaṃ1 yā su̱vāsā̭: |
bho̱jā ji̭gyuranta̱:peya̱ṃ surā̭yā bho̱jā ji̭gyu̱rye ahṷ̄tāḥ pra̱yanti̭ ||9||
bho̱jāyāśva̱ṃ saṃ mṛ̭jantyā̱śuṃ bho̱jāyā̭ste ka̱nyā̱3 śumbha̭mānā |
bho̱jasye̱daṃ pṷṣka̱riṇī̭va̱ veśma̱ pari̭ṣkṛtaṃ devamā̱neva̭ ci̱tram ||10||
bho̱jamaśvā̭: suṣṭhu̱vāho̭ vahanti su̱vṛdratho̭ vartate̱ dakṣi̭ṇāyāḥ |
bho̱jaṃ dḙvāso'vatā̱ bharḙṣu bho̱jaḥ śatrṷ̄ntsamanī̱keṣu̱ jetā̭ ||11||
11 paṇayo'surāḥ| saramā devatā| 2,4,6,8,10-11 saramā devaśunī ṛṣikā| paṇayo devatā| triṣṭup|
kimi̱cchantī̭ sa̱ramā̱ predamā̭naḍdū̱re hyadhvā̱ jagṷriḥ parā̱caiḥ |
kāsmehi̭ti̱: kā pari̭takmyāsītka̱thaṃ ra̱sāyā̭ atara̱: payā̭ṃsi ||1||
indra̭sya dū̱tīri̭ṣi̱tā ca̭rāmi ma̱ha i̱cchantī̭ paṇayo ni̱dhīnva̭: |
a̱ti̱ṣkado̭ bhi̱yasā̱ tanna̭ āva̱ttathā̭ ra̱sāyā̭ atara̱ṃ payā̭ṃsi ||2||
kī̱dṛṅṅindra̭: sarame̱ kā dṛ̭śī̱kā yasye̱daṃ dū̱tīrasa̭raḥ parā̱kāt |
ā ca̱ gacchā̭nmi̱tramḙnā dadhā̱mā'thā̱ gavā̱ṃ gopa̭tirno bhavāti ||3||
nāhaṃ taṃ vḙda̱ dabhya̱ṃ dabha̱tsa yasye̱daṃ dū̱tīrasa̭raṃ parā̱kāt |
na taṃ gṷ̄hanti sra̱vato̭ gabhī̱rā ha̱tā indrḙṇa paṇayaḥ śayadhve ||4||
i̱mā gāva̭: sarame̱ yā aiccha̱: pari̭ di̱vo antā̭ntsubhage̱ pata̭ntī |
kasta̭ enā̱ ava̭ sṛjā̱dayṷdhvyu̱tāsmāka̱māyṷdhā santi ti̱gmā ||5||
a̱se̱nyā va̭: paṇayo̱ vacā̭ṃsyaniṣa̱vyāsta̱nva̭: santu pā̱pīḥ |
adhṛ̭ṣṭo va̱ eta̱vā a̭stu̱ panthā̱ bṛha̱spati̭rva ubha̱yā na mṛ̭ḻāt ||6||
a̱yaṃ ni̱dhiḥ sa̭rame̱ adri̭budhno̱ gobhi̱raśvḙbhi̱rvasṷbhi̱rnyṛ̭ṣṭaḥ |
rakṣa̭nti̱ taṃ pa̱ṇayo̱ ye sṷgo̱pā rekṷ pa̱damala̭ka̱mā ja̭gantha ||7||
eha ga̭ma̱nnṛṣa̭ya̱: soma̭śitā a̱yāsyo̱ aṅgi̭raso̱ nava̭gvāḥ |
ta e̱tamū̱rvaṃ vi bha̭janta̱ gonā̱mathai̱tadvaca̭: pa̱ṇayo̱ vama̱nnit ||8||
e̱vā ca̱ tvaṃ sa̭rama āja̱gantha̱ prabā̭dhitā̱ saha̭sā̱ daivyḙna |
svasā̭raṃ tvā kṛṇavai̱ mā puna̭rgā̱ apa̭ te̱ gavā̭ṃ subhage bhajāma ||9||
nāhaṃ vḙda bhrātṛ̱tvaṃ no sva̭sṛ̱tvamindro̭ vidu̱raṅgi̭rasaśca gho̱rāḥ |
gokā̭mā me acchadaya̱nyadāya̱mapāta̭ ita paṇayo̱ varī̭yaḥ ||10||
dū̱rami̭ta paṇayo̱ varī̭ya̱ udgāvo̭ yantu mina̱tīṝ̱tena̭ |
bṛha̱spati̱ryā avi̭nda̱nnigṷ̄ḻhā̱: somo̱ grāvā̭ṇa̱ ṛṣa̭yaśca̱ viprā̭: ||11||
7 juhūrbrahmajāyā, brāhmaḥ ūrdhvanābhā vā|viśvedevāḥ| triṣṭup , 6-7 anuṣṭup|
tḙ'vadanpratha̱mā bra̭hmakilbi̱ṣe'kṷ̄pāraḥ sali̱lo mā̭ta̱riśvā̭ |
vī̱ḻuha̭rā̱stapa̭ u̱gro ma̭yo̱bhūrāpo̭ de̱vīḥ pra̭thama̱jā ṛ̱tena̭ ||1||
somo̱ rājā̭ pratha̱mo bra̭hmajā̱yāṃ puna̱: prāya̭ccha̱dahṛ̭ṇīyamānaḥ |
a̱nva̱rti̱tā varṷṇo mi̱tra ā̭sīda̱gnirhotā̭ hasta̱gṛhyā ni̭nāya ||2||
hastḙnai̱va grā̱hya̭ ā̱dhira̭syā brahmajā̱yeyamiti̱ cedavo̭can |
na dū̱tāya̭ pra̱hyḙ tastha e̱ṣā tathā̭ rā̱ṣṭraṃ gṷpi̱taṃ kṣa̱triya̭sya ||3||
de̱vā e̱tasyā̭mavadanta̱ pūrvḙ saptaṛ̱ṣaya̱stapa̭se̱ ye ni̭ṣe̱duḥ |
bhī̱mā jā̱yā brā̭hma̱ṇasyopa̭nītā du̱rdhāṃ da̭dhāti para̱me vyo̭man ||4||
bra̱hma̱cā̱rī ca̭rati̱ vevi̭ṣa̱dviṣa̱: sa de̱vānā̭ṃ bhava̱tyeka̱maṅga̭m |
tena̭ jā̱yāmanva̭vinda̱dbṛha̱spati̱: somḙna nī̱tāṃ ju̱hvaṃ1 na dḙvāḥ ||5||
puna̱rvai de̱vā a̭dadu̱: puna̭rmanu̱ṣyā̭ u̱ta | rājā̭naḥ sa̱tyaṃ kṛ̭ṇvā̱nā bra̭hmajā̱yāṃ puna̭rdaduḥ ||6||
pu̱na̱rdāya̭ brahmajā̱yāṃ kṛ̱tvī de̱vairni̭kilbi̱ṣam | ūrja̭ṃ pṛthi̱vyā bha̱ktvāyo̭rugā̱yamupā̭sate ||7||
11 jamadagnirbhārgavaḥ, jāmadagnyo rāmo vā| āprīsūktaṃ = (1 idhmaḥ samiddho'gnirvā, 2 tanūnapāt , 3 iḻa:, 4 barhiḥ, 5 devīrdvāraḥ, 6 uṣāsānaktā, 7 daivyau hotārau pracetasau, 8 trisro devyaḥ sarasvatīḻābhāratyaḥ, 9 tvaṣṭā, 10 vanaspatiḥ, 11 svāhākṛtayaḥ) | triṣṭup|
sami̭ddho a̱dya manṷṣo duro̱ṇe de̱vo de̱vānya̭jasi jātavedaḥ |
ā ca̱ vaha̭ mitramahaściki̱tvāntvaṃ dū̱taḥ ka̱vira̭si̱ pracḙtāḥ ||1||
tanṷ̄napātpa̱tha ṛ̱tasya̱ yānā̱nmadhvā̭ sama̱ñjantsva̭dayā sujihva |
manmā̭ni dhī̱bhiru̱ta ya̱jñamṛ̱ndhandḙva̱trā ca̭ kṛṇuhyadhva̱raṃ na̭: ||2||
ā̱juhvā̭na̱ īḍyo̱ vandya̱ścā ''yā̭hyagne̱ vasṷbhiḥ sa̱joṣā̭: |
tvaṃ de̱vānā̭masi yahva̱ hotā̱ sa ḙnānyakṣīṣi̱to yajī̭yān ||3||
prā̱cīna̭ṃ ba̱rhiḥ pra̱diśā̭ pṛthi̱vyā vasto̭ra̱syā vṛ̭jyata̱ra agre̱ ahnā̭m |
vyṷ prathate vita̱raṃ varī̭yo de̱vebhyo̱ adi̭taye syo̱nam ||4||
vyaca̭svatīrurvi̱yā vi śra̭yantā̱ṃ pati̭bhyo̱ na jana̭ya̱: śumbha̭mānāḥ |
devī̭rdvāro bṛhatīrviśvaminvā de̱vebhyo̭ bhavata suprāya̱ṇāḥ ||5||
ā su̱ṣvaya̭ntī yaja̱te upā̭ke u̱ṣāsā̱naktā̭ sadatā̱ṃ ni yonaṷ |
di̱vye yoṣa̭ṇe bṛha̱tī sṷru̱kme adhi̱ śriya̭ṃ śukra̱piśa̱ṃ dadhā̭ne ||6||
daivyā̱ hotā̭rā pratha̱mā su̱vācā̱ mimā̭nā ya̱jñaṃ manṷṣo̱ yaja̭dhyai |
pra̱co̱daya̭ntā vi̱dathḙṣu kā̱rū prā̱cīna̱ṃ jyoti̭: pra̱diśā̭ di̱śantā̭ ||7||
ā no̭ ya̱jñaṃ bhāra̭tī̱ tūya̭me̱tviḻā̭ manu̱ṣvadi̱ha ce̱taya̭ntī |
ti̱sro de̱vīrba̱rhiredaṃ syo̱naṃ sara̭svatī̱ svapa̭saḥ sadantu ||8||
ya i̱me dyāvā̭pṛthi̱vī jani̭trī rū̱pairapi̭ṃśa̱dbhuva̭nāni̱ viśvā̭ |
tama̱dya ho̭tariṣi̱to yajī̭yānde̱vaṃ tvaṣṭā̭rami̱ha ya̭kṣi vi̱dvān ||9||
u̱pāva̭sṛja̱ tmanyā̭ sama̱ñjande̱vānā̱ṃ pātha̭ ṛtu̱thā ha̱vīṃṣi̭ |
vana̱spati̭: śami̱tā de̱vo a̱gniḥ svada̭ntu ha̱vyaṃ madhṷnā ghṛ̱tena̭ ||10||
sa̱dyo jā̱to vya̭mimīta ya̱jñama̱gnirde̱vānā̭mabhavatpuro̱gāḥ |
a̱sya hotṷ: pra̱diśyṛ̱tasya̭ vā̱ci svāhā̭kṛtaṃ ha̱vira̭dantu de̱vāḥ ||11||
10 vairūpo'ṣṭādaṃṣṭraḥ| indraḥ| triṣṭup|
manī̭ṣiṇa̱: pra bha̭radhvaṃ manī̱ṣāṃ yathā̭yathā ma̱taya̱: santi̭ nṛ̱ṇām |
indra̭ṃ sa̱tyairera̭yāmā kṛ̱tebhi̱: sa hi vī̱ro gi̭rvaṇa̱syurvidā̭naḥ ||1||
ṛ̱tasya̱ hi sada̭so dhī̱tiradyau̱tsaṃ gā̭rṣṭe̱yo vṛ̭ṣa̱bho gobhi̭rānaṭ |
uda̭tiṣṭhattavi̱ṣeṇā̱ ravḙṇa ma̱hānti̭ ci̱tsaṃ vi̭vyācā̱ rajā̭ṃsi ||2||
indra̱: kila̱ śrutyā̭ a̱sya vḙda̱ sa hi ji̱ṣṇuḥ pa̭thi̱kṛtsūryā̭ya |
ānmenā̭ṃ kṛ̱ṇvannacyṷto̱ bhuva̱dgoḥ pati̭rdi̱vaḥ sa̭na̱jā apra̭tītaḥ ||3||
indro̭ ma̱hnā ma̭ha̱to a̭rṇa̱vasya̭ vra̱tāmi̭nā̱daṅgi̭robhirgṛṇā̱naḥ |
pu̱rūṇi̭ ci̱nni ta̭tānā̱ rajā̭ṃsi dā̱dhāra̱ yo dha̱ruṇa̭ṃ sa̱tyatā̭tā ||4||
indro̭ di̱vaḥ pra̭ti̱māna̭ṃ pṛthi̱vyā viśvā̭ veda̱ sava̭nā̱ hanti̱ śuṣṇa̭m |
ma̱hīṃ ci̱ddyāmāta̭no̱tsūryḙṇa cā̱skambha̭ ci̱tkambha̭nena̱ skabhī̭yān ||5||
vajrḙṇa̱ hi vṛ̭tra̱hā vṛ̱tramasta̱radḙvasya̱ śūśṷvānasya mā̱yāḥ |
vi dhṛ̭ṣṇo̱ atra̭ dhṛṣa̱tā ja̭gha̱nthā'thā̭bhavo maghavanbā̱hvo̭jāḥ ||6||
saca̭nta̱ yadu̱ṣasa̱: sūryḙṇa ci̱trāma̭sya ke̱tavo̱ rāma̭vindan |
ā yannakṣa̭tra̱ṃ dadṛ̭śe di̱vo na puna̭rya̱to naki̭ra̱ddhā nu vḙda ||7||
dū̱raṃ kila̭ pratha̱mā ja̭gmurāsā̱mindra̭sya̱ yāḥ pra̭sa̱ve sa̱srurāpa̭: |
kva̭ svi̱dagra̱ṃ kva̭ bu̱dhna ā̭sā̱māpo̱ madhya̱ṃ kva̭ vo nū̱namanta̭: ||8||
sṛ̱jaḥ sindhū̱~rahi̭nā jagrasā̱nā~ ādide̱tāḥ pra vi̭vijre ja̱vena̭ |
mumṷkṣamāṇā u̱ta yā mṷmu̱cre'dhede̱tā na ra̭mante̱ niti̭ktāḥ ||9||
sa̱dhrīcī̱: sindhṷmuśa̱tīri̭vāyantsa̱nājjā̱ra ā̭ri̱taḥ pū̱rbhidā̭sām |
asta̱mā te̱ pārthi̭vā̱ vasṷ̄nya̱sme ja̭gmuḥ sū̱nṛtā̭ indra pū̱rvīḥ ||10||
10 vairūpo nabhaḥ prabhedanaḥ| indraḥ| triṣṭup|
indra̱ piba̭ pratikā̱maṃ su̱tasya̭ prātaḥsā̱vastava̱ hi pū̱rvapī̭tiḥ |
harṣa̭sva̱ hanta̭ve śūra̱ śatrṷ̄nu̱kthebhi̭ṣṭe vī̱ryā̱3 pra bra̭vāma ||1
yaste̱ ratho̱ mana̭so̱ javī̭yā̱nendra̱ tena̭ soma̱peyā̭ya yāhi |
tūya̱mā te̱ hara̭ya̱: pra dra̭vantu̱ yebhi̱ryāsi̱ vṛṣa̭bhi̱rmanda̭mānaḥ ||2||
hari̭tvatā̱ varca̭sā̱ sūrya̭sya̱ śreṣṭhai̭ rū̱paista̱nva̭ṃ sparśayasva |
a̱smābhi̭rindra̱ sakhi̭bhirhuvā̱naḥ sa̭dhrīcī̱no mā̭dayasvā ni̱ṣadya̭ ||3||
yasya̱ tyattḙ mahi̱māna̱ṃ madḙṣvi̱me ma̱hī roda̭sī̱ nāvi̭viktām |
tadoka̱ ā hari̭bhirindra yu̱ktaiḥ pri̱yebhi̭ryāhi pri̱yamanna̱maccha̭ ||4||
yasya̱ śaśva̭tpapi̱vā~ i̭ndra̱ śatrṷ̄nanānukṛ̱tyā raṇyā̭ ca̱kartha̭ |
sa te̱ pura̭ṃdhi̱ṃ tavi̭ṣīmiyarti̱ sa te̱ madā̭ya su̱ta i̭ndra̱ soma̭: ||5||
i̱daṃ te̱ pātra̱ṃ sana̭vittamindra̱ pibā̱ soma̭me̱nā śa̭takrato |
pū̱rṇa ā̭hā̱vo ma̭di̱rasya̱ madhvo̱ yaṃ viśva̱ ida̭bhi̱harya̭nti de̱vāḥ ||6||
vi hi tvāmi̭ndra puru̱dhā janā̭so hi̱tapra̭yaso vṛṣabha̱ hvaya̭nte |
a̱smāka̭ṃ te̱ madhṷmattamānī̱mā bhṷva̱ntsava̭nā̱ teṣṷ harya ||7||
pra ta̭ indra pū̱rvyāṇi̱ pra nū̱naṃ vī̱ryā̭ vocaṃ pratha̱mā kṛ̱tāni̭ |
sa̱tī̱nama̭nyuraśrathāyo̱ adri̭ṃ suveda̱nāma̭kṛṇo̱rbrahma̭ṇe̱ gām ||8||
ni ṣu sī̭da gaṇapate ga̱ṇeṣu̱ tvāmā̭hu̱rvipra̭tamaṃ kavī̱nām |
na ṛ̱te tvatkri̭yate̱ kiṃ ca̱nāre ma̱hāma̱rkaṃ ma̭ghavañci̱trama̭rca ||9||
a̱bhi̱khyā no̭ maghava̱nnādha̭mānā̱ntsakhḙ bo̱dhi va̭supate̱ sakhī̭nām |
raṇa̭ṃ kṛdhi raṇakṛtsatyaśu̱ṣmā'bha̭kte ci̱dā bha̭jā rā̱ye a̱smān ||10||
10 vairūpaḥ śataprabhedanaḥ| indraḥ| jagatī, 10 triṣṭup|
tama̭sya̱ dyāvā̭pṛthi̱vī sacḙtasā̱ viśvḙbhirde̱vairanu̱ śuṣma̭māvatām |
yadaitkṛ̭ṇvā̱no ma̭hi̱māna̭mindri̱yaṃ pī̱tvī soma̭sya̱ kratṷmā~ avardhata ||1||
tama̭sya̱ viṣṇṷrmahi̱māna̱moja̭sā̱ṃ'śuṃ da̭dha̱nvānmadhṷno̱ vi ra̭pśate |
de̱vebhi̱rindro̭ ma̱ghavā̭ sa̱yāva̭bhirvṛ̱traṃ ja̭gha̱nvā~ a̭bhava̱dvarḙṇyaḥ ||2||
vṛ̱treṇa̱ yadahi̭nā̱ bibhra̱dāyṷdhā sa̱masthi̭thā yu̱dhaye̱ śaṃsa̭mā̱vidḙ |
viśvḙ te̱ atra̭ ma̱ruta̭: sa̱ha tmanā'va̭rdhannugra mahi̱māna̭mindri̱yam ||3||
ja̱jñā̱na e̱va vya̭bādhata̱ spṛdha̱: prāpa̭śyadvī̱ro a̱bhi pauṃsya̱ṃ raṇa̭m |
avṛ̭śca̱dadri̱mava̭ sa̱syada̭: sṛja̱dasta̭bhnā̱nnāka̭ṃ svapa̱syayā̭ pṛ̱thum ||4||
ādindra̭: sa̱trā tavi̭ṣīrapatyata̱ varī̭yo̱ dyāvā̭pṛthi̱vī a̭bādhata |
avā̭bharaddhṛṣi̱to vajra̭māya̱saṃ śeva̭ṃ mi̱trāya̱ varṷṇāya dā̱śuṣḙ ||5||
indra̱syātra̱ tavi̭ṣībhyo vira̱pśina̭ ṛghāya̱to a̭raṃhayanta ma̱nyavḙ |
vṛ̱traṃ yadu̱gro vyavṛ̭śca̱doja̭sā̱'po bibhra̭ta̱ṃ tama̭sā̱ parī̭vṛtam ||6||
yā vī̱ryā̭ṇi pratha̱māni̱ kartvā̭ mahi̱tvebhi̱ryata̭mānau samī̱yatṷ: |
dhvā̱ntaṃ tamo'va̭ dadhvase ha̱ta indro̭ ma̱hnā pū̱rvahṷ̄tāvapatyata ||7||
viśvḙ de̱vāso̱ adha̱ vṛṣṇyā̭ni̱ te'va̭rdhaya̱ntsoma̭vatyā vaca̱syayā̭ |
ra̱ddhaṃ vṛ̱tramahi̱mindra̭sya̱ hanma̭nā̱'gnirna jambhai̭stṛ̱ṣvanna̭māvayat ||8||
bhūri̱ dakṣḙbhirvaca̱nebhi̱ṝkva̭bhiḥ sa̱khyebhi̭: sa̱khyāni̱ pra vo̭cata |
 indro̱ dhuni̭ṃ ca̱ cumṷriṃ ca da̱mbhaya̭ñchraddhāmana̱syā śṛ̭ṇute da̱bhīta̭ye ||9||
tvaṃ pu̱rūṇyā bha̭rā̱ svaśvyā̱ yebhi̱rmaṃsai̭ ni̱vaca̭nāni̱ śaṃsa̭n |
su̱gebhi̱rviśvā̭ duri̱tā ta̭rema vi̱do ṣu ṇa̭ urvi̱yā gā̱dhama̱dya ||10||
10 vairūpaḥ sadhriḥ, tāpaso dharmo vā| viśve devāḥ|triṣṭup, 4 jagatī|
gha̱rmā sama̭ntā tri̱vṛta̱ṃ vyā̭patu̱stayo̱rjuṣṭi̭ṃ māta̱riśvā̭ jagāma |
di̱vaspayo̱ didhi̭ṣāṇā aveṣanvi̱durde̱vāḥ sa̱hasā̭mānama̱rkam ||1||
ti̱sro de̱ṣṭrāya̱ niṝ̭tī̱rupā̭sate dīrgha̱śruto̱ vi hi jā̱nanti̱ vahna̭yaḥ |
tāsā̱ṃ ni ci̭kyuḥ ka̱vayo̭ ni̱dāna̱ṃ parḙṣu̱ yā guhyḙṣu vra̱teṣṷ ||2||
catṷṣkapardā yuva̱tiḥ su̱peśā̭ ghṛ̱tapra̭tīkā va̱yunā̭ni vaste |
tasyā̭ṃ supa̱rṇā vṛṣa̭ṇā̱ ni ṣḙdatu̱ryatra̭ de̱vā da̭dhi̱re bhā̭ga̱dheya̭m ||3||
eka̭: supa̱rṇaḥ sa sa̭mu̱dramā vi̭veśa̱ sa i̱daṃ viśva̱ṃ bhuva̭na̱ṃ vi ca̭ṣṭe |
taṃ pākḙna̱ mana̭sāpaśya̱manti̭ta̱staṃ mā̱tā rḙḻhi̱ sa ṷ reḻhi mā̱tara̭m ||4||
su̱pa̱rṇaṃ viprā̭: ka̱vayo̱ vaco̭bhi̱reka̱ṃ santa̭ṃ bahu̱dhā ka̭lpayanti |
chandā̭ṃsi ca̱ dadha̭to adhva̱reṣu̱ grahā̱ntsoma̭sya mimate̱ dvāda̭śa ||5||
ṣa̱ṭtri̱ṃśā~śca̭ ca̱tura̭: ka̱lpaya̭nta̱śchandā̭ṃsi ca̱ dadha̭ta ādvāda̱śam |
ya̱jñaṃ vi̱māya̭ ka̱vayo̭ manī̱ṣa ṛ̭ksā̱mābhyā̱ṃ pra ratha̭ṃ vartayanti ||6||
catṷrdaśā̱nye ma̭hi̱māno̭ asya̱ taṃ dhīrā̭ vā̱cā pra ṇa̭yanti sa̱pta |
āpnā̭naṃ tī̱rthaṃ ka i̱ha pra vo̭ca̱dyena̭ pa̱thā pra̱piba̭nte su̱tasya̭ ||7||
sa̱ha̱sra̱dhā pa̭ñcada̱śānyu̱kthā yāva̱ddyāvā̭pṛthi̱vī tāva̱dittat |
sa̱ha̱sra̱dhā ma̭hi̱māna̭: sa̱hasra̱ṃ yāva̱dbrahma̱ viṣṭhi̭ta̱ṃ tāva̭tī̱ vāk ||8||
kaśchanda̭sā̱ṃ yoga̱mā vḙda̱ dhīra̱: ko dhiṣṇyā̱ṃ prati̱ vāca̭ṃ papāda |
kamṛ̱tvijā̭maṣṭa̱maṃ śūra̭māhu̱rharī̱ indra̭sya̱ ni ci̭kāya̱ kaḥ svi̭t ||9||
bhūmyā̱ anta̱ṃ paryekḙ caranti̱ ratha̭sya dhū̱rṣu yu̱ktāso̭ asthuḥ |
śrama̭sya dā̱yaṃ vi bha̭jantyebhyo ya̱dā ya̱mo bhava̭ti ha̱rmye hi̱taḥ ||10||
9 vārṣṭihavya upastutaḥ| agniḥ|jagatī, 8 triṣṭup, 9 śakkarī|
ci̱tra icchiśo̱starṷṇasya va̱kṣatho̱ na yo mā̱tarā̭va̱pyeti̱ dhāta̭ve |
a̱nū̱dhā yadi̱ jīja̭na̱dadhā̭ ca̱ nu va̱vakṣa̭ sa̱dyo mahi̭ dū̱tyaṃ1 cara̭n ||1||
a̱gnirha̱ nāma̭ dhāyi̱ danna̱pasta̭ma̱: saṃ yo vanā̭ yu̱vate̱ bhasma̭nā da̱tā |
a̱bhi̱pra̱murā̭ ju̱hvā̭ svadhva̱ra i̱no na protha̭māno̱ yava̭se̱ vṛṣā̭ ||2||
taṃ vo̱ viṃ na dru̱ṣada̭ṃ de̱vamandha̭sa̱ indu̱ṃ protha̭ntaṃ pra̱vapa̭ntamarṇa̱vam |
ā̱sā vahni̱ṃ na śo̱ciṣā̭ vira̱pśina̱ṃ mahi̭vrata̱ṃ na sa̱raja̭nta̱madhva̭naḥ ||3||
vi yasya̭ te jrayasā̱nasyā̭jara̱ dhakṣo̱rna vātā̱: pari̱ santyacyṷtāḥ |
ā ra̱ṇvāso̱ yuyṷdhayo̱ na sa̭tva̱naṃ tri̱taṃ na̭śanta̱ pra śi̱ṣanta̭ i̱ṣṭayḙ ||4||
sa ida̱gniḥ kaṇva̭tama̱: kaṇva̭sakhā̱'ryaḥ para̱syānta̭rasya̱ tarṷṣaḥ |
a̱gniḥ pā̭tu gṛṇa̱to a̱gniḥ sū̱rīna̱gnirda̭dātu̱ teṣā̱mavo̭ naḥ ||5||
vā̱jinta̭māya̱ sahya̭se supitrya tṛ̱ṣu cyavā̭no̱ anṷ jā̱tavḙdase |
a̱nu̱dre ci̱dyo dhṛ̭ṣa̱tā vara̭ṃ sa̱te ma̱hinta̭māya̱ dhanva̱neda̭viṣya̱te ||6||
e̱vāgnirmartai̭: sa̱ha sū̱ribhi̱rvasṷ: ṣṭave̱ saha̭saḥ sū̱naro̱ nṛbhi̭: |
mi̱trāso̱ na ye sudhi̭tā ṛtā̱yavo̱ dyāvo̱ na dyu̱mnaira̱bhi santi̱ mānṷṣān ||7||
ūrjo̭ napātsahasāva̱nniti̭ tvopastu̱tasya̭ vandate̱ vṛṣā̱ vāk |
tvāṃ sto̭ṣāma̱ tvayā̭ su̱vīrā̱ drāghī̭ya̱ āyṷ: prata̱raṃ dadhā̭nāḥ ||8||
iti̭ tvāgne vṛṣṭi̱havya̭sya pu̱trā ṷpastu̱tāsa̱ ṛṣa̭yo'vocan |
tā~śca̭ pā̱hi gṛ̭ṇa̱taśca̭ sū̱rīnvaṣa̱ḍvaṣa̱ḻityū̱rdhvāso̭ anakṣa̱nnamo̱ nama̱ ityū̱rdhvāso̭ anakṣan ||9||
9 sthauro'gniyutaḥ sthauro'gniyūpo vā|indraḥ triṣṭup|
pibā̱ soma̭ṃ maha̱ta i̭ndri̱yāya̱ pibā̭ vṛ̱trāya̱ hanta̭ve śaviṣṭha |
piba̭ rā̱ye śava̭se hū̱yamā̭na̱: piba̱ madhva̭stṛ̱padi̱ndrā vṛ̭ṣasva ||1||
a̱sya pi̭ba kṣu̱mata̱: prasthi̭ta̱syendra̱ soma̭sya̱ vara̱mā su̱tasya̭ |
sva̱sti̱dā mana̭sā mādayasvā'rvācī̱no re̱vate̱ saubha̭gāya ||2||
ma̱mattṷ tvā di̱vyaḥ soma̭ indra ma̱mattu̱ yaḥ sū̱yate̱ pārthi̭veṣu |
ma̱mattu̱ yena̱ vari̭vaśca̱kartha̭ ma̱mattu̱ yena̭ niri̱ṇāsi̱ śatrṷ̄n ||3||
ā dvi̱barhā̭ ami̱no yā̱tvindro̱ vṛṣā̱ hari̭bhyā̱ṃ pari̭ṣikta̱mandha̭: |
gavyā su̱tasya̱ prabhṛ̭tasya̱ madhva̭: sa̱trā khedā̭maruśa̱hā vṛ̭ṣasva ||4||
ni ti̱gmāni̭ bhrā̱śaya̱nbhrāśyā̱nyava̭ sthi̱rā ta̭nuhi yātu̱jūnā̭m |
u̱grāya̭ te̱ saho̱ bala̭ṃ dadāmi pra̱tītyā̱ śatrṷ̄nviga̱deṣṷ vṛśca ||5||
vya1rya i̭ndra tanuhi̱ śravā̱ṃsyoja̭: sthi̱reva̱ dhanva̭no̱'bhimā̭tīḥ |
a̱sma̱drya̭gvāvṛdhā̱naḥ saho̭bhi̱rani̭bhṛṣṭasta̱nva̭ṃ vāvṛdhasva ||6||
i̱daṃ ha̱virma̭ghava̱ntubhya̭ṃ rā̱taṃ prati̭ samrā̱ḻahṛ̭ṇāno gṛbhāya |
tubhya̭ṃ su̱to ma̭ghava̱ntubhya̭ṃ pa̱kvo̱3'ddhī̭ndra̱ piba̭ ca̱ prasthi̭tasya ||7||
a̱ddhīdi̭ndra̱ prasthi̭te̱mā ha̱vīṃṣi̱ cano̭ dadhiṣva paca̱tota soma̭m |
praya̭svanta̱: prati̭ haryāmasi tvā sa̱tyāḥ sa̭ntu̱ yaja̭mānasya̱ kāmā̭: ||8||
prendrā̱gnibhyā̭ṃ suvaca̱syāmi̭yarmi̱ sindhā̭viva̱ prera̭ya̱ṃ nāva̭ma̱rkaiḥ |
ayā̭ iva̱ pari̭ caranti de̱vā ye a̱smabhya̭ṃ dhana̱dā u̱dbhida̭śca ||9||
9 bhikṣurāṃgirasaḥ| dhanānnadānaṃ| triṣṭup , 1-2 jagatī|
na vā ṷ de̱vāḥ kṣudha̱midva̱dhaṃ da̭duru̱tāśi̭ta̱mupa̭ gacchanti mṛ̱tyava̭: |
u̱to ra̱yiḥ pṛ̭ṇa̱to nopa̭ dasyatyu̱tāpṛ̭ṇanmarḍi̱tāra̱ṃ na vi̭ndate ||1||
ya ā̱dhrāya̭ cakamā̱nāya̭ pi̱tvo'nna̭vā̱ntsanra̭phi̱tāyo̭paja̱gmuṣḙ |
sthi̱raṃ mana̭: kṛṇu̱te seva̭te pu̱roto ci̱tsa ma̭rḍi̱tāra̱ṃ na vi̭ndate ||2||
sa idbho̱jo yo gṛ̱have̱ dadā̱tyanna̭kāmāya̱ cara̭te kṛ̱śāya̭ |
ara̭masmai bhavati̱ yāma̭hūtā u̱tāpa̱rīṣṷ kṛṇute̱ sakhā̭yam ||3||
na sa sakhā̱ yo na dadā̭ti̱ sakhyḙ sacā̱bhuve̱ saca̭mānāya pi̱tvaḥ |
apā̭smā̱tpreyā̱nna tadoko̭ asti pṛ̱ṇanta̭ma̱nyamara̭ṇaṃ cidicchet ||4||
pṛ̱ṇī̱yādinnādha̭mānāya̱ tavyā̱ndrāghī̭yāṃsa̱manṷ paśyeta̱ panthā̭m |
o hi varta̭nte̱ rathyḙva ca̱krā'nyama̭nya̱mupa̭ tiṣṭhanta̱ rāya̭: ||5||
mogha̱manna̭ṃ vindate̱ apra̭cetāḥ sa̱tyaṃ bra̭vīmi va̱dha itsa tasya̭ |
nārya̱maṇa̱ṃ puṣya̭ti̱ no sakhā̭ya̱ṃ keva̭lāgho bhavati kevalā̱dī ||6||
kṛ̱ṣannitphāla̱ āśi̭taṃ kṛṇoti̱ yannadhvā̭na̱mapa̭ vṛṅkte ca̱ritrai̭: |
vada̭nbra̱hmāva̭dato̱ vanī̭yānpṛ̱ṇannā̱pirapṛ̭ṇantama̱bhi ṣyā̭t ||7||
eka̭pā̱dbhūyo̭ dvi̱pado̱ vi ca̭krame dvi̱pāttri̱pāda̭ma̱bhyḙti pa̱ścāt |
catṷṣpādeti dvi̱padā̭mabhisva̱re sa̱mpaśya̭npa̱ṅktīrṷpa̱tiṣṭha̭mānaḥ ||8||
sa̱mau ci̱ddhastau̱ na sa̱maṃ vi̭viṣṭaḥ sammā̱tarā̭ ci̱nna sa̱maṃ dṷhāte |
ya̱mayo̭ści̱nna sa̱mā vī̱ryā̭ṇi jñā̱tī ci̱tsantau̱ na sa̱maṃ pṛ̭ṇītaḥ ||9||
9 urukṣaya āmahīyavaḥ| rakṣohā'gniḥ| gāyatrī|
agne̱ haṃsi̱ nya1triṇa̱ṃ dīdya̱nmartye̱ṣvā | sve kṣayḙ śucivrata ||1||
utti̭ṣṭhasi̱ svā̭huto ghṛ̱tāni̱ prati̭ modase | yattvā̱ sruca̭: sa̱masthi̭ran ||2||
sa āhṷto̱ vi ro̭cate̱'gnirī̱ḻenyo̭ gi̱rā | sru̱cā pratī̭kamajyate ||3||
ghṛ̱tenā̱gniḥ sama̭jyate̱ madhṷpratīka̱ āhṷtaḥ | roca̭māno vi̱bhāva̭suḥ ||4||
jara̭māṇa̱: sami̭dhyase de̱vebhyo̭ havyavāhana | taṃ tvā̭ havanta̱ martyā̭: ||5||
taṃ ma̭rtā̱ ama̭rtyaṃ ghṛ̱tenā̱gniṃ sa̭paryata | adā̭bhyaṃ gṛ̱hapa̭tim ||6||
adā̭bhyena śo̱ciṣā'gne̱ rakṣa̱stvaṃ da̭ha | go̱pā ṛ̱tasya̭ dīdihi ||7||
sa tvama̭gne̱ pratī̭kena̱ pratyo̭ṣa yātudhā̱nya̭: | u̱ru̱kṣayḙṣu̱ dīdya̭t ||8||
taṃ tvā̭ gī̱rbhirṷru̱kṣayā̭ havya̱vāha̱ṃ samī̭dhire | yaji̭ṣṭha̱ṃ mānṷṣe̱ janḙ ||9||
13 aindro laba:|ātmā (indraḥ) | gāyatrī|
iti̱ vā iti̭ me̱ mano̱ gāmaśva̭ṃ sanuyā̱miti̭ | ku̱vitsoma̱syāpā̱miti̭ ||1||
pra vātā̭ iva̱ dodha̭ta̱ unmā̭ pī̱tā a̭yaṃsata | ku̱vitsoma̱syāpā̱miti̭ ||2||
unmā̭ pī̱tā a̭yaṃsata̱ ratha̱maśvā̭ ivā̱śava̭: | ku̱vitsoma̱syāpā̱miti̭ ||3||
upa̭ mā ma̱tira̭sthita vā̱śrā pu̱trami̭va pri̱yam | ku̱vitsoma̱syāpā̱miti̭ ||4||
a̱haṃ taṣṭḙva va̱ndhura̱ṃ parya̭cāmi hṛ̱dā ma̱tim | ku̱vitsoma̱syāpā̱miti̭ ||5||
na̱hi mḙ akṣi̱pacca̱nā'cchā̭ntsu̱: pañca̭ kṛ̱ṣṭaya̭: | ku̱vitsoma̱syāpā̱miti̭ ||6||
na̱hi me̱ roda̭sī u̱bhe a̱nyaṃ pa̱kṣaṃ ca̱na prati̭ | ku̱vitsoma̱syāpā̱miti̭ ||7||
a̱bhi dyāṃ ma̭hi̱nā bhṷvama̱bhī̱3māṃ pṛ̭thi̱vīṃ ma̱hīm | ku̱vitsoma̱syāpā̱miti̭ ||8||
hantā̱haṃ pṛ̭thi̱vīmi̱māṃ ni da̭dhānī̱ha ve̱ha vā̭ | ku̱vitsoma̱syāpā̱miti̭ ||9||
o̱ṣamitpṛ̭thi̱vīma̱haṃ ja̱ṅghanā̭nī̱ha ve̱ha vā̭ | ku̱vitsoma̱syāpā̱miti̭ ||10||
di̱vi mḙ a̱nyaḥ pa̱kṣo̱3'dho a̱nyama̭cīkṛṣam | ku̱vitsoma̱syāpā̱miti̭ ||11||
a̱hama̭smi mahāma̱ho̭'bhina̱bhyamudī̭ṣitaḥ | ku̱vitsoma̱syāpā̱miti̭ ||12||
gṛ̱ho yā̱myara̭ṃkṛto de̱vebhyo̭ havya̱vāha̭naḥ | ku̱vitsoma̱syāpā̱miti̭ ||13||
9 ātharvaṇo bṛhahivaḥ| indraḥ| triṣṭup|
tadidā̭sa̱ bhuva̭neṣu̱ jyeṣṭha̱ṃ yato̭ ja̱jña u̱grastve̱ṣanṛ̭mṇaḥ |
sa̱dyo ja̭jñā̱no ni ri̭ṇāti̱ śatrū̱nanu̱ yaṃ viśve̱ mada̱ntyūmā̭: ||1||
vā̱vṛ̱dhā̱naḥ śava̭sā̱ bhūryo̭jā̱: śatrṷrdā̱sāya̭ bhi̱yasa̭ṃ dadhāti |
avya̭nacca vya̱nacca̱ sasni̱ saṃ tḙ navanta̱ prabhṛ̭tā̱ madḙṣu ||2||
tve kratu̱mapi̭ vṛñjanti̱ viśve̱ dviryade̱te trirbhava̱ntyūmā̭: |
svā̱doḥ svādī̭yaḥ svā̱dunā̭ sṛjā̱ sama̱daḥ su madhu̱ madhṷnā̱bhi yo̭dhīḥ ||3||
iti̭ ci̱ddhi tvā̱ dhanā̱ jaya̭nta̱ṃ madḙmade anu̱mada̭nti̱ viprā̭: |
ojī̭yo dhṛṣṇo sthi̱ramā ta̭nuṣva̱ mā tvā̭ dabhanyātu̱dhānā̭ du̱revā̭: ||4||
tvayā̭ va̱yaṃ śā̭śadmahe̱ raṇḙṣu pra̱paśya̭nto yu̱dhenyā̭ni̱ bhūri̭ |
co̱dayā̭mi ta̱ āyṷdhā̱ vaco̭bhi̱: saṃ tḙ śiśāmi̱ brahma̭ṇā̱ vayā̭ṃsi ||5||
stu̱ṣeyya̭ṃ puru̱varpa̭sa̱mṛbhva̭mi̱nata̭mamā̱ptyamā̱ptyānā̭m |
ā da̭rṣate̱ śava̭sā sa̱pta dānū̱npra sā̭kṣate prati̱mānā̭ni̱ bhūri̭ ||6||
ni tadda̭dhi̱ṣe'va̭ra̱ṃ para̭ṃ ca̱ yasmi̱nnāvi̱thāva̭sā duro̱ṇe |
ā mā̱tarā̭ sthāpayase jiga̱tnū ata̭ inoṣi̱ karva̭rā pu̱rūṇi̭ ||7||
i̱mā brahma̭ bṛ̱haddi̭vo viva̱ktīndrā̭ya śū̱ṣama̭gri̱yaḥ sva̱rṣāḥ |
ma̱ho go̱trasya̭ kṣayati sva̱rājo̱ dura̭śca̱ viśvā̭ avṛṇo̱dapa̱ svāḥ ||8||
e̱vā ma̱hānbṛ̱haddi̭vo̱ atha̱rvā'vo̭ca̱tsvāṃ ta̱nva1mindra̭me̱va |
svasā̭ro māta̱ribhva̭rīrari̱prā hi̱nvanti̭ ca̱ śava̭sā va̱rdhaya̭nti ca ||9||
10 hiraṇyagarbhaḥ prājāpatya:| kaḥ(prajāpatiḥ)| triṣṭup|
hi̱ra̱ṇya̱ga̱rbhaḥ sama̭varta̱tāgrḙ bhū̱tasya̭ jā̱taḥ pati̱reka̭ āsīt |
sa dā̭dhāra pṛthi̱vīṃ dyāmu̱temāṃ kasmai̭ de̱vāya̭ ha̱viṣā̭ vidhema ||1||
ya ā̭tma̱dā ba̭la̱dā yasya̱ viśva̭ u̱pāsa̭te pra̱śiṣa̱ṃ yasya̭ de̱vāḥ |
yasya̭ chā̱yāmṛta̱ṃ yasya̭ mṛ̱tyuḥ kasmai̭ de̱vāya̭ ha̱viṣā̭ vidhema ||2||
yaḥ prā̭ṇa̱to ni̭miṣa̱to ma̭hi̱tvaika̱ idrājā̱ jaga̭to ba̱bhūva̭ |
ya īśḙ a̱sya dvi̱pada̱ścatṷṣpada̱: kasmai̭ de̱vāya̭ ha̱viṣā̭ vidhema ||3||
yasye̱me hi̱mava̭nto mahi̱tvā yasya̭ samu̱draṃ ra̱sayā̭ sa̱hāhuḥ |
yasye̱māḥ pra̱diśo̱ yasya̭ bā̱hū kasmai̭ de̱vāya̭ ha̱viṣā̭ vidhema ||4||
yena̱ dyauru̱grā pṛ̭thi̱vī ca̭ dṛ̱ḻhā yena̱ sva̭ stabhi̱taṃ yena̱ nāka̭: |
yo a̱ntari̭kṣe̱ raja̭so vi̱māna̱: kasmai̭ de̱vāya̭ ha̱viṣā̭ vidhema ||5||
yaṃ kranda̭sī̱ ava̭sā tastabhā̱ne a̱bhyaikṣḙtā̱ṃ mana̭sā̱ reja̭māne |
yatrādhi̱ sūra̱ udi̭to vi̱bhāti̱ kasmai̭ de̱vāya̭ ha̱viṣā̭ vidhema ||6||
āpo̭ ha̱ yadbṛ̭ha̱tīrviśva̱māya̱ngarbha̱ṃ dadhā̭nā ja̱naya̭ntīra̱gnim |
tato̭ de̱vānā̱ṃ sama̭varta̱tāsu̱reka̱: kasmai̭ de̱vāya̭ ha̱viṣā̭ vidhema ||7||
yaści̱dāpo̭ mahi̱nā pa̱ryapa̭śya̱ddakṣa̱ṃ dadhā̭nā ja̱naya̭ntīrya̱jñam |
yo de̱veṣvadhi̭ de̱va eka̱ āsī̱tkasmai̭ de̱vāya̭ ha̱viṣā̭ vidhema ||8||
mā no̭ hiṃsījjani̱tā yaḥ pṛ̭thi̱vyā yo vā̱ diva̭ṃ sa̱tyadha̭rmā ja̱jāna̭ |
yaścā̱paśca̱ndrā bṛ̭ha̱tīrja̱jāna̱ kasmai̭ de̱vāya̭ ha̱viṣā̭ vidhema ||9||
prajā̭pate̱ na tvade̱tānya̱nyo viśvā̭ jā̱tāni̱ pari̱ tā ba̭bhūva |
yatkā̭māste juhu̱mastanno̭ astu va̱yaṃ syā̭ma̱ pata̭yo rayī̱ṇām ||10
8 citramahā vāsiṣṭhaḥ | agniḥ| jagatīḥ 1,5 triṣṭup|
vasu̱ṃ na ci̱trama̭hasaṃ gṛṇīṣe vā̱maṃ śeva̱mati̭thimadviṣe̱ṇyam |
sa rā̭sate śu̱rudho̭ vi̱śvadhā̭yaso̱'gnirhotā̭ gṛ̱hapa̭tiḥ su̱vīrya̭m ||1
ju̱ṣā̱ṇo a̭gne̱ prati̭ harya me̱ vaco̱ viśvā̭ni vi̱dvānva̱yunā̭ni sukrato |
ghṛta̭nirṇi̱gbrahma̭ṇe gā̱tumera̭ya̱ tava̭ de̱vā a̭janaya̱nnanṷ vra̱tam ||2||
sa̱pta dhāmā̭ni pari̱yannama̭rtyo̱ dāśa̭ddā̱śuṣḙ su̱kṛtḙ māmahasva |
su̱vīrḙṇa ra̱yiṇā̭gne svā̱bhuvā̱ yasta̱ āna̭ṭ sa̱midhā̱ taṃ jṷṣasva ||3||
ya̱jñasya̭ ke̱tuṃ pra̭tha̱maṃ pu̱rohi̭taṃ ha̱viṣma̭nta īḻate sa̱pta vā̱jina̭m |
śṛ̱ṇvanta̭ma̱gniṃ ghṛ̱tapṛ̭ṣṭhamu̱kṣaṇa̭ṃ pṛ̱ṇanta̭ṃ de̱vaṃ pṛ̭ṇa̱te su̱vīrya̭m ||4||
tvaṃ dū̱taḥ pra̭tha̱mo varḙṇya̱: sa hū̱yamā̭no a̱mṛtā̭ya matsva |
tvāṃ ma̭rjayanma̱ruto̭ dā̱śuṣo̭ gṛ̱he tvāṃ stomḙbhi̱rbhṛga̭vo̱ vi rṷrucuḥ ||5||
iṣa̭ṃ du̱hantsu̱dughā̭ṃ vi̱śvadhā̭yasaṃ yajña̱priye̱ yaja̭mānāya sukrato |
agnḙ ghṛ̱tasnu̱striṝ̱tāni̱ dīdya̭dva̱rtirya̱jñaṃ pa̭ri̱yantsṷkratūyase ||6||
tvāmida̱syā u̱ṣaso̱ vyṷṣṭiṣu dū̱taṃ kṛ̭ṇvā̱nā a̭yajanta̱ mānṷṣāḥ |
tvāṃ de̱vā ma̭ha̱yāyyā̭ya vāvṛdhu̱rājya̭magne nimṛ̱janto̭ adhva̱re ||7||
ni tvā̱ vasi̭ṣṭhā ahvanta vā̱jina̭ṃ gṛ̱ṇanto̭ agne vi̱dathḙṣu ve̱dhasa̭: |
rā̱yaspoṣa̱ṃ yaja̭māneṣu dhāraya yū̱yaṃ pā̭ta sva̱stibhi̱: sadā̭ naḥ ||8||
8 veno bhārgavaḥ| venaḥ| triṣṭup|
a̱yaṃ ve̱naśco̭daya̱tpṛśni̭garbhā̱ jyoti̭rjarāyū̱ raja̭so vi̱mānḙ |
i̱mama̱pāṃ sa̭ṃga̱me sūrya̭sya̱ śiśu̱ṃ na viprā̭ ma̱tibhī̭ rihanti ||1
sa̱mu̱drādū̱rmimudi̭yarti ve̱no na̭bho̱jāḥ pṛ̱ṣṭhaṃ ha̭rya̱tasya̭ darśi |
ṛ̱tasya̱ sānā̱vadhi̭ vi̱ṣṭapi̱ bhrāṭ sa̭mā̱naṃ yoni̭ma̱bhya̭nūṣata̱ vrāḥ ||2||
sa̱mā̱naṃ pū̱rvīra̱bhi vā̭vaśā̱nāstiṣṭha̭nva̱tsasya̭ mā̱tara̱: sanī̭ḻāḥ |
ṛ̱tasya̱ sānā̱vadhi̭ cakramā̱ṇā ri̱hanti̱ madhvo̭ a̱mṛta̭sya̱ vāṇī̭: ||3||
jā̱nanto̭ rū̱pama̭kṛpanta̱ viprā̭ mṛ̱gasya̱ ghoṣa̭ṃ mahi̱ṣasya̱ hi gman |
ṛ̱tena̱ yanto̱ adhi̱ sindhṷmasthurvi̱dadga̭ndha̱rvo a̱mṛtā̭ni̱ nāma̭ ||4||
a̱psa̱rā jā̱ramṷpasiṣmiyā̱ṇā yoṣā̭ bibharti para̱me vyo̭man |
cara̭tpri̱yasya̱ yoni̭ṣu pri̱yaḥ santsīda̭tpa̱kṣe hi̭ra̱ṇyaye̱ sa ve̱naḥ ||5||
nākḙ supa̱rṇamupa̱ yatpata̭ntaṃ hṛ̱dā vena̭nto a̱bhyaca̭kṣata tvā |
hira̭ṇyapakṣa̱ṃ varṷṇasya dū̱taṃ ya̱masya̱ yonaṷ śaku̱naṃ bhṷra̱ṇyum ||6||
ū̱rdhvo ga̭ndha̱rvo adhi̱ nākḙ asthātpra̱tyaṅci̱trā bibhra̭da̱syāyṷdhāni |
vasā̭no̱ atka̭ṃ sura̱bhiṃ dṛ̱śe kaṃ sva1rṇa nāma̭ janata pri̱yāṇi̭ ||7||
dra̱psaḥ sa̭mu̱drama̱bhi yajjigā̭ti̱ paśya̱ngṛdhra̭sya̱ cakṣa̭sā̱ vidha̭rman |
bhā̱nuḥ śu̱kreṇa̭ śo̱ciṣā̭ cakā̱nastṛ̱tīyḙ cakre̱ raja̭si pri̱yāṇi̭ ||8||
9 agni:, 1,5-9 agni-varuṇa-somāḥ| 1agniḥ,2-4 agnerātmāḥ, 5,7-8 varuṇa:, 6 somaḥ, 9 indraḥ| triṣṭup 7 jagatī|
i̱maṃ no̭ agna̱ upa̭ ya̱jñamehi̱ pañca̭yāmaṃ tri̱vṛta̭ṃ sa̱ptata̭ntum |
aso̭ havya̱vāḻu̱ta na̭: puro̱gā jyoge̱va dī̱rghaṃ tama̱ āśa̭yiṣṭhāḥ ||1||
adḙvādde̱vaḥ pra̱catā̱ guhā̱ yanpra̱paśya̭māno amṛta̱tvamḙmi |
śi̱vaṃ yatsanta̱maśi̭vo̱ jahā̭mi̱ svātsa̱khyādara̭ṇī̱ṃ nābhi̭memi ||2||
paśya̭nna̱nyasyā̱ ati̭thiṃ va̱yāyā̭ ṛ̱tasya̱ dhāma̱ vi mi̭me pu̱rūṇi̭ |
śaṃsā̭mi pi̱tre asṷrāya̱ śeva̭mayajñi̱yādya̱jñiya̭ṃ bhā̱gamḙmi ||3||
ba̱hvīḥ samā̭ akarama̱ntara̭smi̱nnindra̭ṃ vṛṇā̱naḥ pi̱tara̭ṃ jahāmi |
a̱gniḥ somo̱ varṷṇa̱ste cya̭vante pa̱ryāva̭rdrā̱ṣṭraṃ tada̭vāmyā̱yan ||4||
nirmā̭yā u̱ tye asṷrā abhūva̱ntvaṃ ca̭ mā varuṇa kā̱mayā̭se |
 ṛ̱tena̭ rāja̱nnanṛ̭taṃ vivi̱ñcanmama̭ rā̱ṣṭrasyādhi̭patya̱mehi̭ ||5||
i̱daṃ sva̭ri̱damidā̭sa vā̱mama̱yaṃ pra̭kā̱śa u̱rva1ntari̭kṣam |
hanā̭va vṛ̱traṃ ni̱rehi̭ soma ha̱viṣṭvā̱ santa̭ṃ ha̱viṣā̭ yajāma ||6||
ka̱viḥ ka̭vi̱tvā di̱vi rū̱pamāsa̭ja̱dapra̭bhūtī̱ varṷṇo̱ nira̱paḥ sṛ̭jat |
kṣema̭ṃ kṛṇvā̱nā jana̭yo̱ na sindha̭va̱stā a̭sya̱ varṇa̱ṃ śuca̭yo bharibhrati ||7||
tā a̭sya̱ jyeṣṭha̭mindri̱yaṃ sa̭cante̱ tā ī̱mā kṣḙti sva̱dhayā̱ mada̭ntīḥ |
tā ī̱ṃ viśo̱ na rājā̭naṃ vṛṇā̱nā bī̭bha̱tsuvo̱ apa̭ vṛ̱trāda̭tiṣṭhan ||8||
bī̱bha̱tsūnā̭ṃ sa̱yuja̭ṃ ha̱ṃsamā̭hura̱pāṃ di̱vyānā̭ṃ sa̱khye cara̭ntam |
a̱nu̱ṣṭubha̱manṷ carcū̱ryamā̭ṇa̱mindra̱ṃ ni ci̭kyuḥ ka̱vayo̭ manī̱ṣā ||9||
8 vāgāmbhṛṇī| ātmā| triṣṭup , 2  jagatī|
a̱haṃ ru̱drebhi̱rvasṷbhiścarāmya̱hamā̭di̱tyairu̱ta vi̱śvadḙvaiḥ |
a̱haṃ mi̱trāvarṷṇo̱bhā bi̭bharmya̱hami̭ndrā̱gnī a̱hama̱śvino̱bhā ||1||
a̱haṃ soma̭māha̱nasa̭ṃ bibharmya̱haṃ tvaṣṭā̭ramu̱ta pū̱ṣaṇa̱ṃ bhaga̭m |
a̱haṃ da̭dhāmi̱ dravi̭ṇaṃ ha̱viṣma̭te suprā̱vye̱3 yaja̭mānāya sunva̱te ||2||
a̱haṃ rāṣṭrī̭ sa̱ṃgama̭nī̱ vasṷ̄nāṃ ciki̱tuṣī̭ pratha̱mā ya̱jñiyā̭nām |
tāṃ mā̭ de̱vā vya̭dadhuḥ puru̱trā bhūri̭sthātrā̱ṃ bhūryā̭ve̱śaya̭ntīm ||3||
mayā̱ so anna̭matti̱ yo vi̱paśya̭ti̱ yaḥ prāṇi̭ti̱ ya ī̭ṃ śṛ̱ṇotyu̱ktam |
a̱ma̱ntavo̱ māṃ ta upa̭ kṣiyanti śru̱dhi śrṷta śraddhi̱vaṃ tḙ vadāmi ||4||
a̱hame̱va sva̱yami̱daṃ va̭dāmi̱ juṣṭa̭ṃ de̱vebhi̭ru̱ta mānṷṣebhiḥ |
yaṃ kā̱maye̱ taṃta̭mu̱graṃ kṛ̭ṇomi̱ taṃ bra̱hmāṇa̱ṃ tamṛṣi̱ṃ taṃ sṷme̱dhām ||5||
a̱haṃ ru̱drāya̱ dhanu̱rā ta̭nomi brahma̱dviṣe̱ śara̭ve̱ hanta̱vā ṷ |
a̱haṃ janā̭ya sa̱mada̭ṃ kṛṇomya̱haṃ dyāvā̭pṛthi̱vī ā vi̭veśa ||6||
a̱haṃ sṷve pi̱tara̭masya mū̱rdhanmama̱ yoni̭ra̱psva1ntaḥ sa̭mu̱dre |
tato̱ vi ti̭ṣṭhe̱ bhuva̱nānu̱ viśvo̱tāmūṃ dyāṃ va̱rṣmaṇopa̭ spṛśāmi ||7||
a̱hame̱va vāta̭ iva̱ pra vā̭myā̱rabha̭māṇā̱ bhuva̭nāni̱ viśvā̭ |
pa̱ro di̱vā pa̱ra e̱nā pṛ̭thi̱vyaitāva̭tī mahi̱nā saṃ ba̭bhūva ||8||
8 śailūṣiḥ kulmalabarhiṣo, vāmadevyo'homugvā| viśvedevāḥ| upariṣṭādbṛhatī,8 triṣṭup|
na tamaṃho̱ na dṷri̱taṃ devā̭so aṣṭa̱ martya̭m | sa̱joṣa̭so̱ yama̭rya̱mā mi̱tro naya̭nti̱ varṷṇo̱ ati̱ dviṣa̭: ||1||
taddhi va̱yaṃ vṛ̭ṇī̱mahe̱ varṷṇa̱ mitrārya̭man | yenā̱ niraṃha̭so yū̱yaṃ pā̱tha ne̱thā ca̱ martya̱mati̱ dviṣa̭: ||2||
te nū̱naṃ no̱'yamū̱taye̱ varṷṇo mi̱tro a̭rya̱mā | nayi̭ṣṭhā u no ne̱ṣaṇi̱ parṣi̭ṣṭhā u naḥ pa̱rṣaṇyati̱ dviṣa̭: ||3||
yū̱yaṃ viśva̱ṃ pari̭ pātha̱ varṷṇo mi̱tro a̭rya̱mā | yu̱ṣmāka̱ṃ śarma̭ṇi pri̱ye syāma̭ supraṇīta̱yo'ti̱ dviṣa̭: ||4||
ā̱di̱tyāso̱ ati̱ sridho̱ varṷṇo mi̱tro a̭rya̱mā | u̱graṃ ma̱rudbhī̭ ru̱draṃ hṷve̱mendra̭ma̱gniṃ sva̱staye'ti̱ dviṣa̭: ||5||
netā̭ra ū̱ ṣu ṇa̭sti̱ro varṷṇo mi̱tro a̭rya̱mā | ati̱ viśvā̭ni duri̱tā rājā̭naścarṣaṇī̱nāmati̱ dviṣa̭: ||6||
śu̱nama̱smabhya̭mū̱taye̱ varṷṇo mi̱tro a̭rya̱mā | śarma̭ yacchantu sa̱pratha̭ ādi̱tyāso̱ yadīma̭he̱ ati̱ dviṣa̭: ||7||
yathā̭ ha̱ tyadva̭savo gau̱rya̭ṃ citpa̱di ṣi̱tāmamṷñcatā yajatrāḥ |
e̱vo ṣva1smanmṷñcatā̱ vyaṃha̱: pra tā̭ryagne prata̱raṃ na̱ āyṷ: ||8||
8 kuśikaḥ saubharaḥ, rātrirvā bhāradvājī| rātriḥ| gāyatrī|
rātrī̱ vya̭khyadāya̱tī pṷru̱trā de̱vya1kṣabhi̭: | viśvā̱ adhi̱ śriyo̭'dhita ||1||
orva̭prā̱ ama̭rtyā ni̱vato̭ de̱vyu1dvata̭: | jyoti̭ṣā bādhate̱ tama̭: ||2||
niru̱ svasā̭ramaskṛto̱ṣasa̭ṃ de̱vyā̭ya̱tī | apedṷ hāsate̱ tama̭: ||3||
sā no̭ a̱dya yasyā̭ va̱yaṃ ni te̱ yāma̱nnavi̭kṣmahi | vṛ̱kṣe na va̭sa̱tiṃ vaya̭: ||4||
ni grāmā̭so avikṣata̱ ni pa̱dvanto̱ ni pa̱kṣiṇa̭: | ni śye̱nāsa̭ścida̱rthina̭: ||5||
yā̱vayā̭ vṛ̱kyaṃ1 vṛka̭ṃ ya̱vaya̭ ste̱namṷ̄rmye | athā̭ naḥ su̱tarā̭ bhava ||6||
upa̭ mā̱ pepi̭śa̱ttama̭: kṛ̱ṣṇaṃ vya̭ktamasthita | uṣa̭ ṛ̱ṇeva̭ yātaya ||7||
upa̭ te̱ gā i̱vāka̭raṃ vṛṇī̱ṣva dṷhitardivaḥ | rātri̱ stoma̱ṃ na ji̱gyuṣḙ ||8||
9 vihavya āṃgirasaḥ| viśvedevāḥ| triṣṭup , 9 jagatī|
mamā̭gne̱ varco̭ viha̱veṣva̭stu va̱yaṃ tvendhā̭nāsta̱nva̭ṃ puṣema |
mahya̭ṃ namantāṃ pra̱diśa̱ścata̭sra̱stvayādhya̭kṣeṇa̱ pṛta̭nā jayema ||1||
mama̭ de̱vā vi̭ha̱ve sa̭ntu̱ sarva̱ indra̭vanto ma̱ruto̱ viṣṇṷra̱gniḥ |
mamā̱ntari̭kṣamu̱rulo̭kamastu̱ mahya̱ṃ vāta̭: pavatā̱ṃ kāmḙ a̱smin ||2||
mayi̭ de̱vā dravi̭ṇa̱mā ya̭jantā̱ṃ mayyā̱śīra̭stu̱ mayi̭ de̱vahṷ̄tiḥ |
daivyā̱ hotā̭ro vanuṣanta̱ pūrve'ri̭ṣṭāḥ syāma ta̱nvā̭ su̱vīrā̭: ||3||
mahya̭ṃ yajantu̱ mama̱ yāni̭ ha̱vyā''kṷ̄tiḥ sa̱tyā mana̭so me astu |
eno̱ mā ni gā̭ṃ kata̱macca̱nāhaṃ viśvḙ devāso̱ adhi̭ vocatā naḥ ||4||
devī̭: ṣaḻurvīru̱ru na̭: kṛṇota̱ viśvḙ devāsa i̱ha vī̭rayadhvam |
mā hā̭smahi pra̱jayā̱ mā ta̱nūbhi̱rmā ra̭dhāma dviṣa̱te so̭ma rājan ||5||
agnḙ ma̱nyuṃ pra̭tinu̱danparḙṣā̱mada̭bdho go̱pāḥ pari̭ pāhi na̱stvam |
pra̱tyañco̭ yantu ni̱guta̱: puna̱ste̱3'maiṣā̭ṃ ci̱ttaṃ pra̱budhā̱ṃ vi nḙśat ||6||
dhā̱tā dhā̭tṝ̱ṇāṃ bhuva̭nasya̱ yaspati̭rde̱vaṃ trā̱tāra̭mabhimātiṣā̱ham |
i̱maṃ ya̱jñama̱śvino̱bhā bṛha̱spati̭rde̱vāḥ pā̭ntu̱ yaja̭mānaṃ nya̱rthāt ||7||
u̱ru̱vyacā̭ no mahi̱ṣaḥ śarma̭ yaṃsada̱sminhavḙ puruhū̱taḥ pṷru̱kṣuḥ |
sa na̭: pra̱jāyai̭ haryaśva mṛḻa̱yendra̱ mā no̭ rīriṣo̱ mā parā̭ dāḥ ||8||
ye na̭: sa̱patnā̱ apa̱ te bha̭vantvindrā̱gnibhyā̱mava̭ bādhāmahe̱ tān |
vasa̭vo ru̱drā ā̭di̱tyā ṷpari̱spṛśa̭ṃ mo̱graṃ cettā̭ramadhirā̱jama̭kran ||9||
7 prajāpatiḥ parameṣṭhī| bhāvavṛttam| triṣṭup|
nāsa̭dāsī̱nno sadā̭sītta̱dānī̱ṃ nāsī̱drajo̱ no vyo̭mā pa̱ro yat |
kimāva̭rīva̱: kuha̱ kasya̱ śarma̱nnambha̱: kimā̭sī̱dgaha̭naṃ gabhī̱ram ||1||
na mṛ̱tyurā̭sīda̱mṛta̱ṃ na tarhi̱ na rātryā̱ ahna̭ āsītprake̱taḥ |
ānī̭davā̱taṃ sva̱dhayā̱ tadeka̱ṃ tasmā̭ddhā̱nyanna pa̱raḥ kiṃ ca̱nāsa̭ ||2||
tama̭ āsī̱ttama̭sā gū̱ḻhamagrḙ'prake̱taṃ sa̭li̱laṃ sarva̭mā i̱dam |
tu̱cchyenā̱bhvapi̭hita̱ṃ yadāsī̱ttapa̭sa̱stanma̭hi̱nājā̭ya̱taika̭m ||3||
kāma̱stadagre̱ sama̭varta̱tādhi̱ mana̭so̱ reta̭: pratha̱maṃ yadāsī̭t |
sa̱to bandhu̱masa̭ti̱ nira̭vindanhṛ̱di pra̱tīṣyā̭ ka̱vayo̭ manī̱ṣā ||4||
ti̱ra̱ścīno̱ vita̭to ra̱śmirḙṣāma̱dhaḥ svi̭dā̱sī3du̱pari̭ svidāsī3t |
re̱to̱dhā ā̭sanmahi̱māna̭ āsantsva̱dhā a̱vastā̱tpraya̭tiḥ pa̱rastā̭t ||5||
ko a̱ddhā vḙda̱ ka i̱ha pra vo̭ca̱tkuta̱ ājā̭tā̱ kuta̭ i̱yaṃ visṛ̭ṣṭiḥ |
a̱rvāgde̱vā a̱sya vi̱sarja̭ne̱nā'thā̱ ko vḙda̱ yata̭ āba̱bhūva̭ ||6||
i̱yaṃ visṛ̭ṣṭi̱ryata̭ āba̱bhūva̱ yadi̭ vā da̱dhe yadi̭ vā̱ na |
yo a̱syādhya̭kṣaḥ para̱me vyo̭ma̱ntso a̱ṅga vḙda̱ yadi̭ vā̱ na veda̭ ||7||
7 yajñaḥ prājāpatyaḥ| bhāvavṛttam| triṣṭup , 1 jagatī|
yo ya̱jño vi̱śvata̱stantṷbhista̱ta eka̭śataṃ devaka̱rmebhi̱rāya̭taḥ |
i̱me va̭yanti pi̱taro̱ ya ā̭ya̱yuḥ pra va̱yāpa̭ va̱yetyā̭sate ta̱te ||1||
pumā̭~ enaṃ tanuta̱ utkṛ̭ṇatti̱ pumā̱nvi ta̭tne̱ adhi̱ nākḙ a̱smin |
i̱me ma̱yūkhā̱ upa̭ sedurū̱ sada̱: sāmā̭ni cakru̱stasa̭rā̱ṇyota̭ve ||2||
kāsī̭tpra̱mā pra̭ti̱mā kiṃ ni̱dāna̱mājya̱ṃ kimā̭sītpari̱dhiḥ ka ā̭sīt |
chanda̱: kimā̭sī̱tpraṷga̱ṃ kimu̱kthaṃ yadde̱vā de̱vamaya̭janta̱ viśvḙ ||3||
a̱gnergā̭ya̱trya̭bhavatsa̱yugvo̱ṣṇiha̭yā savi̱tā saṃ ba̭bhūva |
a̱nu̱ṣṭubhā̱ soma̭ u̱kthairmaha̭svā̱nbṛha̱spatḙrbṛha̱tī vāca̭māvat ||4||
vi̱rāṇmi̱trāvarṷṇayorabhi̱śrīrindra̭sya tri̱ṣṭubi̱ha bhā̱go ahna̭: |
viśvā̭nde̱vāñjaga̱tyā vi̭veśa̱ tena̭ cākḷpra̱ ṛṣa̭yo manu̱ṣyā̭: ||5||
cā̱kḷ̱pre tena̱ ṛṣa̭yo manu̱ṣyā̭ ya̱jñe jā̱te pi̱taro̭ naḥ purā̱ṇe |
paśya̭nmanye̱ mana̭sā̱ cakṣa̭sā̱ tānya i̱maṃ ya̱jñamaya̭janta̱ pūrvḙ ||6||
sa̱hasto̭māḥ sa̱hacha̭ndasa ā̱vṛta̭: sa̱hapra̭mā̱ ṛṣa̭yaḥ sa̱pta daivyā̭: |
pūrvḙṣā̱ṃ panthā̭manu̱dṛśya̱ dhīrā̭ a̱nvālḙbhire ra̱thyo̱3 na ra̱śmīn ||7||
7 sukīrtiḥ kākṣīvat| indraḥ,4-5 aśvinau| triṣṭup , 4 anuṣṭup|
apa̱ prāca̭ indra̱ viśvā̭~ a̱mitrā̱napāpā̭co abhibhūte nudasva |
apodī̭co̱ apa̭ śūrādha̱rāca̭ u̱rau yathā̱ tava̱ śarma̱nmadḙma ||1||
ku̱vida̱ṅga yava̭manto̱ yava̭ṃ ci̱dyathā̱ dāntya̭nupū̱rvaṃ vi̱yūya̭ |
i̱hehai̭ṣāṃ kṛṇuhi̱ bhoja̭nāni̱ ye ba̱rhiṣo̱ namo̭vṛkti̱ṃ na ja̱gmuḥ ||2||
na̱hi sthūryṛ̭tu̱thā yā̱tamasti̱ nota śravo̭ vivide saṃga̱meṣṷ |
ga̱vyanta̱ indra̭ṃ sa̱khyāya̱ viprā̭ aśvā̱yanto̱ vṛṣa̭ṇaṃ vā̱jaya̭ntaḥ ||3||
yu̱vaṃ su̱rāma̭maśvinā̱ namṷcāvāsu̱re sacā̭ | vi̱pi̱pā̱nā śṷbhaspatī̱ indra̱ṃ karma̭svāvatam ||4||
pu̱trami̭va pi̱tarā̭va̱śvino̱bhendrā̱vathu̱: kāvyai̭rda̱ṃsanā̭bhiḥ |
yatsu̱rāma̱ṃ vyapi̭ba̱: śacī̭bhi̱: sara̭svatī tvā maghavannabhiṣṇak ||5||
indra̭: su̱trāmā̱ svavā̱~ avo̭bhiḥ sumṛḻī̱ko bha̭vatu vi̱śvavḙdāḥ |
bādha̭tā̱ṃ dveṣo̱ abha̭yaṃ kṛṇotu su̱vīrya̭sya̱ pata̭yaḥ syāma ||6||
tasya̭ va̱yaṃ sṷma̱tau ya̱jñiya̱syā'pi̭ bha̱dre saṷmana̱se syā̭ma |
sa su̱trāmā̱ svavā̱~ indro̭ a̱sme ā̱rācci̱ddveṣa̭: sanu̱taryṷyotu ||7||
7 śakapūto nārmedhaḥ| mitrāvaruṇau, 1 dyubhūmyaśvinaḥ| virāḍrūpā, 1 nyaṅkusāriṇī, 2,6 prastārapaṃktiḥ, 7 mahāsatobṛhatī|
ī̱jā̱namiddyaurgū̱rtāva̭surījā̱naṃ bhūmi̭ra̱bhi pra̭bhū̱ṣaṇi̭ |
ī̱jā̱naṃ de̱vāva̱śvinā̭va̱bhi su̱mnaira̭vardhatām ||1||
tā vā̭ṃ mitrāvaruṇā dhāra̱yatkṣi̭tī suṣu̱mneṣi̭ta̱tvatā̭ yajāmasi |
yu̱voḥ krā̱ṇāya̭ sa̱khyaira̱bhi ṣyā̭ma ra̱kṣasa̭: ||2||
adhā̭ ci̱nnu yaddidhi̭ṣāmahe vāma̱bhi pri̱yaṃ rekṇa̱: patya̭mānāḥ |
da̱dvā~ vā̱ yatpuṣya̭ti̱ rekṇa̱: samvā̭ra̱nnaki̭rasya ma̱ghāni̭ ||3||
a̱sāva̱nyo a̭sura sūyata̱ dyaustvaṃ viśvḙṣāṃ varuṇāsi̱ rājā̭ |
mū̱rdhā ratha̭sya cāka̱nnaitāva̱taina̭sāntaka̱dhruk ||4||
a̱smintsve̱3tacchaka̭pūta̱ eno̭ hi̱te mi̱tre niga̭tānhanti vī̱rān |
a̱vorvā̱ yaddhātta̱nūṣvava̭: pri̱yāsṷ ya̱jñiyā̱svarvā̭ ||5||
yu̱vorhi mā̱tādi̭tirvicetasā̱ dyaurna bhūmi̱: paya̭sā pupū̱tani̭ |
ava̭ pri̱yā di̭diṣṭana̱ sūro̭ ninikta ra̱śmibhi̭: ||6||
yu̱vaṃ hya̭pna̱rājā̱vasī̭data̱ṃ tiṣṭha̱dratha̱ṃ na dhū̱rṣada̭ṃ vana̱rṣada̭m |
tā na̭: kaṇūka̱yantī̭rnṛ̱medha̭statre̱ aṃha̭saḥ su̱medha̭statre̱ aṃha̭saḥ ||7||
7 sudāḥ paijavanaḥ| indraḥ|śakkarī, 4-6 mahāpaṃktiḥ, 7 triṣṭup|
pro ṣva̭smai purora̱thamindrā̭ya śū̱ṣama̭rcata |
a̱bhīkḙ cidu loka̱kṛtsa̱ṃge sa̱matsṷ vṛtra̱hā'smāka̭ṃ bodhi codi̱tā nabha̭ntāmanya̱keṣā̭ṃ jyā̱kā adhi̱ dhanva̭su ||1||
tvaṃ sindhū̱~ravā̭sṛjo'dha̱rāco̱ aha̱nnahi̭m |
a̱śa̱truri̭ndra jajñiṣe̱ viśva̭ṃ puṣyasi̱ vārya̱ṃ taṃ tvā̱ pari̭ ṣvajāmahe̱ nabha̭ntāmanya̱keṣā̭ṃ jyā̱kā adhi̱ dhanva̭su ||2||
vi ṣu viśvā̱ arā̭tayo̱'ryo na̭śanta no̱ dhiya̭: |
astā̭si̱ śatra̭ve va̱dhaṃ yo na̭ indra̱ jighā̭ṃsati̱ yā tḙ rā̱tirda̱dirvasu̱ nabha̭ntāmanya̱keṣā̭ṃ jyā̱kā adhi̱ dhanva̭su ||3||
yo na̭ indrā̱bhito̱ jano̭ vṛkā̱yurā̱didḙśati |
a̱dha̱spa̱daṃ tamī̭ṃ kṛdhi vibā̱dho a̭si sāsa̱hirnabha̭ntāmanya̱keṣā̭ṃ jyā̱kā adhi̱ dhanva̭su ||4||
yo na̭ indrābhi̱dāsa̭ti̱ sanā̭bhi̱ryaśca̱ niṣṭya̭: |
ava̱ tasya̱ bala̭ṃ tira ma̱hīva̱ dyauradha̱ tmanā̱ nabha̭ntāmanya̱keṣā̭ṃ jyā̱kā adhi̱ dhanva̭su ||5||
va̱yami̭ndra tvā̱yava̭: sakhi̱tvamā ra̭bhāmahe |
ṛ̱tasya̭ naḥ pa̱thā na̱yā'ti̱ viśvā̭ni duri̱tā nabha̭ntāmanya̱keṣā̭ṃ jyā̱kā adhi̱ dhanva̭su ||6||
a̱smabhya̱ṃ su tvami̭ndra̱ tāṃ śi̭kṣa̱ yā doha̭te̱ prati̱ vara̭ṃ jari̱tre |
acchi̭drodhnī pī̱paya̱dyathā̭ naḥ sa̱hasra̭dhārā̱ paya̭sā ma̱hī gauḥ ||7||
7,1-6 (pūrvārdhasya) māndhātā yauvanāśvaḥ,6 (uttarārdhasya) 7 godhā ṛṣikā| indraḥ| mahāpaṃktiḥ, 7 paṃktiḥ|
u̱bhe yadi̭ndra̱ roda̭sī āpa̱prātho̱ṣā i̭va |
ma̱hānta̭ṃ tvā ma̱hīnā̭ṃ sa̱mrāja̭ṃ carṣaṇī̱nāṃ de̱vī jani̭tryajījanadbha̱drā jani̭tryajījanat ||1||
ava̭ sma durhaṇāya̱to marta̭sya tanuhi sthi̱ram |
a̱dha̱spa̱daṃ tamī̭ṃ kṛdhi̱ yo a̱smā~ ā̱didḙśati de̱vī jani̭tryajījanadbha̱drā jani̭tryajījanat ||2||
ava̱ tyā bṛ̭ha̱tīriṣo̭ vi̱śvaśca̭ndrā amitrahan |
śacī̭bhiḥ śakra dhūnu̱hīndra̱ viśvā̭bhirū̱tibhi̭rde̱vī jani̭tryajījanadbha̱drā jani̭tryajījanat ||4||
ava̱ yattvaṃ śa̭takrata̱vindra̱ viśvā̭ni dhūnu̱ṣe |
ra̱yiṃ na sṷnva̱te sacā̭ saha̱sriṇī̭bhirū̱tibhi̭rde̱vī jani̭tryajījanadbha̱drā jani̭tryajījanat ||4||
ava̱ svedā̭ ivā̱bhito̱ viṣva̭kpatantu di̱dyava̭: |
 dūrvā̭yā iva̱ tanta̭vo̱ vya1smadḙtu durma̱tirde̱vī jani̭tryajījanadbha̱drā jani̭tryajījanat ||5||
dī̱rghaṃ hya̭ṅku̱śaṃ ya̭thā̱ śakti̱ṃ bibha̭rṣi mantumaḥ |
pūrvḙṇa maghavanpa̱dā'jo va̱yāṃ yathā̭ yamo de̱vī jani̭tryajījanadbha̱drā jani̭tryajījanat ||6||
naki̭rdevā minīmasi̱ naki̱rā yo̭payāmasi mantra̱śrutya̭ṃ carāmasi |
pa̱kṣebhi̭rapika̱kṣebhi̱ratrā̱bhi saṃ ra̭bhāmahe ||7||
7 kumāro yāmāyanaḥ| yamaḥ| anuṣṭup|
yasmi̭nvṛ̱kṣe sṷpalā̱śe de̱vaiḥ sa̱mpiba̭te ya̱maḥ | atrā̭ no vi̱śpati̭: pi̱tā pṷrā̱ṇā~ anṷ venati ||1||
pu̱rā̱ṇā~ a̭nu̱vena̭nta̱ṃ cara̭ntaṃ pā̱payā̭mu̱yā | a̱sū̱yanna̱bhya̭cākaśa̱ṃ tasmā̭ aspṛhaya̱ṃ puna̭: ||2||
yaṃ kṷmāra̱ nava̱ṃ ratha̭maca̱kraṃ mana̱sākṛ̭ṇoḥ | ekḙṣaṃ vi̱śvata̱: prāñca̱mapa̭śya̱nnadhi̭ tiṣṭhasi ||3||
yaṃ kṷmāra̱ prāva̭rtayo̱ ratha̱ṃ viprḙbhya̱spari̭ | taṃ sāmānu̱ prāva̭rtata̱ sami̱to nā̱vyāhi̭tam ||4||
kaḥ kṷmā̱rama̭janaya̱dratha̱ṃ ko nira̭vartayat | kaḥ svi̱ttada̱dya no̭ brūyādanu̱deyī̱ yathābha̭vat ||5||
yathābha̭vadanu̱deyī̱ tato̱ agra̭majāyata | pu̱rastā̭dbu̱dhna āta̭taḥ pa̱ścānni̱raya̭ṇaṃ kṛ̱tam ||6||
i̱daṃ ya̱masya̱ sāda̭naṃ devamā̱naṃ yadu̱cyatḙ | i̱yama̭sya dhamyate nā̱ḻīra̱yaṃ gī̱rbhiḥ pari̭ṣkṛtaḥ ||7||
1 jūtiḥ, 2 vātajūtiḥ, 3 viprajūtiḥ, 4 vṛṣāṇakaḥ, 5 karikrataḥ, 6 etaśaḥ 7 ṛṣyaśrṛṃgaḥ (ete vātaraśanā munayaḥ)| keśinaḥ = agni-sūrya-vāyavaḥ| anuṣṭup|
ke̱śya1gniṃ ke̱śī vi̱ṣaṃ ke̱śī bi̭bharti̱ roda̭sī | ke̱śī viśva̱ṃ sva̭rdṛ̱śe ke̱śīdaṃ jyoti̭rucyate ||1||
muna̭yo̱ vāta̭raśanāḥ pi̱śaṅgā̭ vasate̱ malā̭ | vāta̱syānu̱ dhrāji̭ṃ yanti̱ yadde̱vāso̱ avi̭kṣata ||2||
unma̭ditā̱ maunḙyena̱ vātā̱~ ā ta̭sthimā va̱yam | śarī̱reda̱smāka̭ṃ yū̱yaṃ martā̭so a̱bhi pa̭śyatha ||3||
a̱ntari̭kṣeṇa patati̱ viśvā̭ rū̱pāva̱cāka̭śat | muni̭rde̱vasya̭devasya̱ saukṛ̭tyāya̱ sakhā̭ hi̱taḥ ||4||
vāta̱syāśvo̭ vā̱yoḥ sakhātho̭ de̱veṣi̭to̱ muni̭: | u̱bhau sa̭mu̱drāvā kṣḙti̱ yaśca̱ pūrva̭ u̱tāpa̭raḥ ||5||
a̱psa̱rasā̭ṃ gandha̱rvāṇā̭ṃ mṛ̱gāṇā̱ṃ cara̭ṇe̱ cara̭n | ke̱śī keta̭sya vi̱dvāntsakhā̭ svā̱durma̱dinta̭maḥ ||6||
vā̱yura̭smā̱ upā̭manthatpi̱naṣṭi̭ smā kunanna̱mā | ke̱śī vi̱ṣasya̱ pātrḙṇa̱ yadru̱dreṇāpi̭batsa̱ha ||7||
7,1 bharadvāja:, 2 kaśyapaḥ, 3 gautamaḥ, 4 atriḥ, 5 viśvāmitraḥ, 6 jamadagniḥ, 7 vasiṣṭhaḥ| viśvedevāḥ| anuṣṭup|
u̱ta dḙvā̱ ava̭hita̱ṃ devā̱ unna̭yathā̱ puna̭: | u̱tāga̭śca̱kruṣa̭ṃ devā̱ devā̭ jī̱vaya̭thā̱ puna̭: ||1||
dvāvi̱mau vātaṷ vāta̱ ā sindho̱rā pa̭rā̱vata̭: | dakṣa̭ṃ te a̱nya ā vā̭tu̱ parā̱nyo vā̭tu̱ yadrapa̭: ||2||
ā vā̭ta vāhi bheṣa̱jaṃ vi vā̭ta vāhi̱ yadrapa̭: | tvaṃ hi vi̱śvabhḙṣajo de̱vānā̭ṃ dū̱ta īya̭se ||3||
ā tvā̭gama̱ṃ śaṃtā̭tibhi̱ratho̭ ari̱ṣṭatā̭tibhiḥ | dakṣa̭ṃ te bha̱dramābhā̭rṣa̱ṃ parā̱ yakṣma̭ṃ suvāmi te ||4||
trāya̭ntāmi̱ha de̱vāstrāya̭tāṃ ma̱rutā̭ṃ ga̱ṇaḥ | trāya̭ntā̱ṃ viśvā̭ bhū̱tāni̱ yathā̱yama̭ra̱pā asa̭t ||5||
āpa̱ idvā ṷ bheṣa̱jīrāpo̭ amīva̱cāta̭nīḥ | āpa̱: sarva̭sya bheṣa̱jīstāstḙ kṛṇvantu bheṣa̱jam ||6||
hastā̭bhyā̱ṃ daśa̭śākhābhyāṃ ji̱hvā vā̱caḥ pṷroga̱vī | a̱nā̱ma̱yi̱tnubhyā̭ṃ tvā̱ tābhyā̱ṃ tvopa̭ spṛśāmasi ||7||
6 aṃga auravaḥ|indraḥ| jagatī|
tava̱ tya i̭ndra sa̱khyeṣu̱ vahna̭ya ṛ̱taṃ ma̭nvā̱nā vya̭dardirurva̱lam |
yatrā̭ daśa̱syannu̱ṣaso̭ ri̱ṇanna̱paḥ kutsā̭ya̱ manma̭nna̱hya̭śca da̱ṃsaya̭: ||1||
avā̭sṛjaḥ pra̱sva̭: śva̱ñcayo̭ gi̱rīnudā̭ja u̱srā api̭bo̱ madhṷ pri̱yam |
ava̭rdhayo va̱nino̭ asya̱ daṃsa̭sā śu̱śoca̱ sūrya̭ ṛ̱tajā̭tayā gi̱rā ||2||
vi sūryo̱ madhyḙ amuca̱dratha̭ṃ di̱vo vi̱daddā̱sāya̭ prati̱māna̱mārya̭: |
dṛ̱ḻhāni̱ pipro̱rasṷrasya mā̱yina̱ indro̱ vyā̭syaccakṛ̱vā~ ṛ̱jiśva̭nā ||3||
anā̭dhṛṣṭāni dhṛṣi̱to vyā̭syanni̱dhī~radḙvā~ amṛṇada̱yāsya̭: |
mā̱seva̱ sūryo̱ vasu̱ purya̱mā da̭de gṛṇā̱naḥ śatrṷ̄~raśṛṇādvi̱rukma̭tā ||4||
ayṷddhaseno vi̱bhvā̭ vibhinda̱tā dāśa̭dvṛtra̱hā tujyā̭ni tejate |
indra̭sya̱ vajrā̭dabibhedabhi̱śnatha̱: prākrā̭macchu̱ndhyūraja̭hādu̱ṣā ana̭: ||5||
e̱tā tyā te̱ śrutyā̭ni̱ keva̭lā̱ yadeka̱ eka̱makṛ̭ṇoraya̱jñam |
mā̱sāṃ vi̱dhāna̭madadhā̱ adhi̱ dyavi̱ tvayā̱ vibhi̭nnaṃ bharati pra̱dhiṃ pi̱tā ||6||
6 devagandharvo  viśvāvasuḥ| savitā, 4-6 ātmā| triṣṭup|
sūrya̭raśmi̱rhari̭keśaḥ pu̱rastā̭tsavi̱tā jyoti̱ruda̭yā̱~ aja̭sram |
tasya̭ pū̱ṣā pra̭sa̱ve yā̭ti vi̱dvāntsa̱mpaśya̱nviśvā̱ bhuva̭nāni go̱pāḥ ||1||
nṛ̱cakṣā̭ e̱ṣa di̱vo madhya̭ āsta āpapri̱vānroda̭sī a̱ntari̭kṣam |
sa vi̱śvācī̭ra̱bhi ca̭ṣṭe ghṛ̱tācī̭ranta̱rā pūrva̱mapa̭raṃ ca ke̱tum ||2||
rā̱yo bu̱dhnaḥ sa̱ṃgama̭no̱ vasṷ̄nā̱ṃ viśvā̭ rū̱pābhi ca̭ṣṭe̱ śacī̭bhiḥ |
de̱va i̭va savi̱tā sa̱tyadha̱rmendro̱ na ta̭sthau sama̱re dhanā̭nām ||3||
vi̱śvāva̭suṃ soma gandha̱rvamāpo̭ dadṛ̱śuṣī̱stadṛ̱tenā̱ vyā̭yan |
tada̱nvavai̱dindro̭ rārahā̱ṇa ā̭sā̱ṃ pari̱ sūrya̭sya pari̱dhī~ra̭paśyat ||4||
vi̱śvāva̭sura̱bhi tanno̭ gṛṇātu di̱vyo ga̭ndha̱rvo raja̭so vi̱māna̭: |
yadvā̭ ghā sa̱tyamu̱ta yanna vi̱dma dhiyo̭ hinvā̱no dhiya̱ inno̭ avyāḥ ||5||
sasni̭mavinda̱ccara̭ṇe na̱dīnā̱mapā̭vṛṇo̱dduro̱ aśma̭vrajānām |
prāsā̭ṃ gandha̱rvo a̱mṛtā̭ni voca̱dindro̱ dakṣa̱ṃ pari̭ jānāda̱hīnā̭m ||6||
6 agniḥ pāvakaḥ| agniḥ| satobṛhatī, 1-2 viṣṭārapaṃktiḥ, 6 upariṣṭājjyotiḥ|
agne̱ tava̱ śravo̱ vayo̱ mahi̭ bhrājante a̱rcayo̭ vibhāvaso |
bṛha̭dbhāno̱ śava̭sā̱ vāja̭mu̱kthyaṃ1 dadhā̭si dā̱śuṣḙ kave ||1||
pā̱va̱kava̭rcāḥ śu̱krava̭rcā̱ anṷ̄navarcā̱ udi̭yarṣi bhā̱nunā̭ |
pu̱tro mā̱tarā̭ vi̱cara̱nnupā̭vasi pṛ̱ṇakṣi̱ roda̭sī u̱bhe ||2||
ūrjo̭ napājjātavedaḥ suśa̱stibhi̱rmanda̭sva dhī̱tibhi̭rhi̱taḥ |
tve iṣa̱: saṃ da̭dhu̱rbhūri̭varpasaści̱trota̭yo vā̱majā̭tāḥ ||3||
i̱ra̱jyanna̭gne prathayasva ja̱ntubhi̭ra̱sme rāyo̭ amartya |
sa da̭rśa̱tasya̱ vapṷṣo̱ vi rā̭jasi pṛ̱ṇakṣi̭ sāna̱siṃ kratṷm ||4||
i̱ṣka̱rtāra̭madhva̱rasya̱ pracḙtasa̱ṃ kṣaya̭nta̱ṃ rādha̭so ma̱haḥ |
rā̱tiṃ vā̱masya̭ su̱bhagā̭ṃ ma̱hīmiṣa̱ṃ dadhā̭si sāna̱siṃ ra̱yim ||5||
ṛ̱tāvā̭naṃ mahi̱ṣaṃ vi̱śvada̭rśatama̱gniṃ su̱mnāya̭ dadhire pu̱ro janā̭: |
śrutka̭rṇaṃ sa̱pratha̭stamaṃ tvā gi̱rā daivya̱ṃ mānṷṣā yu̱gā ||6||
6 agnistāpasaḥ| viśvedevāḥ| anuṣṭup|
agne̱ acchā̭ vade̱ha na̭: pra̱tyaṅna̭: su̱manā̭ bhava | pra no̭ yaccha viśaspate dhana̱dā a̭si na̱stvam ||1||
pra no̭ yacchatvarya̱mā pra bhaga̱: pra bṛha̱spati̭: | pra de̱vāḥ prota sū̱nṛtā̭ rā̱yo de̱vī da̭dātu naḥ ||2||
soma̱ṃ rājā̭na̱mava̭se̱'gniṃ gī̱rbhirha̭vāmahe | ā̱di̱tyānviṣṇu̱ṃ sūrya̭ṃ bra̱hmāṇa̭ṃ ca̱ bṛha̱spati̭m ||3||
i̱ndra̱vā̱yū bṛha̱spati̭ṃ su̱have̱ha ha̭vāmahe | yathā̭ na̱: sarva̱ ijjana̱: saṃga̭tyāṃ su̱manā̱ asa̭t ||4||
a̱rya̱maṇa̱ṃ bṛha̱spati̱mindra̱ṃ dānā̭ya codaya | vāta̱ṃ viṣṇu̱ṃ sara̭svatīṃ savi̱tāra̭ṃ ca vā̱jina̭m ||5||
tvaṃ no̭ agne a̱gnibhi̱rbrahma̭ ya̱jñaṃ ca̭ vardhaya | tvaṃ no̭ de̱vatā̭taye rā̱yo dānā̭ya codaya ||6||
8 śārgāṃ: 1-2 jaritā, 3-4 droṇaḥ, 5-6 sārisṛkva:, 7-8 stambamitraḥ| agniḥ| triṣṭup , 1-2 jagatī, 7-8 anuṣṭup|
a̱yama̭gne jari̱tā tve a̭bhū̱dapi̱ saha̭saḥ sūno na̱hya1nyadastyāpya̭m |
bha̱draṃ hi śarma̭ tri̱varṷ̄tha̱masti̭ ta ā̱re hiṃsā̭nā̱mapa̭ di̱dyumā kṛ̭dhi ||1||
pra̱vattḙ agne̱ jani̭mā pitūya̱taḥ sā̱cīva̱ viśvā̱ bhuva̭nā̱ nyṛ̭ñjase |
pra sapta̭ya̱: pra sa̭niṣanta no̱ dhiya̭: pu̱raśca̭ranti paśu̱pā i̭va̱ tmanā̭ ||2||
u̱ta vā u̱ pari̭ vṛṇakṣi̱ bapsa̭dba̱hora̭gna̱ ula̭pasya svadhāvaḥ |
u̱ta khi̱lyā u̱rvarā̭ṇāṃ bhavanti̱ mā tḙ he̱tiṃ tavi̭ṣīṃ cukrudhāma ||3||
yadu̱dvato̭ ni̱vato̱ yāsi̱ bapsa̱tpṛtha̭geṣi praga̱rdhinī̭va̱ senā̭ |
ya̱dā te̱ vāto̭ anu̱vāti̭ śo̱cirvaptḙva̱ śmaśrṷ vapasi̱ pra bhūma̭ ||4||
pratya̭sya̱ śreṇa̭yo dadṛśra̱ eka̭ṃ ni̱yāna̭ṃ ba̱havo̱ rathā̭saḥ |
bā̱hū yada̭gne anu̱marmṛ̭jāno̱ nya̭ṅṅuttā̱nāma̱nveṣi̱ bhūmi̭m ||5||
utte̱ śuṣmā̭ jihatā̱muttḙ a̱rciruttḙ agne śaśamā̱nasya̱ vājā̭: |
ucchva̭ñcasva̱ ni na̭ma̱ vardha̭māna̱ ā tvā̱dya viśve̱ vasa̭vaḥ sadantu ||6||
a̱pāmi̱daṃ nyaya̭naṃ samu̱drasya̭ ni̱veśa̭nam | a̱nyaṃ kṛ̭ṇuṣve̱taḥ panthā̱ṃ tena̭ yāhi̱ vaśā̱~ anṷ ||7||
āya̭ne te pa̱rāya̭ṇe̱ dūrvā̭ rohantu pu̱ṣpiṇī̭: | hra̱dāśca̭ pu̱ṇḍarī̭kāṇi samu̱drasya̭ gṛ̱hā i̱me ||8||
6 atriḥ sāṃkhyaḥ| aśvinau| anuṣṭup|
tyaṃ ci̱datri̭mṛta̱jura̱martha̱maśva̱ṃ na yāta̭ve | ka̱kṣīva̭nta̱ṃ yadī̱ punā̱ ratha̱ṃ na kṛ̭ṇu̱tho nava̭m ||1||
tyaṃ ci̱daśva̱ṃ na vā̱jina̭mare̱ṇavo̱ yamatna̭ta | dṛ̱ḻhaṃ gra̱nthiṃ na vi ṣya̭ta̱matri̱ṃ yavi̭ṣṭha̱mā raja̭: ||2||
narā̱ daṃsi̭ṣṭhā̱vatra̭ye̱ śubhrā̱ siṣā̭sata̱ṃ dhiya̭: | athā̱ hi vā̭ṃ di̱vo na̭rā̱ puna̱ stomo̱ na vi̱śasḙ ||3||
ci̱te tadvā̭ṃ surādhasā rā̱tiḥ sṷma̱tira̭śvinā | ā yanna̱: sada̭ne pṛ̱thau sama̭ne̱ parṣa̭tho narā ||4||
yu̱vaṃ bhu̱jyuṃ sa̭mu̱dra ā raja̭saḥ pā̱ra ī̭ṅkhi̱tam | yā̱tamacchā̭ pata̱tribhi̱rnāsa̭tyā sā̱tayḙ kṛtam ||5||
ā vā̭ṃ su̱mnaiḥ śa̱ṃyū i̭va̱ maṃhi̭ṣṭhā̱ viśva̭vedasā | sama̱sme bhṷ̄ṣataṃ na̱rotsa̱ṃ na pi̱pyuṣī̱riṣa̭: ||6||
6 tārkṣryaḥ suparṇaḥ, yāmāyana ūrdhvakṛśano vā| indraḥ| gāyatrī, 2 bṛhatī, 5 satobṛhatī, 6 viṣṭārapaṃktiḥ|
a̱yaṃ hi te̱ ama̭rtya̱ indu̱ratyo̱ na patya̭te | dakṣo̭ vi̱śvāyṷrve̱dhasḙ ||1||
a̱yama̱smāsu̱ kāvya̭ ṛ̱bhurvajro̱ dāsva̭te | a̱yaṃ bi̭bhartyū̱rdhvakṛ̭śana̱ṃ mada̭mṛ̱bhurna kṛtvya̱ṃ mada̭m ||2||
ghṛṣṷ: śye̱nāya̱ kṛtva̭na ā̱su svāsu̱ vaṃsa̭gaḥ | ava̭ dīdhedahī̱śuva̭: ||3||
yaṃ sṷpa̱rṇaḥ pa̭rā̱vata̭: śye̱nasya̭ pu̱tra ābha̭rat | śa̱taca̭kra̱ṃ yo̱3'hyo̭ varta̱niḥ ||4||
yaṃ tḙ śye̱naścārṷmavṛ̱kaṃ pa̱dābha̭radaru̱ṇaṃ mā̱namandha̭saḥ |
e̱nā vayo̱ vi tā̱ryāyṷrjī̱vasa̭ e̱nā jā̭gāra ba̱ndhutā̭ ||5||
e̱vā tadindra̱ indṷnā de̱veṣṷ ciddhārayāte̱ mahi̱ tyaja̭: |
kratvā̱ vayo̱ vi tā̱ryāyṷ: sukrato̱ kratvā̱yama̱smadā su̱taḥ ||6||
6 indrāṇī|sapatnībādhanam (upaniṣat) | anuṣṭup , 6 paṃktiḥ|
i̱māṃ kha̭nā̱myoṣa̭dhiṃ vī̱rudha̱ṃ bala̭vattamām | yayā̭ sa̱patnī̱ṃ bādha̭te̱ yayā̭ saṃvi̱ndate̱ pati̭m ||1||
uttā̭naparṇe̱ subha̭ge̱ deva̭jūte̱ saha̭svati | sa̱patnī̭ṃ me̱ parā̭ dhama̱ pati̭ṃ me̱ keva̭laṃ kuru ||2||
utta̭rā̱hamṷttara̱ utta̱redutta̭rābhyaḥ | athā̭ sa̱patnī̱ yā mamā'dha̭rā̱ sādha̭rābhyaḥ ||3||
na̱hya̭syā̱ nāma̭ gṛ̱bhṇāmi̱ no a̱sminra̭mate̱ janḙ | parā̭me̱va pa̭rā̱vata̭ṃ sa̱patnī̭ṃ gamayāmasi ||4||
a̱hama̭smi̱ saha̭mā̱nā'tha̱ tvama̭si sāsa̱hiḥ | u̱bhe saha̭svatī bhū̱tvī sa̱patnī̭ṃ me sahāvahai ||5||
upa̭ te'dhā̱ṃ saha̭mānāma̱bhi tvā̭dhā̱ṃ sahī̭yasā |
māmanu̱ pra te̱ mano̭ va̱tsaṃ gauri̭va dhāvatu pa̱thā vāri̭va dhāvatu ||6||
6 airammado devamuni:| araṇyānī|anuṣṭup|
ara̭ṇyā̱nyara̭ṇyānya̱sau yā preva̱ naśya̭si | ka̱thā grāma̱ṃ na pṛ̭cchasi̱ na tvā̱ bhīri̭va vindatī3 ||1||
vṛ̱ṣā̱ra̱vāya̱ vada̭te̱ yadu̱pāva̭ti cicci̱kaḥ | ā̱ghā̱ṭibhi̭riva dhā̱vaya̭nnaraṇyā̱nirma̭hīyate ||2||
u̱ta gāva̭ ivādantyu̱ta veśmḙva dṛśyate | u̱to a̭raṇyā̱niḥ sā̱yaṃ śa̭ka̱ṭīri̭va sarjati ||3||
gāma̱ṅgaiṣa ā hva̭yati̱ dārva̱ṅgaiṣo apā̭vadhīt | vasa̭nnaraṇyā̱nyāṃ sā̱yamakrṷkṣa̱diti̭ manyate ||4||
na vā a̭raṇyā̱nirha̭ntya̱nyaścennābhi̱gaccha̭ti | svā̱doḥ phala̭sya ja̱gdhvāya̭ yathā̱kāma̱ṃ ni pa̭dyate ||5||
āñja̭nagandhiṃ sura̱bhiṃ ba̭hva̱nnāmakṛ̭ṣīvalām | prāhaṃ mṛ̱gāṇā̭ṃ mā̱tara̭maraṇyā̱nima̭śaṃsiṣam ||6||
5 suvedāḥ śairīṣiḥ| indraḥ| jagatī, 5 triṣṭup|
śrattḙ dadhāmi pratha̱māya̭ ma̱nyave'ha̱nyadvṛ̱traṃ narya̭ṃ vi̱vera̱paḥ |
u̱bhe yattvā̱ bhava̭to̱ roda̭sī̱ anu̱ reja̭te̱ śuṣmā̭tpṛthi̱vī ci̭dadrivaḥ ||1||
tvaṃ mā̱yābhi̭ranavadya mā̱yina̭ṃ śravasya̱tā mana̭sā vṛ̱trama̭rdayaḥ |
tvāminnaro̭ vṛṇate̱ gavi̭ṣṭiṣu̱ tvāṃ viśvā̭su̱ havyā̱sviṣṭi̭ṣu ||2||
aiṣṷ cākandhi puruhūta sū̱riṣṷ vṛ̱dhāso̱ ye ma̭ghavannāna̱śurma̱gham |
arca̭nti to̱ke tana̭ye̱ pari̭ṣṭiṣu me̱dhasā̭tā vā̱jina̱mahra̭ye̱ dhanḙ ||3||
sa innu rā̱yaḥ subhṛ̭tasya cākana̱nmada̱ṃ yo a̭sya̱ raṃhya̱ṃ cikḙtati |
tvāvṛ̭dho maghavandā̱śva̭dhvaro ma̱kṣū sa vāja̭ṃ bharate̱ dhanā̱ nṛbhi̭: ||4||
tvaṃ śardhā̭ya mahi̱nā gṛ̭ṇā̱na u̱ru kṛ̭dhi maghavañcha̱gdhi rā̱yaḥ |
tvaṃ no̭ mi̱tro varṷṇo̱ na mā̱yī pi̱tvo na da̭sma dayase vibha̱ktā ||5||
5 pṛthurvainyaḥ| indraḥ| triṣṭup|
su̱ṣvā̱ṇāsa̭ indra stu̱masi̭ tvā sasa̱vāṃsa̭śca tuvinṛmṇa̱ vāja̭m |
ā no̭ bhara suvi̱taṃ yasya̭ cā̱kantmanā̱ tanā̭ sanuyāma̱ tvotā̭: ||1||
ṛ̱ṣvastvami̭ndra śūra jā̱to dāsī̱rviśa̱: sūryḙṇa sahyāḥ |
guhā̭ hi̱taṃ guhya̭ṃ gū̱ḻhama̱psu bi̭bhṛ̱masi̭ pra̱srava̭ṇe̱ na soma̭m ||2||
a̱ryo vā̱ giro̭ a̱bhya̭rca vi̱dvānṛṣī̭ṇā̱ṃ vipra̭: suma̱tiṃ ca̭kā̱naḥ |
te syā̭ma̱ ye ra̱ṇaya̭nta̱ somai̭re̱nota tubhya̭ṃ rathoḻha bha̱kṣaiḥ ||3||
i̱mā brahmḙndra̱ tubhya̭ṃ śaṃsi̱ dā nṛbhyo̭ nṛ̱ṇāṃ śṷ̄ra̱ śava̭: |
tebhi̭rbhava̱ sakra̭tu̱ryeṣṷ cā̱kannu̱ta trā̭yasva gṛṇa̱ta u̱ta stīn ||4||
śru̱dhī hava̭mindra śūra̱ pṛthyā̭ u̱ta sta̭vase ve̱nyasyā̱rkaiḥ |
ā yaste̱ yoni̭ṃ ghṛ̱tava̭nta̱masvā̭rū̱rmirna nimnairdra̭vayanta̱ vakvā̭: ||5||
5 arcan hairaṇyastūpaḥ| savitā| triṣṭup|
sa̱vi̱tā ya̱ntraiḥ pṛ̭thi̱vīma̭ramṇādaskambha̱ne sa̭vi̱tā dyāma̭dṛṃhat |
aśva̭mivādhukṣa̱ddhuni̭ma̱ntari̭kṣama̱tūrtḙ ba̱ddhaṃ sa̭vi̱tā sa̭mu̱dram ||1||
yatrā̭ samu̱draḥ ska̭bhi̱to vyauna̱dapā̭ṃ napātsavi̱tā tasya̭ veda |
ato̱ bhūrata̭ ā̱ utthi̭ta̱ṃ rajo'to̱ dyāvā̭pṛthi̱vī a̭prathetām ||2||
pa̱ścedama̱nyada̭bhava̱dyaja̭tra̱mama̭rtyasya̱ bhuva̭nasya bhū̱nā |
su̱pa̱rṇo a̱ṅga sa̭vi̱turga̱rutmā̱npūrvo̭ jā̱taḥ sa ṷ a̱syānu̱ dharma̭ ||3||
gāva̭ iva̱ grāma̱ṃ yūyṷdhiri̱vāśvā̭nvā̱śreva̭ va̱tsaṃ su̱manā̱ duhā̭nā |
pati̭riva jā̱yāma̱bhi no̱ nyḙtu dha̱rtā di̱vaḥ sa̭vi̱tā vi̱śvavā̭raḥ ||4||
hira̭ṇyastūpaḥ savita̱ryathā̭ tvā''ṅgira̱so ju̱hve vājḙ a̱smin |
e̱vā tvārca̱nnava̭se̱ vanda̭māna̱: soma̭syevā̱ṃśuṃ prati̭ jāgarā̱ham ||5||
5 mṛḻīko vāsiṣṭhaḥ| agniḥ| bṛhatī, 4-5 upariṣṭājjyotiḥ, 4 jagatī vā|
sami̭ddhaści̱tsami̭dhyase de̱vebhyo̭ havyavāhana | ā̱di̱tyai ru̱drairvasṷbhirna̱ ā ga̭hi mṛḻī̱kāya̭ na̱ ā ga̭hi ||1||
i̱maṃ ya̱jñami̱daṃ vaco̭ jujuṣā̱ṇa u̱pāga̭hi | martā̭sastvā samidhāna havāmahe mṛḻī̱kāya̭ havāmahe ||2||
tvāmṷ jā̱tavḙdasaṃ vi̱śvavā̭raṃ gṛṇe dhi̱yā | agnḙ de̱vā~ ā va̭ha naḥ pri̱yavra̭tānmṛḻī̱kāya̭ pri̱yavra̭tān ||3||
a̱gnirde̱vo de̱vānā̭mabhavatpu̱rohi̭to̱'gniṃ ma̭nu̱ṣyā̱3 ṛṣa̭ya̱: samī̭dhire |
a̱gniṃ ma̱ho dhana̭sātāva̱haṃ hṷve mṛḻī̱kaṃ dhana̭sātaye ||4||
a̱gniratri̭ṃ bha̱radvā̭ja̱ṃ gavi̭ṣṭhira̱ṃ prāva̭nna̱: kaṇva̭ṃ tra̱sada̭syumāha̱ve |
a̱gniṃ vasi̭ṣṭho havate pu̱rohi̭to mṛḻī̱kāya̭ pu̱rohi̭taḥ ||5||
śraddhā sūkta
5 śraddhā kāmāyanī|śradhā | anuṣṭup|
śra̱ddhayā̱gniḥ sami̭dhyate śra̱ddhayā̭ hūyate ha̱viḥ | śra̱ddhāṃ bhaga̭sya mū̱rdhani̱ vaca̱sā vḙdayāmasi ||1
pri̱yaṃ śra̭ddhe̱ dada̭taḥ pri̱yaṃ śra̭ddhe̱ didā̭sataḥ | pri̱yaṃ bho̱jeṣu̱ yajva̭svi̱daṃ ma̭ udi̱taṃ kṛ̭dhi ||2
yathā̭ de̱vā asṷreṣu śra̱ddhāmu̱greṣṷ cakri̱re | e̱vaṃ bho̱jeṣu̱ yajva̭sva̱smāka̭mudi̱taṃ kṛ̭dhi ||3
śra̱ddhāṃ de̱vā yaja̭mānā vā̱yugo̭pā̱ upā̭sate | śra̱ddhāṃ hṛ̭da̱yya1yākṷ̄tyā śra̱ddhayā̭ vindate̱ vasṷ ||4
śra̱ddhāṃ prā̱tarha̭vāmahe śra̱ddhāṃ ma̱dhyaṃdi̭na̱ṃ pari̭ | śra̱ddhāṃ sūrya̭sya ni̱mruci̱ śraddhe̱ śraddhā̭paye̱ha na̭: ||5
5 śāso bhāradvājaḥ| indraḥ| anuṣṭup|
śā̱sa i̱tthā ma̱hā~ a̭syamitrakhā̱do adbhṷtaḥ | na yasya̭ ha̱nyate̱ sakhā̱ na jīya̭te̱ kadā̭ ca̱na ||1
sva̱sti̱dā vi̱śaspati̭rvṛtra̱hā vi̭mṛ̱dho va̱śī | vṛṣendra̭: pu̱ra ḙtu naḥ soma̱pā a̭bhayaṃka̱raḥ ||2
vi rakṣo̱ vi mṛdho̭ jahi̱ vi vṛ̱trasya̱ hanṷ̄ ruja | vi ma̱nyumi̭ndra vṛtrahanna̱mitra̭syābhi̱dāsa̭taḥ ||3
vi na̭ indra̱ mṛdho̭ jahi nī̱cā ya̭ccha pṛtanya̱taḥ | yo a̱smā~ a̭bhi̱dāsa̱tyadha̭raṃ gamayā̱ tama̭: ||4
apḙndra dviṣa̱to mano'pa̱ jijyā̭sato va̱dham | vi ma̱nyoḥ śarma̭ yaccha̱ varī̭yo yavayā va̱dham ||5
5 devajāmaya indramātaraḥ| indraḥ| gāyatrī|
ī̱ṅkhaya̭ntīrapa̱syuva̱ indra̭ṃ jā̱tamupā̭sate | bhe̱jā̱nāsa̭: su̱vīrya̭m ||1||
tvami̭ndra̱ balā̱dadhi̱ saha̭so jā̱ta oja̭saḥ | tvaṃ vṛ̭ṣa̱nvṛṣeda̭si ||2||
tvami̭ndrāsi vṛtra̱hā vya1ntari̭kṣamatiraḥ | uddyāma̭stabhnā̱ oja̭sā ||3||
tvami̭ndra sa̱joṣa̭sama̱rkaṃ bi̭bharṣi bā̱hvoḥ | vajra̱ṃ śiśā̭na̱ oja̭sā ||4||
tvami̭ndrābhi̱bhūra̭si̱ viśvā̭ jā̱tānyoja̭sā | sa viśvā̱ bhuva̱ ābha̭vaḥ ||5||
5 yamī vaivasvatī| bhāvavṛttam| anuṣṭup|
soma̱ ekḙbhyaḥ pavate ghṛ̱tameka̱ upā̭sate | yebhyo̱ madhṷ pra̱dhāva̭ti̱ tā~ści̭de̱vāpi̭ gacchatāt ||1||
tapa̭sā̱ ye a̭nādhṛ̱ṣyāstapa̭sā̱ ye sva̭rya̱yuḥ | tapo̱ ye ca̭kri̱re maha̱stā~ści̭de̱vāpi̭ gacchatāt ||2||
ye yudhya̭nte pra̱dhanḙṣu̱ śūrā̭so̱ ye ta̭nū̱tyaja̭: | ye vā̭ sa̱hasra̭dakṣiṇā̱stā~ści̭de̱vāpi̭ gacchatāt ||3||
ye ci̱tpūrva̭ ṛta̱sāpa̭ ṛ̱tāvā̭na ṛtā̱vṛdha̭: | pi̱tṝntapa̭svato yama̱ tā~ści̭de̱vāpi̭ gacchatāt ||4||
sa̱hasra̭ṇīthāḥ ka̱vayo̱ ye go̭pā̱yanti̱ sūrya̭m | ṛṣī̱ntapa̭svato yama tapo̱jā~ api̭ gacchatāt ||5||
5 śirimbiṭho bhāradvājaḥ| alakṣmīghnam , 2-3 brahmaṇaspatiḥ, 5 viśvedevāḥ| anuṣṭup|
arā̭yi̱ kāṇe̱ vika̭ṭe gi̱riṃ ga̭ccha sadānve | śi̱rimbi̭ṭhasya̱ satva̭bhi̱stebhi̭ṣṭvā cātayāmasi ||1||
ca̱tto i̱taśca̱ttāmuta̱: sarvā̭ bhrū̱ṇānyā̱ruṣī̭ | a̱rā̱yya̭ṃ brahmaṇaspate̱ tīkṣṇa̭śṛṇgodṛ̱ṣanni̭hi ||2||
a̱do yaddāru̱ plava̭te̱ sindho̭: pā̱re a̭pūru̱ṣam | tadā ra̭bhasva durhaṇo̱ tena̭ gaccha parasta̱ram ||3||
yaddha̱ prācī̱raja̭ga̱ntoro̭ maṇḍūradhāṇikīḥ | ha̱tā indra̭sya̱ śatra̭va̱: sarvḙ budbu̱dayā̭śavaḥ ||4||
parī̱me gāma̭neṣata̱ parya̱gnima̭hṛṣata | de̱veṣva̭krata̱ śrava̱: ka i̱mā~ ā da̭dharṣati ||5||
5 keturāgneyaḥ| agniḥ| gāyatrī|
a̱gniṃ hi̭nvantu no̱ dhiya̱: sapti̭mā̱śumi̭vā̱jiṣṷ | tena̭ jeṣma̱ dhana̭ṃdhanam ||1||
yayā̱ gā ā̱karā̭mahe̱ sena̭yāgne̱ tavo̱tyā | tāṃ no̭ hinva ma̱ghatta̭ye ||2||
āgnḙ sthū̱raṃ ra̱yiṃ bha̭ra pṛ̱thuṃ goma̭ntama̱śvina̭m | a̱ṅdhi khaṃ va̱rtayā̭ pa̱ṇim ||3||
agne̱ nakṣa̭trama̱jara̱mā sūrya̭ṃ rohayo di̱vi | dadha̱jjyoti̱rjanḙbhyaḥ ||4||
agnḙ ke̱turvi̱śāma̭si̱ preṣṭha̱: śreṣṭha̭ upastha̱sat | bodhā̭ sto̱tre vayo̱ dadha̭t ||5||
5 bhuvana āptyaḥ, sādhano vā bhauvanaḥ|viśvedevāḥ| dvipadā triṣṭup|
i̱mā nu ka̱ṃ bhuva̭nā sīṣadhā̱mendra̭śca̱ viśvḙ ca de̱vāḥ ||1
ya̱jñaṃ ca̭ nasta̱nva̭ṃ ca pra̱jāṃ cā̭''di̱tyairindra̭: sa̱ha cī̭kḷpāti ||1|| 2
ā̱di̱tyairindra̱: saga̭ṇo ma̱rudbhi̭ra̱smāka̭ṃ bhūtvavi̱tā ta̱nūnā̭m ||3
ha̱tvāya̭ de̱vā asṷrā̱nyadāya̭nde̱vā dḙva̱tvama̭bhi̱rakṣa̭māṇāḥ ||2|| 4
pra̱tyañca̭ma̱rkama̭naya̱ñchacī̭bhi̱rāditsva̱dhāmi̭ṣi̱rāṃ parya̭paśyan ||3|| 5
5 cakṣuḥ sauryaḥ| sūryaḥ| gāyatrī, 2 svarāṭ|
sūryo̭ no di̱vaspā̭tu̱ vāto̭ a̱ntari̭kṣāt | a̱gnirna̱: pārthi̭vebhyaḥ ||1||
joṣā̭ savita̱ryasya̭ te̱ hara̭: śa̱taṃ sa̱vā~ arha̭ti | pā̱hi no̭ di̱dyuta̱: pata̭ntyāḥ ||2||
cakṣṷrno de̱vaḥ sa̭vi̱tā cakṣṷrna u̱ta parva̭taḥ | cakṣṷrdhā̱tā da̭dhātu naḥ ||3||
cakṣṷrno dhehi̱ cakṣṷṣe̱ cakṣṷrvi̱khyai ta̱nūbhya̭: | saṃ ce̱daṃ vi ca̭ paśyema ||4||
su̱sa̱ṃdṛśa̭ṃ tvā va̱yaṃ prati̭ paśyema sūrya | vi pa̭śyema nṛ̱cakṣa̭saḥ ||5||
6 paulomī śacī| śacī (ātmānaṃ tuṣṭāva)| anuṣṭup|
uda̱sau sūryo̭ agā̱duda̱yaṃ mā̭ma̱ko bhaga̭: | a̱haṃ tadvi̭dva̱lā pati̭ma̱bhya̭sākṣi viṣāsa̱hiḥ ||1||
a̱haṃ ke̱tura̱haṃ mū̱rdhā'hamu̱grā vi̱vāca̭nī | mamedanu̱ kratu̱ṃ pati̭: sehā̱nāyā̭ u̱pāca̭ret ||2||
mama̭ pu̱trāḥ śa̭tru̱haṇo'tho̭ me duhi̱tā vi̱rāṭ | u̱tāhama̭smi saṃja̱yā patyaṷ me̱ śloka̭ utta̱maḥ ||3||
yenendro̭ ha̱viṣā̭ kṛ̱tvyabha̭vaddyu̱mnyṷtta̱maḥ | i̱daṃ tada̭kri devā asapa̱tnā kilā̭bhuvam ||4||
a̱sa̱pa̱tnā sa̭patna̱ghnī jaya̭ntyabhi̱bhūva̭rī | āvṛ̭kṣama̱nyāsā̱ṃ varco̱ rādho̱ asthḙyasāmiva ||5||
sama̭jaiṣami̱mā a̱haṃ sa̱patnī̭rabhi̱bhūva̭rī | yathā̱hama̱sya vī̱rasya̭ vi̱rājā̭ni̱ jana̭sya ca ||6||
5 pūraṇo vaiśvāmitraḥ| indraḥ| triṣṭup|
tī̱vrasyā̱bhiva̭yaso a̱sya pā̭hi sarvara̱thā vi harī̭ i̱ha mṷñca |
 indra̱ mā tvā̱ yaja̭mānāso a̱nye ni rī̭rama̱ntubhya̭mi̱me su̱tāsa̭: ||1||
tubhya̭ṃ su̱tāstubhya̭mu̱ sotvā̭sa̱stvāṃ gira̱: śvātryā̱ ā hva̭yanti |
 indre̱dama̱dya sava̭naṃ juṣā̱ṇo viśva̭sya vi̱dvā~ i̱ha pā̭hi̱ soma̭m ||2||
ya ṷśa̱tā mana̭sā̱ soma̭masmai sarvahṛ̱dā de̱vakā̭maḥ su̱noti̭ |
na gā indra̱stasya̱ parā̭ dadāti praśa̱stamiccārṷmasmai kṛṇoti ||3||
anṷspaṣṭo bhavatye̱ṣo a̭sya̱ yo a̭smai re̱vānna su̱noti̱ soma̭m |
nira̭ra̱tnau ma̱ghavā̱ taṃ da̭dhāti brahma̱dviṣo̭ ha̱ntyanā̭nudiṣṭaḥ ||4||
a̱śvā̱yanto̭ ga̱vyanto̭ vā̱jaya̭nto̱ havā̭mahe̱ tvopa̭ganta̱vā ṷ |
ā̱bhūṣa̭ntaste suma̱tau navā̭yāṃ va̱yami̭ndra tvā śu̱naṃ hṷvema ||5||
5 prājāpatyo yakṣmanāśanaḥ|indrāgnī, rājayakṣmaghnaṃ vā| triṣṭup , 5 anuṣṭup|
mu̱ñcāmi̭ tvā ha̱viṣā̱ jīva̭nāya̱ kama̭jñātaya̱kṣmādu̱ta rā̭jaya̱kṣmāt |
grāhi̭rja̱grāha̱ yadi̭ vai̱tadḙna̱ṃ tasyā̭ indrāgnī̱ pra mṷmuktamenam ||1||
yadi̭ kṣi̱tāyu̱ryadi̭ vā̱ parḙto̱ yadi̭ mṛ̱tyora̭nti̱kaṃ nī̭ta e̱va |
tamā ha̭rāmi̱ niṝ̭teru̱pasthā̱daspā̭rṣamenaṃ śa̱taśā̭radāya ||2||
sa̱ha̱srā̱kṣeṇa̭ śa̱taśā̭radena śa̱tāyṷṣā ha̱viṣāhā̭rṣamenam |
śa̱taṃ yathe̱maṃ śa̱rado̱ nayā̱tīndro̱ viśva̭sya duri̱tasya̭ pā̱ram ||3||
śa̱taṃ jī̭va śa̱rado̱ vardha̭mānaḥ śa̱taṃ hḙma̱ntāñcha̱tamṷ vasa̱ntān |
śa̱tami̭ndrā̱gnī sa̭vi̱tā bṛha̱spati̭: śa̱tāyṷṣā ha̱viṣe̱maṃ puna̭rduḥ ||4||
āhā̭rṣa̱ṃ tvāvi̭daṃ tvā̱ puna̱rāgā̭: punarnava | sarvā̭ṅga̱ sarva̭ṃ te̱ cakṣu̱: sarva̱māyṷśca te'vidam ||5||
6 brāhmo rakṣohā| rakṣohā| anuṣṭup|
brahma̭ṇā̱gniḥ sa̭ṃvidā̱no ra̭kṣo̱hā bā̭dhatāmi̱taḥ | amī̭vā̱ yaste̱ garbha̭ṃ du̱rṇāmā̱ yoni̭mā̱śayḙ ||1||
yaste̱ garbha̱mamī̭vā du̱rṇāmā̱ yoni̭mā̱śayḙ | a̱gniṣṭaṃ brahma̭ṇā sa̱ha niṣkra̱vyāda̭manīnaśat ||2||
yaste̱ hanti̭ pa̱taya̭ntaṃ niṣa̱tsnuṃ yaḥ sa̭rīsṛ̱pam | jā̱taṃ yaste̱ jighā̭ṃsati̱ tami̱to nā̭śayāmasi ||3||
yasta̭ ū̱rū vi̱hara̭tyanta̱rā dampa̭tī̱ śayḙ | yoni̱ṃ yo a̱ntarā̱reḻhi̱ tami̱to nā̭śayāmasi ||4||
yastvā̱ bhrātā̱ pati̭rbhū̱tvā jā̱ro bhū̱tvā ni̱padya̭te | pra̱jāṃ yaste̱ jighā̭ṃsati̱ tami̱to nā̭śayāmasi ||5||
yastvā̱ svapnḙna̱ tama̭sā mohayi̱tvā ni̱padya̭te | pra̱jāṃ yaste̱ jighā̭ṃsati̱ tami̱to nā̭śayāmasi ||6||
6 vivṛhā kāśyapaḥ| yakṣmanāśanam| anuṣṭup|
a̱kṣībhyā̭ṃ te̱ nāsi̭kābhyā̱ṃ karṇā̭bhyā̱ṃ chubṷkā̱dadhi̭ | yakṣma̭ṃ śīrṣa̱ṇya̭ṃ ma̱stiṣkā̭jji̱hvāyā̱ vi vṛ̭hāmi te ||1||
grī̱vābhya̭sta u̱ṣṇihā̭bhya̱: kīka̭sābhyo anū̱kyā̭t | yakṣma̭ṃ doṣa̱ṇya1maṃsā̭bhyāṃ bā̱hubhyā̱ṃ vi vṛ̭hāmi te ||2||
ā̱ntrebhya̭ste̱ gudā̭bhyo vani̱ṣṭhorhṛda̭yā̱dadhi̭ | yakṣma̱ṃ mata̭snābhyāṃ ya̱knaḥ plā̱śibhyo̱ vi vṛ̭hāmi te ||3||
ū̱rubhyā̭ṃ te aṣṭhī̱vadbhyā̱ṃ pārṣṇi̭bhyā̱ṃ prapa̭dābhyām | yakṣma̱ṃ śroṇi̭bhyā̱ṃ bhāsa̭dā̱dbhaṃsa̭so̱ vi vṛ̭hāmi te ||4||
meha̭nādvana̱ṃkara̭ṇā̱lloma̭bhyaste na̱khebhya̭: | yakṣma̱ṃ sarva̭smādā̱tmana̱stami̱daṃ vi vṛ̭hāmi te ||5||
aṅgā̭daṅgā̱llomno̭lomno jā̱taṃ parva̭ṇiparvaṇi | yakṣma̱ṃ sarva̭smādā̱tmana̱stami̱daṃ vi vṛ̭hāmi te ||6||
5 pracetā āṃgirasaḥ| du:svapnanāśanam| anuṣṭup , 3 triṣṭup, 5 paṃktiḥ|
apḙhi manasaspa̱te'pa̭ krāma pa̱raśca̭ra | pa̱ro niṝ̭tyā̱ ā ca̭kṣva bahu̱dhā jīva̭to̱ mana̭: ||1||
bha̱draṃ vai vara̭ṃ vṛṇate bha̱draṃ yṷñjanti̱ dakṣi̭ṇam | bha̱draṃ vai̭vasva̱te cakṣṷrbahu̱trā jīva̭to̱ mana̭: ||2||
yadā̱śasā̭ ni̱:śasā̭bhi̱śaso̭pāri̱ma jāgra̭to̱ yatsva̱panta̭: |
a̱gnirviśvā̱nyapa̭ duṣkṛ̱tānyajṷṣṭānyā̱re a̱smadda̭dhātu ||3||
yadi̭ndra brahmaṇaspate'bhidro̱haṃ carā̭masi | pracḙtā na āṅgira̱so dvi̭ṣa̱tāṃ pā̱tvaṃha̭saḥ ||4||
ajai̭ṣmā̱dyāsa̭nāma̱ cābhū̱mānā̭gaso va̱yam |
jā̱gra̱tsva̱pnaḥ sa̭ṃka̱lpaḥ pā̱po yaṃ dvi̱ṣmastaṃ sa ṛ̭cchatu̱ yo no̱ dveṣṭi̱ tamṛ̭cchatu ||5||
5 naiṛrtaḥ kapotaḥ|viśvedevāḥ| triṣṭup|
devā̭: ka̱pota̭ iṣi̱to yadi̱cchandū̱to niṝ̭tyā i̱damā̭ja̱gāma̭ |
tasmā̭ arcāma kṛ̱ṇavā̭ma̱ niṣkṛ̭ti̱ṃ śaṃ no̭ astu dvi̱pade̱ śaṃ catṷṣpade ||1||
śi̱vaḥ ka̱pota̭ iṣi̱to no̭ astvanā̱gā dḙvāḥ śaku̱no gṛ̱heṣṷ |
a̱gnirhi vipro̭ ju̱ṣatā̭ṃ ha̱virna̱: pari̭ he̱tiḥ pa̱kṣiṇī̭ no vṛṇaktu ||2||
he̱tiḥ pa̱kṣiṇī̱ na da̭bhātya̱smānā̱ṣṭryāṃ pa̱daṃ kṛ̭ṇute agni̱dhānḙ |
śaṃ no̱ gobhya̭śca̱ purṷṣebhyaścāstu̱ mā no̭ hiṃsīdi̱ha dḙvāḥ ka̱pota̭: ||3||
yadulṷ̄ko̱ vada̭ti mo̱ghame̱tadyatka̱pota̭: pa̱dama̱gnau kṛ̱ṇoti̭ |
yasya̭ dū̱taḥ prahi̭ta e̱ṣa e̱tattasmai̭ ya̱māya̱ namo̭ astu mṛ̱tyavḙ ||4||
ṛ̱cā ka̱pota̭ṃ nudata pra̱ṇoda̱miṣa̱ṃ mada̭nta̱: pari̱ gāṃ na̭yadhvam |
sa̱ṃyo̱paya̭nto duri̱tāni̱ viśvā̭ hi̱tvā na̱ ūrja̱ṃ pra pa̭tā̱tpati̭ṣṭhaḥ ||5||
5 ṛṣabho vairājaḥ, ṛṣabhaḥ śākvaro vā| sapatnghnam| anuṣṭup , 5 mahāpaṃktiḥ|
ṛ̱ṣa̱bhaṃ mā̭ samā̱nānā̭ṃ sa̱patnā̭nāṃ viṣāsa̱him | ha̱ntāra̱ṃ śatrṷ̄ṇāṃ kṛdhi vi̱rāja̱ṃ gopa̭ti̱ṃ gavā̭m ||1||
a̱hama̭smi sapatna̱hendra̭ i̱vāri̭ṣṭo̱ akṣa̭taḥ | a̱dhaḥ sa̱patnā̭ me pa̱dori̱me sarvḙ a̱bhiṣṭhi̭tāḥ ||2||
atrai̱va vo'pi̭ nahyāmyu̱bhe ārtnī̭ iva̱ jyayā̭ | vāca̭spate̱ ni ṣḙdhe̱mānyathā̱ madadha̭ra̱ṃ vadā̭n ||3||
a̱bhi̱bhūra̱hamāga̭maṃ vi̱śvaka̭rmeṇa̱ dhāmnā̭ | ā va̭ści̱ttamā vo̭ vra̱tamā vo̱'haṃ sami̭tiṃ dade ||4||
yo̱ga̱kṣe̱maṃ va̭ ā̱dāyā̱'haṃ bhṷ̄yāsamutta̱ma ā vo̭ mū̱rdhāna̭makramīm |
a̱dha̱spa̱dānma̱ udva̭data ma̱ṇḍūkā̭ ivoda̱kānma̱ṇḍūkā̭ uda̱kādi̭va ||5||
4 viśvāmitra-jamadagnī| indraḥ, 3 soma-varuṇa-bṛhaspati-anumati-maghavat-dhātṛ-vidhātāraḥ| jagatī |
tubhye̱dami̭ndra̱ pari̭ ṣicyate̱ madhu̱ tvaṃ su̱tasya̭ ka̱laśa̭sya rājasi |
tvaṃ ra̱yiṃ pṷru̱vīrā̭mu naskṛdhi̱ tvaṃ tapa̭: pari̱tapyā̭jaya̱: sva̭: ||1||
sva̱rjita̱ṃ mahi̭ mandā̱namandha̭so̱ havā̭mahe̱ pari̭ śa̱kraṃ su̱tā~ upa̭ |
i̱maṃ no̭ ya̱jñami̱ha bo̱dhyā ga̭hi̱ spṛdho̱ jaya̭ntaṃ ma̱ghavā̭namīmahe ||2||
soma̭sya̱ rājño̱ varṷṇasya̱ dharma̭ṇi̱ bṛha̱spate̱ranṷmatyā u̱ śarma̭ṇi |
tavā̱hama̱dya ma̭ghava̱nnupa̭stutau̱ dhāta̱rvidhā̭taḥ ka̱laśā̭~ abhakṣayam ||3||
prasṷ̄to bha̱kṣama̭karaṃ ca̱rāvapi̱ stoma̭ṃ ce̱maṃ pra̭tha̱maḥ sū̱rirunmṛ̭je |
su̱te sā̱tena̱ yadyāga̭maṃ vā̱ṃ prati̭ viśvāmitrajamadagnī̱ damḙ ||4||
4 anilo vātāyanaḥ| vāyuḥ| triṣṭup|
vāta̭sya̱ nu ma̭hi̱māna̱ṃ ratha̭sya ru̱jannḙti sta̱naya̭nnasya̱ ghoṣa̭: |
di̱vi̱spṛgyā̭tyaru̱ṇāni̭ kṛ̱ṇvannu̱to ḙti pṛthi̱vyā re̱ṇumasya̭n ||1||
saṃ prera̭te̱ anu̱ vāta̭sya vi̱ṣṭhā aina̭ṃ gacchanti̱ sama̭na̱ṃ na yoṣā̭: |
tābhi̭: sa̱yuksa̱ratha̭ṃ de̱va ī̭yate̱'sya viśva̭sya̱ bhuva̭nasya̱ rājā̭ ||2||
a̱ntari̭kṣe pa̱thibhi̱rīya̭māno̱ na ni vi̭śate kata̱macca̱nāha̭: |
a̱pāṃ sakhā̭ prathama̱jā ṛ̱tāvā̱ kva̭ svijjā̱taḥ kuta̱ ā ba̭bhūva ||3||
ā̱tmā de̱vānā̱ṃ bhuva̭nasya̱ garbho̭ yathāva̱śaṃ ca̭rati de̱va e̱ṣaḥ |
ghoṣā̱ ida̭sya śṛṇvire̱ na rū̱paṃ tasmai̱ vātā̭ya ha̱viṣā̭ vidhema ||4||
4 śabaraḥ kākṣīvataḥ|gāvaḥ| triṣṭup|
ma̱yo̱bhūrvāto̭ a̱bhi vā̭tū̱srā ūrja̭svatī̱roṣa̭dhī̱rā ri̭śantām |
pīva̭svatīrjī̱vadha̭nyāḥ pibantvava̱sāya̭ pa̱dvatḙ rudra mṛḻa ||1||
yāḥ sarṷ̄pā̱ virṷ̄pā̱ eka̭rūpā̱ yāsā̭ma̱gniriṣṭyā̱ nāmā̭ni̱ veda̭ |
yā aṅgi̭rasa̱stapa̭se̱ha ca̱krustābhya̭: parjanya̱ mahi̱ śarma̭ yaccha ||2||
yā de̱veṣṷ ta̱nva1maira̭yanta̱ yāsā̱ṃ somo̱ viśvā̭ rū̱pāṇi̱ veda̭ |
tā a̱smabhya̱ṃ paya̭sā̱ pinva̭mānāḥ pra̱jāva̭tīrindra go̱ṣṭhe ri̭rīhi ||3||
pra̱jāpa̭ti̱rmahya̭me̱tā rarā̭ṇo̱ viśvai̭rde̱vaiḥ pi̱tṛbhi̭: saṃvidā̱naḥ |
śi̱vāḥ sa̱tīrupa̭ no go̱ṣṭhamāka̱stāsā̭ṃ va̱yaṃ pra̱jayā̱ saṃ sa̭dema ||4||
4 vibhrāṭ sauryaḥ| sūryaḥ| jagatī, 4 āstārapaṃktiḥ|
vi̱bhrāḍbṛ̱hatpi̭batu so̱myaṃ madhvāyu̱rdadha̭dya̱jñapa̭tā̱vavi̭hrutam |
vāta̭jūto̱ yo a̭bhi̱rakṣa̭ti̱ tmanā̭ pra̱jāḥ pṷpoṣa puru̱dhā vi rā̭jati ||1||
vi̱bhrāḍbṛ̱hatsubhṛ̭taṃ vāja̱sāta̭ma̱ṃ dharma̭ndi̱vo dha̱ruṇḙ sa̱tyamarpi̭tam |
a̱mi̱tra̱hā vṛ̭tra̱hā da̭syu̱hanta̭ma̱ṃ jyoti̭rjajñe asura̱hā sa̭patna̱hā ||2||
i̱daṃ śreṣṭha̱ṃ jyoti̭ṣā̱ṃ jyoti̭rutta̱maṃ vi̭śva̱jiddha̭na̱jidṷcyate bṛ̱hat |
vi̱śva̱bhrāḍbhrā̱jo mahi̱ sūryo̭ dṛ̱śa u̱ru pa̭prathe̱ saha̱ ojo̱ acyṷtam ||3||
vi̱bhrāja̱ñjyoti̭ṣā̱ sva1raga̭ccho roca̱naṃ di̱vaḥ |
yene̱mā viśvā̱ bhuva̭nā̱nyābhṛ̭tā vi̱śvaka̭rmaṇā vi̱śvadḙvyāvatā ||4||
4 iṭo bhārgavaḥ| indraḥ| gāyatrī|
tvaṃ tyami̱ṭato̱ ratha̱mindra̱ prāva̭: su̱tāva̭taḥ | aśṛ̭ṇoḥ so̱mino̱ hava̭m ||1||
tvaṃ ma̱khasya̱ dodha̭ta̱: śiro'va̭ tva̱co bha̭raḥ | aga̭cchaḥ so̱mino̭ gṛ̱ham ||2||
tvaṃ tyami̭ndra̱ martya̭māstrabu̱dhnāya̭ ve̱nyam | muhṷ: śrathnā mana̱syavḙ ||3||
tvaṃ tyami̭ndra̱ sūrya̭ṃ pa̱ścā santa̭ṃ pu̱raskṛ̭dhi | de̱vānā̭ṃ citti̱ro vaśa̭m ||4||
4 saṃvarta āṃgirasaḥ| uṣāḥ| dvipadā virāṭ|
ā yā̭hi̱ vana̭sā sa̱ha gāva̭: sacanta varta̱niṃ yadūdha̭bhiḥ|1
ā yā̭hi̱ vasvyā̭ dhi̱yā maṃhi̭ṣṭho jāra̱yanma̭khaḥ su̱dānṷbhiḥ ||1||2
pi̱tu̱bhṛto̱ na tantu̱mitsu̱dāna̭va̱: prati̭ dadhmo̱ yajā̭masi|3
u̱ṣā apa̱ svasu̱stama̱: saṃ va̭rtayati varta̱niṃ sṷjā̱tatā̭ ||2||4
6 dhruva āṃgirasaḥ| rājā| anuṣṭup|
ā tvā̭hārṣama̱ntarḙdhi dhru̱vasti̱ṣṭhāvi̭cācaliḥ | viśa̭stvā̱ sarvā̭ vāñchantu̱ mā tvadrā̱ṣṭramadhi̭ bhraśat ||1||
i̱haivaidhi̱ māpa̭ cyoṣṭhā̱: parva̭ta i̱vāvi̭cācaliḥ | indra̭ ive̱ha dhru̱vasti̭ṣṭhe̱ha rā̱ṣṭramṷ dhāraya ||2||
i̱mamindro̭ adīdharaddhru̱vaṃ dhru̱veṇa̭ ha̱viṣā̭ | tasmai̱ somo̱ adhi̭ brava̱ttasmā̭ u̱ brahma̭ṇa̱spati̭: ||3||
dhru̱vā dyaurdhru̱vā pṛ̭thi̱vī dhru̱vāsa̱: parva̭tā i̱me | dhru̱vaṃ viśva̭mi̱daṃ jaga̭ddhru̱vo rājā̭ vi̱śāma̱yam ||4||
dhru̱vaṃ te̱ rājā̱ varṷṇo dhru̱vaṃ de̱vo bṛha̱spati̭: | dhru̱vaṃ ta̱ indra̭ścā̱gniśca̭ rā̱ṣṭraṃ dhā̭rayatāṃ dhru̱vam ||5||
dhru̱vaṃ dhru̱veṇa̭ ha̱viṣā̱'bhi soma̭ṃ mṛśāmasi | atho̭ ta̱ indra̱: keva̭lī̱rviśo̭ bali̱hṛta̭skarat ||6||
5 abhīvarta āṃgirasaḥ| rājā| anuṣṭup|
a̱bhī̱va̱rtena̭ ha̱viṣā̱ yenendro̭ abhivāvṛ̱te | tenā̱smānbra̭hmaṇaspate̱'bhi rā̱ṣṭrāya̭ vartaya ||1||
a̱bhi̱vṛtya̭ sa̱patnā̭na̱bhi yā no̱ arā̭tayaḥ | a̱bhi pṛ̭ta̱nyanta̭ṃ tiṣṭhā̱'bhi yo na̭ ira̱syati̭ ||2||
a̱bhi tvā̭ de̱vaḥ sa̭vi̱tā'bhi somo̭ avīvṛtat | a̱bhi tvā̱ viśvā̭ bhū̱tānya̭bhīva̱rto yathāsa̭si ||3||
yenendro̭ ha̱viṣā̭ kṛ̱tvyabha̭vaddyu̱mnyṷtta̱maḥ | i̱daṃ tada̭kri devā asapa̱tnaḥ kilā̭bhuvam ||4||
a̱sa̱pa̱tnaḥ sa̭patna̱hā'bhirā̭ṣṭro viṣāsa̱hiḥ | yathā̱hamḙṣāṃ bhū̱tānā̭ṃ vi̱rājā̭ni̱ jana̭sya ca ||5||
4 ūrdhvagrāvā sarpa ārbudiḥ| grāvāṇaḥ| gāyatrī|
pra vo̭ grāvāṇaḥ savi̱tā de̱vaḥ sṷvatu̱ dharma̭ṇā | dhū̱rṣu yṷjyadhvaṃ sunu̱ta ||1||
grāvā̭ṇo̱ apa̭ du̱cchunā̱mapa̭ sedhata durma̱tim | u̱srāḥ ka̭rtana bheṣa̱jam ||2||
grāvā̭ṇa̱ upa̭re̱ṣvā ma̭hī̱yantḙ sa̱joṣa̭saḥ | vṛṣṇe̱ dadha̭to̱ vṛṣṇya̭m ||3||
grāvā̭ṇaḥ savi̱tā nu vo̭ de̱vaḥ sṷvatu̱ dharma̭ṇā | yaja̭mānāya sunva̱te ||4||
4 sūnurārbhavaḥ| 1 ṛbhavaḥ, 2-4 agniḥ| anuṣṭup , 2 gāyatrī|
pra sū̱nava̭ ṛbhū̱ṇāṃ bṛ̱hanna̭vanta vṛ̱janā̭ | kṣāmā̱ ye vi̱śvadhā̭ya̱so'śna̭ndhe̱nuṃ na mā̱tara̭m ||1||
pra de̱vaṃ de̱vyā dhi̱yā bhara̭tā jā̱tavḙdasam | ha̱vyā no̭ vakṣadānu̱ṣak ||2||
a̱yamu̱ ṣya pra dḙva̱yurhotā̭ ya̱jñāya̭ nīyate | ratho̱ na yora̱bhīvṛ̭to̱ ghṛṇī̭vāñcetati̱ tmanā̭ ||3||
a̱yama̱gnirṷruṣyatya̱mṛtā̭diva̱ janma̭naḥ | saha̭saści̱tsahī̭yānde̱vo jī̱vāta̭ve kṛ̱taḥ ||4||
3 pataṃgaḥ prājāpatyaḥ| māyābhedaḥ| triṣṭup| 1 jagatī|
pa̱ta̱ṃgama̱ktamasṷrasya mā̱yayā̭ hṛ̱dā pa̭śyanti̱ mana̭sā vipa̱ścita̭: |
sa̱mu̱dre a̱ntaḥ ka̱vayo̱ vi ca̭kṣate̱ marī̭cīnāṃ pa̱dami̭cchanti ve̱dhasa̭: ||1||
pa̱ta̱ṃgo vāca̱ṃ mana̭sā bibharti̱ tāṃ ga̭ndha̱rvo̭'vada̱dgarbhḙ a̱ntaḥ |
 tāṃ dyota̭mānāṃ sva̱rya̭ṃ manī̱ṣāmṛ̱tasya̭ pa̱de ka̱vayo̱ ni pā̭nti ||2||
apa̭śyaṃ go̱pāmani̭padyamāna̱mā ca̱ parā̭ ca pa̱thibhi̱ścara̭ntam |
sa sa̱dhrīcī̱: sa viṣṷ̄cī̱rvasā̭na̱ ā va̭rīvarti̱ bhuva̭neṣva̱ntaḥ ||3||
3 ariṣṭanemistārkṣyaḥ| tārkṣyaḥ| triṣṭup|
tyamū̱ ṣu vā̱jina̭ṃ de̱vajṷ̄taṃ sa̱hāvā̭naṃ taru̱tāra̱ṃ rathā̭nām |
ari̭ṣṭanemiṃ pṛta̱nāja̭mā̱śuṃ sva̱staye̱ tārkṣya̭mi̱hā hṷvema ||1||
indra̭syeva rā̱timā̱johṷvānāḥ sva̱staye̱ nāva̭mi̱vā rṷhema |
urvī̱ na pṛthvī̱ bahṷle̱ gabhī̭re̱ mā vā̱metau̱ mā parḙtau riṣāma ||2||
sa̱dyaści̱dyaḥ śava̭sā̱ pañca̭ kṛ̱ṣṭīḥ sūrya̭ iva̱ jyoti̭ṣā̱pasta̱tāna̭ |
sa̱ha̱sra̱sāḥ śa̭ta̱sā a̭sya̱ raṃhi̱rna smā̭ varante yuva̱tiṃ na śaryā̭m ||3||
3 krameṇa- śivirauśīnaraḥ, kāśirājaḥ pratardanaḥ, rauhidaśvo vasumanāḥ| indraḥ| triṣṭup,1 anuṣṭup|
utti̭ṣṭha̱tāva̭ paśya̱tendra̭sya bhā̱gamṛ̱tviya̭m |
yadi̭ śrā̱to ju̱hota̭na̱ yadyaśrā̭to mama̱ttana̭ ||1||
śrā̱taṃ ha̱viro ṣvi̭ndra̱ pra yā̭hi ja̱gāma̱ sūro̱ adhva̭no̱ vima̭dhyam |
pari̭ tvāsate ni̱dhibhi̱: sakhā̭yaḥ kula̱pā na vrā̱japa̭ti̱ṃ cara̭ntam ||2||
śrā̱taṃ ma̭nya̱ ūdha̭ni śrā̱tama̱gnau suśrā̭taṃ manye̱ tadṛ̱taṃ navī̭yaḥ |
mādhya̭ṃdinasya̱ sava̭nasya da̱dhnaḥ pibḙndra vajrinpurukṛjjuṣā̱ṇaḥ ||3||
3 jaya aindraḥ| indraḥ| triṣṭup|
pra sa̭sāhiṣe puruhūta̱ śatrū̱ñjyeṣṭha̭ste̱ śuṣma̭ i̱ha rā̱tira̭stu |
indrā bha̭ra̱ dakṣi̭ṇenā̱ vasṷ̄ni̱ pati̱: sindhṷ̄nāmasi re̱vatī̭nām ||1||
mṛ̱go na bhī̱maḥ kṷca̱ro gi̭ri̱ṣṭhāḥ pa̭rā̱vata̱ ā ja̭ganthā̱ para̭syāḥ |
sṛ̱kaṃ sa̱ṃśāya̭ pa̱vimi̭ndra ti̱gmaṃ vi śatrṷ̄ntāḻhi̱ vi mṛdho̭ nudasva ||2||
indra̭ kṣa̱trama̱bhi vā̱mamojo'jā̭yathā vṛṣabha carṣaṇī̱nām |
apā̭nudo̱ jana̭mamitra̱yanta̭mu̱ruṃ de̱vebhyo̭ akṛṇoru lo̱kam ||3||
3 krameṇa- pratho vāsiṣṭhaḥ, sapratho bhāradvājaḥ, dharmaḥ sauryaḥ| viśvedevāḥ| triṣṭup|
pratha̭śca̱ yasya̭ sa̱pratha̭śca̱ nāmā''nṷṣṭubhasya ha̱viṣo̭ ha̱viryat |
dhā̱turdyutā̭nātsavi̱tuśca̱ viṣṇo̭ rathaṃta̱ramā ja̭bhārā̱ vasi̭ṣṭhaḥ ||1||
avi̭nda̱nte ati̭hita̱ṃ yadāsī̭dya̱jñasya̱ dhāma̭ para̱maṃ guhā̱ yat |
dhā̱turdyutā̭nātsavi̱tuśca̱ viṣṇo̭rbha̱radvā̭jo bṛ̱hadā ca̭kre a̱gneḥ ||2||
tḙ'vinda̱nmana̭sā̱ dīdhyā̭nā̱ yajṷ: ṣka̱nnaṃ pra̭tha̱maṃ dḙva̱yāna̭m |
dhā̱turdyutā̭nātsavi̱tuśca̱ viṣṇo̱rā sūryā̭dabharangha̱rmame̱te ||3||
3 tapurmūrdhā bārhaspatyaḥ| bṛhaspatiḥ| triṣṭup|
bṛha̱spati̭rnayatu du̱rgahā̭ ti̱raḥ puna̭rneṣada̱ghaśa̭ṃsāya̱ manma̭ |
kṣi̱padaśa̭sti̱mapa̭ durma̱tiṃ ha̱nnathā̭ kara̱dyaja̭mānāya̱ śaṃ yoḥ ||1||
narā̱śaṃso̭ no'vatu prayā̱je śaṃ no̭ astvanuyā̱jo havḙṣu |
kṣi̱padaśa̭sti̱mapa̭ durma̱tiṃ ha̱nnathā̭ kara̱dyaja̭mānāya̱ śaṃ yoḥ ||2||
tapṷrmūrdhā tapatu ra̱kṣaso̱ ye bra̭hma̱dviṣa̱: śara̭ve̱ hanta̱vā ṷ |
kṣi̱padaśa̭sti̱mapa̭ durma̱tiṃ ha̱nnathā̭ kara̱dyaja̭mānāya̱ śaṃ yoḥ ||3||
3 prajāvān prājāpatyaḥ| 1 yajamānaḥ, 2 yajamānapatnī, 3 hotrāśivaḥ| triṣṭup|
apa̭śyaṃ tvā̱ mana̭sā̱ ceki̭tāna̱ṃ tapa̭so jā̱taṃ tapa̭so̱ vibhṷ̄tam |
i̱ha pra̱jāmi̱ha ra̱yiṃ rarā̭ṇa̱: pra jā̭yasva pra̱jayā̭ putrakāma ||1||
apa̭śyaṃ tvā̱ mana̭sā̱ dīdhyā̭nā̱ṃ svāyā̭ṃ ta̱nū ṛtvye̱ nādha̭mānām |
upa̱ māmu̱ccā yṷva̱tirba̭bhūyā̱: pra jā̭yasva pra̱jayā̭ putrakāme ||2||
a̱haṃ garbha̭madadhā̱moṣa̭dhīṣva̱haṃ viśvḙṣu̱ bhuva̭neṣva̱ntaḥ |
a̱haṃ pra̱jā a̭janayaṃ pṛthi̱vyāma̱haṃ jani̭bhyo apa̱rīṣṷ pu̱trān ||3||
3 tvaṣṭā garbhakartā, viṣṇurvāprājāpatyaḥ| 1 viṣṇu-tvaṣṭṭa-prajāpati-dhātāraḥ, 2 sinīvālī- sarasvatyaśvinaḥ, 3 aśvinau| anuṣṭup|
viṣṇu̱ryoni̭ṃ kalpayatu̱ tvaṣṭā̭ rū̱pāṇi̭ piṃśatu | ā si̭ñcatu pra̱jāpa̭tirdhā̱tā garbha̭ṃ dadhātu te ||1||
garbha̭ṃ dhehi sinīvāli̱ garbha̭ṃ dhehi sarasvati | garbha̭ṃ te a̱śvinaṷ de̱vāvā dha̭ttā̱ṃ puṣka̭rasrajā ||2||
hi̱ra̱ṇyayī̭ a̱raṇī̱ yaṃ ni̱rmantha̭to a̱śvinā̭ | taṃ ta̱ta garbha̭ṃ havāmahe daśa̱me mā̱si sūta̭ve ||3||
3 satyadhṛtirvāruṇiḥ| ādityaḥ (svastyayanam)| gāyatrī|
mahi̭ trī̱ṇāmavo̭'stu dyu̱kṣaṃ mi̱trasyā̭rya̱mṇaḥ | du̱rā̱dharṣa̱ṃ varṷṇasya ||1||
na̱hi teṣā̭ma̱mā ca̱na nādhva̭su vāra̱ṇeṣṷ | īśḙ ri̱pura̱ghaśa̭ṃsaḥ ||2||
yasmai̭ pu̱trāso̱ adi̭te̱: pra jī̱vase̱ martyā̭ya | jyoti̱ryaccha̱ntyaja̭sram ||3||
3 vātāyana ulaḥ| vāyuḥ| gāyatrī|
vāta̱ ā vā̭tu bheṣa̱jaṃ śa̱mbhu ma̭yo̱bhu no̭ hṛ̱de | pra ṇa̱ āyṷ̄ṃṣi tāriṣat ||1||
u̱ta vā̭ta pi̱tāsi̭ na u̱ta bhrāto̱ta na̱: sakhā̭ | sa no̭ jī̱vāta̭ve kṛdhi ||2||
yada̱do vā̭ta te gṛ̱he̱3'mṛta̭sya ni̱dhirhi̱taḥ | tato̭ no dehi jī̱vasḙ ||3||
5 āgneyo vatsaḥ| agniḥ| gāyatrī|
prāgnaye̱ vāca̭mīraya vṛṣa̱bhāya̭ kṣitī̱nām | sa na̭: parṣa̱dati̱ dviṣa̭: ||1||
yaḥ para̭syāḥ parā̱vata̭sti̱ro dhanvā̭ti̱roca̭te | sa na̭: parṣa̱dati̱ dviṣa̭: ||2||
yo rakṣā̭ṃsi ni̱jūrva̭ti̱ vṛṣā̭ śu̱kreṇa̭ śo̱ciṣā̭ | sa na̭: parṣa̱dati̱ dviṣa̭: ||3||
yo viśvā̱bhi vi̱paśya̭ti̱ bhuva̭nā̱ saṃ ca̱ paśya̭ti | sa na̭: parṣa̱dati̱ dviṣa̭: ||4||
yo a̱sya pā̱re raja̭saḥ śu̱kro a̱gnirajā̭yata | sa na̭: parṣa̱dati̱ dviṣa̭: ||5||
3 āgneyaḥ śyenaḥ| jātavedā agniḥ| gāyatrī|
pra nū̱naṃ jā̱tavḙdasa̱maśva̭ṃ hinota vā̱jina̭m | i̱daṃ no̭ ba̱rhirā̱sadḙ ||1||
a̱sya pra jā̱tavḙdaso̱ vipra̭vīrasya mī̱ḻhuṣa̭: | ma̱hīmi̭yarmi suṣṭu̱tim ||2||
yā ruco̭ jā̱tavḙdaso deva̱trā ha̭vya̱vāha̭nīḥ | tābhi̭rno ya̱jñami̭nvatu ||3||
3 sārparājñī| ātmā,sūryo vā| gāyatrī|
āyaṃ gauḥ pṛśni̭rakramī̱dasa̭danmā̱tara̭ṃ pu̱raḥ | pi̱tara̭ṃ ca pra̱yantsva̭: ||1||
a̱ntaśca̭rati roca̱nā'sya prā̱ṇāda̭pāna̱tī | vya̭khyanmahi̱ṣo diva̭m ||2||
tri̱ṃśaddhāma̱ vi rā̭jati̱ vākpa̭ta̱ṃgāya̭ dhīyate | prati̱ vasto̱raha̱ dyubhi̭: ||3||
3 mādhucchandaso'ghamarṣaṇaḥ| bhāvavṛttam| anuṣṭup|
ṛ̱taṃ ca̭ sa̱tyaṃ cā̱bhī̭ddhā̱ttapa̱so'dhya̭jāyata | tato̱ rātrya̭jāyata̱ tata̭: samu̱dro a̭rṇa̱vaḥ ||1||
sa̱mu̱drāda̭rṇa̱vādadhi̭ saṃvatsa̱ro a̭jāyata | a̱ho̱rā̱trāṇi̭ vi̱dadha̱dviśva̭sya miṣa̱to va̱śī ||2||
sū̱ryā̱ca̱ndra̱masaṷ dhā̱tā ya̭thāpū̱rvama̭kalpayat | diva̭ṃ ca pṛthi̱vīṃ cā̱'ntari̭kṣa̱matho̱ sva̭: ||3||
4 saṃvanana āṅgirasaḥ| 1 agniḥ,2-4 saṃjñānam| anuṣṭup , 3 triṣṭup|
saṃsa̱midyṷvase vṛṣa̱nnagne̱ viśvā̭nya̱rya ā | i̱ḻaspa̱de sami̭dhyase̱ sa no̱ vasū̱nyā bha̭ra ||1||
saṃ ga̭cchadhva̱ṃ saṃ va̭dadhva̱ṃ saṃ vo̱ manā̭ṃsi jānatām |  de̱vā bhā̱gaṃ yathā̱ pūrvḙ saṃjānā̱nā u̱pāsa̭te ||2||
sa̱mā̱no mantra̱: sami̭tiḥ samā̱nī sa̭mā̱naṃ mana̭: sa̱ha ci̱ttamḙṣām |
sa̱mā̱naṃ mantra̭ma̱bhi ma̭ntraye vaḥ samā̱nena̭ vo ha̱viṣā̭ juhomi ||3||
sa̱mā̱nī va̱ ākṷ̄tiḥ samā̱nā hṛda̭yāni vaḥ | sa̱mā̱nama̭stu vo̱ mano̱ yathā̭ va̱: susa̱hāsa̭ti ||4||

About this suktam

Devotional recitation is one of the simplest and most powerful practices in the Hindu tradition. Regular chanting calms the mind, purifies the atmosphere of the home, and deepens one’s connection with the deity. These sacred compositions have been sung by devotees for generations and are suitable for daily practice, during morning or evening puja, or on special festival days.

How to chant

Sit comfortably facing your home altar or a clean, quiet space. Light a lamp or incense if you wish. Begin with a short prayer to Ganesha, then recite the text slowly and clearly, focusing on the meaning rather than speed. Consistency matters more than duration — even five minutes of daily chanting brings visible peace of mind.

daily-pujasanskritsuktamdevotionalvedarigveda