← ← Back to Shabda
English interface
Rigveda — Mandala 6
Rigveda — Mandala 6
Text in Roman script
Devotional text
13 bārhaspatyo bharadvāja: | agni : | triṣṭup |
tvaṃ hya̭gne pratha̱mo ma̱notā̱ 'syā dhi̱yo abha̭vo dasma̱ hotā̭ |
tvaṃ sī̭ṃ vṛṣannakṛṇordu̱ṣṭarī̭tu̱ saho̱ viśva̭smai̱ saha̭se̱ saha̭dhyai ||1||
adhā̱ hotā̱ nya̭sīdo̱ yajī̭yāni̱ḻaspa̱da i̱ṣaya̱nnīḍya̱: san |
taṃ tvā̱ nara̭: pratha̱maṃ dḙva̱yanto̭ ma̱ho rā̱ye ci̱taya̭nto̱ anṷ gman ||2||
vṛ̱teva̱ yanta̭ṃ ba̱hubhi̭rvasa̱vyai̱3stve ra̱yiṃ jā̭gṛ̱vāṃso̱ anṷ gman |
ruśa̭ntama̱gniṃ da̭rśa̱ta bṛ̱hanta̭ṃ va̱pāva̭ntaṃ vi̱śvahā̭ dīdi̱vāṃsa̭m ||3||
pa̱daṃ de̱vasya̱ nama̭sā̱ vyanta̭: śrava̱syava̱: śrava̭ āpa̱nnamṛ̭ktam |
nāmā̭ni cid dadhire ya̱jñiyā̭ni bha̱drāyā̭ṃ te raṇayanta̱ saṃdṛ̭ṣṭau ||4||
tvāṃ va̭rdhanti kṣi̱taya̭: pṛthi̱vyāṃ tvāṃ rāya̭ u̱bhayā̭so̱ janā̭nām |
tvaṃ trā̱tā ta̭raṇe̱ cetyo̭ bhūḥ pi̱tā mā̱tā sada̱minmānṷṣāṇām ||5||
sa̱pa̱ryeṇya̱: sa pri̱yo vi̱kṣva1gnirhotā̭ ma̱ndro ni ṣa̭sādā̱ yajī̭yān |
taṃ tvā̭ va̱yaṃ dama̱ ā dī̭di̱vāṃsa̱mupa̭ jñu̱bādho̱ nama̭sā sadema ||6||
taṃ tvā̭ va̱yaṃ su̱dhyo̱3 navya̭magne sumnā̱yava̭ īmahe deva̱yanta̭: |
tvaṃ viśo̭ anayo̱ dīdyā̭no di̱vo a̭gne bṛha̱tā ro̭ca̱nena̭ ||7||
vi̱śāṃ ka̱viṃ vi̱śpati̱ṃ śaśva̭tīnāṃ ni̱tośa̭naṃ vṛṣa̱bhaṃ ca̭rṣaṇī̱nām |
pretī̭ṣaṇimi̱ṣaya̭ntaṃ pāva̱kaṃ rāja̭ntama̱gniṃ ya̭ja̱taṃ ra̭yī̱ṇām ||8||
so a̭gna īje śaśa̱me ca̱ marto̱ yasta̱ āna̭ṭ sa̱midhā̭ ha̱vyadā̭tim |
ya āhṷti̱ṃ pari̱ vedā̱ namo̭bhi̱rviśvet sa vā̱mā da̭dhate̱ tvāta̭: ||9||
a̱smā ṷ te̱ mahi̭ ma̱he vi̭dhema̱ namo̭bhiragne sa̱midho̱ta ha̱vyaiḥ |
vedī̭ sūno sahaso gī̱rbhiru̱kthairā tḙ bha̱drāyā̭ṃ suma̱tau ya̭tema ||10||
ā yasta̱tantha̱ roda̭sī̱ vi bhā̱sā śravo̭bhiśca śrava̱sya1starṷtraḥ |
bṛ̱hadbhi̱rvājai̱: sthavi̭rebhira̱sme re̱vadbhi̭ragne vita̱raṃ vi bhā̭hi ||11||
nṛ̱vad va̭so̱ sada̱middhḙhya̱sme bhūri̭ to̱kāya̱ tana̭yāya pa̱śvaḥ |
pū̱rvīriṣo̭ bṛha̱tīrā̱rea̭ghā a̱sme bha̱drā saṷśrava̱sāni̭ santu ||12||
pu̱rūṇya̭gne puru̱dhā tvā̱yā vasṷ̄ni rājan va̱sutā̭ te aśyām |
pu̱rūṇi̱ hi tve pṷruvāra̱ santyagne̱ vasṷ vidha̱te rāja̭ni̱ tve ||13||
11 bārhaspatyo bharadvāja: | agni : |anuṣṭup | 11 śakvarī |
tvaṃ hi kṣaita̭va̱d yaśo 'gnḙ mi̱tro na patya̭se | tvaṃ vi̭carṣaṇe̱ śravo̱ vaso̭ pu̱ṣṭiṃ na pṷṣyasi ||1||
tvāṃ hi ṣmā̭ carṣa̱ṇayo̭ ya̱jñebhi̭rgī̱rbhirīḻa̭te | tvāṃ vā̱jī yā̭tyavṛ̱ko ra̭ja̱stūrvi̱śvaca̭rṣaṇiḥ ||2||
sa̱joṣa̭stvā di̱vo naro̭ ya̱jñasya̭ ke̱tumi̭ndhate | yaddha̱ sya mānṷṣo̱ jana̭: sumnā̱yurju̱hve a̭dhva̱re ||3||
ṛdha̱d yastḙ su̱dāna̭ve dhi̱yā marta̭: śa̱śama̭te | ū̱tī ṣa bṛ̭ha̱to di̱vo dvi̱ṣo aṃho̱ na ta̭rati ||4||
sa̱midhā̱ yasta̱ āhṷti̱ṃ niśi̭ti̱ṃ martyo̱ naśa̭t | va̱yāva̭nta̱ṃ sa pṷṣyati̱ kṣaya̭magne śa̱tāyṷṣam ||5||
tve̱ṣastḙ dhū̱ma ṛ̭ṇvati di̱vi ṣañchu̱kra āta̭taḥ | sūro̱ na hi dyu̱tā tvaṃ kṛ̱pā pā̭vaka̱ roca̭se ||6||
adhā̱ hi vi̱kṣvīḍyo 'si̭ pri̱yo no̱ ati̭thiḥ | ra̱ṇvaḥ pu̱rī̭va̱ jūrya̭: sū̱nurna tra̭ya̱yāyya̭: ||7||
kratvā̱ hi droṇḙ a̱jyase 'gnḙ vā̱jī na kṛtvya̭: | pari̭jmeva sva̱dhā gayo 'tyo̱ na hvā̱ryaḥ śiśṷ: ||8||
tvaṃ tyā ci̱dacyu̱tā 'gnḙ pa̱śurna yava̭se | dhāmā̭ ha̱ yat tḙ ajara̱ vanā̭ vṛ̱ścanti̱ śikva̭saḥ ||9||
veṣi̱ hya̭dhvarīya̱tāmagne̱ hotā̱ damḙ vi̱śāṃ | sa̱mṛdho̭ viśpate kṛṇu ju̱ṣasva̭ ha̱vyama̭ṅgiraḥ ||10||
acchā̭ no mitramaho deva de̱vānagne̱ voca̭: suma̱tiṃ roda̭syoḥ | vī̱hi sva̱stiṃ sṷkṣi̱tiṃ di̱vo nṝn dvi̱ṣo aṃhā̭ṃsi duri̱tā ta̭rema̱ tā ta̭rema̱ tavāva̭sā tarema ||11||
8 bārhaspatyo bharadvāja: | agni : |triṣṭup |
agne̱ sa kṣḙṣadṛta̱pā ṛ̭te̱jā u̱ru jyoti̭rnaśate deva̱yuṣṭḙ |
yaṃ tvaṃ mi̱treṇa̱ varṷṇaḥ sa̱joṣā̱ deva̱ pāsi̱ tyaja̭sā̱ marta̱maṃha̭: ||1||
ī̱je ya̱jñebhi̭: śaśa̱me śamī̭bhiṝ̱dhadvā̭rāyā̱gnayḙ dadāśa |
e̱vā ca̱na taṃ ya̱śasā̱majṷṣṭi̱rnāṃho̱ marta̭ṃ naśate̱ na pradṛ̭ptiḥ ||2||
sūro̱ na yasya̭ dṛśa̱tira̭re̱pā bhī̱mā yadeti̭ śuca̱tasta̱ ā dhīḥ |
heṣa̭svataḥ śu̱rudho̱ nāyama̱ktoḥ kutrā̭ cid ra̱ṇvo va̭sa̱tirva̭ne̱jāḥ ||3||
ti̱gmaṃ ci̱dema̱ mahi̱ varpo̭ asya̱ bhasa̱daśvo̱ na ya̭masā̱na ā̱sā |
vi̱jeha̭mānaḥ para̱śurna ji̱hvāṃ dra̱virna drā̭vayati̱ dāru̱ dhakṣa̭t ||4||
sa idastḙva̱ prati̭ dhādasi̱ṣyañchiśī̭ta̱ tejo'ya̭so̱ na dhārā̭m |
ci̱tradhra̭jatirara̱tiryo a̱ktorverna dru̱ṣadvā̭ raghu̱patma̭jaṃhāḥ ||5||
sa ī̭ṃ re̱bho na prati̭ vasta u̱srāḥ śo̱ciṣā̭ rārapīti mi̱trama̭hāḥ |
nakta̱ṃ ya ī̭maru̱ṣo yo divā̱ nṝnama̭rtyo aru̱ṣo yo divā̱ nṝn ||6||
di̱vo na yasya̭ vidha̱to navī̭no̱d vṛṣā̭ ru̱kṣa oṣa̭dhīṣu nūnot |
ghṛṇā̱ na yo dhraja̭sā̱ patma̭nā̱ yannā roda̭sī̱ vasṷnā̱ daṃ su̱patnī̭ ||7||
dhāyo̭bhirvā̱ yo yujyḙbhira̱rkairvi̱dyunna da̭vidyo̱t svebhi̱: śuṣmai̭: |
śardho̭ vā̱ yo ma̱rutā̭ṃ ta̱takṣa̭ ṛ̱bhurna tve̱ṣo ra̭bhasā̱no a̭dyaut ||8||
8 bārhaspatyo bharadvāja: | agni : |triṣṭup |
yathā̭ hota̱rmanṷṣo de̱vatā̭tā ya̱jñebhi̭: sūno sahaso̱ yajā̭si |
e̱vā no̭ a̱dya sa̭ma̱nā sa̭mā̱nānu̱śanna̭gna uśa̱to ya̭kṣi de̱vān ||1||
sa no̭ vi̱bhāvā̭ ca̱kṣaṇi̱rna vasto̭ra̱gnirva̱ndāru̱ vedya̱ścano̭ dhāt |
vi̱śvāyu̱ryo a̱mṛto̱ martyḙṣūṣa̱rbhud bhūdati̭thirjā̱tavḙdāḥ ||2||
dyāvo̱ na yasya̭ pa̱naya̱ntyabhva̱ṃ bhāsā̭ṃsi vaste̱ sūryo̱ na śu̱kraḥ |
vi ya i̱notya̱jara̭: pāva̱ko 'śna̭sya cicchiśnathat pū̱rvyāṇi̭ ||3||
va̱dmā hi sṷ̄no̱ asya̭dma̱sadvā̭ ca̱kre a̱gnirja̱nuṣājmānna̭m |
sa tvaṃ na̭ ūrjasana̱ ūrja̭ṃ dhā̱ rājḙva jeravṛ̱ke kṣḙṣya̱ntaḥ ||4||
niti̭kti̱ yo vā̭ra̱ṇamanna̱matti̭ vā̱yurna rāṣṭryatyḙtya̱ktūn |
tu̱ryāma̱ yasta̭ ā̱diśā̱marā̭tī̱ratyo̱ na hruta̱: pata̭taḥ pari̱hrut ||5||
ā sūryo̱ na bhā̭nu̱madbhi̭ra̱rkairagnḙ ta̱tantha̱ roda̭sī̱ vi bhā̱sā |
ci̱tro na̭ya̱t pari̱ tamā̭ṃsya̱ktaḥ śo̱ciṣā̱ patma̭nnauśi̱jo na dīya̭n ||6||
tvāṃ hi ma̱ndrata̭mamarkaśo̱kairva̭vṛ̱mahe̱ mahi̭ na̱: śroṣya̭gne |
indra̱ṃ na tvā̱ śava̭sā de̱vatā̭ vā̱yuṃ pṛ̭ṇanti̱ rādha̭sā̱ nṛta̭māḥ ||7||
nū no̭ agne'vṛ̱kebhi̭: sva̱sti veṣi̭ rā̱yaḥ pa̱thibhi̱: parṣyaṃha̭: |
tā sū̱ribhyo̭ gṛṇa̱te rā̭si su̱mnaṃ madḙma śa̱tahi̭māḥ su̱vīrā̭: ||8||
7 bārhaspatyo bharadvāja: | agni : |triṣṭup |
hu̱ve va̭: sū̱nuṃ saha̭so̱ yuvā̭na̱madro̭ghavācaṃ ma̱tibhi̱ryavi̭ṣṭham |
ya inva̭ti̱ dravi̭ṇāni̱ pracḙtā vi̱śvavā̭rāṇi puru̱vāro̭ a̱dhruk ||1||
tve vasṷ̄ni purvaṇīka hotardo̱ṣā vasto̱reri̭re ya̱jñiyā̭saḥ |
kṣāmḙva̱ viśvā̱ bhuva̭nāni̱ yasmi̱n tsaṃ saubha̭gāni dadhi̱re pā̭va̱ke ||2||
tvaṃ vi̱kṣu pra̱diva̭: sīda ā̱su kratvā̭ ra̱thīra̭bhavo̱ vāryā̭ṇām |
ata̭ inoṣi vidha̱te ci̭kitvo̱ vyā̭nu̱ṣagjā̭tavedo̱ vasṷ̄ni ||3||
yo na̱: sanṷtyo abhi̱dāsa̭dagne̱ yo anta̭ro mitramaho vanu̱ṣyāt |
tama̱jarḙbhi̱rvṛṣa̭bhi̱stava̱ svaistapā̭ tapiṣṭha̱ tapa̭sā̱ tapa̭svān ||4||
yastḙ ya̱jñena̭ sa̱midhā̱ ya u̱kthaira̱rkebhi̭: sūno sahaso̱ dadā̭śat |
sa martyḙṣvamṛta̱ pracḙtā rā̱yā dyu̱mnena̱ śrava̭sā̱ vi bhā̭ti ||5||
sa tat kṛ̭dhīṣi̱tastūya̭magne̱ spṛdho̭ bādhasva̱ saha̭sā̱ saha̭svān |
yaccha̱syase̱ dyubhi̭ra̱kto vaco̭bhi̱stajjṷṣasva jari̱turghoṣi̱ manma̭ ||6||
a̱śyāma̱ taṃ kāma̭magne̱ tavo̱tī a̱śyāma̭ ra̱yiṃ ra̭yivaḥ su̱vīra̭m |
a̱śyāma̱ vāja̭ma̱bhi vā̱jaya̭nto̱ 'śyāma̭ dyu̱mnama̭jarā̱jara̭ṃ te ||7||
7 bārhaspatyo bharadvāja: | agni : |triṣṭup |
pra navya̭sā̱ saha̭saḥ sū̱numacchā̭ ya̱jñena̭ gā̱tumava̭ i̱cchamā̭naḥ |
vṛ̱ścadva̭naṃ kṛ̱ṣṇayā̭ma̱ṃ ruśa̭ntaṃ vī̱tī hotā̭raṃ di̱vyaṃ ji̭gāti ||1||
sa śvi̭tā̱nasta̭nya̱tū ro̭cana̱sthā a̱jarḙbhi̱rnāna̭dadbhi̱ryavi̭ṣṭhaḥ |
yaḥ pā̭va̱kaḥ pṷru̱tama̭: pu̱rūṇi̭ pṛ̱thūnya̱gnira̭nu̱yāti̱ bharva̭n ||2||
vi te̱ viṣva̱gvāta̭jūtāso agne̱ bhāmā̭saḥ śuce̱ śuca̭yaścaranti |
tu̱vi̱mra̱kṣāso̭ di̱vyā nava̭gvā̱ vanā̭ vananti dhṛṣa̱tā ru̱janta̭: ||3||
ye tḙ śu̱krāsa̱: śuca̭yaḥ śuciṣma̱: kṣāṃ vapa̭nti̱ viṣi̭tāso̱ aśvā̭: |
adha̭ bhra̱masta̭ urvi̱yā vi bhā̭ti yā̱taya̭māno̱ adhi̱ sānu̱ pṛśnḙ: ||4||
adha̭ ji̱hvā pā̭patīti̱ pra vṛṣṇo̭ goṣu̱yudho̱ nāśani̭: sṛjā̱nā |
śūra̭syeva̱ prasi̭tiḥ kṣā̱tira̱gnerdu̱rvartṷrbhī̱mo da̭yate̱ vanā̭ni ||5||
ā bhā̱nunā̱ pārthi̭vāni̱ jrayā̭ṃsi ma̱hasto̱dasya̭ dhṛṣa̱tā ta̭tantha |
sa bā̭dha̱svāpa̭ bha̱yā saho̭bhi̱: spṛdho̭ vanu̱ṣyan va̱nuṣo̱ ni jṷ̄rva ||6||
sa ci̭tra ci̱traṃ ci̱taya̭ntama̱sme citra̭kṣatra ci̱trata̭maṃ vayo̱dhām |
ca̱ndraṃ ra̱yiṃ pṷru̱vīra̭ṃ bṛ̱hanta̱ṃ candra̭ ca̱ndrābhi̭rgṛṇa̱te yṷvasva ||7||
7 bārhaspatyo bharadvāja: | vaiśvānarosgni : |triṣṭup , 6 – 7 jagatī |
mū̱rdhāna̭ṃ di̱vo a̭ra̱tiṃ pṛ̭thi̱vyā vai̭śvāna̱ramṛ̱ta ā jā̱tama̱gnim |
ka̱viṃ sa̱mrāja̱mati̭thi̱ṃ janā̭nāmā̱sannā pātra̭ṃ janayanta de̱vāḥ ||1||
nābhi̭ṃ ya̱jñānā̱ṃ sada̭naṃ rayī̱ṇāṃ ma̱hāmā̭hā̱vama̱bhi saṃ na̭vanta |
vai̱śvā̱na̱raṃ ra̱thya̭madhva̱rāṇā̭ṃ ya̱jñasya̭ ke̱tuṃ ja̭nayanta de̱vāḥ ||2||
tvad vipro̭ jāyate vā̱jya̭gne̱ tvad vī̱rāso̭ abhimāti̱ṣāha̭: |
vaiśvā̭nara̱ tvama̱smāsṷ dhehi̱ vasṷ̄ni rājan tspṛha̱yāyyā̭ṇi ||3||
tvāṃ viśvḙ amṛta̱ jāya̭māna̱ṃ śiśu̱ṃ na de̱vā a̱bhi saṃ na̭vante |
tava̱ kratṷbhiramṛta̱tvamā̭ya̱n vaiśvā̭nara̱ yat pi̱troradī̭deḥ ||4||
vaiśvā̭nara̱ tava̱ tāni̭ vra̱tāni̭ ma̱hānya̭gne̱ naki̱rā da̭dharṣa |
yajjāya̭mānaḥ pi̱troru̱pasthe 'vi̭ndaḥ ke̱tuṃ va̱yune̱ṣvahnā̭m ||5||
vai̱śvā̱na̱rasya̱ vimi̭tāni̱ cakṣa̭sā̱ sānṷ̄ni di̱vo a̱mṛta̭sya ke̱tunā̭ |
tasyedu̱ viśvā̱ bhuva̱nādhi̭ mū̱rdhani̭ va̱yā i̭va ruruhuḥ sa̱pta vi̱sruha̭: ||6||
vi yo rajā̱ṃsyami̭mīta su̱kratṷrvaiśvāna̱ro vi di̱vo ro̭ca̱nā ka̱viḥ |
pari̱ yo viśvā̱ bhuva̭nāni papra̱the 'da̭bdho go̱pā a̱mṛta̭sya rakṣi̱tā ||7||
7 bārhaspatyo bharadvāja: | vaiśvānarosgni : | jagatī, 7 triṣṭup |
pṛ̱kṣasya̱ vṛṣṇo̭ aru̱ṣasya̱ nū saha̱: pra nu vo̭caṃ vi̱dathā̭ jā̱tavḙdasaḥ |
vai̱śvā̱na̱rāya̭ ma̱tirnavya̭sī̱ śuci̱: soma̭ iva pavate̱ cārṷra̱gnayḙ ||1||
sa jāya̭mānaḥ para̱me vyo̭mani vra̱tānya̱gnirvra̭ta̱pā a̭rakṣata |
vya1ntari̭kṣamamimīta su̱kratṷrvaiśvāna̱ro ma̭hi̱nā nāka̭maspṛśat ||2||
vya̭stabhnā̱d roda̭sī mi̱tro adbhṷto 'nta̱rvāva̭dakṛṇo̱jjyoti̭ṣā̱ tama̭: |
vi carma̭ṇīva dhi̱ṣaṇḙ avartayad vaiśvāna̱ro viśva̭madhatta̱ vṛṣṇya̭m ||3||
a̱pāmu̱pasthḙ mahi̱ṣā a̭gṛbhṇata̱ viśo̱ rājā̭na̱mupa̭ tasthuṝ̱gmiya̭m |
ā dū̱to a̱gnima̭bharad vi̱vasva̭to vaiśvāna̱raṃ mā̭ta̱riśvā̭ parā̱vata̭: ||4||
yu̱geyṷge vida̱thya̭ṃ gṛ̱ṇadbhyo 'gnḙ ra̱yiṃ ya̱śasa̭ṃ dhehi̱ navya̭sīm |
pa̱vyeva̭ rājanna̱ghaśa̭ṃsamajara nī̱cā ni vṛ̭śca va̱nina̱ṃ na teja̭sā ||5||
a̱smāka̭magne ma̱ghava̭tsu dhāra̱yā'nā̭mi kṣa̱trama̱jara̭ṃ su̱vīrya̭m |
va̱yaṃ ja̭yema śa̱tina̭ṃ saha̱sriṇa̱ṃ vaiśvā̭nara̱ vāja̭magne̱ tavo̱tibhi̭: ||6||
ada̭bdhebhi̱stava̭ go̱pābhi̭riṣṭe̱ 'smāka̭ṃ pāhi triṣadhastha sū̱rīn |
rakṣā̭ ca no da̱duṣā̱ṃ śardho̭ agne̱ vaiśvā̭nara̱ pra ca̭ tārī̱: stavā̭naḥ ||7||
7 bārhaspatyo bharadvāja: | vaiśvānarosgni : |triṣṭup , [ 7 prastārapaṃktirvā ] |
aha̭śca kṛ̱ṣṇamaha̱rarjṷnaṃ ca̱ vi va̭rtete̱ raja̭sī ve̱dyābhi̭: |
vai̱śvā̱na̱ro jāya̭māno̱ na rājā 'vā̭tira̱jjyoti̭ṣā̱gnistamā̭ṃsi ||1||
nāhaṃ tantu̱ṃ na vi jā̭nā̱myotu̱ṃ na yaṃ vaya̭nti sama̱re'ta̭mānāḥ |
kasya̭ svit pu̱tra i̱ha vaktvā̭ni pa̱ro va̭dā̱tyava̭reṇa pi̱trā ||2||
sa it tantu̱ṃ sa vi jā̭nā̱tyotu̱ṃ sa vaktvā̭nyṛtu̱thā va̭dāti |
ya ī̱ṃ cikḙtada̱mṛta̭sya go̱pā a̱vaścara̭n pa̱ro a̱nyena̱ paśya̭n ||3||
a̱yaṃ hotā̭ pratha̱maḥ paśya̭te̱mami̱daṃ jyoti̭ra̱mṛta̱ṃ martyḙṣu |
a̱yaṃ sa ja̭jñe dhru̱va ā niṣa̱tto 'ma̭rtyasta̱nvā̱3 vardha̭mānaḥ ||4||
dhru̱vaṃ jyoti̱rnihi̭taṃ dṛ̱śaye̱ kaṃ mano̱ javi̭ṣṭhaṃ pa̱taya̭tsva̱ntaḥ |
viśvḙ de̱vāḥ sama̭nasa̱: sakḙtā̱ eka̱ṃ kratṷma̱bhi vi ya̭nti sā̱dhu ||5||
vi me̱ karṇā̭ patayato̱ vi cakṣu̱rvī̱3daṃ jyoti̱rhṛda̭ya̱ āhi̭ta̱ṃ yat |
vi me̱ mana̭ścarati dū̱raā̭dhī̱: kiṃ svi̭d va̱kṣyāmi̱ kimu̱ nū ma̭niṣye ||6||
viśvḙ de̱vā a̭namasyanbhiyā̱nāstvāma̭gne̱ tama̭si tasthi̱vāṃsa̭m |
vai̱śvā̱na̱ro̭'vatū̱taye̱ no 'ma̭rtyo'vatū̱tayḙ naḥ ||7||
7 bārhaspatyo bharadvāja: | agni : | triṣṭup ; 7 dvipadā virāṭ |
pu̱ro vo̭ ma̱ndraṃ di̱vyaṃ sṷvṛ̱ktiṃ pra̭ya̱ti ya̱jñe a̱gnima̭dhva̱re da̭dhidhvam |
pu̱ra u̱kthebhi̱: sa hi no̭ vi̱bhāvā̭ svadhva̱rā ka̭rati jā̱tavḙdāḥ ||1||
tamṷ dyumaḥ purvaṇīka hota̱ragnḙ a̱gnibhi̱rmanṷṣa idhā̱naḥ |
stoma̱ṃ yama̭smai ma̱matḙva śū̱ṣaṃ ghṛ̱taṃ na śuci̭ ma̱taya̭: pavante ||2||
pī̱pāya̱ sa śrava̭sā̱ martyḙṣu̱ yo a̱gnayḙ da̱dāśa̱ vipra̭ u̱kthaiḥ |
ci̱trābhi̱stamū̱tibhi̭ści̱traśo̭cirvra̱jasya̭ sā̱tā goma̭to dadhāti ||3||
ā yaḥ pa̱prau jāya̭māna u̱rvī dṷ̄re̱dṛśā̭ bhā̱sā kṛ̱ṣṇādhvā̭ |
adha̭ ba̱hu ci̱t tama̱ ūrmyā̭yāsti̱raḥ śo̱ciṣā̭ dadṛśe pāva̱kaḥ ||4||
nū na̭ści̱traṃ pṷru̱vājā̭bhirū̱tī agnḙ ra̱yiṃ ma̱ghava̭dbhyaśca dhehi |
ye rādha̭sā̱ śrava̭sā̱ cātya̱nyān tsu̱vīryḙbhiścā̱bhi santi̱ janā̭n ||5||
i̱maṃ ya̱jñaṃ cano̭ dhā agna u̱śan yaṃ ta̭ āsā̱no jṷhu̱te ha̱viṣmā̭n |
bha̱radvā̭jeṣu dadhiṣe suvṛ̱ktimavī̱rvāja̭sya̱ gadhya̭sya sā̱tau ||6||
vi dveṣā̭ṃsīnu̱hi va̱rdhayeḻā̱ṃ madḙma śa̱tahi̭māḥ su̱vīrā̭: ||7||
6 bārhaspatyo bharadvāja: | agni : | triṣṭup |
yaja̭sva hotariṣi̱to yajī̭yā̱nagne̱ bādho̭ ma̱rutā̱ṃ na prayṷkti |
ā no̭ mi̱trāvarṷṇā̱ nāsa̭tyā̱ dyāvā̭ ho̱trāya̭ pṛthi̱vī va̭vṛtyāḥ ||1||
tvaṃ hotā̭ ma̱ndrata̭mo no a̱dhruga̱ntarde̱vo vi̱dathā̱ martyḙṣu |
pā̱va̱kayā̭ ju̱hvā̱3 vahni̭rā̱sā 'gne̱ yaja̭sva ta̱nvaṃ1 tava̱ svām ||2||
dhanyā̭ ci̱ddhi tve dhi̱ṣaṇā̱ vaṣṭi̱ pra de̱vāñjanma̭ gṛṇa̱te yaja̭dhyai |
vepi̭ṣṭho̱ aṅgi̭rasā̱ṃ yaddha̱ vipro̱ madhṷ ccha̱ndo bhana̭ti re̱bha i̱ṣṭau ||3||
adi̭dyuta̱t svapā̭ko vi̱bhāvā 'gne̱ yaja̭sva̱ roda̭sī urū̱cī |
ā̱yuṃ na yaṃ nama̭sā rā̱taha̭vyā a̱ñjanti̭ supra̱yasa̱ṃ pañca̱ janā̭: ||4||
vṛ̱ñje ha̱ yannama̭sā ba̱rhira̱gnāvayā̭mi̱ srugghṛ̱tava̭tī suvṛ̱ktiḥ |
amya̭kṣi̱ sadma̱ sada̭ne pṛthi̱vyā aśrā̭yi ya̱jñaḥ sūrye̱ na cakṣṷ: ||5||
da̱śa̱syā na̭: purvaṇīka hotarde̱vebhi̭ragne a̱gnibhi̭ridhā̱naḥ |
rā̱yaḥ sṷ̄no sahaso vāvasā̱nā ati̭ srasema vṛ̱jana̱ṃ nāṃha̭: ||6||
6 bārhaspatyo bharadvāja: | agni : |triṣṭup
[ 6 purastājjyotirvā ]|
madhye̱ hotā̭ duro̱ṇe ba̱rhiṣo̱ rāḻa̱gnisto̱dasya̱ roda̭sī̱ yaja̭dhyai |
a̱yaṃ sa sū̱nuḥ saha̭sa ṛ̱tāvā̭ dū̱rāt sūryo̱ na śo̱ciṣā̭ tatāna ||1||
ā yasmi̱n tve svapā̭ke yajatra̱ yakṣa̭d rājan tsa̱rvatā̭teva̱ nu dyauḥ |
tri̱ṣa̱dhastha̭stata̱ruṣo̱ na jaṃho̭ ha̱vyā ma̱ghāni̱ mānṷṣā̱ yaja̭dhyai ||2||
teji̭ṣṭhā̱ yasyā̭ra̱tirva̭ne̱rāṭ to̱do adhva̱n na vṛ̭dhasā̱no a̭dyaut |
a̱dro̱gho na dra̭vi̱tā cḙtati̱ tmannama̭rtyo'va̱rtra oṣa̭dhīṣu ||3||
sāsmākḙbhire̱tarī̱ na śū̱ṣaira̱gniḥ ṣṭa̭ve̱ dama̱ ā jā̱tavḙdāḥ |
drva̭nno va̱nvan kratvā̱ nārvo̱sraḥ pi̱teva̭ jāra̱yāyi̭ ya̱jñaiḥ ||4||
adha̭ smāsya panayanti̱ bhāso̱ vṛthā̱ yat takṣa̭danu̱yāti̭ pṛ̱thvīm |
sa̱dyo yaḥ spa̱ndro viṣi̭to̱ dhavī̭yānṛ̱ṇo na tā̱yurati̱ dhanvā̭ rāṭ ||5||
sa tvaṃ no̭ arva̱n nidā̭yā̱ viśvḙbhiragne a̱gnibhi̭ridhā̱naḥ |
veṣi̭ rā̱yo vi yā̭si du̱cchunā̱ madḙma śa̱tahi̭māḥ su̱vīrā̭: ||6||
6 bārhaspatyo bharadvāja: | agni : |triṣṭup |
tvad viśvā̭ subhaga̱ saubha̭gā̱nyagne̱ vi ya̭nti va̱nino̱ na va̱yāḥ |
śru̱ṣṭī ra̱yirvājo̭ vṛtra̱tūryḙ di̱vo vṛ̱ṣṭirīḍyo̭ rī̱tira̱pām ||1||
tvaṃ bhago̭ na̱ ā hi ratna̭mi̱ṣe pari̭jmeva kṣayasi da̱smava̭rcāḥ |
agnḙ mi̱tro na bṛ̭ha̱ta ṛ̱tasyā'si̭ kṣa̱ttā vā̱masya̭ deva̱ bhūrḙ: ||2||
sa satpa̭ti̱: śava̭sā hanti vṛ̱tramagne̱ vipro̱ vi pa̱ṇerbha̭rti̱ vāja̭m |
yaṃ tvaṃ pra̭ceta ṛtajāta rā̱yā sa̱joṣā̱ naptrā̱pāṃ hi̱noṣi̭ ||3||
yastḙ sūno sahaso gī̱rbhiru̱kthairya̱jñairmarto̱ niśi̭tiṃ ve̱dyāna̭ṭ |
viśva̱ṃ sa dḙva̱ prati̱ vāra̭magne dha̱tte dhā̱nyaṃ1 patya̭te vasa̱vyai̭: ||4||
tā nṛbhya̱ ā saṷśrava̱sā su̱vīrā 'gnḙ sūno sahasaḥ pu̱ṣyasḙ dhāḥ |
kṛ̱ṇoṣi̱ yacchava̭sā̱ bhūri̭ pa̱śvo vayo̱ vṛkā̭yā̱raye̱ jasṷraye ||5||
va̱dmā sṷ̄no sahaso no̱ vihā̭yā̱ agnḙ to̱kaṃ tana̭yaṃ vā̱ji no̭ dāḥ |
viśvā̭bhirgī̱rbhira̱bhi pū̱rtima̭śyā̱ṃ madḙma śa̱tahi̭māḥ su̱vīrā̭: ||6||
6 bārhaspatyo bharadvāja: | agni : |anuṣṭup , 6 śakvarī |
a̱gnā yo martyo̱ duvo̱ dhiya̭ṃ ju̱joṣa̭ dhī̱tibhi̭: | bhasa̱nnu ṣa pra pū̱rvya iṣa̭ṃ vurī̱tāva̭se ||1||
a̱gniriddhi pracḙtā a̱gnirve̱dhasta̭ma̱ ṛṣi̭: | a̱gniṃ hotā̭ramīḻate ya̱jñeṣu̱ manṷṣo̱ viśa̭: ||2||
nānā̱ hya1gne'va̭se̱ spardha̭nte̱ rāyo̭ a̱ryaḥ | tūrva̭nto̱ dasyṷmā̱yavo̭ vra̱taiḥ sīkṣa̭nto avra̱tam ||3||
a̱gnira̱psāmṛ̭tī̱ṣaha̭ṃ vī̱raṃ da̭dāti̱ satpa̭tim | yasya̱ trasa̭nti̱ śava̭saḥ sa̱ṃcakṣi̱ śatra̭vo bhi̱yā ||4||
a̱gnirhi vi̱dmanā̭ ni̱do de̱vo marta̭muru̱ṣyati̭ | sa̱hāvā̱ yasyāvṛ̭to ra̱yirvāje̱ṣvavṛ̭taḥ ||5||
acchā̭ no mitramaho deva de̱vānagne̱ voca̭: suma̱tiṃ roda̭syoḥ |
vī̱hi sva̱stiṃ sṷkṣi̱tiṃ di̱vo nṝn dvi̱ṣo aṃhā̭ṃsi duri̱tā ta̭rema̱ tā ta̭rema̱ tavāva̭sā tarema ||6||
19 bārhaspatyo bharadvājo, vītahavya āṅgiraso vā |
agni : |jagatī; 3; 15 śakvarī;
6 atiśakvarī; 10 – 14, 16,19 triṣṭup , 17 anuṣṭup ; 18 bṛhatī |
i̱mamū̱ ṣu vo̱ ati̭thimuṣa̱rbudha̱ṃ viśvā̭sāṃ vi̱śāṃ pati̭mṛñjase gi̱rā |
vetīd di̱vo ja̱nuṣā̱ kacci̱dā śuci̱rjyok ci̭datti̱ garbho̱ yadacyṷtam ||1||
mi̱traṃ na yaṃ sudhi̭ta̱ṃ bhṛga̭vo da̱dhurvana̱spatā̱vīḍya̭mū̱rdhvaśo̭ciṣam |
sa tvaṃ suprī̭to vī̱taha̭vye adbhuta̱ praśa̭stibhirmahayase di̱vedi̭ve ||2||
sa tvaṃ dakṣa̭syāvṛ̱ko vṛ̱dho bhṷ̄ra̱ryaḥ para̱syānta̭rasya̱ tarṷṣaḥ |
rā̱yaḥ sṷ̄no sahaso̱ martye̱ṣvā cha̱rdirya̭ccha vī̱taha̭vyāya sa̱pratho̭ bha̱radvā̭jāya sa̱pratha̭: ||3||
dyu̱tā̱naṃ vo̱ ati̭thi̱ṃ sva̭rṇarama̱gniṃ hotā̭ra̱ṃ manṷṣaḥ svadhva̱ram |
vipra̱ṃ na dyu̱kṣava̭casaṃ suvṛ̱ktibhi̭rhavya̱vāha̭mara̱tiṃ de̱vamṛ̭ñjase ||4||
pā̱va̱kayā̱ yaści̱taya̭ntyā kṛ̱pā kṣāma̭n ruru̱ca u̱ṣaso̱ na bhā̱nunā̭ |
tūrva̱n na yāma̱nneta̭śasya̱ nū raṇa̱ ā yo ghṛ̱ṇe na ta̭tṛṣā̱ṇo a̱jara̭: ||5||
a̱gnima̭gniṃ vaḥ sa̱midhā̭ duvasyata pri̱yaṃpri̭yaṃ vo̱ ati̭thiṃ gṛṇī̱ṣaṇi̭ |
upa̭ vo gī̱rbhira̱mṛta̭ṃ vivāsata de̱vo de̱veṣu̱ vana̭te̱ hi vārya̭ṃ de̱vo de̱veṣu̱ vana̭te̱ hi no̱ duva̭: ||6||
sami̭ddhama̱gniṃ sa̱midhā̭ gi̱rā gṛ̭ṇe̱ śuci̭ṃ pāva̱kaṃ pu̱ro a̭dhva̱re dhru̱vam |
vipra̱ṃ hotā̭raṃ puru̱vāra̭ma̱druha̭ṃ ka̱viṃ su̱mnairī̭mahe jā̱tavḙdasam ||7||
tvāṃ dū̱tama̭gne a̱mṛta̭ṃ yu̱geyṷge havya̱vāha̭ṃ dadhire pā̱yumīḍya̭m |
de̱vāsa̭śca̱ martā̭saśca̱ jāgṛ̭viṃ vi̱bhuṃ vi̱śpati̱ṃ nama̭sā̱ ni ṣḙdire ||8||
vi̱bhūṣa̭nnagna u̱bhayā̱~ anṷ vra̱tā dū̱to de̱vānā̱ṃ raja̭sī̱ samī̭yase |
yat tḙ dhī̱tiṃ sṷma̱timā̭vṛṇī̱mahe 'dha̭ smā nastri̱varṷ̄thaḥ śi̱vo bha̭va ||9||
taṃ su̱pratī̭kaṃ su̱dṛśa̱ṃ svañca̱mavi̭dvāṃso vi̱duṣṭa̭raṃ sapema |
sa ya̭kṣa̱d viśvā̭ va̱yunā̭ni vi̱dvān pra ha̱vyama̱gnira̱mṛtḙṣu vocat ||10||
tama̭gne pāsyu̱ta taṃ pi̭parṣi̱ yasta̱ āna̭ṭ ka̱vayḙ śūra dhī̱tim |
ya̱jñasya̭ vā̱ niśi̭ti̱ṃ vodi̭tiṃ vā̱ tamit pṛ̭ṇakṣi̱ śava̭so̱ta rā̱yā ||11||
tvama̭gne vanuṣya̱to ni pā̭hi̱ tvamṷ naḥ sahasāvannava̱dyāt |
saṃ tvā̭ dhvasma̱nvada̱bhyḙtu̱ pātha̱: saṃ ra̱yiḥ spṛ̭ha̱yāyya̭: saha̱srī ||12||
a̱gnirhotā̭ gṛ̱hapa̭ti̱: sa rājā̱ viśvā̭ veda̱ jani̭mā jā̱tavḙdāḥ |
de̱vānā̭mu̱ta yo martyā̭nā̱ṃ yaji̭ṣṭha̱: sa pra ya̭jatāmṛ̱tāvā̭ ||13||
agne̱ yada̱dya vi̱śo a̭dhvarasya hota̱: pāva̭kaśoce̱ veṣṭvaṃ hi yajvā̭ |
ṛ̱tā ya̭jāsi mahi̱nā vi yad bhūrha̱vyā va̭ha yaviṣṭha̱ yā tḙ a̱dya ||14||
a̱bhi prayā̭ṃsi̱ sudhi̭tāni̱ hi khyo ni tvā̭ dadhīta̱ roda̭sī̱ yaja̭dhyai |
avā̭ no maghava̱n vāja̭sātā̱vagne̱ viśvā̭ni duri̱tā ta̭rema̱ tā ta̭rema̱ tavāva̭sā tarema ||15||
agne̱ viśvḙbhiḥ svanīka de̱vairūrṇā̭vantaṃ pratha̱maḥ sī̭da̱ yoni̭m |
ku̱lā̱yina̭ṃ ghṛ̱tava̭ntaṃ savi̱tre ya̱jñaṃ na̭ya̱ yaja̭mānāya sā̱dhu ||16||
i̱mamu̱ tyama̭tharva̱vada̱gniṃ ma̭nthanti ve̱dhasa̭: | yama̭ṅkū̱yanta̱māna̭ya̱nnamṷ̄raṃ śyā̱vyā̭bhyaḥ ||17||
jani̭ṣvā de̱vavī̭taye sa̱rvatā̭tā sva̱stayḙ | ā de̱vān va̭kṣya̱mṛtā̭~ ṛtā̱vṛdho̭ ya̱jñaṃ de̱veṣṷ pispṛśaḥ ||18||
va̱yamṷ tvā gṛhapate janānā̱magne̱ aka̭rma sa̱midhā̭ bṛ̱hanta̭m |
a̱sthū̱ri no̱ gārha̭patyāni santu ti̱gmena̭ na̱steja̭sā̱ saṃ śi̭śādhi ||19||
48 bārhaspatyo bharadvāja: | agni :|gāyatrī; 1, 6 vardhamānā;27, 47 – 48 anuṣṭup ; 46 triṣṭup |
tvama̭gne ya̱jñānā̱ṃ hotā̱ viśvḙṣāṃ hi̱taḥ | de̱vebhi̱rmānṷṣe̱ janḙ ||1||
sa no̭ ma̱ndrābhi̭radhva̱re ji̱hvābhi̭ryajā ma̱haḥ | ā de̱vān va̭kṣi̱ yakṣi̭ ca ||2||
vetthā̱ hi vḙdho̱ adhva̭naḥ pa̱thaśca̭ de̱vāñja̭sā | agnḙ ya̱jñeṣṷ sukrato ||3||
tvāmī̭ḻe̱ adha̭ dvi̱tā bha̭ra̱to vā̱jibhi̭: śu̱nam | ī̱je ya̱jñeṣṷ ya̱jñiya̭m ||4||
tvami̱mā vāryā̭ pu̱ru divo̭dāsāya sunva̱te | bha̱radvā̭jāya dā̱śuṣḙ ||5||
tvaṃ dū̱to ama̭rtya̱ ā va̭hā̱ daivya̱ṃ jana̭m | śṛ̱ṇvan vipra̭sya suṣṭu̱tim ||6||
tvāma̭gne svā̱dhyo̱3 martā̭so de̱vavī̭taye | ya̱jñeṣṷ de̱vamī̭ḻate ||7||
tava̱ pra ya̭kṣi sa̱ṃdṛśa̭mu̱ta kratṷṃ su̱dāna̭vaḥ | viśvḙ juṣanta kā̱mina̭: ||8||
tvaṃ hotā̱ manṷrhito̱ vahni̭rā̱sā vi̱duṣṭa̭raḥ | agne̱ yakṣi̭ di̱vo viśa̭: ||9||
agna̱ ā yā̭hi vī̱tayḙ gṛṇā̱no ha̱vyadā̭taye | ni hotā̭ satsi ba̱rhiṣi̭ ||10||
taṃ tvā̭ sa̱midbhi̭raṅgiro ghṛ̱tena̭ vardhayāmasi | bṛ̱haccho̭cā yaviṣṭhya ||11||
sa na̭: pṛ̱thu śra̱vāyya̱macchā̭ deva vivāsasi | bṛ̱hada̭gne su̱vīrya̭m ||12||
tvāma̭gne̱ puṣka̭rā̱dadhyatha̭rvā̱ nira̭manthata | mū̱rdhno viśva̭sya vā̱ghata̭: ||13||
tamṷ tvā da̱dhyaṅṅṛṣi̭: pu̱tra ī̭dhe̱ atha̭rvaṇaḥ | vṛ̱tra̱haṇa̭ṃ puraṃda̱ram ||14||
tamṷ tvā pā̱thyo vṛṣā̱ samī̭dhe dasyu̱hanta̭mam | dha̱na̱ṃja̱yaṃ raṇḙraṇe ||15||
ehyū̱ ṣu bravā̭ṇi̱ te 'gna̭ i̱ttheta̭rā̱ gira̭: | e̱bhirva̭rdhāsa̱ indṷbhiḥ ||16||
yatra̱ kva̭ ca te̱ mano̱ dakṣa̭ṃ dadhasa̱ utta̭ram | tatrā̱ sada̭: kṛṇavase ||17||
na̱hi tḙ pū̱rtama̭kṣi̱pad bhuva̭nnemānāṃ vaso | athā̱ duvo̭ vanavase ||18||
āgnira̭gāmi̱ bhāra̭to vṛtra̱hā pṷru̱ceta̭naḥ | divo̭dāsasya̱ satpa̭tiḥ ||19||
sa hi viśvāti̱ pārthi̭vā ra̱yiṃ dāśa̭nmahitva̱nā | va̱nvannavā̭to̱ astṛ̭taḥ ||20||
sa pra̭tna̱vannavī̭ya̱sā 'gnḙ dyu̱mnena̭ sa̱ṃyatā̭ | bṛ̱hat ta̭tantha bhā̱nunā̭ ||21||
pra va̭: sakhāyo a̱gnaye̱ stoma̭ṃ ya̱jñaṃ ca̭ dhṛṣṇu̱yā | arca̱ gāya̭ ca ve̱dhasḙ ||22||
sa hi yo mānṷṣā yu̱gā sīda̱ddhotā̭ ka̱vikra̭tuḥ | dū̱taśca̭ havya̱vāha̭naḥ ||23||
tā rājā̭nā̱ śuci̭vratā ''di̱tyān mārṷtaṃ ga̱ṇam | vaso̱ yakṣī̱ha roda̭sī ||24||
vasvī̭ te agne̱ saṃdṛ̭ṣṭiriṣaya̱te martyā̭ya | ūrjo̭ napāda̱mṛta̭sya ||25||
kratvā̱ dā a̭stu̱ śreṣṭho̱ 'dya tvā̭ va̱nvan tsu̱rekṇā̭: | marta̭ ānāśa suvṛ̱ktim ||26||
te tḙ agne̱ tvotā̭ i̱ṣaya̭nto̱ viśva̱māyṷ: | tara̭nto a̱ryo arā̭tīrva̱nvanto̭ a̱ryo arā̭tīḥ ||27||
a̱gnisti̱gmena̭ śo̱ciṣā̱ yāsa̱d viśva̱ṃ nya1triṇa̭m | a̱gnirno̭ vanate ra̱yim ||28||
su̱vīra̭ṃ ra̱yimā bha̭ra̱ jāta̭vedo̱ vica̭rṣaṇe | ja̱hi rakṣā̭ṃsi sukrato ||29||
tvaṃ na̭: pā̱hyaṃha̭so̱ jāta̭vedo aghāya̱taḥ | rakṣā̭ ṇo brahmaṇaskave ||30||
yo no̭ agne du̱reva̱ ā marto̭ va̱dhāya̱ dāśa̭ti | tasmā̭nnaḥ pā̱hyaṃha̭saḥ ||31||
tvaṃ taṃ dḙva ji̱hvayā̱ pari̭ bādhasva du̱ṣkṛta̭m | marto̱ yo no̱ jighā̭ṃsati ||32||
bha̱radvā̭jāya sa̱pratha̱: śarma̭ yaccha sahantya | agne̱ varḙṇya̱ṃ vasṷ ||33||
a̱gnirvṛ̱trāṇi̭ jaṅghanad draviṇa̱syurvi̭pa̱nyayā̭ | sami̭ddhaḥ śu̱kra āhṷtaḥ ||34||
garbhḙ mā̱tuḥ pi̱tuṣpi̱tā vi̭didyutā̱no a̱kṣarḙ | sīda̭nnṛ̱tasya̱ yoni̱mā ||35||
brahma̭ pra̱jāva̱dā bha̭ra̱ jāta̭vedo̱ vica̭rṣaṇe | agne̱ yad dī̱daya̭d di̱vi ||36||
upa̭ tvā ra̱ṇvasa̭ṃdṛśa̱ṃ praya̭svantaḥ sahaskṛta | agnḙ sasṛ̱jmahe̱ gira̭: ||37||
upa̭ cchā̱yāmi̭va̱ ghṛṇe̱raga̭nma̱ śarma̭ te va̱yam | agne̱ hira̭ṇyasaṃdṛśaḥ ||38||
ya u̱gra i̭va śarya̱hā ti̱gmaśṛ̭ṅgo̱ na vaṃsa̭gaḥ | agne̱ puro̭ ru̱roji̭tha ||39||
ā yaṃ haste̱ na khā̱dina̱ṃ śiśṷṃ jā̱taṃ na bibhra̭ti | vi̱śāma̱gniṃ sva̭dhva̱raṃ ||40||
pra de̱vaṃ de̱vavī̭taye̱ bhara̭tā vasu̱vitta̭mam | ā sve yonau̱ ni ṣī̭datu ||41||
ā jā̱taṃ jā̱tavḙdasi pri̱yaṃ śi̭śī̱tāti̭thim | syo̱na ā gṛ̱hapa̭tim ||42||
agnḙ yu̱kṣvā hi ye tavā'śvā̭so deva sā̱dhava̭: | ara̱ṃ vaha̭nti ma̱nyavḙ ||43||
acchā̭ no yā̱hyā va̭hā̱'bhi prayā̭ṃsi vī̱tayḙ | ā de̱vān tso̱ma̭pītaye ||44||
uda̭gne bhārata dyu̱madaja̭sreṇa̱ davi̭dyutat | śocā̱ vi bhā̭hyajara ||45||
vī̱tī yo de̱vaṃ marto̭ duva̱syeda̱gnimī̭ḻītādhva̱re ha̱viṣmā̭n |
hotā̭raṃ satya̱yaja̱ṃ roda̭syoruttā̱naha̭sto̱ nama̱sā vi̭vāset ||46||
ā tḙ agna ṛ̱cā ha̱virhṛ̱dā ta̱ṣṭaṃ bha̭rāmasi | te tḙ bhavantū̱kṣaṇa̭ ṛṣa̱bhāso̭ va̱śā u̱ta ||47||
a̱gniṃ de̱vāso̭ agri̱yami̱ndhatḙ vṛtra̱hanta̭mam | yenā̱ vasū̱nyābhṛ̭tā tṛ̱ḻhā rakṣā̭ṃsi vā̱jinā̭ ||48||
15 bārhaspatyo bharadvāja: | indra: |triṣṭup , 15 dvipadā virāṭ |
pibā̱ soma̭ma̱bhi yamṷgra̱ tarda̭ ū̱rvaṃ gavya̱ṃ mahi̭ gṛṇā̱na i̭ndra |
vi yo dhṛ̭ṣṇo̱ vadhi̭ṣo vajrahasta̱ viśvā̭ vṛ̱trama̭mi̱triyā̱ śavo̭bhiḥ ||1||
sa ī̭ṃ pāhi̱ ya ṛ̭jī̱ṣī tarṷtro̱ yaḥ śipra̭vān vṛṣa̱bho yo ma̭tī̱nām |
yo go̭tra̱bhid va̭jra̱bhṛd yo ha̭ri̱ṣṭhāḥ sa i̭ndra ci̱trā~ a̱bhi tṛ̭ndhi̱ vājā̭n ||2||
e̱vā pā̭hi pra̱tnathā̱ manda̭tu tvā śru̱dhi brahma̭ vāvṛ̱dhasvo̱ta gī̱rbhiḥ |
ā̱viḥ sūrya̭ṃ kṛṇu̱hi pī̭pi̱hīṣo̭ ja̱hi śatrṷ̄~ra̱bhi gā i̭ndra tṛndhi ||3||
te tvā̱ madā̭ bṛ̱hadi̭ndra svadhāva i̱me pī̱tā ṷkṣayanta dyu̱manta̭m |
ma̱hāmanṷ̄naṃ ta̱vasa̱ṃ vibhṷ̄tiṃ matsa̱rāso̭ jarhṛṣanta pra̱sāha̭m ||4||
yebhi̱: sūrya̭mu̱ṣasa̭ṃ mandasā̱no 'vā̭sa̱yo'pa̭ dṛ̱ḻhāni̱ dardra̭t |
ma̱hāmadri̱ṃ pari̱ gā i̭ndra̱ santa̭ṃ nu̱tthā acyṷta̱ṃ sada̭sa̱spari̱ svāt ||5||
tava̱ kratvā̱ tava̱ tad da̱ṃsanā̭bhirā̱māsṷ pa̱kvaṃ śacyā̱ ni dī̭dhaḥ |
aurṇo̱rdura̭ u̱sriyā̭bhyo̱ vi dṛ̱ḻhodū̱rvād gā a̭sṛjo̱ aṅgi̭rasvān ||6||
pa̱prātha̱ kṣāṃ mahi̱ daṃso̱ vyu1rvīmupa̱ dyāmṛ̱ṣvo bṛ̱hadi̭ndra stabhāyaḥ |
adhā̭rayo̱ roda̭sī de̱vapṷtre pra̱tne mā̱tarā̭ ya̱hvī ṛ̱tasya̭ ||7||
adha̭ tvā̱ viśvḙ pu̱ra i̭ndra de̱vā eka̭ṃ ta̱vasa̭ṃ dadhire̱ bharā̭ya |
adḙvo̱ yada̱bhyauhi̭ṣṭa de̱vān tsva̭rṣātā vṛṇata̱ indra̱matra̭ ||8||
adha̱ dyauści̭t te̱ apa̱ sā nu vajrā̭d dvi̱tāna̭mad bhi̱yasā̱ svasya̭ ma̱nyoḥ |
ahi̱ṃ yadindro̭ a̱bhyoha̭sāna̱ṃ ni ci̭d vi̱śvāyṷ: śa̱yathḙ ja̱ghāna̭ ||9||
adha̱ tvaṣṭā̭ te ma̱ha ṷgra̱ vajra̭ṃ sa̱hasra̭bhṛṣṭiṃ vavṛtaccha̱tāśri̭m |
nikā̭mama̱rama̭ṇasa̱ṃ yena̱ nava̭nta̱mahi̱ṃ saṃ pi̭ṇagṛjīṣin ||10||
vardhā̱n yaṃ viśvḙ ma̱ruta̭: sa̱joṣā̱: paca̭ccha̱taṃ ma̭hi̱ṣā~ i̭ndra̱ tubhya̭m |
pū̱ṣā viṣṇu̱strīṇi̱ sarā̭ṃsi dhāvan vṛtra̱haṇa̭ṃ madi̱rama̱ṃśuma̭smai ||11||
ā kṣodo̱ mahi̭ vṛ̱taṃ na̱dīnā̱ṃ pari̭ṣṭhitamasṛja ū̱rmima̱pām |
tāsā̱manṷ pra̱vata̭ indra̱ panthā̱ṃ prārda̭yo̱ nīcī̭ra̱pasa̭: samu̱dram ||12||
e̱vā tā viśvā̭ cakṛ̱vāṃsa̱mindra̭ṃ ma̱hāmu̱grama̭ju̱ryaṃ sa̭ho̱dām |
su̱vīra̭ṃ tvā svāyu̱dhaṃ su̱vajra̱mā brahma̱ navya̱mava̭se vavṛtyāt ||13||
sa no̱ vājā̭ya̱ śrava̭sa i̱ṣe ca̭ rā̱ye dhḙhi dyu̱mata̭ indra̱ viprā̭n |
bha̱radvā̭je nṛ̱vata̭ indra sū̱rīn di̱vi ca̭ smaidhi̱ pāryḙ na indra ||14||
a̱yā vāja̭ṃ de̱vahi̭taṃ sanema̱ madḙma śa̱tahi̭māḥ su̱vīrā̭: ||15||
15 bārhaspatyo bharadvāja: | indra: |triṣṭup |
tamṷ ṣṭuhi̱ yo a̱bhibhṷ̄tyojā va̱nvannavā̭taḥ puruhū̱ta indra̭: |
aṣā̭ḻhamu̱graṃ saha̭mānamā̱bhirgī̱rbhirva̭rdha vṛṣa̱bhaṃ ca̭rṣaṇī̱nām ||1||
sa yu̱dhmaḥ satvā̭ khaja̱kṛt sa̱madvā̭ tuvimra̱kṣo na̭danu̱mā~ ṛ̭jī̱ṣī |
bṛ̱hadrḙṇu̱ścyava̭no̱ mānṷṣīṇā̱meka̭: kṛṣṭī̱nāma̭bhavat sa̱hāvā̭ ||2||
tvaṃ ha̱ nu tyada̭damāyo̱ dasyū̱~reka̭: kṛ̱ṣṭīra̭vano̱rāryā̭ya |
asti̭ svi̱nnu vī̱ryaṃ1 tat ta̭ indra̱ na svi̭dasti̱ tadṛ̭tu̱thā vi vo̭caḥ ||3||
sadiddhi tḙ tuvijā̱tasya̱ manye̱ saha̭: sahiṣṭha tura̱tastu̱rasya̭ |
u̱gramu̱grasya̭ ta̱vasa̱stavī̱yo 'ra̭dhrasya radhra̱turo̭ babhūva ||4||
tanna̭: pra̱tnaṃ sa̱khyama̭stu yu̱ṣme i̱tthā vada̭dbhirva̱lamaṅgi̭robhiḥ |
hanna̭cyutacyud dasme̱ṣaya̭ntamṛ̱ṇoḥ puro̱ vi duro̭ asya̱ viśvā̭: ||5||
sa hi dhī̱bhirhavyo̱ astyu̱gra ī̭śāna̱kṛnma̭ha̱ti vṛ̭tra̱tūryḙ |
sa to̱kasā̭tā̱ tana̭ye̱ sa va̱jrī vi̭tanta̱sāyyo̭ abhavat sa̱matsṷ ||6||
sa ma̱jmanā̱ jani̭ma̱ mānṷṣāṇā̱mama̭rtyena̱ nāmnāti̱ pra sa̭rsre |
sa dyu̱mnena̱ sa śava̭so̱ta rā̱yā sa vī̱ryḙṇa̱ nṛta̭ma̱: samo̭kāḥ ||7||
sa yo na mu̱he na mithū̱ jano̱ bhūt sumantṷnāmā̱ cumṷri̱ṃ dhuni̭ṃ ca |
vṛ̱ṇak pipru̱ṃ śamba̭ra̱ṃ śuṣṇa̱mindra̭: pu̱rāṃ cyau̱tnāya̭ śa̱yathā̭ya̱ nū ci̭t ||8||
u̱dāva̭tā̱ tvakṣa̭sā̱ panya̭sā ca vṛtra̱hatyā̭ya̱ ratha̭mindra tiṣṭha |
dhi̱ṣva vajra̱ṃ hasta̱ ā da̭kṣiṇa̱trā 'bhi pra ma̭nda purudatra mā̱yāḥ ||9||
a̱gnirna śuṣka̱ṃ vana̭mindra he̱tī rakṣo̱ ni dha̭kṣya̱śani̱rna bhī̱mā |
ga̱mbhī̱raya̭ ṛ̱ṣvayā̱ yo ru̱rojādhvā̭nayad duri̱tā da̱mbhaya̭cca ||10||
ā sa̱hasra̭ṃ pa̱thibhi̭rindra rā̱yā tuvi̭dyumna tuvi̱vājḙbhira̱rvāk |
yā̱hi sṷ̄no sahaso̱ yasya̱ nū ci̱dadḙva̱ īśḙ puruhūta̱ yoto̭: ||11||
pra tṷvidyu̱mnasya̱ sthavi̭rasya̱ ghṛṣvḙrdi̱vo ra̭rapśe mahi̱mā pṛ̭thi̱vyāḥ |
nāsya̱ śatru̱rna pra̭ti̱māna̭masti̱ na pra̭ti̱ṣṭhiḥ pṷrumā̱yasya̱ sahyo̭: ||12||
pra tat te a̱dyā kara̭ṇaṃ kṛ̱taṃ bhū̱t kutsa̱ṃ yadā̱yuma̭tithi̱gvama̭smai |
pu̱rū sa̱hasrā̱ ni śi̭śā a̱bhi kṣāmut tūrva̭yāṇaṃ dhṛṣa̱tā ni̭netha ||13||
anu̱ tvāhi̭ghne̱ adha̭ deva de̱vā mada̱n viśvḙ ka̱vita̭maṃ kavī̱nām |
karo̱ yatra̱ vari̭vo bādhi̱tāya̭ di̱ve janā̭ya ta̱nvḙ gṛṇā̱naḥ ||14||
anu̱ dyāvā̭pṛthi̱vī tat ta̱ ojo 'ma̭rtyā jihata indra de̱vāḥ |
kṛ̱ṣvā kṛ̭tno̱ akṛ̭ta̱ṃ yat te̱ astyu̱kthaṃ navī̭yo janayasva ya̱jñaiḥ ||15||
13 bārhaspatyo bharadvāja: | indra: |triṣṭup |
ma̱hā~ indro̭ nṛ̱vadā ca̭rṣaṇi̱prā u̱ta dvi̱barhā̭ ami̱naḥ saho̭bhiḥ |
a̱sma̱drya̭gvāvṛdhe vī̱ryā̭yo̱ruḥ pṛ̱thuḥ sukṛ̭taḥ ka̱rtṛbhi̭rbhūt ||1||
indra̭me̱va dhi̱ṣaṇā̭ sā̱tayḙ dhād bṛ̱hanta̭mṛ̱ṣvama̱jara̱ṃ yuvā̭nam |
aṣā̭ḻhena̱ śava̭sā śūśu̱vāṃsa̭ṃ sa̱dyaści̱d yo vā̭vṛ̱dhe asā̭mi ||2||
pṛ̱thū ka̱rasnā̭ bahu̱lā gabha̭stī asma̱drya1k saṃ mi̭mīhi̱ śravā̭ṃsi |
yū̱theva̭ pa̱śvaḥ pa̭śu̱pā damṷ̄nā a̱smā~ i̭ndrā̱bhyā va̭vṛtsvā̱jau ||3||
taṃ va̱ indra̭ṃ ca̱tina̭masya śā̱kairi̱ha nū̱naṃ vā̭ja̱yanto̭ huvema |
yathā̭ ci̱t pūrvḙ jari̱tāra̭ ā̱suranḙdyā anava̱dyā ari̭ṣṭāḥ ||4||
dhṛ̱tavra̭to dhana̱dāḥ soma̭vṛddha̱: sa hi vā̱masya̱ vasṷnaḥ puru̱kṣuḥ |
saṃ ja̭gmire pa̱thyā̱3 rāyo̭ asmin tsamu̱dre na sindha̭vo̱ yāda̭mānāḥ ||5||
śavi̭ṣṭhaṃ na̱ ā bha̭ra śūra̱ śava̱ oji̭ṣṭha̱mojo̭ abhibhūta u̱gram |
viśvā̭ dyu̱mnā vṛṣṇyā̱ mānṷṣāṇāma̱smabhya̭ṃ dā harivo māda̱yadhyai̭ ||6||
yaste̱ mada̭: pṛtanā̱ṣāḻamṛ̭dhra̱ indra̱ taṃ na̱ ā bha̭ra śūśu̱vāṃsa̭m |
yena̭ to̱kasya̱ tana̭yasya sā̱tau ma̭ṃsī̱mahi̭ jigī̱vāṃsa̱stvotā̭: ||7||
ā no̭ bhara̱ vṛṣa̭ṇa̱ṃ śuṣma̭mindra dhana̱spṛta̭ṃ śūśu̱vāṃsa̭ṃ su̱dakṣa̭m |
yena̱ vaṃsā̭ma̱ pṛta̭nāsu̱ śatrū̱n tavo̱tibhi̭ru̱ta jā̱mī~rajā̭mīn ||8||
ā te̱ śuṣmo̭ vṛṣa̱bha ḙtu pa̱ścādotta̱rāda̭dha̱rādā pu̱rastā̭t |
ā vi̱śvato̭ a̱bhi samḙtva̱rvāṅindra̭ dyu̱mnaṃ sva̭rvaddhehya̱sme ||9||
nṛ̱vat ta̭ indra̱ nṛta̭mābhirū̱tī va̭ṃsī̱mahi̭ vā̱maṃ śroma̭tebhiḥ |
īkṣe̱ hi vasva̭ u̱bhaya̭sya rāja̱n dhā ratna̱ṃ mahi̭ sthū̱raṃ bṛ̱hanta̭m ||10||
ma̱rutva̭ntaṃ vṛṣa̱bhaṃ vā̭vṛdhā̱namaka̭vāriṃ di̱vyaṃ śā̱samindra̭m |
vi̱śvā̱sāha̱mava̭se̱ nūta̭nāyo̱graṃ sa̭ho̱dāmi̱ha taṃ hṷvema ||11||
jana̭ṃ vajri̱n mahi̭ ci̱nmanya̭māname̱bhyo nṛbhyo̭ randhayā̱ yeṣvasmi̭ |
adhā̱ hi tvā̭ pṛthi̱vyāṃ śūra̭sātau̱ havā̭mahe̱ tana̭ye̱ goṣva̱psu ||12||
va̱yaṃ ta̭ e̱bhiḥ pṷruhūta sa̱khyaiḥ śatro̭:śatro̱rutta̭ra̱ it syā̭ma |
ghnanto̭ vṛ̱trāṇyu̱bhayā̭ni śūra rā̱yā ma̭dema bṛha̱tā tvotā̭: ||13||
13 bārhaspatyo bharadvāja: | indra: |
triṣṭup , 7 virāṭ |
dyaurna ya i̭ndrā̱bhi bhūmā̱ryasta̱sthau ra̱yiḥ śava̭sā pṛ̱tsu janā̭n |
taṃ na̭: sa̱hasra̭bharamurvarā̱sāṃ da̱ddhi sṷ̄no sahaso vṛtra̱tura̭m ||1||
di̱vo na tubhya̱manvi̭ndra sa̱trā 'su̱rya̭ṃ de̱vebhi̭rdhāyi̱ viśva̭m |
ahi̱ṃ yad vṛtrama̱po va̭vri̱vāṃsa̱ṃ hannṛ̭jīṣi̱n viṣṇṷnā sacā̱naḥ ||2||
tūrva̱nnojī̭yān ta̱vasa̱stavī̭yān kṛ̱tabra̱hmendro̭ vṛ̱ddhama̭hāḥ |
rājā̭bhava̱nmadhṷnaḥ so̱myasya̱ viśvā̭sā̱ṃ yat pu̱rāṃ da̱rtnumāva̭t ||3||
śa̱taira̭padran pa̱ṇaya̭ i̱ndrātra̱ daśo̭ṇaye ka̱vaye̱'rkasā̭tau |
va̱dhaiḥ śuṣṇa̭syā̱śuṣa̭sya mā̱yāḥ pi̱tvo nāri̭recī̱t kiṃ ca̱na pra ||4||
ma̱ho dru̱ho apa̭ vi̱śvāyṷ dhāyi̱ vajra̭sya̱ yat pata̭ne̱ pādi̱ śuṣṇa̭: |
u̱ru ṣa sa̱ratha̱ṃ sāra̭thaye ka̱rindra̱: kutsā̭ya̱ sūrya̭sya sā̱tau ||5||
pra śye̱no na ma̭di̱rama̱ṃśuma̭smai̱ śiro̭ dā̱sasya̱ namṷcermathā̱yan |
prāva̱nnamī̭ṃ sā̱pyaṃ sa̱santa̭ṃ pṛ̱ṇagrā̱yā sami̱ṣā saṃ sva̱sti ||6||
vi pipro̱rahi̭māyasya dṛ̱ḻhāḥ puro̭ vajri̱ñchava̭sā̱ na da̭rdaḥ |
sudā̭ma̱n tad rekṇo̭ apramṛ̱ṣyamṛ̱jiśva̭ne dā̱traṃ dā̱śuṣḙ dāḥ ||7||
sa vḙta̱suṃ daśa̭māya̱ṃ daśo̭ṇi̱ṃ tūtṷji̱mindra̭: svabhi̱ṣṭisṷmnaḥ |
ā tugra̱ṃ śaśva̱dibha̱ṃ dyota̭nāya mā̱turna sī̱mupa̭ sṛjā i̱yadhyai̭ ||8||
sa ī̱ṃ spṛdho̭ vanate̱ apra̭tīto̱ bibhra̱d vajra̭ṃ vṛtra̱haṇa̱ṃ gabha̭stau |
tiṣṭha̱ddharī̱ adhyastḙva̱ gartḙ vaco̱yujā̭ vahata̱ indra̭mṛ̱ṣvam ||9||
sa̱nema̱ te'va̭sā̱ navya̭ indra̱ pra pū̱rava̭: stavanta e̱nā ya̱jñaiḥ |
sa̱pta yat pura̱: śarma̱ śāra̭dī̱rdarddhan dāsī̭: puru̱kutsā̭ya̱ śikṣa̭n ||10||
tvaṃ vṛ̱dha i̭ndra pū̱rvyo bhṷ̄rvariva̱syannu̱śanḙ kā̱vyāya̭ |
parā̱ nava̭vāstvamanu̱deya̭ṃ ma̱he pi̱tre da̭dātha̱ svaṃ napā̭tam ||11||
tvaṃ dhuni̭rindra̱ dhuni̭matīṝ̱ṇora̱paḥ sī̱rā na srava̭ntīḥ |
pra yatsa̭mu̱dramati̭ śūra̱ parṣi̭ pā̱rayā̭ tu̱rvaśa̱ṃ yadṷṃ sva̱sti ||12||
tava̭ ha̱ tyadi̭ndra̱ viśva̭mā̱jau sa̱sto dhunī̱cumṷrī̱ yā ha̱ siṣva̭p |
dī̱daya̱dit tubhya̱ṃ somḙbhiḥ su̱nvan dabhīti̭ri̱dhmabhṛ̭tiḥ pa̱kthya1rkaiḥ ||13||
12 bārhaspatyo bharadvāja: | indra:, 9 , 11 viśve
devā: | triṣṭup |
i̱mā ṷ tvā puru̱tama̭sya kā̱rorhavya̭ṃ vīra̱ havyā̭ havante |
dhiyo̭ rathe̱ṣṭhāma̱jara̱ṃ navī̭yo ra̱yirvibhṷ̄tirīyate vaca̱syā ||1||
tamṷ stuṣa̱ indra̱ṃ yo vidā̭no̱ girvā̭hasaṃ gī̱rbhirya̱jñavṛ̭ddham |
yasya̱ diva̱mati̭ ma̱hnā pṛ̭thi̱vyāḥ pṷrumā̱yasya̭ riri̱ce ma̭hi̱tvam ||2||
sa it tamo̭'vayu̱naṃ ta̭ta̱nvat sūryḙṇa va̱yuna̭vaccakāra |
ka̱dā te̱ martā̭ a̱mṛta̭sya̱ dhāmeya̭kṣanto̱ na mi̭nanti svadhāvaḥ ||3||
yastā ca̱kāra̱ sa kuha̭ svi̱dindra̱: kamā jana̭ṃ carati̱ kāsṷ vi̱kṣu |
kastḙ ya̱jño mana̭se̱ śaṃ varā̭ya̱ ko a̱rka i̭ndra kata̱maḥ sa hotā̭ ||4||
i̱dā hi te̱ vevi̭ṣataḥ purā̱jāḥ pra̱tnāsa̭ ā̱suḥ pṷrukṛ̱t sakhā̭yaḥ |
ye ma̭dhya̱māsa̭ u̱ta nūta̭nāsa u̱tāva̱masya̭ puruhūta bodhi ||5||
taṃ pṛ̱cchanto'va̭rāsa̱: parā̭ṇi pra̱tnā ta̭ indra̱ śrutyānṷ yemuḥ |
arcā̭masi vīra brahmavāho̱ yāde̱va vi̱dma tāt tvā̭ ma̱hānta̭m ||6||
a̱bhi tvā̱ pājo̭ ra̱kṣaso̱ vi ta̭sthe̱ mahi̭ jajñā̱nama̱bhi tat su ti̭ṣṭha |
tava̭ pra̱tnena̱ yujyḙna̱ sakhyā̱ vajrḙṇa dhṛṣṇo̱ apa̱ tā nṷdasva ||7||
sa tu śrṷdhīndra̱ nūta̭nasya brahmaṇya̱to vī̭ra kārudhāyaḥ |
tvaṃ hyā̱3piḥ pra̱divi̭ pitṝ̱ṇāṃ śaśva̭d ba̱bhūtha̭ su̱hava̱ eṣṭaṷ ||8||
protaye̱ varṷṇaṃ mi̱tramindra̭ṃ ma̱ruta̭: kṛ̱ṣvāva̭se no a̱dya |
pra pū̱ṣaṇa̱ṃ viṣṇṷma̱gniṃ pura̭ṃdhiṃ savi̱tāra̱moṣa̭dhī̱: parva̭tā~śca ||9||
i̱ma ṷ tvā puruśāka prayajyo jari̱tāro̭ a̱bhya̭rcantya̱rkaiḥ |
śru̱dhī hava̱mā hṷva̱to hṷvā̱no na tvāvā̭~ a̱nyo a̭mṛta̱ tvada̭sti ||10||
nū ma̱ ā vāca̱mupa̭ yāhi vi̱dvān viśvḙbhiḥ sūno sahaso̱ yaja̭traiḥ |
ye a̭gniji̱hvā ṛ̭ta̱sāpa̭ ā̱surye manṷṃ ca̱krurupa̭ra̱ṃ dasā̭ya ||11||
sa no̭ bodhi purae̱tā su̱geṣū̱ta du̱rgeṣṷ pathi̱kṛd vidā̭naḥ |
ye aśra̭māsa u̱ravo̱ vahi̭ṣṭhā̱stebhi̭rna indrā̱bhi va̭kṣi̱ vāja̭m ||12||
11 bārhaspatyo bharadvāja: | indra: |triṣṭup |
ya eka̱ iddhavya̭ścarṣaṇī̱nāmindra̱ṃ taṃ gī̱rbhira̱bhya̭rca ā̱bhiḥ |
yaḥ patya̭te vṛṣa̱bho vṛṣṇyā̭vān tsa̱tyaḥ satvā̭ purumā̱yaḥ saha̭svān ||1||
tamṷ na̱: pūrvḙ pi̱taro̱ nava̭gvāḥ sa̱pta viprā̭so a̱bhi vā̱jaya̭ntaḥ |
na̱kṣa̱ddā̱bhaṃ tatṷriṃ parvate̱ṣṭhāmadro̭ghavācaṃ ma̱tibhi̱: śavi̭ṣṭham ||2||
tamī̭maha̱ indra̭masya rā̱yaḥ pṷru̱vīra̭sya nṛ̱vata̭: puru̱kṣoḥ |
yo askṛ̭dhoyura̱jara̱: sva̭rvā̱n tamā bha̭ra harivo māda̱yadhyai̭ ||3||
tanno̱ vi vo̭co̱ yadi̭ te pu̱rā ci̭jjari̱tāra̭ āna̱śuḥ su̱mnami̭ndra |
kastḙ bhā̱gaḥ kiṃ vayo̭ dudhra khidva̱: purṷhūta purūvaso'sura̱ghnaḥ ||4||
taṃ pṛ̱cchantī̱ vajra̭hastaṃ rathe̱ṣṭhāmindra̱ṃ vepī̱ vakva̭rī̱ yasya̱ nū gīḥ |
tu̱vi̱grā̱bhaṃ tṷvikū̱rmiṃ ra̭bho̱dāṃ gā̱tumi̭ṣe̱ nakṣa̭te̱ tumra̱maccha̭ ||5||
a̱yā ha̱ tyaṃ mā̱yayā̭ vāvṛdhā̱naṃ ma̭no̱juvā̭ svatava̱: parva̭tena |
acyṷtā cid vīḻi̱tā svo̭jo ru̱jo vi dṛ̱ḻhā dhṛ̭ṣa̱tā vi̭rapśin ||6||
taṃ vo̭ dhi̱yā navya̭syā̱ śavi̭ṣṭhaṃ pra̱tnaṃ pra̭tna̱vat pa̭ritaṃsa̱yadhyai̭ |
sa no̭ vakṣadanimā̱naḥ su̱vahmendro̱ viśvā̱nyati̭ du̱rgahā̭ṇi ||7||
ā janā̭ya̱ druhva̭ṇe̱ pārthi̭vāni di̱vyāni̭ dīpayo̱'ntari̭kṣā |
tapā̭ vṛṣan vi̱śvata̭: śo̱ciṣā̱ tān bra̭hma̱dviṣḙ śocaya̱ kṣāma̱paśca̭ ||8||
bhuvo̱ jana̭sya di̱vyasya̱ rājā̱ pārthi̭vasya̱ jaga̭tastveṣasaṃdṛk |
dhi̱ṣva vajra̱ṃ dakṣi̭ṇa indra̱ haste̱ viśvā̭ ajurya dayase̱ vi mā̱yāḥ ||9||
ā sa̱ṃyata̭mindra ṇaḥ sva̱stiṃ śa̭tru̱tūryā̭ya bṛha̱tīmamṛ̭dhrām |
yayā̱ dāsā̱nyāryā̭ṇi vṛ̱trā karo̭ vajrin su̱tukā̱ nāhṷṣāṇi ||10||
sa no̭ ni̱yudbhi̭: puruhūta vedho vi̱śvavā̭rābhi̱rā ga̭hi prayajyo |
na yā adḙvo̱ vara̭te̱ na de̱va ābhi̭ryāhi̱ tūya̱mā ma̭drya̱drik ||11||
10 bārhaspatyo bharadvāja: | indra: |triṣṭup |
su̱ta it tvaṃ nimi̭śla indra̱ some̱ stome̱ brahma̭ṇi śa̱syamā̭na u̱kthe |
yad vā̭ yu̱ktābhyā̭ṃ maghava̱n hari̭bhyā̱ṃ bibhra̱d vajra̭ṃ bā̱hvori̭ndra̱ yāsi̭ ||1||
yad vā̭ di̱vi pārye̱ suṣvi̭mindra vṛtra̱hatye'va̭si̱ śūra̭sātau |
yad vā̭ dakṣa̭sya bi̱bhyuṣo̱ abi̭bhya̱dara̭ndhaya̱: śardha̭ta indra̱ dasyṷ̄n ||2||
pātā̭ su̱tamindro̭ astu̱ soma̭ṃ praṇe̱nīru̱gro ja̭ri̱tāra̭mū̱tī |
kartā̭ vī̱rāya̱ suṣva̭ya u lo̱kaṃ dātā̱ vasṷ stuva̱te kī̱rayḙ cit ||3||
ganteyā̭nti̱ sava̭nā̱ hari̭bhyāṃ ba̱bhrirvajra̭ṃ pa̱piḥ soma̭ṃ da̱dirgāḥ |
kartā̭ vī̱raṃ narya̱ṃ sarva̭vīra̱ṃ śrotā̱ hava̭ṃ gṛṇa̱taḥ stoma̭vāhāḥ ||4||
asmai̭ va̱yaṃ yad vā̱vāna̱ tad vi̭viṣma̱ indrā̭ya̱ yo na̭: pra̱divo̱ apa̱skaḥ |
su̱te somḙ stu̱masi̱ śaṃsa̭du̱kthendrā̭ya̱ brahma̱ vardha̭na̱ṃ yathāsa̭t ||5||
brahmā̭ṇi̱ hi ca̭kṛ̱ṣe vardha̭nāni̱ tāva̭t ta indra ma̱tibhi̭rviviṣmaḥ |
su̱te somḙ sutapā̱: śaṃta̭māni̱ rāndyā̭ kriyāsma̱ vakṣa̭ṇāni ya̱jñaiḥ ||6||
sa no̭ bodhi puro̱ḻāśa̱ṃ rarā̭ṇa̱: pibā̱ tu soma̱ṃ goṛ̭jīkamindra |
edaṃ ba̱rhiryaja̭mānasya sīdo̱ruṃ kṛ̭dhi tvāya̱ta ṷ lo̱kam ||7||
sa ma̭ndasvā̱ hyanu̱ joṣa̭mugra̱ pra tvā̭ ya̱jñāsa̭ i̱me a̭śnuvantu |
preme havā̭saḥ puruhū̱tama̱sme ā tve̱yaṃ dhīrava̭sa indra yamyāḥ ||8||
taṃ va̭: sakhāya̱: saṃ yathā̭ su̱teṣu̱ somḙbhirīṃ pṛṇatā bho̱jamindra̭m |
ku̱vit tasmā̱ asa̭ti no̱ bharā̭ya̱ na suṣvi̱mindro'va̭se mṛdhāti ||9||
e̱vedindra̭: su̱te a̭stāvi̱ somḙ bha̱radvā̭jeṣu̱ kṣaya̱dinma̱ghona̭: |
asa̱d yathā̭ jari̱tra u̱ta sū̱ririndro̭ rā̱yo vi̱śvavā̭rasya dā̱tā ||10||
10 bārhaspatyo bharadvāja: | indra: |triṣṭup |
vṛṣā̱ mada̱ indre̱ śloka̭ u̱kthā sacā̱ somḙṣu suta̱pā ṛ̭jī̱ṣī |
a̱rca̱tryo̭ ma̱ghavā̱ nṛbhya̭ u̱kthairdyu̱kṣo rājā̭ gi̱rāmakṣi̭totiḥ ||1||
tatṷrirvī̱ro naryo̱ vicḙtā̱: śrotā̱ hava̭ṃ gṛṇa̱ta u̱rvyṷ̄tiḥ |
vasu̱: śaṃso̭ na̱rāṃ kā̱rudhā̭yā vā̱jī stu̱to vi̱dathḙ dāti̱ vāja̭m ||2||
akṣo̱ na ca̱kryo̭: śūra bṛ̱han pra tḙ ma̱hnā ri̭rice̱ roda̭syoḥ |
vṛ̱kṣasya̱ nu tḙ puruhūta va̱yā vyū̱3tayo̭ ruruhurindra pū̱rvīḥ ||3||
śacī̭vataste puruśāka̱ śākā̱ gavā̭miva sru̱taya̭: sa̱ṃcara̭ṇīḥ |
va̱tsānā̱ṃ na ta̱ntaya̭sta indra̱ dāma̭nvanto adā̱māna̭: sudāman ||4||
a̱nyada̱dya karva̭rama̱nyadu̱ śvo 'sa̭cca̱ sanmuhṷrāca̱kririndra̭: |
mi̱tro no̱ atra̱ varṷṇaśca pū̱ṣā 'ryo vaśa̭sya parye̱tāsti̭ ||5||
vi tvadāpo̱ na parva̭tasya pṛ̱ṣṭhādu̱kthebhi̭rindrānayanta ya̱jñaiḥ |
taṃ tvā̱bhiḥ sṷṣṭu̱tibhi̭rvā̱jaya̭nta ā̱jiṃ na ja̭gmurgirvāho̱ aśvā̭: ||6||
na yaṃ jara̭nti śa̱rado̱ na māsā̱ na dyāva̱ indra̭mavaka̱rśaya̭nti |
vṛ̱ddhasya̭ cid vardhatāmasya ta̱nūḥ stomḙbhiru̱kthaiśca̭ śa̱syamā̭nā ||7||
na vī̱ḻave̱ nama̭te̱ na sthi̱rāya̱ na śardha̭te̱ dasyṷjūtāya sta̱vān |
ajrā̱ indra̭sya gi̱raya̭ścidṛ̱ṣvā ga̭mbhī̱re ci̭d bhavati gā̱dhama̭smai ||8||
ga̱mbhī̱reṇa̭ na u̱ruṇā̭matri̱n preṣo ya̭ndhi sutapāva̱n vājā̭n |
sthā ū̱ ṣu ū̱rdhva ū̱tī ari̭ṣaṇyanna̱ktorvyṷṣṭau̱ pari̭takmyāyām ||9||
saca̭sva nā̱yamava̭se a̱bhīka̭ i̱to vā̱ tami̭ndra pāhi ri̱ṣaḥ |
a̱mā cai̭na̱mara̭ṇye pāhi ri̱ṣo madḙma śa̱tahi̭māḥ su̱vīrā̭: ||10||
9 bārhaspatyo bharadvāja: | indra: | triṣṭup |
yā ta̭ ū̱tira̭va̱mā yā pa̭ra̱mā yā ma̭dhya̱mendra̭ śuṣmi̱nnasti̭ |
tābhi̭rū̱ ṣu vṛ̭tra̱hatyḙ'vīrna e̱bhiśca̱ vājai̭rma̱hān na̭ ugra ||1||
ābhi̱: spṛdho̭ mitha̱tīrari̭ṣaṇyanna̱mitra̭sya vyathayā ma̱nyumi̭ndra |
ābhi̱rviśvā̭ abhi̱yujo̱ viṣṷ̄cī̱rāryā̭ya̱ viśo'va̭ tārī̱rdāsī̭: ||2||
indra̭ jā̱maya̭ u̱ta ye'jā̭mayo'rvācī̱nāso̭ va̱nuṣo̭ yuyu̱jre |
tvamḙṣāṃ vithu̱rā śavā̭ṃsi ja̱hi vṛṣṇyā̭ni kṛṇu̱hī parā̭caḥ ||3||
śūro̭ vā̱ śūra̭ṃ vanate̱ śarī̭raistanū̱rucā̱ tarṷṣi̱ yat kṛ̱ṇvaitḙ |
to̱ke vā̱ goṣu̱ tana̭ye̱ yada̱psu vi kranda̭sī u̱rvarā̭su̱ bravai̭te ||4||
na̱hi tvā̱ śūro̱ na tu̱ro na dhṛ̱ṣṇurna tvā̭ yo̱dho manya̭māno yu̱yodha̭ |
indra̱ naki̭ṣṭvā̱ pratya̭styeṣā̱ṃ viśvā̭ jā̱tānya̱bhya̭si̱ tāni̭ ||5||
sa pa̭tyata u̱bhayo̭rnṛ̱mṇama̱yoryadī̭ ve̱dhasa̭: sami̱the hava̭nte |
vṛ̱tre vā̭ ma̱ho nṛ̱vati̱ kṣayḙ vā̱ vyaca̭svantā̱ yadi̭ vitanta̱saitḙ ||6||
adha̭ smā te carṣa̱ṇayo̱ yadejā̱nindra̭ trā̱tota bha̭vā varū̱tā |
a̱smākā̭so̱ ye nṛta̭māso a̱rya indra̭ sū̱rayo̭ dadhi̱re pu̱ro na̭: ||7||
anṷ te dāyi ma̱ha i̭ndri̱yāya̭ sa̱trā te̱ viśva̱manṷ vṛtra̱hatyḙ |
anṷ kṣa̱tramanu̱ saho̭ yaja̱trendra̭ de̱vebhi̱ranṷ te nṛ̱ṣahyḙ ||8||
e̱vā na̱: spṛdha̱: sama̭jā sa̱matsvindra̭ rāra̱ndhi mi̭tha̱tīradḙvīḥ |
vi̱dyāma̱ vasto̱rava̭sā gṛ̱ṇanto̭ bha̱radvā̭jā u̱ta ta̭ indra nū̱nam ||9||
8 bārhaspatyo bharadvāja: | indra: | triṣṭup |
śru̱dhī na̭ indra̱ hvayā̭masi tvā ma̱ho vāja̭sya sā̱tau vā̭vṛṣā̱ṇāḥ |
saṃ yad viśo'ya̭nta̱ śūra̭sātā u̱graṃ no'va̱: pārye̱ aha̭n dā:||1||
tvāṃ vā̱jī ha̭vate vājine̱yo ma̱ho vāja̭sya̱ gadhya̭sya sā̱tau |
tvāṃ vṛ̱treṣvi̭ndra̱ satpa̭ti̱ṃ tarṷtra̱ṃ tvāṃ ca̭ṣṭe muṣṭi̱hā goṣu̱ yudhya̭n ||2||
tvaṃ ka̱viṃ co̭dayo̱'rkasā̭tau̱ tvaṃ kutsā̭ya̱ śuṣṇa̭ṃ dā̱śuṣḙ vark |
tvaṃ śiro̭ ama̱rmaṇa̱: parā̭hannatithi̱gvāya̱ śaṃsya̭ṃ kari̱ṣyan ||3||
tvaṃ ratha̱ṃ pra bha̭ro yo̱dhamṛ̱ṣvamāvo̱ yudhya̭ntaṃ vṛṣa̱bhaṃ daśa̭dyum |
tvaṃ tugra̭ṃ veta̱save̱ sacā̭ha̱n tvaṃ tuji̭ṃ gṛ̱ṇanta̭mindra tūtoḥ ||4||
tvaṃ tadu̱kthami̭ndra ba̱rhaṇā̭ ka̱: pra yaccha̱tā sa̱hasrā̭ śūra̱ darṣi̭ |
ava̭ gi̱rerdāsa̱ṃ śamba̭raṃ ha̱nprāvo̱ divo̭dāsaṃ ci̱trābhi̭rū̱tī ||5||
tvaṃ śra̱ddhābhi̭rmandasā̱naḥ somai̭rda̱bhīta̭ye̱ cumṷrimindra siṣvap |
tvaṃ ra̱jiṃ piṭhī̭nase daśa̱syanṣa̱ṣṭiṃ sa̱hasrā̱ śacyā̱ sacā̭han ||6||
a̱haṃ ca̱na tatsū̱ribhi̭rānaśyā̱ṃ tava̱ jyāya̭ indra su̱mnamoja̭: |
tvayā̱ yatstava̭nte sadhavīra vī̱rāstri̱varṷ̄thena̱ nahṷṣā śaviṣṭha ||7||
va̱yaṃ tḙ a̱syāmi̭ndra dyu̱mnahṷ̄tau̱ sakhā̭yaḥ syāma mahina̱ preṣṭhā̭: |
prāta̭rdaniḥ kṣatra̱śrīra̭stu̱ śreṣṭho̭ gha̱ne vṛ̱trāṇā̭ṃ sa̱naye̱ dhanā̭nām ||8||
8 bārhaspatyo bharadvāja: | indra:, 8 abhyāvartī cāyamāna: [ dāna: ] | triṣṭup |
kima̭sya̱ made̱ kimva̭sya pī̱tāvindra̱: kima̭sya sa̱khye ca̭kāra |
raṇā̭ vā̱ ye ni̱ṣadi̱ kiṃ te a̭sya pu̱rā vi̭vidre̱ kimu̱ nūta̭nāsaḥ ||1||
sada̭sya̱ made̱ sadva̭sya pī̱tāvindra̱: sada̭sya sa̱khye ca̭kāra |
raṇā̭ vā̱ ye ni̱ṣadi̱ satte a̭sya pu̱rā vi̭vidre̱ sadu̱ nūta̭nāsaḥ ||2||
na̱hi nu tḙ mahi̱mana̭: samasya̱ na ma̭ghavanmaghava̱ttvasya̭ vi̱dma |
na rādha̭sorādhaso̱ nūta̭na̱syendra̱ naki̭rdadṛśa indri̱yaṃ tḙ ||3||
e̱tattyatta̭ indri̱yama̭ceti̱ yenāva̭dhīrva̱raśi̭khasya̱ śeṣa̭: |
vajra̭sya̱ yatte̱ niha̭tasya̱ śuṣmā̭tsva̱nācci̭dindra para̱mo da̱dāra̭ ||4||
vadhī̱dindro̭ va̱raśi̭khasya̱ śeṣo̭'bhyāva̱rtinḙ cāyamā̱nāya̱ śikṣa̭n |
vṛ̱cīva̭to̱ yaddha̭riyū̱pīyā̭yā̱ṃ hanpūrve̱ ardhḙ bhi̱yasāpa̭ro̱ dart ||5||
tri̱ṃśaccha̭taṃ va̱rmiṇa̭ indra sā̱kaṃ ya̱vyāva̭tyāṃ puruhūta śrava̱syā |
vṛ̱cīva̭nta̱: śara̭ve̱ patya̭mānā̱: pātrā̭ bhindā̱nā nya̱rthānyā̭yan ||6||
yasya̱ gāvā̭varu̱ṣā sṷ̄yava̱syū a̱ntarū̱ ṣu cara̭to̱ reri̭hāṇā |
sa sṛñja̭yāya tu̱rvaśa̱ṃ parā̭dādvṛ̱cīva̭to daivavā̱tāya̱ śikṣa̭n ||7||
dva̱yā~ a̭gne ra̱thino̭ viṃśa̱tiṃ gā va̱dhūma̭to ma̱ghavā̱ mahya̭ṃ sa̱mrāṭ |
a̱bhyā̱va̱rtī cā̭yamā̱no da̭dāti dū̱ṇāśe̱yaṃ dakṣi̭ṇā pārtha̱vānā̭m ||8||
8 bārhaspatyo bharadvāja: | gāva:; 2, 8 indro gāvo vā | triṣṭup , 2 – 4 jagatī, 8 anuṣṭup |
ā gāvo̭ agmannu̱ta bha̱drama̭kra̱ntsīda̭ntu go̱ṣṭhe ra̱ṇaya̭ntva̱sme |
pra̱jāva̭tīḥ puru̱rūpā̭ i̱ha syu̱rindrā̭ya pū̱rvīru̱ṣaso̱ duhā̭nāḥ ||1||
indro̱ yajva̭ne pṛṇa̱te ca̭ śikṣa̱tyupedda̭dāti̱ na svaṃ mṷṣāyati |
bhūyo̭bhūyo ra̱yimida̭sya va̱rdhaya̱nnabhi̭nne khi̱lye ni da̭dhāti deva̱yum ||2||
na tā na̭śanti̱ na da̭bhāti̱ taska̭ro̱ nāsā̭māmi̱tro vyathi̱rā da̭dharṣati |
de̱vā~śca̱ yābhi̱ryaja̭te̱ dadā̭ti ca̱ jyogittābhi̭: sacate̱ gopa̭tiḥ sa̱ha ||3||
na tā arvā̭ re̱ṇuka̭kāṭo aśnute̱ na sa̭ṃskṛta̱tramupa̭ yanti̱ tā a̱bhi |
u̱ru̱gā̱yamabha̭ya̱ṃ tasya̱ tā anu̱ gāvo̱ marta̭sya̱ vi ca̭ranti̱ yajva̭naḥ ||4||
gāvo̱ bhago̱ gāva̱ indro̭ me acchā̱ngāva̱: soma̭sya pratha̱masya̭ bha̱kṣaḥ |
i̱mā yā gāva̱: sa ja̭nāsa̱ indra̭ i̱cchāmīddhṛ̱dā mana̭sā ci̱dindra̭m ||5||
yū̱yaṃ gā̭vo medayathā kṛ̱śaṃ ci̭daśrī̱raṃ ci̭tkṛṇuthā su̱pratī̭kam |
bha̱draṃ gṛ̱haṃ kṛ̭ṇutha bhadravāco bṛ̱hadvo̱ vaya̭ ucyate sa̱bhāsṷ ||6||
pra̱jāva̭tīḥ sū̱yava̭saṃ ri̱śantī̭: śu̱ddhā a̱paḥ sṷprapā̱ṇe piba̭ntīḥ |
mā va̭: ste̱na ī̭śata̱ māghaśa̭ṃsa̱: pari̭ vo he̱tī ru̱drasya̭ vṛjyāḥ ||7||
upe̱damṷpa̱parca̭namā̱su goṣūpa̭ pṛcyatām | upa̭ ṛṣa̱bhasya̱ reta̱syupḙndra̱ tava̭ vī̱ryḙ ||8||
6 bārhaspatyo bharadvāja: | indra: | triṣṭup |
indra̭ṃ vo̱ nara̭: sa̱khyāya̭ sepurma̱ho yanta̭: suma̱tayḙ cakā̱nāḥ |
ma̱ho hi dā̱tā vajra̭hasto̱ asti̭ ma̱hāmṷ ra̱ṇvamava̭se yajadhvam ||1||
ā yasmi̱nhaste̱ naryā̭ mimi̱kṣurā rathḙ hira̱ṇyayḙ rathe̱ṣṭhāḥ |
ā ra̱śmayo̱ gabha̭styoḥ sthū̱rayo̱rādhva̱nnaśvā̭so̱ vṛṣa̭ṇo yujā̱nāḥ ||2||
śri̱ye te̱ pādā̱ duva̱ ā mi̭mikṣurdhṛ̱ṣṇurva̱jrī śava̭sā̱ dakṣi̭ṇāvān |
vasā̭no̱ atka̭ṃ sura̱bhiṃ dṛ̱śe kaṃ sva1rṇa nṛ̭taviṣi̱ro ba̭bhūtha ||3||
sa soma̱ āmi̭ślatamaḥ su̱to bhū̱dyasmi̭npa̱ktiḥ pa̱cyate̱ santi̭ dhā̱nāḥ |
indra̱ṃ nara̭: stu̱vanto̭ brahmakā̱rā u̱kthā śaṃsa̭nto de̱vavā̭tatamāḥ ||4||
na te̱ anta̱: śava̭so dhāyya̱sya vi tu bā̭badhe̱ roda̭sī mahi̱tvā |
ā tā sū̱riḥ pṛ̭ṇati̱ tūtṷjāno yū̱thevā̱psu sa̱mīja̭māna ū̱tī ||5||
e̱vedindra̭: su̱hava̭ ṛ̱ṣvo a̭stū̱tī anṷ̄tī hiriśi̱praḥ satvā̭ |
e̱vā hi jā̱to asa̭mātyojāḥ pu̱rū ca̭ vṛ̱trā ha̭nati̱ ni dasyṷ̄n ||6||
5 bārhaspatyo bharadvāja: | indra: | triṣṭup |
bhūya̱ idvā̭vṛdhe vī̱ryā̭ya̱~ eko̭ aju̱ryo da̭yate̱ vasṷ̄ni |
pra ri̭rice di̱va indra̭: pṛthi̱vyā a̱rdhamida̭sya̱ prati̱ roda̭sī u̱bhe ||1||
adhā̭ manye bṛ̱hada̭su̱rya̭masya̱ yāni̭ dā̱dhāra̱ naki̱rā mi̭nāti |
di̱vedi̭ve̱ sūryo̭ darśa̱to bhū̱dvi sadmā̭nyurvi̱yā su̱kratṷrdhāt ||2||
a̱dyā ci̱nnū ci̱ttadapo̭ na̱dīnā̱ṃ yadā̭bhyo̱ ara̭do gā̱tumi̭ndra |
ni parva̭tā adma̱sado̱ na sḙdu̱stvayā̭ dṛ̱ḻhāni̭ sukrato̱ rajā̭ṃsi ||3||
sa̱tyamittanna tvāvā̭~ a̱nyo a̱stīndra̭ de̱vo na martyo̱ jyāyā̭n |
aha̱nnahi̭ṃ pari̱śayā̭na̱marṇo'vā̭sṛjo a̱po acchā̭ samu̱dram ||4||
tvama̱po vi duro̱ viṣṷ̄cī̱rindra̭ dṛ̱ḻhama̭ruja̱: parva̭tasya |
rājā̭bhavo̱ jaga̭taścarṣaṇī̱nāṃ sā̱kaṃ sūrya̭ṃ ja̱naya̱ndyāmu̱ṣāsa̭m ||5||
5 suhotro bhāradvāja: |
indra: | triṣṭup ,4 śakvarī |
abhū̱reko̭ rayipate rayī̱ṇāmā hasta̭yoradhithā indra kṛ̱ṣṭīḥ |
vi to̱ke a̱psu tana̭ye ca̱ sūre'vo̭canta carṣa̱ṇayo̱ vivā̭caḥ ||1||
tvadbhi̱yendra̱ pārthi̭vāni̱ viśvācyṷtā ciccyāvayante̱ rajā̭ṃsi |
dyāvā̱kṣāmā̱ parva̭tāso̱ vanā̭ni̱ viśva̭ṃ dṛ̱ḻhaṃ bha̭yate̱ ajma̱nnā tḙ ||2||
tvaṃ kutsḙnā̱bhi śuṣṇa̭mindrā̱śuṣa̭ṃ yudhya̱ kuya̭va̱ṃ gavi̭ṣṭau |
daśa̭ prapi̱tve adha̱ sūrya̭sya muṣā̱yaśca̱kramavi̭ve̱ rapā̭ṃsi ||3||
tvaṃ śa̱tānyava̱ śamba̭rasya̱ puro̭ jaghanthāpra̱tīni̱ dasyo̭: |
aśi̭kṣo̱ yatra̱ śacyā̭ śacīvo̱ divo̭dāsāya sunva̱te sṷtakre bha̱radvā̭jāya gṛṇa̱te vasṷ̄ni ||4||
sa sa̭tyasatvanmaha̱te raṇā̭ya̱ ratha̱mā ti̭ṣṭha tuvinṛmṇa bhī̱mam |
yā̱hi pra̭pathi̱nnava̱sopa̭ ma̱drikpra ca̭ śruta śrāvaya carṣa̱ṇibhya̭: ||5||
5 suhotro bhāradvāja: | indra: | triṣṭup |
apṷ̄rvyā puru̱tamā̭nyasmai ma̱he vī̱rāya̭ ta̱vasḙ tu̱rāya̭ |
vi̱ra̱pśinḙ va̱jriṇe̱ śaṃta̭māni̱ vacā̭ṃsyā̱sā sthavi̭rāya takṣam ||1||
sa mā̱tarā̱ sūryḙṇā kavī̱nāmavā̭sayadru̱jadadri̭ṃ gṛṇā̱naḥ |
svā̱dhībhi̱ṝkva̭bhirvāvaśā̱na udu̱sriyā̭ṇāmasṛjanni̱dāna̭m ||2||
sa vahni̭bhi̱ṝkva̭bhi̱rgoṣu̱ śaśva̭nmi̱tajñṷbhiḥ puru̱kṛtvā̭ jigāya |
pura̭: puro̱hā sakhi̭bhiḥ sakhī̱yandṛ̱ḻhā rṷroja ka̱vibhi̭: ka̱viḥ san ||3||
sa nī̱vyā̭bhirjari̱tāra̱macchā̭ ma̱ho vājḙbhirma̱hadbhi̭śca̱ śuṣmai̭: |
pu̱ru̱vīrā̭bhirvṛṣabha kṣitī̱nāmā gi̭rvaṇaḥ suvi̱tāya̱ pra yā̭hi ||4||
sa sargḙṇa̱ śava̭sā ta̱kto atyai̭ra̱pa indro̭ dakṣiṇa̱tastṷrā̱ṣāṭ |
i̱tthā sṛ̭jā̱nā ana̭pāvṛ̱dartha̭ṃ di̱vedi̭ve viviṣurapramṛ̱ṣyam ||5||
5 śunahotro bhāradvāja: | indra: | triṣṭup |
ya oji̭ṣṭha indra̱ taṃ su no̭ dā̱ mado̭ vṛṣantsvabhi̱ṣṭirdāsvā̭n |
sauva̭śvya̱ṃ yo va̱nava̱tsvaśvo̭ vṛ̱trā sa̱matsṷ sā̱saha̭da̱mitrā̭n ||1||
tvāṃ hī̱3ndrāva̭se̱ vivā̭co̱ hava̭nte carṣa̱ṇaya̱: śūra̭sātau |
tvaṃ viprḙbhi̱rvi pa̱ṇī~ra̭śāya̱stvota̱ itsani̭tā̱ vāja̱marvā̭ ||2||
tvaṃ tā~ i̭ndro̱bhayā̭~ a̱mitrā̱ndāsā̭ vṛ̱trāṇyāryā̭ ca śūra |
vadhī̱rvanḙva̱ sudhi̭tebhi̱ratkai̱rā pṛ̱tsu da̭rṣi nṛ̱ṇāṃ nṛ̭tama ||3||
sa tvaṃ na̭ i̱ndrāka̭vābhirū̱tī sakhā̭ vi̱śvāyṷravi̱tā vṛ̱dhe bhṷ̄: |
sva̭rṣātā̱ yaddhvayā̭masi tvā̱ yudhya̭nto ne̱madhi̭tā pṛ̱tsu śṷ̄ra ||4||
nū̱naṃ na̭ indrāpa̱rāya̭ ca syā̱ bhavā̭ mṛḻī̱ka u̱ta no̭ a̱bhiṣṭaṷ |
i̱tthā gṛ̱ṇanto̭ ma̱hina̭sya̱ śarma̭ndi̱vi ṣyā̭ma̱ pāryḙ go̱ṣata̭māḥ ||5||
5 śunahotro bhāradvāja: | indra: | triṣṭup |
saṃ ca̱ tve ja̱gmurgira̭ indra pū̱rvīrvi ca̱ tvadya̭nti vi̱bhvo̭ manī̱ṣāḥ |
pu̱rā nū̱naṃ ca̭ stu̱taya̱ ṛṣī̭ṇāṃ paspṛ̱dhra indre̱ adhyṷkthā̱rkā ||1||
pu̱ru̱hū̱to yaḥ pṷrugū̱rta ṛbhvā̱~ eka̭: purupraśa̱sto asti̭ ya̱jñaiḥ |
ratho̱ na ma̱he śava̭se yujā̱no̱3'smābhi̱rindro̭ anu̱mādyo̭ bhūt ||2||
na yaṃ hiṃsa̭nti dhī̱tayo̱ na vāṇī̱rindra̱ṃ nakṣa̱ntīda̱bhi va̱rdhaya̭ntīḥ |
yadi̭ sto̱tāra̭: śa̱taṃ yatsa̱hasra̭ṃ gṛ̱ṇanti̱ girva̭ṇasa̱ṃ śaṃ tada̭smai ||3||
asmā̭ e̱taddi̱vya1rceva̭ mā̱sā mi̭mi̱kṣa indre̱ nya̭yāmi̱ soma̭: |
jana̱ṃ na dhanva̭nna̱bhi saṃ yadāpa̭: sa̱trā vā̭vṛdhu̱rhava̭nāni ya̱jñaiḥ ||4||
asmā̭ e̱tanmahyā̭ṅgū̱ṣama̭smā̱ indrā̭ya sto̱traṃ ma̱tibhi̭ravāci |
asa̱dyathā̭ maha̱ti vṛ̭tra̱tūrya̱ indro̭ vi̱śvāyṷravi̱tā vṛ̱dhaśca̭ ||5||
5 naro bhāradvāja:| indra: | triṣṭup |
ka̱dā bhṷva̱nratha̭kṣayāṇi̱ brahma̭ ka̱dā sto̱tre sa̭hasrapo̱ṣya̭ṃ dāḥ |
ka̱dā stoma̭ṃ vāsayo'sya rā̱yā ka̱dā dhiya̭: karasi̱ vāja̭ratnāḥ ||1||
karhi̭ svi̱ttadi̭ndra̱ yannṛbhi̱rnṝnvī̱rairvī̱rānnī̱ḻayā̭se̱ jayā̱jīn |
tri̱dhātu̱ gā adhi̭ jayāsi̱ goṣvindra̭ dyu̱mnaṃ sva̭rvaddhehya̱sme ||2||
karhi̭ svi̱ttadi̭ndra̱ yajja̭ri̱tre vi̱śvapsu̱ brahma̭ kṛ̱ṇava̭: śaviṣṭha |
ka̱dā dhiyo̱ na ni̱yuto̭ yuvāse ka̱dā goma̭ghā̱ hava̭nāni gacchāḥ ||3||
sa goma̭ghā jari̱tre aśva̭ścandrā̱ vāja̭śravaso̱ adhi̭ dhehi̱ pṛkṣa̭: |
pī̱pi̱hīṣa̭: su̱dughā̭mindra dhe̱nuṃ bha̱radvā̭jeṣu su̱ruco̭ rurucyāḥ ||4||
tamā nū̱naṃ vṛ̱jana̭ma̱nyathā̭ ci̱cchūro̱ yaccha̭kra̱ vi duro̭ gṛṇī̱ṣe |
mā nira̭raṃ śukra̱dugha̭sya dhe̱norā̭ṅgira̱sānbrahma̭ṇā vipra jinva ||5||
5 naro bhāradvāja: | indra: | triṣṭup |
sa̱trā madā̭sa̱stava̭ vi̱śvaja̭nyāḥ sa̱trā rāyo'dha̱ ye pārthi̭vāsaḥ |
sa̱trā vājā̭nāmabhavo vibha̱ktā yadde̱veṣṷ dhā̱raya̭thā asu̱rya̭m ||1||
anu̱ pra yḙje̱ jana̱ ojo̭ asya sa̱trā da̭dhire̱ anṷ vī̱ryā̭ya |
syū̱ma̱gṛbhe̱ dudha̱ye'rva̭te ca̱ kratṷṃ vṛñja̱ntyapi̭ vṛtra̱hatyḙ ||2||
taṃ sa̱dhrīcī̭rū̱tayo̱ vṛṣṇyā̭ni̱ pauṃsyā̭ni ni̱yuta̭: saścu̱rindra̭m |
sa̱mu̱draṃ na sindha̭va u̱kthaśṷṣmā uru̱vyaca̭sa̱ṃ gira̱ ā vi̭śanti ||3||
sa rā̱yaskhāmupa̭ sṛjā gṛṇā̱naḥ pṷruśca̱ndrasya̱ tvami̭ndra̱ vasva̭: |
pati̭rbabhū̱thāsa̭mo̱ janā̭nā̱meko̱ viśva̭sya̱ bhuva̭nasya̱ rājā̭ ||4||
sa tu śrṷdhi̱ śrutyā̱ yo dṷvo̱yurdyaurna bhūmā̱bhi rāyo̭ a̱ryaḥ |
aso̱ yathā̭ na̱: śava̭sā cakā̱no yu̱geyṷge̱ vaya̭sā̱ ceki̭tānaḥ ||5||
5 bārhaspatyo bharadvāja: | indra: | triṣṭup |
a̱rvāgratha̭ṃ vi̱śvavā̭raṃ ta u̱grendra̭ yu̱ktāso̱ hara̭yo vahantu |
kī̱riści̱ddhi tvā̱ hava̭te̱ sva̭rvānṛdhī̱mahi̭ sadha̱māda̭ste a̱dya ||1||
pro droṇe̱ hara̭ya̱: karmā̭gmanpunā̱nāsa̱ ṛjya̭nto abhūvan |
indro̭ no a̱sya pū̱rvyaḥ pa̭pīyāddyu̱kṣo mada̭sya so̱myasya̱ rājā̭ ||2||
ā̱sa̱srā̱ṇāsa̭: śavasā̱namacchendra̭ṃ suca̱kre ra̱thyā̭so̱ aśvā̭: |
a̱bhi śrava̱ ṛjya̭nto vaheyu̱rnū ci̱nnu vā̱yora̱mṛta̱ṃ vi da̭syet ||3||
vari̭ṣṭho asya̱ dakṣi̭ṇāmiya̱rtīndro̭ ma̱ghonā̭ṃ tuvikū̱rmita̭maḥ |
yayā̭ vajrivaḥ pari̱yāsyaṃho̭ ma̱ghā ca̭ dhṛṣṇo̱ daya̭se̱ vi sū̱rīn ||4||
indro̱ vāja̭sya̱ sthavi̭rasya dā̱tendro̭ gī̱rbhirva̭rdhatāṃ vṛ̱ddhama̭hāḥ |
indro̭ vṛ̱traṃ hani̭ṣṭho astu̱ satvā ''tā sū̱riḥ pṛ̭ṇati̱ tūtṷjānaḥ ||5||
5 bārhaspatyo bharadvāja: | indra: | triṣṭup |
apā̭di̱ta udṷ naści̱trata̭mo ma̱hīṃ bha̭rṣaddyu̱matī̱mindra̭hūtim |
panya̭sīṃ dhī̱tiṃ daivya̭sya̱ yāma̱ñjana̭sya rā̱tiṃ va̭nate su̱dānṷ: ||1||
dū̱rācci̱dā va̭sato asya̱ karṇā̱ ghoṣā̱dindra̭sya tanyati bruvā̱ṇaḥ |
eyamḙnaṃ de̱vahṷ̄tirvavṛtyānma̱drya1gindra̭mi̱yamṛ̱cyamā̭nā ||2||
taṃ vo̭ dhi̱yā pa̭ra̱mayā̭ purā̱jāma̱jara̱mindra̭ma̱bhya̭nūṣya̱rkaiḥ |
brahmā̭ ca̱ giro̭ dadhi̱re sama̭sminma̱hā~śca̱ stomo̱ adhi̭ vardha̱dindrḙ ||3||
vardhā̱dyaṃ ya̱jña u̱ta soma̱ indra̱ṃ vardhā̱dbrahma̱ gira̭ u̱kthā ca̱ manma̭ |
vardhāhai̭namu̱ṣaso̱ yāma̭nna̱ktorvardhā̱nmāsā̭: śa̱rado̱ dyāva̱ indra̭m ||4||
e̱vā ja̭jñā̱naṃ saha̭se̱ asā̭mi vāvṛdhā̱naṃ rādha̭se ca śru̱tāya̭ |
ma̱hāmu̱gramava̭se vipra nū̱namā vi̭vāsema vṛtra̱tūryḙṣu ||5||
5 bārhaspatyo bharadvāja: | indra: | triṣṭup |
ma̱ndrasya̭ ka̱verdi̱vyasya̱ vahne̱rvipra̭manmano vaca̱nasya̱ madhva̭: |
apā̭ na̱stasya̭ saca̱nasya̭ de̱veṣo̭ yuvasva gṛṇa̱te goa̭grāḥ ||1||
a̱yamṷśā̱naḥ paryadri̭mu̱srā ṛ̱tadhī̭tibhiṝta̱yugyṷjā̱naḥ |
ru̱jadarṷgṇa̱ṃ vi va̱lasya̱ sānṷṃ pa̱ṇī~rvaco̭bhira̱bhi yo̭dha̱dindra̭: ||2||
a̱yaṃ dyo̭tayada̱dyuto̱ vya1ktūndo̱ṣā vasto̭: śa̱rada̱ indṷrindra |
i̱maṃ ke̱tuma̭dadhu̱rnū ci̱dahnā̱ṃ śuci̭janmana u̱ṣasa̭ścakāra ||3||
a̱yaṃ ro̭cayada̱ruco̭ rucā̱no̱3'yaṃ vā̭saya̱dvyṛ1tena̭ pū̱rvīḥ |
a̱yamī̭yata ṛta̱yugbhi̱raśvai̭: sva̱rvidā̱ nābhi̭nā carṣaṇi̱prāḥ ||4||
nū gṛ̭ṇā̱no gṛ̭ṇa̱te pra̭tna rāja̱nniṣa̭: pinva vasu̱deyā̭ya pū̱rvīḥ |
a̱pa oṣa̭dhīravi̱ṣā vanā̭ni̱ gā arva̭to̱ nṝnṛ̱casḙ rirīhi ||5||
5 bārhaspatyo bharadvāja: | indra: | triṣṭup |
indra̱ piba̱ tubhya̭ṃ su̱to madā̱yā'va̭ sya̱ harī̱ vi mṷcā̱ sakhā̭yā |
u̱ta pra gā̭ya ga̱ṇa ā ni̱ṣadyā'thā̭ ya̱jñāya̭ gṛṇa̱te vayo̭ dhāḥ ||1||
asya̭ piba̱ yasya̭ jajñā̱na i̭ndra̱ madā̭ya̱ kratve̱ api̭bo virapśin |
tamṷ te̱ gāvo̱ nara̱ āpo̱ adri̱rindu̱ṃ sama̭hyanpī̱taye̱ sama̭smai ||2||
sami̭ddhe a̱gnau su̱ta i̭ndra̱ soma̱ ā tvā̭ vahantu̱ hara̭yo̱ vahi̭ṣṭhāḥ |
tvā̱ya̱tā mana̭sā johavī̱mīndrā yā̭hi suvi̱tāya̭ ma̱he na̭: ||3||
ā yā̭hi̱ śaśva̭duśa̱tā ya̭yā̱thendra̭ ma̱hā mana̭sā soma̱peya̭m |
upa̱ brahmā̭ṇi śṛṇava i̱mā no'thā̭ te ya̱jñasta̱nve̱3 vayo̭ dhāt ||4||
yadi̭ndra di̱vi pārye̱ yadṛdha̱gyadvā̱ sve sada̭ne̱ yatra̱ vāsi̭ |
ato̭ no ya̱jñamava̭se ni̱yutvā̭ntsa̱joṣā̭: pāhi girvaṇo ma̱rudbhi̭: ||5||
5 bārhaspatyo bharadvāja: | indra: | triṣṭup |
ahḙḻamāna̱ upa̭ yāhi ya̱jñaṃ tubhya̭ṃ pavanta̱ inda̭vaḥ su̱tāsa̭: |
gāvo̱ na va̭jri̱ntsvamoko̱ acchendrā ga̭hi pratha̱mo ya̱jñiyā̭nām ||1||
yā tḙ kā̱kutsukṛ̭tā̱ yā vari̭ṣṭhā̱ yayā̱ śaśva̱tpiba̭si̱ madhva̭ ū̱rmim |
tayā̭ pāhi̱ pra tḙ adhva̱ryura̭sthā̱tsaṃ te̱ vajro̭ vartatāmindra ga̱vyuḥ ||2||
e̱ṣa dra̱pso vṛ̭ṣa̱bho vi̱śvarṷ̄pa̱ indrā̭ya̱ vṛṣṇe̱ sama̭kāri̱ soma̭: |
e̱taṃ pi̭ba harivaḥ sthātarugra̱ yasyeśi̭ṣe pra̱divi̱ yaste̱ anna̭m ||3||
su̱taḥ somo̱ asṷtādindra̱ vasyā̭na̱yaṃ śreyā̭ñciki̱tuṣe̱ raṇā̭ya |
e̱taṃ ti̭tirva̱ upa̭ yāhi ya̱jñaṃ tena̱ viśvā̱stavi̭ṣī̱rā pṛ̭ṇasva ||4||
hvayā̭masi̱ tvendra̭ yāhya̱rvāṅara̭ṃ te̱ soma̭sta̱nvḙ bhavāti |
śata̭krato mā̱daya̭svā su̱teṣu̱ prāsmā~ a̭va̱ pṛta̭nāsu̱ pra vi̱kṣu ||5||
4 bārhaspatyo bharadvāja: | indra: | anuṣṭup, 4 bṛhatī |
pratya̭smai̱ pipī̭ṣate̱ viśvā̭ni vi̱duṣḙ bhara | a̱ra̱ṃga̱māya̱ jagma̱ye'pa̭ścāddaghvane̱ narḙ ||1||
emḙnaṃ pra̱tyeta̭na̱ somḙbhiḥ soma̱pāta̭mam | ama̭trebhirṝjī̱ṣiṇa̱mindra̭ṃ su̱tebhi̱rindṷbhiḥ ||2||
yadī̭ su̱tebhi̱rindṷbhi̱: somḙbhiḥ prati̱bhūṣa̭tha | vedā̱ viśva̭sya̱ medhi̭ro dhṛ̱ṣattaṃta̱mideṣa̭te ||3||
a̱smāa̭smā̱ idandha̱so'dhva̭ryo̱ pra bha̭rā su̱tam | ku̱vitsa̭masya̱ jenya̭sya̱ śardha̭to̱'bhiśa̭sterava̱spara̭t ||4||
4 bārhaspatyo bharadvāja: | indra: |uṣṇik |
yasya̱ tyacchamba̭ra̱ṃ made̱ divo̭dāsāya ra̱ndhaya̭: | a̱yaṃ sa soma̭ indra te su̱taḥ piba̭ ||1||
yasya̭ tīvra̱suta̱ṃ mada̱ṃ madhya̱manta̭ṃ ca̱ rakṣa̭se | a̱yaṃ sa soma̭ indra te su̱taḥ piba̭ ||2||
yasya̱ gā a̱ntaraśma̭no̱ madḙ dṛ̱ḻhā a̱vāsṛ̭jaḥ | a̱yaṃ sa soma̭ indra te su̱taḥ piba̭ ||3||
yasya̭ mandā̱no andha̭so̱ māgho̭naṃ dadhi̱ṣe śava̭: | a̱yaṃ sa soma̭ indra te su̱taḥ piba̭ ||4||
24 śaṃyurbārhaspatya:|
indra: | triṣṭup ,1- 6 anuṣṭup , 7- 9 [ 8 vā ] virāṭ |
yo ra̭yivo ra̱yiṃta̭mo̱ yo dyu̱mnairdyu̱mnava̭ttamaḥ | soma̭: su̱taḥ sa i̭ndra̱ te'sti̭ svadhāpate̱ mada̭: ||1||
yaḥ śa̱gmastṷviśagma te rā̱yo dā̱mā ma̭tī̱nām | soma̭: su̱taḥ sa i̭ndra̱ te'sti̭ svadhāpate̱ mada̭: ||2||
yena̭ vṛ̱ddho na śava̭sā tu̱ro na svābhi̭rū̱tibhi̭: | soma̭: su̱taḥ sa i̭ndra̱ te'sti̭ svadhāpate̱ mada̭: ||3||
tyamṷ vo̱ apra̭haṇaṃ gṛṇī̱ṣe śava̭sa̱spati̭m | indra̭ṃ viśvā̱sāha̱ṃ nara̱ṃ maṃhi̭ṣṭhaṃ vi̱śvaca̭rṣaṇim ||4||
yaṃ va̱rdhaya̱ntīdgira̱: pati̭ṃ tu̱rasya̱ rādha̭saḥ | taminnva̭sya̱ roda̭sī de̱vī śuṣma̭ṃ saparyataḥ ||5||
tadva̭ u̱kthasya̭ ba̱rhaṇendrā̭yopastṛṇī̱ṣaṇi̭ | vipo̱ na yasyo̱tayo̱ vi yadroha̭nti sa̱kṣita̭: ||6||
avi̭da̱ddakṣa̭ṃ mi̱tro navī̭yānpapā̱no de̱vebhyo̱ vasyo̭ acait |
sa̱sa̱vāntstau̱lābhi̭rdhau̱tarī̭bhiruru̱ṣyā pā̱yura̭bhava̱tsakhi̭bhyaḥ ||7||
ṛ̱tasya̭ pa̱thi ve̱dhā a̭pāyi śri̱ye manā̭ṃsi de̱vāso̭ akran |
dadhā̭no̱ nāma̭ ma̱ho vaco̭bhi̱rvapṷrdṛ̱śayḙ ve̱nyo vyā̭vaḥ ||8||
dyu̱matta̭ma̱ṃ dakṣa̭ṃ dhehya̱sme sedhā̱ janā̭nāṃ pū̱rvīrarā̭tīḥ |
varṣī̭yo̱ vaya̭: kṛṇuhi̱ śacī̭bhi̱rdhana̭sya sā̱tāva̱smā~ a̭viḍḍhi ||9||
indra̱ tubhya̱minma̭ghavannabhūma va̱yaṃ dā̱tre ha̭rivo̱ mā vi vḙnaḥ |
naki̭rā̱pirda̭dṛśe martya̱trā kima̱ṅga ra̭dhra̱coda̭naṃ tvāhuḥ ||10||
mā jasva̭ne vṛṣabha no rarīthā̱ mā tḙ re̱vata̭: sa̱khye ri̭ṣāma |
pū̱rvīṣṭa̭ indra ni̱ṣṣidho̱ janḙṣu ja̱hyasṷṣvī̱npra vṛ̱hāpṛ̭ṇataḥ ||11||
uda̱bhrāṇī̭va sta̱naya̭nniya̱rtīndro̱ rādhā̱ṃsyaśvyā̭ni̱ gavyā̭ |
tvama̭si pra̱diva̭: kā̱rudhā̭yā̱ mā tvā̭dā̱māna̱ ā da̭bhanma̱ghona̭: ||12||
adhva̭ryo vīra̱ pra ma̱he su̱tānā̱mindrā̭ya bhara̱ sa hya̭sya̱ rājā̭ |
yaḥ pū̱rvyābhi̭ru̱ta nūta̭nābhirgī̱rbhirvā̭vṛ̱dhe gṛ̭ṇa̱tāmṛṣī̭ṇām ||13||
a̱sya madḙ pu̱ru varpā̭ṃsi vi̱dvānindro̭ vṛ̱trāṇya̭pra̱tī ja̭ghāna |
tamu̱ pra ho̭ṣi̱ madhṷmantamasmai̱ soma̭ṃ vī̱rāya̭ śi̱priṇe̱ piba̭dhyai ||14||
pātā̭ su̱tamindro̭ astu̱ soma̱ṃ hantā̭ vṛ̱traṃ vajrḙṇa mandasā̱naḥ |
gantā̭ ya̱jñaṃ pa̭rā̱vata̭ści̱dacchā̱ vasṷrdhī̱nāma̭vi̱tā kā̱rudhā̭yāḥ ||15||
i̱daṃ tyatpātra̭mindra̱pāna̱mindra̭sya pri̱yama̱mṛta̭mapāyi |
matsa̱dyathā̭ saumana̱sāya̭ de̱vaṃ vya1smaddveṣo̭ yu̱yava̱dvyaṃha̭: ||16||
e̱nā ma̭ndā̱no ja̱hi śṷ̄ra̱ śatrṷ̄ñjā̱mimajā̭miṃ maghavanna̱mitrā̭n |
a̱bhi̱ṣe̱ṇā~ a̱bhyā̱3dedi̭śānā̱nparā̭ca indra̱ pra mṛ̭ṇā ja̱hī ca̭ ||17||
ā̱su ṣmā̭ ṇo maghavannindra pṛ̱tsva1smabhya̱ṃ mahi̱ vari̭vaḥ su̱gaṃ ka̭: |
a̱pāṃ to̱kasya̱ tana̭yasya je̱ṣa indra̭ sū̱rīnkṛ̭ṇu̱hi smā̭ no a̱rdham ||18||
ā tvā̱ hara̭yo̱ vṛṣa̭ṇo yujā̱nā vṛṣa̭rathāso̱ vṛṣa̭raśma̱yo'tyā̭: |
a̱sma̱trāñco̱ vṛṣa̭ṇo vajra̱vāho̱ vṛṣṇe̱ madā̭ya su̱yujo̭ vahantu ||19||
ā tḙ vṛṣa̱nvṛṣa̭ṇo̱ droṇa̭masthurghṛta̱pruṣo̱ normayo̱ mada̭ntaḥ |
indra̱ pra tubhya̱ṃ vṛṣa̭bhiḥ su̱tānā̱ṃ vṛṣṇḙ bharanti vṛṣa̱bhāya̱ soma̭m ||20||
vṛṣā̭si di̱vo vṛ̭ṣa̱bhaḥ pṛ̭thi̱vyā vṛṣā̱ sindhṷ̄nāṃ vṛṣa̱bhaḥ stiyā̭nām |
vṛṣṇḙ ta̱ indṷrvṛṣabha pīpāya svā̱dū raso̭ madhu̱peyo̱ varā̭ya ||21||
a̱yaṃ de̱vaḥ saha̭sā̱ jāya̭māna̱ indrḙṇa yu̱jā pa̱ṇima̭stabhāyat |
a̱yaṃ svasya̭ pi̱turāyṷdhā̱nīndṷramuṣṇā̱daśi̭vasya mā̱yāḥ ||22||
a̱yama̭kṛṇodu̱ṣasa̭: su̱patnī̭ra̱yaṃ sūryḙ adadhā̱jjyoti̭ra̱ntaḥ |
a̱yaṃ tri̱dhātṷ di̱vi ro̭ca̱neṣa̭̱ tri̱teṣṷ vindada̱mṛta̱ṃ nigṷ̄ḻham ||23||
a̱yaṃ dyāvā̭pṛthi̱vī vi ṣka̭bhāyada̱yaṃ ratha̭mayunaksa̱ptara̭śmim |
a̱yaṃ goṣu̱ śacyā̭ pa̱kvama̱ntaḥ somo̭ dādhāra̱ daśa̭yantra̱mutsa̭m ||24||
33 śaṃyurbārhaspatya:| indra:, 31-33 bṛbustakṣā | gāyatrī, 29 atinicṛta, 31 pādanicṛta, 33 anuṣṭup |
ya āna̭yatparā̱vata̱: sunī̭tī tu̱rvaśa̱ṃ yadṷm | indra̱: sa no̱ yuvā̱ sakhā̭ ||1||
a̱vi̱pre ci̱dvayo̱ dadha̭danā̱śunā̭ ci̱darva̭tā | indro̱ jetā̭ hi̱taṃ dhana̭m ||2||
ma̱hīra̭sya̱ praṇī̭tayaḥ pū̱rvīru̱ta praśa̭stayaḥ | nāsya̭ kṣīyanta ū̱taya̭: ||3||
sakhā̭yo̱ brahma̭vāha̱se'rca̭ta̱ pra ca̭ gāyata | sa hi na̱: prama̭tirma̱hī ||4||
tvameka̭sya vṛtrahannavi̱tā dvayo̭rasi | u̱tedṛśe̱ yathā̭ va̱yam ||5||
naya̱sīdvati̱ dviṣa̭: kṛ̱ṇoṣyṷkthaśa̱ṃsina̭: | nṛbhi̭: su̱vīra̭ ucyase ||6||
bra̱hmāṇa̱ṃ brahma̭vāhasaṃ gī̱rbhiḥ sakhā̭yamṛ̱gmiya̭m | gāṃ na do̱hasḙ huve ||7||
yasya̱ viśvā̭ni̱ hasta̭yorū̱curvasṷ̄ni̱ ni dvi̱tā | vī̱rasya̭ pṛtanā̱ṣaha̭: ||8||
vi dṛ̱ḻhāni̭ cidadrivo̱ janā̭nāṃ śacīpate | vṛ̱ha mā̱yā a̭nānata ||9||
tamṷ tvā satya somapā̱ indra̭ vājānāṃ pate | ahṷ̄mahi śrava̱syava̭: ||10||
tamṷ tvā̱ yaḥ pu̱rāsi̭tha̱ yo vā̭ nū̱naṃ hi̱te dhanḙ | havya̱: sa śrṷdhī̱ hava̭m ||11||
dhī̱bhirarva̭dbhi̱rarva̭to̱ vājā̭~ indra śra̱vāyyā̭n | tvayā̭ jeṣma hi̱taṃ dhana̭m ||12||
abhṷ̄ru vīra girvaṇo ma̱hā~ i̭ndra̱ dhanḙ hi̱te | bharḙ vitanta̱sāyya̭: ||13||
yā ta̭ ū̱tira̭mitrahanma̱kṣūja̭vasta̱māsa̭ti | tayā̭ no hinuhī̱ ratha̭m ||14||
sa rathḙna ra̱thīta̭mo̱'smākḙnābhi̱yugva̭nā | jeṣi̭ jiṣṇo hi̱taṃ dhana̭m ||15||
ya eka̱ ittamṷ ṣṭuhi kṛṣṭī̱nāṃ vica̭rṣaṇiḥ | pati̭rja̱jñe vṛṣa̭kratuḥ ||16||
yo gṛ̭ṇa̱tāmidāsi̭thā̱''pirū̱tī śi̱vaḥ sakhā̭ | sa tvaṃ na̭ indra mṛḻaya ||17||
dhi̱ṣva vajra̱ṃ gabha̭styo rakṣo̱hatyā̭ya vajrivaḥ | sā̱sa̱hī̱ṣṭhā a̱bhi spṛdha̭: ||18||
pra̱tnaṃ ra̭yī̱ṇāṃ yuja̱ṃ sakhā̭yaṃ kīri̱coda̭nam | brahma̭vāhastamaṃ huve ||19||
sa hi viśvā̭ni̱ pārthi̭vā̱~ eko̱ vasṷ̄ni̱ patya̭te | girva̭ṇastamo̱ adhri̭guḥ ||20||
sa no̭ ni̱yudbhi̱rā pṛ̭ṇa̱ kāma̱ṃ vājḙbhira̱śvibhi̭: | goma̭dbhirgopate dhṛ̱ṣat ||21||
tadvo̭ gāya su̱te sacā̭ puruhū̱tāya̱ satva̭ne | śaṃ yadgave̱ na śā̱kinḙ ||22||
na ghā̱ vasu̱rni ya̭mate dā̱naṃ vāja̭sya̱ goma̭taḥ | yatsī̱mupa̱ śrava̱dgira̭: ||23||
ku̱vitsa̭sya̱ pra hi vra̱jaṃ goma̭ntaṃ dasyu̱hā gama̭t | śacī̭bhi̱rapa̭ no varat ||24||
i̱mā ṷ tvā śatakrato̱'bhi pra ṇo̭nuvu̱rgira̭: | indra̭ va̱tsaṃ na mā̱tara̭: ||25||
dū̱ṇāśa̭ṃ sa̱khyaṃ tava̱ gaura̭si vīra gavya̱te | aśvo̭ aśvāya̱te bha̭va ||26||
sa ma̭ndasvā̱ hyandha̭so̱ rādha̭se ta̱nvā̭ ma̱he | na sto̱tāra̭ṃ ni̱de ka̭raḥ ||27||
i̱mā ṷ tvā su̱tesṷte̱ nakṣa̭nte girvaṇo̱ gira̭: | va̱tsaṃ gāvo̱ na dhe̱nava̭: ||28||
pu̱rū̱tama̭ṃ purū̱ṇāṃ sto̭tṝ̱ṇāṃ vivā̭ci | vājḙbhirvājaya̱tām ||29||
a̱smāka̭mindra bhūtu te̱ stomo̱ vāhi̭ṣṭho̱ anta̭maḥ | a̱smānrā̱ye ma̱he hi̭nu ||30||
adhi̭ bṛ̱buḥ pa̭ṇī̱nāṃ varṣi̭ṣṭhe mū̱rdhanna̭sthāt | u̱ruḥ kakṣo̱ na gā̱ṅgyaḥ ||31||
yasya̭ vā̱yori̭va dra̱vadbha̱drā rā̱tiḥ sa̭ha̱sriṇī̭ | sa̱dyo dā̱nāya̱ maṃha̭te ||32||
tatsu no̱ viśvḙ a̱rya ā sadā̭ gṛṇanti kā̱rava̭: | bṛ̱buṃ sa̭hasra̱dāta̭maṃ sū̱riṃ sa̭hasra̱sāta̭mam ||33||
14 śaṃyurbārhaspatya:| indra: pragātha: [= viṣamā bṛhatī, samā satobṛhatī ] |
tvāmiddhi havā̭mahe sā̱tā vāja̭sya kā̱rava̭: |
tvāṃ vṛ̱treṣvi̭ndra̱ satpa̭ti̱ṃ nara̱stvāṃ kāṣṭhā̱svarva̭taḥ ||1||
sa tvaṃ na̭ścitra vajrahasta dhṛṣṇu̱yā ma̱haḥ sta̭vā̱no a̭drivaḥ |
gāmaśva̭ṃ ra̱thya̭mindra̱ saṃ ki̭ra sa̱trā vāja̱ṃ na ji̱gyuṣḙ ||2||
yaḥ sa̭trā̱hā vica̭rṣaṇi̱rindra̱ṃ taṃ hṷ̄mahe va̱yam |
saha̭sramuṣka̱ tuvi̭nṛmṇa̱ satpa̭te̱ bhavā̭ sa̱matsṷ no vṛ̱dhe ||3||
bādha̭se̱ janā̭nvṛṣa̱bheva̭ ma̱nyunā̱ ghṛṣaṷ mī̱ḻha ṛ̭cīṣama |
a̱smāka̭ṃ bodhyavi̱tā ma̭hādha̱ne ta̱nūṣva̱psu sūryḙ ||4||
indra̱ jyeṣṭha̭ṃ na̱ ā bha̭ra̱~ oji̭ṣṭha̱ṃ papṷri̱ śrava̭: |
yene̱me ci̭tra vajrahasta̱ roda̭sī̱ obhe sṷśipra̱ prāḥ ||5||
tvāmu̱gramava̭se carṣaṇī̱saha̱ṃ rāja̭nde̱veṣṷ hūmahe |
viśvā̱ su no̭ vithu̱rā pi̭bda̱nā va̭so̱'mitrā̭ntsu̱ṣahā̭nkṛdhi ||6||
yadi̭ndra̱ nāhṷṣī̱ṣvā~ ojo̭ nṛ̱mṇaṃ ca̭ kṛ̱ṣṭiṣṷ |
yadvā̱ pañca̭ kṣitī̱nāṃ dyu̱mnamā bha̭ra sa̱trā viśvā̭ni̱ pauṃsyā̭ ||7||
yadvā̭ tṛ̱kṣau ma̭ghavandru̱hyāvā jane̱ yatpū̱rau kacca̱ vṛṣṇya̭m |
a̱smabhya̱ṃ tadri̭rīhi̱ saṃ nṛ̱ṣāhye̱'mitrā̭npṛ̱tsu tu̱rvaṇḙ ||8||
indra̭ tri̱dhātṷ śara̱ṇaṃ tri̱varṷ̄thaṃ svasti̱mat |
cha̱rdirya̭ccha ma̱ghava̭dbhyaśca̱ mahya̭ṃ ca yā̱vayā̭ di̱dyumḙbhyaḥ ||9||
ye ga̭vya̱tā mana̭sā̱ śatrṷmāda̱bhura̭bhipra̱ghnanti̭ dhṛṣṇu̱yā |
adha̭ smā no maghavannindra girvaṇastanū̱pā anta̭mo bhava ||10||
adha̭ smā no vṛ̱dhe bha̱vendra̭ nā̱yama̭vā yu̱dhi |
yada̱ntari̭kṣe pa̱taya̭nti pa̱rṇino̭ di̱dyava̭sti̱gmamṷ̄rdhānaḥ ||11||
yatra̱ śūrā̭sasta̱nvo̭ vitanva̱te pri̱yā śarma̭ pitṝ̱ṇām |
adha̭ smā yaccha ta̱nve̱3 tanḙ ca cha̱rdira̱citta̭ṃ yā̱vaya̱ dveṣa̭: ||12||
yadi̭ndra̱ sarge̱ arva̭taśco̱dayā̭se mahādha̱ne |
a̱sa̱ma̱ne adhva̭ni vṛji̱ne pa̱thi śye̱nā~ i̭va śravasya̱taḥ ||13||
sindhṷ̄~riva prava̱ṇa ā̭śu̱yā ya̱to yadi̱ klośa̱manu̱ ṣvaṇi̭ |
ā ye vayo̱ na varvṛ̭ta̱tyāmi̭ṣi gṛbhī̱tā bā̱hvorgavi̭ ||14||
31 gargo bhāradvāja: | iṃdra:, 1–5 soma:, 20 deva–bhūmi-bṛhaspatīndrā,22- 25 sārñjaya: prastoka: [ dānastuti: ], 26–28 ratha:, 29 -30 duṃdubhi:, 31 duṃdubhīndrau | triṣṭup ; 19 bṛhatī, 23 anuṣṭup , 24 gāyatrī , 25 dvipadā triṣṭup , 27 jagatī |
svā̱duṣkilā̱yaṃ madhṷmā~ u̱tāyaṃ tī̱vraḥ kilā̱yaṃ rasa̭vā~ u̱tāyam |
u̱to nva1sya pa̭pi̱vāṃsa̱mindra̱ṃ na kaśca̱na sa̭hata āha̱veṣṷ ||1||
a̱yaṃ svā̱duri̱ha madi̭ṣṭha āsa̱ yasyendro̭ vṛtra̱hatyḙ ma̱māda̭ |
pu̱rūṇi̱ yaścyau̱tnā śamba̭rasya̱ vi na̭va̱tiṃ nava̭ ca de̱hyo̱3 han ||2||
a̱yaṃ mḙ pī̱ta udi̭yarti̱ vāca̭ma̱yaṃ ma̭nī̱ṣāmṷśa̱tīma̭jīgaḥ |
a̱yaṃ ṣaḻu̱rvīra̭mimīta̱ dhīro̱ na yābhyo̱ bhuva̭na̱ṃ kacca̱nāre ||3||
a̱yaṃ sa yo va̭ri̱māṇa̭ṃ pṛthi̱vyā va̱rṣmāṇa̭ṃ di̱vo akṛ̭ṇoda̱yaṃ saḥ |
a̱yaṃ pī̱yūṣa̭ṃ ti̱sṛṣṷ pra̱vatsu̱ somo̭ dādhāro̱rva1ntari̭kṣam ||4||
a̱yaṃ vi̭daccitra̱dṛśī̭ka̱marṇa̭: śu̱krasa̭dmanāmu̱ṣasā̱manī̭ke |
a̱yaṃ ma̱hānma̭ha̱tā skambha̭ne̱noddyāma̭stabhnādvṛṣa̱bho ma̱rutvā̭n ||5||
dhṛ̱ṣatpi̭ba ka̱laśe̱ soma̭mindra vṛtra̱hā śṷ̄ra sama̱re vasṷ̄nām |
mādhya̭ṃdine̱ sava̭na̱ ā vṛ̭ṣasva rayi̱sthāno̭ ra̱yima̱smāsṷ dhehi ||6||
indra̱ pra ṇa̭: purae̱teva̭ paśya̱ pra no̭ naya prata̱raṃ vasyo̱ accha̭ |
bhavā̭ supā̱ro a̭tipāra̱yo no̱ bhavā̱ sunī̭tiru̱ta vā̱manī̭tiḥ ||7||
u̱ruṃ no̭ lo̱kamanṷ neṣi vi̱dvāntsva̭rva̱jjyoti̱rabha̭yaṃ sva̱sti |
ṛ̱ṣvā ta̭ indra̱ sthavi̭rasya bā̱hū upa̭ stheyāma śara̱ṇā bṛ̱hantā̭ ||8||
vari̭ṣṭhe na indra va̱ndhurḙ dhā̱ vahi̭ṣṭhayoḥ śatāva̱nnaśva̭yo̱rā |
iṣa̱mā va̭kṣī̱ṣāṃ varṣi̭ṣṭhā̱ṃ mā na̭stārīnmaghava̱nrāyo̭ a̱ryaḥ ||9||
indra̭ mṛ̱ḻa mahya̭ṃ jī̱vātṷmiccha co̱daya̱ dhiya̱maya̭so̱ na dhārā̭m |
yatkiṃ cā̱haṃ tvā̱yuri̱daṃ vadā̭mi̱ tajjṷṣasva kṛ̱dhi mā̭ de̱vava̭ntam ||10||
trā̱tāra̱mindra̭mavi̱tāra̱mindra̱ṃ havḙhave su̱hava̱ṃ śūra̱mindra̭m |
hvayā̭mi śa̱kraṃ pṷruhū̱tamindra̭ṃ sva̱sti no̭ ma̱ghavā̭ dhā̱tvindra̭: ||11||
indra̭: su̱trāmā̱ svavā̱~ avo̭bhiḥ sumṛḻī̱ko bha̭vatu vi̱śvavḙdāḥ |
bādha̭tā̱ṃ dveṣo̱ abha̭yaṃ kṛṇotu su̱vīrya̭sya̱ pata̭yaḥ syāma ||12||
tasya̭ va̱yaṃ sṷma̱tau ya̱jñiya̱syā'pi̭ bha̱dre saṷmana̱se syā̭ma |
sa su̱trāmā̱ svavā̱~ indro̭ a̱sme ā̱rācci̱ddveṣa̭: sanu̱taryṷyotu ||13||
ava̱ tve i̭ndra pra̱vato̱ normirgiro̱ brahmā̭ṇi ni̱yuto̭ dhavante |
u̱rū na rādha̱: sava̭nā pu̱rūṇya̱po gā va̭jrinyuvase̱ samindṷ̄n ||14||
ka ī̭ṃ stava̱tkaḥ pṛ̭ṇā̱tko ya̭jāte̱ yadu̱graminma̱ghavā̭ vi̱śvahāvḙt |
pādā̭viva pra̱hara̭nna̱nyama̭nyaṃ kṛ̱ṇoti̱ pūrva̱mapa̭ra̱ṃ śacī̭bhiḥ ||15||
śṛ̱ṇve vī̱ra u̱gramṷgraṃ damā̱yanna̱nyama̭nyamatinenī̱yamā̭naḥ |
e̱dha̱mā̱na̱dviḻu̱bhaya̭sya̱ rājā̭ coṣkū̱yate̱ viśa̱ indro̭ manu̱ṣyā̭n ||16||
parā̱ pūrvḙṣāṃ sa̱khyā vṛ̭ṇakti vi̱tartṷrāṇo̱ apa̭rebhireti |
anā̭nubhūtīravadhūnvā̱naḥ pū̱rvīrindra̭: śa̱rada̭startarīti ||17||
rū̱paṃrṷ̄pa̱ṃ prati̭rūpo babhūva̱ tada̭sya rū̱paṃ pra̭ti̱cakṣa̭ṇāya |
indro̭ mā̱yābhi̭: puru̱rūpa̭ īyate yu̱ktā hya̭sya̱ hara̭yaḥ śa̱tā daśa̭ ||18||
yu̱jā̱no ha̱ritā̱ rathe̱ bhūri̱ tvaṣṭe̱ha rā̭jati |
ko vi̱śvāhā̭ dviṣa̱taḥ pakṣa̭ āsata u̱tāsī̭neṣu sū̱riṣṷ ||19||
a̱ga̱vyū̱ti kṣetra̱māga̭nma devā u̱rvī sa̱tī bhūmi̭raṃhūra̱ṇābhṷ̄t |
bṛha̭spate̱ pra ci̭kitsā̱ gavi̭ṣṭāvi̱tthā sa̱te ja̭ri̱tra i̭ndra̱ panthā̭m ||20||
di̱vedi̭ve sa̱dṛśī̭ra̱nyamardha̭ṃ kṛ̱ṣṇā a̭sedha̱dapa̱ sadma̭no̱ jāḥ |
aha̭ndā̱sā vṛ̭ṣa̱bho va̭sna̱yanto̱davra̭je va̱rcina̱ṃ śamba̭raṃ ca ||21||
pra̱sto̱ka innu rādha̭sasta indra̱ daśa̱ kośa̭yī̱rdaśa̭ vā̱jino̭'dāt |
divo̭dāsādatithi̱gvasya̱ rādha̭: śāmba̱raṃ vasu̱ pratya̭grabhīṣma ||22||
daśāśvā̱ndaśa̱ kośā̱ndaśa̱ vastrādhi̭bhojanā | daśo̭ hiraṇyapi̱ṇḍāndivo̭dāsādasāniṣam ||23||
daśa̱ rathā̱npraṣṭi̭mataḥ śa̱taṃ gā atha̭rvabhyaḥ | a̱śva̱thaḥ pā̱yavḙ'dāt ||24||
mahi̱ rādho̭ vi̱śvaja̭nya̱ṃ dadhā̭nānbha̱radvā̭jāntsārñja̱yo a̱bhya̭yaṣṭa ||25||
vana̭spate vī̱ḍva̭ṅgo̱ hi bhū̱yā a̱smatsa̭khā pra̱tara̭ṇaḥ su̱vīra̭: |
gobhi̱: sana̭ddho asi vī̱ḻaya̭svā''sthā̱tā tḙ jayatu̱ jetvā̭ni ||26||
di̱vaspṛ̭thi̱vyāḥ paryoja̱ udbhṛ̭ta̱ṃ vana̱spati̭bhya̱: paryābhṛ̭ta̱ṃ saha̭: |
a̱pāmo̱jmāna̱ṃ pari̱ gobhi̱rāvṛ̭ta̱mindra̭sya̱ vajra̭ṃ ha̱viṣā̱ ratha̭ṃ yaja ||27||
indra̭sya̱ vajro̭ ma̱rutā̱manī̭kaṃ mi̱trasya̱ garbho̱ varṷṇasya̱ nābhi̭: |
semāṃ no̭ ha̱vyadā̭tiṃ juṣā̱ṇo deva̭ ratha̱ prati̭ ha̱vyā gṛ̭bhāya ||28||
upa̭ śvāsaya pṛthi̱vīmu̱ta dyāṃ pṷru̱trā tḙ manutā̱ṃ viṣṭhi̭ta̱ṃ jaga̭t |
sa dṷndubhe sa̱jūrindrḙṇa de̱vairdū̱rāddavī̭yo̱ apa̭ sedha̱ śatrṷ̄n ||29||
ā kra̭ndaya̱ bala̱mojo̭ na̱ ā dhā̱ niḥ ṣṭa̭nihi duri̱tā bādha̭mānaḥ |
apa̭ protha dundubhe du̱cchunā̭ i̱ta indra̭sya mu̱ṣṭira̭si vī̱ḻaya̭sva ||30||
āmūra̭ja pra̱tyāva̭rtaye̱māḥ kḙtu̱maddṷndu̱bhirvā̭vadīti |
samaśva̭parṇā̱ścara̭nti no̱ naro̱'smāka̭mindra ra̱thino̭ jayantu ||31||
22 śaṃyurbārhaspatya: [tṛṇapāṇi:] |1-10agni:; 11- 15, 20 – 21 maruta: [ 13-15 liṃgoktā vā ], 16-19 pūṣā, 22 dyāvābhūmī vā pṛśnirvā | pragātha:; =[ 1,3 bṛhatī; 2, 4 satobṛhatī; 5 bṛhatī, 6 mahāsatobṛhatī; 7 mahābṛhatī, 8 mahāsatobṛhatī; 9 bṛhatī, 10 satobṛhatī; 11 kakup , 12 satobṛhatī ], 13 purauṣṇik ,14 bṛhatī, 15 atijagatī, 16 kakup , 17 satobṛhatī, 18 purauṣṇik, 19-20 bṛhatī , 21 mahābṛhatī yavamadhyā, 22 anuṣṭup |
ya̱jñāya̭jñā vo a̱gnayḙ gi̱rāgi̭rā ca̱ dakṣa̭se | prapra̭ va̱yama̱mṛta̭ṃ jā̱tavḙdasaṃ pri̱yaṃ mi̱traṃ na śa̭ṃsiṣam ||1
ū̱rjo napā̭ta̱ṃ sa hi̱nāyama̭sma̱yurdāśḙma ha̱vyadā̭taye | bhuva̱dvājḙṣvavi̱tā bhuva̭dvṛ̱dha u̱ta trā̱tā ta̱nūnā̭m ||2
vṛṣā̱ hya̭gne a̱jaro̭ ma̱hānvi̱bhāsya̱rciṣā̭ | aja̭sreṇa śo̱ciṣā̱ śośṷcacchuce sudī̱tibhi̱: su dī̭dihi ||3
ma̱ho de̱vānyaja̭si̱ yakṣyā̭nu̱ṣaktava̱ kratvo̱ta da̱ṃsanā̭ | a̱rvāca̭: sīṃ kṛṇuhya̱gne'va̭se̱ rāsva̱ vājo̱ta va̭ṃsva ||4
yamāpo̱ adra̭yo̱ vanā̱ garbha̭mṛ̱tasya̱ pipra̭ti | saha̭sā̱ yo ma̭thi̱to jāya̭te̱ nṛbhi̭: pṛthi̱vyā adhi̱ sāna̭vi ||5
ā yaḥ pa̱prau bhā̱nunā̱ roda̭sī u̱bhe dhū̱mena̭ dhāvate di̱vi | ti̱rastamo̭ dadṛśa̱ ūrmyā̱svā śyā̱vāsva̭ru̱ṣo vṛṣā śyā̱vā a̭ru̱ṣo vṛṣā̭ ||6
bṛ̱hadbhi̭ragne a̱rcibhi̭: śu̱kreṇa̭ deva śo̱ciṣā̭ | bha̱radvā̭je samidhā̱no ya̭viṣṭhya re̱vanna̭: śukra dīdihi dyu̱matpā̭vaka dīdihi ||7
viśvā̭sāṃ gṛ̱hapa̭tirvi̱śāma̭si̱ tvama̭gne̱ mānṷṣīṇām | śa̱taṃ pū̱rbhirya̭viṣṭha pā̱hyaṃha̭saḥ same̱ddhāra̭ṃ śa̱taṃ himā̭: sto̱tṛbhyo̱ ye ca̱ dada̭ti ||8
tvaṃ na̭ści̱tra ū̱tyā vaso̱ rādhā̭ṃsi codaya | a̱sya rā̱yastvama̭gne ra̱thīra̭si vi̱dā gā̱dhaṃ tu̱ce tu na̭: ||9
parṣi̭ to̱kaṃ tana̭yaṃ pa̱rtṛbhi̱ṣṭvamada̭bdhai̱rapra̭yutvabhiḥ | agne̱ heḻā̭ṃsi̱ daivyā̭ yuyodhi̱ no'dḙvāni̱ hvarā̭ṃsi ca ||10
ā sa̭khāyaḥ saba̱rdughā̭ṃ dhe̱numa̭jadhva̱mupa̱ navya̭sā̱ vaca̭: | sṛ̱jadhva̱mana̭pasphurām ||11
yā śardhā̭ya̱ mārṷtāya̱ svabhā̭nave̱ śravo'mṛ̭tyu̱ dhukṣa̭ta | yā mṛ̭ḻī̱ke ma̱rutā̭ṃ tu̱rāṇā̱ṃ yā su̱mnairḙva̱yāva̭rī ||12
bha̱radvā̭jā̱yāva̭ dhukṣata dvi̱tā | dhe̱nuṃ ca̭ vi̱śvado̭hasa̱miṣa̭ṃ ca vi̱śvabho̭jasam ||13
taṃ va̱ indra̱ṃ na su̱kratu̱ṃ varṷṇamiva mā̱yina̭m | a̱rya̱maṇa̱ṃ na ma̱ndraṃ sṛ̱prabho̭jasa̱ṃ viṣṇu̱ṃ na stṷṣa ā̱diśḙ ||14
tve̱ṣaṃ śardho̱ na mārṷtaṃ tuvi̱ṣvaṇya̭na̱rvāṇa̭ṃ pū̱ṣaṇa̱ṃ saṃ yathā̭ śa̱tā | saṃ sa̱hasrā̱ kāri̭ṣaccarṣa̱ṇibhya̱ ā~ ā̱virgū̱ḻhā vasṷ̄ karatsu̱vedā̭ no̱ vasṷ̄ karat ||15
ā mā̭ pūṣa̱nnupa̭ drava̱ śaṃsi̭ṣa̱ṃ nu tḙ apika̱rṇa ā̭ghṛṇe | a̱ghā a̱ryo arā̭tayaḥ ||16
mā kā̭ka̱mbīra̱mudvṛ̭ho̱ vana̱spati̱maśa̭stī̱rvi hi nīna̭śaḥ | mota sūro̱ aha̭ e̱vā ca̱na grī̱vā ā̱dadha̭te̱ veḥ ||17
dṛtḙriva te'vṛ̱kama̭stu sa̱khyam | acchi̭drasya dadha̱nvata̱: supṷ̄rṇasya dadha̱nvata̭: ||18
pa̱ro hi martyai̱rasi̭ sa̱mo de̱vairu̱ta śri̱yā | a̱bhi khya̭: pūṣa̱npṛta̭nāsu na̱stvamavā̭ nū̱naṃ yathā̭ pu̱rā ||19
vā̱mī vā̱masya̭ dhūtaya̱: praṇī̭tirastu sū̱nṛtā̭ | de̱vasya̭ vā maruto̱ martya̭sya vejā̱nasya̭ prayajyavaḥ ||20
sa̱dyaści̱dyasya̭ carkṛ̱tiḥ pari̱ dyāṃ de̱vo naiti̱ sūrya̭: | tve̱ṣaṃ śavo̭ dadhire̱ nāma̭ ya̱jñiya̭ṃ ma̱ruto̭ vṛtra̱haṃ śavo̱ jyeṣṭha̭ṃ vṛtra̱haṃ śava̭: ||21
sa̱kṛddha̱ dyaura̭jāyata sa̱kṛdbhūmi̭rajāyata | pṛśnyā̭ du̱gdhaṃ sa̱kṛtpaya̱stada̱nyo nānṷ jāyate ||22
15 ṛjiśvā bhāradvāja: | viśve devā: |triṣṭup , 15 śakvarī |
stu̱ṣe jana̭ṃ suvra̱taṃ navya̭sībhirgī̱rbhirmi̱trāvarṷṇā sumna̱yantā̭ |
ta ā ga̭mantu̱ ta i̱ha śrṷvantu sukṣa̱trāso̱ varṷṇo mi̱tro a̱gniḥ ||1||
vi̱śovi̭śa̱ īḍya̭madhva̱reṣvadṛ̭ptakratumara̱tiṃ yṷva̱tyoḥ |
di̱vaḥ śiśu̱ṃ saha̭saḥ sū̱numa̱gniṃ ya̱jñasya̭ ke̱tuma̭ru̱ṣaṃ yaja̭dhyai ||2||
a̱ru̱ṣasya̭ duhi̱tarā̱ virṷ̄pe̱ stṛbhi̭ra̱nyā pi̭pi̱śe sūro̭ a̱nyā |
mi̱tha̱sturā̭ vi̱cara̭ntī pāva̱ke manma̭ śru̱taṃ na̭kṣata ṛ̱cyamā̭ne ||3||
pra vā̱yumacchā̭ bṛha̱tī ma̭nī̱ṣā bṛ̱hadra̭yiṃ vi̱śvavā̭raṃ ratha̱prām |
dyu̱tadyā̭mā ni̱yuta̱: patya̭mānaḥ ka̱viḥ ka̱vimi̭yakṣasi prayajyo ||4||
sa me̱ vapṷśchadayada̱śvino̱ryo ratho̭ vi̱rukmā̱nmana̭sā yujā̱naḥ |
yena̭ narā nāsatyeṣa̱yadhyai̭ va̱rtiryā̱thastana̭yāya̱ tmanḙ ca ||5||
parja̭nyavātā vṛṣabhā pṛthi̱vyāḥ purī̭ṣāṇi jinvata̱mapyā̭ni |
satya̭śrutaḥ kavayo̱ yasya̭ gī̱rbhirjaga̭taḥ sthāta̱rjaga̱dā kṛ̭ṇudhvam ||6||
pāvī̭ravī ka̱nyā̭ ci̱trāyu̱: sara̭svatī vī̱rapa̭tnī̱ dhiya̭ṃ dhāt |
gnābhi̱racchi̭draṃ śara̱ṇaṃ sa̱joṣā̭ durā̱dharṣa̭ṃ gṛṇa̱te śarma̭ yaṃsat ||7||
pa̱thaspa̭tha̱: pari̭patiṃ vaca̱syā kāmḙna kṛ̱to a̱bhyā̭naḻa̱rkam |
sa no̭ rāsacchu̱rudha̭śca̱ndrāgrā̱ dhiya̭ṃdhiyaṃ sīṣadhāti̱ pra pū̱ṣā ||8||
pra̱tha̱ma̱bhāja̭ṃ ya̱śasa̭ṃ vayo̱dhāṃ sṷpā̱ṇiṃ de̱vaṃ su̱gabha̭sti̱mṛbhva̭m |
hotā̭ yakṣadyaja̱taṃ pa̱styā̭nāma̱gnistvaṣṭā̭raṃ su̱hava̭ṃ vi̱bhāvā̭ ||9||
bhuva̭nasya pi̱tara̭ṃ gī̱rbhirā̱bhī ru̱draṃ divā̭ va̱rdhayā̭ ru̱drama̱ktau |
bṛ̱hanta̭mṛ̱ṣvama̱jara̭ṃ suṣu̱mnamṛdha̭gghuvema ka̱vinḙṣi̱tāsa̭: ||10||
ā yṷvānaḥ kavayo yajñiyāso̱ marṷto ga̱nta gṛ̭ṇa̱to va̭ra̱syām |
a̱ci̱traṃ ci̱ddhi jinva̭thā vṛ̱dhanta̭ i̱tthā nakṣa̭nto naro aṅgira̱svat ||11||
pra vī̱rāya̱ pra ta̱vasḙ tu̱rāyā'jā̭ yū̱theva̭ paśu̱rakṣi̱rasta̭m |
sa pi̭spṛśati ta̱nvi̭ śru̱tasya̱ stṛbhi̱rna nāka̭ṃ vaca̱nasya̱ vipa̭: ||12||
yo rajā̭ṃsi vima̱me pārthi̭vāni̱ triści̱dviṣṇu̱rmana̭ve bādhi̱tāya̭ |
tasya̭ te̱ śarma̭nnupada̱dyamā̭ne rā̱yā ma̭dema ta̱nvā̱3 tanā̭ ca ||13||
tanno'hi̭rbu̱dhnyo̭ a̱dbhira̱rkaistatparva̭ta̱statsa̭vi̱tā cano̭ dhāt |
tadoṣa̭dhībhira̱bhi rā̭ti̱ṣāco̱ bhaga̱: pura̭ṃdhirjinvatu̱ pra rā̱ye ||14||
nū no̭ ra̱yiṃ ra̱thya̭ṃ carṣaṇi̱prāṃ pṷru̱vīra̭ṃ ma̱ha ṛ̱tasya̭ go̱pām |
kṣaya̭ṃ dātā̱jara̱ṃ yena̱ janā̱ntspṛdho̱ adḙvīra̱bhi ca̱ kramā̭ma̱ viśa̱ ādḙvīra̱bhya1śnavā̭ma ||15||
15 ṛjiśvā bhāradvāja: | viśve devā: |triṣṭup |
hu̱ve vo̭ de̱vīmadi̭ti̱ṃ namo̭bhirmṛḻī̱kāya̱ varṷṇaṃ mi̱trama̱gnim |
a̱bhi̱kṣa̱dāma̭rya̱maṇa̭ṃ su̱śeva̭ṃ trā̱tṝnde̱vāntsa̭vi̱tāra̱ṃ bhaga̭ṃ ca ||1||
su̱jyoti̭ṣaḥ sūrya̱ dakṣa̭pitṝnanāgā̱stve sṷmaho vīhi de̱vān |
dvi̱janmā̭no̱ ya ṛ̭ta̱sāpa̭: sa̱tyāḥ sva̭rvanto yaja̱tā a̭gniji̱hvāḥ ||2||
u̱ta dyā̭vāpṛthivī kṣa̱tramu̱ru bṛ̱hadro̭dasī śara̱ṇaṃ sṷṣumne |
ma̱haska̭ratho̱ vari̭vo̱ yathā̭ no̱'sme kṣayā̭ya dhiṣaṇe ane̱haḥ ||3||
ā no̭ ru̱drasya̭ sū̱navo̭ namantāma̱dyā hū̱tāso̱ vasa̱vo'dhṛ̭ṣṭāḥ |
yadī̱marbhḙ maha̱ti vā̭ hi̱tāso̭ bā̱dhe ma̱ruto̱ ahvā̭ma de̱vān ||4||
mi̱myakṣa̱ yeṣṷ roda̱sī nu de̱vī siṣa̭kti pū̱ṣā a̭bhyardha̱yajvā̭ |
śru̱tvā hava̭ṃ maruto̱ yaddha̭ yā̱tha bhūmā̭ rejante̱ adhva̭ni̱ pravi̭kte ||5||
a̱bhi tyaṃ vī̱raṃ girva̭ṇasama̱rcendra̱ṃ brahma̭ṇā jarita̱rnavḙna |
śrava̱diddhava̱mupa̭ ca̱ stavā̭no̱ rāsa̱dvājā̱~ upa̭ ma̱ho gṛ̭ṇā̱naḥ ||6||
o̱māna̭māpo mānuṣī̱ramṛ̭kta̱ṃ dhāta̭ to̱kāya̱ tana̭yāya̱ śaṃ yoḥ |
yū̱yaṃ hi ṣṭhā bhi̱ṣajo̭ mā̱tṛta̭mā̱ viśva̭sya sthā̱turjaga̭to̱ jani̭trīḥ ||7||
ā no̭ de̱vaḥ sa̭vi̱tā trāya̭māṇo̱ hira̭ṇyapāṇiryaja̱to ja̭gamyāt |
yo datra̭vā~ u̱ṣaso̱ na pratī̭kaṃ vyūrṇu̱te dā̱śuṣe̱ vāryā̭ṇi ||8||
u̱ta tvaṃ sṷ̄no sahaso no a̱dyā de̱vā~ a̱sminna̭dhva̱re va̭vṛtyāḥ |
syāma̱haṃ te̱ sada̱midrā̱tau tava̭ syāma̱gne'va̭sā su̱vīra̭: ||9||
u̱ta tyā me̱ hava̱mā ja̭gmyāta̱ṃ nāsa̭tyā dhī̱bhiryu̱vama̱ṅga vi̭prā |
atri̱ṃ na ma̱hastama̭so'mumukta̱ṃ tūrva̭taṃ narā duri̱tāda̱bhīkḙ ||10||
te no̭ rā̱yo dyu̱mato̱ vāja̭vato dā̱tāro̭ bhūta nṛ̱vata̭: puru̱kṣoḥ |
da̱śa̱syanto̭ di̱vyāḥ pārthi̭vāso̱ gojā̭tā̱ apyā̭ mṛ̱ḻatā̭ ca devāḥ ||11||
te no̭ ru̱draḥ sara̭svatī sa̱joṣā̭ mī̱ḻhuṣma̭nto̱ viṣṇṷrmṛḻantu vā̱yuḥ |
ṛ̱bhu̱kṣā vājo̱ daivyo̭ vidhā̱tā pa̱rjanyā̱vātā̭ pipyatā̱miṣa̭ṃ naḥ ||12||
u̱ta sya de̱vaḥ sa̭vi̱tā bhago̭ no̱'pāṃ napā̭davatu̱ dānu̱ papri̭: |
tvaṣṭā̭ de̱vebhi̱rjani̭bhiḥ sa̱joṣā̱ dyaurde̱vebhi̭: pṛthi̱vī sa̭mu̱draiḥ ||13||
u̱ta no'hi̭rbu̱dhnya̭: śṛṇotva̱ja eka̭pātpṛthi̱vī sa̭mu̱draḥ |
viśvḙ de̱vā ṛ̭tā̱vṛdho̭ huvā̱nāḥ stu̱tā mantrā̭: kaviśa̱stā a̭vantu ||14||
e̱vā napā̭to̱ mama̱ tasya̭ dhī̱bhirbha̱radvā̭jā a̱bhya̭rcantya̱rkaiḥ |
gnā hu̱tāso̱ vasa̱vo'dhṛ̭ṣṭā̱ viśvḙ stu̱tāso̭ bhūtā yajatrāḥ ||15||
16 ṛjiśvā bhāradvāja: | viśve devā:| triṣṭup , 13 – 15 uṣṇik, 16 anuṣṭup |
udu̱ tyaccakṣu̱rmahi̭ mi̱trayo̱rā~ eti̭ pri̱yaṃ varṷṇayo̱rada̭bdham |
ṛ̱tasya̱ śuci̭ darśa̱tamanī̭kaṃ ru̱kmo na di̱va udi̭tā̱ vya̭dyaut ||1||
veda̱ yastrīṇi̭ vi̱dathā̭nyeṣāṃ de̱vānā̱ṃ janma̭ sanu̱tarā ca̱ vipra̭: |
ṛ̱ju martḙṣu vṛji̱nā ca̱ paśya̭nna̱bhi ca̭ṣṭe̱ sūro̭ a̱rya evā̭n ||2||
stu̱ṣa ṷ vo ma̱ha ṛ̱tasya̭ go̱pānadi̭tiṃ mi̱traṃ varṷṇaṃ sujā̱tān |
a̱rya̱maṇa̱ṃ bhaga̱mada̭bdhadhītī̱nacchā̭ voce sadha̱nya̭: pāva̱kān ||3||
ri̱śāda̭sa̱: satpa̭tī̱~rada̭bdhānma̱ho rājña̭: suvasa̱nasya̭ dā̱tṝn |
yūna̭: sukṣa̱trānkṣaya̭to di̱vo nṝnā̭di̱tyānyā̱myadi̭tiṃ duvo̱yu ||4||
dyau̱3ṣpita̱: pṛthi̭vi̱ māta̱radhru̱gagnḙ bhrātarvasavo mṛ̱ḻatā̭ naḥ |
viśva̭ ādityā adite sa̱joṣā̭ a̱smabhya̱ṃ śarma̭ bahu̱laṃ vi ya̭nta ||5||
mā no̱ vṛkā̭ya vṛ̱kyḙ samasmā aghāya̱te rī̭radhatā yajatrāḥ |
yū̱yaṃ hi ṣṭhā ra̱thyo̭ nasta̱nūnā̭ṃ yū̱yaṃ dakṣa̭sya̱ vaca̭so babhū̱va ||6||
mā va̱ eno̭ a̱nyakṛ̭taṃ bhujema̱ mā tatka̭rma vasavo̱ yaccaya̭dhve |
viśva̭sya̱ hi kṣaya̭tha viśvadevāḥ sva̱yaṃ ri̱pusta̱nva̭ṃ rīriṣīṣṭa ||7||
nama̱ idu̱graṃ nama̱ ā vi̭vāse̱ namo̭ dādhāra pṛthi̱vīmu̱ta dyām |
namo̭ de̱vebhyo̱ nama̭ īśa eṣāṃ kṛ̱taṃ ci̱deno̱ nama̱sā vi̭vāse ||8||
ṛ̱tasya̭ vo ra̱thya̭: pū̱tada̭kṣānṛ̱tasya̭ pastya̱sado̱ ada̭bdhān |
tā~ ā namo̭bhiruru̱cakṣa̭so̱ nṝnviśvā̭nva̱ ā na̭me ma̱ho ya̭jatrāḥ ||9||
te hi śreṣṭha̭varcasa̱sta ṷ nasti̱ro viśvā̭ni duri̱tā naya̭nti |
su̱kṣa̱trāso̱ varṷṇo mi̱tro a̱gniṝ̱tadhī̭tayo vakma̱rāja̭satyāḥ ||10||
te na̱ indra̭: pṛthi̱vī kṣāma̭ vardhanpū̱ṣā bhago̱ adi̭ti̱: pañca̱ janā̭: |
su̱śarmā̭ṇa̱: svava̭saḥ sunī̱thā bhava̭ntu naḥ sutrā̱trāsa̭: sugo̱pāḥ ||11||
nū sa̱dmāna̭ṃ di̱vyaṃ naṃśi̭ devā̱ bhāra̭dvājaḥ suma̱tiṃ yā̭ti̱ hotā̭ |
ā̱sā̱nebhi̱ryaja̭māno mi̱yedhai̭rde̱vānā̱ṃ janma̭ vasū̱yurva̭vanda ||12||
apa̱ tyaṃ vṛ̭ji̱naṃ ri̱puṃ ste̱nama̭gne durā̱dhya̭m | da̱vi̱ṣṭhama̭sya satpate kṛ̱dhī su̱gam ||13||
grāvā̭ṇaḥ soma no̱ hi ka̭ṃ sakhitva̱nāya̭ vāva̱śuḥ | ja̱hī nya1triṇa̭ṃ pa̱ṇiṃ vṛko̱ hi ṣaḥ ||14||
yū̱yaṃ hi ṣṭhā sṷdānava̱ indra̭jyeṣṭhā a̱bhidya̭vaḥ | kartā̭ no̱ adhva̱nnā su̱gaṃ go̱pā a̱mā ||15||
api̱ panthā̭maganmahi svasti̱gāma̭ne̱hasa̭m | yena̱ viśvā̱: pari̱ dviṣo̭ vṛ̱ṇakti̭ vi̱ndate̱ vasṷ ||16||
17 ṛjiśvā bhāradvāja: | viśve devā: | triṣṭup , 7-12 gāyatrī, 14 jagatī |
na taddi̱vā na pṛ̭thi̱vyānṷ manye̱ na ya̱jñena̱ nota śamī̭bhirā̱bhiḥ |
u̱bjantu̱ taṃ su̱bhva1: parva̭tāso̱ ni hī̭yatāmatiyā̱jasya̭ ya̱ṣṭā ||1||
ati̭ vā̱ yo ma̭ruto̱ manya̭te no̱ brahma̭ vā̱ yaḥ kri̱yamā̭ṇa̱ṃ nini̭tsāt |
tapṷ̄ṃṣi̱ tasmai̭ vṛji̱nāni̭ santu brahma̱dviṣa̭ma̱bhi taṃ śo̭catu̱ dyauḥ ||2||
kima̱ṅga tvā̱ brahma̭ṇaḥ soma go̱pāṃ kima̱ṅga tvā̭hurabhiśasti̱pāṃ na̭: |
kima̱ṅga na̭: paśyasi ni̱dyamā̭nānbrahma̱dviṣe̱ tapṷṣiṃ he̱tima̭sya ||3||
ava̭ntu̱ māmu̱ṣaso̱ jāya̭mānā̱ ava̭ntu mā̱ sindha̭va̱: pinva̭mānāḥ |
ava̭ntu mā̱ parva̭tāso dhru̱vāso'va̭ntu mā pi̱taro̭ de̱vahṷ̄tau ||4||
vi̱śva̱dānī̭ṃ su̱mana̭saḥ syāma̱ paśyḙma̱ nu sūrya̭mu̱ccara̭ntam |
tathā̭ kara̱dvasṷpati̱rvasṷ̄nāṃ de̱vā~ ohā̱no'va̱sāga̭miṣṭhaḥ ||5||
indro̱ nedi̭ṣṭha̱mava̱sāga̭miṣṭha̱: sara̭svatī̱ sindhṷbhi̱: pinva̭mānā |
pa̱rjanyo̭ na̱ oṣa̭dhībhirmayo̱bhura̱gniḥ su̱śaṃsa̭: su̱hava̭: pi̱teva̭ ||6||
viśvḙ devāsa̱ ā ga̭ta śṛṇu̱tā ma̭ i̱maṃ hava̭m | edaṃ ba̱rhirni ṣī̭data ||7||
yo vo̭ devā ghṛ̱tasnṷnā ha̱vyena̭ prati̱bhūṣa̭ti | taṃ viśva̱ upa̭ gacchatha ||8||
upa̭ naḥ sū̱navo̱ gira̭: śṛ̱ṇvantva̱mṛta̭sya̱ ye | su̱mṛ̱ḻī̱kā bha̭vantu naḥ ||9||
viśvḙ de̱vā ṛ̭tā̱vṛdha̭ ṛ̱tubhi̭rhavana̱śruta̭: | ju̱ṣantā̱ṃ yujya̱ṃ paya̭: ||10||
sto̱tramindro̭ ma̱rudga̭ṇa̱stvaṣṭṛ̭mānmi̱tro a̭rya̱mā | i̱mā ha̱vyā jṷṣanta naḥ ||11||
i̱maṃ no̭ agne adhva̱raṃ hota̭rvayuna̱śo ya̭ja | ci̱ki̱tvāndaivya̱ṃ jana̭m ||12||
viśvḙ devāḥ śṛṇu̱temaṃ hava̭ṃ me̱ ye a̱ntari̭kṣe̱ ya upa̱ dyavi̱ ṣṭha |
ye a̭gniji̱hvā u̱ta vā̱ yaja̭trā ā̱sadyā̱sminba̱rhiṣi̭ mādayadhvam ||13||
viśvḙ de̱vā mama̭ śṛṇvantu ya̱jñiyā̭ u̱bhe roda̭sī a̱pāṃ napā̭cca̱ manma̭ |
mā vo̱ vacā̭ṃsi pari̱cakṣyā̭ṇi vocaṃ su̱mneṣvidvo̱ anta̭mā madema ||14||
ye ke ca̱ jmā ma̱hino̱ ahi̭māyā di̱vo ja̭jñi̱re a̱pāṃ sa̱dhasthḙ |
te a̱smabhya̭mi̱ṣaye̱ viśva̱māyu̱: kṣapa̭ u̱srā va̭rivasyantu de̱vāḥ ||15||
agnī̭parjanyā̱vava̭ta̱ṃ dhiya̭ṃ me̱'sminhavḙ suhavā suṣṭu̱tiṃ na̭: |
iḻā̭ma̱nyo ja̱naya̱dgarbha̭ma̱nyaḥ pra̱jāva̭tī̱riṣa̱ ā dha̭ttama̱sme ||16||
stī̱rṇe ba̱rhiṣi̭ samidhā̱ne a̱gnau sū̱ktena̭ ma̱hā nama̱sā vi̭vāse |
a̱sminno̭ a̱dya vi̱dathḙ yajatrā̱ viśvḙ devā ha̱viṣi̭ mādayadhvam ||17||
10 bārhaspatyo bharadvāja: |pūṣā | gāyatrī, 8 anuṣṭup |
va̱yamṷ tvā pathaspate̱ ratha̱ṃ na vāja̭sātaye | dhi̱ye pṷ̄ṣannayujmahi ||1||
a̱bhi no̱ narya̱ṃ vasṷ vī̱raṃ praya̭tadakṣiṇam | vā̱maṃ gṛ̱hapa̭tiṃ naya ||2||
adi̭tsantaṃ cidāghṛṇe̱ pūṣa̱ndānā̭ya codaya | pa̱ṇeści̱dvi mra̭dā̱ mana̭: ||3||
vi pa̱tho vāja̭sātaye cinu̱hi vi mṛdho̭ jahi | sādha̭ntāmugra no̱ dhiya̭: ||4||
pari̭ tṛndhi paṇī̱nāmāra̭yā̱ hṛda̭yā kave | athḙma̱smabhya̭ṃ randhaya ||5||
vi pṷ̄ṣa̱nnāra̭yā tuda pa̱ṇeri̭ccha hṛ̱di pri̱yam | athḙma̱smabhya̭ṃ randhaya ||6||
ā ri̭kha kiki̱rā kṛ̭ṇu paṇī̱nāṃ hṛda̭yā kave | athḙma̱smabhya̭ṃ randhaya ||7||
yāṃ pṷ̄ṣanbrahma̱coda̭nī̱mārā̱ṃ bibha̭rṣyāghṛṇe | tayā̭ samasya̱ hṛda̭ya̱mā ri̭kha kiki̱rā kṛ̭ṇu ||8||
yā te̱ aṣṭrā̱ goo̭pa̱śā''ghṛ̭ṇe paśu̱sādha̭nī | tasyā̭ste su̱mnamī̭mahe ||9||
u̱ta no̭ go̱ṣaṇi̱ṃ dhiya̭maśva̱sāṃ vā̭ja̱sāmu̱ta | nṛ̱vatkṛ̭ṇuhi vī̱tayḙ ||10||
10 bārhaspatyo bharadvāja: | pūṣā | gāyatrī |
saṃ pṷ̄ṣanvi̱duṣā̭ naya̱ yo añja̭sānu̱śāsa̭ti | ya e̱vedamiti̱ brava̭t ||1 ||
samṷ pū̱ṣṇā ga̭memahi̱ yo gṛ̱hā~ a̭bhi̱śāsa̭ti | i̱ma e̱veti̭ ca̱ brava̭t ||2||
pū̱ṣṇaśca̱kraṃ na ri̭ṣyati̱ na kośo'va̭ padyate | no a̭sya vyathate pa̱viḥ ||3||
yo a̭smai ha̱viṣāvi̭dha̱nna taṃ pū̱ṣāpi̭ mṛṣyate | pra̱tha̱mo vi̭ndate̱ vasṷ ||4||
pū̱ṣā gā anvḙtu naḥ pū̱ṣā ra̭kṣa̱tvarvataḥ | pū̱ṣā vāja̭ṃ sanotu naḥ ||5||
pūṣa̱nnanu̱ pra gā i̭hi̱ yaja̭mānasya sunva̱taḥ | a̱smāka̭ṃ stuva̱tāmu̱ta ||6||
māki̭rneśa̱nmākī̭ṃ riṣa̱nmākī̱ṃ saṃ śā̭ri̱ keva̭ṭe | athāri̭ṣṭābhi̱rā ga̭hi ||7||
śṛ̱ṇvanta̭ṃ pū̱ṣaṇa̭ṃ va̱yamirya̱mana̭ṣṭavedasam | īśā̭naṃ rā̱ya ī̭mahe ||8||
pūṣa̱ntava̭ vra̱te va̱yaṃ na ri̭ṣyema̱ kadā̭ ca̱na | sto̱tāra̭sta i̱ha sma̭si ||9||
pari̭ pū̱ṣā pa̱rastā̱ddhasta̭ṃ dadhātu̱ dakṣi̭ṇam | puna̭rno na̱ṣṭamāja̭tu ||10||
6 bārhaspatyo bharadvāja: |pūṣā | gāyatrī |
ehi̱ vāṃ vi̭muco napā̱dāghṛ̭ṇe̱ saṃ sa̭cāvahai | ra̱thīṝ̱tasya̭ no bhava ||1||
ra̱thīta̭maṃ kapa̱rdina̱mīśā̭na̱ṃ rādha̭so ma̱haḥ | rā̱yaḥ sakhā̭yamīmahe ||2||
rā̱yo dhārā̭syāghṛṇe̱ vaso̭ rā̱śira̭jāśva | dhīva̭todhīvata̱: sakhā̭ ||3||
pū̱ṣaṇa̱ṃ nva1jāśva̱mupa̭ stoṣāma vā̱jina̭m | svasu̱ryo jā̱ra u̱cyatḙ ||4||
mā̱turdi̭dhi̱ṣuma̭brava̱ṃ svasṷrjā̱raḥ śṛ̭ṇotu naḥ | bhrātendra̭sya̱ sakhā̱ mama̭ ||5||
ājāsa̭: pū̱ṣaṇa̱ṃ rathḙ niśṛ̱mbhāste ja̭na̱śriya̭m | de̱vaṃ va̭hantu̱ bibhra̭taḥ ||6||
6 bārhaspatyo bharadvāja: |pūṣā | gāyatrī, 6 anuṣṭap |
ya ḙnamā̱didḙśati kara̱mbhāditi̭ pū̱ṣaṇa̭m | na tena̭ de̱va ā̱diśḙ ||1||
u̱ta ghā̱ sa ra̱thīta̭ma̱: sakhyā̱ satpa̭tiryu̱jā | indro̭ vṛ̱trāṇi̭ jighnate ||2||
u̱tādaḥ pa̭ru̱ṣe gavi̱ sūra̭śca̱kraṃ hi̭ra̱ṇyaya̭m | nyai̭rayadra̱thīta̭maḥ ||3||
yada̱dya tvā̭ puruṣṭuta̱ bravā̭ma dasra mantumaḥ | tatsu no̱ manma̭ sādhaya ||4||
i̱maṃ ca̭ no ga̱veṣa̭ṇaṃ sā̱tayḙ sīṣadho ga̱ṇam | ā̱rātpṷ̄ṣannasi śru̱taḥ ||5||
ā tḙ sva̱stimī̭maha ā̱rea̭ghā̱mupā̭vasum | a̱dyā ca̭ sa̱rvatā̭taye̱ śvaśca̭ sa̱rvatā̭taye ||6||
6 bārhaspatyo bharadvāja: |iṃdrāpūṣaṇau | gāyatrī |
indrā̱ nu pū̱ṣaṇā̭ va̱yaṃ sa̱khyāya̭ sva̱stayḙ | hu̱vema̱ vāja̭sātaye ||1||
soma̭ma̱nya upā̭sada̱tpāta̭ve ca̱mvo̭: su̱tam | ka̱ra̱mbhama̱nya i̭cchati ||2||
a̱jā a̱nyasya̱ vahna̭yo̱ harī̭ a̱nyasya̱ sambhṛ̭tā | tābhyā̭ṃ vṛ̱trāṇi̭ jighnate ||3||
yadindro̱ ana̭ya̱drito̭ ma̱hīra̱po vṛṣa̭ntamaḥ | tatra̭ pū̱ṣābha̭va̱tsacā̭ ||4||
tāṃ pū̱ṣṇaḥ sṷma̱tiṃ va̱yaṃ vṛ̱kṣasya̱ pra va̱yāmi̭va | indra̭sya̱ cā ra̭bhāmahe ||5||
utpū̱ṣaṇa̭ṃ yuvāmahe̱'bhīśṷ̄~riva̱ sāra̭thiḥ | ma̱hyā indra̭ṃ sva̱stayḙ ||6||
4 bārhaspatyo bharadvāja: | pūṣā |triṣṭup , 2 jagatī |
śu̱kraṃ tḙ a̱nyadya̭ja̱taṃ tḙ a̱nyadviṣṷrūpe̱ aha̭nī̱ dyauri̭vāsi |
viśvā̱ hi mā̱yā ava̭si svadhāvo bha̱drā tḙ pūṣanni̱ha rā̱tira̭stu ||1||
a̱jāśva̭: paśu̱pā vāja̭pastyo dhiyaṃji̱nvo bhuva̭ne̱ viśve̱ arpi̭taḥ |
aṣṭrā̭ṃ pū̱ṣā śi̭thi̱rāmu̱dvarī̭vṛjatsa̱ṃcakṣā̭ṇo̱ bhuva̭nā de̱va ī̭yate ||2||
yāstḙ pūṣa̱nnāvo̭ a̱ntaḥ sa̭mu̱dre hi̭ra̱ṇyayī̭ra̱ntari̭kṣe̱ cara̭nti |
tābhi̭ryāsi dū̱tyāṃ sūrya̭sya̱ kāmḙna kṛta̱ śrava̭ i̱cchamā̭naḥ ||3||
pū̱ṣā su̱bandhṷrdi̱va ā pṛ̭thi̱vyā i̱ḻaspati̭rma̱ghavā̭ da̱smava̭rcāḥ |
yaṃ de̱vāso̱ ada̭duḥ sū̱ryāyai̱ kāmḙna kṛ̱taṃ ta̱vasa̱ṃ svañca̭m ||4||
10 bārhaspatyo bharadvāja: |indrāgnī |bṛhatī, 7-10 anuṣṭap |
pra nu vo̭cā su̱teṣṷ vāṃ vī̱ryā̱3 yāni̭ ca̱krathṷ: |
ha̱tāso̭ vāṃ pi̱taro̭ de̱vaśa̭trava̱ indrā̭gnī̱ jīva̭tho yu̱vam ||1||
baḻi̱tthā ma̭hi̱mā vā̱mindrā̭gnī̱ pani̭ṣṭha̱ ā | sa̱mā̱no vā̭ṃ jani̱tā bhrāta̭rā yu̱vaṃ ya̱māvi̱heha̭mātarā ||2||
o̱ki̱vāṃsā̭ su̱te sacā̱~ aśvā̱ saptī̭ i̱vāda̭ne | indrā̱ nva1gnī ava̭se̱ha va̱jriṇā̭ va̱yaṃ de̱vā ha̭vāmahe ||3||
ya i̭ndrāgnī su̱teṣṷ vā̱ṃ stava̱tteṣvṛ̭tāvṛdhā | jo̱ṣa̱vā̱kaṃ vada̭taḥ pajrahoṣiṇā̱ na dḙvā bha̱satha̭śca̱na ||4||
indrā̭gnī̱ ko a̱sya vā̱ṃ devau̱ marta̭ściketati |
viṣṷ̄co̱ aśvā̭nyuyujā̱na ī̭yata̱ eka̭: samā̱na ā rathḙ ||5||
indrā̭gnī a̱pādi̱yaṃ pūrvāgā̭tpa̱dvatī̭bhyaḥ | hi̱tvī śiro̭ ji̱hvayā̱ vāva̭da̱ccara̭ttri̱ṃśatpa̱dā nya̭kramīt ||6||
indrā̭gnī̱ ā hi ta̭nva̱te naro̱ dhanvā̭ni bā̱hvoḥ | mā no̭ a̱sminma̭hādha̱ne parā̭ varkta̱ṃ gavi̭ṣṭiṣu ||7||
indrā̭gnī̱ tapa̭nti mā̱'ghā a̱ryo arā̭tayaḥ | apa̱ dveṣā̱ṃsyā kṛ̭taṃ yuyu̱taṃ sūryā̱dadhi̭ ||8||
indrā̭gnī yu̱vorapi̱ vasṷ di̱vyāni̱ pārthi̭vā | ā na̭ i̱ha pra ya̭cchataṃ ra̱yiṃ vi̱śvāyṷpoṣasam ||9||
indrā̭gnī ukthavāhasā̱ stomḙbhirhavanaśrutā | viśvā̭bhirgī̱rbhirā ga̭tama̱sya soma̭sya pī̱tayḙ ||10||
15 bārhaspatyo bharadvāja:|
indrāgnī |gāyatrī;1-3, 13 triṣṭup ,14 bṛhatī,15 anuṣṭap|
śnatha̭dvṛ̱tramu̱ta sa̭noti̱ vāja̱mindrā̱ yo a̱gnī sahṷrī sapa̱ryāt |
i̱ra̱jyantā̭ vasa̱vya̭sya̱ bhūre̱: saha̭stamā̱ saha̭sā vāja̱yantā̭ ||1||
tā yo̭dhiṣṭama̱bhi gā i̭ndra nū̱nama̱paḥ sva̭ru̱ṣaso̭ agna ū̱ḻhāḥ |
diśa̱: sva̭ru̱ṣasa̭ indra ci̱trā a̱po gā a̭gne yuvase ni̱yutvā̭n ||2||
ā vṛ̭trahaṇā vṛtra̱habhi̱: śuṣmai̱rindra̭ yā̱taṃ namo̭bhiragne a̱rvāk |
yu̱vaṃ rādho̭bhi̱raka̭vebhiri̱ndrāgnḙ a̱sme bha̭vatamutta̱mebhi̭: ||3||
tā hṷve̱ yayo̭ri̱daṃ pa̱pne viśva̭ṃ pu̱rā kṛ̱tam | i̱ndrā̱gnī na ma̭rdhataḥ ||4||
u̱grā vi̭gha̱ninā̱ mṛdha̭ indrā̱gnī ha̭vāmahe | tā no̭ mṛḻāta ī̱dṛśḙ ||5||
ha̱to vṛ̱trāṇyāryā̭ ha̱to dāsā̭ni̱ satpa̭tī | ha̱to viśvā̱ apa̱ dviṣa̭: ||6||
indrā̭gnī yu̱vāmi̱me̱3'bhi stomā̭ anūṣata | piba̭taṃ śambhuvā su̱tam ||7||
yā vā̱ṃ santi̭ puru̱spṛho̭ ni̱yuto̭ dā̱śuṣḙ narā | indrā̭gnī̱ tābhi̱rā ga̭tam ||8||
tābhi̱rā ga̭cchataṃ na̱rope̱daṃ sava̭naṃ su̱tam | indrā̭gnī̱ soma̭pītaye ||9||
tamī̭ḻiṣva̱ yo a̱rciṣā̱ vanā̱ viśvā̭ pari̱ṣvaja̭t | kṛ̱ṣṇā kṛ̱ṇoti̭ ji̱hvayā̭ ||10||
ya i̱ddha ā̱vivā̭sati su̱mnamindra̭sya̱ martya̭: | dyu̱mnāya̭ su̱tarā̭ a̱paḥ ||11||
tā no̱ vāja̭vatī̱riṣa̭ ā̱śūnpi̭pṛta̱marva̭taḥ | indra̭ma̱gniṃ ca̱ voḻha̭ve ||12||
u̱bhā vā̭mindrāgnī āhu̱vadhyā̭ u̱bhā rādha̭saḥ sa̱ha mā̭da̱yadhyai̭ |
u̱bhā dā̱tārā̭vi̱ṣāṃ ra̭yī̱ṇāmu̱bhā vāja̭sya sā̱tayḙ huve vām ||13||
ā no̱ gavyḙbhi̱raśvyai̭rvasa̱vyai̱3rupa̭ gacchatam |
sakhā̭yau de̱vau sa̱khyāya̭ śa̱mbhuvḙndrā̱gnī tā ha̭vāmahe ||14||
indrā̭gnī śṛṇu̱taṃ hava̱ṃ yaja̭mānasya sunva̱taḥ | vī̱taṃ ha̱vyānyā ga̭ta̱ṃ piba̭taṃ so̱myaṃ madhṷ ||15||
14 bārhaspatyo bharadvāja: | sarasvatī| gāyatrī; 1-3, 13 jagatī; 14 triṣṭup |
i̱yama̭dadādrabha̱samṛ̭ṇa̱cyuta̱ṃ divo̭dāsaṃ vadhrya̱śvāya̭ dā̱śuṣḙ |
yā śaśva̭ntamāca̱khādā̭va̱saṃ pa̱ṇiṃ tā tḙ dā̱trāṇi̭ tavi̱ṣā sa̭rasvati ||1||
i̱yaṃ śuṣmḙbhirbisa̱khā i̭vāruja̱tsānṷ girī̱ṇāṃ ta̭vi̱ṣebhi̭rū̱rmibhi̭: |
pā̱rā̱va̱ta̱ghnīmava̭se suvṛ̱ktibhi̱: sara̭svatī̱mā vi̭vāsema dhī̱tibhi̭: ||2||
sara̭svati deva̱nido̱ ni ba̭rhaya pra̱jāṃ viśva̭sya̱ bṛsa̭yasya mā̱yina̭: |
u̱ta kṣi̱tibhyo̱'vanī̭ravindo vi̱ṣamḙbhyo asravo vājinīvati ||3||
pra ṇo̭ de̱vī sara̭svatī̱ vājḙbhirvā̱jinī̭vatī | dhī̱nāma̭vi̱trya̭vatu ||4||
yastvā̭ devi sarasvatyupabrū̱te dhanḙ hi̱te | indra̱ṃ na vṛ̭tra̱tūryḙ ||5||
tvaṃ dḙvi sarasva̱tyavā̱ vājḙṣu vājini | radā̭ pū̱ṣeva̭ naḥ sa̱nim ||6||
u̱ta syā na̱: sara̭svatī gho̱rā hira̭ṇyavartaniḥ | vṛ̱tra̱ghnī va̭ṣṭi suṣṭu̱tim ||7||
yasyā̭ ana̱nto ahrṷtastve̱ṣaśca̭ri̱ṣṇura̭rṇa̱vaḥ | ama̱ścara̭ti̱ rorṷvat ||8||
sā no̱ viśvā̱ ati̱ dviṣa̱: svasṝ̭ra̱nyā ṛ̱tāva̭rī | ata̱nnahḙva̱ sūrya̭: ||9||
u̱ta na̭: pri̱yā pri̱yāsṷ sa̱ptasva̭sā̱ sujṷṣṭā | sara̭svatī̱ stomyā̭ bhūt ||10||
ā̱pa̱pruṣī̱ pārthi̭vānyu̱ru rajo̭ a̱ntari̭kṣam | sara̭svatī ni̱daspā̭tu ||11||
tri̱ṣa̱dhasthā̭ sa̱ptadhā̭tu̱: pañca̭ jā̱tā va̱rdhaya̭ntī | vājḙvāje̱ havyā̭ bhūt ||12||
pra yā ma̭hi̱mnā ma̱hinā̭su̱ ceki̭te dyu̱mnebhi̭ra̱nyā a̱pasā̭ma̱pasta̭mā |
ratha̭ iva bṛha̱tī vi̱bhvanḙ kṛ̱topa̱stutyā̭ ciki̱tuṣā̱ sara̭svatī ||13||
sara̭svatya̱bhi no̭ neṣi̱ vasyo̱ māpa̭ spharī̱: paya̭sā̱ mā na̱ ā dha̭k |
ju̱ṣasva̭ naḥ sa̱khyā ve̱śyā̭ ca̱ mā tvatkṣetrā̱ṇyara̭ṇāni ganma ||14||
11 bārhaspatyo bharadvāja: |aśvinau | triṣṭup |
stu̱ṣe narā̭ di̱vo a̱sya pra̱santā̱'śvinā̭ huve̱ jara̭māṇo a̱rkaiḥ |
yā sa̱dya u̱srā vyuṣi̱ jmo antā̱nyuyṷ̄ṣata̱: paryu̱rū varā̭ṃsi ||1||
tā ya̱jñamā śuci̭bhiścakramā̱ṇā ratha̭sya bhā̱nuṃ rṷrucū̱ rajo̭bhiḥ |
pu̱rū varā̱ṃsyami̭tā̱ mimā̭nā̱'po dhanvā̱nyati̭ yātho̱ ajrā̭n ||2||
tā ha̱ tyadva̱rtiryadara̭dhramugre̱tthā dhiya̭ ūhathu̱: śaśva̱daśvai̭: |
mano̭javebhiriṣi̱raiḥ śa̱yadhyai̱ pari̱ vyathi̭rdā̱śuṣo̱ martya̭sya ||3||
tā navya̭so̱ jara̭māṇasya̱ manmopa̭ bhūṣato yuyujā̱nasa̭ptī |
śubha̱ṃ pṛkṣa̱miṣa̱mūrja̱ṃ vaha̭ntā̱ hotā̭ yakṣatpra̱tno a̱dhrugyuvā̭nā ||4||
tā va̱lgū da̱srā pṷru̱śāka̭tamā pra̱tnā navya̭sā̱ vaca̱sā vi̭vāse |
yā śaṃsa̭te stuva̱te śambha̭viṣṭhā babhū̱vatṷrgṛṇa̱te ci̱trarā̭tī ||5||
tā bhu̱jyuṃ vibhi̭ra̱dbhyaḥ sa̭mu̱drāttugra̭sya sū̱numṷ̄hathū̱ rajo̭bhiḥ |
a̱re̱ṇubhi̱ryoja̭nebhirbhu̱jantā̭ pata̱tribhi̱rarṇa̭so̱ niru̱pasthā̭t ||6||
vi ja̱yuṣā̭ rathyā yāta̱madri̭ṃ śru̱taṃ hava̭ṃ vṛṣaṇā vadhrima̱tyāḥ |
da̱śa̱syantā̭ śa̱yavḙ pipyathu̱rgāmiti̭ cyavānā suma̱tiṃ bhṷraṇyū ||7||
yadro̭dasī pra̱divo̱ asti̱ bhūmā̱ heḻo̭ de̱vānā̭mu̱ta ma̭rtya̱trā |
tadā̭dityā vasavo rudriyāso rakṣo̱yuje̱ tapṷra̱ghaṃ da̭dhāta ||8||
ya ī̱ṃ rājā̭nāvṛtu̱thā vi̱dadha̱draja̭so mi̱tro varṷṇa̱ścikḙtat |
ga̱mbhī̱rāya̱ rakṣa̭se he̱tima̭sya̱ droghā̭ya ci̱dvaca̭sa̱ āna̭vāya ||9||
anta̭raiśca̱kraistana̭yāya va̱rtirdyu̱matā yā̭taṃ nṛ̱vatā̱ rathḙna |
sanṷtyena̱ tyaja̭sā̱ martya̭sya vanuṣya̱tāmapi̭ śī̱rṣā va̭vṛktam ||10||
ā pa̭ra̱mābhi̭ru̱ta ma̭dhya̱mābhi̭rni̱yudbhi̭ryātamava̱mābhi̭ra̱rvāk |
dṛ̱ḻhasya̭ ci̱dgoma̭to̱ vi vra̱jasya̱ duro̭ vartaṃ gṛṇa̱te ci̭trarātī ||11||
11 bārhaspatyo bharadvāja: | aśvinau | triṣṭup ,1 virāṭ ,11 ekapadā triṣṭup|
kva1 tyā va̱lgū pṷruhū̱tādya dū̱to na stomo̭'vida̱nnama̭svān |
ā yo a̱rvāṅnāsa̭tyā va̱varta̱ preṣṭhā̱ hyasa̭tho asya̱ manma̭n ||1||
ara̭ṃ me ganta̱ṃ hava̭nāyā̱smai gṛ̭ṇā̱nā yathā̱ pibā̭tho̱ andha̭: |
pari̭ ha̱ tyadva̱rtiryā̭tho ri̱ṣo na yatparo̱ nānta̭rastutu̱ryāt ||2||
akā̭ri vā̱mandha̭so̱ varī̭ma̱nnastā̭ri ba̱rhiḥ sṷprāya̱ṇata̭mam |
u̱ttā̱naha̭sto yuva̱yurva̭va̱ndā ''vā̱ṃ nakṣa̭nto̱ adra̭ya āñjan ||3||
ū̱rdhvo vā̭ma̱gnira̭dhva̱reṣva̭sthā̱tpra rā̱tirḙti jū̱rṇinī̭ ghṛ̱tācī̭ |
pra hotā̭ gū̱rtama̭nā urā̱ṇo'yṷkta̱ yo nāsa̭tyā̱ havī̭man ||4||
adhi̭ śri̱ye dṷhi̱tā sūrya̭sya̱ ratha̭ṃ tasthau purubhujā śa̱toti̭m |
pra mā̱yābhi̭rmāyinā bhūta̱matra̱ narā̭ nṛtū̱ jani̭manya̱jñiyā̭nām ||5||
yu̱vaṃ śrī̱bhirda̭rśa̱tābhi̭rā̱bhiḥ śu̱bhe pu̱ṣṭimṷ̄hathuḥ sū̱ryāyā̭: |
pra vā̱ṃ vayo̱ vapu̱ṣe'nṷ papta̱nnakṣa̱dvāṇī̱ suṣṭṷtā dhiṣṇyā vām ||6||
ā vā̱ṃ vayo'śvā̭so̱ vahi̭ṣṭhā a̱bhi prayo̭ nāsatyā vahantu |
pra vā̱ṃ ratho̱ mano̭javā asarjī̱ṣaḥ pṛ̱kṣa i̱ṣidho̱ anṷ pū̱rvīḥ ||7||
pu̱ru hi vā̭ṃ purubhujā de̱ṣṇaṃ dhe̱nuṃ na̱ iṣa̭ṃ pinvata̱masa̭krām |
stuta̭śca vāṃ mādhvī suṣṭu̱tiśca̱ rasā̭śca̱ ye vā̱manṷ rā̱timagma̭n ||8||
u̱ta ma̭ ṛ̱jre pura̭yasya ra̱ghvī sṷmī̱ḻhe śa̱taṃ pḙru̱ke ca̭ pa̱kvā |
śā̱ṇḍo dā̭ddhira̱ṇina̱: smaddi̭ṣṭī̱ndaśa̭ va̱śāso̭ abhi̱ṣāca̭ ṛ̱ṣvān ||9||
saṃ vā̭ṃ śa̱tā nā̭satyā sa̱hasrā'śvā̭nāṃ puru̱panthā̭ gi̱re dā̭t |
bha̱radvā̭jāya vīra̱ nū gi̱re dā̭ddha̱tā rakṣā̭ṃsi purudaṃsasā syuḥ ||10||
ā vā̭ṃ su̱mne vari̭mantsū̱ribhi̭: ṣyām ||11||
6 bārhaspatyo bharadvāja: |uṣā: | triṣṭup |
udṷ śri̱ya u̱ṣaso̱ roca̭mānā̱ asthṷra̱pāṃ normayo̱ ruśa̭ntaḥ |
kṛ̱ṇoti̱ viśvā̭ su̱pathā̭ su̱gānyabhṷ̄du̱ vasvī̱ dakṣi̭ṇā ma̱ghonī̭ ||1||
bha̱drā da̭dṛkṣa urvi̱yā vi bhā̱syuttḙ śo̱cirbhā̱navo̱ dyāma̭paptan |
ā̱virvakṣa̭: kṛṇuṣe śu̱mbhamā̱noṣo̭ devi̱ roca̭mānā̱ maho̭bhiḥ ||2||
vaha̭nti sīmaru̱ṇāso̱ ruśa̭nto̱ gāva̭: su̱bhagā̭murvi̱yā pra̭thā̱nām |
apḙjate̱ śūro̱ astḙva̱ śatrū̱nbādha̭te̱ tamo̭ aji̱ro na voḻhā̭ ||3||
su̱gota tḙ su̱pathā̱ parva̭teṣvavā̱te a̱pasta̭rasi svabhāno |
sā na̱ ā va̭ha pṛthuyāmannṛṣve ra̱yiṃ di̭vo duhitariṣa̱yadhyai̭ ||4||
sā va̭ha̱ yokṣabhi̱ravā̱toṣo̱ vara̱ṃ vaha̭si̱ joṣa̱manṷ |
tvaṃ di̭vo duhita̱ryā ha̭ de̱vī pū̱rvahṷ̄tau ma̱ṃhanā̭ darśa̱tā bhṷ̄: ||5||
utte̱ vaya̭ścidvasa̱tera̭papta̱nnara̭śca̱ ye pi̭tu̱bhājo̱ vyṷṣṭau |
a̱mā sa̱te va̭hasi̱ bhūri̭ vā̱mamuṣo̭ devi dā̱śuṣe̱ martyā̭ya ||6||
6 bārhaspatyo bharadvāja: | uṣā:| triṣṭup |
e̱ṣā syā no̭ duhi̱tā di̭vo̱jāḥ kṣi̱tīru̱cchantī̱ mānṷṣīrajīgaḥ |
yā bhā̱nunā̱ ruśa̭tā rā̱myāsvajñā̭yi ti̱rastama̭saścida̱ktūn ||1||
vi tadya̭yuraruṇa̱yugbhi̱raśvai̭ści̱traṃ bhā̭ntyu̱ṣasa̭śca̱ndrara̭thāḥ |
agra̭ṃ ya̱jñasya̭ bṛha̱to naya̭ntī̱rvi tā bā̭dhante̱ tama̱ ūrmyā̭yāḥ ||2||
śravo̱ vāja̱miṣa̱mūrja̱ṃ vaha̭ntī̱rni dā̱śuṣa̭ uṣaso̱ martyā̭ya |
ma̱ghonī̭rvī̱rava̱tpatya̭mānā̱ avo̭ dhāta vidha̱te ratna̭ma̱dya ||3||
i̱dā hi vo̭ vidha̱te ratna̱mastī̱dā vī̱rāya̭ dā̱śuṣa̭ uṣāsaḥ |
i̱dā viprā̭ya̱ jara̭te̱ yadu̱kthā ni ṣma̱ māva̭te vahathā pu̱rā ci̭t ||4||
i̱dā hi ta̭ uṣo adrisāno go̱trā gavā̱maṅgi̭raso gṛ̱ṇanti̭ |
vya1rkeṇa̭ bibhidu̱rbrahma̭ṇā ca sa̱tyā nṛ̱ṇāma̭bhavadde̱vahṷ̄tiḥ ||5||
u̱cchā di̭vo duhitaḥ pratna̱vanno̭ bharadvāja̱vadvi̭dha̱te ma̭ghoni |
su̱vīra̭ṃ ra̱yiṃ gṛ̭ṇa̱te ri̭rīhyurugā̱yamadhi̭ dhehi̱ śravo̭ naḥ ||6||
11 bārhaspatyo bharadvāja: | maruta:| triṣṭup |
vapu̱rnu tacci̭ki̱tuṣḙ cidastu samā̱naṃ nāma̭ dhe̱nu patya̭mānam |
martḙṣva̱nyaddo̱hasḙ pī̱pāya̭ sa̱kṛcchu̱kraṃ dṷduhe̱ pṛśni̱rūdha̭: ||1||
ye a̱gnayo̱ na śośṷcannidhā̱nā dviryattrirma̱ruto̭ vāvṛ̱dhanta̭ |
a̱re̱ṇavo̭ hira̱ṇyayā̭sa eṣāṃ sā̱kaṃ nṛ̱mṇaiḥ pauṃsyḙbhiśca bhūvan ||2||
ru̱drasya̱ ye mī̱ḻhuṣa̱: santi̭ pu̱trā yā~śco̱ nu dādhṛ̭vi̱rbhara̭dhyai |
vi̱de hi mā̱tā ma̱ho ma̱hī ṣā setpṛśni̭: su̱bhve̱3 garbha̱mādhā̭t ||3||
na ya īṣa̭nte ja̱nuṣo'yā̱ nva1ntaḥ santo̭'va̱dyāni̭ punā̱nāḥ |
niryaddu̱hre śuca̱yo'nu̱ joṣa̱manṷ śri̱yā ta̱nva̭mu̱kṣamā̭ṇāḥ ||4||
ma̱kṣū na yeṣṷ do̱hasḙ cida̱yā ā nāma̭ dhṛ̱ṣṇu mārṷta̱ṃ dadhā̭nāḥ |
na ye stau̱nā a̱yāso̭ ma̱hnā nū ci̭tsu̱dānu̱rava̭ yāsadu̱grān ||5||
ta idu̱grāḥ śava̭sā dhṛ̱ṣṇuṣḙṇā u̱bhe yṷjanta̱ roda̭sī su̱mekḙ |
adha̭ smaiṣu roda̱sī svaśo̭ci̱rāma̭vatsu tasthau̱ na roka̭: ||6||
a̱ne̱no vo̭ maruto̱ yāmo̭ astvana̱śvaści̱dyamaja̱tyara̭thīḥ |
a̱na̱va̱so a̭nabhī̱śū ra̭ja̱stūrvi roda̭sī pa̱thyā̭ yāti̱ sādha̭n ||7||
nāsya̭ va̱rtā na ta̭ru̱tā nva̭sti̱ marṷto̱ yamava̭tha̱ vāja̭sātau |
to̱ke vā̱ goṣu̱ tana̭ye̱ yama̱psu sa vra̱jaṃ dartā̱ pārye̱ adha̱ dyoḥ ||8||
pra ci̱trama̱rkaṃ gṛ̭ṇa̱te tu̱rāya̱ mārṷtāya̱ svata̭vase bharadhvam |
ye sahā̭ṃsi̱ saha̭sā̱ saha̭nte̱ reja̭te agne pṛthi̱vī ma̱khebhya̭: ||9||
tviṣī̭manto adhva̱rasyḙva di̱dyuttṛ̭ṣu̱cyava̭so ju̱hvo̱3 nāgneḥ |
a̱rcatra̭yo̱ dhuna̭yo̱ na vī̱rā bhrāja̭jjanmāno ma̱ruto̱ adhṛ̭ṣṭāḥ ||10||
taṃ vṛ̱dhanta̱ṃ mārṷta̱ṃ bhrāja̭dṛṣṭiṃ ru̱drasya̭ sū̱nuṃ ha̱vasā vi̭vāse |
di̱vaḥ śardhā̭ya̱ śuca̭yo manī̱ṣā gi̱rayo̱ nāpa̭ u̱grā a̭spṛdhran ||11||
11 bārhaspatyo bharadvāja: | mitrāvaruṇau | triṣṭup |
viśvḙṣāṃ vaḥ sa̱tāṃ jyeṣṭha̭tamā gī̱rbhirmi̱trāvarṷṇā vāvṛ̱dhadhyai̭ |
saṃ yā ra̱śmeva̭ ya̱matu̱ryami̭ṣṭhā̱ dvā janā̱~ asa̭mā bā̱hubhi̱: svaiḥ ||1||
i̱yaṃ madvā̱ṃ pra stṛ̭ṇīte manī̱ṣopa̭ pri̱yā nama̭sā ba̱rhiraccha̭ |
ya̱ntaṃ no̭ mitrāvaruṇā̱vadhṛ̭ṣṭaṃ cha̱rdiryadvā̭ṃ varū̱thya̭ṃ sudānū ||2||
ā yā̭taṃ mitrāvaruṇā suśa̱styupa̭ pri̱yā nama̭sā hū̱yamā̭nā |
saṃ yāva̭pna̱:stho a̱pasḙva̱ janā̭ñchrudhīya̱taści̭dyatatho mahi̱tvā ||3||
aśvā̱ na yā vā̱jinā̭ pū̱taba̭ndhū ṛ̱tā yadgarbha̱madi̭ti̱rbhara̭dhyai |
pra yā mahi̭ ma̱hāntā̱ jāya̭mānā gho̱rā martā̭ya ri̱pave̱ ni dī̭dhaḥ ||4||
viśve̱ yadvā̭ṃ ma̱ṃhanā̱ manda̭mānāḥ kṣa̱traṃ de̱vāso̱ ada̭dhuḥ sa̱joṣā̭: |
pari̱ yadbhū̱tho roda̭sī cidu̱rvī santi̱ spaśo̱ ada̭bdhāso̱ amṷ̄rāḥ ||5||
tā hi kṣa̱traṃ dhā̱rayḙthe̱ anu̱ dyūndṛ̱ṃhethe̱ sānṷmupa̱mādi̭va̱ dyoḥ |
dṛ̱ḻho nakṣa̭tra u̱ta vi̱śvadḙvo̱ bhūmi̱mātā̱ndyāṃ dhā̱sinā̱yoḥ ||6||
tā vi̱graṃ dhai̭the ja̱ṭhara̭ṃ pṛ̱ṇadhyā̱ ā yatsadma̱ sabhṛ̭tayaḥ pṛ̱ṇanti̭ |
na mṛ̭ṣyante yuva̱tayo'vā̭tā̱ vi yatpayo̭ viśvajinvā̱ bhara̭nte ||7||
tā ji̱hvayā̱ sada̱medaṃ sṷme̱dhā ā yadvā̭ṃ sa̱tyo a̭ra̱tiṝ̱te bhūt |
tadvā̭ṃ mahi̱tvaṃ ghṛ̭tānnāvastu yu̱vaṃ dā̱śuṣe̱ vi ca̭yiṣṭa̱maṃha̭: ||8||
pra yadvā̭ṃ mitrāvaruṇā spū̱rdhanpri̱yā dhāma̭ yu̱vadhi̭tā mi̱nanti̭ |
na ye de̱vāsa̱ oha̭sā̱ na martā̱ aya̭jñasāco̱ apyo̱ na pu̱trāḥ ||9||
vi yadvāca̭ṃ kī̱stāso̱ bhara̭nte̱ śaṃsa̭nti̱ ke ci̭nni̱vido̭ manā̱nāḥ |
ādvā̭ṃ bravāma sa̱tyānyu̱kthā naki̭rde̱vebhi̭ryatatho mahi̱tvā ||10||
a̱vori̱tthā vā̭ṃ cha̱rdiṣo̭ a̱bhiṣṭaṷ yu̱vormi̭trāvaruṇā̱vaskṛ̭dhoyu |
anu̱ yadgāva̭: sphu̱rānṛ̭ji̱pyaṃ dhṛ̱ṣṇuṃ yadraṇe̱ vṛṣa̭ṇaṃ yu̱naja̭n ||11||
11 bārhaspatyo bharadvāja: |
indrāvaruṇau | triṣṭup , 9-10 jagatī |
śru̱ṣṭī vā̭ṃ ya̱jña udya̭taḥ sa̱joṣā̭ manu̱ṣvadvṛ̱ktaba̭rhiṣo̱ yaja̭dhyai |
ā ya indrā̱varṷṇāvi̱ṣe a̱dya ma̱he su̱mnāya̭ ma̱ha ā̭va̱varta̭t ||1||
tā hi śreṣṭhā̭ de̱vatā̭tā tu̱jā śūrā̭ṇā̱ṃ śavi̭ṣṭhā̱ tā hi bhū̱tam |
ma̱ghonā̱ṃ maṃhi̭ṣṭhā tuvi̱śuṣma̭ ṛ̱tena̭ vṛtra̱turā̱ sarva̭senā ||2||
tā gṛ̭ṇīhi nama̱syḙbhiḥ śū̱ṣaiḥ su̱mnebhi̱rindrā̱varṷṇā cakā̱nā |
vajrḙṇā̱nyaḥ śava̭sā̱ hanti̭ vṛ̱traṃ siṣa̭ktya̱nyo vṛ̱janḙṣu̱ vipra̭: ||3||
gnāśca̱ yannara̭śca vāvṛ̱dhanta̱ viśvḙ de̱vāso̭ na̱rāṃ svagṷ̄rtāḥ |
praibhya̭ indrāvaruṇā mahi̱tvā dyauśca̭ pṛthivi bhūtamu̱rvī ||4||
sa itsu̱dānu̱: svavā̭~ ṛ̱tāvendrā̱ yo vā̭ṃ varuṇa̱ dāśa̭ti̱ tman |
i̱ṣā sa dvi̱ṣasta̭re̱ddāsvā̱nvaṃsa̭dra̱yiṃ ra̭yi̱vata̭śca̱ janā̭n ||5||
yaṃ yu̱vaṃ dā̱śva̭dhvarāya devā ra̱yiṃ dha̱ttho vasṷmantaṃ puru̱kṣum |
a̱sme sa i̭ndrāvaruṇā̱vapi̭ ṣyā̱tpra yo bha̱nakti̭ va̱nuṣā̱maśa̭stīḥ ||6||
u̱ta na̭: sutrā̱tro de̱vago̭pāḥ sū̱ribhya̭ indrāvaruṇā ra̱yiḥ ṣyā̭t |
yeṣā̱ṃ śuṣma̱: pṛta̭nāsu sā̱hvānpra sa̱dyo dyu̱mnā ti̱rate̱ tatṷriḥ ||7||
nū na̭ indrāvaruṇā gṛṇā̱nā pṛ̱ṅktaṃ ra̱yiṃ saṷśrava̱sāya̭ devā |
i̱tthā gṛ̱ṇanto̭ ma̱hina̭sya̱ śardho̱'po na nā̱vā dṷri̱tā ta̭rema ||8||
pra sa̱mrājḙ bṛha̱te manma̱ nu pri̱yamarca̭ de̱vāya̱ varṷṇāya sa̱pratha̭: |
a̱yaṃ ya u̱rvī ma̭hi̱nā mahi̭vrata̱: kratvā̭ vi̱bhātya̱jaro̱ na śo̱ciṣā̭ ||9||
indrā̭varuṇā sutapāvi̱maṃ su̱taṃ soma̭ṃ pibata̱ṃ madya̭ṃ dhṛtavratā |
yu̱vo ratho̭ adhva̱raṃ de̱vavī̭taye̱ prati̱ svasa̭ra̱mupa̭ yāti pī̱tayḙ ||10||
indrā̭varuṇā̱ madhṷmattamasya̱ vṛṣṇa̱: soma̭sya vṛṣa̱ṇā vṛ̭ṣethām |
i̱daṃ vā̱mandha̱: pari̭ṣiktama̱sme ā̱sadyā̱sminba̱rhiṣi̭ mādayethām ||11||
8 bārhaspatyo bharadvāja: |
indrāviṣṇū| triṣṭup |
saṃ vā̱ṃ karma̭ṇā̱ sami̱ṣā hi̭no̱mīndrā̭viṣṇū̱ apa̭saspā̱re a̱sya |
ju̱ṣethā̭ṃ ya̱jñaṃ dravi̭ṇaṃ ca dhatta̱mari̭ṣṭairnaḥ pa̱thibhi̭: pā̱raya̭ntā ||1||
yā viśvā̭sāṃ jani̱tārā̭ matī̱nāmindrā̱viṣṇṷ̄ ka̱laśā̭ soma̱dhānā̭ |
pra vā̱ṃ gira̭: śa̱syamā̭nā avantu̱ pra stomā̭so gī̱yamā̭nāso a̱rkaiḥ ||2||
indrā̭viṣṇū madapatī madānā̱mā soma̭ṃ yāta̱ṃ dravi̭ṇo̱ dadhā̭nā |
saṃ vā̭mañjantva̱ktubhi̭rmatī̱nāṃ saṃ stomā̭saḥ śa̱syamā̭nāsa u̱kthaiḥ ||3||
ā vā̱maśvā̭so abhimāti̱ṣāha̱ indrā̭viṣṇū sadha̱mādo̭ vahantu |
ju̱ṣethā̱ṃ viśvā̱ hava̭nā matī̱nāmupa̱ brahmā̭ṇi śṛṇuta̱ṃ giro̭ me ||4||
indrā̭viṣṇū̱ tatpa̭na̱yāyya̭ṃ vā̱ṃ soma̭sya̱ mada̭ u̱ru ca̭kramāthe |
akṛ̭ṇutama̱ntari̭kṣa̱ṃ varī̱yo'pra̭thataṃ jī̱vasḙ no̱ rajā̭ṃsi ||5||
indrā̭viṣṇū ha̱viṣā̭ vāvṛdhā̱nā'grā̭dvānā̱ nama̭sā rātahavyā |
ghṛtā̭sutī̱ dravi̭ṇaṃ dhattama̱sme sa̭mu̱draḥ stha̭: ka̱laśa̭: soma̱dhāna̭: ||6||
indrā̭viṣṇū̱ piba̭ta̱ṃ madhvo̭ a̱sya soma̭sya dasrā ja̱ṭhara̭ṃ pṛṇethām |
ā vā̱mandhā̭ṃsi madi̱rāṇya̭gma̱nnupa̱ brahmā̭ṇi śṛṇuta̱ṃ hava̭ṃ me ||7||
u̱bhā ji̭gyathu̱rna parā̭ jayethe̱ na parā̭ jigye kata̱raśca̱naino̭: |
indra̭śca viṣṇo̱ yadapa̭spṛdhethāṃ tre̱dhā sa̱hasra̱ṃ vi tadai̭rayethām ||8||
6 bārhaspatyo bharadvāja: |
dyāvāpṛthivī|jagatī |
ghṛ̱tava̭tī̱ bhuva̭nānāmabhi̱śriyo̱rvī pṛ̱thvī ma̭dhu̱dughḙ su̱peśa̭sā |
dyāvā̭pṛthi̱vī varṷṇasya̱ dharma̭ṇā̱ viṣka̭bhite a̱jare̱ bhūri̭retasā ||1||
asa̭ścantī̱ bhūri̭dhāre̱ paya̭svatī ghṛ̱taṃ dṷhāte su̱kṛte̱ śuci̭vrate |
rāja̭ntī a̱sya bhuva̭nasya rodasī a̱sme reta̭: siñcata̱ṃ yanmanṷrhitam ||2||
yo vā̭mṛ̱jave̱ krama̭ṇāya rodasī̱ marto̭ da̱dāśa̭ dhiṣaṇe̱ sa sā̭dhati |
pra pra̱jābhi̭rjāyate̱ dharma̭ṇa̱spari̭ yu̱voḥ si̱ktā viṣṷrūpāṇi̱ savra̭tā ||3||
ghṛ̱tena̱ dyāvā̭pṛthi̱vī a̱bhīvṛ̭te ghṛta̱śriyā̭ ghṛta̱pṛcā̭ ghṛtā̱vṛdhā̭ |
u̱rvī pṛ̱thvī ho̭tṛ̱vūryḙ pu̱rohi̭te̱ te idviprā̭ īḻate su̱mnami̱ṣṭayḙ ||4||
madhṷ no̱ dyāvā̭pṛthi̱vī mi̭mikṣatāṃ madhu̱ścutā̭ madhu̱dughe̱ madhṷvrate |
dadhā̭ne ya̱jñaṃ dravi̭ṇaṃ ca de̱vatā̱ mahi̱ śravo̱ vāja̭ma̱sme su̱vīrya̭m ||5||
ūrja̭ṃ no̱ dyauśca̭ pṛthi̱vī ca̭ pinvatāṃ pi̱tā mā̱tā vi̭śva̱vidā̭ su̱daṃsa̭sā |
sa̱ṃra̱rā̱ṇe roda̭sī vi̱śvaśa̭mbhuvā sa̱niṃ vāja̭ṃ ra̱yima̱sme sami̭nvatām ||6||
6 bārhaspatyo bharadvāja: | savitā |jagatī, 4-6 triṣṭup |
udu̱ ṣya de̱vaḥ sa̭vi̱tā hi̭ra̱ṇyayā̭ bā̱hū a̭yaṃsta̱ sava̭nāya su̱kratṷ: |
ghṛ̱tena̭ pā̱ṇī a̱bhi prṷṣṇute ma̱kho yuvā̭ su̱dakṣo̱ raja̭so̱ vidha̭rmaṇi ||1||
de̱vasya̭ va̱yaṃ sa̭vi̱tuḥ savī̭mani̱ śreṣṭhḙ syāma̱ vasṷnaśca dā̱vanḙ |
yo viśva̭sya dvi̱pado̱ yaścatṷṣpado ni̱veśa̭ne prasa̱ve cāsi̱ bhūma̭naḥ ||2||
ada̭bdhebhiḥ savitaḥ pā̱yubhi̱ṣṭvaṃ śi̱vebhi̭ra̱dya pari̭ pāhi no̱ gaya̭m |
hira̭ṇyajihvaḥ suvi̱tāya̱ navya̭se̱ rakṣā̱ māki̭rno a̱ghaśa̭ṃsa īśata ||3||
udu̱ ṣya de̱vaḥ sa̭vi̱tā damṷ̄nā̱ hira̭ṇyapāṇiḥ pratido̱ṣama̭sthāt |
ayo̭hanuryaja̱to ma̱ndraji̭hva̱ ā dā̱śuṣḙ suvati̱ bhūri̭ vā̱mam ||4||
udṷ̄ ayā~ upava̱kteva̭ bā̱hū hi̭ra̱ṇyayā̭ savi̱tā su̱pratī̭kā |
di̱vo rohā̭ṃsyaruhatpṛthi̱vyā arī̭ramatpa̱taya̱tkacci̱dabhva̭m ||5||
vā̱mama̱dya sa̭vitarvā̱mamu̱ śvo di̱vedi̭ve vā̱mama̱smabhya̭ṃ sāvīḥ |
vā̱masya̱ hi kṣaya̭sya deva̱ bhūrḙra̱yā dhi̱yā vā̭ma̱bhāja̭: syāma ||6||
5 bārhaspatyo bharadvāja: |
indrāsomau|triṣṭup |
indrā̭somā̱ mahi̱ tadvā̭ṃ mahi̱tvaṃ yu̱vaṃ ma̱hāni̭ pratha̱māni̭ cakrathuḥ |
yu̱vaṃ sūrya̭ṃ vivi̱dathṷryu̱vaṃ sva1rviśvā̱ tamā̭ṃsyahataṃ ni̱daśca̭ ||1||
indrā̭somā vā̱saya̭tha u̱ṣāsa̱mutsūrya̭ṃ nayatho̱ jyoti̭ṣā sa̱ha |
upa̱ dyāṃ ska̱mbhathu̱: skambha̭ne̱nāpra̭thataṃ pṛthi̱vīṃ mā̱tara̱ṃ vi ||2||
indrā̭somā̱vahi̭ma̱paḥ pa̭ri̱ṣṭhāṃ ha̱tho vṛ̱tramanṷ vā̱ṃ dyaura̭manyata |
prārṇā̭ṃsyairayataṃ na̱dīnā̱mā sa̭mu̱drāṇi̭ paprathuḥ pu̱rūṇi̭ ||3||
indrā̭somā pa̱kvamā̱māsva̱ntarni gavā̱midda̭dhathurva̱kṣaṇā̭su |
ja̱gṛ̱bhathu̱rana̭pinaddhamāsu̱ ruśa̭cci̱trāsu̱ jaga̭tīṣva̱ntaḥ ||4||
indrā̭somā yu̱vama̱ṅga tarṷtramapatya̱sāca̱ṃ śrutya̭ṃ rarāthe |
yu̱vaṃ śuṣma̱ṃ narya̭ṃ carṣa̱ṇibhya̱: saṃ vi̭vyathuḥ pṛtanā̱ṣāha̭mugrā ||5||
3 bārhaspatyo bharadvāja: |
bṛhaspati:| triṣṭup |
yo a̭dri̱bhitpra̭thama̱jā ṛ̱tāvā̱ bṛha̱spati̭rāṅgira̱so ha̱viṣmā̭n |
dvi̱barha̭jmā prāgharma̱satpi̱tā na̱ ā roda̭sī vṛṣa̱bho ro̭ravīti ||1||
janā̭ya ci̱dya īva̭ta u lo̱kaṃ bṛha̱spati̭rde̱vahṷ̄tau ca̱kāra̭ |
ghnanvṛ̱trāṇi̱ vi puro̭ dardarīti̱ jaya̱ñchatrṷ̄~ra̱mitrā̭npṛ̱tsu sāha̭n ||2||
bṛha̱spati̱: sama̭jaya̱dvasṷ̄ni ma̱ho vra̱jāngoma̭to de̱va e̱ṣaḥ |
a̱paḥ siṣā̭sa̱ntsva1rapra̭tīto̱ bṛha̱spati̱rhantya̱mitra̭ma̱rkaiḥ ||3||
4 bārhaspatyo bharadvāja: |
somārudrau| triṣṭup |
somā̭rudrā dhā̱rayḙthāmasu̱ryaṃ1 pra vā̭mi̱ṣṭayo'ra̭maśnuvantu |
damḙdame sa̱pta ratnā̱ dadhā̭nā̱ śaṃ no̭ bhūtaṃ dvi̱pade̱ śaṃ catṷṣpade ||1||
somā̭rudrā̱ vi vṛ̭hata̱ṃ viṣṷ̄cī̱mamī̭vā̱ yā no̱ gaya̭māvi̱veśa̭ |
ā̱re bā̭dhethā̱ṃ niṝ̭tiṃ parā̱caira̱sme bha̱drā saṷśrava̱sāni̭ santu ||2||
somā̭rudrā yu̱vame̱tānya̱sme viśvā̭ ta̱nūṣṷ bheṣa̱jāni̭ dhattam |
ava̭ syataṃ mu̱ñcata̱ṃ yanno̱ asti̭ ta̱nūṣṷ ba̱ddhaṃ kṛ̱tameno̭ a̱smat ||3||
ti̱gmāyṷdhau ti̱gmahḙtī su̱śevau̱ somā̭rudrāvi̱ha su mṛ̭ḻataṃ naḥ |
pra no̭ muñcata̱ṃ varṷṇasya̱ pāśā̭dgopā̱yata̭ṃ naḥ sumana̱syamā̭nā ||4||
19 pāyurbhāradvāja: | { saṃgrāmāśiṣa: } 1 varma, 2 dhanu:, 3 jyā , 4 ārtnī, iṣudhi:, 6 [ pūrvārdha:] sārathi :, 6 {uttarārdha:} raśmaya: , 7 aśvā: , 8 ratha: , 9 rathagopā:, 10 brāhmaṇa–pitṛ-soma-dyāvā-pṛthivī-pūṣāṇa: ; 11-12, 15-16 iṣava:, 13 pratoda:, 14 hastaghna:, 17 yuddhabhūmi-kavaca–brahmaṇaspatyādaya:, 18 varma–soma–varuṇā:, 19 devabrahmāṇī| triṣṭup ; 6,10 jagatī; 12,13,15,16,19 anuṣṭup , 17 paṅkti: |
jī̱mūta̭syeva bhavati̱ pratī̭ka̱ṃ yadva̱rmī yāti̭ sa̱madā̭mu̱pasthḙ |
anā̭viddhayā ta̱nvā̭ jaya̱ tvaṃ sa tvā̱ varma̭ṇo mahi̱mā pi̭partu ||1||
dhanva̭nā̱ gā dhanva̭nā̱jiṃ ja̭yema̱ dhanva̭nā tī̱vrāḥ sa̱mado̭ jayema |
dhanu̱: śatro̭rapakā̱maṃ kṛ̭ṇoti̱ dhanva̭nā̱ sarvā̭: pra̱diśo̭ jayema ||2||
va̱kṣyantī̱vedā ga̭nīganti̱ karṇa̭ṃ pri̱yaṃ sakhā̭yaṃ pariṣasvajā̱nā |
yoṣḙva śiṅkte̱ vita̱tādhi̱ dhanva̱ñjyā i̱yaṃ sama̭ne pā̱raya̭ntī ||3||
te ā̱cara̭ntī̱ sama̭neva̱ yoṣā̭ mā̱teva̭ pu̱traṃ bi̭bhṛtāmu̱pasthḙ |
apa̱ śatrṷ̄nvidhyatāṃ saṃvidā̱ne ārtnī̭ i̱me vi̭ṣphu̱rantī̭ a̱mitrā̭n ||4||
ba̱hvī̱nāṃ pi̱tā ba̱hura̭sya pu̱traści̱ścā kṛ̭ṇoti̱ sama̭nāva̱gatya̭ |
i̱ṣu̱dhiḥ saṅkā̱: pṛta̭nāśca̱ sarvā̭: pṛ̱ṣṭhe nina̭ddho jayati̱ prasṷ̄taḥ ||5||
rathe̱ tiṣṭha̭nnayati vā̱jina̭: pu̱ro yatra̭yatra kā̱maya̭te suṣāra̱thiḥ |
a̱bhīśṷ̄nāṃ mahi̱māna̭ṃ panāyata̱ mana̭: pa̱ścādanṷ yacchanti ra̱śmaya̭: ||6||
tī̱vrānghoṣā̭nkṛṇvate̱ vṛṣa̭pāṇa̱yo'śvā̱ rathḙbhiḥ sa̱ha vā̱jaya̭ntaḥ |
a̱va̱krāma̭nta̱: prapa̭daira̱mitrā̭nkṣi̱ṇanti̱ śatrū̱~rana̭pavyayantaḥ ||7||
ra̱tha̱vāha̭naṃ ha̱vira̭sya̱ nāma̱ yatrāyṷdha̱ṃ nihi̭tamasya̱ varma̭ |
tatrā̱ ratha̱mupa̭ śa̱gmaṃ sa̭dema vi̱śvāhā̭ va̱yaṃ sṷmana̱syamā̭nāḥ ||8||
svā̱du̱ṣa̱ṃsada̭: pi̱taro̭ vayo̱dhāḥ kṛ̭cchre̱śrita̱: śaktī̭vanto gabhī̱rāḥ |
ci̱trasḙnā̱ iṣṷbalā̱ amṛ̭dhrāḥ sa̱tovī̭rā u̱ravo̭ vrātasā̱hāḥ ||9||
brāhma̭ṇāsa̱: pita̭ra̱: somyā̭saḥ śi̱ve no̱ dyāvā̭pṛthi̱vī a̭ne̱hasā̭ |
pū̱ṣā na̭: pātu duri̱tādṛ̭tāvṛdho̱ rakṣā̱ māki̭rno a̱ghaśa̭ṃsa īśata ||10||
su̱pa̱rṇaṃ va̭ste mṛ̱go a̭syā̱ danto̱ gobhi̱: saṃna̭ddhā patati̱ prasṷ̄tā |
yatrā̱ nara̱: saṃ ca̱ vi ca̱ drava̭nti̱ tatrā̱smabhya̱miṣa̭va̱: śarma̭ yaṃsan ||11||
ṛjī̭te̱ pari̭ vṛṅdhi̱ no'śmā̭ bhavatu nasta̱nūḥ | somo̱ adhi̭ bravītu̱ no'di̭ti̱: śarma̭ yacchatu ||12||
ā ja̭ṅghanti̱ sānvḙṣāṃ ja̱ghanā̱~ upa̭ jighnate | aśvā̭jani̱ pracḙta̱so'śvā̭ntsa̱matsṷ codaya ||13||
ahi̭riva bho̱gaiḥ paryḙti bā̱huṃ jyāyā̭ he̱tiṃ pa̭ri̱bādha̭mānaḥ |
ha̱sta̱ghno viśvā̭ va̱yunā̭ni vi̱dvānpumā̱npumā̭ṃsa̱ṃ pari̭ pātu vi̱śvata̭: ||14||
ālā̭ktā̱ yā rurṷśī̱rṣṇyatho̱ yasyā̱ ayo̱ mukha̭m | i̱daṃ pa̱rjanya̭retasa̱ iṣvai̭ de̱vyai bṛ̱hannama̭: ||15||
ava̭sṛṣṭā̱ parā̭ pata̱ śara̭vye̱ brahma̭saṃśite | gacchā̱mitrā̱npra pa̭dyasva̱ māmīṣā̱ṃ kaṃ ca̱nocchi̭ṣaḥ ||16||
yatra̭ bā̱ṇāḥ sa̱mpata̭nti kumā̱rā vi̭śi̱khā i̭va |
tatrā̭ no̱ brahma̭ṇa̱spati̱radi̭ti̱: śarma̭ yacchatu vi̱śvāhā̱ śarma̭ yacchatu ||17||
marmā̭ṇi te̱ varma̭ṇā chādayāmi̱ soma̭stvā̱ rājā̱mṛte̱nānṷ vastām |
u̱rorvarī̭yo̱ varṷṇaste kṛṇotu̱ jaya̭nta̱ṃ tvānṷ de̱vā ma̭dantu ||18||
yo na̱: svo ara̭ṇo̱ yaśca̱ niṣṭyo̱ jighā̭ṃsati | de̱vāstaṃ sarvḙ dhūrvantu̱ brahma̱ varma̱ mamānta̭ram ||19||About this suktam
Devotional recitation is one of the simplest and most powerful practices in the Hindu tradition. Regular chanting calms the mind, purifies the atmosphere of the home, and deepens one’s connection with the deity. These sacred compositions have been sung by devotees for generations and are suitable for daily practice, during morning or evening puja, or on special festival days.
How to chant
Sit comfortably facing your home altar or a clean, quiet space. Light a lamp or incense if you wish. Begin with a short prayer to Ganesha, then recite the text slowly and clearly, focusing on the meaning rather than speed. Consistency matters more than duration — even five minutes of daily chanting brings visible peace of mind.
daily-pujasanskritsuktamdevotionalvedarigveda