← ← Back to Shabda
English interface
Rigveda — Mandala 2
Rigveda — Mandala 2
Text in Roman script
Devotional text
16 gṛtsamada(āṅgirasaḥ śaunahotraḥ paścād) bhārgavaḥ śaunakaḥ| agniḥ|jagatī|
tvama̭gne̱ dyubhi̱stvamā̭śuśu̱kṣaṇi̱stvama̱dbhyastvamaśma̭na̱spari̭ |
tvaṃ vanḙbhya̱stvamoṣa̭dhībhya̱stvaṃ nṛ̱ṇāṃ nṛ̭pate jāyase̱ śuci̭: ||1||
tavā̭gne ho̱traṃ tava̭ po̱tramṛ̱tviya̱ṃ tava̭ ne̱ṣṭraṃ tvama̱gnidṛ̭tāya̱taḥ |
tava̭ praśā̱straṃ tvama̭dhvarīyasi bra̱hmā cāsi̭ gṛ̱hapa̭tiśca no̱ damḙ ||2||
tvama̭gna̱ indro̭ vṛṣa̱bhaḥ sa̱tāma̭si̱ tvaṃ viṣṇṷrurugā̱yo na̭ma̱sya̭: |
tvaṃ bra̱hmā ra̭yi̱vid bra̭hmaṇaspate̱ tvaṃ vi̭dhartaḥ sacase̱ pura̭ṃdhyā ||3||
tvama̭gne̱ rājā̱ varṷṇo dhṛ̱tavra̭ta̱stvaṃ mi̱tro bha̭vasi da̱sma īḍya̭: |
tvama̭rya̱mā satpa̭ti̱ryasya̭ sa̱ṃbhuja̱ṃ tvamaṃśo̭ vi̱dathḙ deva bhāja̱yuḥ ||4||
tvama̭gne̱ tvaṣṭā̭ vidha̱te su̱vīrya̱ṃ tava̱ gnāvo̭ mitramahaḥ sajā̱tya̭m |
tvamā̭śu̱hemā̭ rariṣe̱ svaśvya̱ṃ tvaṃ na̱rāṃ śardho̭ asi purū̱vasṷ: ||5||
tvama̭gne ru̱dro asṷro ma̱ho di̱vastvaṃ śardho̱ mārṷtaṃ pṛ̱kṣa ī̭śiṣe |
tvaṃ vātai̭raru̱ṇairyā̭si śaṃga̱yastvaṃ pū̱ṣā vi̭dha̱taḥ pā̭si̱ nu tmanā̭ ||6||
tvama̭gne draviṇo̱dā a̭ra̱ṃkṛte̱ tvaṃ de̱vaḥ sa̭vi̱tā ra̭tna̱dhā a̭si |
tvaṃ bhago̭ nṛpate̱ vasva̭ īśiṣe̱ tvaṃ pā̱yurdame̱ yaste'vi̭dhat ||7||
tvāma̭gne̱ dama̱ ā vi̱śpati̱ṃ viśa̱stvāṃ rājā̭naṃ suvi̱datra̭mṛñjate |
tvaṃ viśvā̭ni svanīka patyase̱ tvaṃ sa̱hasrā̭ṇi śa̱tā daśa̱ prati̭ ||8||
tvāma̭gne pi̱tara̭mi̱ṣṭibhi̱rnara̱stvāṃ bhrā̱trāya̱ śamyā̭ tanū̱ruca̭m |
tvaṃ pu̱tro bha̭vasi̱ yaste'vi̭dha̱ttvaṃ sakhā̭ su̱śeva̭: pāsyā̱dhṛṣa̭: ||9||
tvama̭gna ṛ̱bhurā̱ke na̭ma̱sya1stvaṃ vāja̭sya kṣu̱mato̭ rā̱ya ī̭śiṣe |
tvaṃ vi bhā̱syanṷ dakṣi dā̱vane̱ tvaṃ vi̱śikṣṷrasi ya̱jñamā̱tani̭: ||10||
tvama̭gne̱ adi̭tirdeva dā̱śuṣe̱ tvaṃ hotrā̱ bhāra̭tī vardhase gi̱rā |
tvamiḻā̭ śa̱tahi̭māsi̱ dakṣa̭se̱ tvaṃ vṛ̭tra̱hā va̭supate̱ sara̭svatī ||11||
tvama̭gne̱ subhṛ̭ta utta̱maṃ vaya̱stava̭ spā̱rhe varṇa̱ ā sa̱ṃdṛśi̱ śriya̭: |
tvaṃ vāja̭: pra̱tara̭ṇo bṛ̱hanna̭si̱ tvaṃ ra̱yirba̭hu̱lo vi̱śvata̭spṛ̱thuḥ ||12||
tvāma̭gna ādi̱tyāsa̭ ā̱syaṃ1 tvāṃ ji̱hvāṃ śuca̭yaścakrire kave |
tvāṃ rā̭ti̱ṣāco̭ adhva̱reṣṷ saścire̱ tve de̱vā ha̱vira̭da̱ntyāhṷtam ||13||
tve a̭gne̱ viśvḙ a̱mṛtā̭so a̱druha̭ ā̱sā de̱vā ha̱vira̭da̱ntyāhṷtam |
tvayā̱ martā̭saḥ svadanta āsu̱tiṃ tvaṃ garbho̭ vī̱rudhā̭ṃ jajñiṣe̱ śuci̭: ||14||
tvaṃ tān tsaṃ ca̱ prati̭ cāsi ma̱jmanā 'gnḙ sujāta̱ pra ca̭ deva ricyase |
pṛ̱kṣo yadatra̭ mahi̱nā vi te̱ bhuva̱danu̱ dyāvā̭pṛthi̱vī roda̭sī u̱bhe ||15||
ye sto̱tṛbhyo̱ goa̭grā̱maśva̭peśasa̱magnḙ rā̱timṷpasṛ̱janti̭ sū̱raya̭: |
a̱smāñca̱ tāṃśca̱ pra hi neṣi̱ vasya̱ ā bṛ̱had va̭dema vi̱dathḙ su̱vīrā̭: ||16||
13 gṛtsamada (āṅgirasaḥ śaunahotraḥ paścād) bhārgavaḥ śaunakaḥ| agniḥ|jagatī|
ya̱jñena̭ vardhata jā̱tavḙdasama̱gniṃ ya̭jadhvaṃ ha̱viṣā̱ tanā̭ gi̱rā |
sa̱mi̱dhā̱naṃ sṷpra̱yasa̱ṃ sva̭rṇaraṃ dyu̱kṣaṃ hotā̭raṃ vṛ̱janḙṣu dhū̱rṣada̭m ||1||
a̱bhi tvā̱ naktī̭ru̱ṣaso̭ vavāśi̱re 'gnḙ va̱tsaṃ na svasa̭reṣu dhe̱nava̭: |
di̱va i̱veda̭ra̱tirmānṷṣā yu̱gā kṣapo̭ bhāsi puruvāra sa̱ṃyata̭: ||2||
taṃ de̱vā bu̱dhne raja̭saḥ su̱daṃsa̭saṃ di̱vaspṛ̭thi̱vyora̭ra̱tiṃ nyḙrire |
ratha̭miva̱ vedya̭ṃ śu̱kraśo̭ciṣama̱gniṃ mi̱traṃ na kṣi̱tiṣṷ pra̱śaṃsya̭m ||3||
tamu̱kṣamā̭ṇa̱ṃ raja̭si̱ sva ā damḙ ca̱ndrami̭va su̱ruca̭ṃ hvā̱ra ā da̭dhuḥ |
pṛśnyā̭: pata̱raṃ ci̱taya̭ntama̱kṣabhi̭: pā̱tho na pā̱yuṃ jana̭sī u̱bhe anṷ ||4||
sa hotā̱ viśva̱ṃ pari̭ bhūtvadhva̱raṃ tamṷ ha̱vyairmanṷṣa ṛñjate gi̱rā |
hi̱ri̱śi̱pro vṛ̭dhasā̱nāsu̱ jarbhṷra̱d dyaurna stṛbhi̭ścitaya̱d roda̭sī̱ anṷ ||5||
sa no̭ re̱vat sa̭midhā̱naḥ sva̱stayḙ saṃdada̱svān ra̱yima̱smāsṷ dīdihi |
ā na̭: kṛṇuṣva suvi̱tāya̱ roda̭sī̱ agnḙ ha̱vyā manṷṣo deva vī̱tayḙ ||6||
dā no̭ agne bṛha̱to dāḥ sa̭ha̱sriṇo̭ du̱ro na vāja̱ṃ śrutyā̱ apā̭ vṛdhi |
prācī̱ dyāvā̭pṛthi̱vī brahma̭ṇā kṛdhi̱ sva1rṇa śu̱kramu̱ṣaso̱ vi di̭dyutaḥ ||7||
sa i̭dhā̱na u̱ṣaso̱ rāmyā̱ anu̱ sva1rṇa dī̭dedaru̱ṣeṇa̭ bhā̱nunā̭ |
hotrā̭bhira̱gnirmanṷṣaḥ svadhva̱ro rājā̭ vi̱śāmati̭thi̱ścārṷrā̱yavḙ ||8||
e̱vā no̭ agne a̱mṛtḙṣu pūrvya̱ dhīṣpī̭pāya bṛ̱had di̭veṣu̱ mānṷṣā |
duhā̭nā dhe̱nurvṛ̱janḙṣu kā̱rave̱ tmanā̭ śa̱tina̭ṃ puru̱rūpa̭mi̱ṣaṇi̭ ||9||
va̱yama̭gne̱ arva̭tā vā su̱vīrya̱ṃ brahma̭ṇā vā citayemā̱ janā̱~ ati̭ |
a̱smāka̭ṃ dyu̱mnamadhi̱ pañca̭ kṛ̱ṣṭiṣū̱ccā sva1rṇa śṷśucīta du̱ṣṭara̭m ||10||
sa no̭ bodhi sahasya pra̱śaṃsyo̱ yasmi̭n tsujā̱tā i̱ṣaya̭nta sū̱raya̭: |
yama̭gne ya̱jñamṷpa̱yanti̭ vā̱jino̱ nityḙ to̱ke dī̭di̱vāṃsa̱ṃ sve damḙ ||11||
u̱bhayā̭so jātavedaḥ syāma te sto̱tāro̭ agne sū̱raya̭śca̱ śarma̭ṇi |
vasvo̭ rā̱yaḥ pṷruśca̱ndrasya̱ bhūya̭saḥ pra̱jāva̭taḥ svapa̱tyasya̭ śagdhi naḥ ||12||
ye sto̱tṛbhyo̱ goa̭grā̱maśva̭peśasa̱magnḙ rā̱timṷpasṛ̱janti̭ sū̱raya̭: |
a̱smāñca̱ tāṃśca̱ pra hi neṣi̱ vasya̱ ā bṛ̱had va̭dema vi̱dathḙ su̱vīrā̭: ||13||
11 gṛtsamada(āṅgirasaḥ śaunahotraḥ paścād) bhārgavaḥ śaunakaḥ| āprīsūktaṃ- (1 idhmaḥ samiddho'gnirvā, 2 narāśaṃsaḥ, 3 iḻaḥ, 4 barhiḥ, 5 devīrdvāraḥ, 6 uṣāsānaktā, 7 daivyo hotārau pracetasau, 8 tisro devyaḥsarasvatīḻābhāratyaḥ, 9 tvaṣṭā, 10 vanaspatiḥ, 11 svāhākṛtaya,) | triṣṭup, jagatī|
sami̭ddho a̱gnirnihi̭taḥ pṛthi̱vyāṃ pra̱tyaṅ viśvā̭ni̱ bhuva̭nānyasthāt |
hotā̭ pāva̱kaḥ pra̱diva̭: sume̱dhā de̱vo de̱vān ya̭jatva̱gnirarha̭n ||1||
narā̱śaṃsa̱: prati̱ dhāmā̭nya̱ñjan ti̱sro diva̱: prati̭ ma̱hnā sva̱rciḥ |
ghṛ̱ta̱pruṣā̱ mana̭sā ha̱vyamu̱ndan mū̱rdhanya̱jñasya̱ sama̭naktu de̱vān ||2||
ī̱ḻi̱to a̭gne̱ mana̭sā no̱ arha̭n de̱vān ya̭kṣi̱ mānṷṣā̱tpūrvo̭ a̱dya |
sa ā va̭ha ma̱rutā̱ṃ śardho̱ acyṷta̱mindra̭ṃ naro barhi̱ṣada̭ṃ yajadhvam ||3||
deva̭ barhi̱rvardha̭mānaṃ su̱vīra̭ṃ stī̱rṇaṃ rā̱ye su̱bhara̱ṃ vedya̱syām |
ghṛ̱tenā̱ktaṃ va̭savaḥ sīdate̱daṃ viśvḙ devā ādityā ya̱jñiyā̭saḥ ||4||
vi śra̭yantāmurvi̱yā hū̱yamā̭nā̱ dvāro̭ de̱vīḥ sṷprāya̱ṇā namo̭bhiḥ |
vyaca̭svatī̱rvi pra̭thantāmaju̱ryā varṇa̭ṃ punā̱nā ya̱śasa̭ṃ su̱vīra̭m ||5||
sā̱dhvapā̭ṃsi sa̱natā̭ na ukṣi̱te u̱ṣāsā̱naktā̭ va̱yyḙva raṇvi̱te |
tantṷṃ ta̱taṃ sa̱ṃvaya̭ntī samī̱cī ya̱jñasya̱ peśa̭: su̱dughe̱ paya̭svatī ||6||
daivyā̱ hotā̭rā pratha̱mā vi̱duṣṭa̭ra ṛ̱ju ya̭kṣata̱: samṛ̱cā va̱puṣṭa̭rā |
de̱vān yaja̭ntāvṛtu̱thā sama̭ñjato̱ nābhā̭ pṛthi̱vyā adhi̱ sānṷṣu tri̱ṣu ||7||
sara̭svatī sā̱dhaya̭ntī̱ dhiya̭ṃ na̱ iḻā̭ de̱vī bhāra̭tī vi̱śvatṷ̄rtiḥ |
ti̱sro de̱vīḥ sva̱dhayā̭ ba̱rhiredamacchi̭draṃ pāntu śara̱ṇaṃ ni̱ṣadya̭ ||8||
pi̱śaṅga̭rūpaḥ su̱bharo̭ vayo̱dhāḥ śru̱ṣṭī vī̱ro jā̭yate de̱vakā̭maḥ |
pra̱jāṃ tvaṣṭā̱ vi ṣya̭tu̱ nābhi̭ma̱sme athā̭ de̱vānā̱mapyḙtu̱ pātha̭: ||9||
vana̱spati̭ravasṛ̱jannupa̭ sthāda̱gnirha̱viḥ sṷ̄dayāti̱ pra dhī̱bhiḥ |
tridhā̱ sama̭ktaṃ nayatu prajā̱nan de̱vebhyo̱ daivya̭: śami̱topa̭ ha̱vyam ||10||
ghṛ̱taṃ mi̭mikṣe ghṛ̱tama̭sya̱ yoni̭rghṛ̱te śri̱to ghṛ̱tamva̭sya̱ dhāma̭ |
a̱nu̱ṣva̱dhamā va̭ha mā̱daya̭sva̱ svāhā̭kṛtaṃ vṛṣabha vakṣi ha̱vyam ||11||
9 somāhutirbhārgavaḥ| agniḥ| triṣṭup|
hu̱ve va̭: su̱dyotmā̭naṃ suvṛ̱ktiṃ vi̱śāma̱gnimati̭thiṃ supra̱yasa̭m |
mi̱tra i̭va̱ yo di̭dhi̱ṣāyyo̱ bhūd de̱va ādḙve̱ janḙ jā̱tavḙdāḥ ||1||
i̱maṃ vi̱dhanto̭ a̱pāṃ sa̱dhasthḙ dvi̱tāda̭dhu̱rbhṛga̭vo vi̱kṣvā̱3yoḥ |
e̱ṣa viśvā̭nya̱bhya̭stu̱ bhūmā̭ de̱vānā̭ma̱gnira̭ra̱tirjī̱rāśva̭: ||2||
a̱gniṃ de̱vāso̱ mānṷṣīṣu vi̱kṣu pri̱yaṃ dhṷ: kṣe̱ṣyanto̱ na mi̱tram |
sa dī̭dayaduśa̱tīrūrmyā̱ ā da̱kṣāyyo̱ yo dāsva̭te̱ dama̱ ā ||3||
a̱sya ra̱ṇvā svasyḙva pu̱ṣṭiḥ saṃdṛ̭ṣṭirasya hiyā̱nasya̱ dakṣo̭: |
vi yo bhari̭bhra̱doṣa̭dhīṣu ji̱hvāmatyo̱ na rathyo̭ dodhavīti̱ vārā̭n ||4||
ā yanme̱ abhva̭ṃ va̱nada̱: pana̭nto̱śigbhyo̱ nāmi̭mīta̱ varṇa̭m |
sa ci̱treṇa̭ cikite̱ raṃsṷ bhā̱sā jṷju̱rvā~ yo muhu̱rā yuvā̱ bhūt ||5||
ā yo vanā̭ tātṛṣā̱ṇo na bhāti̱ vārṇa pa̱thā rathyḙva svānīt |
kṛ̱ṣṇādhvā̱ tapṷ̄ ra̱ṇvaści̭keta̱ dyauri̭va̱ smaya̭māno̱ nabho̭bhiḥ ||6||
sa yo vyasthā̭da̱bhi dakṣa̭du̱rvīṃ pa̱śurnaiti̭ sva̱yurago̭pāḥ |
a̱gniḥ śo̱ciṣmā̭~ ata̱sānyu̱ṣṇan kṛ̱ṣṇavya̭thirasvadaya̱nna bhūma̭ ||7||
nū te̱ pūrva̱syāva̭so̱ adhī̭tau tṛ̱tīyḙ vi̱dathe̱ manma̭ śaṃsi |
a̱sme a̭gne sa̱ṃyadvī̭raṃ bṛ̱hanta̭ṃ kṣu̱manta̱ṃ vāja̭ṃ svapa̱tyaṃ ra̱yiṃ dā̭: ||8||
tvayā̱ yathā̭ gṛtsama̱dāso̭ agne̱ guhā̭ va̱nvanta̱ upa̭rā~ a̱bhi ṣyuḥ |
su̱vīrā̭so abhimāti̱ṣāha̱: smat sū̱ribhyo̭ gṛṇa̱te tad vayo̭ dhāḥ ||9||
8 somāhutirbhārgavaḥ| agniḥ| anuṣṭup|
hotā̭janiṣṭa̱ ceta̭naḥ pi̱tā pi̱tṛbhya̭ ū̱tayḙ |
pra̱yakṣa̱ñjenya̱ṃ vasṷ śa̱kema̭ vā̱jino̱ yama̭m ||1||
ā yasmi̭n tsa̱pta ra̱śmaya̭sta̱tā ya̱jñasya̭ ne̱tari̭ |
ma̱nu̱ṣvad daivya̭maṣṭa̱maṃ potā̱ viśva̱ṃ tadi̭nvati ||2||
da̱dha̱nve vā̱ yadī̱manu̱ voca̱d brahmā̭ṇi̱ veru̱ tat |
pari̱ viśvā̭ni̱ kāvyā̭ ne̱miśca̱krami̭vābhavat ||3||
sā̱kaṃ hi śuci̭nā̱ śuci̭: praśā̱stā kratu̱nāja̭ni |
vi̱dvā~ a̭sya vra̱tā dhru̱vā va̱yā i̱vānṷ rohate ||4||
tā a̭sya̱ varṇa̭mā̱yuvo̱ neṣṭṷ: sacanta dhe̱nava̭: |
ku̱vit ti̱sṛbhya̱ ā vara̱ṃ svasā̭ro̱ yā i̱daṃ ya̱yuḥ ||5||
yadī̭ mā̱turupa̱ svasā̭ ghṛ̱taṃ bhara̱ntyasthi̭ta |
tāsā̭madhva̱ryurāga̭tau̱ yavo̭ vṛ̱ṣṭīva̭ modate ||6||
svaḥ svāya̱ dhāya̭se kṛṇu̱tāmṛ̱tvigṛ̱tvija̭m |
stoma̭ṃ ya̱jñaṃ cādara̭ṃ va̱nemā̭ rari̱mā va̱yam ||7||
yathā̭ vi̱dvā~ ara̱ṃ kara̱d viśvḙbhyo yaja̱tebhya̭: |
a̱yama̭gne̱ tve api̱ yaṃ ya̱jñaṃ ca̭kṛ̱mā va̱yam ||8||
8 somāhutirbhārgavaḥ| agniḥ| gāyatrī|
i̱māṃ mḙ agne sa̱midha̭mi̱māmṷpa̱sada̭ṃ vaneḥ | i̱mā u̱ ṣu śrṷdhī̱ gira̭: ||1||
a̱yā tḙ agne vidhe̱morjo̭ napā̱daśva̭miṣṭe | e̱nā sū̱ktena̭ sujāta ||2||
taṃ tvā̭ gī̱rbhirgirva̭ṇasaṃ draviṇa̱syuṃ dra̭viṇodaḥ | sa̱pa̱ryema̭ sapa̱ryava̭: ||3||
sa bo̭dhi sū̱rirma̱ghavā̱ vasṷpate̱ vasṷdāvan | yu̱yo̱dhya1smad dveṣā̭ṃsi ||4||
sa no̭ vṛ̱ṣṭiṃ di̱vaspari̱ sa no̱ vāja̭mana̱rvāṇa̭m | sa na̭: saha̱sriṇī̱riṣa̭: ||5||
īḻā̭nāyāva̱syave̱ yavi̭ṣṭha dūta no gi̱rā | yaji̭ṣṭha hota̱rā ga̭hi ||6||
a̱ntarhya̭gna̱ īya̭se vi̱dvān janmo̱bhayā̭ kave | dū̱to janyḙva̱ mitrya̭: ||7||
sa vi̱dvā~ ā ca̭ piprayo̱ yakṣi̭ cikitva ānu̱ṣak | ā cā̱smin tsa̭tsi ba̱rhiṣi̭ ||8||
6 somāhutirbhārgavaḥ| agniḥ| gāyatrī|
śreṣṭha̭ṃ yaviṣṭha bhāra̱tā'gnḙ dyu̱manta̱mā bha̭ra | vaso̭ puru̱spṛha̭ṃ ra̱yim ||1||
mā no̱ arā̭tirīśata de̱vasya̱ martya̭sya ca | parṣi̱ tasyā̭ u̱ta dvi̱ṣaḥ ||2||
viśvā̭ u̱ta tvayā̭ va̱yaṃ dhārā̭ uda̱nyā̭ iva | ati̭ gāhemahi̱ dviṣa̭: ||3||
śuci̭: pāvaka̱ vandyo 'gnḙ bṛ̱had vi ro̭case | tvaṃ ghṛ̱tebhi̱rāhṷtaḥ ||4||
tvaṃ no̭ asi bhāra̱tā'gnḙ va̱śābhi̭ru̱kṣabhi̭: | a̱ṣṭāpa̭dībhi̱rāhṷtaḥ ||5||
drva̭nnaḥ sa̱rpirā̭sutiḥ pra̱tno hotā̱ varḙṇyaḥ | saha̭saspu̱tro adbhṷtaḥ ||6||
6 gṛtsamada (āṅgirasaḥ śaunahotraḥ paścād) bhārgavaḥ śaunakaḥ| agniḥ|gāyatrī, 6 anuṣṭup|
vā̱ja̱yanni̭va̱ nū rathā̱n yogā̭~ a̱gnerupa̭ stuhi | ya̱śasta̭masya mī̱ḻahuṣa̭: ||1||
yaḥ sṷnī̱tho da̭dā̱śuṣḙ 'ju̱ryo ja̱raya̭nna̱rim | cārṷpratīka̱ āhṷtaḥ ||2||
ya ṷ śri̱yā dame̱ṣvā do̱ṣoṣasi̭ praśa̱syatḙ | yasya̭ vra̱taṃ na mīya̭te ||3||
ā yaḥ sva1rṇa bhā̱nunā̭ ci̱tro vi̱bhātya̱rciṣā̭ | a̱ñjā̱no a̱jarai̭ra̱bhi ||4||
atri̱manṷ sva̱rājya̭ma̱gnimu̱kthāni̭ vāvṛdhuḥ | viśvā̱ adhi̱ śriyo̭ dadhe ||5||
a̱gnerindra̭sya̱ soma̭sya de̱vānā̭mū̱tibhi̭rva̱yam | ari̭ṣyantaḥ sacemahya̱bhi ṣyā̭ma pṛtanya̱taḥ ||6||
6 gṛtsamada (āṅgirasaḥ śaunahotraḥ paścād) bhārgavaḥ śaunakaḥ| agniḥ| triṣṭup|
ni hotā̭ hotṛ̱ṣada̭ne̱ vidā̭nastve̱ṣo dī̭di̱vā~ a̭sadat su̱dakṣa̭: |
ada̭bdhavratapramati̱rvasi̭ṣṭhaḥ sahasrambha̱raḥ śuci̭jihvo a̱gniḥ ||1||
tvaṃ dū̱tastvamṷ naḥ para̱spāstvaṃ vasya̱ ā vṛ̭ṣabha praṇe̱tā |
agnḙ to̱kasya̭ na̱stanḙ ta̱nūnā̱mapra̭yuccha̱n dīdya̭d bodhi go̱pāḥ ||2||
vi̱dhema̭ te para̱me janma̭nnagne vi̱dhema̱ stomai̱rava̭re sa̱dhasthḙ |
yasmā̱d yonḙru̱dāri̭thā̱ yaje̱ taṃ pra tve ha̱vīṃṣi̭ juhure̱ sami̭ddhe ||3||
agne̱ yaja̭sva ha̱viṣā̱ yajī̭yāñchru̱ṣṭī de̱ṣṇama̱bhi gṛ̭ṇīhi̱ rādha̭: |
tvaṃ hyasi̭ rayi̱patī̭ rayī̱ṇāṃ tvaṃ śu̱krasya̱ vaca̭so ma̱notā̭ ||4||
u̱bhaya̭ṃ te̱ na kṣī̭yate vasa̱vya̭ṃ di̱vedi̭ve̱ jāya̭mānasya dasma |
kṛ̱dhi kṣu̱manta̭ṃ jari̱tāra̭magne kṛ̱dhi pati̭ṃ svapa̱tyasya̭ rā̱yaḥ ||5||
sainānī̭kena suvi̱datro̭ a̱sme yaṣṭā̭ de̱vā~ āya̭jiṣṭhaḥ sva̱sti |
ada̭bdho go̱pā u̱ta na̭: para̱spā agnḙ dyu̱madu̱ta re̱vad di̭dīhi ||6||
6 gṛtsamada (āṅgirasaḥ śaunahotraḥ paścād) bhārgavaḥ śaunakaḥ| agniḥ| triṣṭup|
jo̱hūtro̭ a̱gniḥ pra̭tha̱maḥ pi̱teve̱ḻaspa̱de manṷṣā̱ yat sami̭ddhaḥ |
śriya̱ṃ vasā̭no a̱mṛto̱ vicḙtā marmṛ̱jenya̭: śrava̱sya1: sa vā̱jī ||1||
śrū̱yā a̱gniści̱trabhā̭nu̱rhava̭ṃ me̱ viśvā̭bhirgī̱rbhira̱mṛto̱ vicḙtāḥ |
śyā̱vā ratha̭ṃ vahato̱ rohi̭tā vo̱tāru̱ṣāha̭ cakre̱ vibhṛ̭traḥ ||2||
u̱ttā̱nāyā̭majanaya̱n tsūṣṷ̄ta̱ṃ bhuva̭da̱gniḥ pṷru̱peśā̭su̱ garbha̭: |
śiri̭ṇāyāṃ cida̱ktunā̱ maho̭bhi̱rapa̭rīvṛto vasati̱ pracḙtāḥ ||3||
jigha̭rmya̱gniṃ ha̱viṣā̭ ghṛ̱tena̭ pratikṣi̱yanta̱ṃ bhuva̭nāni̱ viśvā̭ |
pṛ̱thuṃ ti̭ra̱ścā vaya̭sā bṛ̱hanta̱ṃ vyaci̭ṣṭha̱mannai̭ rabha̱saṃ dṛśā̭nam ||4||
ā vi̱śvata̭: pra̱tyañca̭ṃ jigharmyara̱kṣasā̱ mana̭sā̱ tajjṷṣeta |
marya̭śrīḥ spṛha̱yadva̭rṇo a̱gnirnābhi̱mṛśḙ ta̱nvā̱3 jarbhṷrāṇaḥ ||5||
jñe̱yā bhā̱gaṃ sa̭hasā̱no varḙṇa̱ tvādṷ̄tāso manu̱vadva̭dema |
anṷ̄nama̱gniṃ ju̱hvā̭ vaca̱syā ma̭dhu̱pṛca̭ṃ dhana̱sā jo̭havīmi ||6||
21 gṛtsamada (āṅgirasaḥ śaunahotraḥ paścād) bhārgavaḥ śaunakaḥ| indraḥ| virāṭ sthānā, 21 triṣṭup|
śru̱dhī hava̭mindra̱ mā ri̭ṣaṇya̱: syāma̭ te dā̱vane̱ vasṷ̄nām |
i̱mā hi tvāmūrjo̭ va̱rdhaya̭nti vasū̱yava̱: sindha̭vo̱ na kṣara̭ntaḥ ||1||
sṛ̱jo ma̱hīri̭ndra̱ yā api̭nva̱: pari̭ṣṭhitā̱ ahi̭nā śūra pū̱rvīḥ |
ama̭rtyaṃ cid dā̱saṃ manya̭māna̱mavā̭bhinadu̱kthairvā̭vṛdhā̱naḥ ||2||
u̱ktheṣvinnu śṷ̄ra̱ yeṣṷ cā̱kan tstomḙṣvindra ru̱driyḙṣu ca |
tubhyede̱tā yāsṷ mandasā̱naḥ pra vā̱yavḙ sisrate̱ na śu̱bhrāḥ ||3||
śu̱bhraṃ nu te̱ śuṣma̭ṃ va̱rdhaya̭ntaḥ śu̱bhraṃ vajra̭ṃ bā̱hvordadhā̭nāḥ |
śu̱bhrastvami̭ndra vāvṛdhā̱no a̱sme dāsī̱rviśa̱: sūryḙṇa sahyāḥ ||4||
guhā̭ hi̱taṃ guhya̭ṃ gū̱ḻahama̱psvapī̭vṛtaṃ mā̱yina̭ṃ kṣi̱yanta̭m |
u̱to a̱po dyāṃ ta̭sta̱bhvāṃsa̱maha̱nnahi̭ṃ śūra vī̱ryḙṇa ||5||
stavā̱ nu ta̭ indra pū̱rvyā ma̱hānyu̱ta sta̭vāma̱ nūta̭nā kṛ̱tāni̭ |
stavā̱ vajra̭ṃ bā̱hvoru̱śanta̱ṃ stavā̱ harī̱ sūrya̭sya ke̱tū ||6||
harī̱ nu ta̭ indra vā̱jaya̭ntā ghṛta̱ścuta̭ṃ svā̱rama̭svārṣṭām |
vi sa̭ma̱nā bhūmi̭raprathi̱ṣṭā'ra̭ṃsta̱ parva̭taścit sari̱ṣyan ||7||
ni parva̭taḥ sā̱dyapra̭yuccha̱n tsaṃ mā̱tṛbhi̭rvāvaśā̱no a̭krān |
dū̱re pā̱re vāṇī̭ṃ va̱rdhaya̭nta̱ indrḙṣitāṃ dha̱mani̭ṃ papratha̱n ni ||8||
indro̭ ma̱hāṃ sindhṷmā̱śayā̭naṃ māyā̱vina̭ṃ vṛ̱trama̭sphura̱nniḥ |
arḙjetā̱ṃ roda̭sī bhiyā̱ne kani̭kradato̱ vṛṣṇo̭ asya̱ vajrā̭t ||9||
aro̭ravī̱d vṛṣṇo̭ asya̱ vajro 'mā̭nuṣa̱ṃ yanmānṷṣo ni̱jūrvā̭t |
ni mā̱yino̭ dāna̱vasya̭ mā̱yā apā̭dayat papi̱vān tsu̱tasya̭ ||10||
pibā̭pi̱bedi̭ndra śūra̱ soma̱ṃ manda̭ntu tvā ma̱ndina̭: su̱tāsa̭: |
pṛ̱ṇanta̭ste ku̱kṣī va̭rdhayantvi̱tthā su̱taḥ pau̱ra indra̭māva ||11||
tve i̱ndrāpya̭bhūma̱ viprā̱ dhiya̭ṃ vanema ṛta̱yā sapa̭ntaḥ |
a̱va̱syavo̭ dhīmahi̱ praśa̭stiṃ sa̱dyastḙ rā̱yo dā̱vanḙ syāma ||12||
syāma̱ te ta̭ indra̱ ye ta̭ ū̱tī a̭va̱syava̱ ūrja̭ṃ va̱rdhaya̭ntaḥ |
śu̱ṣminta̭ma̱ṃ yaṃ cā̱kanā̭ma devā̱'sme ra̱yiṃ rā̭si vī̱rava̭ntam ||13||
rāsi̱ kṣaya̱ṃ rāsi̭ mi̱trama̱sme rāsi̱ śardha̭ indra̱ mārṷtaṃ naḥ |
sa̱joṣa̭so̱ ye ca̭ mandasā̱nāḥ pra vā̱yava̭: pā̱ntyagra̭ṇītim ||14||
vyantvinnu yeṣṷ mandasā̱nastṛ̱pat soma̭ṃ pāhi dra̱hyadi̭ndra |
a̱smān tsu pṛ̱tsvā ta̭ru̱trā'va̭rdhayo̱ dyāṃ bṛ̱hadbhi̭ra̱rkaiḥ ||15||
bṛ̱hanta̱ innu ye tḙ tarutro̱kthebhi̭rvā su̱mnamā̱vivā̭sān |
stṛ̱ṇā̱nāso̭ ba̱rhiḥ pa̱styā̭va̱ttvotā̱ idi̭ndra̱ vāja̭magman ||16||
u̱greṣvinnu śṷ̄ra mandasā̱nastrika̭drukeṣu pāhi̱ soma̭mindra |
pra̱dodhṷva̱cchmaśrṷṣu prīṇā̱no yā̱hi hari̭bhyāṃ su̱tasya̭ pī̱tim ||17||
dhi̱ṣvā śava̭: śūra̱ yena̭ vṛ̱trama̱vābhi̭na̱d dānṷmaurṇavā̱bham |
apā̭vṛṇo̱rjyoti̱rāryā̭ya̱ ni sa̭vya̱taḥ sā̭di̱ dasyṷrindra ||18||
sanḙma̱ ye ta̭ ū̱tibhi̱stara̭nto̱ viśvā̱: spṛdha̱ āryḙṇa̱ dasyṷ̄n |
a̱smabhya̱ṃ tat tvā̱ṣṭraṃ vi̱śvarṷ̄pa̱mara̭ndhayaḥ sā̱khyasya̭ tri̱tāya̭ ||19||
a̱sya sṷvā̱nasya̭ ma̱ndina̭stri̱tasya̱ nyarbṷdaṃ vāvṛdhā̱no a̭staḥ |
ava̭rtaya̱t sūryo̱ na ca̱kraṃ bhi̱nad va̱lamindro̱ aṅgi̭rasvān ||20||
nū̱naṃ sā te̱ prati̱ vara̭ṃ jari̱tre dṷhī̱yadi̭ndra̱ dakṣi̭ṇā ma̱ghonī̭ |
śikṣā̭ sto̱tṛbhyo̱ māti̭ dha̱gbhago̭ no bṛ̱had va̭dema vi̱dathḙ su̱vīrā̭: ||
15 gṛtsamada (āṅgirasaḥ śaunahotraḥ paścād) bhārgavaḥ śaunakaḥ| indraḥ| triṣṭup|
yo jā̱ta e̱va pra̭tha̱mo mana̭svān de̱vo de̱vān kratṷnā pa̱ryabhṷ̄ṣat |
yasya̱ śuṣmā̱d roda̭sī̱ abhya̭setāṃ nṛ̱mṇasya̭ ma̱hnā sa ja̭nāsa̱ indra̭: ||1||
yaḥ pṛ̭thi̱vīṃ vyatha̭mānā̱madṛ̭ṃha̱d yaḥ parva̭tā̱n prakṷpitā̱~ ara̭mṇāt |
yo a̱ntari̭kṣaṃ vima̱me varī̭yo̱ yo dyāmasta̭bhnā̱t sa ja̭nāsa̱ indra̭: ||2||
yo ha̱tvāhi̱mari̭ṇāt sa̱pta sindhū̱n yo gā u̱dāja̭dapa̱dhā va̱lasya̭ |
yo aśma̭nora̱ntara̱gniṃ ja̱jāna̭ sa̱ṃvṛk sa̱matsu̱ sa ja̭nāsa̱ indra̭: ||3||
yene̱mā viśvā̱ cyava̭nā kṛ̱tāni̱ yo dāsa̱ṃ varṇa̱madha̭ra̱ṃ guhāka̭: |
śva̱ghnīva̱ yo ji̭gī̱vā~ la̱kṣamāda̭da̱ryaḥ pu̱ṣṭāni̱ sa ja̭nāsa̱ indra̭: ||4||
yaṃ smā̭ pṛ̱cchanti̱ kuha̱ seti̭ gho̱ramu̱temā̭hu̱rnaiṣo a̱stītyḙnam |
so a̱ryaḥ pu̱ṣṭīrvija̭ i̱vā mi̭nāti̱ śrada̭smai dhatta̱ sa ja̭nāsa̱ indra̭: ||5||
yo ra̱dhrasya̭ codi̱tā yaḥ kṛ̱śasya̱ yo bra̱hmaṇo̱ nādha̭mānasya kī̱reḥ |
yu̱ktagrā̭vṇo̱ yo'vi̱tā sṷśi̱praḥ su̱taso̭masya̱ sa ja̭nāsa̱ indra̭: ||6||
yasyāśvā̭saḥ pra̱diśi̱ yasya̱ gāvo̱ yasya̱ grāmā̱ yasya̱ viśve̱ rathā̭saḥ |
yaḥ sūrya̱ṃ ya u̱ṣasa̭ṃ ja̱jāna̱ yo a̱pāṃ ne̱tā sa ja̭nāsa̱ indra̭: ||7||
yaṃ kranda̭sī saṃya̱tī vi̱hvayḙte̱ pare'va̭ra u̱bhayā̭ a̱mitrā̭: |
sa̱mā̱naṃ ci̱d ratha̭mātasthi̱vāṃsā̱ nānā̭ havete̱ sa ja̭nāsa̱ indra̭: ||8||
yasmā̱nna ṛ̱te vi̱jaya̭nte̱ janā̭so̱ yaṃ yudhya̭mānā̱ ava̭se̱ hava̭nte |
yo viśva̭sya prati̱māna̭ṃ ba̱bhūva̱ yo a̭cyuta̱cyut sa ja̭nāsa̱ indra̭: ||9||
yaḥ śaśva̭to̱ mahyeno̱ dadhā̭nā̱nama̭nyamānā̱ñcharvā̭ ja̱ghāna̭ |
yaḥ śardha̭te̱ nānu̱dadā̭ti śṛ̱dhyāṃ yo dasyo̭rha̱ntā sa ja̭nāsa̱ indra̭: ||10||
yaḥ śamba̭ra̱ṃ parva̭teṣu kṣi̱yanta̭ṃ catvāri̱ṃśyāṃ śa̱radya̱nvavi̭ndat |
o̱jā̱yamā̭na̱ṃ yo ahi̭ṃ ja̱ghāna̱ dānu̱ṃ śayā̭na̱ṃ sa ja̭nāsa̱ indra̭: ||11||
yaḥ sa̱ptara̭śmirvṛṣa̱bhastuvi̭ṣmāna̱vāsṛ̭ja̱t sarta̭ve sa̱pta sindhṷ̄n |
yo raṷhi̱ṇamasphṷra̱d vajra̭bāhu̱rdyāmā̱roha̭nta̱ṃ sa ja̭nāsa̱ indra̭: ||12||
dyāvā̭ cidasmai pṛthi̱vī na̭mete̱ śuṣmā̭ccidasya̱ parva̭tā bhayante |
yaḥ so̭ma̱pā ni̭ci̱to vajra̭bāhu̱ryo vajra̭hasta̱: sa ja̭nāsa̱ indra̭: ||13||
yaḥ su̱nvanta̱mava̭ti̱ yaḥ paca̭nta̱ṃ yaḥ śaṃsa̭nta̱ṃ yaḥ śa̭śamā̱namū̱tī |
yasya̱ brahma̱ vardha̭na̱ṃ yasya̱ somo̱ yasye̱daṃ rādha̱: sa ja̭nāsa̱ indra̭: ||14||
yaḥ sṷnva̱te paca̭te du̱dhra ā ci̱d vāja̱ṃ darda̭rṣi̱ sa kilā̭si sa̱tyaḥ |
va̱yaṃ ta̭ indra vi̱śvaha̭ pri̱yāsa̭: su̱vīrā̭so vi̱datha̱mā va̭dema ||15||
13 gṛtsamada (āṅgirasaḥ śaunahotraḥ paścād) bhārgavaḥ śaunakaḥ| indraḥ| jagatī, 13 triṣṭup|
ṛ̱turjani̭trī̱ tasyā̭ a̱paspari̭ ma̱kṣū jā̱ta āvi̭śa̱d yāsu̱ vardha̭te |
tadā̭ha̱nā a̭bhavat pi̱pyuṣī̱ payo̱ṃ 'śoḥ pī̱yūṣa̭ṃ pratha̱maṃ tadu̱kthya̭m ||1
sa̱dhrīmā ya̭nti̱ pari̱ bibhra̭tī̱: payo̭ vi̱śvapsnyā̭ya̱ pra bha̭ranta̱ bhoja̭nam |
sa̱mā̱no adhvā̭ pra̱vatā̭manu̱ṣyade̱ yastākṛ̭ṇoḥ pratha̱maṃ sāsyu̱kthya̭: ||2
anveko̭ vadati̱ yad dadā̭ti̱ tad rū̱pā mi̱nantada̭pā̱ eka̭ īyate |
viśvā̱ eka̭sya vi̱nuda̭stitikṣate̱ yastākṛ̭ṇoḥ pratha̱maṃ sāsyu̱kthya̭: ||3
pra̱jābhya̭: pu̱ṣṭiṃ vi̱bhaja̭nta āsate ra̱yimi̭va pṛ̱ṣṭhaṃ pra̱bhava̭ntamāya̱te |
asi̭nva̱n daṃṣṭrai̭: pi̱tura̭tti̱ bhoja̭na̱ṃ yastākṛ̭ṇoḥ pratha̱maṃ sāsyu̱kthya̭: ||4
adhā̭kṛṇoḥ pṛthi̱vīṃ sa̱ṃdṛśḙ di̱ve yo dhaṷtī̱nāma̭hiha̱nnāri̭ṇak pa̱thaḥ |
taṃ tvā̱ stomḙbhiru̱dabhi̱rna vā̱jina̭ṃ de̱vaṃ de̱vā a̭jana̱n tsāsyu̱kthya̭: ||5
yo bhoja̭naṃ ca̱ daya̭se ca̱ vardha̭namā̱rdrādā śuṣka̱ṃ madhṷmad du̱dohi̭tha |
sa śḙva̱dhiṃ ni da̭dhiṣe vi̱vasva̭ti̱ viśva̱syaika̭ īśiṣe̱ sāsyu̱kthya̭: ||6
yaḥ pu̱ṣpiṇī̭śca pra̱sva̭śca̱ dharma̱ṇā 'dhi̱ dāne̱ vya1vanī̱radhā̭rayaḥ |
yaścāsa̭mā̱ aja̭no di̱dyuto̭ di̱va u̱rurū̱rvā~ a̱bhita̱: sāsyu̱kthya̭: ||7
yo nā̭rma̱raṃ sa̱hava̭su̱ṃ niha̭ntave pṛ̱kṣāya̭ ca dā̱savḙśāya̱ cāva̭haḥ |
ū̱rjaya̭ntyā̱ apa̭riviṣṭamā̱sya̭mu̱taivādya pṷrukṛ̱t sāsyu̱kthya̭: ||8
śa̱taṃ vā̱ yasya̱ daśa̭ sā̱kamādya̱ eka̭sya śru̱ṣṭau yaddha̭ co̱damāvi̭tha |
a̱ra̱jjau dasyū̱n tsamṷnabda̱bhīta̭ye suprā̱vyo̭ abhava̱: sāsyu̱kthya̭: ||9
viśvedanṷ rodha̱nā a̭sya̱ pauṃsya̭ṃ da̱dura̭smai dadhi̱re kṛ̱tnave̱ dhana̭m |
ṣaḻa̭stabhnā vi̱ṣṭira̱: pañca̭ sa̱ṃdṛśa̱: pari̭ pa̱ro a̭bhava̱: sāsyu̱kthya̭: ||10
su̱pra̱vā̱ca̱naṃ tava̭ vīra vī̱ryaṃ1 yadekḙna̱ kratṷnā vi̱ndase̱ vasṷ |
jā̱tūṣṭhi̭rasya̱ pra vaya̱: saha̭svato̱ yā ca̱kartha̱ sendra̱ viśvā̭syu̱kthya̭: ||11
ara̭maya̱: sara̭pasa̱starā̭ya̱ kaṃ tu̱rvīta̭ye ca va̱yyā̭ya ca sru̱tim |
nī̱cā santa̱muda̭nayaḥ parā̱vṛja̱ṃ prāndhaṃ śro̱ṇaṃ śra̱vaya̱n tsāsyu̱kthya̭: ||12
a̱smabhya̱ṃ tad va̭so dā̱nāya̱ rādha̱: sama̭rthayasva ba̱hu tḙ vasa̱vya̭m |
indra̱ yacci̱traṃ śra̭va̱syā anu̱ dyūn bṛ̱hadva̭dema vi̱dathḙ su̱vīrā̭: ||13
12 gṛtsamada (āṅgirasaḥ śaunahotraḥ paścād) bhārgavaḥ śaunakaḥ| indraḥ| triṣṭup|
adhva̭ryavo̱ bhara̱tendrā̭ya̱ soma̱māma̭trebhiḥ siñcatā̱ madya̱mandha̭: |
kā̱mī hi vī̱raḥ sada̭masya pī̱tiṃ ju̱hota̱ vṛṣṇe̱ tadide̱ṣa va̭ṣṭi ||1
adhva̭ryavo̱ yo a̱po va̭vri̱vāṃsa̭ṃ vṛ̱traṃ ja̱ghānā̱śanyḙva vṛ̱kṣam |
tasmā̭ e̱taṃ bha̭rata tadva̱śāya̭~ e̱ṣa indro̭ arhati pī̱tima̭sya ||2
adhva̭ryavo̱ yo dṛbhī̭kaṃ ja̱ghāna̱ yo gā u̱dāja̱dapa̱ hi va̱laṃ vaḥ |
tasmā̭ e̱tama̱ntari̭kṣe̱ na vāta̱mindra̱ṃ somai̱rorṇṷta̱ jūrna vastrai̭: ||3
adhva̭ryavo̱ ya ura̭ṇaṃ ja̱ghāna̱ nava̭ ca̱khvāṃsa̭ṃ nava̱tiṃ ca̭ bā̱hūn |
yo arbṷda̱mava̭ nī̱cā ba̭bā̱dhe tamindra̱ṃ soma̭sya bhṛ̱the hi̭nota ||4
adhva̭ryavo̱ yaḥ svaśna̭ṃ ja̱ghāna̱ yaḥ śuṣṇa̭ma̱śuṣa̱ṃ yo vya̭ṃsam |
yaḥ pipru̱ṃ namṷci̱ṃ yo rṷdhi̱krāṃ tasmā̱ indrā̱yāndha̭so juhota ||5
adhva̭ryavo̱ yaḥ śa̱taṃ śamba̭rasya̱ puro̭ bi̱bhedāśma̭neva pū̱rvīḥ |
yo va̱rcina̭: śa̱tamindra̭: sa̱hasra̭ma̱pāva̭pa̱d bhara̭tā̱ soma̭masmai ||6
adhva̭ryavo̱ yaḥ śa̱tamā sa̱hasra̱ṃ bhūmyā̭ u̱pasthe'va̭pajjagha̱nvān |
kutsa̭syā̱yora̭tithi̱gvasya̭ vī̱rān nyāvṛ̭ṇa̱g bhara̭tā̱ soma̭masmai ||7
adhva̭ryavo̱ yanna̭raḥ kā̱mayā̭dhve śru̱ṣṭī vaha̭nto naśathā̱ tadindrḙ |
gabha̭stipūtaṃ bharata śru̱tāyendrā̭ya̱ soma̭ṃ yajyavo juhota ||8
adhva̭ryava̱: karta̭nā śru̱ṣṭima̭smai̱ vane̱ nipṷ̄ta̱ṃ vana̱ unna̭yadhvam |
ju̱ṣā̱ṇo hastya̭ma̱bhi vā̭vaśe va̱ indrā̭ya̱ soma̭ṃ madi̱raṃ jṷhota ||9
adhva̭ryava̱: paya̱sodha̱ryathā̱ goḥ somḙbhirīṃ pṛṇatā bho̱jamindra̭m |
vedā̱hama̭sya̱ nibhṛ̭taṃ ma e̱tad ditsa̭nta̱ṃ bhūyo̭ yaja̱taści̭keta ||10
adhva̭ryavo̱ yo di̱vyasya̱ vasvo̱ yaḥ pārthi̭vasya̱ kṣamya̭sya̱ rājā̭ |
tamūrda̭ra̱ṃ na pṛ̭ṇatā̱ yave̱nendra̱ṃ somḙbhi̱stadapo̭ vo astu ||11
a̱smabhya̱ṃ tad va̭so dā̱nāya̱ rādha̱: sama̭rthayasva ba̱hu tḙ vasa̱vya̭m |
indra̱ yacci̱traṃ śra̭va̱syā anu̱ dyūnbṛ̱hadva̭dema vi̱dathḙ su̱vīrā̭: ||12
10 gṛtsamada (āṅgirasaḥ śaunahotraḥ paścād) bhārgavaḥ śaunakaḥ| indraḥ| triṣṭup|
pra ghā̱ nva̭sya maha̱to ma̱hāni̭ sa̱tyā sa̱tyasya̱ kara̭ṇāni vocam |
trika̭drukeṣvapibat su̱tasyā̱sya made̱ ahi̱mindro̭ jaghāna ||1||
a̱va̱ṃśe dyāma̭stabhāyad bṛ̱hanta̱mā roda̭sī apṛṇada̱ntari̭kṣam |
sa dhā̭rayat pṛthi̱vīṃ pa̱pratha̭cca̱ soma̭sya̱ tā mada̱ indra̭ścakāra ||2||
sadmḙva̱ prāco̱ vi mi̭māya̱ mānai̱rvajrḙṇa̱ khānya̭tṛṇanna̱dīnā̭m |
vṛthā̭sṛjat pa̱thibhi̭rdīrghayā̱thaiḥ soma̭sya̱ tā mada̱ indra̭ścakāra ||3||
sa pra̭vo̱ḻahṛn pa̭ri̱gatyā̭ da̱bhīte̱rviśva̭madhā̱gāyṷdhami̱ddhe a̱gnau |
saṃ gobhi̱raśvai̭rasṛja̱d rathḙbhi̱: soma̭sya̱ tā mada̱ indra̭ścakāra ||4||
sa ī̭ṃ ma̱hīṃ dhuni̱meto̭raramṇā̱t so a̭snā̱tṝna̭pārayat sva̱sti |
ta u̱tsnāya̭ ra̱yima̱bhi pra ta̭sthu̱: soma̭sya̱ tā mada̱ indra̭ścakāra ||5||
soda̭ñca̱ṃ sindhṷmariṇānmahi̱tvā vajre̱ṇāna̭ u̱ṣasa̱: saṃ pi̭peṣa |
a̱ja̱vaso̭ ja̱vinī̭bhirvivṛ̱ścan tsoma̭sya̱ tā mada̱ indra̭ścakāra ||6||
sa vi̱dvā~ a̭pago̱haṃ ka̱nīnā̭mā̱virbhava̱nnuda̭tiṣṭhat parā̱vṛk |
prati̭ śro̱ṇaḥ sthā̱dvya1naga̭caṣṭa̱ soma̭sya̱ tā mada̱ indra̭ścakāra ||7||
bhi̱nad va̱lamaṅgi̭robhirgṛṇā̱no vi parva̭tasya dṛṃhi̱tānyai̭rat |
ri̱ṇagrodhā̭ṃsi kṛ̱trimā̭ṇyeṣā̱ṃ soma̭sya̱ tā mada̱ indra̭ścakāra ||8||
svapnḙnā̱bhyupyā̱ cumṷri̱ṃ dhuni̭ṃ ca ja̱ghantha̱ dasyu̱ṃ pra da̱bhīti̭māvaḥ |
ra̱mbhī ci̱datra̭ vivide̱ hira̭ṇya̱ṃ soma̭sya̱ tā mada̱ indra̭ścakāra ||9||
nū̱naṃ sā te̱ prati̱ vara̭ṃ jari̱tre dṷhī̱yadi̭ndra̱ dakṣi̭ṇā ma̱ghonī̭ |
śikṣā̭ sto̱tṛbhyo̱ māti̭ dha̱gbhago̭ no bṛ̱had va̭dema vi̱dathḙ su̱vīrā̭: ||10||
9 gṛtsamada (āṅgirasaḥ śaunahotraḥ paścād) bhārgavaḥ śaunakaḥ| indraḥ| jagatī, 9 triṣṭup|
pra va̭: sa̱tāṃ jyeṣṭha̭tamāya suṣṭu̱tima̱gnāvi̭va samidhā̱ne ha̱virbha̭re |
indra̭maju̱ryaṃ ja̱raya̭ntamukṣi̱taṃ sa̱nād yuvā̭na̱mava̭se havāmahe ||1||
yasmā̱dindrā̭d bṛha̱taḥ kiṃ ca̱nemṛ̱te viśvā̭nyasmi̱n tsaṃbhṛ̱tādhi̭ vī̱ryā̭ |
ja̱ṭhare̱ soma̭ṃ ta̱nvī̱3 saho̱ maho̱ haste̱ vajra̱ṃ bhara̭ti śī̱rṣaṇi̱ kratṷm ||2||
na kṣo̱ṇībhyā̭ṃ pari̱bhvḙ ta indri̱yaṃ na sa̭mu̱draiḥ parva̭tairindra te̱ ratha̭: |
na te̱ vajra̱manva̭śnoti̱ kaśca̱na yadā̱śubhi̱: pata̭si̱ yoja̭nā pu̱ru ||3||
viśve̱ hya̭smai yaja̱tāya̭ dhṛ̱ṣṇave̱ kratu̱ṃ bhara̭nti vṛṣa̱bhāya̱ saśca̭te |
vṛṣā̭ yajasva ha̱viṣā̭ vi̱duṣṭa̭ra̱: pibḙndra̱ soma̭ṃ vṛṣa̱bheṇa̭ bhā̱nunā̭ ||4||
vṛṣṇa̱: kośa̭: pavate̱ madhva̭ ū̱rmirvṛ̭ṣa̱bhānnā̭ya vṛṣa̱bhāya̱ pāta̭ve |
vṛṣa̭ṇādhva̱ryū vṛ̭ṣa̱bhāso̱ adra̭yo̱ vṛṣa̭ṇa̱ṃ soma̭ṃ vṛṣa̱bhāya̭ suṣvati ||5||
vṛṣā̭ te̱ vajra̭ u̱ta te̱ vṛṣā̱ ratho̱ vṛṣa̭ṇā̱ harī̭ vṛṣa̱bhāṇyāyṷdhā |
vṛṣṇo̱ mada̭sya vṛṣabha̱ tvamī̭śiṣa̱ indra̱ soma̭sya vṛṣa̱bhasya̭ tṛpṇuhi ||6||
pra te̱ nāva̱ṃ na sama̭ne vaca̱syuva̱ṃ brahma̭ṇā yāmi̱ sava̭neṣu̱ dādhṛ̭ṣiḥ |
ku̱vinno̭ a̱sya vaca̭so ni̱bodhi̭ṣa̱dindra̱mutsa̱ṃ na vasṷnaḥ sicāmahe ||7||
pu̱rā sa̭mbā̱dhāda̱bhyā va̭vṛtsva no dhe̱nurna va̱tsaṃ yava̭sasya pi̱pyuṣī̭ |
sa̱kṛtsu tḙ suma̱tibhi̭: śatakrato̱ saṃ patnī̭bhi̱rna vṛṣa̭ṇo nasīmahi ||8||
nū̱naṃ sā te̱ prati̱ vara̭ṃ jari̱tre dṷhī̱yadi̭ndra̱ dakṣi̭ṇā ma̱ghonī̭ |
śikṣā̭ sto̱tṛbhyo̱ māti̭ dha̱gbhago̭ no bṛ̱had va̭dema vi̱dathḙ su̱vīrā̭: ||9||
9 gṛtsamada (āṅgirasaḥ śaunahotraḥ paścād) bhārgavaḥ śaunakaḥ| indraḥ| jagatī, 8-9 triṣṭup|
tada̭smai̱ navya̭maṅgira̱svada̭rcata̱ śuṣmā̱ yada̭sya pra̱tnatho̱dīra̭te |
viśvā̱ yad go̱trā saha̭sā̱ parī̭vṛtā̱ made̱ soma̭sya dṛṃhi̱tānyaira̭yat ||1||
sa bhṷ̄tu̱ yo ha̭ pratha̱māya̱ dhāya̭sa̱ ojo̱ mimā̭no mahi̱māna̱māti̭rat |
śūro̱ yo yu̱tsu ta̱nva̭ṃ pari̱vyata̭ śī̱rṣaṇi̱ dyāṃ ma̭hi̱nā pratya̭muñcata ||2||
adhā̭kṛṇoḥ pratha̱maṃ vī̱rya̭ṃ ma̱had yada̱syāgre̱ brahma̭ṇā̱ śuṣma̱maira̭yaḥ |
ra̱the̱ṣṭhena̱ harya̭śvena̱ vicyṷtā̱: pra jī̱raya̭: sisrate sa̱dhrya1kpṛtha̭k ||3||
adhā̱ yo viśvā̱ bhuva̭nā̱bhi ma̱jmanḙśāna̱kṛt prava̭yā a̱bhyava̭rdhata |
ād roda̭sī̱ jyoti̭ṣā̱ vahni̱rāta̭no̱t sīvya̱n tamā̭ṃsi̱ dudhi̭tā̱ sama̭vyayat ||4||
sa prā̱cīnā̱n parva̭tān dṛṃha̱doja̭sā 'dharā̱cīna̭makṛṇoda̱pāmapa̭: |
adhā̭rayat pṛthi̱vīṃ vi̱śvadhā̭yasa̱masta̭bhnānmā̱yayā̱ dyāma̭va̱srasa̭: ||5||
sāsmā̱ ara̭ṃ bā̱hubhyā̱ṃ yaṃ pi̱tākṛ̭ṇo̱dviśva̭smā̱dā ja̱nuṣo̱ veda̭sa̱spari̭ |
yenā̭ pṛthi̱vyāṃ ni krivi̭ṃ śa̱yadhyai̱ vajrḙṇa ha̱tvyavṛ̭ṇak tuvi̱ṣvaṇi̭: ||6||
a̱mā̱jūri̭va pi̱troḥ sacā̭ sa̱tī sa̭mā̱nādā sada̭sa̱stvāmi̭ye̱ bhaga̭m |
kṛ̱dhi pra̭ke̱tamupa̭ mā̱syā bha̭ra da̱ddhi bhā̱gaṃ ta̱nvo̱3 yena̭ mā̱maha̭: ||7||
bho̱jaṃ tvāmi̭ndra va̱yaṃ hṷvema da̱diṣṭvami̱ndrāpā̭ṃsi̱ vājā̭n |
a̱vi̱ḍḍhī̭ndra ci̱trayā̭ na ū̱tī kṛ̱dhi vṛ̭ṣannindra̱ vasya̭so naḥ ||8||
nū̱naṃ sā te̱ prati̱ vara̭ṃ jari̱tre dṷhī̱yadi̭ndra̱ dakṣi̭ṇā ma̱ghonī̭ |
śikṣā̭ sto̱tṛbhyo̱ māti̭ dha̱gbhago̭ no bṛ̱had va̭dema vi̱dathḙ su̱vīrā̭: ||9||
9 gṛtsamada (āṅgirasaḥ śaunahotraḥ paścād) bhārgavaḥ śaunakaḥ| indraḥ| triṣṭup|
prā̱tā ratho̱ navo̭ yoji̱ sasni̱ścatṷryugastrika̱śaḥ sa̱ptara̭śmiḥ |
daśā̭ritro manu̱ṣya̭: sva̱rṣāḥ sa i̱ṣṭibhi̭rma̱tibhī̱ raṃhyo̭ bhūt ||1||
sāsmā̱ ara̭ṃ pratha̱maṃ sa dvi̱tīya̭mu̱to tṛ̱tīya̱ṃ manṷṣa̱: sa hotā̭ |
a̱nyasyā̱ garbha̭ma̱nya ṷ̄ jananta̱ so a̱nyebhi̭: sacate̱ jenyo̱ vṛṣā̭ ||2||
harī̱ nu ka̱ṃ ratha̱ indra̭sya yojamā̱yai sū̱ktena̱ vaca̭sā̱ navḙna |
mo ṣu tvāmatra̭ ba̱havo̱ hi viprā̱ ni rī̭rama̱n yaja̭mānāso a̱nye ||3||
ā dvābhyā̱ṃ hari̭bhyāmindra yā̱hyā ca̱turbhi̱rā ṣa̱ḍbhirhū̱yamā̭naḥ |
āṣṭā̱bhirda̱śabhi̭: soma̱peya̭ma̱yaṃ su̱taḥ sṷmakha̱ mā mṛdha̭skaḥ ||4||
ā vi̭ṃśa̱tyā tri̱ṃśatā̭ yāhya̱rvāṅā ca̭tvāri̱ṃśatā̱ hari̭bhiryujā̱naḥ |
ā pa̭ñcā̱śatā̭ su̱rathḙbhiri̱ndrā '' ṣa̱ṣṭyā sa̭pta̱tyā so̭ma̱peya̭m ||5||
āśī̱tyā na̭va̱tyā yā̭hya̱rvāṅā śa̱tena̱ hari̭bhiru̱hyamā̭naḥ |
a̱yaṃ hi tḙ śu̱naho̭treṣu̱ soma̱ indra̭ tvā̱yā pari̭ṣikto̱ madā̭ya ||6||
mama̱ brahmḙndra yā̱hyacchā̱ viśvā̱ harī̭ dhu̱ri dhi̭ṣvā̱ ratha̭sya |
pu̱ru̱trā hi vi̱havyo̭ ba̱bhūthā̱smiñchṷ̄ra̱ sava̭ne mādayasva ||7||
na ma̱ indrḙṇa sa̱khyaṃ vi yo̭ṣada̱smabhya̭masya̱ dakṣi̭ṇā duhīta |
upa̱ jyeṣṭhe̱ varṷ̄the̱ gabha̭stau prā̱yeprā̭ye jigī̱vāṃsa̭: syāma ||8||
nū̱naṃ sā te̱ prati̱ vara̭ṃ jari̱tre dṷhī̱yadi̭ndra̱ dakṣi̭ṇā ma̱ghonī̭ |
śikṣā̭ sto̱tṛbhyo̱ māti̭ dha̱gbhago̭ no bṛ̱had va̭dema vi̱dathḙ su̱vīrā̭: ||9||
9 gṛtsamada (āṅgirasaḥ śaunahotraḥ paścād) bhārgavaḥ śaunakaḥ| indraḥ| triṣṭup|
apā̭yya̱syāndha̭so̱ madā̭ya̱ manī̭ṣiṇaḥ suvā̱nasya̱ praya̭saḥ |
yasmi̱nnindra̭: pra̱divi̭ vāvṛdhā̱na oko̭ da̱dhe bra̭hma̱ṇyanta̭śca̱ nara̭: ||1||
a̱sya ma̭ndā̱no madhvo̱ vajra̭ha̱sto 'hi̱mindro̭ arṇo̱vṛta̱ṃ vi vṛ̭ścat |
pra yad vayo̱ na svasa̭rā̱ṇyacchā̱ prayā̭ṃsi ca na̱dīnā̱ṃ cakra̭manta ||2||
sa māhi̭na̱ indro̱ arṇo̭ a̱pāṃ praira̭yadahi̱hācchā̭ samu̱dram |
aja̭naya̱t sūrya̭ṃ vi̱dadgā a̱ktunāhnā̭ṃ va̱yunā̭ni sādhat ||3||
so a̭pra̱tīni̱ mana̭ve pu̱rūṇīndro̭ dāśad dā̱śuṣe̱ hanti̭ vṛ̱tram |
sa̱dyo yo nṛbhyo̭ ata̱sāyyo̱ bhūtpa̭spṛdhā̱nebhya̱: sūrya̭sya sā̱tau ||4||
sa sṷnva̱ta indra̱: sūrya̱mā '' de̱vo ri̭ṇa̱ṅmartyā̭ya sta̱vān |
ā yad ra̱yiṃ gu̱hada̭vadyamasmai̱ bhara̱daṃśa̱ṃ naita̭śo daśa̱syan ||5||
sa ra̭ndhayatsa̱diva̱: sāra̭thaye̱ śuṣṇa̭ma̱śuṣa̱ṃ kuya̭va̱ṃ kutsā̭ya |
divo̭dāsāya nava̱tiṃ ca̱ navendra̱: puro̱ vyai̭ra̱cchamba̭rasya ||6||
e̱vā ta̭ indro̱catha̭mahema śrava̱syā na tmanā̭ vā̱jaya̭ntaḥ |
a̱śyāma̱ tat sāpta̭māśuṣā̱ṇā na̱namo̱ vadha̱radḙvasya pī̱yoḥ ||7||
e̱vā tḙ gṛtsama̱dāḥ śṷ̄ra̱ manmā̭va̱syavo̱ na va̱yunā̭ni takṣuḥ |
bra̱hma̱ṇyanta̭ indra te̱ navī̭ya̱ iṣa̱mūrja̭ṃ sukṣi̱tiṃ su̱mnama̭śyuḥ ||8||
nū̱naṃ sā te̱ prati̱ vara̭ṃ jari̱tre dṷhī̱yadi̭ndra̱ dakṣi̭ṇā ma̱ghonī̭ |
śikṣā̭ sto̱tṛbhyo̱ māti̭ dha̱gbhago̭ no bṛ̱had va̭dema vi̱dathḙ su̱vīrā̭: ||9||
9 gṛtsamada (āṅgirasaḥ śaunahotraḥ paścād) bhārgavaḥ śaunakaḥ| indraḥ| triṣṭup, 3 virāḍ rūpā|
va̱yaṃ te̱ vaya̭ indra vi̱ddhi ṣu ṇa̱: pra bha̭rāmahe vāja̱yurna ratha̭m |
vi̱pa̱nyavo̱ dīdhya̭to manī̱ṣā su̱mnamiya̭kṣanta̱stvāva̭to̱ nṝn ||1||
tvaṃ na̭ indra̱ tvābhi̭rū̱tī tvā̭ya̱to a̭bhiṣṭi̱pāsi̱ janā̭n |
tvami̱no dā̱śuṣo̭ varū̱tetthādhī̭ra̱bhi yo nakṣa̭ti tvā ||2||
sa no̱ yuvendro̭ jo̱hūtra̱: sakhā̭ śi̱vo na̱rāma̭stu pā̱tā |
yaḥ śaṃsa̭nta̱ṃ yaḥ śa̭śamā̱namū̱tī paca̭ntaṃ ca stu̱vanta̭ṃ ca pra̱ṇeṣa̭t ||3||
tamṷ stuṣa̱ indra̱ṃ taṃ gṛ̭ṇīṣe̱ yasmi̭npu̱rā vā̭vṛ̱dhuḥ śā̭śa̱duśca̭ |
sa vasva̱: kāma̭ṃ pīparadiyā̱no bra̭hmaṇya̱to nūta̭nasyā̱yoḥ ||4||
so aṅgi̭rasāmu̱cathā̭ juju̱ṣvān brahmā̭ tūto̱dindro̭ gā̱tumi̱ṣṇan |
mu̱ṣṇannu̱ṣasa̱: sūryḙṇa sta̱vānaśna̭sya cicchiśnathat pū̱rvyāṇi̭ ||5||
sa ha̭ śru̱ta indro̱ nāma̭ de̱va ū̱rdhvo bhṷva̱nmanṷṣe da̱smata̭maḥ |
ava̭ pri̱yama̭rśasā̱nasya̭ sā̱hvāñchiro̭ bharad dā̱sasya̭ sva̱dhāvā̭n ||6||
sa vṛ̭tra̱hendra̭: kṛ̱ṣṇayo̭nīḥ puraṃda̱ro dāsī̭rairaya̱dvi |
aja̭naya̱nmana̭ve̱ kṣāma̱paśca̭ sa̱trā śaṃsa̱ṃ yaja̭mānasya tūtot ||7||
tasmai̭ tava̱sya1manṷ dāyi sa̱trendrā̭ya de̱vebhi̱rarṇa̭sātau |
prati̱ yada̭sya̱ vajra̭ṃ bā̱hvordhurha̱tvī dasyū̱n pura̱ āya̭sī̱rni tā̭rīt ||8||
nū̱naṃ sā te̱ prati̱ vara̭ṃ jari̱tre dṷhī̱yadi̭ndra̱ dakṣi̭ṇā ma̱ghonī̭ |
śikṣā̭ sto̱tṛbhyo̱ māti̭ dha̱gbhago̭ no bṛ̱had va̭dema vi̱dathḙ su̱vīrā̭: ||9||
6 gṛtsamada (āṅgirasaḥ śaunahotraḥ paścād) bhārgavaḥ śaunakaḥ| indraḥ| jagatī, 6 triṣṭup|
vi̱śva̱jitḙ dhana̱jitḙ sva̱rjitḙ satrā̱jitḙ nṛ̱jita̭ urvarā̱jitḙ |
a̱śva̱jitḙ go̱jitḙ a̱bjitḙ bha̱rendrā̭ya̱ soma̭ṃ yaja̱tāya̭ harya̱tam ||1||
a̱bhi̱bhuvḙ'bhibha̱ṅgāya̭ vanva̱te 'ṣā̭ḻahāya̱ saha̭mānāya ve̱dhasḙ |
tu̱vi̱graye̱ vahna̭ye du̱ṣṭarī̭tave satrā̱sāhe̱ nama̱ indrā̭ya vocata ||2||
sa̱trā̱sā̱ho ja̭nabha̱kṣo ja̭naṃsa̱haścyava̭no yu̱dhmo anu̱ joṣa̭mukṣi̱taḥ |
vṛ̱ta̱ṃca̱yaḥ sahṷrirvi̱kṣvā̭ri̱ta indra̭sya voca̱ṃ pra kṛ̱tāni̭ vī̱ryā̭ ||3||
a̱nā̱nu̱do vṛ̭ṣa̱bho dodha̭to va̱dho ga̭mbhī̱ra ṛ̱ṣvo asa̭maṣṭakāvyaḥ |
ra̱dhra̱co̱daḥ śnatha̭no vīḻi̱taspṛ̱thurindra̭: suya̱jña u̱ṣasa̱: sva̭rjanat ||4||
ya̱jñena̭ gā̱tuma̱pturo̭ vividrire̱ dhiyo̭ hinvā̱nā u̱śijo̭ manī̱ṣiṇa̭: |
a̱bhi̱svarā̭ ni̱ṣadā̱ gā a̭va̱syava̱ indrḙ hinvā̱nā dravi̭ṇānyāśata ||5||
indra̱ śreṣṭhā̭ni̱ dravi̭ṇāni dhehi̱ citti̱ṃ dakṣa̭sya subhaga̱tvama̱sme |
poṣa̭ṃ rayī̱ṇāmari̭ṣṭiṃ ta̱nūnā̭ṃ svā̱dmāna̭ṃ vā̱caḥ sṷdina̱tvamahnā̭m ||6||
4 gṛtsamada (āṅgirasaḥ śaunahotraḥ paścād) bhārgavaḥ śaunakaḥ| indraḥ|1 aṣṭiḥ, 2-3 atiśakvarī, 4 aṣṭiḥ atiśakvarī vā|
trika̭drukeṣu mahi̱ṣo yavā̭śiraṃ tuvi̱śuṣma̭stṛ̱pat soma̭mapiba̱d viṣṇṷnā su̱taṃ yathāva̭śat |
sa ī̭ṃ mamāda̱ mahi̱ karma̱ karta̭ve ma̱hāmu̱ruṃ saina̭ṃ saścad de̱vo de̱vaṃ sa̱tyamindra̭ṃ sa̱tya indṷ: ||1||
adha̱ tviṣī̭mā~ a̱bhyoja̭sā̱ krivi̭ṃ yu̱dhābha̭va̱dā roda̭sī apṛṇadasya ma̱jmanā̱ pra vā̭vṛdhe |
adha̭ttā̱nyaṃ ja̱ṭhare̱ prema̭ricyata̱ saina̭ṃ saścad de̱vo de̱vaṃ sa̱tyamindra̭ṃ sa̱tya indṷ: ||2||
sā̱kaṃ jā̱taḥ kratṷnā sā̱kamoja̭sā vavakṣitha sā̱kaṃ vṛ̱ddho vī̱ryai̭: sāsa̱hirmṛdho̱ vica̭rṣaṇiḥ |
dātā̱ rādha̭: stuva̱te kāmya̱ṃ vasu̱ saina̭ṃ saścad de̱vo de̱vaṃ sa̱tyamindra̭ṃ sa̱tya indṷ: ||3||
tava̱ tyannarya̭ṃ nṛ̱to'pa̭ indra pratha̱maṃ pū̱rvyaṃ di̱vi pra̱vācya̭ṃ kṛ̱tam |
yad de̱vasya̱ śava̭sā̱ prāri̭ṇā̱ asṷṃ ri̱ṇanna̱paḥ |
bhuva̱d viśva̭ma̱bhyādḙva̱moja̭sā vi̱dādūrja̭ṃ śa̱takra̭turvi̱dādiṣa̭m ||4||
19 gṛtsamada (āṅgirasaḥ śaunahotraḥ paścād) bhārgavaḥ śaunakaḥ| bṛhaspatiḥ, 1, 5, 9, 11, 17, 19, brahmaṇaspatiḥ| jagatī, 15, 19 triṣṭup|
ga̱ṇānā̭ṃ tvā ga̱ṇapa̭tiṃ havāmahe ka̱viṃ ka̭vī̱nāmṷpa̱maśra̭vastamam |
jye̱ṣṭha̱rāja̱ṃ brahma̭ṇāṃ brahmaṇaspata̱ ā na̭: śṛ̱ṇvannū̱tibhi̭: sīda̱ sāda̭nam ||1||
de̱vāści̭t te asurya̱ pracḙtaso̱ bṛha̭spate ya̱jñiya̭ṃ bhā̱gamā̭naśuḥ |
u̱srā i̭va̱ sūryo̱ jyoti̭ṣā ma̱ho viśvḙṣā̱mijja̭ni̱tā brahma̭ṇāmasi ||2||
ā vi̱bādhyā̭ pari̱rāpa̱stamā̭ṃsi ca̱ jyoti̭ṣmanta̱ṃ ratha̭mṛ̱tasya̭ tiṣṭhasi |
bṛha̭spate bhī̱mama̭mitra̱dambha̭naṃ rakṣo̱haṇa̭ṃ gotra̱bhida̭ṃ sva̱rvida̭m ||3||
su̱nī̱tibhi̭rnayasi̱ trāya̭se̱ jana̱ṃ yastubhya̱ṃ dāśā̱nna tamaṃho̭ aśnavat |
bra̱hma̱dviṣa̱stapa̭no manyu̱mīra̭si̱ bṛha̭spate̱ mahi̱ tat tḙ mahitva̱nam ||4||
na tamaṃho̱ na dṷri̱taṃ kuta̭śca̱na nārā̭tayastitiru̱rna dva̭yā̱vina̭: |
viśvā̱ ida̭smād dhva̱raso̱ vi bā̭dhase̱ yaṃ sṷgo̱pā rakṣa̭si brahmaṇaspate ||5||
tvaṃ no̭ go̱pāḥ pa̭thi̱kṛd vi̭cakṣa̱ṇastava̭ vra̱tāya̭ ma̱tibhi̭rjarāmahe |
bṛha̭spate̱ yo no̭ a̱bhi hvaro̭ da̱dhe svā taṃ ma̭rmartu du̱cchunā̱ hara̭svatī ||6||
u̱ta vā̱ yo no̭ ma̱rcayā̱danā̭gaso 'rātī̱vā marta̭: sānu̱ko vṛka̭: |
bṛha̭spate̱ apa̱ taṃ va̭rtayā pa̱thaḥ su̱gaṃ no̭ a̱syai de̱vavī̭taye kṛdhi ||7||
trā̱tāra̭ṃ tvā ta̱nūnā̭ṃ havāma̱he 'va̭spartaradhiva̱ktāra̭masma̱yum |
bṛha̭spate deva̱nido̱ ni ba̭rhaya̱ mā du̱revā̱ utta̭raṃ su̱mnamunna̭śan ||8||
tvayā̭ va̱yaṃ su̱vṛdhā̭ brahmaṇaspate spā̱rhā vasṷ manu̱ṣyā da̭dīmahi |
yā no̭ dū̱re ta̱ḻito̱ yā arā̭tayo̱ 'bhi santi̭ ja̱mbhayā̱ tā a̭na̱pnasa̭: ||9||
tvayā̭ va̱yamṷtta̱maṃ dhī̭mahe̱ vayo̱ bṛha̭spate̱ papri̭ṇā̱ sasni̭nā yu̱jā |
mā no̭ du̱:śaṃso̭ abhidi̱psurī̭śata̱ pra su̱śaṃsā̭ ma̱tibhi̭stāriṣīmahi ||10||
a̱nā̱nu̱do vṛ̭ṣa̱bho jagmi̭rāha̱vaṃ niṣṭa̭ptā̱ śatru̱ṃ pṛta̭nāsu sāsa̱hiḥ |
asi̭ sa̱tya ṛ̭ṇa̱yā bra̭hmaṇaspata u̱grasya̭ cid dami̱tā vī̭ḻuha̱rṣiṇa̭: ||11||
adḙvena̱ mana̭sā̱ yo ri̭ṣa̱ṇyati̭ śā̱sāmu̱gro manya̭māno̱ jighā̭ṃsati |
bṛha̭spate̱ mā praṇa̱k tasya̭ no va̱dho ni ka̭rma ma̱nyuṃ du̱reva̭sya̱ śardha̭taḥ ||12||
bharḙṣu̱ havyo̱ nama̭sopa̱sadyo̱ gantā̱ vājḙṣu̱ sani̭tā̱ dhana̭ṃdhanam |
viśvā̱ ida̱ryo a̭bhidi̱psvo̱3 mṛdho̱ bṛha̱spati̱rvi va̭varhā̱ rathā̭~ iva ||13||
teji̭ṣṭhayā tapa̱nī ra̱kṣasa̭stapa̱ ye tvā̭ ni̱de da̭dhi̱re dṛ̱ṣṭavī̭ryam |
ā̱vistat kṛ̭ṣva̱ yadasa̭t ta u̱kthyaṃ1bṛha̭spate̱ vi pa̭ri̱rāpo̭ ardaya ||14||
bṛha̭spate̱ ati̱ yada̱ryo arhā̭d dyu̱madvi̱bhāti̱ kratṷma̱jjanḙṣu |
yad dī̱daya̱cchava̭sa ṛtaprajāta̱ tada̱smāsu̱ dravi̭ṇaṃ dhehi ci̱tram ||15||
mā na̭: ste̱nebhyo̱ ye a̱bhi dru̱haspa̱de ni̭rā̱miṇo̭ ri̱pavo'nnḙṣu jāgṛ̱dhuḥ |
ā de̱vānā̱moha̭te̱ vi vrayo̭ hṛ̱di bṛha̭spate̱ na pa̱raḥ sāmno̭ viduḥ ||16||
viśvḙbhyo̱ hi tvā̱ bhuva̭nebhya̱spari̱ tvaṣṭāja̭na̱t sāmna̭:sāmnaḥ ka̱viḥ |
sa ṛ̭ṇa̱cidṛ̭ṇa̱yā brahma̭ṇa̱spati̭rdru̱ho ha̱ntā ma̱ha ṛ̱tasya̭ dha̱rtari̭ ||17||
tava̭ śri̱ye vya̭jihīta̱ parva̭to̱ gavā̭ṃ go̱tramu̱dasṛ̭jo̱ yada̭ṅgiraḥ |
indrḙṇa yu̱jā tama̭sā̱ parī̭vṛta̱ṃ bṛha̭spate̱ nira̱pāmaṷbjo arṇa̱vam ||18||
brahma̭ṇaspate̱ tvama̱sya ya̱ntā sū̱ktasya̭ bodhi̱ tana̭yaṃ ca jinva |
viśva̱ṃ tadbha̱draṃ yadava̭nti de̱vā bṛ̱had va̭dema vi̱dathḙ su̱vīrā̭: ||19||
16 gṛtsamada (āṅgirasaḥ śaunahotraḥ paścād) bhārgavaḥ śaunakaḥ| brahmaṇaspatiḥ, 1, 10 bṛhaspatiḥ, 12 indrābrahmaṇaspatī| jagatī, 12-16 triṣṭup|
semāma̭viḍḍhi̱ prabhṛ̭ti̱ṃ ya īśi̭ṣe̱ 'yā vi̭dhema̱ nava̭yā ma̱hā gi̱rā |
yathā̭ no mī̱ḍhvān tstava̭te̱ sakhā̱ tava̱ bṛha̭spate̱ sīṣa̭dha̱: sota no̭ ma̱tim ||1||
yo nantvā̱nyana̭ma̱nnyoja̭so̱tāda̭rdarma̱nyunā̱ śamba̭rāṇi̱ vi |
prācyā̭vaya̱dacyṷtā̱ brahma̭ṇa̱spati̱rā cāvi̭śa̱d vasṷmanta̱ṃ vi parva̭tam ||2||
tad de̱vānā̭ṃ de̱vata̭māya̱ kartva̱maśra̭thnan dṛ̱ḻahāvra̭danta vīḻi̱tā |
udgā ā̭ja̱dabhi̭na̱d brahma̭ṇā va̱lamagṷ̄ha̱ttamo̱ vya̭cakṣaya̱t sva̭: ||3||
aśmā̭syamava̱taṃ brahma̭ṇa̱spati̱rmadhṷdhārama̱bhi yamoja̱sātṛ̭ṇat |
tame̱va viśvḙ papire sva̱rdṛśo̭ ba̱hu sā̱kaṃ si̭sicu̱rutsa̭mu̱driṇa̭m ||4||
sanā̱ tā kā ci̱d bhuva̭nā̱ bhavī̭tvā mā̱dbhiḥ śa̱radbhi̱rduro̭ varanta vaḥ |
aya̭tantā carato a̱nyada̭nya̱did yā ca̱kāra̭ va̱yunā̱ brahma̭ṇa̱spati̭: ||5||
a̱bhi̱nakṣa̭nto a̱bhi ye tamā̭na̱śurni̱dhiṃ pa̭ṇī̱nāṃ pa̭ra̱maṃ guhā̭ hi̱tam |
te vi̱dvāṃsa̭: prati̱cakṣyānṛ̭tā̱ puna̱ryata̭ u̱ āya̱n tadudī̭yurā̱viśa̭m ||6||
ṛ̱tāvā̭naḥ prati̱cakṣyānṛ̭tā̱ puna̱rāta̱ ā ta̭sthuḥ ka̱vayo̭ ma̱haspa̱thaḥ |
te bā̱hubhyā̭ṃ dhami̱tama̱gnimaśma̭ni̱ naki̱: ṣo a̱styara̭ṇo ja̱hurhi tam ||7||
ṛ̱tajyḙna kṣi̱preṇa̱ brahma̭ṇa̱spati̱ryatra̱ vaṣṭi̱ pra tada̭śnoti̱ dhanva̭nā |
tasya̭ sā̱dhvīriṣa̭vo̱ yābhi̱rasya̭ti nṛ̱cakṣa̭so dṛ̱śaye̱ karṇa̭yonayaḥ ||8||
sa sa̭ṃna̱yaḥ sa vi̭na̱yaḥ pu̱rohi̭ta̱: sa suṣṭṷta̱: sa yu̱dhi brahma̭ṇa̱spati̭: |
cā̱kṣmo yad vāja̱ṃ bhara̭te ma̱tī dhanā ''dit sūrya̭stapati tapya̱turvṛthā̭ ||9||
vi̱bhu pra̱bhu pra̭tha̱maṃ me̱hanā̭vato̱ bṛha̱spatḙ: suvi̱datrā̭ṇi̱ rādhyā̭ |
i̱mā sā̱tāni̭ ve̱nyasya̭ vā̱jino̱ yena̱ janā̭ u̱bhayḙ bhuñja̱te viśa̭: ||10||
yo'va̭re vṛ̱janḙ vi̱śvathā̭ vi̱bhurma̱hāmṷ ra̱ṇvaḥ śava̭sā va̱vakṣi̭tha |
sa de̱vo de̱vān prati̭ paprathe pṛ̱thu viśvedu̱ tā pa̭ri̱bhūrbrahma̭ṇa̱spati̭: ||11||
viśva̭ṃ sa̱tyaṃ ma̭ghavānā yu̱voridāpa̭śca̱na pra mi̭nanti vra̱taṃ vā̭m |
acchḙndrābrahmaṇaspatī ha̱virno 'nna̱ṃ yujḙva vā̱jinā̭ jigātam ||12||
u̱tāśi̭ṣṭhā̱ anṷ śṛṇvanti̱ vahna̭yaḥ sa̱bheyo̱ vipro̭ bharate ma̱tī dhanā̭ |
vī̱ḻu̱dveṣā̱ anu̱ vaśa̭ ṛ̱ṇamā̭da̱diḥ sa ha̭ vā̱jī sa̭mi̱the brahma̭ṇa̱spati̭: ||13||
brahma̭ṇa̱spatḙrabhavad yathāva̱śaṃ sa̱tyo ma̱nyurmahi̱ karmā̭ kariṣya̱taḥ |
yo gā u̱dāja̱t sa di̱ve vi cā̭bhajan ma̱hīva̭ rī̱tiḥ śava̭sāsara̱t pṛtha̭k ||14||
brahma̭ṇaspate su̱yama̭sya vi̱śvahā̭ rā̱yaḥ syā̭ma ra̱thyo̱3 vaya̭svataḥ |
vī̱reṣṷ vī̱rā~ upa̭ pṛṅdhi na̱stvaṃ yadīśā̭no̱ brahma̭ṇā̱ veṣi̭ me̱ hava̭m ||15||
brahma̭ṇaspate̱ tvama̱sya ya̱ntā sū̱ktasya̭ bodhi̱ tana̭yaṃ ca jinva |
viśva̱ṃ tad bha̱draṃ yadava̭nti de̱vā bṛ̱had va̭dema vi̱dathḙ su̱vīrā̭: ||16||
5 gṛtsamada (āṅgirasaḥ śaunahotraḥ paścād) bhārgavaḥ śaunakaḥ| brahmaṇaspatiḥ| jagatī|
indhā̭no a̱gniṃ va̭navad vanuṣya̱taḥ kṛ̱tabra̭hmā śūśuvad rā̱taha̭vya̱ it |
jā̱tena̭ jā̱tamati̱ sa pra sa̭rsṛte̱ yaṃya̱ṃ yuja̭ṃ kṛṇu̱te brahma̭ṇa̱spati̭: ||1||
vī̱rebhi̭rvī̱rān va̭navad vanuṣya̱to gobhī̭ ra̱yiṃ pa̭pratha̱d bodha̭ti̱ tmanā̭ |
to̱kaṃ ca̱ tasya̱ tana̭yaṃ ca vardhate̱ yaṃya̱ṃ yuja̭ṃ kṛṇu̱te brahma̭ṇa̱spati̭: ||2||
sindhu̱rna kṣoda̱: śimī̭vā~ ṛghāya̱to vṛṣḙva̱ vadhrī̭~ra̱bhi va̱ṣṭyoja̭sā |
a̱gneri̭va̱ prasi̭ti̱rnāha̱ varta̭ve̱ yaṃya̱ṃ yuja̭ṃ kṛṇu̱te brahma̭ṇa̱spati̭: ||3||
tasmā̭ arṣanti di̱vyā a̭sa̱ścata̱: sa satva̭bhiḥ pratha̱mo goṣṷ gacchati |
ani̭bhṛṣṭataviṣirha̱ntyoja̭sā̱ yaṃya̱ṃ yuja̭ṃ kṛṇu̱te brahma̭ṇa̱spati̭: ||4||
tasmā̱ id viśvḙ dhunayanta̱ sindha̱vo 'cchi̭drā̱ śarma̭ dadhire pu̱rūṇi̭ |
de̱vānā̭ṃ su̱mne su̱bhaga̱: sa ḙdhate̱ yaṃya̱ṃ yuja̭ṃ kṛṇu̱te brahma̭ṇa̱spati̭: ||5||
4 gṛtsamada (āṅgirasaḥ śaunahotraḥ paścād) bhārgavaḥ śaunakaḥ| brahmaṇaspatiḥ| jagatī|
ṛ̱juricchaṃso̭ vanavad vanuṣya̱to dḙva̱yannidadḙvayantama̱bhya̭sat |
su̱prā̱vīrid va̭navat pṛ̱tsu du̱ṣṭara̱ṃ yajvedaya̭jyo̱rvi bha̭jāti̱ bhoja̭nam ||1||
yaja̭sva vīra̱ pra vi̭hi manāya̱to bha̱draṃ mana̭: kṛṇuṣva vṛtra̱tūryḙ |
ha̱viṣkṛ̭ṇuṣva su̱bhago̱ yathāsa̭si̱ brahma̭ṇa̱spate̱rava̱ ā vṛ̭ṇīmahe ||2||
sa ijjanḙna̱ sa vi̱śā sa janma̭nā̱ sa pu̱trairvāja̭ṃ bharate̱ dhanā̱ nṛbhi̭: |
de̱vānā̱ṃ yaḥ pi̱tara̭mā̱vivā̭sati śra̱ddhāma̭nā ha̱viṣā̱ brahma̭ṇa̱spati̭m ||3||
yo a̭smai ha̱vyairghṛ̱tava̭dbhi̱ravi̭dha̱t pra taṃ prā̱cā na̭yati̱ brahma̭ṇa̱spati̭: |
u̱ru̱ṣyatī̱maṃha̭so̱ rakṣa̭tī ri̱ṣo̱ṃ3 'hości̭dasmā uru̱cakri̱radbhṷtaḥ ||4||
17 kūrmo gārtsamado, gṛtsamado vā| ādityāḥ | triṣṭup|
i̱mā gira̭ ādi̱tyebhyo̭ ghṛ̱tasnṷ̄: sa̱nād rāja̭bhyo ju̱hvā̭ juhomi |
śṛ̱ṇotṷ mi̱tro a̭rya̱mā bhago̭ nastuvijā̱to varṷṇo̱ dakṣo̱ aṃśa̭: ||1||
i̱maṃ stoma̱ṃ sakra̭tavo me a̱dya mi̱tro a̭rya̱mā varṷṇo juṣanta |
ā̱di̱tyāsa̱: śuca̭yo̱ dhāra̭pūtā̱ avṛ̭jinā anava̱dyā ari̭ṣṭāḥ ||2||
ta ā̭di̱tyāsa̭ u̱ravo̭ gabhī̱rā ada̭bdhāso̱ dipsa̭nto bhūrya̱kṣāḥ |
a̱ntaḥ pa̭śyanti vṛji̱nota sā̱dhu sarva̱ṃ rāja̭bhyaḥ para̱mā ci̱danti̭ ||3||
dhā̱raya̭nta ādi̱tyāso̱ jaga̱t sthā de̱vā viśva̭sya̱ bhuva̭nasya go̱pāḥ |
dī̱rghādhi̭yo̱ rakṣa̭māṇā asu̱rya̭mṛ̱tāvā̭na̱ścaya̭mānā ṛ̱ṇāni̭ ||4||
vi̱dyāmā̭dityā̱ ava̭so vo a̱sya yada̭ryaman bha̱ya ā ci̭nmayo̱bhu |
yu̱ṣmāka̭ṃ mitrāvaruṇā̱ praṇī̭tau̱ pari̱ śvabhrḙva duri̱tāni̭ vṛjyām ||5||
su̱go hi vo̭ aryamanmitra̱ panthā̭ anṛkṣa̱ro va̭ruṇa sā̱dhurasti̭ |
tenā̭dityā̱ adhi̭ vocatā no̱ yaccha̭tā no duṣpari̱hantu̱ śarma̭ ||6||
pipa̭rtu no̱ adi̭tī̱ rāja̭pu̱trā 'ti̱ dveṣā̭ṃsyarya̱mā su̱gebhi̭: |
bṛ̱hanmi̱trasya̱ varṷṇasya̱ śarmopa̭ syāma puru̱vīrā̱ ari̭ṣṭāḥ ||7||
ti̱sro bhūmī̭rdhāraya̱n trī~ru̱ta dyūn trīṇi̭ vra̱tā vi̱dathḙ a̱ntarḙṣām |
ṛ̱tenā̭dityā̱ mahi̭ vo mahi̱tvaṃ tada̭ryaman varuṇa mitra̱ cārṷ ||8||
trī ro̭ca̱nā di̱vyā dhā̭rayanta hira̱ṇyayā̱: śuca̭yo̱ dhāra̭pūtāḥ |
asva̭pnajo animi̱ṣā ada̭bdhā uru̱śaṃsā̭ ṛ̱jave̱ martyā̭ya ||9||
tvaṃ viśvḙṣāṃ varuṇāsi̱ rājā̱ ye ca̭ de̱vā a̭sura̱ ye ca̱ martā̭: |
śa̱taṃ no̭ rāsva śa̱rado̭ vi̱cakṣe̱ 'śyāmāyṷ̄ṃṣi̱ sudhi̭tāni̱ pūrvā̭ ||10||
na da̭kṣi̱ṇā vi ci̭kite̱ na sa̱vyā na prā̱cīna̭mādityā̱ nota pa̱ścā |
pā̱kyā̭ cid vasavo dhī̱ryā̭ cid yu̱ṣmānī̭to̱ abha̭ya̱ṃ jyoti̭raśyām ||11||
yo rāja̭bhya ṛta̱nibhyo̭ da̱dāśa̱ yaṃ va̱rdhaya̭nti pu̱ṣṭaya̭śca̱ nityā̭: |
sa re̱vān yā̭ti pratha̱mo rathḙna vasu̱dāvā̭ vi̱dathḙṣu praśa̱staḥ ||12||
śuci̭ra̱paḥ sū̱yava̭sā̱ ada̭bdha̱ upa̭ kṣeti vṛ̱ddhava̭yāḥ su̱vīra̭: |
naki̱ṣṭaṃ ghna̱ntyanti̭to̱ na dū̱rād ya ā̭di̱tyānā̱ṃ bhava̭ti̱ praṇī̭tau ||13||
adi̭te̱ mitra̱ varṷṇo̱ta mṛ̭ḻa̱ yadvo̭ va̱yaṃ ca̭kṛ̱mā kacci̱dāga̭: |
u̱rva̭śyā̱mabha̭ya̱ṃ jyoti̭rindra̱ mā no̭ dī̱rghā a̱bhi na̭śa̱ntami̭srāḥ ||14||
u̱bhe a̭smai pīpayataḥ samī̱cī di̱vo vṛ̱ṣṭiṃ su̱bhago̱ nāma̱ puṣya̭n |
u̱bhā kṣayā̭vā̱jaya̭n yāti pṛ̱tsūbhāvardhaṷ bhavataḥ sā̱dhū a̭smai ||15||
yā vo̭ mā̱yā a̭bhi̱druhḙ yajatrā̱: pāśā̭ ādityā ri̱pave̱ vicṛ̭ttāḥ |
a̱śvīva̱ tā~ ati̭ yeṣa̱ṃ rathe̱nāri̭ṣṭā u̱rāvā śarma̭ntsyāma ||16||
māhaṃ ma̱ghono̭ varuṇa pri̱yasya̭ bhūri̱dāvna̱ ā vi̭da̱ṃ śūna̭mā̱peḥ |
mā rā̱yo rā̭jant tsu̱yamā̱dava̭ sthāṃ bṛ̱had va̭dema vi̱dathḙ su̱vīrā̭: ||17||
11 kūrmo gārtsamado, gṛtsamado vā| varuṇaḥ (10 duḥsvapnanāśinīḥ)| triṣṭup|
i̱daṃ ka̱verā̭di̱tyasya̭ sva̱rājo̱ viśvā̭ni̱ sāntya̱bhya̭stu ma̱hnā |
ati̱ yo ma̱ndro ya̱jathā̭ya de̱vaḥ sṷkī̱rtiṃ bhi̭kṣe̱ varṷṇasya̱ bhūrḙ: ||1||
tava̭ vra̱te su̱bhagā̭saḥ syāma svā̱dhyo̭ varuṇa tuṣṭu̱vāṃsa̭: |
u̱pāya̭na u̱ṣasā̱ṃ goma̭tīnāma̱gnayo̱ na jara̭māṇā̱ anu̱ dyūn ||2||
tava̭ syāma puru̱vīra̭sya̱ śarma̭nnuru̱śaṃsa̭sya varuṇa praṇetaḥ |
yū̱yaṃ na̭: putrā aditeradabdhā a̱bhi kṣa̭madhva̱ṃ yujyā̭ya devāḥ ||3||
pra sī̭mādi̱tyo a̭sṛjadvidha̱rtā~ ṛ̱taṃ sindha̭vo̱ varṷṇasya yanti |
na śrā̭myanti̱ na vi mṷcantye̱te vayo̱ na pa̭ptū raghu̱yā pari̭jman ||4||
vi macchra̭thāya raśa̱nāmi̱vāga̭ ṛ̱dhyāma̭ te varuṇa̱ khāmṛ̱tasya̭ |
mā tantṷśchedi̱ vaya̭to̱ dhiya̭ṃ me̱ mā mātrā̭ śārya̱pasa̭: pu̱ra ṛ̱toḥ ||5||
apo̱ su mya̭kṣa varuṇa bhi̱yasa̱ṃ matsamrā̱ḻṛtā̱vo'nṷ mā gṛbhāya |
dāmḙva va̱tsād vi mṷmu̱gdhyaṃho̭ na̱hi tvadā̱re ni̱miṣa̭śca̱neśḙ ||6||
mā no̭ va̱dhairva̭ruṇa̱ ye ta̭ i̱ṣṭāvena̭: kṛ̱ṇvanta̭masura bhrī̱ṇanti̭ |
mā jyoti̭ṣaḥ pravasa̱thāni̭ ganma̱ vi ṣū mṛdha̭: śiśratho jī̱vasḙ naḥ ||7||
nama̭: pu̱rā tḙ varuṇo̱ta nū̱namu̱tāpa̱raṃ tṷvijāta bravāma |
tve hi ka̱ṃ parva̭te̱ na śri̱tānyapra̭cyutāni dūḻabha vra̱tāni̭ ||8||
para̭ ṛ̱ṇā sā̭vī̱radha̱ matkṛ̭tāni̱ māhaṃ rā̭janna̱nyakṛ̭tena bhojam |
avyṷṣṭā̱ innu bhūya̭sīru̱ṣāsa̱ ā no̭ jī̱vān va̭ruṇa̱ tāsṷ śādhi ||9||
yo mḙ rāja̱n yujyo̭ vā̱ sakhā̭ vā̱ svapnḙ bha̱yaṃ bhī̱rave̱ mahya̱māha̭ |
ste̱no vā̱ yo dipsa̭ti no̱ vṛko̭ vā̱ tvaṃ tasmā̭d varuṇa pāhya̱smān ||10||
māhaṃ ma̱ghono̭ varuṇa pri̱yasya̭ bhūri̱dāvna̱ ā vi̭da̱ṃ śūna̭mā̱peḥ |
mā rā̱yo rā̭jan tsu̱yamā̱dava̭ sthāṃ bṛ̱had va̭dema vi̱dathḙ su̱vīrā̭: ||11||
7 kūrmo gārtsamado, gṛtsamado vā| viśvedevāḥ| triṣṭup|
dhṛta̭vratā̱ ādi̭tyā̱ iṣi̭rā ā̱re mat ka̭rta raha̱sūri̱vāga̭: |
śṛ̱ṇva̱to vo̱ varṷṇa̱ mitra̱ devā̭ bha̱drasya̭ vi̱dvā~ ava̭se huve vaḥ ||1||
yū̱yaṃ dḙvā̱: prama̭tiryū̱yamojo̭ yū̱yaṃ dveṣā̭ṃsi sanu̱taryṷyota |
a̱bhi̱kṣa̱ttāro̭ a̱bhi ca̱ kṣama̭dhvama̱dyā ca̭ no mṛ̱ḻaya̭tāpa̱raṃ ca̭ ||2||
kimū̱ nu va̭: kṛṇavā̱māpa̭reṇa̱ kiṃ sanḙna vasava̱ āpyḙna |
yū̱yaṃ no̭ mitrāvaruṇādite ca sva̱stimi̭ndrāmaruto dadhāta ||3||
ha̱ye dḙvā yū̱yamidā̱paya̭: stha̱ te mṛ̭ḻata̱ nādha̭mānāya̱ mahya̭m |
mā vo̱ ratho̭ madhyama̱vāḻṛ̱te bhū̱nmā yu̱ṣmāva̭tsvā̱piṣṷ śramiṣma ||4||
pra va̱ eko̭ mimaya̱ bhūryāgo̱ yanmā̭ pi̱teva̭ kita̱vaṃ śa̭śā̱sa |
ā̱re pāśā̭ ā̱re a̱ghāni̭ devā̱ mā mādhi̭ pu̱tre vimi̭va grabhīṣṭa ||5||
a̱rvāñco̭ a̱dyā bha̭vatā yajatrā̱ ā vo̱ hārdi̱ bhaya̭māno vyayeyam |
trādhva̭ṃ no devā ni̱juro̱ vṛka̭sya̱ trādhva̭ṃ ka̱rtāda̭va̱pado̭ yajatrāḥ ||6||
māhaṃ ma̱ghono̭ varuṇa pri̱yasya̭ bhūri̱dāvna̱ ā vi̭da̱ṃ śūna̭mā̱peḥ |
mā rā̱yo rā̭jan tsu̱yamā̱dava̭ sthāṃ bṛ̱had va̭dema vi̱dathḙ su̱vīrā̭: ||7||
11 gṛtsamada (āṅgirasaḥ śaunahotraḥ paścād) bhārgavaḥ śaunakaḥ|indraḥ, 6 indrasomau, 8(pūrvā'rdharca sya)| sarasvatī, 9 bṛhaspatiḥ, 11 marutaḥ| triṣṭup, 11 jagatī|
ṛ̱taṃ de̱vāya̭ kṛṇva̱te sa̭vi̱tra indrā̭yāhi̱ghne na ra̭manta̱ āpa̭: |
aha̭raharyātya̱ktura̱pāṃ kiyā̱tyā pra̭tha̱maḥ sarga̭ āsām ||1||
yo vṛ̱trāya̱ sina̱matrābha̭riṣya̱t pra taṃ jani̭trī vi̱duṣa̭ uvāca |
pa̱tho rada̭ntī̱ranu̱ joṣa̭masmai di̱vedi̭ve̱ dhuna̭yo ya̱ntyartha̭m ||2||
ū̱rdhvo hyasthā̱dadhya̱ntari̱kṣe 'dhā̭ vṛ̱trāya̱ pra va̱dhaṃ ja̭bhāra |
miha̱ṃ vasā̭na̱ upa̱ hīmadṷdrot ti̱gmāyṷdho ajaya̱cchatru̱mindra̭: ||3||
bṛha̭spate̱ tapu̱ṣāśnḙva vidhya̱ vṛka̭dvaraso̱ asṷrasya vī̱rān |
yathā̭ ja̱ghantha̭ dhṛṣa̱tā pu̱rā ci̭de̱vā ja̭hi̱ śatrṷma̱smāka̭mindra ||4||
ava̭ kṣipa di̱vo aśmā̭namu̱ccā yena̱ śatrṷṃ mandasā̱no ni̱jūrvā̭: |
to̱kasya̭ sā̱tau tana̭yasya̱ bhūrḙra̱smā~ a̱rdhaṃ kṛ̭ṇutādindra̱ gonā̭m ||5||
pra hi kratṷṃ vṛ̱hatho̱ yaṃ va̭nu̱tho ra̱dhrasya̭ stho̱ yaja̭mānasya co̱dau |
indrā̭somā yu̱vama̱smā~ a̭viṣṭama̱smin bha̱yasthḙ kṛṇutamu lo̱kam ||6||
na mā̭ tama̱nna śra̭ma̱nnota ta̭ndra̱nna vo̭cāma̱ mā sṷno̱teti̱ soma̭m |
yo mḙ pṛ̱ṇād yo dada̱dyo ni̱bodhā̱d yo mā̭ su̱nvanta̱mupa̱ gobhi̱rāya̭t ||7||
sara̭svati̱ tvama̱smā~ a̭viḍḍhi ma̱rutva̭tī dhṛṣa̱tī jḙṣi̱ śatrṷ̄n |
tyaṃ ci̱cchardha̭ntaṃ taviṣī̱yamā̭ṇa̱mindro̭ hanti vṛṣa̱bhaṃ śaṇḍi̭kānām ||8||
yo na̱: sanṷtya u̱ta vā̭ jigha̱tnura̭bhi̱khyāya̱ taṃ ti̭gi̱tena̭ vidhya |
bṛha̭spata̱ āyṷdhairjeṣi̱ śatrṷ̄n dru̱he rīṣa̭nta̱ṃ pari̭ dhehi rājan ||9||
a̱smākḙbhi̱: satva̭bhiḥ śūra̱ śūrai̭rvī̱ryā̭ kṛdhi̱ yāni̭ te̱ kartvā̭ni |
jyoga̭bhūva̱nnanṷdhūpitāso ha̱tvī teṣā̱mā bha̭rā no̱ vasṷ̄ni ||10||
taṃ va̱: śardha̱ṃ mārṷtaṃ sumna̱yurgi̱ropa̭ bruve̱ nama̭sā̱ daivya̱ṃ jana̭m |
yathā̭ ra̱yiṃ sarva̭vīra̱ṃ naśā̭mahā apatya̱sāca̱ṃ śrutya̭ṃ di̱vedi̭ve ||11||
7 gṛtsamada (āṅgirasaḥ śaunahotraḥ paścād) bhārgavaḥ śaunakaḥ| viśve devāḥ| jagatī, 7 triṣṭup|
a̱smāka̭ṃ mitrāvaruṇāvata̱ṃ ratha̭mādi̱tyai ru̱drairvasṷbhiḥ sacā̱bhuvā̭ |
pra yad vayo̱ na papta̱nvasma̭na̱spari̭ śrava̱syavo̱ hṛṣī̭vanto vana̱rṣada̭: ||1||
adha̭ smā na̱ uda̭vatā sajoṣaso̱ ratha̭ṃ devāso a̱bhi vi̱kṣu vā̭ja̱yum |
yadā̱śava̱: padyā̭bhi̱stitra̭to̱ raja̭: pṛthi̱vyāḥ sānau̱ jaṅgha̭nanta pā̱ṇibhi̭: ||2||
u̱ta sya na̱ indro̭ vi̱śvaca̭rṣaṇirdi̱vaḥ śardhḙna̱ mārṷtena su̱kratṷ: |
anu̱ nu sthā̭tyavṛ̱kābhi̭rū̱tibhī̱ ratha̭ṃ ma̱he sa̱naye̱ vāja̭sātaye ||3||
u̱ta sya de̱vo bhuva̭nasya sa̱kṣaṇi̱stvaṣṭā̱ gnābhi̭: sa̱joṣā̭ jūjuva̱d ratha̭m |
iḻā̱ bhago̭ bṛhaddi̱vota roda̭sī pū̱ṣā pura̭ṃdhira̱śvinā̱vadhā̱ patī̭ ||4||
u̱ta tye de̱vī su̱bhagḙ mithū̱dṛśo̱ṣāsā̱naktā̱ jaga̭tāmapī̱juvā̭ |
stu̱ṣe yad vāṃ pṛthivi̱ navya̭sā̱ vaca̭: sthā̱tuśca̱ vaya̱striva̭yā upa̱stirḙ ||5||
u̱ta va̱: śaṃsa̭mu̱śijā̭miva śma̱syahi̭rbu̱dhnyo̱3'ja eka̭pādu̱ta |
tri̱ta ṛ̭bhu̱kṣāḥ sa̭vi̱tā cano̭ dadhe̱'pāṃ napā̭dāśu̱hemā̭ dhi̱yā śami̭ ||6||
e̱tā vo̭ va̱śmyudya̭tā yajatrā̱ ata̭kṣannā̱yavo̱ navya̭se̱ sam |
śra̱va̱syavo̱ vāja̭ṃ cakā̱nāḥ sapti̱rna rathyo̱ aha̭ dhī̱tima̭śyāḥ ||7||
8 gṛtsamada (āṅgirasaḥ śaunahotraḥ paścād) bhārgavaḥ śaunakaḥ| 1 dyāvāpṛthivī, 2-3 indrastvaṣṭā vā, 4-5 rākā, 6-7 sinīvālī, 8 liṅgoktāḥ| jagatī, 6-8 anuṣṭup|
a̱sya mḙ dyāvāpṛthivī ṛtāya̱to bhū̱tama̭vi̱trī vaca̭sa̱: siṣā̭sataḥ |
yayo̱rāyṷ: prata̱raṃ te i̱daṃ pu̱ra upa̭stute vasū̱yurvā̭ṃ ma̱ho da̭dhe ||1||
mā no̱ guhyā̱ ripa̭ ā̱yoraha̭n dabha̱n mā na̭ ā̱bhyo rī̭radho du̱cchunā̭bhyaḥ |
mā no̱ vi yaṷ: sa̱khyā vi̱ddhi tasya̭ naḥ sumnāya̱tā mana̭sā̱ tat tvḙmahe ||2||
ahḙḻatā̱ mana̭sā śru̱ṣṭimā va̭ha̱ duhā̭nāṃ dhe̱nuṃ pi̱pyuṣī̭masa̱ścata̭m |
padyā̭bhirā̱śuṃ vaca̭sā ca vā̱jina̱ṃ tvāṃ hi̭nomi puruhūta vi̱śvahā̭ ||3||
rā̱kāma̱haṃ su̱havā̭ṃ suṣṭu̱tī hṷve śṛ̱ṇotṷ naḥ su̱bhagā̱ bodha̭tu̱ tmanā̭ |
sīvya̱tvapa̭: sū̱cyācchi̭dyamānayā̱ dadā̭tu vī̱raṃ śa̱tadā̭yamu̱kthya̭m ||4||
yāstḙ rāke suma̱taya̭: su̱peśa̭so̱ yābhi̱rdadā̭si dā̱śuṣe̱ vasṷ̄ni |
tābhi̭rno a̱dya su̱manā̭ u̱pāga̭hi sahasrapo̱ṣaṃ sṷbhage̱ rarā̭ṇā ||5||
sinī̭vāli̱ pṛthṷṣṭuke̱ yā de̱vānā̱masi̱ svasā̭ |
ju̱ṣasva̭ ha̱vyamāhṷtaṃ pra̱jāṃ dḙvi didiḍḍhi naḥ ||6||
yā sṷbā̱huḥ sva̭ṅgu̱riḥ su̱ṣūmā̭ bahu̱sūva̭rī |
tasyai̭ vi̱śpatnyai̭ ha̱viḥ si̭nīvā̱lyai jṷhotana ||7||
yā gu̱ṅgūryā si̭nīvā̱lī yā rā̱kā yā sara̭svatī |
i̱ndrā̱ṇīma̭hva ū̱tayḙ varuṇā̱nīṃ sva̱stayḙ ||8||
15 gṛtsamada (āṅgirasaḥ śaunahotraḥ paścād) bhārgavaḥ śaunakaḥ| rudraḥ| triṣṭup|
ā tḙ pitarmarutāṃ su̱mnamḙtu̱ mā na̱: sūrya̭sya sa̱ṃdṛśo̭ yuyothāḥ |
a̱bhi no̭ vī̱ro arva̭ti kṣameta̱ pra jā̭yemahi rudra pra̱jābhi̭: ||1||
tvāda̭ttebhī rudra̱ śaṃta̭mebhiḥ śa̱taṃ himā̭ aśīya bheṣa̱jebhi̭: |
vya1smaddveṣo̭ vita̱raṃ vyaṃho̱ vyamī̭vāścātayasvā̱ viṣṷ̄cīḥ ||2||
śreṣṭho̭ jā̱tasya̭ rudra śri̱yāsi̭ ta̱vasta̭masta̱vasā̭ṃ vajrabāho |
parṣi̭ ṇaḥ pā̱ramaṃha̭saḥ sva̱sti viśvā̭ a̱bhī̭tī̱ rapa̭so yuyodhi ||3||
mā tvā̭ rudra cukrudhāmā̱ namo̭bhi̱rmā duṣṭṷtī vṛṣabha̱ mā sahṷ̄tī |
unno̭ vī̱rā~ a̭rpaya bheṣa̱jebhi̭rbhi̱ṣakta̭maṃ tvā bhi̱ṣajā̭ṃ śṛṇomi ||4||
havī̭mabhi̱rhava̭te̱ yo ha̱virbhi̱rava̱ stomḙbhī ru̱draṃ di̭ṣīya |
ṛ̱dū̱dara̭: su̱havo̱ mā no̭ a̱syai ba̱bhruḥ su̱śipro̭ rīradhanma̱nāyai̭ ||5||
unmā̭ mamanda vṛṣa̱bho ma̱rutvā̱n tvakṣī̭yasā̱ vaya̭sā̱ nādha̭mānam |
ghṛṇī̭va cchā̱yāma̭ra̱pā a̭śī̱yā'' vi̭vāseyaṃ ru̱drasya̭ su̱mnam ||6||
kva1 sya tḙ rudra mṛḻa̱yāku̱rhasto̱ yo asti̭ bheṣa̱jo jalā̭ṣaḥ |
a̱pa̱bha̱rtā rapa̭so̱ daivya̭syā̱bhī nu mā̭ vṛṣabha cakṣamīthāḥ ||7||
pra ba̱bhravḙ vṛṣa̱bhāya̭ śvitī̱ce ma̱ho ma̱hīṃ sṷṣṭu̱timī̭rayāmi |
na̱ma̱syā ka̭lmalī̱kina̱ṃ namo̭bhirgṛṇī̱masi̭ tve̱ṣaṃ ru̱drasya̱ nāma̭ ||8||
sthi̱rebhi̱raṅgai̭: puru̱rūpa̭ u̱gro ba̱bhruḥ śu̱krebhi̭: pipiśe̱ hira̭ṇyaiḥ |
īśā̭nāda̱sya bhuva̭nasya̱ bhūre̱rna vā ṷ yoṣad ru̱drāda̭su̱rya̭m ||9||
arha̭n bibharṣi̱ sāya̭kāni̱ dhanvārha̭n ni̱ṣkaṃ ya̭ja̱taṃ vi̱śvarṷ̄pam |
arha̭nni̱daṃ da̭yase̱ viśva̱mabhva̱ṃ na vā ojī̭yo rudra̱ tvada̭sti ||10||
stu̱hi śru̱taṃ ga̭rta̱sada̱ṃ yuvā̭naṃ mṛ̱gaṃ na bhī̱mamṷpaha̱tnumu̱gram |
mṛ̱ḻā ja̭ri̱tre rṷdra̱ stavā̭no̱ 'nyaṃ tḙ a̱smanni va̭pantu̱ senā̭: ||11||
ku̱mā̱raści̭t pi̱tara̱ṃ vanda̭māna̱ṃ prati̭ nānāma rudropa̱yanta̭m |
bhūrḙrdā̱tāra̱ṃ satpa̭tiṃ gṛṇīṣe stu̱tastvaṃ bhḙṣa̱jā rā̭sya̱sme ||12||
yā vo̭ bheṣa̱jā ma̭ruta̱: śucī̭ni̱ yā śaṃta̭mā vṛṣaṇo̱ yā ma̭yo̱bhu |
yāni̱ manu̱ravṛ̭ṇītā pi̱tā na̱stā śaṃ ca̱ yośca̭ ru̱drasya̭ vaśmi ||13||
pari̭ ṇo he̱tī ru̱drasya̭ vṛjyā̱: pari̭ tve̱ṣasya̭ durma̱tirma̱hī gā̭t |
ava̭ sthi̱rā ma̱ghava̭dbhyastanuṣva̱ mīḍhva̭sto̱kāya̱ tana̭yāya mṛḻa ||14||
e̱vā ba̭bhro vṛṣabha cekitāna̱ yathā̭ deva̱ na hṛ̭ṇī̱ṣe na haṃsi̭ |
ha̱va̱na̱śrunno̭ rudre̱ha bo̭dhi bṛ̱had va̭dema vi̱dathḙ su̱vīrā̭: ||15||
15 gṛtsamada (āṅgirasaḥ śaunahotraḥ paścād) bhārgavaḥ śaunakaḥ| marut| jagatī, 15 triṣṭup|
dhā̱rā̱va̱rā ma̱ruto̭ dhṛ̱ṣṇvo̭jaso mṛ̱gā na bhī̱māstavi̭ṣībhira̱rcina̭: |
a̱gnayo̱ na śṷśucā̱nā ṛ̭jī̱ṣiṇo̱ bhṛmi̱ṃ dhama̭nto̱ apa̱ gā a̭vṛṇvata ||1||
dyāvo̱ na stṛbhi̭ścitayanta khā̱dino̱ vya1bhriyā̱ na dyṷtayanta vṛ̱ṣṭaya̭: |
ru̱dro yad vo̭ maruto rukmavakṣaso̱ vṛṣāja̭ni̱ pṛśnyā̭: śu̱kra ūdha̭ni ||2||
u̱kṣante̱ aśvā̱~ atyā̭~ ivā̱jiṣṷ na̱dasya̱ karṇai̭sturayanta ā̱śubhi̭: |
hira̭ṇyaśiprā maruto̱ davi̭dhvataḥ pṛ̱kṣaṃ yā̭tha̱ pṛṣa̭tībhiḥ samanyavaḥ ||3||
pṛ̱kṣe tā viśvā̱ bhuva̭nā vavakṣire mi̱trāya̭ vā̱ sada̱mā jī̱radā̭navaḥ |
pṛṣa̭daśvāso anava̱bhrarā̭dhasa ṛji̱pyāso̱ na va̱yunḙṣu dhū̱rṣada̭: ||4||
indha̭nvabhirdhe̱nubhī̭ ra̱pśadṷ̄dhabhiradhva̱smabhi̭: pa̱thibhi̭rbhrājadṛṣṭayaḥ |
ā ha̱ṃsāso̱ na svasa̭rāṇi gantana̱ madho̱rmadā̭ya marutaḥ samanyavaḥ ||5||
ā no̱ brahmā̭ṇi marutaḥ samanyavo na̱rāṃ na śaṃsa̱: sava̭nāni gantana |
aśvā̭miva pipyata dhe̱numūdha̭ni̱ kartā̱ dhiya̭ṃ jari̱tre vāja̭peśasam ||6||
taṃ no̭ dāta maruto vā̱jina̱ṃ ratha̭ āpā̱naṃ brahma̭ ci̱taya̭d di̱vedi̭ve |
iṣa̭ṃ sto̱tṛbhyo̭ vṛ̱janḙṣu kā̱ravḙ sa̱niṃ me̱dhāmari̭ṣṭaṃ du̱ṣṭara̱ṃ saha̭: ||7||
yad yu̱ñjatḙ ma̱ruto̭ ru̱kmava̭kṣa̱so 'śvā̱n rathḙṣu̱ bhaga̱ ā su̱dāna̭vaḥ |
dhe̱nurna śiśve̱ svasa̭reṣu pinvate̱ janā̭ya rā̱taha̭viṣe ma̱hīmiṣa̭m ||8||
yo no̭ maruto vṛ̱katā̭ti̱ martyo̭ ri̱purda̱dhe va̭savo̱ rakṣa̭tā ri̱ṣaḥ |
va̱rtaya̭ta̱ tapṷṣā ca̱kriyā̱bhi tamava̭ rudrā a̱śaso̭ hantanā̱ vadha̭: ||9||
ci̱traṃ tad vo̭ maruto̱ yāma̭ cekite̱ pṛśnyā̱ yadūdha̱rapyā̱payo̭ du̱huḥ |
yad vā̭ ni̱de nava̭mānasya rudriyāstri̱taṃ jarā̭ya jura̱tāma̭dābhyāḥ ||10||
tān vo̭ ma̱ho ma̱ruta̭ eva̱yāvno̱ viṣṇo̭re̱ṣasya̭ prabhṛ̱the ha̭vāmahe |
hira̭ṇyavarṇān kaku̱hān ya̱tasrṷco brahma̱ṇyanta̱: śaṃsya̱ṃ rādha̭ īmahe ||11||
te daśa̭gvāḥ pratha̱mā ya̱jñamṷ̄hire̱ te no̭ hinvantū̱ṣaso̱ vyṷṣṭiṣu |
u̱ṣā na rā̱mīra̭ru̱ṇairapo̭rṇute ma̱ho jyoti̭ṣā śuca̱tā goa̭rṇasā ||12||
te kṣo̱ṇībhi̭raru̱ṇebhi̱rnāñjibhī̭ ru̱drā ṛ̱tasya̱ sada̭neṣu vāvṛdhuḥ |
ni̱megha̭mānā̱ atyḙna̱ pāja̭sā suśca̱ndraṃ varṇa̭ṃ dadhire su̱peśa̭sam ||13||
tā~ i̭yā̱no mahi̱ varṷ̄thamū̱taya̱ upa̱ ghede̱nā nama̭sā gṛṇīmasi |
tri̱to na yān pañca̱ hotṝ̭na̱bhiṣṭa̭ya āva̱varta̱dava̭rāñca̱kriyāva̭se ||14||
yayā̭ ra̱dhraṃ pā̱raya̱thātyaṃho̱ yayā̭ ni̱do mu̱ñcatha̭ vandi̱tāra̭m |
a̱rvācī̱ sā ma̭ruto̱ yā va̭ ū̱tiro ṣu vā̱śreva̭ suma̱tirji̭gātu ||15||
15 gṛtsamada (āṅgirasaḥ śaunahotraḥ paścād) bhārgavaḥ śaunakaḥ| apāṃnapāt| triṣṭup|
upḙmasṛkṣi vāja̱yurva̭ca̱syāṃ cano̭ dadhīta nā̱dyo giro̭ me |
a̱pāṃ napā̭dāśu̱hemā̭ ku̱vit sa su̱peśa̭saskarati̱ joṣi̭ṣa̱ddhi ||1||
i̱maṃ sva̭smai hṛ̱da ā suta̭ṣṭa̱ṃ mantra̭ṃ vocema ku̱vida̭sya̱ veda̭t |
a̱pāṃ napā̭dasu̱rya̭sya ma̱hnā viśvā̭nya̱ryo bhuva̭nā jajāna ||2||
sama̱nyā yantyupa̭ yantya̱nyāḥ sa̭mā̱namū̱rvaṃ na̱dya̭: pṛṇanti |
tamū̱ śuci̱ṃ śuca̭yo dīdi̱vāṃsa̭ma̱pāṃ napā̭ta̱ṃ pari̭ tasthu̱rāpa̭: ||3||
tamasmḙrā yuva̱tayo̱ yuvā̭naṃ marmṛ̱jyamā̭nā̱: pari̭ ya̱ntyāpa̭: |
sa śu̱krebhi̱: śikva̭bhī re̱vada̱sme dī̱dāyā̭ni̱dhmo ghṛ̱tani̭rṇiga̱psu ||4||
a̱smai ti̱sro a̭vya̱thyāya̱ nārī̭rde̱vāya̭ de̱vīrdi̭dhiṣa̱ntyanna̭m |
kṛtā̭ i̱vopa̱ hi pra̭sa̱rsre a̱psu sa pī̱yūṣa̭ṃ dhayati pūrva̱sūnā̭m ||5||
aśva̱syātra̱ jani̭mā̱sya ca̱ sva̭rdru̱ho ri̱ṣaḥ sa̱mpṛca̭: pāhi sū̱rīn |
ā̱māsṷ pū̱rṣu pa̱ro a̭pramṛ̱ṣyaṃ nārā̭tayo̱ vi na̭śa̱nnānṛ̭tāni ||6||
sva ā damḙ su̱dughā̱ yasya̭ dhe̱nuḥ sva̱dhāṃ pī̭pāya su̱bhvanna̭matti |
so a̱pāṃ napā̭dū̱rjaya̭nna̱psva1ntarva̭su̱deyā̭ya vidha̱te vi bhā̭ti 7||
yo a̱psvā śuci̭nā̱ daivyḙna ṛ̱tāvāja̭sra urvi̱yā vi̱bhāti̭ |
va̱yā ida̱nyā bhuva̭nānyasya̱ pra jā̭yante vī̱rudha̭śca pra̱jābhi̭: ||8||
a̱pāṃ napā̱dā hyasthā̭du̱pastha̭ṃ ji̱hmānā̭mū̱rdhvo vi̱dyuta̱ṃ vasā̭naḥ |
tasya̱ jyeṣṭha̭ṃ mahi̱māna̱ṃ vaha̭ntī̱rhira̭ṇyavarṇā̱: pari̭ yanti ya̱hvīḥ ||9||
hira̭ṇyarūpa̱: sa hira̭ṇyasaṃdṛga̱pāṃ napā̱t sedu̱ hira̭ṇyavarṇaḥ |
hi̱ra̱ṇyayā̱t pari̱ yonḙrni̱ṣadyā̭ hiraṇya̱dā da̭da̱tyanna̭masmai ||10||
tada̱syānī̭kamu̱ta cāru̱ nāmā̭pī̱cya̭ṃ vardhate̱ naptṷra̱pām |
yami̱ndhatḙ yuva̱taya̱: sami̱tthā hira̭ṇyavarṇaṃ ghṛ̱tamanna̭masya ||11||
a̱smai ba̭hū̱nāma̭va̱māya̱ sakhyḙ ya̱jñairvi̭dhema̱ nama̭sā ha̱virbhi̭: |
saṃ sānu̱ mārjmi̱ didhi̭ṣāmi̱ bilmai̱rdadhā̱myannai̱: pari̭ vanda ṛ̱gbhiḥ ||12||
sa ī̱ṃ vṛṣā̭janaya̱t tāsu̱ garbha̱ṃ sa ī̱ṃ śiśṷrdhayati̱ taṃ ri̭hanti |
so a̱pāṃ napā̱dana̭bhimlātavarṇo̱ 'nyasyḙve̱ha ta̱nvā̭ viveṣa ||13||
a̱smin pa̱de pa̭ra̱me ta̭sthi̱vāṃsa̭madhva̱smabhi̭rvi̱śvahā̭ dīdi̱vāṃsa̭m |
āpo̱ naptrḙ ghṛ̱tamanna̱ṃ vaha̭ntīḥ sva̱yamatkai̱: pari̭ dīyanti ya̱hvīḥ ||14||
ayā̭ṃsamagne sukṣi̱tiṃ janā̱yāyā̭ṃsamu ma̱ghava̭dbhyaḥ suvṛ̱ktim |
viśva̱ṃ tad bha̱draṃ yadava̭nti de̱vā bṛ̱had va̭dema vi̱dathḙ su̱vīrā̭: ||15||
6 gṛtsamada (āṅgirasaḥ śaunahotraḥ paścād) bhārgavaḥ śaunakaḥ| ṛtudevatāḥ- 1 indro madhuśca, 2maruto mādhavaśca, 3 tvaṣṭā śukraśca, 4 agniḥ śaciśca, 5 indro nabhaśca, 6 mitrāvaruṇau nabhasyaśca| jagatī|
tubhya̭ṃ hinvā̱no va̭siṣṭa̱ gā a̱po 'dhṷkṣan tsī̱mavi̭bhi̱radri̭bhi̱rnara̭: |
pibḙndra̱ svāhā̱ prahṷta̱ṃ vaṣa̭ṭkṛtaṃ ho̱trādā soma̭ṃ pratha̱mo ya īśi̭ṣe ||1||
ya̱jñaiḥ sammi̭ślā̱: pṛṣa̭tībhiṝ̱ṣṭibhi̱ryāma̭ñchu̱bhrāso̭ a̱ñjiṣṷ pri̱yā u̱ta |
ā̱sadyā̭ ba̱rhirbha̭ratasya sūnavaḥ po̱trādā soma̭ṃ pibatā divo naraḥ ||2||
a̱meva̭ naḥ suhavā̱ ā hi ganta̭na̱ ni ba̱rhiṣi̭ sadatanā̱ raṇi̭ṣṭana |
athā̭ mandasva jujuṣā̱ṇo andha̭sa̱stvaṣṭa̭rde̱vebhi̱rjani̭bhiḥ su̱madga̭ṇaḥ ||3||
ā va̭kṣi de̱vā~ i̱ha vi̭pra̱ yakṣi̭ co̱śan ho̭ta̱rni ṣa̭dā̱ yoni̭ṣu tri̱ṣu |
prati̭ vīhi̱ prasthi̭taṃ so̱myaṃ madhu̱ pibāgnī̭dhrā̱t tava̭ bhā̱gasya̭ tṛpṇuhi ||4||
e̱ṣa sya tḙ ta̱nvo̭ nṛmṇa̱vardha̭na̱: saha̱ oja̭: pra̱divi̭ bā̱hvorhi̱taḥ |
tubhya̭ṃ su̱to ma̭ghava̱n tubhya̱mābhṛ̭ta̱stvama̭sya̱ brāhma̭ṇā̱dā tṛ̱pat pi̭ba ||5||
ju̱ṣethā̭ṃ ya̱jñaṃ bodha̭ta̱ṃ hava̭sya me sa̱tto hotā̭ ni̱vida̭: pū̱rvyā anṷ |
acchā̱ rājā̭nā̱ nama̭ etyā̱vṛta̭ṃ praśā̱strādā pi̭bataṃ so̱myaṃ madhṷ ||6||
6 gṛtsamada (āṅgirasaḥ śaunahotraḥ paścād) bhārgavaḥ śaunakaḥ| ṛtudevatāḥ- 1-4 draviṇodā ṛtavaśca, 5 aśvinau ṛtavaśca, 6 agniḥ ṛtuśca| jagatī|
manda̭sva ho̱trādanu̱ joṣa̱mandha̱so 'dhva̭ryava̱: sa pū̱rṇāṃ va̭ṣṭyā̱sica̭m |
tasmā̭ e̱taṃ bha̭rata tadva̱śo da̱dirho̱trāt soma̭ṃ draviṇoda̱: piba̭ ṛ̱tubhi̭: ||1||
yamu̱ pūrva̱mahṷve̱ tami̱daṃ hṷve̱ sedu̱ havyo̭ da̱diryo nāma̱ patya̭te |
a̱dhva̱ryubhi̱: prasthi̭taṃ so̱myaṃ madhṷ po̱trāt soma̭ṃ draviṇoda̱: piba̭ ṛ̱tubhi̭: ||2||
medya̭ntu te̱ vahna̭yo̱ yebhi̱rīya̱se 'ri̭ṣaṇyan vīḻayasvā vanaspate |
ā̱yūyā̭ dhṛṣṇo abhi̱gūryā̱ tvaṃ ne̱ṣṭrāt soma̭ṃ draviṇoda̱: piba̭ ṛ̱tubhi̭: ||3||
apā̭ddho̱trādu̱ta po̱trāda̭matto̱ta ne̱ṣṭrāda̭juṣata̱ prayo̭ hi̱tam |
tu̱rīya̱ṃ pātra̱mamṛ̭kta̱mama̭rtyaṃ draviṇo̱dāḥ pi̭batu drāviṇoda̱saḥ ||4||
a̱rvāñca̭ma̱dya ya̱yya̭ṃ nṛ̱vāha̭ṇa̱ṃ ratha̭ṃ yuñjāthāmi̱ha vā̭ṃ vi̱moca̭nam |
pṛ̱ṅktaṃ ha̱vīṃṣi̱ madhu̱nā hi ka̭ṃ ga̱tamathā̱ soma̭ṃ pibataṃ vājinīvasū ||5||
joṣya̭gne sa̱midha̱ṃ joṣyāhṷti̱ṃ joṣi̱ brahma̱ janya̱ṃ joṣi̭ suṣṭu̱tim |
viśvḙbhi̱rviśvā̭~ ṛ̱tunā̭ vaso ma̱ha u̱śan de̱vā~ ṷśa̱taḥ pā̭yayā ha̱viḥ ||6||
11 gṛtsamada (āṅgirasaḥ śaunahotraḥ paścād) bhārgavaḥ śaunakaḥ| savitā|triṣṭup|
udu̱ ṣya de̱vaḥ sa̭vi̱tā sa̱vāya̭ śaśvatta̱maṃ tada̭pā̱ vahni̭rasthāt |
nū̱naṃ de̱vebhyo̱ vi hi dhāti̱ ratna̱mathābha̭jad vī̱tiho̭traṃ sva̱stau ||1||
viśva̭sya̱ hi śru̱ṣṭayḙ de̱va ū̱rdhvaḥ pra bā̱havā̭ pṛ̱thupā̭ṇi̱: sisa̭rti |
āpa̭ścidasya vra̱ta ā nimṛ̭grā a̱yaṃ ci̱d vāto̭ ramate̱ pari̭jman ||2||
ā̱śubhi̭ści̱dyān vi mṷcāti nū̱namarī̭rama̱data̭mānaṃ ci̱deto̭: |
a̱hyarṣṷ̄ṇāṃ ci̱nnya̭yā~ avi̱ṣyāmanṷ vra̱taṃ sa̭vi̱turmokyāgā̭t ||3||
puna̱: sama̭vya̱d vita̭ta̱ṃ vaya̭ntī ma̱dhyā karto̱rnya̭dhā̱cchakma̱ dhīra̭: |
ut saṃhāyā̭sthā̱d vyṛ1tū~ra̭dardhara̱rama̭tiḥ savi̱tā de̱va āgā̭t ||4||
nānaukā̭ṃsi̱ duryo̱ viśva̱māyu̱rvi ti̭ṣṭhate prabha̱vaḥ śoko̭ a̱gneḥ |
jyeṣṭha̭ṃ mā̱tā sū̱navḙ bhā̱gamādhā̱danva̭sya̱ keta̭miṣi̱taṃ sa̭vi̱trā ||5||
sa̱māva̭varti̱ viṣṭhi̭to jigī̱ṣurviśvḙṣā̱ṃ kāma̱ścara̭tāma̱mābhṷ̄t |
śaśvā̱~ apo̱ vikṛ̭taṃ hi̱tvyāgā̱danṷ vra̱taṃ sa̭vi̱turdaivya̭sya ||6||
tvayā̭ hi̱tamapya̭ma̱psu bhā̱gaṃ dhanvānvā mṛ̭ga̱yaso̱ vi ta̭sthuḥ |
vanā̭ni̱ vibhyo̱ naki̭rasya̱ tāni̭ vra̱tā de̱vasya̭ savi̱turmi̭nanti ||7||
yā̱drā̱dhyaṃ1 varṷṇo̱ yoni̱mapya̱mani̭śitaṃ ni̱miṣi̱ jarbhṷrāṇaḥ |
viśvo̭ mārtā̱ṇḍo vra̱jamā pa̱śurgā̭tstha̱ stha̱śo janmā̭ni savi̱tā vyāka̭: ||8||
na yasyendro̱ varṷṇo̱ na mi̱tro vra̱tama̭rya̱mā na mi̱nanti̭ ru̱draḥ |
nārā̭taya̱stami̱daṃ sva̱sti hu̱ve de̱vaṃ sa̭vi̱tāra̱ṃ namo̭bhiḥ ||9||
bhaga̱ṃ dhiya̭ṃ vā̱jaya̭nta̱: pura̭ṃdhi̱ṃ narā̱śaṃso̱ gnāspati̭rno avyāḥ |
ā̱ye vā̱masya̭ saṃga̱the ra̭yī̱ṇāṃ pri̱yā de̱vasya̭ savi̱tuḥ syā̭ma ||10||
a̱smabhya̱ṃ tad di̱vo a̱dbhyaḥ pṛ̭thi̱vyāstvayā̭ da̱ttaṃ kāmya̱ṃ rādha̱ ā gā̭t |
śaṃ yat sto̱tṛbhya̭ ā̱paye̱ bhavā̭tyuru̱śaṃsā̭ya savitarjari̱tre ||11||
8 gṛtsamada (āṅgirasaḥ śaunahotraḥ paścād) bhārgavaḥ śaunakaḥ| aśvinau| triṣṭup|
grāvā̭ṇeva̱ tadidartha̭ṃ jarethe̱ gṛdhrḙva vṛ̱kṣaṃ ni̭dhi̱manta̱maccha̭ |
bra̱hmāṇḙva vi̱datha̭ uktha̱śāsā̭ dū̱teva̱ havyā̱ janyā̭ puru̱trā ||1||
prā̱ta̱ryāvā̭ṇā ra̱thyḙva vī̱rā 'jeva̭ ya̱mā vara̱mā sa̭cethe |
menḙ iva ta̱nvā̱3 śumbha̭māne̱ dampa̭tīva kratu̱vidā̱ janḙṣu ||2||
śṛṅgḙva naḥ pratha̱mā ga̭ntama̱rvāk cha̱phāvi̭va̱ jarbhṷrāṇā̱ taro̭bhiḥ |
ca̱kra̱vā̱keva̱ prati̱ vasto̭rusrā̱ 'rvāñcā̭ yātaṃ ra̱thyḙva śakrā ||3||
nā̱veva̭ naḥ pārayataṃ yu̱geva̱ nabhyḙva na upa̱dhīva̭ pra̱dhīva̭ |
śvānḙva no̱ ari̭ṣaṇyā ta̱nūnā̱ṃ khṛga̭leva vi̱srasa̭: pātama̱smān ||4||
vātḙvāju̱ryā na̱dyḙva rī̱tira̱kṣī i̭va̱ cakṣu̱ṣā yā̭tama̱rvāk |
hastā̭viva ta̱nve̱3 śambha̭viṣṭhā̱ pādḙva no nayata̱ṃ vasyo̱ accha̭ ||5||
oṣṭhā̭viva̱ madhvā̱sne vada̭ntā̱ stanā̭viva pipyataṃ jī̱vasḙ naḥ |
nāsḙva nasta̱nvo̭ rakṣi̱tārā̱ karṇā̭viva su̱śrutā̭ bhūtama̱sme ||6||
hastḙva śa̱ktima̱bhi sa̭ṃda̱dī na̱: kṣāmḙva na̱: sama̭jata̱ṃ rajā̭ṃsi |
i̱mā giro̭ aśvinā yuṣma̱yantī̱: kṣṇotrḙṇeva̱ svadhi̭ti̱ṃ saṃ śi̭śītam ||7||
e̱tāni̭ vāmaśvinā̱ vardha̭nāni̱ brahma̱ stoma̭ṃ gṛtsama̱dāso̭ akran |
tāni̭ narā jujuṣā̱ṇopa̭ yātaṃ bṛ̱had va̭dema vi̱dathḙ su̱vīrā̭: ||8||
6 gṛtsamada (āṅgirasaḥ śaunahotraḥ paścād) bhārgavaḥ śaunakaḥ| somāpūṣaṇau, 6(antyārdharcasya) aditiḥ| triṣṭup|
somā̭pūṣaṇā̱ jana̭nā rayī̱ṇāṃ jana̭nā di̱vo jana̭nā pṛthi̱vyāḥ |
jā̱tau viśva̭sya̱ bhuva̭nasya go̱pau de̱vā a̭kṛṇvanna̱mṛta̭sya̱ nābhi̭m ||1||
i̱mau de̱vau jāya̭mānau juṣante̱mau tamā̭ṃsi gūhatā̱majṷṣṭā |
ā̱bhyāmindra̭: pa̱kvamā̱māsva̱ntaḥ so̭māpū̱ṣabhyā̭ṃ janadu̱sriyā̭su ||2||
somā̭pūṣaṇā̱ raja̭so vi̱māna̭ṃ sa̱ptaca̭kra̱ṃ ratha̱mavi̭śvaminvam |
vi̱ṣū̱vṛta̱ṃ mana̭sā yu̱jyamā̭na̱ṃ taṃ ji̭nvatho vṛṣaṇā̱ pañca̭raśmim ||3||
di̱vya1nyaḥ sada̭naṃ ca̱kra u̱ccā pṛ̭thi̱vyāma̱nyo adhya̱ntari̭kṣe |
tāva̱smabhya̭ṃ puru̱vāra̭ṃ puru̱kṣuṃ rā̱yaspoṣa̱ṃ vi ṣya̭tā̱ṃ nābhi̭ma̱sme ||4||
viśvā̭nya̱nyo bhuva̭nā ja̱jāna̱ viśva̭ma̱nyo a̭bhi̱cakṣā̭ṇa eti |
somā̭pūṣaṇā̱vava̭ta̱ṃ dhiya̭ṃ me yu̱vābhyā̱ṃ viśvā̱: pṛta̭nā jayema ||5||
dhiya̭ṃ pū̱ṣā ji̭nvatu viśvami̱nvo ra̱yiṃ somo̭ rayi̱pati̭rdadhātu |
ava̭tu de̱vyadi̭tirana̱rvā bṛ̱had va̭dema vi̱dathḙ su̱vīrā̭: ||6||
21 gṛtsamada (āṅgirasaḥ śaunahotraḥ paścād) bhārgavaḥ śaunakaḥ| 1-2 vāyuḥ, 3 iṃdravāyū, 4-6 mitrāvaruṇau, 7-9 aśvinau, 10-12 indraḥ, 13-15 viśvedevāḥ, 16-18 sarasvatī, 19-21 dyāvāpṛthivyau havirdhāne vāḥ (19 tṛtīyapādasya agnirvā)|gāyatrī, 16-17 anuṣṭup, 18 bṛhatī|
vāyo̱ ye tḙ saha̱sriṇo̱ rathā̭sa̱stebhi̱rā ga̭hi | ni̱yutvā̱ntsoma̭pītaye ||1||
ni̱yutvā̭n vāya̱vā ga̭hya̱yaṃ śu̱kro a̭yāmi te | gantā̭si sunva̱to gṛ̱ham ||2||
śu̱krasyā̱dya gavā̭śira̱ indra̭vāyū ni̱yutva̭taḥ | ā yā̭ta̱ṃ piba̭taṃ narā ||3||
a̱yaṃ vā̭ṃ mitrāvaruṇā su̱taḥ soma̭ ṛtāvṛdhā |mamedi̱ha śrṷta̱ṃ hava̭m ||4||
rājā̭nā̱vana̭bhidruhā dhru̱ve sada̭syutta̱me | sa̱hasra̭sthūṇa āsāte ||5||
tā sa̱mrājā̭ ghṛ̱tāsṷtī ādi̱tyā dānṷna̱spatī̭ |sacḙte̱ ana̭vahvaram ||6||
goma̭dū̱ ṣu nā̭sa̱tyāśvā̭vadyātamaśvinā | va̱rtī rṷdrā nṛ̱pāyya̭m ||7||
na yat paro̱ nānta̭ra āda̱dharṣa̭d vṛṣaṇvasū | du̱:śaṃso̱ martyo̭ ri̱puḥ ||8||
tā na̱ ā vo̭ḻahamaśvinā ra̱yiṃ pi̱śaṅga̭saṃdṛśam | dhiṣṇyā̭ varivo̱vida̭m ||9||
indro̭ a̱ṅga ma̱had bha̱yama̱bhī ṣadapa̭ cucyavat | sa hi sthi̱ro vica̭rṣaṇiḥ ||10||
indra̭śca mṛ̱ḻayā̭ti no̱ na na̭: pa̱ścāda̱ghaṃ na̭śat | bha̱draṃ bha̭vāti naḥ pu̱raḥ ||11||
indra̱ āśā̭bhya̱spari̱ sarvā̭bhyo̱ abha̭yaṃ karat | jetā̱ śatrū̱n vica̭rṣaṇiḥ ||12||
viśvḙ devāsa̱ ā ga̭ta śṛṇu̱tā ma̭ i̱maṃ hava̭m | edaṃ ba̱rhirni ṣī̭data ||13||
tī̱vro vo̱ madhṷmā~ a̱yaṃ śu̱naho̭treṣu matsa̱raḥ | e̱taṃ pi̭bata̱ kāmya̭m ||14||
indra̭jyeṣṭhā̱ marṷdgaṇā̱ devā̭sa̱: pūṣa̭rātayaḥ | viśve̱ mama̭ śrutā̱ hava̭m ||15||
ambi̭tame̱ nadī̭tame̱ devi̭tame̱ sara̭svati |
a̱pra̱śa̱stā i̭va smasi̱ praśa̭stimamba naskṛdhi ||16||
tve viśvā̭ sarasvati śri̱tāyṷ̄ṃṣi de̱vyām |
śu̱naho̭treṣu matsva pra̱jāṃ dḙvi didiḍḍhi naḥ||17||
i̱mā brahma̭ sarasvati ju̱ṣasva̭ vājinīvati |
yā te̱ manma̭ gṛtsama̱dā ṛ̭tāvari pri̱yā de̱veṣu̱ juhva̭ti ||18||
pretā̭ṃ ya̱jñasya̭ śa̱mbhuvā̭ yu̱vāmidā vṛ̭ṇīmahe | a̱gniṃ ca̭ havya̱vāha̭nam ||19||
dyāvā̭ naḥ pṛthi̱vī i̱maṃ si̱dhrama̱dya di̭vi̱spṛśa̭m | ya̱jñaṃ de̱veṣṷ yacchatām ||20||
ā vā̭mu̱pastha̭madruhā de̱vāḥ sī̭dantu ya̱jñiyā̭: | i̱hādya soma̭pītaye ||21||
3 gṛtsamada (āṅgirasaḥ śaunahotraḥ paścād) bhārgavaḥ śaunakaḥ| śakuntaḥ (kapiñjalarūpīndraḥ)| triṣṭup|
kani̭kradajja̱nuṣa̭ṃ prabruvā̱ṇa iya̭rti̱ vāca̭mari̱teva̱ nāva̭m |
su̱ma̱ṅgala̭śca śakune̱ bhavā̭si̱ mā tvā̱ kā ci̭dabhi̱bhā viśvyā̭ vidat ||1||
mā tvā̭ śye̱na ud va̭dhī̱nmā sṷpa̱rṇo mā tvā̭ vida̱diṣṷmān vī̱ro astā̭ |
pitryā̱manṷ pra̱diśa̱ṃ kani̭kradat suma̱ṅgalo̭ bhadravā̱dī va̭de̱ha ||2||
ava̭ kranda dakṣiṇa̱to gṛ̱hāṇā̭ṃ suma̱ṅgalo̭ bhadravā̱dī śa̭kunte |
mā na̭: ste̱na ī̭śata̱ māghaśa̭ṃso bṛ̱had va̭dema vi̱dathḙ su̱vīrā̭: ||3||
3 gṛtsamada (āṅgirasaḥ śaunahotraḥ paścād) bhārgavaḥ śaunakaḥ| śakuntaḥ(-kapiñjalarūpīndraḥ)| jagatī, 2 atiśakvarī aṣṭirvā|
pra̱da̱kṣi̱ṇida̱bhi gṛ̭ṇanti kā̱ravo̱ vayo̱ vada̭nta ṛtu̱thā śa̱kunta̭yaḥ |
u̱bhe vācaṷ vadati sāma̱gā i̭va gāya̱traṃ ca̱ traiṣṭṷbha̱ṃ cānṷ rājati ||1||
u̱dgā̱teva̭ śakune̱ sāma̭ gāyasi brahmapu̱tra i̭va̱ sava̭neṣu śaṃsasi |
vṛṣḙva vā̱jī śiśṷmatīra̱pītyā̭ sa̱rvato̭ naḥ śakune bha̱dramā va̭da
vi̱śvato̭ naḥ śakune̱ puṇya̱mā va̭da ||2||
ā̱vada̱ṃstvaṃ śa̭kune bha̱dramā va̭da tū̱ṣṇīmāsī̭naḥ suma̱tiṃ ci̭kiddhi naḥ |
yadu̱tpata̱n vada̭si karka̱rirya̭thā bṛ̱had va̭dema vi̱dathḙ su̱vīrā̭: ||3||
||iti dvitīyaṃ maṇḍalaṃ samāptam||About this suktam
Devotional recitation is one of the simplest and most powerful practices in the Hindu tradition. Regular chanting calms the mind, purifies the atmosphere of the home, and deepens one’s connection with the deity. These sacred compositions have been sung by devotees for generations and are suitable for daily practice, during morning or evening puja, or on special festival days.
How to chant
Sit comfortably facing your home altar or a clean, quiet space. Light a lamp or incense if you wish. Begin with a short prayer to Ganesha, then recite the text slowly and clearly, focusing on the meaning rather than speed. Consistency matters more than duration — even five minutes of daily chanting brings visible peace of mind.
daily-pujasanskritsuktamdevotionalvedarigveda