← ← Back to Shabda
English interface
Rigveda — Mandala 7
Rigveda — Mandala 7
Text in Roman script
Devotional text
25 maitrāvaruṇirvasiṣṭha:| agni: | virāṭ ,19-25 triṣṭup |
a̱gniṃ naro̱ dīdhi̭tibhira̱raṇyo̱rhasta̭cyutī janayanta praśa̱stam |
dū̱re̱dṛśa̭ṃ gṛ̱hapa̭timatha̱ryum ||1||
tama̱gnimaste̱ vasa̭vo̱ nyṛ̭ṇvantsuprati̱cakṣa̱mava̭se̱ kuta̭ścit |
da̱kṣāyyo̱ yo dama̱ āsa̱ nitya̭: ||2||
preddho̭ agne dīdihi pu̱ro no'ja̭srayā sū̱rmyā̭ yaviṣṭha |
tvāṃ śaśva̭nta̱ upa̭ yanti̱ vājā̭: ||3||
pra te a̱gnayo̱'gnibhyo̱ vara̱ṃ niḥ su̱vīrā̭saḥ śośucanta dyu̱manta̭: |
yatrā̱ nara̭: sa̱māsa̭te sujā̱tāḥ ||4||
dā no̭ agne dhi̱yā ra̱yiṃ su̱vīra̭ṃ svapa̱tyaṃ sa̭hasya praśa̱stam |
na yaṃ yāvā̱ tara̭ti yātu̱māvā̭n ||5||
upa̱ yameti̭ yuva̱tiḥ su̱dakṣa̭ṃ do̱ṣā vasto̭rha̱viṣma̭tī ghṛ̱tācī̭ |
upa̱ svaina̭ma̱rama̭tirvasū̱yuḥ ||6||
viśvā̭ a̱gne'pa̭ da̱hārā̭tī̱ryebhi̱stapo̭bhi̱rada̭ho̱ jarṷ̄tham |
pra ni̭sva̱raṃ cā̭taya̱svāmī̭vām ||7||
ā yastḙ agna idha̱te anī̭ka̱ṃ vasi̭ṣṭha̱ śukra̱ dīdi̭va̱: pāva̭ka |
u̱to na̭ e̱bhiḥ sta̱vathai̭ri̱ha syā̭: ||8||
vi ye tḙ agne bheji̱re anī̭ka̱ṃ martā̱ nara̱: pitryā̭saḥ puru̱trā |
u̱to na̭ e̱bhiḥ su̱manā̭ i̱ha syā̭: ||9||
i̱me naro̭ vṛtra̱hatyḙṣu̱ śūrā̱ viśvā̱ adḙvīra̱bhi sa̭ntu mā̱yāḥ |
ye me̱ dhiya̭ṃ pa̱naya̭nta praśa̱stām ||10||
mā śūnḙ agne̱ ni ṣa̭dāma nṛ̱ṇāṃ māśeṣa̭so̱'vīra̭tā̱ pari̭ tvā |
pra̱jāva̭tīṣu̱ duryā̭su durya ||11||
yama̱śvī nitya̭mupa̱yāti̭ ya̱jñaṃ pra̱jāva̭ntaṃ svapa̱tyaṃ kṣaya̭ṃ naḥ |
svaja̭nmanā̱ śeṣa̭sā vāvṛdhā̱nam ||12||
pā̱hi no̭ agne ra̱kṣaso̱ ajṷṣṭātpā̱hi dhū̱rterara̭ruṣo aghā̱yoḥ |
tvā yu̱jā pṛ̭tanā̱yū~ra̱bhi ṣyā̭m ||13||
seda̱gnira̱gnī~ratya̭stva̱nyānyatra̭ vā̱jī tana̭yo vī̱ḻupā̭ṇiḥ |
sa̱hasra̭pāthā a̱kṣarā̭ sa̱meti̭ ||14||
seda̱gniryo va̭nuṣya̱to ni̱pāti̭ same̱ddhāra̱maṃha̭sa uru̱ṣyāt |
su̱jā̱tāsa̱: pari̭ caranti vī̱rāḥ ||15||
a̱yaṃ so a̱gnirāhṷtaḥ puru̱trā yamīśā̭na̱: samidi̱ndhe ha̱viṣmā̭n |
pari̱ yametya̭dhva̱reṣu̱ hotā̭ ||16||
tve a̭gna ā̱hava̭nāni̱ bhūrī̭śā̱nāsa̱ ā jṷhuyāma̱ nityā̭ | u̱bhā kṛ̱ṇvanto̭ vaha̱tū mi̱yedhḙ ||17||
i̱mo a̭gne vī̱tata̭māni ha̱vyā 'ja̭sro vakṣi de̱vatā̭ti̱maccha̭ | prati̭ na īṃ sura̱bhīṇi̭ vyantu ||18||
mā no̭ agne̱'vīra̭te̱ parā̭ dā du̱rvāsa̱se'ma̭taye̱ mā no̭ a̱syai |
mā na̭: kṣu̱dhe mā ra̱kṣasa̭ ṛtāvo̱ mā no̱ dame̱ mā vana̱ ā jṷhūrthāḥ ||19||
nū me̱ brahmā̭ṇyagna̱ uccha̭śādhi̱ tvaṃ dḙva ma̱ghava̭dbhyaḥ suṣūdaḥ |
rā̱tau syā̭mo̱bhayā̭sa̱ ā tḙ yū̱yaṃ pā̭ta sva̱stibhi̱: sadā̭ naḥ ||20||
tvama̭gne su̱havo̭ ra̱ṇvasa̭ṃdṛksudī̱tī sṷ̄no sahaso didīhi |
mā tve sacā̱ tana̭ye̱ nitya̱ ā dha̱ṅmā vī̱ro a̱smannaryo̱ vi dā̭sīt ||21||
mā no̭ agne durbhṛ̱taye̱ sacai̱ṣu de̱veddhḙṣva̱gniṣu̱ pra vo̭caḥ |
mā tḙ a̱smāndṷrma̱tayo̭ bhṛ̱mācci̭dde̱vasya̭ sūno sahaso naśanta ||22||
sa marto̭ agne svanīka re̱vānama̭rtye̱ ya ā̭ju̱hoti̭ ha̱vyam |
sa de̱vatā̭ vasu̱vani̭ṃ dadhāti̱ yaṃ sū̱rira̱rthī pṛ̱cchamā̭na̱ eti̭ ||23||
ma̱ho no̭ agne suvi̱tasya̭ vi̱dvānra̱yiṃ sū̱ribhya̱ ā va̭hā bṛ̱hanta̭m |
yena̭ va̱yaṃ sa̭hasāva̱nmade̱mā'vi̭kṣitāsa̱ āyṷṣā su̱vīrā̭: ||24||
nū me̱ brahmā̭ṇyagna̱ uccha̭śādhi̱ tvaṃ dḙva ma̱ghava̭dbhyaḥ suṣūdaḥ |
rā̱tau syā̭mo̱bhayā̭sa̱ ā tḙ yū̱yaṃ pā̭ta sva̱stibhi̱: sadā̭ naḥ ||25||
11maitrāvaruṇirvasiṣṭha:|āprīsūktaṃ= (1 idhma: samiddho'gnirvā, 2 narāśaṃsa:,3 iḻa :, 4 barhi:, 5 devīrdvāra: , 6 uṣāsānaktā, 7 daivyo hotārau pracetaso, 8 tisro devya: sarasvatīḻābhāratya:, 9 tvaṣṭā , 10 vanaspati : , 11 svāhākṛtaya: } | triṣṭup |
ju̱ṣasva̭ naḥ sa̱midha̭magne a̱dya śocā̭ bṛ̱hadya̭ja̱taṃ dhū̱mamṛ̱ṇvan |
upa̭ spṛśa di̱vyaṃ sānu̱ stūpai̱: saṃ ra̱śmibhi̭statana̱: sūrya̭sya ||1||
narā̱śaṃsa̭sya mahi̱māna̭meṣā̱mupa̭ stoṣāma yaja̱tasya̭ ya̱jñaiḥ |
ye su̱krata̭va̱: śuca̭yo dhiya̱ṃdhāḥ svada̭nti de̱vā u̱bhayā̭ni ha̱vyā ||2||
ī̱ḻenya̭ṃ vo̱ asṷraṃ su̱dakṣa̭ma̱ntardū̱taṃ roda̭sī satya̱vāca̭m |
ma̱nu̱ṣvada̱gniṃ manṷnā̱ sami̭ddha̱ṃ sama̭dhva̱rāya̱ sada̱minma̭hema ||3||
sa̱pa̱ryavo̱ bhara̭māṇā abhi̱jñu pra vṛ̭ñjate̱ nama̭sā ba̱rhira̱gnau |
ā̱juhvā̭nā ghṛ̱tapṛ̭ṣṭha̱ṃ pṛṣa̭dva̱dadhva̭ryavo ha̱viṣā̭ marjayadhvam ||4||
svā̱dhyo̱3 vi duro̭ deva̱yanto'śi̭śrayū ratha̱yurde̱vatā̭tā |
pū̱rvī śiśu̱ṃ na mā̱tarā̭ rihā̱ṇe sama̱gruvo̱ na sama̭neṣvañjan ||5||
u̱ta yoṣa̭ṇe di̱vye ma̱hī na̭ u̱ṣāsā̱naktā̭ su̱dughḙva dhe̱nuḥ |
ba̱rhi̱ṣadā̭ puruhū̱te ma̱ghonī̱ ā ya̱jñiyḙ suvi̱tāya̭ śrayetām ||6||
viprā̭ ya̱jñeṣu̱ mānṷṣeṣu kā̱rū manyḙ vāṃ jā̱tavḙdasā̱ yaja̭dhyai |
ū̱rdhvaṃ no̭ adhva̱raṃ kṛ̭ta̱ṃ havḙṣu̱ tā de̱veṣṷ vanatho̱ vāryā̭ṇi ||7||
ā bhāra̭tī̱ bhāra̭tībhiḥ sa̱joṣā̱ iḻā̭ de̱vairma̭nu̱ṣyḙbhira̱gniḥ |
sara̭svatī sārasva̱tebhi̭ra̱rvākti̱sro de̱vīrba̱rhiredaṃ sa̭dantu ||8||
tanna̭stu̱rīpa̱madha̭ poṣayi̱tnu deva̭ tvaṣṭa̱rvi ra̭rā̱ṇaḥ sya̭sva |
yato̭ vī̱raḥ ka̭rma̱ṇya̭: su̱dakṣo̭ yu̱ktagrā̭vā̱ jāya̭te de̱vakā̭maḥ ||9||
vana̭spa̱te'va̭ sṛ̱jopa̭ de̱vāna̱gnirha̱viḥ śa̭mi̱tā sṷ̄dayāti |
sedu̱ hotā̭ sa̱tyata̭ro yajāti̱ yathā̭ de̱vānā̱ṃ jani̭māni̱ veda̭ ||10||
ā yā̭hyagne samidhā̱no a̱rvāṅindrḙṇa de̱vaiḥ sa̱ratha̭ṃ tu̱rebhi̭: |
ba̱rhirna̭ āstā̱madi̭tiḥ supu̱trā svāhā̭ de̱vā a̱mṛtā̭ mādayantām ||11||
10 maitrāvaruṇirvasiṣṭha:| agni: | triṣṭup |
a̱gniṃ vo̭ de̱vama̱gnibhi̭: sa̱joṣā̱ yaji̭ṣṭhaṃ dū̱tama̭dhva̱re kṛ̭ṇudhvam |
yo martyḙṣu̱ nidhrṷviṝ̱tāvā̱ tapṷrmūrdhā ghṛ̱tānna̭: pāva̱kaḥ ||1||
protha̱daśvo̱ na yava̭se'vi̱ṣyanya̱dā ma̱haḥ sa̱ṃvara̭ṇā̱dvyasthā̭t |
āda̭sya̱ vāto̱ anṷ vāti śo̱ciradha̭ sma te̱ vraja̭naṃ kṛ̱ṣṇama̭sti ||2||
udyasya̭ te̱ nava̭jātasya̱ vṛṣṇo'gne̱ cara̭ntya̱jarā̭ idhā̱nāḥ |
acchā̱ dyāma̭ru̱ṣo dhū̱ma ḙti̱ saṃ dū̱to a̭gna̱ īya̭se̱ hi de̱vān ||3||
vi yasya̭ te pṛthi̱vyāṃ pājo̱ aśrḙttṛ̱ṣu yadannā̭ sa̱mavṛ̭kta̱ jambhai̭: |
senḙva sṛ̱ṣṭā prasi̭tiṣṭa eti̱ yava̱ṃ na da̭sma ju̱hvā̭ vivekṣi ||4||
tamiddo̱ṣā tamu̱ṣasi̱ yavi̭ṣṭhama̱gnimatya̱ṃ na ma̭rjayanta̱ nara̭: |
ni̱śiśā̭nā̱ ati̭thimasya̱ yonaṷ dī̱dāya̭ śo̱cirāhṷtasya̱ vṛṣṇa̭: ||5||
su̱sa̱ṃdṛktḙ svanīka̱ pratī̭ka̱ṃ vi yadru̱kmo na roca̭sa upā̱ke |
di̱vo na tḙ tanya̱turḙti̱ śuṣma̭ści̱tro na sūra̱: prati̭ cakṣi bhā̱num ||6||
yathā̭ va̱: svāhā̱gnaye̱ dāśḙma̱ parīḻā̭bhirghṛ̱tava̭dbhiśca ha̱vyaiḥ |
tebhi̭rno agne̱ ami̭tai̱rmaho̭bhiḥ śa̱taṃ pū̱rbhirāya̭sībhi̱rni pā̭hi ||7||
yā vā̭ te̱ santi̭ dā̱śuṣe̱ adhṛ̭ṣṭā̱ giro̭ vā̱ yābhi̭rnṛ̱vatī̭ruru̱ṣyāḥ |
tābhi̭rnaḥ sūno sahaso̱ ni pā̭hi̱ smatsū̱rīñja̭ri̱tṝñjā̭tavedaḥ ||8||
niryatpū̱teva̱ svadhi̭ti̱: śuci̱rgātsvayā̭ kṛ̱pā ta̱nvā̱3 roca̭mānaḥ |
ā yo mā̱troru̱śenyo̱ jani̭ṣṭa deva̱yajyā̭ya su̱kratṷ: pāva̱kaḥ ||9||
e̱tā no̭ agne̱ saubha̭gā didī̱hyapi̱ kratṷṃ su̱ceta̭saṃ vatema |
viśvā̭ sto̱tṛbhyo̭ gṛṇa̱te ca̭ santu yū̱yaṃ pā̭ta sva̱stibhi̱: sadā̭ naḥ ||10||
10 maitrāvaruṇirvasiṣṭha:|agni: | triṣṭup |
pra va̭: śu̱krāya̭ bhā̱navḙ bharadhvaṃ ha̱vyaṃ ma̱tiṃ cā̱gnaye̱ supṷ̄tam |
yo daivyā̭ni̱ mānṷṣā ja̱nūṃṣya̱ntarviśvā̭ni vi̱dmanā̱ jigā̭ti ||1||
sa gṛtso̭ a̱gnistarṷṇaścidastu̱ yato̱ yavi̭ṣṭho̱ aja̭niṣṭa mā̱tuḥ |
saṃ yo vanā̭ yu̱vate̱ śuci̭da̱nbhūri̭ ci̱dannā̱ samida̭tti sa̱dyaḥ ||2||
a̱sya de̱vasya̭ sa̱ṃsadyanī̭ke̱ yaṃ martā̭saḥ śye̱taṃ ja̭gṛ̱bhre |
ni yo gṛbha̱ṃ paurṷṣeyīmu̱voca̭ du̱roka̭ma̱gnirā̱yavḙ śuśoca ||3||
a̱yaṃ ka̱viraka̭viṣu̱ pracḙtā̱ martḙṣva̱gnira̱mṛto̱ ni dhā̭yi |
sa mā no̱ atra̭ juhuraḥ sahasva̱: sadā̱ tve su̱mana̭saḥ syāma ||4||
ā yo yoni̭ṃ de̱vakṛ̭taṃ sa̱sāda̱ kratvā̱ hya1gnira̱mṛtā̱~ atā̭rīt |
tamoṣa̭dhīśca va̱nina̭śca̱ garbha̱ṃ bhūmi̭śca vi̱śvadhā̭yasaṃ bibharti ||5||
īśe̱ hya1gnira̱mṛta̭sya̱ bhūre̱rīśḙ rā̱yaḥ su̱vīrya̭sya̱ dāto̭: |
mā tvā̭ va̱yaṃ sa̭hasāvanna̱vīrā̱ māpsa̭va̱: pari̭ ṣadāma̱ mādṷvaḥ ||6||
pa̱ri̱ṣadya̱ṃ hyara̭ṇasya̱ rekṇo̱ nitya̭sya rā̱yaḥ pata̭yaḥ syāma |
na śeṣo̭ agne a̱nyajā̭tama̱styacḙtānasya̱ mā pa̱tho vi dṷkṣaḥ ||7||
na̱hi grabhā̱yāra̭ṇaḥ su̱śevo̱'nyoda̭ryo̱ mana̭sā̱ manta̱vā ṷ |
adhā̭ ci̱doka̱: puna̱ritsa e̱tyā ''no̭ vā̱jya̭bhī̱ṣāḻḙtu̱ navya̭: ||8||
tvama̭gne vanuṣya̱to ni pā̭hi̱ tvamṷ naḥ sahasāvannava̱dyāt |
saṃ tvā̭ dhvasma̱nvada̱bhyḙtu̱ pātha̱: saṃ ra̱yiḥ spṛ̭ha̱yāyya̭: saha̱srī ||9||
e̱tā no̭ agne̱ saubha̭gā didī̱hyapi̱ kratṷṃ su̱ceta̭saṃ vatema |
viśvā̭ sto̱tṛbhyo̭ gṛṇa̱te ca̭ santu yū̱yaṃ pā̭ta sva̱stibhi̱: sadā̭ naḥ ||10||
9 maitrāvaruṇirvasiṣṭha:| vaiśvānaro'gni: | triṣṭup |
prāgnayḙ ta̱vasḙ bharadhva̱ṃ gira̭ṃ di̱vo a̭ra̱tayḙ pṛthi̱vyāḥ |
yo viśvḙṣāma̱mṛtā̭nāmu̱pasthḙ vaiśvāna̱ro vā̭vṛ̱dhe jā̭gṛ̱vadbhi̭: ||1||
pṛ̱ṣṭo di̱vi dhāyya̱gniḥ pṛ̭thi̱vyāṃ ne̱tā sindhṷ̄nāṃ vṛṣa̱bhaḥ stiyā̭nām |
sa mānṷṣīra̱bhi viśo̱ vi bhā̭ti vaiśvāna̱ro vā̭vṛdhā̱no varḙṇa ||2||
tvadbhi̱yā viśa̭ āya̱nnasi̭knīrasama̱nā jaha̭tī̱rbhoja̭nāni |
vaiśvā̭nara pū̱rave̱ śośṷcāna̱: puro̱ yada̭gne da̱raya̱nnadī̭deḥ ||3||
tava̭ tri̱dhātṷ pṛthi̱vī u̱ta dyaurvaiśvā̭nara vra̱tama̭gne sacanta |
tvaṃ bhā̱sā roda̭sī̱ ā ta̭ta̱nthāja̭sreṇa śo̱ciṣā̱ śośṷcānaḥ ||4||
tvāma̭gne ha̱rito̭ vāvaśā̱nā gira̭: sacante̱ dhuna̭yo ghṛ̱tācī̭: |
pati̭ṃ kṛṣṭī̱nāṃ ra̱thya̭ṃ rayī̱ṇāṃ vai̭śvāna̱ramu̱ṣasā̭ṃ ke̱tumahnā̭m ||5||
tve a̭su̱ryaṃ1 vasa̭vo̱ nyṛ̭ṇva̱nkratu̱ṃ hi tḙ mitramaho ju̱ṣanta̭ |
tvaṃ dasyū̱~roka̭so agna āja u̱ru jyoti̭rja̱naya̱nnāryā̭ya ||6||
sa jāya̭mānaḥ para̱me vyo̭manvā̱yurna pātha̱: pari̭ pāsi sa̱dyaḥ |
tvaṃ bhuva̭nā ja̱naya̭nna̱bhi kra̱nnapa̭tyāya jātavedo daśa̱syan ||7||
tāma̭gne a̱sme iṣa̱mera̭yasva̱ vaiśvā̭nara dyu̱matī̭ṃ jātavedaḥ |
yayā̱ rādha̱: pinva̭si viśvavāra pṛ̱thu śravo̭ dā̱śuṣe̱ martyā̭ya ||8||
taṃ no̭ agne ma̱ghava̭dbhyaḥ puru̱kṣuṃ ra̱yiṃ ni vāja̱ṃ śrutya̭ṃ yuvasva |
vaiśvā̭nara̱ mahi̭ na̱: śarma̭ yaccha ru̱drebhi̭ragne̱ vasṷbhiḥ sa̱joṣā̭: ||9||
7 maitrāvaruṇirvasiṣṭha:| vaiśvānaro'gni: | triṣṭup |
pra sa̱mrājo̱ asṷrasya̱ praśa̭stiṃ pu̱ṃsaḥ kṛ̭ṣṭī̱nāma̭nu̱mādya̭sya |
indra̭syeva̱ pra ta̱vasa̭skṛ̱tāni̱ vandḙ dā̱ruṃ vanda̭māno vivakmi ||1||
ka̱viṃ ke̱tuṃ dhā̱siṃ bhā̱numadrḙrhi̱nvanti̱ śaṃ rā̱jyaṃ roda̭syoḥ |
pu̱ra̱ṃda̱rasya̭ gī̱rbhirā vi̭vāse̱'gnervra̱tāni̭ pū̱rvyā ma̱hāni̭ ||2||
nya̭kra̱tūngra̱thino̭ mṛ̱dhravā̭caḥ pa̱ṇī~ra̭śra̱ddhā~ a̭vṛ̱dhā~ a̭ya̱jñān |
prapra̱ tāndasyṷ̄~ra̱gnirvi̭vāya̱ pūrva̭ścakā̱rāpa̭rā̱~ aya̭jyūn ||3||
yo a̭pā̱cīne̱ tama̭si̱ mada̭ntī̱: prācī̭śca̱kāra̱ nṛta̭ma̱: śacī̭bhiḥ |
tamīśā̭na̱ṃ vasvo̭ a̱gniṃ gṛ̭ṇī̱ṣe'nā̭nataṃ da̱maya̭ntaṃ pṛta̱nyūn ||4||
yo de̱hyo̱3 ana̭mayadvadha̱snairyo a̱ryapa̭tnīru̱ṣasa̭śca̱kāra̭ |
sa ni̱rudhyā̱ nahṷṣo ya̱hvo a̱gnirviśa̭ścakre bali̱hṛta̱: saho̭bhiḥ ||5||
yasya̱ śarma̱nnupa̱ viśve̱ janā̭sa̱ evai̭sta̱sthuḥ sṷma̱tiṃ bhikṣa̭māṇāḥ |
vai̱śvā̱na̱ro vara̱mā roda̭syo̱rāgniḥ sa̭sāda pi̱troru̱pastha̭m ||6||
ā de̱vo da̭de bu̱dhnyā̱3 vasṷ̄ni vaiśvāna̱ra udi̭tā̱ sūrya̭sya |
ā sa̭mu̱drādava̭rā̱dā para̭smā̱dāgnirda̭de di̱va ā pṛ̭thi̱vyāḥ ||7||
7 maitrāvaruṇirvasiṣṭha:| agni: | triṣṭup |
pra vo̭ de̱vaṃ ci̭tsahasā̱nama̱gnimaśva̱ṃ na vā̱jina̭ṃ hiṣe̱ namo̭bhiḥ |
bhavā̭ no dū̱to a̭dhva̱rasya̭ vi̱dvāntmanā̭ de̱veṣṷ vivide mi̱tadrṷ: ||1||
ā yā̭hyagne pa̱thyā̱3 anu̱ svā ma̱ndro de̱vānā̭ṃ sa̱khyaṃ jṷṣā̱ṇaḥ |
ā sānu̱ śuṣmai̭rna̱daya̭npṛthi̱vyā jambhḙbhi̱rviśva̭mu̱śadha̱gvanā̭ni ||2||
prā̱cīno̭ ya̱jñaḥ sudhi̭ta̱ṃ hi ba̱rhiḥ prī̭ṇī̱te a̱gnirī̭ḻi̱to na hotā̭ |
ā mā̱tarā̭ vi̱śvavā̭re huvā̱no yato̭ yaviṣṭha jajñi̱ṣe su̱śeva̭: ||3||
sa̱dyo a̭dhva̱re ra̭thi̱raṃ ja̭nanta̱ mānṷṣāso̱ vicḙtaso̱ ya ḙṣām |
vi̱śāma̭dhāyi vi̱śpati̭rduro̱ṇe̱3'gnirma̱ndro madhṷvacā ṛ̱tāvā̭ ||4||
asā̭di vṛ̱to vahni̭rājaga̱nvāna̱gnirbra̱hmā nṛ̱ṣada̭ne vidha̱rtā |
dyauśca̱ yaṃ pṛ̭thi̱vī vā̭vṛ̱dhāte̱ ā yaṃ hotā̱ yaja̭ti vi̱śvavā̭ram ||5||
e̱te dyu̱mnebhi̱rviśva̱māti̭ranta̱ mantra̱ṃ ye vāra̱ṃ naryā̱ ata̭kṣan |
pra ye viśa̭sti̱ranta̱ śroṣa̭māṇā̱ ā ye mḙ a̱sya dīdha̭yannṛ̱tasya̭ ||6||
nū tvāma̭gna īmahe̱ vasi̭ṣṭhā īśā̱naṃ sṷ̄no sahaso̱ vasṷ̄nām |
iṣa̭ṃ sto̱tṛbhyo̭ ma̱ghava̭dbhya ānaḍyū̱yaṃ pā̭ta sva̱stibhi̱: sadā̭ naḥ ||7||
7 maitrāvaruṇirvasiṣṭha:| agni: | triṣṭup |
i̱ndhe rājā̱ sama̱ryo namo̭bhi̱ryasya̱ pratī̭ka̱māhṷtaṃ ghṛ̱tena̭ |
naro̭ ha̱vyebhi̭rīḻate sa̱bādha̱ āgniragra̭ u̱ṣasā̭maśoci ||1||
a̱yamu̱ ṣya suma̭hā~ avedi̱ hotā̭ ma̱ndro manṷṣo ya̱hvo a̱gniḥ |
vi bhā a̭kaḥ sasṛjā̱naḥ pṛ̭thi̱vyāṃ kṛ̱ṣṇapa̭vi̱roṣa̭dhībhirvavakṣe ||2||
kayā̭ no agne̱ vi va̭saḥ suvṛ̱ktiṃ kāmṷ sva̱dhāmṛ̭ṇavaḥ śa̱syamā̭naḥ |
ka̱dā bha̭vema̱ pata̭yaḥ sudatra rā̱yo va̱ntāro̭ du̱ṣṭara̭sya sā̱dhoḥ ||3||
praprā̱yama̱gnirbha̭ra̱tasya̭ śṛṇve̱ vi yatsūryo̱ na roca̭te bṛ̱hadbhāḥ |
a̱bhi yaḥ pū̱ruṃ pṛta̭nāsu ta̱sthau dyṷtā̱no daivyo̱ ati̭thiḥ śuśoca ||4||
asa̱nnittve ā̱hava̭nāni̱ bhūri̱ bhuvo̱ viśvḙbhiḥ su̱manā̱ anī̭kaiḥ |
stu̱taści̭dagne śṛṇviṣe gṛṇā̱naḥ sva̱yaṃ va̭rdhasva ta̱nva̭ṃ sujāta ||5||
i̱daṃ vaca̭: śata̱sāḥ saṃsa̭hasra̱muda̱gnayḙ janiṣīṣṭa dvi̱barhā̭: |
śaṃ yatsto̱tṛbhya̭ ā̱paye̱ bhavā̭ti dyu̱mada̭mīva̱cāta̭naṃ rakṣo̱hā ||6||
nū tvāma̭gna īmahe̱ vasi̭ṣṭhā īśā̱naṃ sṷ̄no sahaso̱ vasṷ̄nām |
iṣa̭ṃ sto̱tṛbhyo̭ ma̱ghava̭dbhya ānaḍyū̱yaṃ pā̭ta sva̱stibhi̱: sadā̭ naḥ ||7||
6 maitrāvaruṇirvasiṣṭha:| agni: | triṣṭup |
abo̭dhi jā̱ra u̱ṣasā̭mu̱pasthā̱ddhotā̭ ma̱ndraḥ ka̱vita̭maḥ pāva̱kaḥ |
dadhā̭ti ke̱tumu̱bhaya̭sya ja̱ntorha̱vyā de̱veṣu̱ dravi̭ṇaṃ su̱kṛtsṷ ||1||
sa su̱kratu̱ryo vi dura̭: paṇī̱nāṃ pṷnā̱no a̱rkaṃ pṷru̱bhoja̭saṃ naḥ |
hotā̭ ma̱ndro vi̱śāṃ damṷ̄nāsti̱rastamo̭ dadṛśe rā̱myāṇā̭m ||2||
amṷ̄raḥ ka̱viradi̭tirvi̱vasvā̭ntsusa̱ṃsanmi̱tro ati̭thiḥ śi̱vo na̭: |
ci̱trabhā̭nuru̱ṣasā̭ṃ bhā̱tyagre̱'pāṃ garbha̭: pra̱sva1 ā vi̭veśa ||3||
ī̱ḻenyo̭ vo̱ manṷṣo yu̱geṣṷ samana̱gā a̭śucajjā̱tavḙdāḥ |
su̱sa̱ṃdṛśā̭ bhā̱nunā̱ yo vi̱bhāti̱ prati̱ gāva̭: samidhā̱naṃ bṷdhanta ||4||
agnḙ yā̱hi dū̱tyaṃ1 mā ri̭ṣaṇyo de̱vā~ acchā̭ brahma̱kṛtā̭ ga̱ṇena̭ |
sara̭svatīṃ ma̱ruto̭ a̱śvinā̱po yakṣi̭ de̱vānra̭tna̱dheyā̭ya̱ viśvā̭n ||5||
tvāma̭gne samidhā̱no vasi̭ṣṭho̱ jarṷ̄thaṃ ha̱nyakṣi̭ rā̱ye pura̭ṃdhim |
pu̱ru̱ṇī̱thā jā̭tavedo jarasva yū̱yaṃ pā̭ta sva̱stibhi̱: sadā̭ naḥ ||6||
5 | maitrāvaruṇirvasiṣṭha:| agni: | triṣṭup
u̱ṣo na jā̱raḥ pṛ̱thu pājo̭ aśre̱ddavi̭dyuta̱ddīdya̱cchośṷcānaḥ |
vṛṣā̱ hari̱: śuci̱rā bhā̭ti bhā̱sā dhiyo̭ hinvā̱na ṷśa̱tīra̭jīgaḥ ||1||
sva1rṇa vasto̭ru̱ṣasā̭maroci ya̱jñaṃ ta̭nvā̱nā u̱śijo̱ na manma̭ |
a̱gnirjanmā̭ni de̱va ā vi vi̱dvāndra̱vaddū̱to dḙva̱yāvā̱ vani̭ṣṭhaḥ ||2||
acchā̱ giro̭ ma̱tayo̭ deva̱yantī̭ra̱gniṃ ya̭nti̱ dravi̭ṇa̱ṃ bhikṣa̭māṇāḥ |
su̱sa̱ṃdṛśa̭ṃ su̱pratī̭ka̱ṃ svañca̭ṃ havya̱vāha̭mara̱tiṃ mānṷṣāṇām ||3||
indra̭ṃ no agne̱ vasṷbhiḥ sa̱joṣā̭ ru̱draṃ ru̱drebhi̱rā va̭hā bṛ̱hanta̭m |
ā̱di̱tyebhi̱radi̭tiṃ vi̱śvaja̭nyā̱ṃ bṛha̱spati̱mṛkva̭bhirvi̱śvavā̭ram ||4||
ma̱ndraṃ hotā̭ramu̱śijo̱ yavi̭ṣṭhama̱gniṃ viśa̭ īḻate adhva̱reṣṷ |
sa hi kṣapā̭vā̱~ abha̭vadrayī̱ṇāmata̭ndro dū̱to ya̱jathā̭ya de̱vān ||5||
5 maitrāvaruṇirvasiṣṭha:| agni: | triṣṭup |
ma̱hā~ a̭syadhva̱rasya̭ prake̱to na ṛ̱te tvada̱mṛtā̭ mādayante |
ā viśvḙbhiḥ sa̱ratha̭ṃ yāhi de̱vairnya̭gne̱ hotā̭ pratha̱maḥ sa̭de̱ha ||1||
tvāmī̭ḻate aji̱raṃ dū̱tyā̭ya ha̱viṣma̭nta̱: sada̱minmānṷṣāsaḥ |
yasya̭ de̱vairāsa̭do ba̱rhira̱gne'hā̭nyasmai su̱dinā̭ bhavanti ||2||
triści̭da̱ktoḥ pra ci̭kitu̱rvasṷ̄ni̱ tve a̱ntardā̱śuṣe̱ martyā̭ya |
ma̱nu̱ṣvada̭gna i̱ha ya̭kṣi de̱vānbhavā̭ no dū̱to a̭bhiśasti̱pāvā̭ ||3||
a̱gnirī̭śe bṛha̱to a̭dhva̱rasyā̱'gnirviśva̭sya ha̱viṣa̭: kṛ̱tasya̭ |
kratu̱ṃ hya̭sya̱ vasa̭vo ju̱ṣantā'thā̭ de̱vā da̭dhire havya̱vāha̭m ||4||
āgnḙ vaha havi̱radyā̭ya de̱vānindra̭jyeṣṭhāsa i̱ha mā̭dayantām |
i̱maṃ ya̱jñaṃ di̱vi de̱veṣṷ dhehi yū̱yaṃ pā̭ta sva̱stibhi̱: sadā̭ naḥ ||5||
3 maitrāvaruṇirvasiṣṭha:| agni: | triṣṭup |
aga̭nma ma̱hā nama̭sā̱ yavi̭ṣṭha̱ṃ yo dī̱dāya̱ sami̭ddha̱: sve dṷro̱ṇe |
ci̱trabhā̭nu̱ṃ roda̭sī a̱ntaru̱rvī svā̭hutaṃ vi̱śvata̭: pra̱tyañca̭m ||1||
sa ma̱hnā viśvā̭ duri̱tāni̭ sā̱hvāna̱gniḥ ṣṭa̭ve̱ dama̱ ā jā̱tavḙdāḥ |
sa no̭ rakṣiṣadduri̱tāda̭va̱dyāda̱smāngṛ̭ṇa̱ta u̱ta no̭ ma̱ghona̭: ||2||
tvaṃ varṷṇa u̱ta mi̱tro a̭gne̱ tvāṃ va̭rdhanti ma̱tibhi̱rvasi̭ṣṭhāḥ |
tve vasṷ suṣaṇa̱nāni̭ santu yū̱yaṃ pā̭ta sva̱stibhi̱: sadā̭ naḥ ||3||
3 maitrāvaruṇirvasiṣṭha:|vaiśvānaro'gni:| triṣṭup|
prāgnayḙ viśva̱śucḙ dhiya̱ṃdhḙ'sura̱ghne manma̭ dhī̱tiṃ bha̭radhvam |
bharḙ ha̱virna ba̱rhiṣi̭ prīṇā̱no vai̭śvāna̱rāya̱ yata̭ye matī̱nām ||1||
tvama̭gne śo̱ciṣā̱ śośṷcāna̱ ā roda̭sī apṛṇā̱ jāya̭mānaḥ |
tvaṃ de̱vā~ a̱bhiśa̭steramuñco̱ vaiśvā̭nara jātavedo mahi̱tvā ||2||
jā̱to yada̭gne̱ bhuva̭nā̱ vyakhya̭: pa̱śūnna go̱pā irya̱: pari̭jmā |
vaiśvā̭nara̱ brahma̭ṇe vinda gā̱tuṃ yū̱yaṃ pā̭ta sva̱stibhi̱: sadā̭ naḥ ||3||
3 maitrāvaruṇirvasiṣṭha:| agni: | triṣṭup , 1 bṛhatī |
sa̱midhā̭ jā̱tavḙdase de̱vāya̭ de̱vahṷ̄tibhiḥ |
ha̱virbhi̭: śu̱kraśo̭ciṣe nama̱svino̭ va̱yaṃ dā̭śemā̱gnayḙ ||1||
va̱yaṃ tḙ agne sa̱midhā̭ vidhema va̱yaṃ dā̭śema suṣṭu̱tī ya̭jatra |
va̱yaṃ ghṛ̱tenā̭dhvarasya hotarva̱yaṃ dḙva ha̱viṣā̭ bhadraśoce ||2||
ā no̭ de̱vebhi̱rupa̭ de̱vahṷ̄ti̱magnḙ yā̱hi vaṣa̭ṭkṛtiṃ juṣā̱ṇaḥ |
tubhya̭ṃ de̱vāya̱ dāśa̭taḥ syāma yū̱yaṃ pā̭ta sva̱stibhi̱: sadā̭ naḥ ||3||
15 maitrāvaruṇirvasiṣṭha:| agni: |gāyatrī |
u̱pa̱sadyā̭ya mī̱ḻhuṣa̭ ā̱syḙ juhutā ha̱viḥ | yo no̱ nedi̭ṣṭha̱māpya̭m ||1||
yaḥ pañca̭ carṣa̱ṇīra̱bhi ni̭ṣa̱sāda̱ damḙdame | ka̱virgṛ̱hapa̭ti̱ryuvā̭ ||2||
sa no̱ vedo̭ a̱mātya̭ma̱gnī ra̭kṣatu vi̱śvata̭: | u̱tāsmānpā̱tvaṃha̭saḥ ||3||
nava̱ṃ nu stoma̭ma̱gnayḙ di̱vaḥ śye̱nāya̭ jījanam | vasva̭: ku̱vidva̱nāti̭ naḥ ||4||
spā̱rhā yasya̱ śriyo̭ dṛ̱śe ra̱yirvī̱rava̭to yathā | agrḙ ya̱jñasya̱ śoca̭taḥ ||5||
semāṃ vḙtu̱ vaṣa̭ṭkṛtima̱gnirjṷṣata no̱ gira̭: | yaji̭ṣṭho havya̱vāha̭naḥ ||6||
ni tvā̭ nakṣya viśpate dyu̱manta̭ṃ deva dhīmahi | su̱vīra̭magna āhuta ||7||
kṣapa̭ u̱sraśca̭ dīdihi sva̱gnaya̱stvayā̭ va̱yam | su̱vīra̱stvama̭sma̱yuḥ ||8||
upa̭ tvā sā̱taye̱ naro̱ viprā̭so yanti dhī̱tibhi̭: | upākṣa̭rā saha̱sriṇī̭ ||9||
a̱gnī rakṣā̭ṃsi sedhati śu̱kraśo̭ci̱rama̭rtyaḥ | śuci̭: pāva̱ka īḍya̭: ||10||
sa no̱ rādhā̱ṃsyā bha̱reśā̭naḥ sahaso yaho | bhaga̭śca dātu̱ vārya̭m ||11||
tvama̭gne vī̱rava̱dyaśo̭ de̱vaśca̭ savi̱tā bhaga̭: | diti̭śca dāti̱ vārya̭m ||12||
agne̱ rakṣā̭ ṇo̱ aṃha̭sa̱: prati̭ ṣma deva̱ rīṣa̭taḥ | tapi̭ṣṭhaira̱jaro̭ daha ||13||
adhā̭ ma̱hī na̱ āya̱syanā̭dhṛṣṭo̱ nṛpī̭taye | pūrbha̭vā śa̱tabhṷjiḥ ||14||
tvaṃ na̭: pā̱hyaṃha̭so̱ doṣā̭vastaraghāya̱taḥ | divā̱ nakta̭madābhya ||15||
12 maitrāvaruṇirvasiṣṭha:| agni: | pragātha: (=viṣamā bṛhatī , samā satobṛhatī ) |
e̱nā vo̭ a̱gniṃ nama̭so̱rjo napā̭ta̱mā hṷve | pri̱yaṃ ceti̭ṣṭhamara̱tiṃ sva̭dhva̱raṃ viśva̭sya dū̱tama̱mṛta̭m ||1||
sa yo̭jate aru̱ṣā vi̱śvabho̭jasā̱ sa dṷdrava̱tsvā̭hutaḥ |
su̱brahmā̭ ya̱jñaḥ su̱śamī̱ vasṷ̄nāṃ de̱vaṃ rādho̱ janā̭nām ||2||
uda̭sya śo̱cira̭sthādā̱juhvā̭nasya mī̱ḻhuṣa̭: |
uddhū̱māso̭ aru̱ṣāso̭ divi̱spṛśa̱: sama̱gnimi̭ndhate̱ nara̭: ||3||
taṃ tvā̭ dū̱taṃ kṛ̭ṇmahe ya̱śasta̭maṃ de̱vā~ ā vī̱tayḙ vaha |
viśvā̭ sūno sahaso marta̱bhoja̭nā̱ rāsva̱ tadyattvema̭he ||4||
tvama̭gne gṛ̱hapa̭ti̱stvaṃ hotā̭ no adhva̱re | tvaṃ potā̭ viśvavāra̱ pracḙtā̱ yakṣi̱ veṣi̭ ca̱ vārya̭m ||5||
kṛ̱dhi ratna̱ṃ yaja̭mānāya sukrato̱ tvaṃ hi ra̭tna̱dhā asi̭ |
ā na̭ ṛ̱te śi̭śīhi̱ viśva̭mṛ̱tvija̭ṃ su̱śaṃso̱ yaśca̱ dakṣa̭te ||6||
tve a̭gne svāhuta pri̱yāsa̭: santu sū̱raya̭: | ya̱ntāro̱ ye ma̱ghavā̭no̱ janā̭nāmū̱rvāndaya̭nta̱ gonā̭m ||7||
yeṣā̱miḻā̭ ghṛ̱taha̭stā duro̱ṇa ā~ api̭ prā̱tā ni̱ṣīda̭ti |
tā~strā̭yasva sahasya dru̱ho ni̱do yacchā̭ na̱: śarma̭ dīrgha̱śrut ||8||
sa ma̱ndrayā̭ ca ji̱hvayā̱ vahni̭rā̱sā vi̱duṣṭa̭raḥ | agnḙ ra̱yiṃ ma̱ghava̭dbhyo na̱ ā va̭ha ha̱vyadā̭tiṃ ca sūdaya ||9||
ye rādhā̭ṃsi̱ dada̱tyaśvyā̭ ma̱ghā kāmḙna̱ śrava̭so ma̱haḥ | tā~ aṃha̭saḥ pipṛhi pa̱rtṛbhi̱ṣṭvaṃ śa̱taṃ pū̱rbhirya̭viṣṭhya ||10||
de̱vo vo̭ draviṇo̱dāḥ pū̱rṇāṃ vi̭vaṣṭyā̱sica̭m | udvā̭ si̱ñcadhva̱mupa̭ vā pṛṇadhva̱mādidvo̭ de̱va o̭hate ||11||
taṃ hotā̭ramadhva̱rasya̱ pracḙtasa̱ṃ vahni̭ṃ de̱vā a̭kṛṇvata | dadhā̭ti̱ ratna̭ṃ vidha̱te su̱vīrya̭ma̱gnirjanā̭ya dā̱śuṣḙ ||12||
7 maitrāvaruṇirvasiṣṭha:| agni:| dvipadā triṣṭup|
agne̱ bhava̭ suṣa̱midhā̱ sami̭ddha u̱ta ba̱rhirṷrvi̱yā vi stṛ̭ṇītām 1
u̱ta dvāra̭ uśa̱tīrvi śra̭yantāmu̱ta de̱vā~ ṷśa̱ta ā va̭he̱ha ||1||2
agnḙ vī̱hi ha̱viṣā̱ yakṣi̭ de̱vāntsva̭dhva̱rā kṛ̭ṇuhi jātavedaḥ 3
sva̱dhva̱rā ka̭rati jā̱tavḙdā̱ yakṣa̭dde̱vā~ a̱mṛtā̭npi̱praya̭cca ||2|| 4
vaṃsva̱ viśvā̱ vāryā̭ṇi pracetaḥ sa̱tyā bha̭vantvā̱śiṣo̭ no a̱dya 5
tvāmu̱ te da̭dhire havya̱vāha̭ṃ de̱vāso̭ agna ū̱rja ā napā̭tam ||3|| 6
te tḙ de̱vāya̱ dāśa̭taḥ syāma ma̱ho no̱ ratnā̱ vi da̭dha iyā̱naḥ ||4|| 7
25 maitrāvaruṇirvasiṣṭha:| indra:, 22-25 sudā: paijavana: | triṣṭup |
tve ha̱ yatpi̱tara̭ścinna indra̱ viśvā̭ vā̱mā ja̭ri̱tāro̱ asa̭nvan |
tve gāva̭: su̱dughā̱stve hyaśvā̱stvaṃ vasṷ devaya̱te vani̭ṣṭhaḥ ||1||
rājḙva̱ hi jani̭bhi̱: kṣeṣye̱vā'va̱ dyubhi̭ra̱bhi vi̱duṣka̱viḥ san |
pi̱śā giro̭ maghava̱ngobhi̱raśvai̭stvāya̱taḥ śi̭śīhi rā̱ye a̱smān ||2||
i̱mā ṷ tvā paspṛdhā̱nāso̱ atra̭ ma̱ndrā giro̭ deva̱yantī̱rupa̭ sthuḥ |
a̱rvācī̭ te pa̱thyā̭ rā̱ya ḙtu̱ syāma̭ te suma̱tāvi̭ndra̱ śarma̭n ||3||
dhe̱nuṃ na tvā̭ sū̱yava̭se̱ dudṷkṣa̱nnupa̱ brahmā̭ṇi sasṛje̱ vasi̭ṣṭhaḥ |
tvāminme̱ gopa̭ti̱ṃ viśva̭ ā̱hā ''na̱ indra̭: suma̱tiṃ ga̱ntvaccha̭ ||4||
arṇā̭ṃsi citpaprathā̱nā su̱dāsa̱ indro̭ gā̱dhānya̭kṛṇotsupā̱rā |
śardha̭ntaṃ śi̱myumu̱catha̭sya̱ navya̱: śāpa̱ṃ sindhṷ̄nāmakṛṇo̱daśa̭stīḥ ||5||
pu̱ro̱ḻā ittu̱rvaśo̱ yakṣṷrāsīdrā̱ye matsyā̭so̱ niśi̭tā̱ apī̭va |
śru̱ṣṭiṃ ca̭kru̱rbhṛga̭vo dru̱hyava̭śca̱ sakhā̱ sakhā̭yamatara̱dviṣṷ̄coḥ ||6||
ā pa̱kthāso̭ bhalā̱naso̭ bhana̱ntā'li̭nāso viṣā̱ṇina̭: śi̱vāsa̭: |
ā yo'na̭yatsadha̱mā ārya̭sya ga̱vyā tṛtsṷbhyo ajaganyu̱dhā nṝn ||7||
du̱rā̱dhyo̱3 adi̭tiṃ sre̱vaya̭nto'ce̱taso̱ vi ja̭gṛbhre̱ parṷṣṇīm |
ma̱hnāvi̭vyakpṛthi̱vīṃ patya̭mānaḥ pa̱śuṣka̱vira̭śaya̱ccāya̭mānaḥ ||8||
ī̱yurartha̱ṃ na nya̱rthaṃ parṷṣṇīmā̱śuśca̱neda̭bhipi̱tvaṃ ja̭gāma |
su̱dāsa̱ indra̭: su̱tukā̭~ a̱mitrā̱nara̭ndhaya̱nmānṷṣe̱ vadhri̭vācaḥ ||9||
ī̱yurgāvo̱ na yava̭sā̱dago̭pā yathākṛ̱tama̱bhi mi̱traṃ ci̱tāsa̭: |
pṛśni̭gāva̱: pṛśni̭nipreṣitāsaḥ śru̱ṣṭiṃ ca̭krurni̱yuto̱ ranta̭yaśca ||10||
eka̭ṃ ca̱ yo vi̭ṃśa̱tiṃ ca̭ śrava̱syā vai̭ka̱rṇayo̱rjanā̱nrājā̱ nyasta̭: |
da̱smo na sadma̱nni śi̭śāti ba̱rhiḥ śūra̱: sarga̭makṛṇo̱dindra̭ eṣām ||11||
adha̭ śru̱taṃ ka̱vaṣa̭ṃ vṛ̱ddhama̱psvanṷ dru̱hyuṃ ni vṛ̭ṇa̱gvajra̭bāhuḥ |
vṛ̱ṇā̱nā atra̭ sa̱khyāya̭ sa̱khyaṃ tvā̱yanto̱ ye ama̭da̱nnanṷ tvā ||12||
vi sa̱dyo viśvā̭ dṛṃhi̱tānyḙṣā̱mindra̱: pura̱: saha̭sā sa̱pta da̭rdaḥ |
vyāna̭vasya̱ tṛtsa̭ve̱ gaya̭ṃ bhā̱gjeṣma̭ pū̱ruṃ vi̱dathḙ mṛ̱dhravā̭cam ||13||
ni ga̱vyavo'na̭vo dru̱hyava̭śca ṣa̱ṣṭiḥ śa̱tā sṷṣupu̱: ṣaṭ sa̱hasrā̭ |
ṣa̱ṣṭirvī̱rāso̱ adhi̱ ṣaḍdṷvo̱yu viśvedindra̭sya vī̱ryā̭ kṛ̱tāni̭ ||14||
indrḙṇai̱te tṛtsa̭vo̱ vevi̭ṣāṇā̱ āpo̱ na sṛ̱ṣṭā a̭dhavanta̱ nīcī̭: |
du̱rmi̱trāsa̭: prakala̱vinmimā̭nā ja̱hurviśvā̭ni̱ bhoja̭nā su̱dāsḙ ||15||
a̱rdhaṃ vī̱rasya̭ śṛta̱pāma̭ni̱ndraṃ parā̱ śardha̭ntaṃ nunude a̱bhi kṣām |
indro̭ ma̱nyuṃ ma̭nyu̱myo̭ mimāya bhe̱je pa̱tho va̭rta̱niṃ patya̭mānaḥ ||16||
ā̱dhreṇa̭ ci̱ttadveka̭ṃ cakāra si̱ṃhya̭ṃ ci̱tpetvḙnā jaghāna |
ava̭ sra̱ktīrve̱śyā̭vṛśca̱dindra̱: prāya̭ccha̱dviśvā̱ bhoja̭nā su̱dāsḙ ||17||
śaśva̭nto̱ hi śatra̭vo rāra̱dhuṣṭḙ bhe̱dasya̭ ci̱cchardha̭to vinda̱ randhi̭m |
martā̱~ ena̭: stuva̱to yaḥ kṛ̱ṇoti̭ ti̱gmaṃ tasmi̱nni ja̭hi̱ vajra̭mindra ||18||
āva̱dindra̭ṃ ya̱munā̱ tṛtsa̭vaśca̱ prātra̭ bhe̱daṃ sa̱rvatā̭tā muṣāyat |
a̱jāsa̭śca̱ śigra̭vo̱ yakṣa̭vaśca ba̱liṃ śī̱rṣāṇi̭ jabhru̱raśvyā̭ni ||19||
na ta̭ indra suma̱tayo̱ na rāya̭: sa̱ṃcakṣe̱ pūrvā̭ u̱ṣaso̱ na nūtnā̭: |
deva̭kaṃ cinmānyamā̱naṃ ja̭gha̱nthā'va̱ tmanā̭ bṛha̱taḥ śamba̭raṃ bhet ||20||
pra ye gṛ̱hādama̭madustvā̱yā pa̭rāśa̱raḥ śa̱tayā̭tu̱rvasi̭ṣṭhaḥ |
na tḙ bho̱jasya̭ sa̱khyaṃ mṛ̭ṣa̱ntā'dhā̭ sū̱ribhya̭: su̱dinā̱ vyṷcchān ||21||
dve naptṷrde̱vava̭taḥ śa̱te gordvā rathā̭ va̱dhūma̭ntā su̱dāsa̭: |
arha̭nnagne paijava̱nasya̱ dāna̱ṃ hotḙva̱ sadma̱ paryḙmi̱ rebha̭n ||22||
ca̱tvāro̭ mā paijava̱nasya̱ dānā̱: smaddi̭ṣṭayaḥ kṛśa̱nino̭ nire̱ke |
ṛ̱jrāso̭ mā pṛthivi̱ṣṭhāḥ su̱dāsa̭sto̱kaṃ to̱kāya̱ śrava̭se vahanti ||23||
yasya̱ śravo̱ roda̭sī a̱ntaru̱rvī śī̱rṣṇeśī̭rṣṇe viba̱bhājā̭ vibha̱ktā |
sa̱ptedindra̱ṃ na sra̱vato̭ gṛṇanti̱ ni yṷdhyāma̱dhima̭śiśāda̱bhīkḙ ||24||
i̱maṃ na̭ro marutaḥ saśca̱tānu̱ divo̭dāsa̱ṃ na pi̱tara̭ṃ su̱dāsa̭: |
a̱vi̱ṣṭanā̭ paijava̱nasya̱ keta̭ṃ dū̱ṇāśa̭ṃ kṣa̱trama̱jara̭ṃ duvo̱yu ||25||
11 maitrāvaruṇirvasiṣṭha:| indra: | triṣṭup |
yasti̱gmaśṛ̭ṅgo vṛṣa̱bho na bhī̱ma eka̭: kṛ̱ṣṭīścyā̱vaya̭ti̱ pra viśvā̭: |
yaḥ śaśva̭to̱ adā̭śuṣo̱ gaya̭sya praya̱ntāsi̱ suṣvi̭tarāya̱ veda̭: ||1||
tvaṃ ha̱ tyadi̭ndra̱ kutsa̭māva̱: śuśrṷ̄ṣamāṇasta̱nvā̭ sama̱rye |
dāsa̱ṃ yacchuṣṇa̱ṃ kuya̭va̱ṃ nya̭smā̱ ara̭ndhaya ārjune̱yāya̱ śikṣa̭n ||2||
tvaṃ dhṛ̭ṣṇo dhṛṣa̱tā vī̱taha̭vya̱ṃ prāvo̱ viśvā̭bhirū̱tibhi̭: su̱dāsa̭m |
pra paurṷkutsiṃ tra̱sada̭syumāva̱: kṣetra̭sātā vṛtra̱hatyḙṣu pū̱rum ||3||
tvaṃ nṛbhi̭rnṛmaṇo de̱vavī̭tau̱ bhūrī̭ṇi vṛ̱trā ha̭ryaśva haṃsi |
tvaṃ ni dasyu̱ṃ cumṷri̱ṃ dhuni̱ṃ cā'svā̭payo da̱bhīta̭ye su̱hantṷ ||4||
tava̭ cyau̱tnāni̭ vajrahasta̱ tāni̱ nava̱ yatpuro̭ nava̱tiṃ ca̭ sa̱dyaḥ |
ni̱veśa̭ne śatata̱māvi̭veṣī̱raha̭ñca vṛ̱traṃ namṷcimu̱tāha̭n ||5||
sanā̱ tā ta̭ indra̱ bhoja̭nāni rā̱taha̭vyāya dā̱śuṣḙ su̱dāsḙ |
vṛṣṇḙ te̱ harī̱ vṛṣa̭ṇā yunajmi̱ vyantu̱ brahmā̭ṇi puruśāka̱ vāja̭m ||6||
mā tḙ a̱syāṃ sa̭hasāva̱npari̭ṣṭāva̱ghāya̭ bhūma harivaḥ parā̱dai |
trāya̭sva no'vṛ̱kebhi̱rvarṷ̄thai̱stava̭ pri̱yāsa̭: sū̱riṣṷ syāma ||7||
pri̱yāsa̱ ittḙ maghavanna̱bhiṣṭau̱ naro̭ madema śara̱ṇe sakhā̭yaḥ |
ni tu̱rvaśa̱ṃ ni yādva̭ṃ śiśīhyatithi̱gvāya̱ śaṃsya̭ṃ kari̱ṣyan ||8||
sa̱dyaści̱nnu te ma̭ghavanna̱bhiṣṭau̱ nara̭: śaṃsantyuktha̱śāsa̭ u̱kthā |
ye te̱ havḙbhi̱rvi pa̱ṇī~radā̭śanna̱smānvṛ̭ṇīṣva̱ yujyā̭ya̱ tasmai̭ ||9||
e̱te stomā̭ na̱rāṃ nṛ̭tama̱ tubhya̭masma̱drya̭ñco̱ dada̭to ma̱ghāni̭ |
teṣā̭mindra vṛtra̱hatyḙ śi̱vo bhū̱: sakhā̭ ca̱ śūro̭'vi̱tā ca̭ nṛ̱ṇām ||10||
nū i̭ndra śūra̱ stava̭māna ū̱tī brahma̭jūtasta̱nvā̭ vāvṛdhasva |
upa̭ no̱ vājā̭nmimī̱hyupa̱ stīnyū̱yaṃ pā̭ta sva̱stibhi̱: sadā̭ naḥ ||11||
10 maitrāvaruṇirvasiṣṭha:| indra: | triṣṭup |
u̱gro ja̭jñe vī̱ryā̭ya sva̱dhāvā̱ñcakri̱rapo̱ naryo̱ yatka̭ri̱ṣyan |
jagmi̱ryuvā̭ nṛ̱ṣada̭na̱mavo̭bhistrā̱tā na̱ indra̱ ena̭so ma̱haści̭t ||1||
hantā̭ vṛ̱tramindra̱: śūśṷvāna̱: prāvī̱nnu vī̱ro ja̭ri̱tāra̭mū̱tī |
kartā̭ su̱dāse̱ aha̱ vā ṷ lo̱kaṃ dātā̱ vasu̱ muhu̱rā dā̱śuṣḙ bhūt ||2||
yu̱dhmo a̭na̱rvā kha̭ja̱kṛtsa̱madvā̱ śūra̭: satrā̱ṣāḍja̱nuṣe̱maṣā̭ḻhaḥ |
vyā̭sa̱ indra̱: pṛta̭nā̱: svojā̱ adhā̱ viśva̭ṃ śatrū̱yanta̭ṃ jaghāna ||3||
u̱bhe ci̭dindra̱ roda̭sī mahi̱tvā ''pa̭prātha̱ tavi̭ṣībhistuviṣmaḥ |
ni vajra̱mindro̱ hari̭vā̱nmimi̭kṣa̱ntsamandha̭sā̱ madḙṣu̱ vā ṷvoca ||4||
vṛṣā̭ jajāna̱ vṛṣa̭ṇa̱ṃ raṇā̭ya̱ tamṷ ci̱nnārī̱ narya̭ṃ sasūva |
pra yaḥ sḙnā̱nīradha̱ nṛbhyo̱ astī̱naḥ satvā̭ ga̱veṣa̭ṇa̱: sa dhṛ̱ṣṇuḥ ||5||
nū ci̱tsa bhrḙṣate̱ jano̱ na rḙṣa̱nmano̱ yo a̭sya gho̱ramā̱vivā̭sāt |
ya̱jñairya indre̱ dadha̭te̱ duvā̭ṃsi̱ kṣaya̱tsa rā̱ya ṛ̭ta̱pā ṛ̭te̱jāḥ ||6||
yadi̭ndra̱ pūrvo̱ apa̭rāya̱ śikṣa̱nnaya̱jjyāyā̱nkanī̭yaso de̱ṣṇam |
a̱mṛta̱ itparyā̭sīta dū̱ramā ci̭tra̱ citrya̭ṃ bharā ra̱yiṃ na̭: ||7||
yasta̭ indra pri̱yo jano̱ dadā̭śa̱dasa̭nnire̱ke a̭driva̱: sakhā̭ te |
va̱yaṃ tḙ a̱syāṃ sṷma̱tau cani̭ṣṭhā̱: syāma̱ varṷ̄the̱ aghna̭to̱ nṛpī̭tau ||8||
e̱ṣa stomo̭ acikrada̱dvṛṣā̭ ta u̱ta stā̱murma̭ghavannakrapiṣṭa |
rā̱yaskāmo̭ jari̱tāra̭ṃ ta̱ āga̱ntvama̱ṅga śa̭kra̱ vasva̱ ā śa̭ko naḥ ||9||
sa na̭ indra̱ tvaya̭tāyā i̱ṣe dhā̱stmanā̭ ca̱ ye ma̱ghavā̭no ju̱nanti̭ |
vasvī̱ ṣu tḙ jari̱tre a̭stu śa̱ktiryū̱yaṃ pā̭ta sva̱stibhi̱: sadā̭ naḥ ||10||
10 maitrāvaruṇirvasiṣṭha:| indra: | triṣṭup |
asā̭vi de̱vaṃ goṛ̭jīka̱mandho̱ nya̭smi̱nnindro̭ ja̱nuṣḙmuvoca |
bodhā̭masi tvā haryaśva ya̱jñairbodhā̭ na̱: stoma̱mandha̭so̱ madḙṣu ||1||
pra ya̭nti ya̱jñaṃ vi̱paya̭nti ba̱rhiḥ so̭ma̱mādo̭ vi̱dathḙ du̱dhravā̭caḥ |
nyṷ bhriyante ya̱śaso̭ gṛ̱bhādā dū̱raṷpabdo̱ vṛṣa̭ṇo nṛ̱ṣāca̭: ||2||
tvami̭ndra̱ sravi̭ta̱vā a̱paska̱: pari̭ṣṭhitā̱ ahi̭nā śūra pū̱rvīḥ |
tvadvā̭vakre ra̱thyo̱3 na dhenā̱ reja̭nte̱ viśvā̭ kṛ̱trimā̭ṇi bhī̱ṣā ||3||
bhī̱mo vi̭ve̱ṣāyṷdhebhireṣā̱mapā̭ṃsi̱ viśvā̱ naryā̭ṇi vi̱dvān |
indra̱: puro̱ jarhṛ̭ṣāṇo̱ vi dṷ̄dho̱dvi vajra̭hasto mahi̱nā ja̭ghāna ||4||
na yā̱tava̭ indra jūjuvurno̱ na vanda̭nā śaviṣṭha ve̱dyābhi̭: |
sa śa̭rdhada̱ryo viṣṷṇasya ja̱ntormā śi̱śnadḙvā̱ api̭ guṝ̱taṃ na̭: ||5||
a̱bhi kratvḙndra bhū̱radha̱ jmanna tḙ vivyaṅmahi̱māna̱ṃ rajā̭ṃsi |
svenā̱ hi vṛ̱traṃ śava̭sā ja̱ghantha̱ na śatru̱ranta̭ṃ vividadyu̱dhā tḙ ||6||
de̱vāści̭tte asu̱ryā̭ya̱ pūrve'nṷ kṣa̱trāya̭ mamire̱ sahā̭ṃsi |
indro̭ ma̱ghāni̭ dayate vi̱ṣahyendra̱ṃ vāja̭sya johuvanta sā̱tau ||7||
kī̱riści̱ddhi tvāmava̭se ju̱hāveśā̭namindra̱ saubha̭gasya̱ bhūrḙ: |
avo̭ babhūtha śatamūte a̱sme a̭bhikṣa̱ttustvāva̭to varū̱tā ||8||
sakhā̭yasta indra vi̱śvaha̭ syāma namovṛ̱dhāso̭ mahi̱nā ta̭rutra |
va̱nvantṷ smā̱ te'va̭sā samī̱ke̱3'bhī̭tima̱ryo va̱nuṣā̱ṃ śavā̭ṃsi ||9||
sa na̭ indra̱ tvaya̭tāyā i̱ṣe dhā̱stmanā̭ ca̱ ye ma̱ghavā̭no ju̱nanti̭ |
vasvī̱ ṣu tḙ jari̱tre a̭stu śa̱ktiryū̱yaṃ pā̭ta sva̱stibhi̱: sadā̭ naḥ ||10||
9 maitrāvaruṇirvasiṣṭha:| indra: | virāṭ, 9 triṣṭup |
pibā̱ soma̭mindra̱ manda̭tu tvā̱ yaṃ tḙ su̱ṣāva̭ harya̱śvādri̭: | so̱turbā̱hubhyā̱ṃ suya̭to̱ nārvā̭ ||1||
yaste̱ mado̱ yujya̱ścāru̱rasti̱ yena̭ vṛ̱trāṇi̭ haryaśva̱ haṃsi̭ | sa tvāmi̭ndra prabhūvaso mamattu ||2||
bodhā̱ su mḙ maghava̱nvāca̱memāṃ yāṃ te̱ vasi̭ṣṭho̱ arca̭ti̱ praśa̭stim | i̱mā brahma̭ sadha̱mādḙ juṣasva ||3||
śru̱dhī hava̭ṃ vipipā̱nasyādre̱rbodhā̱ vipra̱syārca̭to manī̱ṣām | kṛ̱ṣvā duvā̱ṃsyanta̭mā̱ sace̱mā ||4||
na te̱ giro̱ api̭ mṛṣye tu̱rasya̱ na sṷṣṭu̱tima̭su̱rya̭sya vi̱dvān | sadā̭ te̱ nāma̭ svayaśo vivakmi ||5||
bhūri̱ hi te̱ sava̭nā̱ mānṷṣeṣu̱ bhūri̭ manī̱ṣī ha̭vate̱ tvāmit | māre a̱smanma̭ghava̱ñjyokka̭: ||6||
tubhyedi̱mā sava̭nā śūra̱ viśvā̱ tubhya̱ṃ brahmā̭ṇi̱ vardha̭nā kṛṇomi | tvaṃ nṛbhi̱rhavyo̭ vi̱śvadhā̭si ||7||
nū ci̱nnu te̱ manya̭mānasya da̱smoda̭śnuvanti mahi̱māna̭mugra | na vī̱rya̭mindra te̱ na rādha̭: ||8||
ye ca̱ pūrva̱ ṛṣa̭yo̱ ye ca̱ nūtnā̱ indra̱ brahmā̭ṇi ja̱naya̭nta̱ viprā̭: |
a̱sme tḙ santu sa̱khyā śi̱vāni̭ yū̱yaṃ pā̭ta sva̱stibhi̱: sadā̭ naḥ ||9||
6 maitrāvaruṇirvasiṣṭha:| indra: | triṣṭup |
udu̱ brahmā̭ṇyairata śrava̱syendra̭ṃ sama̱rye ma̭hayā vasiṣṭha |
ā yo viśvā̭ni̱ śava̭sā ta̱tāno̭paśro̱tā ma̱ īva̭to̱ vacā̭ṃsi ||1||
ayā̭mi̱ ghoṣa̭ indra de̱vajā̭mirira̱jyanta̱ yacchu̱rudho̱ vivā̭ci |
na̱hi svamāyṷściki̱te janḙṣu̱ tānīdaṃhā̱ṃsyati̭ parṣya̱smān ||2||
yu̱je ratha̭ṃ ga̱veṣa̭ṇa̱ṃ hari̭bhyā̱mupa̱ brahmā̭ṇi jujuṣā̱ṇama̭sthuḥ |
vi bā̭dhiṣṭa̱ sya roda̭sī mahi̱tvendro̭ vṛ̱trāṇya̭pra̱tī ja̭gha̱nvān ||3||
āpa̭ścitpipyuḥ sta̱ryo̱3 na gāvo̱ nakṣa̭nnṛ̱taṃ ja̭ri̱tāra̭sta indra |
yā̱hi vā̱yurna ni̱yuto̭ no̱ acchā̱ tvaṃ hi dhī̱bhirdaya̭se̱ vi vājā̭n ||4||
te tvā̱ madā̭ indra mādayantu śu̱ṣmiṇa̭ṃ tuvi̱rādha̭saṃ jari̱tre |
eko̭ deva̱trā daya̭se̱ hi martā̭na̱smiñchṷ̄ra̱ sava̭ne mādayasva ||5||
e̱vedindra̱ṃ vṛṣa̭ṇa̱ṃ vajra̭bāhu̱ṃ vasi̭ṣṭhāso a̱bhya̭rcantya̱rkaiḥ |
sa na̭: stu̱to vī̱rava̭ddhātu̱ goma̭dyū̱yaṃ pā̭ta sva̱stibhi̱: sadā̭ naḥ ||6||
6 maitrāvaruṇirvasiṣṭha:| indra: | triṣṭup |
yoni̭ṣṭa indra̱ sada̭ne akāri̱ tamā nṛbhi̭: puruhūta̱ pra yā̭hi |
aso̱ yathā̭ no'vi̱tā vṛ̱dhe ca̱ dado̱ vasṷ̄ni ma̱mada̭śca̱ somai̭: ||1||
gṛ̱bhī̱taṃ te̱ mana̭ indra dvi̱barhā̭: su̱taḥ soma̱: pari̭ṣiktā̱ madhṷ̄ni |
visṛ̭ṣṭadhenā bharate suvṛ̱ktiri̱yamindra̱ṃ johṷvatī manī̱ṣā ||2||
ā no̭ di̱va ā pṛ̭thi̱vyā ṛ̭jīṣinni̱daṃ ba̱rhiḥ so̭ma̱peyā̭ya yāhi |
vaha̭ntu tvā̱ hara̭yo ma̱drya̭ñcamāṅgū̱ṣamacchā̭ ta̱vasa̱ṃ madā̭ya ||3||
ā no̱ viśvā̭bhirū̱tibhi̭: sa̱joṣā̱ brahma̭ juṣā̱ṇo ha̭ryaśva yāhi |
varī̭vṛja̱tsthavi̭rebhiḥ suśiprā̱'sme dadha̱dvṛṣa̭ṇa̱ṃ śuṣma̭mindra ||4||
e̱ṣa stomo̭ ma̱ha u̱grāya̱ vāhḙ dhu̱rī̱3vātyo̱ na vā̱jaya̭nnadhāyi |
indra̭ tvā̱yama̱rka ī̭ṭṭe̱ vasṷ̄nāṃ di̱vī̭va̱ dyāmadhi̭ na̱: śroma̭taṃ dhāḥ ||5||
e̱vā na̭ indra̱ vārya̭sya pūrdhi̱ pra tḙ ma̱hīṃ sṷma̱tiṃ vḙvidāma |
iṣa̭ṃ pinva ma̱ghava̭dbhyaḥ su̱vīrā̭ṃ yū̱yaṃ pā̭ta sva̱stibhi̱: sadā̭ naḥ ||6||
6 maitrāvaruṇirvasiṣṭha:| indra: | triṣṭup |
ā tḙ ma̱ha i̭ndro̱tyṷgra̱ sama̭nyavo̱ yatsa̱mara̭nta̱ senā̭: |
patā̭ti di̱dyunnarya̭sya bā̱hvormā te̱ mano̭ viṣva̱drya1gvi cā̭rīt ||1||
ni du̱rga i̭ndra śnathihya̱mitrā̭na̱bhi ye no̱ martā̭so a̱manti̭ |
ā̱re taṃ śaṃsa̭ṃ kṛṇuhi nini̱tsorā no̭ bhara sa̱ṃbhara̭ṇa̱ṃ vasṷ̄nām ||2||
śa̱taṃ tḙ śiprinnū̱taya̭: su̱dāsḙ sa̱hasra̱ṃ śaṃsā̭ u̱ta rā̱tira̭stu |
ja̱hi vadha̭rva̱nuṣo̱ martya̭syā̱'sme dyu̱mnamadhi̱ ratna̭ṃ ca dhehi ||3||
tvāva̭to̱ hī̭ndra̱ kratve̱ asmi̱ tvāva̭to'vi̱tuḥ śṷ̄ra rā̱tau |
viśvedahā̭ni taviṣīva ugra̱~ oka̭: kṛṇuṣva harivo̱ na ma̭rdhīḥ ||4||
kutsā̭ e̱te harya̭śvāya śū̱ṣamindre̱ saho̭ de̱vajṷ̄tamiyā̱nāḥ |
sa̱trā kṛ̭dhi su̱hanā̭ śūra vṛ̱trā va̱yaṃ tarṷtrāḥ sanuyāma̱ vāja̭m ||5||
e̱vā na̭ indra̱ vārya̭sya pūrdhi̱ pra tḙ ma̱hīṃ sṷma̱tiṃ vḙvidāma |
iṣa̭ṃ pinva ma̱ghava̭dbhyaḥ su̱vīrā̭ṃ yū̱yaṃ pā̭ta sva̱stibhi̱: sadā̭ naḥ ||6||
5 maitrāvaruṇirvasiṣṭha:| indra: | triṣṭup |
na soma̱ indra̱masṷto mamāda̱ nābra̭hmāṇo ma̱ghavā̭naṃ su̱tāsa̭: |
tasmā̭ u̱kthaṃ ja̭naye̱ yajjujo̭ṣannṛ̱vannavī̭yaḥ śṛ̱ṇava̱dyathā̭ naḥ ||1||
u̱kthaṷkthe̱ soma̱ indra̭ṃ mamāda nī̱thenī̭the ma̱ghavā̭naṃ su̱tāsa̭: |
yadī̭ṃ sa̱bādha̭: pi̱tara̱ṃ na pu̱trāḥ sa̭mā̱nada̭kṣā̱ ava̭se̱ hava̭nte ||2||
ca̱kāra̱ tā kṛ̱ṇava̭nnū̱nama̱nyā yāni̭ bru̱vanti̭ ve̱dhasa̭: su̱teṣṷ |
janī̭riva̱ pati̱reka̭: samā̱no ni mā̭mṛje̱ pura̱ indra̱: su sarvā̭: ||3||
e̱vā tamā̭huru̱ta śṛ̭ṇva̱ indra̱ eko̭ vibha̱ktā ta̱raṇi̭rma̱ghānā̭m |
mi̱tha̱stura̭ ū̱tayo̱ yasya̭ pū̱rvīra̱sme bha̱drāṇi̭ saścata pri̱yāṇi̭ ||4||
e̱vā vasi̭ṣṭha̱ indra̭mū̱taye̱ nṝnkṛ̭ṣṭī̱nāṃ vṛ̭ṣa̱bhaṃ su̱te gṛ̭ṇāti |
sa̱ha̱sriṇa̱ upa̭ no māhi̱ vājā̭nyū̱yaṃ pā̭ta sva̱stibhi̱: sadā̭ naḥ ||5||
5 maitrāvaruṇirvasiṣṭha:| indra: | triṣṭup |
indra̱ṃ naro̭ ne̱madhi̭tā havante̱ yatpāryā̭ yu̱naja̭te̱ dhiya̱stāḥ |
śūro̱ nṛṣā̭tā̱ śava̭saścakā̱na ā goma̭ti vra̱je bha̭jā̱ tvaṃ na̭: ||1||
ya i̭ndra̱ śuṣmo̭ maghavante̱ asti̱ śikṣā̱ sakhi̭bhyaḥ puruhūta̱ nṛbhya̭: |
tvaṃ hi dṛ̱ḻhā ma̭ghava̱nvicḙtā̱ apā̭ vṛdhi̱ pari̭vṛta̱ṃ na rādha̭: ||2||
indro̱ rājā̱ jaga̭taścarṣaṇī̱nāmadhi̱ kṣami̱ viṣṷrūpa̱ṃ yadasti̭ |
tato̭ dadāti dā̱śuṣe̱ vasṷ̄ni̱ coda̱drādha̱ upa̭stutaścida̱rvāk ||3||
nū ci̭nna̱ indro̭ ma̱ghavā̱ sahṷ̄tī dā̱no vāja̱ṃ ni ya̭mate na ū̱tī |
anṷ̄nā̱ yasya̱ dakṣi̭ṇā pī̱pāya̭ vā̱maṃ nṛbhyo̭ a̱bhivī̭tā̱ sakhi̭bhyaḥ ||4||
nū i̭ndra rā̱ye vari̭vaskṛdhī na̱ ā te̱ mano̭ vavṛtyāma ma̱ghāya̭ |
goma̱daśvā̭va̱dratha̭va̱dvyanto̭ yū̱yaṃ pā̭ta sva̱stibhi̱: sadā̭ naḥ ||5||
5 maitrāvaruṇirvasiṣṭha:| indra: | triṣṭup |
brahmā̭ ṇa i̱ndropa̭ yāhi vi̱dvāna̱rvāñca̭ste̱ hara̭yaḥ santu yu̱ktāḥ |
viśvḙ ci̱ddhi tvā̭ vi̱hava̭nta̱ martā̭ a̱smāka̱micchṛ̭ṇuhi viśvaminva ||1||
hava̭ṃ ta indra mahi̱mā vyā̭na̱ḍbrahma̱ yatpāsi̭ śavasi̱nnṛṣī̭ṇām |
ā yadvajra̭ṃ dadhi̱ṣe hasta̭ ugra gho̱raḥ sankratvā̭ janiṣṭhā̱ aṣā̭ḻhaḥ ||2||
tava̱ praṇī̭tīndra̱ johṷvānā̱ntsaṃ yannṝnna roda̭sī ni̱netha̭ |
ma̱he kṣa̱trāya̱ śava̭se̱ hi ja̱jñe'tṷ̄tujiṃ ci̱ttūtṷjiraśiśnat ||3||
e̱bhirna̭ i̱ndrāha̭bhirdaśasya durmi̱trāso̱ hi kṣi̱taya̱: pava̭nte |
prati̱ yaccaṣṭe̱ anṛ̭tamane̱nā ava̭ dvi̱tā varṷṇo mā̱yī na̭: sāt ||4||
vo̱cemedindra̭ṃ ma̱ghavā̭namenaṃ ma̱ho rā̱yo rādha̭so̱ yaddada̭nnaḥ |
yo arca̭to̱ brahma̭kṛti̱mavi̭ṣṭho yū̱yaṃ pā̭ta sva̱stibhi̱: sadā̭ naḥ ||5||
5 maitrāvaruṇirvasiṣṭha:| indra: | triṣṭup |
a̱yaṃ soma̭ indra̱ tubhya̭ṃ sunva̱ ā tu pra yā̭hi hariva̱stado̭kāḥ |
pibā̱ tva1sya suṣṷtasya̱ cāro̱rdado̭ ma̱ghāni̭ maghavanniyā̱naḥ ||1||
brahma̭nvīra̱ brahma̭kṛtiṃ juṣā̱ṇo̭'rvācī̱no hari̭bhiryāhi̱ tūya̭m |
a̱sminnū̱ ṣu sava̭ne mādaya̱svopa̱ brahmā̭ṇi śṛṇava i̱mā na̭: ||2||
kā tḙ a̱styara̭ṃkṛtiḥ sū̱ktaiḥ ka̱dā nū̱naṃ tḙ maghavandāśema |
viśvā̭ ma̱tīrā ta̭tane tvā̱yā'dhā̭ ma indra śṛṇavo̱ have̱mā ||3||
u̱to ghā̱ te pṷru̱ṣyā̱3 idā̭sa̱nyeṣā̱ṃ pūrvḙṣā̱maśṛ̭ṇo̱ṝṣī̭ṇām |
adhā̱haṃ tvā̭ maghavañjohavīmi̱ tvaṃ na̭ indrāsi̱ prama̭tiḥ pi̱teva̭ ||4||
vo̱cemedindra̭ṃ ma̱ghavā̭namenaṃ ma̱ho rā̱yo rādha̭so̱ yaddada̭nnaḥ |
yo arca̭to̱ brahma̭kṛti̱mavi̭ṣṭho yū̱yaṃ pā̭ta sva̱stibhi̱: sadā̭ naḥ ||5||
5 maitrāvaruṇirvasiṣṭha:| indra: | triṣṭup |
ā no̭ deva̱ śava̭sā yāhi śuṣmi̱nbhavā̭ vṛ̱dha i̭ndra rā̱yo a̱sya |
ma̱he nṛ̱mṇāya̭ nṛpate suvajra̱ mahi̭ kṣa̱trāya̱ pauṃsyā̭ya śūra ||1||
hava̭nta u tvā̱ havya̱ṃ vivā̭ci ta̱nūṣu̱ śūrā̱: sūrya̭sya sā̱tau |
tvaṃ viśvḙṣu̱ senyo̱ janḙṣu̱ tvaṃ vṛ̱trāṇi̭ randhayā su̱hantṷ ||2||
ahā̱ yadi̭ndra su̱dinā̭ vyu̱cchāndadho̱ yatke̱tumṷpa̱maṃ sa̱matsṷ |
nya1gniḥ sī̭da̱dasṷro̱ na hotā̭ huvā̱no atra̭ su̱bhagā̭ya de̱vān ||3||
va̱yaṃ te ta̭ indra̱ ye ca̭ deva̱ stava̭nta śūra̱ dada̭to ma̱ghāni̭ |
yacchā̭ sū̱ribhya̭ upa̱maṃ varṷ̄thaṃ svā̱bhuvo̭ jara̱ṇāma̭śnavanta ||4||
vo̱cemedindra̭ṃ ma̱ghavā̭namenaṃ ma̱ho rā̱yo rādha̭so̱ yaddada̭nnaḥ |
yo arca̭to̱ brahma̭kṛti̱mavi̭ṣṭho yū̱yaṃ pā̭ta sva̱stibhi̱: sadā̭ naḥ ||5||
12 maitrāvaruṇirvasiṣṭha:| indra: |gāyatrī, 10-12 virāṭ |
pra va̱ indrā̭ya̱ māda̭na̱ṃ harya̭śvāya gāyata | sakhā̭yaḥ soma̱pāvnḙ ||1||
śaṃsedu̱kthaṃ su̱dāna̭va u̱ta dyu̱kṣaṃ yathā̱ nara̭: | ca̱kṛ̱mā sa̱tyarā̭dhase ||2||
tvaṃ na̭ indra vāja̱yustvaṃ ga̱vyuḥ śa̭takrato | tvaṃ hi̭raṇya̱yurva̭so ||3||
va̱yami̭ndra tvā̱yavo̱'bhi pra ṇo̭numo vṛṣan | vi̱ddhī tva1sya no̭ vaso ||4||
mā no̭ ni̱de ca̱ vakta̭ve̱'ryo ra̭ndhī̱rarā̭vṇe | tve api̱ kratu̱rmama̭ ||5||
tvaṃ varmā̭si sa̱pratha̭: puroyo̱dhaśca̭ vṛtrahan | tvayā̱ prati̭ bruve yu̱jā ||6||
ma̱hā~ u̱tāsi̱ yasya̱ te'nṷ sva̱dhāva̭rī̱ saha̭: | ma̱mnātḙ indra̱ roda̭sī ||7||
taṃ tvā̭ ma̱rutva̭tī̱ pari̱ bhuva̱dvāṇī̭ sa̱yāva̭rī | nakṣa̭māṇā sa̱ha dyubhi̭: ||8||
ū̱rdhvāsa̱stvānvinda̭vo̱ bhuva̭nda̱smamupa̱ dyavi̭ | saṃ tḙ namanta kṛ̱ṣṭaya̭: ||9||
pra vo̭ ma̱he ma̭hi̱vṛdhḙ bharadhva̱ṃ pracḙtase̱ pra sṷma̱tiṃ kṛ̭ṇudhvam | viśa̭: pū̱rvīḥ pra ca̭rā carṣaṇi̱prāḥ ||10||
u̱ru̱vyaca̭se ma̱hinḙ suvṛ̱ktimindrā̭ya̱ brahma̭ janayanta̱ viprā̭: | tasya̭ vra̱tāni̱ na mi̭nanti̱ dhīrā̭: ||11||
indra̱ṃ vāṇī̱ranṷttamanyume̱va sa̱trā rājā̭naṃ dadhire̱ saha̭dhyai | harya̭śvāya barhayā̱ samā̱pīn ||12||
27 (1-25) maitrāvaruṇirvasiṣṭha: , 26 pūrvārdharcasya śaktirvāsiṣṭho vā (śāṭyāyane brāhmaṇe),26-27 śaktirvāsiṣṭho vā (tāṇḍake brāhmaṇe) | indra: | pragātha: – (bṛhatī , satobṛhatī),3 dvipadā virāṭ |
mo ṣu tvā̭ vā̱ghata̭śca̱nā''re a̱smanni rī̭raman |
ā̱rāttā̭ccitsadha̱māda̭ṃ na̱ ā ga̭hī̱ha vā̱ sannupa̭ śrudhi ||1||
i̱me hi tḙ brahma̱kṛta̭: su̱te sacā̱ madhau̱ na makṣa̱ āsa̭te |
indre̱ kāma̭ṃ jari̱tāro̭ vasū̱yavo̱ rathe̱ na pāda̱mā da̭dhuḥ ||2||
rā̱yaskā̭mo̱ vajra̭hastaṃ su̱dakṣi̭ṇaṃ pu̱tro na pi̱tara̭ṃ huve ||3||
i̱ma indrā̭ya sunvire̱ somā̭so̱ dadhyā̭śiraḥ |
tā~ ā madā̭ya vajrahasta pī̱taye̱ hari̭bhyāṃ yā̱hyoka̱ ā ||4||
śrava̱cchrutka̭rṇa īyate̱ vasṷ̄nā̱ṃ nū ci̭nno mardhiṣa̱dgira̭: |
sa̱dyaści̱dyaḥ sa̱hasrā̭ṇi śa̱tā dada̱nnaki̱rditsa̭nta̱mā mi̭nat ||5||
sa vī̱ro apra̭tiṣkuta̱ indrḙṇa śūśuve̱ nṛbhi̭: |
yastḙ gabhī̱rā sava̭nāni vṛtrahantsu̱notyā ca̱ dhāva̭ti ||6||
bhavā̱ varṷ̄thaṃ maghavanma̱ghonā̱ṃ yatsa̱majā̭si̱ śardha̭taḥ |
vi tvāha̭tasya̱ veda̭naṃ bhajema̱hyā dū̱ṇāśo̭ bharā̱ gaya̭m ||7||
su̱notā̭ soma̱pāvne̱ soma̱mindrā̭ya va̱jriṇḙ |
paca̭tā pa̱ktīrava̭se kṛṇu̱dhvamitpṛ̱ṇannitpṛ̭ṇa̱te maya̭: ||8||
mā srḙdhata somino̱ dakṣa̭tā ma̱he kṛ̭ṇu̱dhvaṃ rā̱ya ā̱tujḙ |
ta̱raṇi̱rijja̭yati̱ kṣeti̱ puṣya̭ti̱ na de̱vāsa̭: kava̱tnavḙ ||9||
naki̭: su̱dāso̱ ratha̱ṃ paryā̭sa̱ na rī̭ramat |
indro̱ yasyā̭vi̱tā yasya̭ ma̱ruto̱ gama̱tsa goma̭ti vra̱je ||10||
gama̱dvāja̭ṃ vā̱jaya̭nnindra̱ martyo̱ yasya̱ tvama̭vi̱tā bhuva̭: |
a̱smāka̭ṃ bodhyavi̱tā rathā̭nāma̱smāka̭ṃ śūra nṛ̱ṇām ||11||
udinnva̭sya ricya̱teṃ'śo̱ dhana̱ṃ na ji̱gyuṣa̭: |
ya indro̱ hari̭vā̱nna da̭bhanti̱ taṃ ripo̱ dakṣa̭ṃ dadhāti so̱mini̭ ||12||
mantra̱makha̭rva̱ṃ sudhi̭taṃ su̱peśa̭sa̱ṃ dadhā̭ta ya̱jñiye̱ṣvā |
pū̱rvīśca̱na prasi̭tayastaranti̱ taṃ ya indre̱ karma̭ṇā̱ bhuva̭t ||13||
kastami̭ndra̱ tvāva̭su̱mā martyo̭ dadharṣati |
śra̱ddhā ittḙ maghava̱npāryḙ di̱vi vā̱jī vāja̭ṃ siṣāsati ||14||
ma̱ghona̭: sma vṛtra̱hatyḙṣu codaya̱ ye dada̭ti pri̱yā vasṷ |
tava̱ praṇī̭tī haryaśva sū̱ribhi̱rviśvā̭ tarema duri̱tā ||15||
tavedi̭ndrāva̱maṃ vasu̱ tvaṃ pṷṣyasi madhya̱mam |
sa̱trā viśva̭sya para̱masya̭ rājasi̱ naki̭ṣṭvā̱ goṣṷ vṛṇvate ||16||
tvaṃ viśva̭sya dhana̱dā a̭si śru̱to ya ī̱ṃ bhava̭ntyā̱jaya̭: |
tavā̱yaṃ viśva̭: puruhūta̱ pārthi̭vo'va̱syurnāma̭ bhikṣate ||17||
yadi̭ndra̱ yāva̭ta̱stvame̱tāva̭da̱hamīśī̭ya |
sto̱tāra̱middi̭dhiṣeya radāvaso̱ na pā̭pa̱tvāya̭ rāsīya ||18||
śikṣḙya̱minma̭haya̱te di̱vedi̭ve rā̱ya ā kṷhaci̱dvidḙ |
na̱hi tvada̱nyanma̭ghavanna̱ āpya̱ṃ vasyo̱ asti̭ pi̱tā ca̱na ||19||
ta̱raṇi̱ritsi̭ṣāsati̱ vāja̱ṃ pura̭ṃdhyā yu̱jā |
ā va̱ indra̭ṃ puruhū̱taṃ na̭me gi̱rā ne̱miṃ taṣṭḙva su̱drva̭m ||20||
na dṷ:ṣṭu̱tī martyo̭ vindate̱ vasu̱ na sredha̭ntaṃ ra̱yirna̭śat |
su̱śakti̱rinma̭ghava̱ntubhya̱ṃ māva̭te de̱ṣṇaṃ yatpāryḙ di̱vi ||21||
a̱bhi tvā̭ śūra nonu̱mo'dṷgdhā iva dhe̱nava̭: |
īśā̭nama̱sya jaga̭taḥ sva̱rdṛśa̱mīśā̭namindra ta̱sthuṣa̭: ||22||
na tvāvā̭~ a̱nyo di̱vyo na pārthi̭vo̱ na jā̱to na ja̭niṣyate |
a̱śvā̱yanto̭ maghavannindra vā̱jino̭ ga̱vyanta̭stvā havāmahe ||23||
a̱bhī ṣa̱tastadā bha̱rendra̱ jyāya̱: kanī̭yasaḥ | pu̱rū̱vasu̱rhi ma̭ghavantsa̱nādasi̱ bharḙbhare ca̱ havya̭: ||24||
parā̭ ṇudasva maghavanna̱mitrā̭ntsu̱vedā̭ no̱ vasṷ̄ kṛdhi |
a̱smāka̭ṃ bodhyavi̱tā ma̭hādha̱ne bhavā̭ vṛ̱dhaḥ sakhī̭nām ||25||
indra̱ kratṷṃ na̱ ā bha̭ra pi̱tā pu̱trebhyo̱ yathā̭ |
śikṣā̭ ṇo a̱sminpṷruhūta̱ yāma̭ni jī̱vā jyoti̭raśīmahi ||26||
mā no̱ ajñā̭tā vṛ̱janā̭ durā̱dhyo̱3 māśi̭vāso̱ ava̭ kramuḥ |
tvayā̭ va̱yaṃ pra̱vata̱: śaśva̭tīra̱po'ti̭ śūra tarāmasi ||27||
14 (1-9) maitrāvaruṇirvasiṣṭha: , 10–14 vasiṣṭhaputrā:| 1-9 vasiṣṭhaputrā: indro vā ; 10 – 14 vasiṣṭha : | triṣṭup |
śvi̱tyañco̭ mā dakṣiṇa̱taska̭pardā dhiyaṃji̱nvāso̭ a̱bhi hi pra̭ma̱nduḥ |
u̱ttiṣṭha̭nvoce̱ pari̭ ba̱rhiṣo̱ nṝnna mḙ dū̱rādavi̭tave̱ vasi̭ṣṭhāḥ ||1||
dū̱rādindra̭manaya̱nnā su̱tena̭ ti̱ro vai̭śa̱ntamati̱ pānta̭mu̱gram |
pāśa̭dyumnasya vāya̱tasya̱ somā̭tsu̱tādindro̭'vṛṇītā̱ vasi̭ṣṭhān ||2||
e̱vennu ka̱ṃ sindhṷmebhistatāre̱vennu ka̭ṃ bhe̱damḙbhirjaghāna |
e̱vennu ka̭ṃ dāśarā̱jñe su̱dāsa̱ṃ prāva̱dindro̱ brahma̭ṇā vo vasiṣṭhāḥ ||3||
juṣṭī̭ naro̱ brahma̭ṇā vaḥ pitṝ̱ṇāmakṣa̭mavyaya̱ṃ na kilā̭ riṣātha |
yacchakva̭rīṣu bṛha̱tā rave̱ṇendre̱ śuṣma̱mada̭dhātā vasiṣṭhāḥ ||4||
uddyāmi̱vettṛ̱ṣṇajo̭ nāthi̱tāso'dī̭dhayurdāśarā̱jñe vṛ̱tāsa̭: |
vasi̭ṣṭhasya stuva̱ta indro̭ aśrodu̱ruṃ tṛtsṷbhyo akṛṇodu lo̱kam ||5||
da̱ṇḍā i̱vedgo̱aja̭nāsa āsa̱npari̭cchinnā bhara̱tā a̭rbha̱kāsa̭: |
abha̭vacca purae̱tā vasi̭ṣṭha̱ ādittṛtsṷ̄nā̱ṃ viśo̭ aprathanta ||6||
traya̭: kṛṇvanti̱ bhuva̭neṣu̱ reta̭sti̱sraḥ pra̱jā āryā̱ jyoti̭ragrāḥ |
trayo̭ gha̱rmāsa̭ u̱ṣasa̭ṃ sacante̱ sarvā̱~ ittā~ anṷ vidu̱rvasi̭ṣṭhāḥ ||7||
sūrya̭syeva va̱kṣatho̱ jyoti̭reṣāṃ samu̱drasyḙva mahi̱mā ga̭bhī̱raḥ |
vāta̭syeva praja̱vo nānyena̱ stomo̭ vasiṣṭhā̱ anvḙtave vaḥ ||8||
ta inni̱ṇyaṃ hṛda̭yasya prake̱taiḥ sa̱hasra̭valśama̱bhi saṃ ca̭ranti |
ya̱mena̭ ta̱taṃ pa̭ri̱dhiṃ vaya̭nto'psa̱rasa̱ upa̭ sedu̱rvasi̭ṣṭhāḥ ||9||
vi̱dyuto̱ jyoti̱: pari̭ sa̱ṃjihā̭naṃ mi̱trāvarṷṇā̱ yadapa̭śyatāṃ tvā |
tatte̱ janmo̱taika̭ṃ vasiṣṭhā̱'gastyo̱ yattvā̭ vi̱śa ā̭ja̱bhāra̭ ||10||
u̱tāsi̭ maitrāvaru̱ṇo va̭siṣṭho̱rvaśyā̭ brahma̱nmana̱so'dhi̭ jā̱taḥ |
dra̱psaṃ ska̱nnaṃ brahma̭ṇā̱ daivyḙna̱ viśvḙ de̱vāḥ puṣka̭re tvādadanta ||11||
sa pra̭ke̱ta u̱bhaya̭sya pravi̱dvāntsa̱hasra̭dāna u̱ta vā̱ sadā̭naḥ |
ya̱mena̭ ta̱taṃ pa̭ri̱dhiṃ va̭yi̱ṣyanna̭psa̱rasa̱: pari̭ jajñe̱ vasi̭ṣṭhaḥ ||12||
sa̱tre ha̭ jā̱tāvi̭ṣi̱tā namo̭bhiḥ ku̱mbhe reta̭: siṣicatuḥ
samā̱nam | tato̭ ha̱ māna̱ udi̭yāya̱ madhyā̱ttato̭ jā̱tamṛṣi̭māhu̱rvasi̭ṣṭham ||13||
u̱ktha̱bhṛta̭ṃ sāma̱bhṛta̭ṃ bibharti̱ grāvā̭ṇa̱ṃ bibhra̱tpra va̭dā̱tyagrḙ |
upai̭namādhvaṃ sumana̱syamā̭nā̱ ā vo̭ gacchāti pratṛdo̱ vasi̭ṣṭhaḥ ||14||
25 maitrāvaruṇirvasiṣṭha:|viśve devā:, 16 ahi:, 17 ahirbudhnya:|dvipadā virāṭ ,22-25 triṣṭup |
pra śu̱kraitṷ de̱vī ma̭nī̱ṣā a̱smatsuta̭ṣṭo̱ ratho̱ na vā̱jī ||1||
vi̱duḥ pṛ̭thi̱vyā di̱vo ja̱nitra̭ṃ śṛ̱ṇvantyāpo̱ adha̱ kṣara̭ntīḥ ||2||
āpa̭ścidasmai̱ pinva̭nta pṛ̱thvīrvṛ̱treṣu̱ śūrā̱ maṃsa̭nta u̱grāḥ ||3||
ā dhū̱rṣva̭smai̱ dadhā̱tāśvā̱nindro̱ na va̱jrī hira̭ṇyabāhuḥ ||4||
a̱bhi pra sthā̱tāhḙva ya̱jñaṃ yātḙva̱ patma̱ntmanā̭ hinota ||5||
tmanā̭ sa̱matsṷ hi̱nota̭ ya̱jñaṃ dadhā̭ta ke̱tuṃ janā̭ya vī̱ram ||6||
uda̭sya̱ śuṣmā̭dbhā̱nurnārta̱ bibha̭rti bhā̱raṃ pṛ̭thi̱vī na bhūma̭ ||7||
hvayā̭mi de̱vā~ ayā̭turagne̱ sādha̭nnṛ̱tena̱ dhiya̭ṃ dadhāmi ||8||
a̱bhi vo̭ de̱vīṃ dhiya̭ṃ dadhidhva̱ṃ pra vo̭ deva̱trā vāca̭ṃ kṛṇudhvam ||9||
ā ca̭ṣṭa āsā̱ṃ pātho̭ na̱dīnā̱ṃ varṷṇa u̱graḥ sa̱hasra̭cakṣāḥ ||10||
rājā̭ rā̱ṣṭrānā̱ṃ peśo̭ na̱dīnā̱manṷttamasmai kṣa̱traṃ vi̱śvāyṷ ||11||
avi̭ṣṭo a̱smānviśvā̭su vi̱kṣvadyṷṃ kṛṇota̱ śaṃsa̭ṃ nini̱tsoḥ ||12||
vyḙtu di̱dyuddvi̱ṣāmaśḙvā yu̱yota̱ viṣva̱grapa̭sta̱nūnā̭m ||13||
avī̭nno a̱gnirha̱vyānnamo̭bhi̱: preṣṭho̭ asmā adhāyi̱ stoma̭: ||14||
sa̱jūrde̱vebhi̭ra̱pāṃ napā̭ta̱ṃ sakhā̭yaṃ kṛdhvaṃ śi̱vo no̭ astu ||15||
a̱bjāmu̱kthairahi̭ṃ gṛṇīṣe bu̱dhne na̱dīnā̱ṃ raja̭: su̱ ṣīda̭n ||16||
mā no'hi̭rbu̱dhnyo̭ ri̱ṣe dhā̱nmā ya̱jño a̭sya sridhadṛtā̱yoḥ ||17||
u̱ta na̭ e̱ṣu nṛṣu̱ śravo̭ dhu̱: pra rā̱ye ya̭ntu̱ śardha̭nto a̱ryaḥ ||18||
tapa̭nti̱ śatru̱ṃ sva1rṇa bhūmā̭ ma̱hāsḙnāso̱ amḙbhireṣām ||19||
ā yanna̱: patnī̱rgama̱ntyacchā̱ tvaṣṭā̭ supā̱ṇirdadhā̭tu vī̱rān ||20||
prati̭ na̱: stoma̱ṃ tvaṣṭā̭ juṣeta̱ syāda̱sme a̱rama̭tirvasū̱yuḥ ||21||
tā no̭ rāsanrāti̱ṣāco̱ vasū̱nyā roda̭sī varuṇā̱nī śṛ̭ṇotu |
varṷ̄trībhiḥ suśara̱ṇo no̭ astu̱ tvaṣṭā̭ su̱datro̱ vi da̭dhātu̱ rāya̭: ||22||
tanno̱ rāya̱: parva̭tā̱stanna̱ āpa̱stadrā̭ti̱ṣāca̱ oṣa̭dhīru̱ta dyauḥ |
vana̱spati̭bhiḥ pṛthi̱vī sa̱joṣā̭ u̱bhe roda̭sī̱ pari̭ pāsato naḥ ||23||
anu̱ tadu̱rvī roda̭sī jihātā̱manṷ dyu̱kṣo varṷṇa̱ indra̭sakhā | a
nu̱ viśvḙ ma̱ruto̱ ye sa̱hāso̭ rā̱yaḥ syā̭ma dha̱ruṇa̭ṃ dhi̱yadhyai̭ ||24||
tanna̱ indro̱ varṷṇo mi̱tro a̱gnirāpa̱ oṣa̭dhīrva̱nino̭ juṣanta |
śarma̭ntsyāma ma̱rutā̭mu̱pasthḙ yū̱yaṃ pā̭ta sva̱stibhi̱: sadā̭ naḥ ||25||
15 maitrāvaruṇirvasiṣṭha:| viśve devā:| triṣṭup |
śaṃ na̭ indrā̱gnī bha̭vatā̱mavo̭bhi̱: śaṃ na̱ indrā̱varṷṇā rā̱taha̭vyā |
śamindrā̱somā̭ suvi̱tāya̱ śaṃ yoḥ śaṃ na̱ indrā̭pū̱ṣaṇā̱ vāja̭sātau ||1||
śaṃ no̱ bhaga̱: śamṷ na̱: śaṃso̭ astu̱ śaṃ na̱: pura̭ṃdhi̱: śamṷ santu̱ rāya̭: |
śaṃ na̭: sa̱tyasya̭ su̱yama̭sya̱ śaṃsa̱: śaṃ no̭ arya̱mā pṷrujā̱to a̭stu ||2||
śaṃ no̭ dhā̱tā śamṷ dha̱rtā no̭ astu̱ śaṃ na̭ urū̱cī bha̭vatu sva̱dhābhi̭: |
śaṃ roda̭sī bṛha̱tī śaṃ no̱ adri̱: śaṃ no̭ de̱vānā̭ṃ su̱havā̭ni santu||3||
śaṃ no̭ a̱gnirjyoti̭ranīko astu̱ śaṃ no̭ mi̱trāvarṷṇāva̱śvinā̱ śam |
śaṃ na̭: su̱kṛtā̭ṃ sukṛ̱tāni̭ santu̱ śaṃ na̭ iṣi̱ro a̱bhi vā̭tu̱ vāta̭: ||4||
śaṃ no̱ dyāvā̭pṛthi̱vī pū̱rvahṷ̄tau̱ śama̱ntari̭kṣaṃ dṛ̱śayḙ no astu |
śaṃ na̱ oṣa̭dhīrva̱nino̭ bhavantu̱ śaṃ no̱ raja̭sa̱spati̭rastu ji̱ṣṇuḥ ||5||
śaṃ na̱ indro̱ vasṷbhirde̱vo a̭stu̱ śamā̭di̱tyebhi̱rvarṷṇaḥ su̱śaṃsa̭: |
śaṃ no̭ ru̱dro ru̱drebhi̱rjalā̭ṣa̱: śaṃ na̱stvaṣṭā̱ gnābhi̭ri̱ha śṛ̭ṇotu ||6||
śaṃ na̱ somo̭ bhavatu̱ brahma̱ śaṃ na̱: śaṃ no̱ grāvā̭ṇa̱: śamṷ santu ya̱jñāḥ |
śaṃ na̱: svarṷ̄ṇāṃ mi̱tayo̭ bhavantu̱ śaṃ na̭: pra̱sva1: śamva̭stu̱ vedi̭: ||7||
śaṃ na̱: sūrya̭ uru̱cakṣā̱ udḙtu̱ śaṃ na̱ścata̭sraḥ pra̱diśo̭ bhavantu |
śaṃ na̱: parva̭tā dhru̱vayo̭ bhavantu̱ śaṃ na̱: sindha̭va̱: śamṷ sa̱ntvāpa̭: ||8||
śaṃ no̱ adi̭tirbhavatu vra̱tebhi̱: śaṃ no̭ bhavantu ma̱ruta̭: sva̱rkāḥ |
śaṃ no̱ viṣṇu̱: śamṷ pū̱ṣā no̭ astu̱ śaṃ no̭ bha̱vitra̱ṃ śamva̭stu vā̱yuḥ ||9||
śaṃ no̭ de̱vaḥ sa̭vi̱tā trāya̭māṇa̱: śaṃ no̭ bhavantū̱ṣaso̭ vibhā̱tīḥ |
śaṃ na̭: pa̱rjanyo̭ bhavatu pra̱jābhya̱: śaṃ na̱: kṣetra̭sya̱ pati̭rastu śa̱mbhuḥ ||10||
śaṃ no̭ de̱vā vi̱śvadḙvā bhavantu̱ śaṃ sara̭svatī sa̱ha dhī̱bhira̭stu |
śama̭bhi̱ṣāca̱: śamṷ rāti̱ṣāca̱: śaṃ no̭ di̱vyāḥ pārthi̭vā̱: śaṃ no̱ apyā̭: ||11||
śaṃ na̭: sa̱tyasya̱ pata̭yo bhavantu̱ śaṃ no̱ arva̭nta̱: śamṷ santu̱ gāva̭: |
śaṃ na̭ ṛ̱bhava̭: su̱kṛta̭: su̱hastā̱: śaṃ no̭ bhavantu pi̱taro̱ havḙṣu ||12||
śaṃ no̭ a̱ja eka̭pādde̱vo a̭stu̱ śaṃ no'hi̭rbu̱dhnya1: śaṃ sa̭mu̱draḥ |
śaṃ no̭ a̱pāṃ napā̭tpe̱rura̭stu̱ śaṃ na̱: pṛśni̭rbhavatu de̱vago̭pā ||13||
ā̱di̱tyā ru̱drā vasa̭vo juṣante̱daṃ brahma̭ kri̱yamā̭ṇa̱ṃ navī̭yaḥ |
śṛ̱ṇvantṷ no di̱vyāḥ pārthi̭vāso̱ gojā̭tā u̱ta ye ya̱jñiyā̭saḥ ||14||
ye de̱vānā̭ṃ ya̱jñiyā̭ ya̱jñiyā̭nā̱ṃ mano̱ryaja̭trā a̱mṛtā̭ ṛta̱jñāḥ |
te no̭ rāsantāmurugā̱yama̱dya yū̱yaṃ pā̭ta sva̱stibhi̱: sadā̭ naḥ ||15||
9 maitrāvaruṇirvasiṣṭha:| viśve devā: | triṣṭup |
pra brahmai̭tu̱ sada̭nādṛ̱tasya̱ vi ra̱śmibhi̭: sasṛje̱ sūryo̱ gāḥ |
vi sānṷnā pṛthi̱vī sa̭sra u̱rvī pṛ̱thu pratī̭ka̱madhyedhḙ a̱gniḥ ||1||
i̱māṃ vā̭ṃ mitrāvaruṇā suvṛ̱ktimiṣa̱ṃ na kṛ̭ṇve asurā̱ navī̭yaḥ |
i̱no vā̭ma̱nyaḥ pa̭da̱vīrada̭bdho̱ jana̭ṃ ca mi̱tro ya̭tati bruvā̱ṇaḥ ||2||
ā vāta̭sya̱ dhraja̭to ranta i̱tyā apī̭payanta dhe̱navo̱ na sūdā̭: |
ma̱ho di̱vaḥ sada̭ne̱ jāya̭mā̱no'ci̭kradadvṛṣa̱bhaḥ sasmi̱nnūdha̭n ||3||
gi̱rā ya e̱tā yu̱naja̱ddharī̭ ta̱ indra̭ pri̱yā su̱rathā̭ śūra dhā̱yū |
pra yo ma̱nyuṃ riri̭kṣato mi̱nātyā su̱kratṷmarya̱maṇa̭ṃ vavṛtyām ||4||
yaja̭nte asya sa̱khyaṃ vaya̭śca nama̱svina̱: sva ṛ̱tasya̱ dhāma̭n |
vi pṛkṣo̭ bābadhe̱ nṛbhi̱: stavā̭na i̱daṃ namo̭ ru̱drāya̱ preṣṭha̭m ||5||
ā yatsā̱kaṃ ya̱śaso̭ vāvaśā̱nāḥ sara̭svatī sa̱ptathī̱ sindhṷmātā |
yāḥ su̱ṣvaya̭nta su̱dughā̭: sudhā̱rā a̱bhi svena̱ paya̭sā̱ pīpyā̭nāḥ ||6||
u̱ta tye no̭ ma̱ruto̭ mandasā̱nā dhiya̭ṃ to̱kaṃ ca̭ vā̱jino̭'vantu |
mā na̱: pari̭ khya̱dakṣa̭rā̱ cara̱ntyavī̭vṛdha̱nyujya̱ṃ te ra̱yiṃ na̭: ||7||
pra vo̭ ma̱hīma̱rama̭tiṃ kṛṇudhva̱ṃ pra pū̱ṣaṇa̭ṃ vida̱thyaṃ1 na vī̱ram |
bhaga̭ṃ dhi̱yo̭'vi̱tāra̭ṃ no a̱syāḥ sā̱tau vāja̭ṃ rāti̱ṣāca̱ṃ pura̭ṃdhim ||8||
acchā̱yaṃ vo̭ maruta̱: śloka̭ e̱tvacchā̱ viṣṇṷṃ niṣikta̱pāmavo̭bhiḥ |
u̱ta pra̱jāyai̭ gṛṇa̱te vayo̭ dhuryū̱yaṃ pā̭ta sva̱stibhi̱: sadā̭ naḥ ||9||
8 maitrāvaruṇirvasiṣṭha:| viśve devā: | triṣṭup |
ā vo̱ vāhi̭ṣṭho vahatu sta̱vadhyai̱ ratho̭ vājā ṛbhukṣaṇo̱ amṛ̭ktaḥ |
a̱bhi tri̭pṛ̱ṣṭhaiḥ sava̭neṣu̱ somai̱rmadḙ suśiprā ma̱habhi̭: pṛṇadhvam ||1||
yū̱yaṃ ha̱ ratna̭ṃ ma̱ghava̭tsu dhattha sva̱rdṛśa̭ ṛbhukṣaṇo̱ amṛ̭ktam |
saṃ ya̱jñeṣṷ svadhāvantaḥ pibadhva̱ṃ vi no̱ rādhā̭ṃsi ma̱tibhi̭rdayadhvam ||2||
u̱voci̭tha̱ hi ma̭ghavande̱ṣṇaṃ ma̱ho arbha̭sya̱ vasṷno vibhā̱ge |
u̱bhā tḙ pū̱rṇā vasṷnā̱ gabha̭stī̱ na sū̱nṛtā̱ ni ya̭mate vasa̱vyā̭ ||3||
tvami̭ndra̱ svaya̭śā ṛbhu̱kṣā vājo̱ na sā̱dhurasta̭me̱ṣyṛkvā̭ |
va̱yaṃ nu tḙ dā̱śvāṃsa̭: syāma̱ brahma̭ kṛ̱ṇvanto̭ harivo̱ vasi̭ṣṭhāḥ ||4||
sani̭tāsi pra̱vato̭ dā̱śuṣḙ ci̱dyābhi̱rvivḙṣo haryaśva dhī̱bhiḥ |
va̱va̱nmā nu te̱ yujyā̭bhirū̱tī ka̱dā na̭ indra rā̱ya ā da̭śasyeḥ ||5||
vā̱saya̭sīva ve̱dhasa̱stvaṃ na̭: ka̱dā na̭ indra̱ vaca̭so bubodhaḥ |
asta̭ṃ tā̱tyā dhi̱yā ra̱yiṃ su̱vīra̭ṃ pṛ̱kṣo no̱ arvā̱ nyṷhīta vā̱jī ||6||
a̱bhi yaṃ de̱vī niṝ̭tiści̱dīśe̱ nakṣa̭nta̱ indra̭ṃ śa̱rada̭: su̱pṛkṣa̭: |
upa̭ triba̱ndhurja̱rada̭ṣṭime̱tyasva̭veśa̱ṃ yaṃ kṛ̱ṇava̭nta̱ martā̭: ||7||
ā no̱ rādhā̭ṃsi savita sta̱vadhyā̱ ā rāyo̭ yantu̱ parva̭tasya rā̱tau | sa
dā̭ no di̱vyaḥ pā̱yuḥ si̭ṣaktu yū̱yaṃ pā̭ta sva̱stibhi̱: sadā̭ naḥ ||8||
8 maitrāvaruṇirvasiṣṭha:| 1-6 savitā , 6 uttarārdhasya bhago vā , 7-8 vājina: | triṣṭup |
udu̱ ṣya de̱vaḥ sa̭vi̱tā ya̭yāma hira̱ṇyayī̭ma̱mati̱ṃ yāmaśi̭śret |
nū̱naṃ bhago̱ havyo̱ mānṷṣebhi̱rvi yo ratnā̭ purū̱vasu̱rdadhā̭ti ||1||
udṷ tiṣṭha savitaḥ śru̱dhya1sya hira̭ṇyapāṇe̱ prabhṛ̭tāvṛ̱tasya̭ |
vyu1rvīṃ pṛ̱thvīma̱mati̭ṃ sṛjā̱na ā nṛbhyo̭ marta̱bhoja̭naṃ suvā̱naḥ ||2||
api̭ ṣṭu̱taḥ sa̭vi̱tā de̱vo a̭stu̱ yamā ci̱dviśve̱ vasa̭vo gṛ̱ṇanti̭ |
sa na̱: stomā̭nnama̱sya1ścano̭ dhā̱dviśvḙbhiḥ pātu pā̱yubhi̱rni sū̱rīn ||3||
a̱bhi yaṃ de̱vyadi̭tirgṛ̱ṇāti̭ sa̱vaṃ de̱vasya̭ savi̱turjṷṣā̱ṇā |
a̱bhi sa̱mrājo̱ varṷṇo gṛṇantya̱bhi mi̱trāso̭ arya̱mā sa̱joṣā̭: ||4||
a̱bhi ye mi̱tho va̱nuṣa̱: sapa̭nte rā̱tiṃ di̱vo rā̭ti̱ṣāca̭: pṛthi̱vyāḥ |
ahi̭rbu̱dhnya̭ u̱ta na̭: śṛṇotu̱ varū̱tryeka̭dhenubhi̱rni pā̭tu ||5||
anu̱ tanno̱ jāspati̭rmaṃsīṣṭa̱ ratna̭ṃ de̱vasya̭ savi̱turi̭yā̱naḥ |
bhaga̭mu̱gro'va̭se̱ joha̭vīti̱ bhaga̱manṷgro̱ adha̭ yāti̱ ratna̭m ||6||
śaṃ no̭ bhavantu vā̱jino̱ havḙṣu de̱vatā̭tā mi̱tadra̭vaḥ sva̱rkāḥ |
ja̱mbhaya̱nto'hi̱ṃ vṛka̱ṃ rakṣā̭ṃsi̱ sanḙmya̱smadyṷyava̱nnamī̭vāḥ ||7||
vājḙvāje'vata vājino no̱ dhanḙṣu viprā amṛtā ṛtajñāḥ |
a̱sya madhva̭: pibata mā̱daya̭dhvaṃ tṛ̱ptā yā̭ta pa̱thibhi̭rdeva̱yānai̭: ||8||
7 maitrāvaruṇirvasiṣṭha:|
viśve devā: | triṣṭup |
ū̱rdhvo a̱gniḥ sṷma̱tiṃ vasvo̭ aśretpratī̱cī jū̱rṇirde̱vatā̭timeti |
bhe̱jāte̱ adrī̭ ra̱thyḙva̱ panthā̭mṛ̱taṃ hotā̭ na iṣi̱to ya̭jāti ||1||
pra vā̭vṛje supra̱yā ba̱rhirḙṣā̱mā vi̱śpatī̭va̱ bīri̭ṭa iyāte |
vi̱śāma̱ktoru̱ṣasa̭: pū̱rvahṷ̄tau vā̱yuḥ pū̱ṣā sva̱stayḙ ni̱yutvā̭n ||2||
jma̱yā atra̱ vasa̭vo ranta de̱vā u̱rāva̱ntari̭kṣe marjayanta śu̱bhrāḥ |
a̱rvākpa̱tha ṷrujrayaḥ kṛṇudhva̱ṃ śrotā̭ dū̱tasya̭ ja̱gmuṣo̭ no a̱sya ||3||
te hi ya̱jñeṣṷ ya̱jñiyā̭sa̱ ūmā̭: sa̱dhastha̱ṃ viśvḙ a̱bhi santi̭ de̱vāḥ |
tā~ a̭dhva̱ra ṷśa̱to ya̭kṣyagne śru̱ṣṭī bhaga̱ṃ nāsa̭tyā̱ pura̭ṃdhim ||4||
āgne̱ giro̭ di̱va ā pṛ̭thi̱vyā mi̱traṃ va̭ha̱ varṷṇa̱mindra̭ma̱gnim |
ārya̱maṇa̱madi̭ti̱ṃ viṣṇṷmeṣā̱ṃ sara̭svatī ma̱ruto̭ mādayantām ||5||
ra̱re ha̱vyaṃ ma̱tibhi̭rya̱jñiyā̭nā̱ṃ nakṣa̱tkāma̱ṃ martyā̭nā̱masi̭nvan |
dhātā̭ ra̱yima̭vida̱syaṃ sa̭dā̱sāṃ sa̭kṣī̱mahi̱ yujyḙbhi̱rnu de̱vaiḥ ||6||
nū roda̭sī a̱bhiṣṭṷte̱ vasi̭ṣṭhaiṝ̱tāvā̭no̱ varṷṇo mi̱tro a̱gniḥ |
yaccha̭ntu ca̱ndrā ṷpa̱maṃ no̭ a̱rkaṃ yū̱yaṃ pā̭ta sva̱stibhi̱: sadā̭ naḥ ||7||
7 maitrāvaruṇirvasiṣṭha:| viśve devā: | triṣṭup |
o śru̱ṣṭirvi̭da̱thyā̱3 samḙtu̱ prati̱ stoma̭ṃ dadhīmahi tu̱rāṇā̭m |
yada̱dya de̱vaḥ sa̭vi̱tā su̱vāti̱ syāmā̭sya ra̱tnino̭ vibhā̱ge ||1||
mi̱trastanno̱ varṷṇo̱ roda̭sī ca̱ dyubha̭kta̱mindro̭ arya̱mā da̭dātu |
didḙṣṭu de̱vyadi̭tī̱ rekṇo̭ vā̱yuśca̱ yanni̭yu̱vaite̱ bhaga̭śca ||2||
sedu̱gro a̭stu maruta̱: sa śu̱ṣmī yaṃ martya̭ṃ pṛṣadaśvā̱ avā̭tha |
u̱tema̱gniḥ sara̭svatī ju̱nanti̱ na tasya̭ rā̱yaḥ pa̭rye̱tāsti̭ ||3||
a̱yaṃ hi ne̱tā varṷṇa ṛ̱tasya̭ mi̱tro rājā̭no arya̱māpo̱ dhuḥ |
su̱havā̭ de̱vyadi̭tirana̱rvā te no̱ aṃho̱ ati̭ parṣa̱nnari̭ṣṭān ||4||
a̱sya de̱vasya̭ mī̱ḻhuṣo̭ va̱yā viṣṇo̭re̱ṣasya̭ prabhṛ̱the ha̱virbhi̭: |
vi̱de hi ru̱dro ru̱driya̭ṃ mahi̱tvaṃ yā̭si̱ṣṭaṃ va̱rtira̭śvinā̱virā̭vat ||5||
mātra̭ pūṣannāghṛṇa irasyo̱ varṷ̄trī̱ yadrā̭ti̱ṣāca̭śca̱ rāsa̭n |
ma̱yo̱bhuvo̭ no̱ arva̭nto̱ ni pā̭ntu vṛ̱ṣṭiṃ pari̭jmā̱ vāto̭ dadātu ||6||
nū roda̭sī a̱bhiṣṭṷte̱ vasi̭ṣṭhaiṝ̱tāvā̭no̱ varṷṇo mi̱tro a̱gniḥ |
yaccha̭ntu ca̱ndrā ṷpa̱maṃ no̭ a̱rkaṃ yū̱yaṃ pā̭ta sva̱stibhi̱: sadā̭ naḥ ||7||
7 maitrāvaruṇirvasiṣṭha:|1 agnīndramitrāvaruṇāśvibhagapūṣabrahmaṇaspatisomarudrā:, 2-6 bhaga:, 7 uṣasa:| triṣṭup , 1 jagatī |
prā̱tara̱gniṃ prā̱tarindra̭ṃ havāmahe prā̱tarmi̱trāvarṷṇā prā̱tara̱śvinā̭ |
prā̱tarbhaga̭ṃ pū̱ṣaṇa̱ṃ brahma̭ṇa̱spati̭ṃ prā̱taḥ soma̭mu̱ta ru̱draṃ hṷvema ||1||
prā̱ta̱rjita̱ṃ bhaga̭mu̱graṃ hṷvema va̱yaṃ pu̱tramadi̭te̱ryo vi̭dha̱rtā |
ā̱dhraści̱dyaṃ manya̭mānastu̱raści̱drājā̭ ci̱dyaṃ bhaga̭ṃ bha̱kṣītyāha̭ ||2||
bhaga̱ praṇḙta̱rbhaga̱ satya̭rādho̱ bhage̱māṃ dhiya̱muda̭vā̱ dada̭nnaḥ |
bhaga̱ pra ṇo̭ janaya̱ gobhi̱raśvai̱rbhaga̱ pra nṛbhi̭rnṛ̱vanta̭: syāma ||3||
u̱tedānī̱ṃ bhaga̭vantaḥ syāmo̱ta pra̭pi̱tva u̱ta madhye̱ ahnā̭m |
u̱todi̭tā maghava̱ntsūrya̭sya va̱yaṃ de̱vānā̭ṃ suma̱tau syā̭ma ||4||
bhaga̭ e̱va bhaga̭vā~ astu devā̱stena̭ va̱yaṃ bhaga̭vantaḥ syāma |
taṃ tvā̭ bhaga̱ sarva̱ ijjo̭havīti̱ sa no̭ bhaga purae̱tā bha̭ve̱ha ||5||
sama̭dhva̱rāyo̱ṣaso̭ namanta dadhi̱krāvḙva̱ śuca̭ye pa̱dāya̭ |
a̱rvā̱cī̱naṃ va̭su̱vida̱ṃ bhaga̭ṃ no̱ ratha̭mi̱vāśvā̭ vā̱jina̱ ā va̭hantu ||6||
aśvā̭vatī̱rgoma̭tīrna u̱ṣāso̭ vī̱rava̭tī̱: sada̭mucchantu bha̱drāḥ |
ghṛ̱taṃ duhā̭nā vi̱śvata̱: prapī̭tā yū̱yaṃ pā̭ta sva̱stibhi̱: sadā̭ naḥ ||7||
6 maitrāvaruṇirvasiṣṭha:| viśve devā: | triṣṭup |
pra bra̱hmāṇo̱ aṅgi̭raso nakṣanta̱ pra kra̭nda̱nurna̭bha̱nya̭sya vetu |
pra dhe̱nava̭ uda̱pruto̭ navanta yu̱jyātā̱madrī̭ adhva̱rasya̱ peśa̭: ||1||
su̱gastḙ agne̱ sana̭vitto̱ adhvā̭ yu̱kṣvā su̱te ha̱rito̭ ro̱hita̭śca |
ye vā̱ sadma̭nnaru̱ṣā vī̭ra̱vāho̭ hu̱ve de̱vānā̱ṃ jani̭māni sa̱ttaḥ ||2||
samṷ vo ya̱jñaṃ ma̭haya̱nnamo̭bhi̱: pra hotā̭ ma̱ndro ri̭rica upā̱ke |
yaja̭sva̱ su pṷrvaṇīka de̱vānā ya̱jñiyā̭ma̱rama̭tiṃ vavṛtyāḥ ||3||
ya̱dā vī̱rasya̭ re̱vato̭ duro̱ṇe syo̭na̱śīrati̭thirā̱cikḙtat |
suprī̭to a̱gniḥ sudhi̭to̱ dama̱ ā sa vi̱śe dā̭ti̱ vārya̱miya̭tyai ||4||
i̱maṃ no̭ agne adhva̱raṃ jṷṣasva ma̱rutsvindrḙ ya̱śasa̭ṃ kṛdhī naḥ |
ā naktā̭ ba̱rhiḥ sa̭datāmu̱ṣāso̱śantā̭ mi̱trāvarṷṇā yaje̱ha ||5||
e̱vāgniṃ sa̭ha̱syaṃ1 vasi̭ṣṭho rā̱yaskā̭mo vi̱śvapsnya̭sya staut |
iṣa̭ṃ ra̱yiṃ pa̭pratha̱dvāja̭ma̱sme yū̱yaṃ pā̭ta sva̱stibhi̱: sadā̭ naḥ ||6||
5 maitrāvaruṇirvasiṣṭha:| viśve devā: | triṣṭup |
pra vo̭ ya̱jñeṣṷ deva̱yanto̭ arca̱ndyāvā̱ namo̭bhiḥ pṛthi̱vī i̱ṣadhyai̭ |
yeṣā̱ṃ brahmā̱ṇyasa̭māni̱ viprā̱ viṣva̭gvi̱yanti̭ va̱nino̱ na śākhā̭: ||1||
pra ya̱jña ḙtu̱ hetvo̱ na sapti̱rudya̭cchadhva̱ṃ sama̭naso ghṛ̱tācī̭: |
stṛ̱ṇī̱ta ba̱rhira̭dhva̱rāya̭ sā̱dhūrdhvā śo̱cīṃṣi̭ deva̱yūnya̭sthuḥ ||2||
ā pu̱trāso̱ na mā̱tara̱ṃ vibhṛ̭trā̱: sānaṷ de̱vāso̭ ba̱rhiṣa̭: sadantu |
ā vi̱śvācī̭ vida̱thyā̭mana̱ktvagne̱ mā no̭ de̱vatā̭tā̱ mṛdha̭skaḥ ||3||
te sī̭ṣapanta̱ joṣa̱mā yaja̭trā ṛ̱tasya̱ dhārā̭: su̱dughā̱ duhā̭nāḥ |
jyeṣṭha̭ṃ vo a̱dya maha̱ ā vasṷ̄nā̱mā ga̭ntana̱ sama̭naso̱ yati̱ ṣṭha ||4||
e̱vā no̭ agne vi̱kṣvā da̭śasya̱ tvayā̭ va̱yaṃ sa̭hasāva̱nnāskrā̭: |
rā̱yā yu̱jā sa̭dha̱mādo̱ ari̭ṣṭā yū̱yaṃ pā̭ta sva̱stibhi̱: sadā̭ naḥ ||5||
5 maitrāvaruṇirvasiṣṭha:| dadhikā:, 1 dadhikāśvyuṣo' gnibhagendraviṣṇupūṣabrahmaṇaspatyādityadyāvāpṛthivyāpa:| triṣṭup ,1 jagatī|
da̱dhi̱krāṃ va̭: pratha̱mama̱śvino̱ṣasa̭ma̱gniṃ sami̭ddha̱ṃ bhaga̭mū̱tayḙ huve |
indra̱ṃ viṣṇṷṃ pū̱ṣaṇa̱ṃ brahma̭ṇa̱spati̭mādi̱tyāndyāvā̭pṛthi̱vī a̱paḥ sva̭: ||1||
da̱dhi̱krāmu̱ nama̭sā bo̱dhaya̭nta u̱dīrā̭ṇā ya̱jñamṷpapra̱yanta̭: |
iḻā̭ṃ de̱vīṃ ba̱rhiṣi̭ sā̱daya̭nto̱'śvinā̱ viprā̭ su̱havā̭ huvema ||2||
da̱dhi̱krāvā̭ṇaṃ bubudhā̱no a̱gnimupa̭ bruva u̱ṣasa̱ṃ sūrya̱ṃ gām |
bra̱dhnaṃ ma̭ṃśca̱torvarṷṇasya ba̱bhruṃ te viśvā̱smaddṷri̱tā yā̭vayantu ||3||
da̱dhi̱krāvā̭ pratha̱mo vā̱jyarvā'gre̱ rathā̭nāṃ bhavati prajā̱nan |
sa̱ṃvi̱dā̱na u̱ṣasā̱ sūryḙṇā''di̱tyebhi̱rvasṷbhi̱raṅgi̭robhiḥ ||4||
ā no̭ dadhi̱krāḥ pa̱thyā̭manaktvṛ̱tasya̱ panthā̱manvḙta̱vā ṷ |
śṛ̱ṇotṷ no̱ daivya̱ṃ śardho̭ a̱gniḥ śṛ̱ṇvantu̱ viśvḙ mahi̱ṣā amṷ̄rāḥ ||5||
4 maitrāvaruṇirvasiṣṭha:| savitā | triṣṭup |
ā de̱vo yā̭tu savi̱tā su̱ratno̭'ntarikṣa̱prā vaha̭māno̱ aśvai̭: |
haste̱ dadhā̭no̱ naryā̭ pu̱rūṇi̭ nive̱śaya̭ñca prasu̱vañca̱ bhūma̭ ||1||
uda̭sya bā̱hū śi̭thi̱rā bṛ̱hantā̭ hira̱ṇyayā̭ di̱vo antā̭~ anaṣṭām |
nū̱naṃ so a̭sya mahi̱mā pa̭niṣṭa̱ sūra̭ścidasmā̱ anṷ dādapa̱syām ||2||
sa ghā̭ no de̱vaḥ sa̭vi̱tā sa̱hāvā ''sā̭viṣa̱dvasṷpati̱rvasṷ̄ni |
vi̱śraya̭māṇo a̱mati̭murū̱cīṃ ma̭rta̱bhoja̭na̱madha̭ rāsate naḥ ||3||
i̱mā gira̭: savi̱tāra̭ṃ suji̱hvaṃ pū̱rṇaga̭bhastimīḻate supā̱ṇim |
ci̱traṃ vayo̭ bṛ̱hada̱sme da̭dhātu yū̱yaṃ pā̭ta sva̱stibhi̱: sadā̭ naḥ ||4||
4 maitrāvaruṇirvasiṣṭha:|rūdra:| jagatī, 4 triṣṭup |
i̱mā ru̱drāya̭ sthi̱radha̭nvane̱ gira̭: kṣi̱preṣa̭ve de̱vāya̭ sva̱dhāvnḙ |
aṣā̭ḻhāya̱ saha̭mānāya ve̱dhasḙ ti̱gmāyṷdhāya bharatā śṛ̱ṇotṷ naḥ ||1||
sa hi kṣayḙṇa̱ kṣamya̭sya̱ janma̭na̱: sāmrā̭jyena di̱vyasya̱ ceta̭ti |
ava̱nnava̭ntī̱rupa̭ no̱ dura̭ścarānamī̱vo rṷdra̱ jāsṷ no bhava ||2||
yā tḙ di̱dyudava̭sṛṣṭā di̱vaspari̭ kṣma̱yā cara̭ti̱ pari̱ sā vṛ̭ṇaktu naḥ |
sa̱hasra̭ṃ te svapivāta bheṣa̱jā mā na̭sto̱keṣu̱ tana̭yeṣu rīriṣaḥ ||3||
mā no̭ vadhī rudra̱ mā parā̭ dā̱ mā tḙ bhūma̱ prasi̭tau hīḻi̱tasya̭ |
ā no̭ bhaja ba̱rhiṣi̭ jīvaśa̱ṃse yū̱yaṃ pā̭ta sva̱stibhi̱: sadā̭ naḥ ||4||
4 maitrāvaruṇirvasiṣṭha:|āpa:| triṣṭup |
āpo̱ yaṃ va̭: pratha̱maṃ dḙva̱yanta̭ indra̱pāna̭mū̱rmimakṛ̭ṇvate̱ḻaḥ |
taṃ vo̭ va̱yaṃ śuci̭mari̱prama̱dya ghṛ̭ta̱pruṣa̱ṃ madhṷmantaṃ vanema ||1||
tamū̱rmimā̭po̱ madhṷmattamaṃ vo̱'pāṃ napā̭davatvāśu̱hemā̭ |
yasmi̱nnindro̱ vasṷbhirmā̱dayā̭te̱ tama̭śyāma deva̱yanto̭ vo a̱dya ||2||
śa̱tapa̭vitrāḥ sva̱dhayā̱ mada̭ntīrde̱vīrde̱vānā̱mapi̭ yanti̱ pātha̭: |
tā indra̭sya̱ na mi̭nanti vra̱tāni̱ sindhṷbhyo ha̱vyaṃ ghṛ̱tava̭jjuhota ||3||
yāḥ sūryo̭ ra̱śmibhi̭rāta̱tāna̱ yābhya̱ indro̱ ara̭dadgā̱tumū̱rmim |
te si̭ndhavo̱ vari̭vo dhātanā no yū̱yaṃ pā̭ta sva̱stibhi̱: sadā̭ naḥ ||4||
4 maitrāvaruṇirvasiṣṭha:| ṛbhava:, 4 viśve devā vā | triṣṭup |
ṛbhṷkṣaṇo vājā mā̱daya̭dhvama̱sme na̭ro maghavānaḥ su̱tasya̭ |
ā vo̱'rvāca̱: krata̭vo̱ na yā̱tāṃ vibhvo̱ ratha̱ṃ narya̭ṃ vartayantu ||1||
ṛ̱bhuṝ̱bhubhi̭ra̱bhi va̭: syāma̱ vibhvo̭ vi̱bhubhi̱: śava̭sā̱ śavā̭ṃsi |
vājo̭ a̱smā~ a̭vatu̱ vāja̭sātā̱vindrḙṇa yu̱jā ta̭ruṣema vṛ̱tram ||2||
te ci̱ddhi pū̱rvīra̱bhi santi̭ śā̱sā viśvā̭~ a̱rya ṷpa̱ratā̭ti vanvan | i
ndro̱ vibhvā̭~ ṛbhu̱kṣā vājo̭ a̱ryaḥ śatro̭rmitha̱tyā kṛ̭ṇava̱nvi nṛ̱mṇam ||3||
nū dḙvāso̱ vari̭vaḥ kartanā no bhū̱ta no̱ viśve'va̭se sa̱joṣā̭: |
sama̱sme iṣa̱ṃ vasa̭vo dadīranyū̱yaṃ pā̭ta sva̱stibhi̱: sadā̭ naḥ ||4||
4 maitrāvaruṇirvasiṣṭha:| āpa: | triṣṭup |
sa̱mu̱drajyḙṣṭhāḥ sali̱lasya̱ madhyā̭tpunā̱nā ya̱ntyani̭viśamānāḥ |
indro̱ yā va̱jrī vṛ̭ṣa̱bho ra̱rāda̱ tā āpo̭ de̱vīri̱ha māma̭vantu ||1||
yā āpo̭ di̱vyā u̱ta vā̱ srava̭nti kha̱nitri̭mā u̱ta vā̱ yāḥ sva̭ya̱ṃjāḥ |
sa̱mu̱drārthā̱ yāḥ śuca̭yaḥ pāva̱kāstā āpo̭ de̱vīri̱ha māma̭vantu ||2||
yāsā̱ṃ rājā̱ varṷṇo̱ yāti̱ madhyḙ satyānṛ̱te a̭va̱paśya̱ñjanā̭nām |
ma̱dhu̱ścuta̱: śuca̭yo̱ yāḥ pā̭va̱kāstā āpo̭ de̱vīri̱ha māma̭vantu ||3||
yāsu̱ rājā̱ varṷṇo̱ yāsu̱ somo̱ viśvḙ de̱vā yāsūrja̱ṃ mada̭nti |
vai̱śvā̱na̱ro yāsva̱gniḥ pravi̭ṣṭa̱stā āpo̭ de̱vīri̱ha māma̭vantu ||4||
4 maitrāvaruṇirvasiṣṭha:|1 mitrāvaruṇau,2 agni:, 3 viśve devā:, 4nadya: | jagatī ,4 atijagatī śakvvarī vā |
ā māṃ mi̭trāvaruṇe̱ha ra̭kṣataṃ kulā̱yaya̭dvi̱śvaya̱nmā na̱ ā ga̭n |
a̱ja̱kā̱vaṃ du̱rdṛśī̭kaṃ ti̱ro da̭dhe̱ mā māṃ padyḙna̱ rapa̭sā vida̱ttsarṷ: ||1||
yadvi̱jāma̱nparṷṣi̱ vanda̭na̱ṃ bhuva̭daṣṭhī̱vantau̱ pari̭ ku̱lphau ca̱ deha̭t |
a̱gniṣṭacchoca̱nnapa̭ bādhatāmi̱to mā māṃ padyḙna̱ rapa̭sā vida̱ttsarṷ: ||2||
yaccha̭lma̱lau bhava̭ti̱ yanna̱dīṣu̱ yadoṣa̭dhībhya̱: pari̱ jāya̭te vi̱ṣam |
viśvḙ de̱vā niri̱tastatsṷvantu̱ mā māṃ padyḙna̱ rapa̭sā vida̱ttsarṷ: ||3||
yāḥ pra̱vato̭ ni̱vata̭ u̱dvata̭ uda̱nvatī̭ranuda̱kāśca̱ yāḥ |
tā a̱smabhya̱ṃ paya̭sā̱ pinva̭mānāḥ śi̱vā de̱vīra̭śipa̱dā bha̭vantu̱ sarvā̭ na̱dyo̭ aśimi̱dā bha̭vantu ||4||
3 maitrāvaruṇirvasiṣṭha:| ādityā: | triṣṭup |
ā̱di̱tyānā̱mava̭sā̱ nūta̭nena sakṣī̱mahi̱ śarma̭ṇā̱ śaṃta̭mena |
a̱nā̱gā̱stve a̭diti̱tve tu̱rāsa̭ i̱maṃ ya̱jñaṃ da̭dhatu̱ śroṣa̭māṇāḥ ||1||
ā̱di̱tyāso̱ adi̭tirmādayantāṃ mi̱tro a̭rya̱mā varṷṇo̱ raji̭ṣṭhāḥ |
a̱smāka̭ṃ santu̱ bhuva̭nasya go̱pāḥ piba̭ntu̱ soma̱mava̭se no a̱dya ||2||
ā̱di̱tyā viśvḙ ma̱ruta̭śca̱ viśvḙ de̱vāśca̱ viśva̭ ṛ̱bhava̭śca̱ viśvḙ |
indro̭ a̱gnira̱śvinā̭ tuṣṭuvā̱nā yū̱yaṃ pā̭ta sva̱stibhi̱: sadā̭ naḥ ||3||
3 maitrāvaruṇirvasiṣṭha:| ādityā: | triṣṭup |
ā̱di̱tyāso̱ adi̭tayaḥ syāma̱ pūrdḙva̱trā va̭savo martya̱trā |
sanḙma mitrāvaruṇā̱ sana̭nto̱ bhavḙma dyāvāpṛthivī̱ bhava̭ntaḥ ||1||
mi̱trastanno̱ varṷṇo māmahanta̱ śarma̭ to̱kāya̱ tana̭yāya go̱pāḥ |
mā vo̭ bhujemā̱nyajā̭ta̱meno̱ mā tatka̭rma vasavo̱ yaccaya̭dhve ||2||
tu̱ra̱ṇyavo'ṅgi̭raso nakṣanta̱ ratna̭ṃ de̱vasya̭ savi̱turi̭yā̱nāḥ |
pi̱tā ca̱ tanno̭ ma̱hānyaja̭tro̱ viśvḙ de̱vāḥ sama̭naso juṣanta ||3||
3 maitrāvaruṇirvasiṣṭha:| dyāvāpṛthivī|triṣṭup |
pra dyāvā̭ ya̱jñaiḥ pṛ̭thi̱vī namo̭bhiḥ sa̱bādha̭ īḻe bṛha̱tī yaja̭tre |
te ci̱ddhi pūrvḙ ka̱vayo̭ gṛ̱ṇanta̭: pu̱ro ma̱hī da̭dhi̱re de̱vapṷtre ||1||
pra pṷ̄rva̱je pi̱tarā̱ navya̭sībhirgī̱rbhiḥ kṛ̭ṇudhva̱ṃ sada̭ne ṛ̱tasya̭ |
ā no̭ dyāvāpṛthivī̱ daivyḙna̱ janḙna yāta̱ṃ mahi̭ vā̱ṃ varṷ̄tham ||2||
u̱to hi vā̭ṃ ratna̱dheyā̭ni̱ santi̭ pu̱rūṇi̭ dyāvāpṛthivī su̱dāsḙ |
a̱sme dha̭tta̱ṃ yadasa̱daskṛ̭dhoyu yū̱yaṃ pā̭ta sva̱stibhi̱: sadā̭ naḥ ||3||
3 maitrāvaruṇirvasiṣṭha:| vāstoṣpati:| triṣṭup |
vāsto̭ṣpate̱ prati̭ jānīhya̱smāntsvā̭ve̱śo a̭namī̱vo bha̭vā naḥ |
yattvema̭he̱ prati̱ tanno̭ juṣasva̱ śaṃ no̭ bhava dvi̱pade̱ śaṃ catṷṣpade ||1||
vāsto̭ṣpate pra̱tara̭ṇo na edhi gaya̱sphāno̱ gobhi̱raśvḙbhirindo |
a̱jarā̭saste sa̱khye syā̭ma pi̱teva̭ pu̱trānprati̭ no juṣasva ||2||
vāsto̭ṣpate śa̱gmayā̭ sa̱ṃsadā̭ te sakṣī̱mahi̭ ra̱ṇvayā̭ gātu̱matyā̭ |
pā̱hi kṣema̭ u̱ta yoge̱ vara̭ṃ no yū̱yaṃ pā̭ta sva̱stibhi̱: sadā̭ naḥ ||3||
8 maitrāvaruṇirvasiṣṭha:| vāstoṣpati:, 2- 8 indra:( 2-8 prasvāpinī upaniṣad ) |1 gāyatrī, 2-4 upariṣṭādbṛhatī, 5-8 anuṣṭup |
a̱mī̱va̱hā vā̭stoṣpate̱ viśvā̭ rū̱pāṇyā̭vi̱śan | sakhā̭ su̱śeva̭ edhi naḥ ||1||
yada̭rjuna sārameya da̱taḥ pi̭śaṅga̱ yaccha̭se | vī̭va bhrājanta ṛ̱ṣṭaya̱ upa̱ srakvḙṣu̱ bapsa̭to̱ ni ṣu sva̭pa ||2||
ste̱naṃ rā̭ya sārameya̱ taska̭raṃ vā punaḥsara | sto̱tṝnindra̭sya rāyasi̱ kima̱smāndṷcchunāyase̱ ni ṣu sva̭pa ||3||
tvaṃ sṷ̄ka̱rasya̭ dardṛhi̱ tava̭ dardartu sūka̱raḥ | sto̱tṝnindra̭sya rāyasi̱ kima̱smāndṷcchunāyase̱ ni ṣu sva̭pa ||4||
sastṷ mā̱tā sastṷ pi̱tā sastu̱ śvā sastṷ vi̱śpati̭: | sa̱santu̱ sarvḙ jñā̱taya̱: sastva̱yama̱bhito̱ jana̭: ||5||
ya āste̱ yaśca̱ cara̭ti̱ yaśca̱ paśya̭ti no̱ jana̭: | teṣā̱ṃ saṃ ha̭nmo a̱kṣāṇi̱ yathe̱daṃ ha̱rmyaṃ tathā̭ ||6||
sa̱hasra̭śṛṅgo vṛṣa̱bho yaḥ sa̭mu̱drādu̱dāca̭rat | tenā̭ saha̱syḙnā va̱yaṃ ni janā̭ntsvāpayāmasi ||7||
pro̱ṣṭhe̱śa̱yā va̭hyeśa̱yā nārī̱ryāsta̭lpa̱śīva̭rīḥ | striyo̱ yāḥ puṇya̭gandhā̱stāḥ sarvā̭: svāpayāmasi ||8||
25 maitrāvaruṇirvasiṣṭha:| maruta: | triṣṭup , 1-11 dvipadā virāṭ |
ka ī̱ṃ vya̭ktā̱ nara̱: sanī̭ḻā ru̱drasya̱ maryā̱ adha̱ svaśvā̭: 1
naki̱rhyḙṣāṃ ja̱nūṃṣi̱ veda̱ te a̱ṅga vi̭dre mi̱tho ja̱nitra̭m ||1|| 2
a̱bhi sva̱pūbhi̭rmi̱tho va̭panta̱ vāta̭svanasaḥ śye̱nā a̭spṛdhran 3
e̱tāni̱ dhīro̭ ni̱ṇyā ci̭keta̱ pṛśni̱ryadūdho̭ ma̱hī ja̱bhāra̭ ||2|| 4
sā viṭ su̱vīrā̭ ma̱rudbhi̭rastu sa̱nātsaha̭ntī̱ puṣya̭ntī nṛ̱mṇam 5
yāma̱ṃ yeṣṭhā̭: śu̱bhā śobhi̭ṣṭhāḥ śri̱yā sammi̭ślā̱ ojo̭bhiru̱grāḥ ||3|| 6
u̱graṃ va̱ oja̭: sthi̱rā śavā̱ṃsyadhā̭ ma̱rudbhi̭rga̱ṇastuvi̭ṣmān 7
śu̱bhro va̱: śuṣma̱: krudhmī̱ manā̭ṃsi̱ dhuni̱rmuni̭riva̱ śardha̭sya dhṛ̱ṣṇoḥ ||4||8
sanḙmya̱smadyu̱yota̭ di̱dyuṃ mā vo̭ durma̱tiri̱ha praṇa̭ṅnaḥ 9
pri̱yā vo̱ nāma̭ huve tu̱rāṇā̱mā yattṛ̱panma̭ruto vāvaśā̱nāḥ ||5|| 10
svā̱yu̱dhāsa̭ i̱ṣmiṇa̭: suni̱ṣkā u̱ta sva̱yaṃ ta̱nva1: śumbha̭mānāḥ ||6|| 11
śucī̭ vo ha̱vyā ma̭ruta̱: śucī̭nā̱ṃ śuci̭ṃ hinomyadhva̱raṃ śuci̭bhyaḥ |
ṛ̱tena̭ sa̱tyamṛ̭ta̱sāpa̭ āya̱ñchuci̭janmāna̱: śuca̭yaḥ pāva̱kāḥ ||12||
aṃse̱ṣvā ma̭rutaḥ khā̱dayo̭ vo̱ vakṣa̭:su ru̱kmā ṷpaśiśriyā̱ṇāḥ |
vi vi̱dyuto̱ na vṛ̱ṣṭibhī̭ rucā̱nā anṷ sva̱dhāmāyṷdhai̱ryaccha̭mānāḥ ||13||
pra bu̱dhnyā̭ va īrate̱ mahā̭ṃsi̱ pra nāmā̭ni prayajyavastiradhvam |
sa̱ha̱sriya̱ṃ damya̭ṃ bhā̱game̱taṃ gṛ̭hame̱dhīya̭ṃ maruto juṣadhvam ||14||
yadi̭ stu̱tasya̭ maruto adhī̱thetthā vipra̭sya vā̱jino̱ havī̭man |
ma̱kṣū rā̱yaḥ su̱vīrya̭sya dāta̱ nū ci̱dyama̱nya ā̱dabha̱darā̭vā ||15||
atyā̭so̱ na ye ma̱ruta̱: svañco̭ yakṣa̱dṛśo̱ na śu̱bhaya̭nta̱ maryā̭: |
te ha̭rmye̱ṣṭhāḥ śiśa̭vo̱ na śu̱bhrā va̱tsāso̱ na pra̭krī̱ḻina̭: payo̱dhāḥ ||16||
da̱śa̱syanto̭ no ma̱ruto̭ mṛḻantu variva̱syanto̱ roda̭sī su̱mekḙ |
ā̱re go̱hā nṛ̱hā va̱dho vo̭ astu su̱mnebhi̭ra̱sme va̭savo namadhvam ||17||
ā vo̱ hotā̭ johavīti sa̱ttaḥ sa̱trācī̭ṃ rā̱tiṃ ma̭ruto gṛṇā̱naḥ |
ya īva̭to vṛṣaṇo̱ asti̭ go̱pāḥ so adva̭yāvī havate va u̱kthaiḥ ||18||
i̱me tu̱raṃ ma̱ruto̭ rāmayantī̱me saha̱: saha̭sa̱ ā na̭manti |
i̱me śaṃsa̭ṃ vanuṣya̱to ni pā̭nti gu̱ru dveṣo̱ ara̭ruṣe dadhanti ||19||
i̱me ra̱dhraṃ ci̭nma̱ruto̭ junanti̱ bhṛmi̭ṃ ci̱dyathā̱ vasa̭vo ju̱ṣanta̭ |
apa̭ bādhadhvaṃ vṛṣaṇa̱stamā̭ṃsi dha̱tta viśva̱ṃ tana̭yaṃ to̱kama̱sme ||20||
mā vo̭ dā̱trānma̭ruto̱ nira̭rāma̱ mā pa̱ścādda̭ghma rathyo vibhā̱ge |
ā na̭: spā̱rhe bha̭jatanā vasa̱vye̱3 yadī̭ṃ sujā̱taṃ vṛ̭ṣaṇo vo̱ asti̭ ||21||
saṃ yaddhana̭nta ma̱nyubhi̱rjanā̭sa̱: śūrā̭ ya̱hvīṣvoṣa̭dhīṣu vi̱kṣu |
adha̭ smā no maruto rudriyāsastrā̱tāro̭ bhūta̱ pṛta̭nāsva̱ryaḥ ||22||
bhūri̭ cakra maruta̱: pitryā̭ṇyu̱kthāni̱ yā va̭: śa̱syantḙ pu̱rā ci̭t |
ma̱rudbhi̭ru̱graḥ pṛta̭nāsu̱ sāḻhā̭ ma̱rudbhi̱ritsani̭tā̱ vāja̱marvā̭ ||23||
a̱sme vī̱ro ma̭rutaḥ śu̱ṣmya̭stu̱ janā̭nā̱ṃ yo asṷro vidha̱rtā |
a̱po yena̭ sukṣi̱taye̱ tare̱mā'dha̱ svamoko̭ a̱bhi va̭: syāma ||24||
tanna̱ indro̱ varṷṇo mi̱tro a̱gnirāpa̱ oṣa̭dhīrva̱nino̭ juṣanta |
śarma̭ntsyāma ma̱rutā̭mu̱pasthḙ yū̱yaṃ pā̭ta sva̱stibhi̱: sadā̭ naḥ ||25||
7 maitrāvaruṇirvasiṣṭha:|maruta:| triṣṭup |
madhvo̭ vo̱ nāma̱ mārṷtaṃ yajatrā̱: pra ya̱jñeṣu̱ śava̭sā madanti |
ye re̱jaya̭nti̱ roda̭sī cidu̱rvī pinva̱ntyutsa̱ṃ yadayā̭suru̱grāḥ ||1||
ni̱ce̱tāro̱ hi ma̱ruto̭ gṛ̱ṇanta̭ṃ praṇe̱tāro̱ yaja̭mānasya̱ manma̭ |
a̱smāka̭ma̱dya vi̱dathḙṣu ba̱rhirā vī̱tayḙ sadata pipriyā̱ṇāḥ ||2||
naitāva̭da̱nye ma̱ruto̱ yathe̱me bhrāja̭nte ru̱kmairāyṷdhaista̱nūbhi̭: |
ā roda̭sī viśva̱piśa̭: piśā̱nāḥ sa̭mā̱nama̱ñjya̭ñjate śu̱bhe kam ||3||
ṛdha̱ksā vo̭ maruto di̱dyuda̭stu̱ yadva̱ āga̭: puru̱ṣatā̱ karā̭ma |
mā va̱stasyā̱mapi̭ bhūmā yajatrā a̱sme vo̭ astu suma̱tiścani̭ṣṭhā ||4||
kṛ̱te ci̱datra̭ ma̱ruto̭ raṇantā'nava̱dyāsa̱: śuca̭yaḥ pāva̱kāḥ |
pra ṇo̭'vata suma̱tibhi̭ryajatrā̱: pra vājḙbhistirata pu̱ṣyasḙ naḥ ||5||
u̱ta stu̱tāso̭ ma̱ruto̭ vyantu̱ viśvḙbhi̱rnāma̭bhi̱rnaro̭ ha̱vīṃṣi̭ | da
dā̭ta no a̱mṛta̭sya pra̱jāyai̭ jigṛ̱ta rā̱yaḥ sū̱nṛtā̭ ma̱ghāni̭ ||6||
ā stu̱tāso̭ maruto̱ viśva̭ ū̱tī acchā̭ sū̱rīntsa̱rvatā̭tā jigāta |
ye na̱stmanā̭ śa̱tino̭ va̱rdhaya̭nti yū̱yaṃ pā̭ta sva̱stibhi̱: sadā̭ naḥ ||7||
6 maitrāvaruṇirvasiṣṭha:| maruta:| triṣṭup |
pra sā̭ka̱mukṣḙ arcatā ga̱ṇāya̱ yo daivya̭sya̱ dhāmna̱stuvi̭ṣmān |
u̱ta kṣo̭danti̱ roda̭sī mahi̱tvā nakṣa̭nte̱ nāka̱ṃ niṝ̭terava̱ṃśāt ||1||
ja̱nūści̭dvo marutastve̱ṣyḙṇa̱ bhīmā̭sa̱stuvi̭manya̱vo'yā̭saḥ |
pra ye maho̭bhi̱roja̭so̱ta santi̱ viśvo̭ vo̱ yāma̭nbhayate sva̱rdṛk ||2||
bṛ̱hadvayo̭ ma̱ghava̭dbhyo dadhāta̱ jujo̭ṣa̱nninma̱ruta̭: suṣṭu̱tiṃ na̭: |
ga̱to nādhvā̱ vi ti̭rāti ja̱ntuṃ pra ṇa̭: spā̱rhābhi̭rū̱tibhi̭stireta ||3||
yu̱ṣmoto̱ vipro̭ marutaḥ śata̱svī yu̱ṣmoto̱ arvā̱ sahṷriḥ saha̱srī |
yu̱ṣmota̭: sa̱mrāḻu̱ta ha̭nti vṛ̱traṃ pra tadvo̭ astu dhūtayo de̱ṣṇam ||4||
tā~ ā ru̱drasya̭ mī̱ḻhuṣo̭ vivāse ku̱vinnaṃsa̭nte ma̱ruta̱: puna̭rnaḥ |
yatsa̱svartā̭ jihīḻi̱re yadā̱virava̱ tadena̭ īmahe tu̱rāṇā̭m ||5||
pra sā vā̭ci suṣṭu̱tirma̱ghonā̭mi̱daṃ sū̱ktaṃ ma̱ruto̭ juṣanta |
ā̱rācci̱ddveṣo̭ vṛṣaṇo yuyota yū̱yaṃ pā̭ta sva̱stibhi̱: sadā̭ naḥ ||6||
12 maitrāvaruṇirvasiṣṭha:| 1-11 maruta:, 12 rūdra: ( mṛtyuvimocinī ṛk ) |
pragātha: = ( viṣamā bṛhatī, samā satobṛhatī ), 7-8, 9-11 gāyatrī, 12 anuṣṭup |
yaṃ trāya̭dhva i̱dami̭da̱ṃ devā̭so̱ yaṃ ca̱ naya̭tha| tasmā̭ agne̱ varṷṇa̱ mitrārya̭ma̱nmarṷta̱: śarma̭ yacchata ||1||
yu̱ṣmāka̭ṃ devā̱ ava̱sāha̭ni pri̱ya ī̭jā̱nasta̭rati̱ dviṣa̭: |
pra sa kṣaya̭ṃ tirate̱ vi ma̱hīriṣo̱ yo vo̱ varā̭ya̱ dāśa̭ti ||2||
na̱hi va̭ścara̱maṃ ca̱na vasi̭ṣṭhaḥ pari̱maṃsa̭te | a̱smāka̭ma̱dya ma̭rutaḥ su̱te sacā̱ viśvḙ pibata kā̱mina̭: ||3||
na̱hi va̭ ū̱tiḥ pṛta̭nāsu̱ mardha̭ti̱ yasmā̱ arā̭dhvaṃ naraḥ |
a̱bhi va̱ āva̭rtsuma̱tirnavī̭yasī̱ tūya̭ṃ yāta pipīṣavaḥ ||4||
o ṣu ghṛ̭ṣvirādhaso yā̱tanāndhā̭ṃsi pī̱tayḙ |
i̱mā vo̭ ha̱vyā ma̭ruto ra̱re hi ka̱ṃ mo ṣva1nyatra̭ gantana ||5||
ā ca̭ no ba̱rhiḥ sada̭tāvi̱tā ca̭ naḥ spā̱rhāṇi̱ dāta̭ve̱ vasṷ |
asrḙdhanto marutaḥ so̱mye madhau̱ svāhe̱ha mā̭dayādhvai ||6||
sa̱svaści̱ddhi ta̱nva1: śumbha̭mānā̱ ā ha̱ṃsāso̱ nīla̭pṛṣṭhā apaptan |
viśva̱ṃ śardho̭ a̱bhito̭ mā̱ ni ṣḙda̱ naro̱ na ra̱ṇvāḥ sava̭ne̱ mada̭ntaḥ ||7||
yo no̭ maruto a̱bhi dṷrhṛṇā̱yusti̱raści̱ttāni̭ vasavo̱ jighā̭ṃsati |
dru̱haḥ pāśā̱nprati̱ sa mṷcīṣṭa̱ tapi̭ṣṭhena̱ hanma̭nā hantanā̱ tam ||8||
sāṃta̭panā i̱daṃ ha̱virmarṷta̱stajjṷjuṣṭana | yu̱ṣmāko̱tī ri̭śādasaḥ ||9||
gṛha̭medhāsa̱ ā ga̭ta̱ marṷto̱ māpa̭ bhūtana | yu̱ṣmāko̱tī sṷdānavaḥ ||10||
i̱heha̭ vaḥ svatavasa̱: kava̭ya̱: sūrya̭tvacaḥ | ya̱jñaṃ ma̭ruta̱ ā vṛ̭ṇe ||11||
trya̭mbakaṃ yajāmahe su̱gandhi̭ṃ puṣṭi̱vardha̭nam | u̱rvā̱ru̱kami̭va̱ bandha̭nānmṛ̱tyormṷkṣīya̱ māmṛtā̭t ||12||
12 maitrāvaruṇirvasiṣṭha:| 1 sūrya: , 2-12 mitrāvaruṇau | triṣṭup|
yada̱dya sṷ̄rya̱ bravo'nā̭gā u̱dyanmi̱trāya̱ varṷṇāya sa̱tyam |
va̱yaṃ dḙva̱trādi̭te syāma̱ tava̭ pri̱yāso̭ aryamangṛ̱ṇanta̭: ||1||
e̱ṣa sya mi̭trāvaruṇā nṛ̱cakṣā̭ u̱bhe udḙti̱ sūryo̭ a̱bhi jman |
viśva̭sya sthā̱turjaga̭taśca go̱pā ṛ̱ju martḙṣu vṛji̱nā ca̱ paśya̭n ||2||
ayṷkta sa̱pta ha̱rita̭: sa̱dhasthā̱dyā ī̱ṃ vaha̭nti̱ sūrya̭ṃ ghṛ̱tācī̭: |
dhāmā̭ni mitrāvaruṇā yu̱vāku̱: saṃ yo yū̱theva̱ jani̭māni̱ caṣṭḙ ||3||
udvā̭ṃ pṛ̱kṣāso̱ madhṷmanto asthu̱rā sūryo̭ aruhacchu̱kramarṇa̭: |
yasmā̭ ādi̱tyā adhva̭no̱ rada̭nti mi̱tro a̭rya̱mā varṷṇaḥ sa̱joṣā̭: ||4||
i̱me ce̱tāro̱ anṛ̭tasya̱ bhūrḙrmi̱tro a̭rya̱mā varṷṇo̱ hi santi̭ |
i̱ma ṛ̱tasya̭ vāvṛdhurduro̱ṇe śa̱gmāsa̭: pu̱trā adi̭te̱rada̭bdhāḥ ||5||
i̱me mi̱tro varṷṇo dū̱ḻabhā̭so'ce̱tasa̭ṃ ciccitayanti̱ dakṣai̭: |
api̱ kratṷṃ su̱ceta̭sa̱ṃ vata̭ntasti̱raści̱daṃha̭: su̱pathā̭ nayanti ||6||
i̱me di̱vo ani̭miṣā pṛthi̱vyāści̭ki̱tvāṃso̭ ace̱tasa̭ṃ nayanti |
pra̱vrā̱je ci̭nna̱dyo̭ gā̱dhama̭sti pā̱raṃ no̭ a̱sya vi̭ṣpi̱tasya̭ parṣan ||7||
yadgo̱pāva̱dadi̭ti̱: śarma̭ bha̱draṃ mi̱tro yaccha̭nti̱ varṷṇaḥ su̱dāsḙ |
tasmi̱nnā to̱kaṃ tana̭ya̱ṃ dadhā̭nā̱ mā ka̭rma deva̱heḻa̭naṃ turāsaḥ ||8||
ava̱ vedi̱ṃ hotrā̭bhiryajeta̱ ripa̱: kāści̭dvaruṇa̱dhruta̱: saḥ |
pari̱ dveṣo̭bhirarya̱mā vṛ̭ṇaktū̱ruṃ su̱dāsḙ vṛṣaṇā u lo̱kam ||9||
sa̱svaści̱ddhi samṛ̭tistve̱ṣyḙṣāmapī̱cyḙna̱ saha̭sā̱ saha̭nte |
yu̱ṣmadbhi̱yā vṛ̭ṣaṇo̱ reja̭mānā̱ dakṣa̭sya cinmahi̱nā mṛ̱ḻatā̭ naḥ ||10||
yo brahma̭ṇe suma̱timā̱yajā̭te̱ vāja̭sya sā̱tau pa̭ra̱masya̭ rā̱yaḥ |
sīkṣa̭nta ma̱nyuṃ ma̱ghavā̭no a̱rya u̱ru kṣayā̭ya cakrire su̱dhātṷ ||11||
i̱yaṃ dḙva pu̱rohi̭tiryu̱vabhyā̭ṃ ya̱jñeṣṷ mitrāvaruṇāvakāri |
viśvā̭ni du̱rgā pi̭pṛtaṃ ti̱ro no̭ yū̱yaṃ pā̭ta sva̱stibhi̱: sadā̭ naḥ ||12||
7 maitrāvaruṇirvasiṣṭha:| mitrāvaruṇau | triṣṭup |
udvā̱ṃ cakṣṷrvaruṇa su̱pratī̭kaṃ de̱vayo̭reti̱ sūrya̭stata̱nvān |
a̱bhi yo viśvā̱ bhuva̭nāni̱ caṣṭe̱ sa ma̱nyuṃ martye̱ṣvā ci̭keta ||1||
pra vā̱ṃ sa mi̭trāvaruṇāvṛ̱tāvā̱ vipro̱ manmā̭ni dīrgha̱śrudi̭yarti |
yasya̱ brahmā̭ṇi sukratū̱ avā̭tha̱ ā yatkratvā̱ na śa̱rada̭: pṛ̱ṇaithḙ ||2||
prorormi̭trāvaruṇā pṛthi̱vyāḥ pra di̱va ṛ̱ṣvādbṛ̭ha̱taḥ sṷdānū |
spaśo̭ dadhāthe̱ oṣa̭dhīṣu vi̱kṣvṛdha̭gya̱to ani̭miṣa̱ṃ rakṣa̭māṇā ||3||
śaṃsā̭ mi̱trasya̱ varṷṇasya̱ dhāma̱ śuṣmo̱ roda̭sī badbadhe mahi̱tvā |
aya̱nmāsā̱ aya̭jvanāma̱vīrā̱: pra ya̱jñama̭nmā vṛ̱jana̭ṃ tirāte ||4||
amṷ̄rā̱ viśvā̭ vṛṣaṇāvi̱mā vā̱ṃ na yāsṷ ci̱traṃ dadṛ̭śe̱ na ya̱kṣam |
druha̭: sacante̱ anṛ̭tā̱ janā̭nā̱ṃ na vā̭ṃ ni̱ṇyānya̱citḙ abhūvan ||5||
samṷ vāṃ ya̱jñaṃ ma̭haya̱ṃ namo̭bhirhu̱ve vā̭ṃ mitrāvaruṇā sa̱bādha̭: |
pra vā̱ṃ manmā̭nyṛ̱case̱ navā̭ni kṛ̱tāni̱ brahma̭ jujuṣanni̱māni̭ ||6||
i̱yaṃ dḙva pu̱rohi̭tiryu̱vabhyā̭ṃ ya̱jñeṣṷ mitrāvaruṇāvakāri |
viśvā̭ni du̱rgā pi̭pṛtaṃ ti̱ro no̭ yū̱yaṃ pā̭ta sva̱stibhi̱: sadā̭ naḥ ||7||
6 maitrāvaruṇirvasiṣṭha:| 1-3 sūrya:, 4-6 mitrāvaruṇau | triṣṭup |
utsūryo̭ bṛ̱hada̱rcīṃṣya̭śretpu̱ru viśvā̱ jani̭ma̱ mānṷṣāṇām |
sa̱mo di̱vā da̭dṛśe̱ roca̭māna̱: kratvā̭ kṛ̱taḥ sukṛ̭taḥ ka̱rtṛbhi̭rbhūt ||1||
sa sṷ̄rya̱ prati̭ pu̱ro na̱ udgā̭ e̱bhiḥ stomḙbhireta̱śebhi̱revai̭: |
pra no̭ mi̱trāya̱ varṷṇāya vo̱co'nā̭gaso arya̱mṇe a̱gnayḙ ca ||2||
vi na̭: sa̱hasra̭ṃ śu̱rudho̭ radantvṛ̱tāvā̭no̱ varṷṇo mi̱tro a̱gniḥ |
yaccha̭ntu ca̱ndrā ṷpa̱maṃ no̭ a̱rkamā na̱: kāma̭ṃ pūpurantu̱ stavā̭nāḥ ||3||
dyāvā̭bhūmī adite̱ trāsī̭thāṃ no̱ ye vā̭ṃ ja̱jñuḥ su̱jani̭māna ṛṣve |
mā heḻḙ bhūma̱ varṷṇasya vā̱yormā mi̱trasya̭ pri̱yata̭masya nṛ̱ṇām ||4||
pra bā̱havā̭ sisṛtaṃ jī̱vasḙ na̱ ā no̱ gavyṷ̄timukṣataṃ ghṛ̱tena̭ |
ā no̱ janḙ śravayataṃ yuvānā śru̱taṃ mḙ mitrāvaruṇā̱ have̱mā ||5||
nū mi̱tro varṷṇo arya̱mā na̱stmanḙ to̱kāya̱ vari̭vo dadhantu |
su̱gā no̱ viśvā̭ su̱pathā̭ni santu yū̱yaṃ pā̭ta sva̱stibhi̱: sadā̭ naḥ ||6||
6 maitrāvaruṇirvasiṣṭha:| 1-4 sūrya:, 5 sūrya – mitrāvaruṇā:, 6 mitrāvaruṇau aryamā ca | triṣṭup |
udvḙti su̱bhago̭ vi̱śvaca̭kṣā̱: sādhā̭raṇa̱: sūryo̱ mānṷṣāṇām |
cakṣṷrmi̱trasya̱ varṷṇasya de̱vaścarmḙva̱ yaḥ sa̱mavi̭vya̱ktamā̭ṃsi ||1||
udvḙti prasavī̱tā janā̭nāṃ ma̱hānke̱tura̭rṇa̱vaḥ sūrya̭sya |
sa̱mā̱naṃ ca̱kraṃ pa̭ryā̱vivṛ̭tsa̱nyadḙta̱śo vaha̭ti dhū̱rṣu yu̱ktaḥ ||2||
vi̱bhrāja̭māna u̱ṣasā̭mu̱pasthā̭dre̱bhairudḙtyanuma̱dyamā̭naḥ |
e̱ṣa mḙ de̱vaḥ sa̭vi̱tā ca̭cchanda̱ yaḥ sa̭mā̱naṃ na pra̭mi̱nāti̱ dhāma̭ ||3||
di̱vo ru̱kma ṷru̱cakṣā̱ udḙti dū̱rea̭rthasta̱raṇi̱rbhrāja̭mānaḥ |
nū̱naṃ janā̱: sūryḙṇa̱ prasṷ̄tā̱ aya̱nnarthā̭ni kṛ̱ṇava̱nnapā̭ṃsi ||4||
yatrā̭ ca̱krura̱mṛtā̭ gā̱tuma̭smai śye̱no na dīya̱nnanvḙti̱ pātha̭: |
prati̭ vā̱ṃ sūra̱ udi̭te vidhema̱ namo̭bhirmitrāvaruṇo̱ta ha̱vyaiḥ ||5||
nū mi̱tro varṷṇo arya̱mā na̱stmanḙ to̱kāya̱ vari̭vo dadhantu |
su̱gā no̱ viśvā̭ su̱pathā̭ni santu yū̱yaṃ pā̭ta sva̱stibhi̱: sadā̭ naḥ ||6||
5 maitrāvaruṇirvasiṣṭha:| mitrāvaruṇau| triṣṭup |
di̱vi kṣaya̭ntā̱ raja̭saḥ pṛthi̱vyāṃ pra vā̭ṃ ghṛ̱tasya̭ ni̱rṇijo̭ dadīran |
ha̱vyaṃ no̭ mi̱tro a̭rya̱mā sujā̭to̱ rājā̭ sukṣa̱tro varṷṇo juṣanta ||1||
ā rā̭jānā maha ṛtasya gopā̱ sindhṷpatī kṣatriyā yātama̱rvāk |
iḻā̭ṃ no mitrāvaruṇo̱ta vṛ̱ṣṭimava̭ di̱va i̭nvataṃ jīradānū ||2||
mi̱trastanno̱ varṷṇo de̱vo a̱ryaḥ pra sādhi̭ṣṭhebhiḥ pa̱thibhi̭rnayantu |
brava̱dyathā̭ na̱ āda̱riḥ su̱dāsa̭ i̱ṣā ma̭dema sa̱ha de̱vago̭pāḥ ||3||
yo vā̱ṃ garta̱ṃ mana̭sā̱ takṣa̭de̱tamū̱rdhvāṃ dhī̱tiṃ kṛ̱ṇava̭ddhā̱raya̭cca |
u̱kṣethā̭ṃ mitrāvaruṇā ghṛ̱tena̱ tā rā̭jānā sukṣi̱tīsta̭rpayethām ||4||
e̱ṣa stomo̭ varuṇa mitra̱ tubhya̱ṃ soma̭: śu̱kro na vā̱yavḙ'yāmi |
a̱vi̱ṣṭaṃ dhiyo̭ jigṛ̱taṃ pura̭ṃdhīryū̱yaṃ pā̭ta sva̱stibhi̱: sadā̭ naḥ ||5||
5 maitrāvaruṇirvasiṣṭha:| mitrāvaruṇau | triṣṭup |
prati̭ vā̱ṃ sūra̱ udi̭te sū̱ktairmi̱traṃ hṷve̱ varṷṇaṃ pū̱tada̭kṣam |
yayo̭rasu̱rya1makṣi̭ta̱ṃ jyeṣṭha̱ṃ viśva̭sya̱ yāma̭nnā̱citā̭ jiga̱tnu ||1||
tā hi de̱vānā̱masṷrā̱ tāva̱ryā tā na̭: kṣi̱tīḥ ka̭ratamū̱rjaya̭ntīḥ |
a̱śyāma̭ mitrāvaruṇā va̱yaṃ vā̱ṃ dyāvā̭ ca̱ yatra̭ pī̱paya̱nnahā̭ ca ||2||
tā bhūri̭pāśā̱vanṛ̭tasya̱ setṷ̄ dura̱tyetṷ̄ ri̱pave̱ martyā̭ya |
ṛ̱tasya̭ mitrāvaruṇā pa̱thā vā̭ma̱po na nā̱vā dṷri̱tā ta̭rema ||3||
ā no̭ mitrāvaruṇā ha̱vyajṷṣṭiṃ ghṛ̱tairgavyṷ̄timukṣata̱miḻā̭bhiḥ |
prati̭ vā̱matra̱ vara̱mā janā̭ya pṛṇī̱tamu̱dno di̱vyasya̱ cāro̭: ||4||
e̱ṣa stomo̭ varuṇa mitra̱ tubhya̱ṃ soma̭: śu̱kro na vā̱yavḙ'yāmi |
a̱vi̱ṣṭaṃ dhiyo̭ jigṛ̱taṃ pura̭ṃdhīryū̱yaṃ pā̭ta sva̱stibhi̱: sadā̭ naḥ ||5||
19 maitrāvaruṇirvasiṣṭha:| mitrāvaruṇau, 4-13 ādityā:, 14-16 sūrya: |gāyatrī,10-15 pragātha: = (samā bṛhatī, viṣamā satobṛhatī ), 16 pura uṣṇik |
pra mi̱trayo̱rvarṷṇayo̱: stomo̭ na etu śū̱ṣya̭: | nama̭svāntuvijā̱tayo̭: ||1||
yā dhā̱raya̭nta de̱vāḥ su̱dakṣā̱ dakṣa̭pitarā | a̱su̱ryā̭ya̱ prama̭hasā ||2||
tā na̭: sti̱pā ta̭nū̱pā varṷṇa jaritṝ̱ṇām | mitra̭ sā̱dhaya̭ta̱ṃ dhiya̭: ||3||
yada̱dya sūra̱ udi̱te'nā̭gā mi̱tro a̭rya̱mā | su̱vāti̭ savi̱tā bhaga̭: ||4||
su̱prā̱vīra̭stu̱ sa kṣaya̱: pra nu yāma̭ntsudānavaḥ | ye no̱ aṃho̭'ti̱pipra̭ti ||5||
u̱ta sva̱rājo̱ adi̭ti̱rada̭bdhasya vra̱tasya̱ ye | ma̱ho rājā̭na īśate ||6||
prati̭ vā̱ṃ sūra̱ udi̭te mi̱traṃ gṛ̭ṇīṣe̱ varṷṇam | a̱rya̱maṇa̭ṃ ri̱śāda̭sam ||7||
rā̱yā hi̭raṇya̱yā ma̱tiri̱yama̭vṛ̱kāya̱ śava̭se | i̱yaṃ viprā̭ me̱dhasā̭taye ||8||
te syā̭ma deva varuṇa̱ te mi̭tra sū̱ribhi̭: sa̱ha | iṣa̱ṃ sva̭śca dhīmahi ||9||
ba̱hava̱: sūra̭cakṣaso'gniji̱hvā ṛ̭tā̱vṛdha̭: | trīṇi̱ ye ye̱murvi̱dathā̭ni dhī̱tibhi̱rviśvā̭ni̱ pari̭bhūtibhiḥ ||10||
vi ye da̱dhuḥ śa̱rada̱ṃ māsa̱mādaha̭rya̱jñama̱ktuṃ cādṛca̭m |
a̱nā̱pyaṃ varṷṇo mi̱tro a̭rya̱mā kṣa̱traṃ rājā̭na āśata ||11||
tadvo̭ a̱dya ma̭nāmahe sū̱ktaiḥ sūra̱ udi̭te | yadoha̭te̱ varṷṇo mi̱tro a̭rya̱mā yū̱yamṛ̱tasya̭ rathyaḥ ||12||
ṛ̱tāvā̭na ṛ̱tajā̭tā ṛtā̱vṛdho̭ gho̱rāso̭ anṛta̱dviṣa̭: |
teṣā̭ṃ vaḥ su̱mne sṷccha̱rdiṣṭa̭me nara̱: syāma̱ ye ca̭ sū̱raya̭: ||13||
udu̱ tyadda̭rśa̱taṃ vapṷrdi̱va ḙti pratihva̱re | yadī̭mā̱śurvaha̭ti de̱va eta̭śo̱ viśva̭smai̱ cakṣa̭se̱ ara̭m ||14||
śī̱rṣṇaḥśī̭rṣṇo̱ jaga̭tasta̱sthuṣa̱spati̭ṃ sa̱mayā̱ viśva̱mā raja̭: |
sa̱pta svasā̭raḥ suvi̱tāya̱ sūrya̱ṃ vaha̭nti ha̱rito̱ rathḙ ||15||
taccakṣṷrde̱vahi̭taṃ śu̱kramu̱ccara̭t | paśyḙma śa̱rada̭: śa̱taṃ jīvḙma śa̱rada̭: śa̱tam ||16||
kāvyḙbhiradā̱bhyā ''yā̭taṃ varuṇa dyu̱mat | mi̱traśca̱ soma̭pītaye ||17||
di̱vo dhāma̭bhirvaruṇa mi̱traścā yā̭tama̱druhā̭ | piba̭ta̱ṃ soma̭mātu̱jī ||18||
ā yā̭taṃ mitrāvaruṇā juṣā̱ṇāvāhṷtiṃ narā | pā̱taṃ soma̭mṛtāvṛdhā ||19||
10 maitrāvaruṇirvasiṣṭha:|
aśvinau| triṣṭup |
prati̭ vā̱ṃ ratha̭ṃ nṛpatī ja̱radhyai̭ ha̱viṣma̭tā̱ mana̭sā ya̱jñiyḙna |
yo vā̭ṃ dū̱to na dhi̭ṣṇyā̱vajī̭ga̱racchā̭ sū̱nurna pi̱tarā̭ vivakmi ||1||
aśo̭cya̱gniḥ sa̭midhā̱no a̱sme upo̭ adṛśra̱ntama̭saści̱dantā̭: |
acḙti ke̱turu̱ṣasa̭: pu̱rastā̭cchri̱ye di̱vo dṷhi̱turjāya̭mānaḥ ||2||
a̱bhi vā̭ṃ nū̱nama̭śvinā̱ suho̭tā̱ stomai̭: siṣakti nāsatyā viva̱kvān |
pū̱rvībhi̭ryātaṃ pa̱thyā̭bhira̱rvāksva̱rvidā̱ vasṷmatā̱ rathḙna ||3||
a̱vorvā̭ṃ nū̱nama̭śvinā yu̱vākṷrhu̱ve yadvā̭ṃ su̱te mā̭dhvī vasū̱yuḥ |
ā vā̭ṃ vahantu̱ sthavi̭rāso̱ aśvā̱: pibā̭tho a̱sme suṣṷtā̱ madhṷ̄ni ||4||
prācī̭mu devāśvinā̱ dhiya̱ṃ me'mṛ̭dhrāṃ sā̱tayḙ kṛtaṃ vasū̱yum |
viśvā̭ aviṣṭa̱ṃ vāja̱ ā pura̭ṃdhī̱stā na̭: śaktaṃ śacīpatī̱ śacī̭bhiḥ ||5||
a̱vi̱ṣṭaṃ dhī̱ṣva̭śvinā na ā̱su pra̱jāva̱dreto̱ ahra̭yaṃ no astu |
ā vā̭ṃ to̱ke tana̭ye̱ tūtṷjānāḥ su̱ratnā̭so de̱vavī̭tiṃ gamema ||6||
e̱ṣa sya vā̭ṃ pūrva̱gatvḙva̱ sakhyḙ ni̱dhirhi̱to mā̭dhvī rā̱to a̱sme |
ahḙḻatā̱ mana̱sā yā̭tama̱rvāga̱śnantā̭ ha̱vyaṃ mānṷṣīṣu vi̱kṣu ||7||
eka̭smi̱nyogḙ bhuraṇā samā̱ne pari̭ vāṃ sa̱pta sra̱vato̱ ratho̭ gāt |
na vā̭yanti su̱bhvo̭ de̱vayṷktā̱ ye vā̭ṃ dhū̱rṣu ta̱raṇa̭yo̱ vaha̭nti ||8||
a̱sa̱ścatā̭ ma̱ghava̭dbhyo̱ hi bhū̱taṃ ye rā̱yā ma̭gha̱deya̭ṃ ju̱nanti̭ |
pra ye bandhṷṃ sū̱nṛtā̭bhisti̱rante̱ gavyā̭ pṛ̱ñcanto̱ aśvyā̭ ma̱ghāni̭ ||9||
nū me̱ hava̱mā śṛ̭ṇutaṃ yuvānā yāsi̱ṣṭaṃ va̱rtira̭śvinā̱virā̭vat |
dha̱ttaṃ ratnā̭ni̱ jara̭taṃ ca sū̱rīnyū̱yaṃ pā̭ta sva̱stibhi̱: sadā̭ naḥ ||10
9 maitrāvaruṇirvasiṣṭha:| aśvinau|virāṭ, 8-9 triṣṭup |
ā śṷbhrā yātamaśvinā̱ svaśvā̱ giro̭ dasrā jujuṣā̱ṇā yu̱vāko̭: | ha̱vyāni̭ ca̱ prati̭bhṛtā vī̱taṃ na̭: ||1||
pra vā̱mandhā̭ṃsi̱ madyā̭nyasthu̱rara̭ṃ gantaṃ ha̱viṣo̭ vī̱tayḙ me | ti̱ro a̱ryo hava̭nāni śru̱taṃ na̭: ||2||
pra vā̱ṃ ratho̱ mano̭javā iyarti ti̱ro rajā̭ṃsyaśvinā śa̱toti̭: | a̱smabhya̭ṃ sūryāvasū iyā̱naḥ ||3||
a̱yaṃ ha̱ yadvā̭ṃ deva̱yā u̱ adri̭rū̱rdhvo viva̭kti soma̱sudyu̱vabhyā̭m | ā va̱lgū vipro̭ vavṛtīta ha̱vyaiḥ ||4||
ci̱traṃ ha̱ yadvā̱ṃ bhoja̭na̱ṃ nvasti̱ nyatra̭ye̱ mahi̭ṣvantaṃ yuyotam | yo vā̭mo̱māna̱ṃ dadha̭te pri̱yaḥ san ||5||
u̱ta tyadvā̭ṃ jura̱te a̭śvinā bhū̱ccyavā̭nāya pra̱tītya̭ṃ havi̱rde | adhi̱ yadvarpa̭ i̱taṷ̄ti dha̱tthaḥ ||6||
u̱ta tyaṃ bhu̱jyuma̭śvinā̱ sakhā̭yo̱ madhyḙ jahurdu̱revā̭saḥ samu̱dre | nirī̭ṃ parṣa̱darā̭vā̱ yo yu̱vākṷ: ||7||
vṛkā̭ya ci̱jjasa̭mānāya śaktamu̱ta śrṷtaṃ śa̱yavḙ hū̱yamā̭nā |
yāva̱ghnyāmapi̭nvatama̱po na sta̱rya̭ṃ ciccha̱ktya̭śvinā̱ śacī̭bhiḥ ||8||
e̱ṣa sya kā̱rurja̭rate sū̱ktairagrḙ budhā̱na u̱ṣasā̭ṃ su̱manmā̭ |
i̱ṣā taṃ va̭rdhada̱ghnyā payo̭bhiryū̱yaṃ pā̭ta sva̱stibhi̱: sadā̭ naḥ ||9||
8 maitrāvaruṇirvasiṣṭha:| aśvinau | triṣṭup |
ā vā̱ṃ ratho̱ roda̭sī badbadhā̱no hi̭ra̱ṇyayo̱ vṛṣa̭bhiryā̱tvaśvai̭: |
ghṛ̱tava̭rtaniḥ pa̱vibhī̭ rucā̱na i̱ṣāṃ vo̱ḻhā nṛ̱pati̭rvā̱jinī̭vān ||1||
sa pa̭prathā̱no a̱bhi pañca̱ bhūmā̭ trivandhu̱ro mana̱sā yā̭tu yu̱ktaḥ |
viśo̱ yena̱ gaccha̭tho deva̱yantī̱: kutrā̭ ci̱dyāma̭maśvinā̱ dadhā̭nā ||2||
svaśvā̭ ya̱śasā yā̭tama̱rvāgdasrā̭ ni̱dhiṃ madhṷmantaṃ pibāthaḥ |
vi vā̱ṃ ratho̭ va̱dhvā̱3 yāda̭mā̱no'ntā̭ndi̱vo bā̭dhate varta̱nibhyā̭m ||3||
yu̱voḥ śriya̱ṃ pari̱ yoṣā̭vṛṇīta̱ sūro̭ duhi̱tā pari̭takmyāyām |
yaddḙva̱yanta̱mava̭tha̱: śacī̭bhi̱: pari̭ ghra̱ṃsamo̱manā̭ vā̱ṃ vayo̭ gāt ||4||
yo ha̱ sya vā̭ṃ rathirā̱ vasta̭ u̱srā ratho̭ yujā̱naḥ pa̭ri̱yāti̭ va̱rtiḥ |
tena̭ na̱: śaṃ yoru̱ṣaso̱ vyṷṣṭau̱ nya̭śvinā vahataṃ ya̱jñe a̱smin ||5||
narā̭ gau̱reva̭ vi̱dyuta̭ṃ tṛṣā̱ṇā'smāka̭ma̱dya sava̱nopa̭ yātam |
pu̱ru̱trā hi vā̭ṃ ma̱tibhi̱rhava̭nte̱ mā vā̭ma̱nye ni ya̭mandeva̱yanta̭: ||6||
yu̱vaṃ bhu̱jyumava̭viddhaṃ samu̱dra udṷ̄hathu̱rarṇa̭so̱ asri̭dhānaiḥ |
pa̱ta̱tribhi̭raśra̱maira̭vya̱thibhi̭rda̱ṃsanā̭bhiraśvinā pā̱raya̭ntā ||7||
nū me̱ hava̱mā śṛ̭ṇutaṃ yuvānā yāsi̱ṣṭaṃ va̱rtira̭śvinā̱virā̭vat |
dha̱ttaṃ ratnā̭ni̱ jara̭taṃ ca sū̱rīnyū̱yaṃ pā̭ta sva̱stibhi̱: sadā̭ naḥ ||8||
7 maitrāvaruṇirvasiṣṭha:| aśvinau | triṣṭup |
ā vi̭śvavārāśvinā gataṃ na̱: pra tatsthāna̭mavāci vāṃ pṛthi̱vyām |
aśvo̱ na vā̱jī śu̱napṛ̭ṣṭho asthā̱dā yatse̱dathṷrdhru̱vase̱ na yoni̭m ||1||
siṣa̭kti̱ sā vā̭ṃ suma̱tiścani̱ṣṭhā'tā̭pi gha̱rmo manṷṣo duro̱ṇe |
yo vā̭ṃ samu̱drāntsa̱rita̱: pipa̱rtyeta̭gvā ci̱nna su̱yujā̭ yujā̱naḥ ||2||
yāni̱ sthānā̭nyaśvinā da̱dhāthḙ di̱vo ya̱hvīṣvoṣa̭dhīṣu vi̱kṣu |
ni parva̭tasya mū̱rdhani̱ sada̱nteṣa̱ṃ janā̭ya dā̱śuṣe̱ vaha̭ntā ||3||
ca̱ni̱ṣṭaṃ dḙvā̱ oṣa̭dhīṣva̱psu yadyo̱gyā a̱śnavai̭the̱ ṛṣī̭ṇām |
pu̱rūṇi̱ ratnā̱ dadha̭tau̱ nya1sme anu̱ pūrvā̭ṇi cakhyathuryu̱gāni̭ ||4||
śu̱śru̱vāṃsā̭ cidaśvinā pu̱rūṇya̱bhi brahmā̭ṇi cakṣāthe̱ ṛṣī̭ṇām |
prati̱ pra yā̭ta̱ṃ vara̱mā janā̭yā̱'sme vā̭mastu suma̱tiścani̭ṣṭhā ||5||
yo vā̭ṃ ya̱jño nā̭satyā ha̱viṣmā̭nkṛ̱tabra̭hmā sama̱ryo̱3 bhavā̭ti |
upa̱ pra yā̭ta̱ṃ vara̱mā vasi̭ṣṭhami̱mā brahmā̭ṇyṛcyante yu̱vabhyā̭m ||6||
i̱yaṃ ma̭nī̱ṣā i̱yama̭śvinā̱ gīri̱māṃ sṷvṛ̱ktiṃ vṛ̭ṣaṇā juṣethām |
i̱mā brahmā̭ṇi yuva̱yūnya̭gmanyū̱yaṃ pā̭ta sva̱stibhi̱: sadā̭ naḥ ||7||
6 maitrāvaruṇirvasiṣṭha:| aśvinau | triṣṭup |
apa̱ svasṷru̱ṣaso̱ nagji̭hīte ri̱ṇakti̭ kṛ̱ṣṇīra̭ru̱ṣāya̱ panthā̭m |
aśvā̭maghā̱ goma̭ghā vāṃ huvema̱ divā̱ nakta̱ṃ śarṷma̱smadyṷyotam ||1||
u̱pāyā̭taṃ dā̱śuṣe̱ martyā̭ya̱ rathḙna vā̱mama̭śvinā̱ vaha̭ntā |
yu̱yu̱tama̱smadani̭rā̱mamī̭vā̱ṃ divā̱ nakta̭ṃ mādhvī̱ trāsī̭thāṃ naḥ ||2||
ā vā̱ṃ ratha̭mava̱masyā̱ṃ vyṷṣṭau sumnā̱yavo̱ vṛṣa̭ṇo vartayantu |
syūma̭gabhastimṛta̱yugbhi̱raśvai̱rāśvi̭nā̱ vasṷmantaṃ vahethām ||3||
yo vā̱ṃ ratho̭ nṛpatī̱ asti̭ vo̱ḻhā tri̭vandhu̱ro vasṷmā~ u̱srayā̭mā |
ā na̭ e̱nā nā̭sa̱tyopa̭ yātama̱bhi yadvā̭ṃ vi̱śvapsnyo̱ jigā̭ti ||4||
yu̱vaṃ cyavā̭naṃ ja̱raso̭'mumukta̱ṃ ni pe̱dava̭ ūhathurā̱śumaśva̭m |
niraṃha̭sa̱stama̭saḥ sparta̱matri̱ṃ ni jā̭hu̱ṣaṃ śi̭thi̱re dhā̭tama̱ntaḥ ||5||
i̱yaṃ ma̭nī̱ṣā i̱yama̭śvinā̱ gīri̱māṃ sṷvṛ̱ktiṃ vṛ̭ṣaṇā juṣethām |
i̱mā brahmā̭ṇi yuva̱yūnya̭gmanyū̱yaṃ pā̭ta sva̱stibhi̱: sadā̭ naḥ ||6||
5 maitrāvaruṇirvasiṣṭha:| aśvinau | triṣṭup |
ā goma̭tā nāsatyā̱ rathe̱nā'śvā̭vatā puruśca̱ndreṇa̭ yātam |
a̱bhi vā̱ṃ viśvā̭ ni̱yuta̭: sacante spā̱rhayā̭ śri̱yā ta̱nvā̭ śubhā̱nā ||1||
ā no̭ de̱vebhi̱rupa̭ yātama̱rvāksa̱joṣa̭sā nāsatyā̱ rathḙna |
yu̱vorhi na̭: sa̱khyā pitryā̭ṇi samā̱no bandhṷru̱ta tasya̭ vittam ||2||
udu̱ stomā̭so a̱śvino̭rabudhrañjā̱mi brahmā̭ṇyu̱ṣasa̭śca de̱vīḥ |
ā̱vivā̭sa̱nroda̭sī̱ dhiṣṇye̱me acchā̱ vipro̱ nāsa̭tyā vivakti ||3||
vi cedu̱cchantya̭śvinā u̱ṣāsa̱: pra vā̱ṃ brahmā̭ṇi kā̱ravo̭ bharante |
ū̱rdhvaṃ bhā̱nuṃ sa̭vi̱tā de̱vo a̭średbṛ̱hada̱gnaya̭: sa̱midhā̭ jarante ||4||
ā pa̱ścātā̭nnāsa̱tyā pu̱rastā̱dāśvi̭nā yātamadha̱rāduda̭ktāt |
ā vi̱śvata̱: pāñca̭janyena rā̱yā yū̱yaṃ pā̭ta sva̱stibhi̱: sadā̭ naḥ ||5||
5 maitrāvaruṇirvasiṣṭha:| aśvinau | triṣṭup |
atā̭riṣma̱ tama̭saspā̱rama̱sya prati̱ stoma̭ṃ deva̱yanto̱ dadhā̭nāḥ |
pu̱ru̱daṃsā̭ puru̱tamā̭ purā̱jā'ma̭rtyā havate a̱śvinā̱ gīḥ ||1||
nyṷ pri̱yo manṷṣaḥ sādi̱ hotā̱ nāsa̭tyā̱ yo yaja̭te̱ vanda̭te ca |
a̱śnī̱taṃ madhvo̭ aśvinā upā̱ka ā vā̭ṃ voce vi̱dathḙṣu̱ praya̭svān ||2||
ahḙma ya̱jñaṃ pa̱thāmṷrā̱ṇā i̱māṃ sṷvṛ̱ktiṃ vṛ̭ṣaṇā juṣethām |
śru̱ṣṭī̱veva̱ preṣi̭to vāmabodhi̱ prati̱ stomai̱rjara̭māṇo̱ vasi̭ṣṭhaḥ ||3||
upa̱ tyā vahnī̭ gamato̱ viśa̭ṃ no rakṣo̱haṇā̱ sambhṛ̭tā vī̱ḻupā̭ṇī |
samandhā̭ṃsyagmata matsa̱rāṇi̱ mā no̭ mardhiṣṭa̱mā ga̭taṃ śi̱vena̭ ||4||
ā pa̱ścātā̭nnāsa̱tyā pu̱rastā̱dāśvi̭nā yātamadha̱rāduda̭ktāt |
ā vi̱śvata̱: pāñca̭janyena rā̱yā yū̱yaṃ pā̭ta sva̱stibhi̱: sadā̭ naḥ ||5||
6 maitrāvaruṇirvasiṣṭha:| aśvinau |pragātha:=(viṣamā bṛhatī, samā satobṛhatī) |
i̱mā ṷ vā̱ṃ divi̭ṣṭaya u̱srā ha̭vante aśvinā |
a̱yaṃ vā̭ma̱hve'va̭se śacīvasū̱ viśa̭ṃviśa̱ṃ hi gaccha̭thaḥ ||1||
yu̱vaṃ ci̱traṃ da̭dathu̱rbhoja̭naṃ narā̱ codḙthāṃ sū̱nṛtā̭vate |
a̱rvāgratha̱ṃ sama̭nasā̱ ni ya̭cchata̱ṃ piba̭taṃ so̱myaṃ madhṷ ||2||
ā yā̭ta̱mupa̭ bhūṣata̱ṃ madhva̭: pibatamaśvinā |
du̱gdhaṃ payo̭ vṛṣaṇā jenyāvasū̱ mā no̭ mardhiṣṭa̱mā ga̭tam ||3||
aśvā̭so̱ ye vā̱mupa̭ dā̱śuṣo̭ gṛ̱haṃ yu̱vāṃ dīya̭nti̱ bibhra̭taḥ |
ma̱kṣū̱yubhi̭rnarā̱ hayḙbhiraśvi̱nā ''dḙvā yātamasma̱yū ||4||
adhā̭ ha̱ yanto̭ a̱śvinā̱ pṛkṣa̭: sacanta sū̱raya̭: |
tā ya̭ṃsato ma̱ghava̭dbhyo dhru̱vaṃ yaśa̭ścha̱rdira̱smabhya̱ṃ nāsa̭tyā ||5||
pra ye ya̱yura̭vṛ̱kāso̱ rathā̭ iva nṛpā̱tāro̱ janā̭nām |
u̱ta svena̱ śava̭sā śūśuvu̱rnara̭ u̱ta kṣi̭yanti sukṣi̱tim ||6||
8 maitrāvaruṇirvasiṣṭha:| uṣasa:| triṣṭup |
vyu1ṣā ā̭vo divi̱jā ṛ̱tenā̭''viṣkṛṇvā̱nā ma̭hi̱māna̱māgā̭t |
apa̱ druha̱stama̭ āva̱rajṷṣṭa̱maṅgi̭rastamā pa̱thyā̭ ajīgaḥ ||1||
ma̱he no̭ a̱dya sṷvi̱tāya̭ bo̱dhyuṣo̭ ma̱he saubha̭gāya̱ pra ya̭ndhi |
ci̱traṃ ra̱yiṃ ya̱śasa̭ṃ dhehya̱sme devi̱ martḙṣu mānuṣi śrava̱syum ||2||
e̱te tye bhā̱navo̭ darśa̱tāyā̭ści̱trā u̱ṣaso̭ a̱mṛtā̭sa̱ āgṷ: |
ja̱naya̭nto̱ daivyā̭ni vra̱tānyā̭pṛ̱ṇanto̭ a̱ntari̭kṣā̱ vya̭sthuḥ ||3||
e̱ṣā syā yṷjā̱nā pa̭rā̱kātpañca̭ kṣi̱tīḥ pari̭ sa̱dyo ji̭gāti |
a̱bhi̱paśya̭ntī va̱yunā̱ janā̭nāṃ di̱vo dṷhi̱tā bhuva̭nasya̱ patnī̭ ||4||
vā̱jinī̭vatī̱ sūrya̭sya̱ yoṣā̭ ci̱trāma̭ghā rā̱ya ī̭śe̱ vasṷ̄nām |
ṛṣi̭ṣṭutā ja̱raya̭ntī ma̱ghonyu̱ṣā ṷcchati̱ vahni̭bhirgṛṇā̱nā ||5||
prati̭ dyutā̱nāma̭ru̱ṣāso̱ aśvā̭ści̱trā a̭dṛśrannu̱ṣasa̱ṃ vaha̭ntaḥ |
yāti̭ śu̱bhrā vi̭śva̱piśā̱ rathḙna̱ dadhā̭ti̱ ratna̭ṃ vidha̱te janā̭ya ||6||
sa̱tyā sa̱tyebhi̭rmaha̱tī ma̱hadbhi̭rde̱vī de̱vebhi̭ryaja̱tā yaja̭traiḥ |
ru̱jaddṛ̱ḻhāni̱ dada̭du̱sriyā̭ṇā̱ṃ prati̱ gāva̭ u̱ṣasa̭ṃ vāvaśanta ||7||
nū no̱ goma̭dvī̱rava̭ddhehi̱ ratna̱muṣo̱ aśvā̭vatpuru̱bhojo̭ a̱sme |
mā no̭ ba̱rhiḥ pṷru̱ṣatā̭ ni̱de ka̭ryū̱yaṃ pā̭ta sva̱stibhi̱: sadā̭ naḥ ||8||
7 maitrāvaruṇirvasiṣṭha:| uṣasa: | triṣṭup |
udu̱ jyoti̭ra̱mṛta̭ṃ vi̱śvaja̭nyaṃ vi̱śvāna̭raḥ savi̱tā de̱vo a̭śret |
kratvā̭ de̱vānā̭majaniṣṭa̱ cakṣṷrā̱vira̭ka̱rbhuva̭na̱ṃ viśva̭mu̱ṣāḥ ||1||
pra me̱ panthā̭ deva̱yānā̭ adṛśra̱nnama̭rdhanto̱ vasṷbhi̱riṣkṛ̭tāsaḥ |
abhṷ̄du ke̱turu̱ṣasa̭: pu̱rastā̭tpratī̱cyāgā̱dadhi̭ ha̱rmyebhya̭: ||2||
tānīdahā̭ni bahu̱lānyā̭sa̱nyā prā̱cīna̱mudi̭tā̱ sūrya̭sya |
yata̱: pari̭ jā̱ra i̭vā̱cara̱ntyuṣo̭ dadṛ̱kṣe na puna̭rya̱tīva̭ ||3||
ta idde̱vānā̭ṃ sadha̱māda̭ āsannṛ̱tāvā̭naḥ ka̱vaya̭: pū̱rvyāsa̭: |
gū̱ḻhaṃ jyoti̭: pi̱taro̱ anva̭vindantsa̱tyama̭ntrā ajanayannu̱ṣāsa̭m ||4||
sa̱mā̱na ū̱rve adhi̱ saṃga̭tāsa̱: saṃ jā̭nate̱ na ya̭tante mi̱thaste |
te de̱vānā̱ṃ na mi̭nanti vra̱tānyama̭rdhanto̱ vasṷbhi̱ryāda̭mānāḥ ||5||
prati̭ tvā̱ stomai̭rīḻate̱ vasi̭ṣṭhā uṣa̱rbudha̭: subhage tuṣṭu̱vāṃsa̭: |
gavā̭ṃ ne̱trī vāja̭patnī na u̱cchoṣa̭: sujāte pratha̱mā ja̭rasva ||6||
e̱ṣā ne̱trī rādha̭saḥ sū̱nṛtā̭nāmu̱ṣā u̱cchantī̭ ribhyate̱ vasi̭ṣṭhaiḥ |
dī̱rgha̱śruta̭ṃ ra̱yima̱sme dadhā̭nā yū̱yaṃ pā̭ta sva̱stibhi̱: sadā̭ naḥ ||7||
6 maitrāvaruṇirvasiṣṭha:| uṣasa: | triṣṭup |
upo̭ ruruce yuva̱tirna yoṣā̱ viśva̭ṃ jī̱vaṃ pra̭su̱vantī̭ ca̱rāyai̭ |
abhṷ̄da̱gniḥ sa̱midhe̱ mānṷṣāṇā̱maka̱rjyoti̱rbādha̭mānā̱ tamā̭ṃsi ||1
viśva̭ṃ pratī̱cī sa̱prathā̱ uda̭sthā̱druśa̱dvāso̱ bibhra̭tī śu̱krama̭śvait |
hira̭ṇyavarṇā su̱dṛśī̭kasaṃdṛ̱ggavā̭ṃ mā̱tā ne̱tryahnā̭maroci ||2||
de̱vānā̱ṃ cakṣṷ: su̱bhagā̱ vaha̭ntī śve̱taṃ naya̭ntī su̱dṛśī̭ka̱maśva̭m |
u̱ṣā a̭darśi ra̱śmibhi̱rvya̭ktā ci̱trāma̭ghā̱ viśva̱manu̱ prabhṷ̄tā ||3||
anti̭vāmā dū̱re a̱mitra̭muccho̱rvīṃ gavyṷ̄ti̱mabha̭yaṃ kṛdhī naḥ |
yā̱vaya̱ dveṣa̱ ā bha̭rā̱ vasṷ̄ni co̱daya̱ rādho̭ gṛṇa̱te ma̭ghoni ||4||
a̱sme śreṣṭhḙbhirbhā̱nubhi̱rvi bhā̱hyuṣo̭ devi prati̱rantī̭ na̱ āyṷ: |
iṣa̭ṃ ca no̱ dadha̭tī viśvavāre̱ goma̱daśvā̭va̱dratha̭vacca̱ rādha̭: ||5||
yāṃ tvā̭ divo duhitarva̱rdhaya̱ntyuṣa̭: sujāte ma̱tibhi̱rvasi̭ṣṭhāḥ |
sāsmāsṷ dhā ra̱yimṛ̱ṣvaṃ bṛ̱hanta̭ṃ yū̱yaṃ pā̭ta sva̱stibhi̱: sadā̭ naḥ ||6||
5 maitrāvaruṇirvasiṣṭha:| uṣasa: | triṣṭup |
prati̭ ke̱tava̭: pratha̱mā a̭dṛśrannū̱rdhvā a̭syā a̱ñjayo̱ vi śra̭yante |
uṣo̭ a̱rvācā̭ bṛha̱tā rathḙna̱ jyoti̭ṣmatā vā̱mama̱smabhya̭ṃ vakṣi ||1
prati̭ ṣīma̱gnirja̭rate̱ sami̭ddha̱: prati̱ viprā̭so ma̱tibhi̭rgṛ̱ṇanta̭: |
u̱ṣā yā̭ti̱ jyoti̭ṣā̱ bādha̭mānā̱ viśvā̱ tamā̭ṃsi duri̱tāpa̭ de̱vī ||2||
e̱tā u̱ tyāḥ pratya̭dṛśranpu̱rastā̱jjyoti̱ryaccha̭ntīru̱ṣaso̭ vibhā̱tīḥ |
ajī̭jana̱ntsūrya̭ṃ ya̱jñama̱gnima̭pā̱cīna̱ṃ tamo̭ agā̱dajṷṣṭam ||3||
acḙti di̱vo dṷhi̱tā ma̱ghonī̱ viśvḙ paśyantyu̱ṣasa̭ṃ vibhā̱tīm |
āsthā̱dratha̭ṃ sva̱dhayā̭ yu̱jyamā̭na̱mā yamaśvā̭saḥ su̱yujo̱ vaha̭nti ||4||
prati̭ tvā̱dya su̱mana̭so budhantā̱'smākā̭so ma̱ghavā̭no va̱yaṃ ca̭ |
ti̱lvi̱lā̱yadhva̭muṣaso vibhā̱tīryū̱yaṃ pā̭ta sva̱stibhi̱: sadā̭ naḥ ||5||
5 maitrāvaruṇirvasiṣṭha:| uṣasa: | triṣṭup |
vyu1ṣā ā̭vaḥ pa̱thyā̱3 janā̭nā̱ṃ pañca̭ kṣi̱tīrmānṷṣīrbo̱dhaya̭ntī |
su̱sa̱ṃdṛgbhi̭ru̱kṣabhi̭rbhā̱numa̭śre̱dvi sūryo̱ roda̭sī̱ cakṣa̭sāvaḥ ||1
vya̭ñjate di̱vo antḙṣva̱ktūnviśo̱ na yu̱ktā u̱ṣaso̭ yatante |
saṃ te̱ gāva̱stama̱ ā va̭rtayanti̱ jyoti̭ryacchanti savi̱teva̭ bā̱hū ||2||
abhṷ̄du̱ṣā indra̭tamā ma̱ghonyajī̭janatsuvi̱tāya̱ śravā̭ṃsi |
vi di̱vo de̱vī dṷhi̱tā da̭dhā̱tyaṅgi̭rastamā su̱kṛte̱ vasṷ̄ni ||3||
tāva̭duṣo̱ rādho̭ a̱smabhya̭ṃ rāsva̱ yāva̭tsto̱tṛbhyo̱ ara̭do gṛṇā̱nā |
yāṃ tvā̭ ja̱jñurvṛ̭ṣa̱bhasyā̱ ravḙṇa̱ vi dṛ̱ḻhasya̱ duro̱ adrḙraurṇoḥ ||4||
de̱vaṃdḙva̱ṃ rādha̭se co̱daya̭ntyasma̱drya̭ksū̱nṛtā̭ ī̱raya̭ntī |
vyu̱cchantī̭ naḥ sa̱naye̱ dhiyo̭ dhā yū̱yaṃ pā̭ta sva̱stibhi̱: sadā̭ naḥ ||5||
3 maitrāvaruṇirvasiṣṭha:| uṣasa: | triṣṭup |
prati̱ stomḙbhiru̱ṣasa̱ṃ vasi̭ṣṭhā gī̱rbhirviprā̭saḥ pratha̱mā a̭budhran |
vi̱va̱rtaya̭ntī̱ṃ raja̭sī̱ sama̭nte āviṣkṛṇva̱tīṃ bhuva̭nāni̱ viśvā̭ ||1||
e̱ṣā syā navya̱māyu̱rdadhā̭nā gū̱ḍhvī tamo̱ jyoti̭ṣo̱ṣā a̭bodhi |
agra̭ eti yuva̱tirahra̭yāṇā̱ prāci̭kita̱tsūrya̭ṃ ya̱jñama̱gnim ||2||
aśvā̭vatī̱rgoma̭tīrna u̱ṣāso̭ vī̱rava̭tī̱: sada̭mucchantu bha̱drāḥ |
ghṛ̱taṃ duhā̭nā vi̱śvata̱: prapī̭tā yū̱yaṃ pā̭ta sva̱stibhi̱: sadā̭ naḥ ||3||
6 maitrāvaruṇirvasiṣṭha:| uṣasa: |pragātha:=(viṣamā bṛhatī, samā satobṛhatī )|
pratyṷ adarśyāya̱tyu1cchantī̭ duhi̱tā di̱vaḥ |
apo̱ mahi̭ vyayati̱ cakṣa̭se̱ tamo̱ jyoti̭ṣkṛṇoti sū̱narī̭ ||1||
udu̱sriyā̭: sṛjate̱ sūrya̱: sacā̭~ u̱dyannakṣa̭tramarci̱vat |
tavedṷṣo̱ vyuṣi̱ sūrya̭sya ca̱ saṃ bha̱ktena̭ gamemahi ||2||
prati̭ tvā duhitardiva̱ uṣo̭ jī̱rā a̭bhutsmahi |
yā vaha̭si pu̱ru spā̱rhaṃ va̭nanvati̱ ratna̱ṃ na dā̱śuṣe̱ maya̭: ||3||
u̱cchantī̱ yā kṛ̱ṇoṣi̭ ma̱ṃhanā̭ mahi pra̱khyai dḙvi̱ sva̭rdṛ̱śe |
tasyā̭ste ratna̱bhāja̭ īmahe va̱yaṃ syāma̭ mā̱turna sū̱nava̭: ||4||
tacci̱traṃ rādha̱ ā bha̱roṣo̱ yaddī̭rgha̱śrutta̭mam |
yattḙ divo duhitarmarta̱bhoja̭na̱ṃ tadrā̭sva bhu̱najā̭mahai ||5||
śrava̭: sū̱ribhyo̭ a̱mṛta̭ṃ vasutva̱naṃ vājā̭~ a̱smabhya̱ṃ goma̭taḥ |
co̱da̱yi̱trī ma̱ghona̭: sū̱nṛtā̭vatyu̱ṣā ṷccha̱dapa̱ sridha̭: ||6||
10 maitrāvaruṇirvasiṣṭha:| indrāvaruṇau |jagatī |
indrā̭varuṇā yu̱vama̭dhva̱rāya̭ no vi̱śe janā̭ya̱ mahi̱ śarma̭ yacchatam |
dī̱rghapra̭yajyu̱mati̱ yo va̭nu̱ṣyati̭ va̱yaṃ ja̭yema̱ pṛta̭nāsu dū̱ḍhya̭: ||1||
sa̱mrāḻa̱nyaḥ sva̱rāḻa̱nya ṷcyate vāṃ ma̱hāntā̱vindrā̱varṷṇā ma̱hāva̭sū |
viśvḙ de̱vāsa̭: para̱me vyo̭mani̱ saṃ vā̱mojo̭ vṛṣaṇā̱ saṃ bala̭ṃ dadhuḥ ||2||
anva̱pāṃ khānya̭tṛnta̱moja̱sā sūrya̭mairayataṃ di̱vi pra̱bhum |
indrā̭varuṇā̱ madḙ asya mā̱yino'pi̭nvatama̱pita̱: pinva̭ta̱ṃ dhiya̭: ||3||
yu̱vāmidyu̱tsu pṛta̭nāsu̱ vahna̭yo yu̱vāṃ kṣema̭sya prasa̱ve mi̱tajña̭vaḥ |
ī̱śā̱nā vasva̭ u̱bhaya̭sya kā̱rava̱ indrā̭varuṇā su̱havā̭ havāmahe ||4||
indrā̭varuṇā̱ yadi̱māni̭ ca̱krathu̱rviśvā̭ jā̱tāni̱ bhuva̭nasya ma̱jmanā̭ |
kṣemḙṇa mi̱tro varṷṇaṃ duva̱syati̭ ma̱rudbhi̭ru̱graḥ śubha̭ma̱nya ī̭yate ||5||
ma̱he śu̱lkāya̱ varṷṇasya̱ nu tvi̱ṣa ojo̭ mimāte dhru̱vama̭sya̱ yatsvam |
ajā̭mima̱nyaḥ śna̱thaya̭nta̱māti̭radda̱bhrebhi̭ra̱nyaḥ pra vṛ̭ṇoti̱ bhūya̭saḥ ||6||
na tamaṃho̱ na dṷri̱tāni̱ martya̱mindrā̭varuṇā̱ na tapa̱: kuta̭śca̱na |
yasya̭ devā̱ gaccha̭tho vī̱tho a̭dhva̱raṃ na taṃ marta̭sya naśate̱ pari̭hvṛtiḥ ||7||
a̱rvāṅna̭rā̱ daivye̱nāva̱sā ga̭taṃ śṛṇu̱taṃ hava̱ṃ yadi̭ me̱ jujo̭ṣathaḥ |
yu̱vorhi sa̱khyamu̱ta vā̱ yadāpya̭ṃ mārḍī̱kami̭ndrāvaruṇā̱ ni ya̭cchatam ||8||
a̱smāka̭mindrāvaruṇā̱ bharḙbhare puroyo̱dhā bha̭vataṃ kṛṣṭyojasā |
yadvā̱ṃ hava̭nta u̱bhaye̱ adha̭ spṛ̱dhi nara̭sto̱kasya̱ tana̭yasya sā̱tiṣṷ ||9||
a̱sme indro̱ varṷṇo mi̱tro a̭rya̱mā dyu̱mnaṃ ya̭cchantu̱ mahi̱ śarma̭ sa̱pratha̭: |
a̱va̱dhraṃ jyoti̱radi̭teṝtā̱vṛdho̭ de̱vasya̱ śloka̭ṃ savi̱turma̭nāmahe ||10||
10 maitrāvaruṇirvasiṣṭha:| indrāvaruṇau |jagatī |
yu̱vāṃ na̭rā̱ paśya̭mānāsa̱ āpya̭ṃ prā̱cā ga̱vyanta̭: pṛthu̱parśa̭vo yayuḥ |
dāsā̭ ca vṛ̱trā ha̱tamāryā̭ṇi ca su̱dāsa̭mindrāvaru̱ṇāva̭sāvatam ||1||
yatrā̱ nara̭: sa̱maya̭nte kṛ̱tadhva̭jo̱ yasmi̭nnā̱jā bhava̭ti̱ kiṃ ca̱na pri̱yam |
yatrā̱ bhaya̭nte̱ bhuva̭nā sva̱rdṛśa̱statrā̭ na indrāvaru̱ṇādhi̭ vocatam ||2||
saṃ bhūmyā̱ antā̭ dhvasi̱rā a̭dṛkṣa̱tendrā̭varuṇā di̱vi ghoṣa̱
ārṷhat | asthu̱rjanā̭nā̱mupa̱ māmarā̭tayo̱'rvāgava̭sā havanaśru̱tā ga̭tam ||3||
indrā̭varuṇā va̱dhanā̭bhirapra̱ti bhe̱daṃ va̱nvantā̱ pra su̱dāsa̭māvatam |
brahmā̭ṇyeṣāṃ śṛṇuta̱ṃ havī̭mani sa̱tyā tṛtsṷ̄nāmabhavatpu̱rohi̭tiḥ ||4||
indrā̭varuṇāva̱bhyā ta̭panti mā̱ghānya̱ryo va̱nuṣā̱marā̭tayaḥ |
yu̱vaṃ hi vasva̭ u̱bhaya̭sya̱ rāja̱tho'dha̭ smā no'vata̱ṃ pāryḙ di̱vi ||5||
yu̱vāṃ ha̭vanta u̱bhayā̭sa ā̱jiṣvindra̭ṃ ca̱ vasvo̱ varṷṇaṃ ca sā̱tayḙ |
yatra̱ rāja̭bhirda̱śabhi̱rnibā̭dhita̱ṃ pra su̱dāsa̱māva̭ta̱ṃ tṛtsṷbhiḥ sa̱ha ||6||
daśa̱ rājā̭na̱: sami̭tā̱ aya̭jyavaḥ su̱dāsa̭mindrāvaruṇā̱ na yṷyudhuḥ |
sa̱tyā nṛ̱ṇāma̭dma̱sadā̱mupa̭stutirde̱vā ḙṣāmabhavande̱vahṷ̄tiṣu ||7||
dā̱śa̱rā̱jñe pari̭yattāya vi̱śvata̭: su̱dāsa̭ indrāvaruṇāvaśikṣatam |
śvi̱tyañco̱ yatra̱ nama̭sā kapa̱rdino̭ dhi̱yā dhīva̭nto̱ asa̭panta̱ tṛtsa̭vaḥ ||8||
vṛ̱trāṇya̱nyaḥ sa̭mi̱theṣu̱ jighna̭te vra̱tānya̱nyo a̱bhi ra̭kṣate̱ sadā̭ |
havā̭mahe vāṃ vṛṣaṇā suvṛ̱ktibhi̭ra̱sme i̭ndrāvaruṇā̱ śarma̭ yacchatam ||9||
a̱sme indro̱ varṷṇo mi̱tro a̭rya̱mā dyu̱mnaṃ ya̭cchantu̱ mahi̱ śarma̭ sa̱pratha̭: |
a̱va̱dhraṃ jyoti̱radi̭teṝtā̱vṛdho̭ de̱vasya̱ śloka̭ṃ savi̱turma̭nāmahe ||10||
5 maitrāvaruṇirvasiṣṭha:| indrāvaruṇau | triṣṭup |
ā vā̭ṃ rājānāvadhva̱re va̭vṛtyāṃ ha̱vyebhi̭rindrāvaruṇā̱ namo̭bhiḥ |
pra vā̭ṃ ghṛ̱tācī̭ bā̱hvordadhā̭nā̱ pari̱ tmanā̱ viṣṷrūpā jigāti ||1||
yu̱vo rā̱ṣṭraṃ bṛ̱hadi̭nvati̱ dyauryau se̱tṛbhi̭rara̱jjubhi̭: sinī̱thaḥ |
pari̭ no̱ heḻo̱ varṷṇasya vṛjyā u̱ruṃ na̱ indra̭: kṛṇavadu lo̱kam ||2||
kṛ̱taṃ no̭ ya̱jñaṃ vi̱dathḙṣu̱ cārṷṃ kṛ̱taṃ brahmā̭ṇi sū̱riṣṷ praśa̱stā |
upo̭ ra̱yirde̱vajṷ̄to na etu̱ pra ṇa̭: spā̱rhābhi̭rū̱tibhi̭stiretam ||3||
a̱sme i̭ndrāvaruṇā vi̱śvavā̭raṃ ra̱yiṃ dha̭tta̱ṃ vasṷmantaṃ puru̱kṣum |
pra ya ā̭di̱tyo anṛ̭tā mi̱nātyami̭tā̱ śūro̭ dayate̱ vasṷ̄ni ||4||
i̱yamindra̱ṃ varṷṇamaṣṭa me̱ gīḥ prāva̭tto̱ke tana̭ye̱ tūtṷjānā |
su̱ratnā̭so de̱vavī̭tiṃ gamema yū̱yaṃ pā̭ta sva̱stibhi̱: sadā̭ naḥ ||5||
5 maitrāvaruṇirvasiṣṭha:| indrāvaruṇau | triṣṭup |
pu̱nī̱ṣe vā̭mara̱kṣasa̭ṃ manī̱ṣāṃ soma̱mindrā̭ya̱ varṷṇāya̱ juhva̭t |
ghṛ̱tapra̭tīkāmu̱ṣasa̱ṃ na de̱vīṃ tā no̱ yāma̭nnuruṣyatāma̱bhīkḙ ||1||
spardha̭nte̱ vā ṷ deva̱hūye̱ atra̱ yeṣṷ dhva̱jeṣṷ di̱dyava̱: pata̭nti |
yu̱vaṃ tā~ i̭ndrāvaruṇāva̱mitrā̭nha̱taṃ parā̭ca̱: śarvā̱ viṣṷ̄caḥ ||2||
āpa̭ści̱ddhi svaya̭śasa̱: sada̭:su de̱vīrindra̱ṃ varṷṇaṃ de̱vatā̱ dhuḥ |
kṛ̱ṣṭīra̱nyo dhā̱raya̭ti̱ pravi̭ktā vṛ̱trāṇya̱nyo a̭pra̱tīni̭ hanti ||3||
sa su̱kratṷṝta̱cida̭stu̱ hotā̱ ya ā̭ditya̱ śava̭sā vā̱ṃ nama̭svān |
ā̱va̱varta̱dava̭se vāṃ ha̱viṣmā̱nasa̱ditsa sṷvi̱tāya̱ praya̭svān ||4||
i̱yamindra̱ṃ varṷṇamaṣṭa me̱ gīḥ prāva̭tto̱ke tana̭ye̱ tūtṷjānā |
su̱ratnā̭so de̱vavī̭tiṃ gamema yū̱yaṃ pā̭ta sva̱stibhi̱: sadā̭ naḥ ||5||
8 maitrāvaruṇirvasiṣṭha:| varuṇa: | triṣṭup |
dhīrā̱ tva̭sya mahi̱nā ja̱nūṃṣi̱ vi yasta̱stambha̱ roda̭sī cidu̱rvī |
pra nāka̭mṛ̱ṣvaṃ nṷnude bṛ̱hanta̭ṃ dvi̱tā nakṣa̭traṃ pa̱pratha̭cca̱ bhūma̭ ||1||
u̱ta svayā̭ ta̱nvā̱3 saṃ va̭de̱ tatka̱dā nva1ntarvarṷṇe bhuvāni |
kiṃ mḙ ha̱vyamahṛ̭ṇāno juṣeta ka̱dā mṛ̭ḻī̱kaṃ su̱manā̭ a̱bhi khya̭m ||2||
pṛ̱cche tadeno̭ varuṇa di̱dṛkṣūpo̭ emi ciki̱tuṣo̭ vi̱pṛccha̭m |
sa̱mā̱naminmḙ ka̱vaya̭ścidāhura̱yaṃ ha̱ tubhya̱ṃ varṷṇo hṛṇīte ||3||
kimāga̭ āsa varuṇa̱ jyeṣṭha̱ṃ yatsto̱tāra̱ṃ jighā̭ṃsasi̱ sakhā̭yam |
pra tanmḙ voco dūḻabha svadhā̱vo'va̭ tvāne̱nā nama̭sā tu̱ra i̭yām ||4||
ava̭ dru̱gdhāni̱ pitryā̭ sṛjā̱ no'va̱ yā va̱yaṃ ca̭kṛ̱mā ta̱nūbhi̭: |
ava̭ rājanpaśu̱tṛpa̱ṃ na tā̱yuṃ sṛ̱jā va̱tsaṃ na dāmno̱ vasi̭ṣṭham ||5||
na sa svo dakṣo̭ varuṇa̱ dhruti̱: sā surā̭ ma̱nyurvi̱bhīda̭ko̱ aci̭ttiḥ |
asti̱ jyāyā̱nkanī̭yasa upā̱re svapna̭śca̱nedanṛ̭tasya prayo̱tā ||6||
ara̭ṃ dā̱so na mī̱ḻhuṣḙ karāṇya̱haṃ de̱vāya̱ bhūrṇa̱ye'nā̭gāḥ |
acḙtayada̱cito̭ de̱vo a̱ryo gṛtsa̭ṃ rā̱ye ka̱vita̭ro junāti ||7||
a̱yaṃ su tubhya̭ṃ varuṇa svadhāvo hṛ̱di stoma̱ upa̭śritaścidastu |
śaṃ na̱: kṣeme̱ śamu̱ yogḙ no astu yū̱yaṃ pā̭ta sva̱stibhi̱: sadā̭ naḥ ||8||
7 maitrāvaruṇirvasiṣṭha:| varuṇa:| triṣṭup |
rada̭tpa̱tho varṷṇa̱: sūryā̭ya̱ prārṇā̭ṃsi samu̱driyā̭ na̱dīnā̭m |
sargo̱ na sṛ̱ṣṭo arva̭tīṝtā̱yañca̱kāra̭ ma̱hīra̱vanī̱raha̭bhyaḥ ||1||
ā̱tmā te̱ vāto̱ raja̱ ā na̭vīnotpa̱śurna bhūrṇi̱ryava̭se sasa̱vān |
a̱ntarma̱hī bṛ̭ha̱tī roda̭sī̱me viśvā̭ te̱ dhāma̭ varuṇa pri̱yāṇi̭ ||2||
pari̱ spaśo̱ varṷṇasya̱ smadi̭ṣṭā u̱bhe pa̭śyanti̱ roda̭sī su̱mekḙ |
ṛ̱tāvā̭naḥ ka̱vayo̭ ya̱jñadhī̭rā̱: pracḙtaso̱ ya i̱ṣaya̭nta̱ manma̭ ||3||
u̱vāca̭ me̱ varṷṇo̱ medhi̭rāya̱ triḥ sa̱pta nāmāghnyā̭ bibharti |
vi̱dvānpa̱dasya̱ guhyā̱ na vo̭cadyu̱gāya̱ vipra̱ upa̭rāya̱ śikṣa̭n ||4||
ti̱sro dyāvo̱ nihi̭tā a̱ntara̭sminti̱sro bhūmī̱rupa̭rā̱: ṣaḍvi̭dhānāḥ |
gṛtso̱ rājā̱ varṷṇaścakra e̱taṃ di̱vi pre̱ṅkhaṃ hi̭ra̱ṇyaya̭ṃ śu̱bhe kam ||5||
ava̱ sindhu̱ṃ varṷṇo̱ dyauri̭va sthāddra̱pso na śve̱to mṛ̱gastuvi̭ṣmān |
ga̱mbhī̱raśa̭ṃso̱ raja̭so vi̱māna̭: supā̱rakṣa̭traḥ sa̱to a̱sya rājā̭ ||6||
yo mṛ̱ḻayā̭ti ca̱kruṣḙ ci̱dāgo̭ va̱yaṃ syā̭ma̱ varṷṇe̱ anā̭gāḥ |
anṷ vra̱tānyadi̭teṝ̱dhanto̭ yū̱yaṃ pā̭ta sva̱stibhi̱: sadā̭ naḥ ||7||
7 maitrāvaruṇirvasiṣṭha:|
varuṇa:, ( 7 pāśavimocanī) | triṣṭup |
pra śu̱ndhyuva̱ṃ varṷṇāya̱ preṣṭhā̭ṃ ma̱tiṃ va̭siṣṭha mī̱ḻhuṣḙ bharasva |
ya ī̭ma̱rvāñca̱ṃ kara̭te̱ yaja̭traṃ sa̱hasrā̭magha̱ṃ vṛṣa̭ṇaṃ bṛ̱hanta̭m ||1||
adhā̱ nva̭sya sa̱ṃdṛśa̭ṃ jaga̱nvāna̱gneranī̭ka̱ṃ varṷṇasya maṃsi |
sva1ryadaśma̭nnadhi̱pā u̱ andho̱'bhi mā̱ vapṷrdṛ̱śayḙ ninīyāt ||2||
ā yadru̱hāva̱ varṷṇaśca̱ nāva̱ṃ pra yatsa̭mu̱dramī̱rayā̭va̱ madhya̭m |
adhi̱ yada̱pāṃ snubhi̱ścarā̭va̱ pra pre̱ṅkha ī̭ṅkhayāvahai śu̱bhe kam ||3||
vasi̭ṣṭhaṃ ha̱ varṷṇo nā̱vyādhā̱dṛṣi̭ṃ cakāra̱ svapā̱ maho̭bhiḥ |
sto̱tāra̱ṃ vipra̭: sudina̱tve ahnā̱ṃ yānnu dyāva̭sta̱tana̱nyādu̱ṣāsa̭: ||4||
kva1 tyāni̭ nau sa̱khyā ba̭bhūvu̱: sacā̭vahe̱ yada̭vṛ̱kaṃ pu̱rā ci̭t |
bṛ̱hanta̱ṃ māna̭ṃ varuṇa svadhāvaḥ sa̱hasra̭dvāraṃ jagamā gṛ̱haṃ tḙ ||5||
ya ā̱pirnityo̭ varuṇa pri̱yaḥ santvāmāgā̭ṃsi kṛ̱ṇava̱tsakhā̭ te |
mā ta̱ ena̭svanto yakṣinbhujema ya̱ndhi ṣmā̱ vipra̭: stuva̱te varṷ̄tham ||6||
dhru̱vāsṷ tvā̱su kṣi̱tiṣṷ kṣi̱yanto̱ vya1smatpāśa̱ṃ varṷṇo mumocat |
avo̭ vanvā̱nā adi̭teru̱pasthā̭dyū̱yaṃ pā̭ta sva̱stibhi̱: sadā̭ naḥ ||7||
5 maitrāvaruṇirvasiṣṭha:| varuṇa: | gāyatrī, 5 jagatī|
mo ṣu va̭ruṇa mṛ̱nmaya̭ṃ gṛ̱haṃ rā̭janna̱haṃ ga̭mam | mṛ̱ḻā sṷkṣatra mṛ̱ḻaya̭ ||1||
yademi̭ prasphu̱ranni̭va̱ dṛti̱rna dhmā̱to a̭drivaḥ | mṛ̱ḻā sṷkṣatra mṛ̱ḻaya̭ ||2||
kratva̭: samaha dī̱natā̭ pratī̱paṃ ja̭gamā śuce | mṛ̱ḻā sṷkṣatra mṛ̱ḻaya̭ ||3||
a̱pāṃ madhyḙ tasthi̱vāṃsa̱ṃ tṛṣṇā̭vidajjari̱tāra̭m | mṛ̱ḻā sṷkṣatra mṛ̱ḻaya̭ ||4||
yatkiṃ ce̱daṃ va̭ruṇa̱ daivye̱ janḙ'bhidro̱haṃ ma̭nu̱ṣyā̱3ścarā̭masi |
aci̭ttī̱ yattava̱ dharmā̭ yuyopi̱ma mā na̱stasmā̱dena̭so deva rīriṣaḥ ||5||
7 maitrāvaruṇirvasiṣṭha:| vāyu:, 5 -7 indravāyū| triṣṭup |
pra vī̭ra̱yā śuca̭yo dadrire vāmadhva̱ryubhi̱rmadhṷmantaḥ su̱tāsa̭: |
vaha̭ vāyo ni̱yuto̭ yā̱hyacchā̱ pibā̭ su̱tasyāndha̭so̱ madā̭ya ||1||
ī̱śā̱nāya̱ prahṷti̱ṃ yasta̱ āna̱ṭ śuci̱ṃ soma̭ṃ śucipā̱stubhya̭ṃ vāyo |
kṛ̱ṇoṣi̱ taṃ martyḙṣu praśa̱staṃ jā̱tojā̭to jāyate vā̱jya̭sya ||2||
rā̱ye nu yaṃ ja̱jñatū̱ roda̭sī̱me rā̱ye de̱vī dhi̱ṣaṇā̭ dhāti de̱vam |
adha̭ vā̱yuṃ ni̱yuta̭: saścata̱ svā u̱ta śve̱taṃ vasṷdhitiṃ nire̱ke ||3||
u̱cchannu̱ṣasa̭: su̱dinā̭ ari̱prā u̱ru jyoti̭rvividu̱rdīdhyā̭nāḥ |
gavya̭ṃ cidū̱rvamu̱śijo̱ vi va̭vru̱steṣā̱manṷ pra̱diva̭: sasru̱rāpa̭: ||4||
te sa̱tyena̱ mana̭sā̱ dīdhyā̭nā̱: svena̭ yu̱ktāsa̱: kratṷnā vahanti |
indra̭vāyū vīra̱vāha̱ṃ ratha̭ṃ vāmīśā̱nayo̭ra̱bhi pṛkṣa̭: sacante ||5||
ī̱śā̱nāso̱ ye dadha̭te̱ sva̭rṇo̱ gobhi̱raśvḙbhi̱rvasṷbhi̱rhira̭ṇyaiḥ |
indra̭vāyū sū̱rayo̱ viśva̱māyu̱rarva̭dbhirvī̱raiḥ pṛta̭nāsu sahyuḥ ||6||
arva̭nto̱ na śrava̭so̱ bhikṣa̭māṇā indravā̱yū sṷṣṭu̱tibhi̱rvasi̭ṣṭhāḥ |
vā̱ja̱yanta̱: svava̭se huvema yū̱yaṃ pā̭ta sva̱stibhi̱: sadā̭ naḥ ||7||
7 maitrāvaruṇirvasiṣṭha:| 1,3 vāyu: , 2, 4-7 indravāyū | triṣṭup |
ku̱vida̱ṅga nama̭sā̱ ye vṛ̱dhāsa̭: pu̱rā de̱vā a̭nava̱dyāsa̱ āsa̭n |
te vā̱yave̱ mana̭ve bādhi̱tāyā'vā̭sayannu̱ṣasa̱ṃ sūryḙṇa ||1||
u̱śantā̭ dū̱tā na dabhā̭ya go̱pā mā̱saśca̭ pā̱thaḥ śa̱rada̭śca pū̱rvīḥ |
indra̭vāyū suṣṭu̱tirvā̭miyā̱nā mā̭rḍī̱kamī̭ṭṭe suvi̱taṃ ca̱ navya̭m ||2||
pīvo̭annā~ rayi̱vṛdha̭: sume̱dhāḥ śve̱taḥ si̭ṣakti ni̱yutā̭mabhi̱śrīḥ |
te vā̱yave̱ sama̭naso̱ vi ta̭sthu̱rviśvennara̭: svapa̱tyāni̭ cakruḥ ||3||
yāva̱ttara̭sta̱nvo̱3 yāva̱dojo̱ yāva̱nnara̱ścakṣa̭sā̱ dīdhyā̭nāḥ |
śuci̱ṃ soma̭ṃ śucipā pātama̱sme indra̭vāyū̱ sada̭taṃ ba̱rhiredam ||4||
ni̱yu̱vā̱nā ni̱yuta̭: spā̱rhavī̭rā̱ indra̭vāyū sa̱ratha̭ṃ yātama̱rvāk |
i̱daṃ hi vā̱ṃ prabhṛ̭ta̱ṃ madhvo̱ agra̱madha̭ prīṇā̱nā vi mṷmuktama̱sme ||5||
yā vā̭ṃ śa̱taṃ ni̱yuto̱ yāḥ sa̱hasra̱mindra̭vāyū vi̱śvavā̭rā̱: saca̭nte |
ābhi̭ryātaṃ suvi̱datrā̭bhira̱rvākpā̱taṃ na̭rā̱ prati̭bhṛtasya̱ madhva̭: ||6||
arva̭nto̱ na śrava̭so̱ bhikṣa̭māṇā indravā̱yū sṷṣṭu̱tibhi̱rvasi̭ṣṭhāḥ |
vā̱ja̱yanta̱: svava̭se huvema yū̱yaṃ pā̭ta sva̱stibhi̱: sadā̭ naḥ ||7||
5 maitrāvaruṇirvasiṣṭha:| vāyu: , 2, 4 indravāyū | triṣṭup |
ā vā̭yo bhūṣa śucipā̱ upa̭ naḥ sa̱hasra̭ṃ te ni̱yuto̭ viśvavāra |
upo̭ te̱ andho̱ madya̭mayāmi̱ yasya̭ deva dadhi̱ṣe pṷ̄rva̱peya̭m ||1||
pra sotā̭ jī̱ro a̭dhva̱reṣva̭sthā̱tsoma̱mindrā̭ya vā̱yave̱ piba̭dhyai |
pra yadvā̱ṃ madhvo̭ agri̱yaṃ bhara̭ntyadhva̱ryavo̭ deva̱yanta̱: śacī̭bhiḥ ||2||
pra yābhi̱ryāsi̭ dā̱śvāṃsa̱macchā̭ ni̱yudbhi̭rvāyavi̱ṣṭayḙ duro̱ṇe |
ni no̭ ra̱yiṃ su̱bhoja̭saṃ yuvasva̱ ni vī̱raṃ gavya̱maśvya̭ṃ ca̱ rādha̭: ||3||
ye vā̱yava̭ indra̱māda̭nāsa̱ ādḙvāso ni̱tośa̭nāso a̱ryaḥ |
ghnanto̭ vṛ̱trāṇi̭ sū̱ribhi̭: ṣyāma sāsa̱hvāṃso̭ yu̱dhā nṛbhi̭ra̱mitrā̭n ||4||
ā no̭ ni̱yudbhi̭: śa̱tinī̭bhiradhva̱raṃ sa̭ha̱sriṇī̭bhi̱rupa̭ yāhi ya̱jñam | vā
yo̭ a̱smintsava̭ne mādayasva yū̱yaṃ pā̭ta sva̱stibhi̱: sadā̭ naḥ ||5||
8 maitrāvaruṇirvasiṣṭha:| indrāgnī| triṣṭup |
śuci̱ṃ nu stoma̱ṃ nava̭jātama̱dyendrā̭gnī vṛtrahaṇā ju̱ṣethā̭m |
u̱bhā hi vā̭ṃ su̱havā̱ joha̭vīmi̱ tā vāja̭ṃ sa̱dya ṷśa̱te dheṣṭhā̭ ||1||
tā sā̭na̱sī śa̭vasānā̱ hi bhū̱taṃ sā̭ka̱ṃvṛdhā̱ śava̭sā śūśu̱vāṃsā̭ |
kṣaya̭ntau rā̱yo yava̭sasya̱ bhūrḙ: pṛ̱ṅktaṃ vāja̭sya̱ sthavi̭rasya̱ ghṛṣvḙ: ||2||
upo̭ ha̱ yadvi̱datha̭ṃ vā̱jino̱ gurdhī̱bhirviprā̱: prama̭timi̱cchamā̭nāḥ |
arva̭nto̱ na kāṣṭhā̱ṃ nakṣa̭māṇā indrā̱gnī johṷvato̱ nara̱ste ||3||
gī̱rbhirvipra̱: prama̭timi̱cchamā̭na̱ īṭṭḙ ra̱yiṃ ya̱śasa̭ṃ pūrva̱bhāja̭m |
indrā̭gnī vṛtrahaṇā suvajrā̱ pra no̱ navyḙbhistirataṃ de̱ṣṇaiḥ ||4||
saṃ yanma̱hī mi̭tha̱tī spardha̭māne tanū̱rucā̱ śūra̭sātā̱ yatai̭te |
adḙvayuṃ vi̱dathḙ deva̱yubhi̭: sa̱trā ha̭taṃ soma̱sutā̱ janḙna ||5||
i̱māmu̱ ṣu soma̭suti̱mupa̭ na̱ endrā̭gnī saumana̱sāya̭ yātam |
nū ci̱ddhi pa̭rima̱mnāthḙ a̱smānā vā̱ṃ śaśva̭dbhirvavṛtīya̱ vājai̭: ||6||
so a̭gna e̱nā nama̭sā̱ sami̱ddho'cchā̭ mi̱traṃ varṷṇa̱mindra̭ṃ voceḥ |
yatsī̱māga̭ścakṛ̱mā tatsu mṛ̭ḻa̱ tada̭rya̱mādi̭tiḥ śiśrathantu ||7||
e̱tā a̭gna āśuṣā̱ṇāsa̭ i̱ṣṭīryu̱voḥ sacā̱bhya̭śyāma̱ vājā̭n |
mendro̭ no̱ viṣṇṷrma̱ruta̱: pari̭ khyanyū̱yaṃ pā̭ta sva̱stibhi̱: sadā̭ naḥ ||8||
12 maitrāvaruṇirvasiṣṭha:| indrāgnī|gāyatrī, 12 anuṣṭup |
i̱yaṃ vā̭ma̱sya manma̭na̱ indrā̭gnī pū̱rvyastṷtiḥ | a̱bhrādvṛ̱ṣṭiri̭vājani ||1||
śṛ̱ṇu̱taṃ ja̭ri̱turhava̱mindrā̭gnī̱ vana̭ta̱ṃ gira̭: | ī̱śā̱nā pi̭pyata̱ṃ dhiya̭: ||2||
mā pā̭pa̱tvāya̭ no na̱rendrā̭gnī̱ mābhiśa̭staye | mā no̭ rīradhataṃ ni̱de ||3||
indrḙ a̱gnā namo̭ bṛ̱hatsṷvṛ̱ktimera̭yāmahe | dhi̱yā dhenā̭ ava̱syava̭: ||4||
tā hi śaśva̭nta̱ īḻa̭ta i̱tthā viprā̭sa ū̱tayḙ | sa̱bādho̱ vāja̭sātaye ||5||
tā vā̭ṃ gī̱rbhirvi̭pa̱nyava̱: praya̭svanto havāmahe | me̱dhasā̭tā sani̱ṣyava̭: ||6||
indrā̭gnī̱ ava̱sā ga̭tama̱smabhya̭ṃ carṣaṇīsahā | mā no̭ du̱:śaṃsa̭ īśata ||7||
mā kasya̭ no̱ ara̭ruṣo dhū̱rtiḥ praṇa̱ṅmartya̭sya | indrā̭gnī̱ śarma̭ yacchatam ||8||
goma̱ddhira̭ṇyava̱dvasu̱ yadvā̱maśvā̭va̱dīma̭he | indrā̭gnī̱ tadva̭nemahi ||9||
yatsoma̱ ā su̱te nara̭ indrā̱gnī ajo̭havuḥ | saptī̭vantā sapa̱ryava̭: ||10||
u̱kthebhi̭rvṛtra̱hanta̭mā̱ yā ma̭ndā̱nā ci̱dā gi̱rā | ā̱ṅgū̱ṣairā̱vivā̭sataḥ ||11||
tāviddu̱:śaṃsa̱ṃ martya̱ṃ durvi̭dvāṃsaṃ rakṣa̱svina̭m | ā̱bho̱gaṃ hanma̭nā hatamuda̱dhiṃ hanma̭nā hatam ||12||
6 maitrāvaruṇirvasiṣṭha:| sarasvatī , 3 sarasvān | triṣṭup |
pra kṣoda̭sā̱ dhāya̭sā sasra e̱ṣā sara̭svatī dha̱ruṇa̱māya̭sī̱ pūḥ |
pra̱bāba̭dhānā ra̱thyḙva yāti̱ viśvā̭ a̱po ma̭hi̱nā sindhṷra̱nyāḥ ||1||
ekā̭ceta̱tsara̭svatī na̱dīnā̱ṃ śuci̭rya̱tī gi̱ribhya̱ ā sa̭mu̱drāt |
rā̱yaśceta̭ntī̱ bhuva̭nasya̱ bhūrḙrghṛ̱taṃ payo̭ duduhe̱ nāhṷṣāya ||2||
sa vā̭vṛdhe̱ naryo̱ yoṣa̭ṇāsu̱ vṛṣā̱ śiśṷrvṛṣa̱bho ya̱jñiyā̭su |
sa vā̱jina̭ṃ ma̱ghava̭dbhyo dadhāti̱ vi sā̱tayḙ ta̱nva̭ṃ māmṛjīta ||3||
u̱ta syā na̱: sara̭svatī juṣā̱ṇopa̭ śravatsu̱bhagā̭ ya̱jṇe a̱smin |
mi̱tajñṷbhirnama̱syai̭riyā̱nā rā̱yā yu̱jā ci̱dutta̭rā̱ sakhi̭bhyaḥ ||4||
i̱mā juhvā̭nā yu̱ṣmadā namo̭bhi̱: prati̱ stoma̭ṃ sarasvati juṣasva |
tava̱ śarma̭npri̱yata̭me̱ dadhā̭nā̱ upa̭ stheyāma śara̱ṇaṃ na vṛ̱kṣam ||5||
a̱yamṷ te sarasvati̱ vasi̭ṣṭho̱ dvārā̭vṛ̱tasya̭ subhage̱ vyā̭vaḥ |
vardha̭ śubhre stuva̱te rā̭si̱ vājā̭nyū̱yaṃ pā̭ta sva̱stibhi̱: sadā̭ naḥ ||6||
6 maitrāvaruṇirvasiṣṭha:| sarasvatī, 4-6 sarasvān | 1-2= pragātha: (1 bṛhatī, 2 satobṛhatī ), 3 prastārapaṃkti:, 4-6 gāyatrī|
bṛ̱hadṷ gāyiṣe̱ vaco̭'su̱ryā̭ na̱dīnā̭m |
sara̭svatī̱minma̭hayā suvṛ̱ktibhi̱: stomai̭rvasiṣṭha̱ roda̭sī ||1||
u̱bhe yattḙ mahi̱nā śṷbhre̱ andha̭sī adhikṣi̱yanti̭ pū̱rava̭: |
sā no̭ bodhyavi̱trī ma̱rutsa̭khā̱ coda̱ rādho̭ ma̱ghonā̭m ||2||
bha̱dramidbha̱drā kṛ̭ṇava̱tsara̭sva̱tyaka̭vārī cetati vā̱jinī̭vatī |
gṛ̱ṇā̱nā ja̭madagni̱vatstṷvā̱nā ca̭ vasiṣṭha̱vat ||3||
ja̱nī̱yanto̱ nvagra̭vaḥ putrī̱yanta̭: su̱dāna̭vaḥ | sara̭svantaṃ havāmahe ||4||
ye tḙ sarasva ū̱rmayo̱ madhṷmanto ghṛta̱ścuta̭: | tebhi̭rno'vi̱tā bha̭va ||5||
pī̱pi̱vāṃsa̱ṃ sara̭svata̱: stana̱ṃ yo vi̱śvada̭rśataḥ | bha̱kṣī̱mahi̭ pra̱jāmiṣa̭m ||6||
10 maitrāvaruṇirvasiṣṭha:| 1 indra:, 2,4-8 bṛhaspati:, 3,9 indrābrahmaṇaspatī, 10 indrābṛhaspatī | triṣṭup |
ya̱jñe di̱vo nṛ̱ṣada̭ne pṛthi̱vyā naro̱ yatra̭ deva̱yavo̱ mada̭nti |
indrā̭ya̱ yatra̱ sava̭nāni su̱nve gama̱nmadā̭ya pratha̱maṃ vaya̭śca ||1||
ā daivyā̭ vṛṇīma̱he'vā̭ṃsi̱ bṛha̱spati̭rno maha̱ ā sa̭khāyaḥ |
yathā̱ bhavḙma mī̱ḻhuṣe̱ anā̭gā̱ yo no̭ dā̱tā pa̭rā̱vata̭: pi̱teva̭ ||2||
tamu̱ jyeṣṭha̱ṃ nama̭sā ha̱virbhi̭: su̱śeva̱ṃ brahma̭ṇa̱spati̭ṃ gṛṇīṣe |
indra̱ṃ śloko̱ mahi̱ daivya̭: siṣaktu̱ yo brahma̭ṇo de̱vakṛ̭tasya̱ rājā̭ ||3||
sa ā no̱ yoni̭ṃ sadatu̱ preṣṭho̱ bṛha̱spati̭rvi̱śvavā̭ro̱ yo asti̭ |
kāmo̭ rā̱yaḥ su̱vīrya̭sya̱ taṃ dā̱tparṣa̭nno̱ ati̭ sa̱ścato̱ ari̭ṣṭān ||4||
tamā no̭ a̱rkama̱mṛtā̭ya̱ juṣṭa̭mi̱me dhā̭sura̱mṛtā̭saḥ purā̱jāḥ |
śuci̭krandaṃ yaja̱taṃ pa̱styā̭nā̱ṃ bṛha̱spati̭mana̱rvāṇa̭ṃ huvema ||5||
taṃ śa̱gmāso̭ aru̱ṣāso̱ aśvā̱ bṛha̱spati̭ṃ saha̱vāho̭ vahanti |
saha̭ści̱dyasya̱ nīla̭vatsa̱dhastha̱ṃ nabho̱ na rū̱pama̭ru̱ṣaṃ vasā̭nāḥ ||6||
sa hi śuci̭: śa̱tapa̭tra̱: sa śu̱ndhyurhira̭ṇyavāśīriṣi̱raḥ sva̱rṣāḥ |
bṛha̱spati̱: sa svā̭ve̱śa ṛ̱ṣvaḥ pu̱rū sakhi̭bhya āsu̱tiṃ kari̭ṣṭhaḥ ||7||
de̱vī de̱vasya̱ roda̭sī̱ jani̭trī̱ bṛha̱spati̭ṃ vāvṛdhaturmahi̱tvā |
da̱kṣāyyā̭ya dakṣatā sakhāya̱: kara̱dbrahma̭ṇe su̱tarā̭ sugā̱dhā ||8||
i̱yaṃ vā̭ṃ brahmaṇaspate suvṛ̱ktirbrahmendrā̭ya va̱jriṇḙ akāri |
a̱vi̱ṣṭaṃ dhiyo̭ jigṛ̱taṃ pura̭ṃdhīrjaja̱stama̱ryo va̱nuṣā̱marā̭tīḥ ||9||
bṛha̭spate yu̱vamindra̭śca̱ vasvo̭ di̱vyasyḙśāthe u̱ta pārthi̭vasya |
dha̱ttaṃ ra̱yiṃ stṷva̱te kī̱rayḙ cidyū̱yaṃ pā̭ta sva̱stibhi̱: sadā̭ naḥ ||10||
7 maitrāvaruṇirvasiṣṭha:| indra:, 7 indrābṛhaspatī | triṣṭup |
adhva̭ryavo'ru̱ṇaṃ du̱gdhama̱ṃśuṃ ju̱hota̭na vṛṣa̱bhāya̭ kṣitī̱nām |
gau̱rādvedī̭yā~ ava̱pāna̱mindro̭ vi̱śvāhedyā̭ti su̱taso̭mami̱cchan ||1||
yadda̭dhi̱ṣe pra̱divi̱ cārvanna̭ṃ di̱vedi̭ve pī̱timida̭sya vakṣi |
u̱ta hṛ̱dota mana̭sā juṣā̱ṇa u̱śanni̭ndra̱ prasthi̭tānpāhi̱ somā̭n ||2||
ja̱jñā̱naḥ soma̱ṃ saha̭se papātha̱ pra tḙ mā̱tā ma̭hi̱māna̭muvāca |
endra̭ paprātho̱rva1ntari̭kṣaṃ yu̱dhā de̱vebhyo̱ vari̭vaścakartha ||3||
yadyo̱dhayā̭ maha̱to manya̭mānā̱ntsākṣā̭ma̱ tānbā̱hubhi̱: śāśa̭dānān |
yadvā̱ nṛbhi̱rvṛta̭ indrābhi̱yudhyā̱staṃ tvayā̱jiṃ saṷśrava̱saṃ ja̭yema ||4||
prendra̭sya vocaṃ pratha̱mā kṛ̱tāni̱ pra nūta̭nā ma̱ghavā̱ yā ca̱kāra̭ |
ya̱dedadḙvī̱rasa̭hiṣṭa mā̱yā athā̭bhava̱tkeva̭la̱: somo̭ asya ||5||
tave̱daṃ viśva̭ma̱bhita̭: paśa̱vyaṃ1 yatpaśya̭si̱ cakṣa̭sā̱ sūrya̭sya |
gavā̭masi̱ gopa̭ti̱reka̭ indra bhakṣī̱mahi̭ te̱ praya̭tasya̱ vasva̭: ||6||
bṛha̭spate yu̱vamindra̭śca̱ vasvo̭ di̱vyasyḙśāthe u̱ta pārthi̭vasya |
dha̱ttaṃ ra̱yiṃ stṷva̱te kī̱rayḙ cidyū̱yaṃ pā̭ta sva̱stibhi̱: sadā̭ naḥ ||7||
7 maitrāvaruṇirvasiṣṭha:| viṣṇu:, 4-6 indrāviṣṇū | triṣṭup |
pa̱ro mātra̭yā ta̱nvā̭ vṛdhāna̱ na tḙ mahi̱tvamanva̭śnuvanti |
u̱bhe tḙ vidma̱ raja̭sī pṛthi̱vyā viṣṇo̭ deva̱ tvaṃ pa̭ra̱masya̭ vitse ||1||
na tḙ viṣṇo̱ jāya̭māno̱ na jā̱to deva̭ mahi̱mnaḥ para̱manta̭māpa |
uda̭stabhnā̱ nāka̭mṛ̱ṣvaṃ bṛ̱hanta̭ṃ dā̱dhartha̱ prācī̭ṃ ka̱kubha̭ṃ pṛthi̱vyāḥ ||2||
irā̭vatī dhenu̱matī̱ hi bhū̱taṃ sṷ̄yava̱sinī̱ manṷṣe daśa̱syā |
vya̭stabhnā̱ roda̭sī viṣṇave̱te dā̱dhartha̭ pṛthi̱vīma̱bhito̭ ma̱yūkhai̭: ||3||
u̱ruṃ ya̱jñāya̭ cakrathuru lo̱kaṃ ja̱naya̭ntā̱ sūrya̭mu̱ṣāsa̭ma̱gnim |
dāsa̭sya cidvṛṣaśi̱prasya̭ mā̱yā ja̱ghnathṷrnarā pṛta̱nājyḙṣu ||4||
indrā̭viṣṇū dṛṃhi̱tāḥ śamba̭rasya̱ nava̱ puro̭ nava̱tiṃ ca̭ śnathiṣṭam |
śa̱taṃ va̱rcina̭: sa̱hasra̭ṃ ca sā̱kaṃ ha̱tho a̭pra̱tyasṷrasya vī̱rān ||5||
i̱yaṃ ma̭nī̱ṣā bṛ̭ha̱tī bṛ̱hanto̭rukra̱mā ta̱vasā̭ va̱rdhaya̭ntī |
ra̱re vā̱ṃ stoma̭ṃ vi̱dathḙṣu viṣṇo̱ pinva̭ta̱miṣo̭ vṛ̱janḙṣvindra ||6||
vaṣa̭ṭ te viṣṇavā̱sa ā kṛ̭ṇomi̱ tanmḙ juṣasva śipiviṣṭa ha̱vyam |
vardha̭ntu tvā suṣṭu̱tayo̱ giro̭ me yū̱yaṃ pā̭ta sva̱stibhi̱: sadā̭ naḥ ||7||
7 maitrāvaruṇirvasiṣṭha:| viṣṇu:| triṣṭup |
nū marto̭ dayate sani̱ṣyanyo viṣṇa̭va urugā̱yāya̱ dāśa̭t |
pra yaḥ sa̱trācā̱ mana̭sā̱ yajā̭ta e̱tāva̭nta̱ṃ narya̭mā̱vivā̭sāt ||1||
tvaṃ vi̭ṣṇo suma̱tiṃ vi̱śvaja̭nyā̱mapra̭yutāmevayāvo ma̱tiṃ dā̭: |
parco̱ yathā̭ naḥ suvi̱tasya̱ bhūre̱raśvā̭vataḥ puruśca̱ndrasya̭ rā̱yaḥ ||2||
trirde̱vaḥ pṛ̭thi̱vīme̱ṣa e̱tāṃ vi ca̭krame śa̱tarca̭saṃ mahi̱tvā |
pra viṣṇṷrastu ta̱vasa̱stavī̭yāntve̱ṣaṃ hya̭sya̱ sthavi̭rasya̱ nāma̭ ||3||
vi ca̭krame pṛthi̱vīme̱ṣa e̱tāṃ kṣetrā̭ya̱ viṣṇu̱rmanṷṣe daśa̱syan |
dhru̱vāso̭ asya kī̱rayo̱ janā̭sa urukṣi̱tiṃ su̱jani̭mā cakāra ||4||
pra tattḙ a̱dya śi̭piviṣṭa̱ nāmā̱'ryaḥ śa̭ṃsāmi va̱yunā̭ni vi̱dvān |
taṃ tvā̭ gṛṇāmi ta̱vasa̱mata̭vyā̱nkṣaya̭ntama̱sya raja̭saḥ parā̱ke ||5||
kimittḙ viṣṇo pari̱cakṣya̭ṃ bhū̱tpra yadva̭va̱kṣe śi̭pivi̱ṣṭo a̭smi |
mā varpo̭ a̱smadapa̭ gūha e̱tadyada̱nyarṷ̄paḥ sami̱the ba̱bhūtha̭ ||6||
vaṣa̭ṭ te viṣṇavā̱sa ā kṛ̭ṇomi̱ tanmḙ juṣasva śipiviṣṭa ha̱vyam |
vardha̭ntu tvā suṣṭu̱tayo̱ giro̭ me yū̱yaṃ pā̭ta sva̱stibhi̱: sadā̭ naḥ ||7||
6 maitrāvaruṇirvasiṣṭha:| (vṛṣṭikāma ), kumāra āgneyo vā |parjanya:| triṣṭup |
ti̱sro vāca̱: pra va̭da̱ jyoti̭ragrā̱ yā e̱taddu̱hre ma̭dhudo̱ghamūdha̭: |
sa va̱tsaṃ kṛ̱ṇvangarbha̱moṣa̭dhīnāṃ sa̱dyo jā̱to vṛ̭ṣa̱bho ro̭ravīti ||1||
yo vardha̭na̱ oṣa̭dhīnā̱ṃ yo a̱pāṃ yo viśva̭sya̱ jaga̭to de̱va īśḙ |
sa tri̱dhātṷ śara̱ṇaṃ śarma̭ yaṃsattri̱vartu̱ jyoti̭: svabhi̱ṣṭya1sme ||2||
sta̱rīrṷ tva̱dbhava̭ti̱ sūta̭ u tvadyathāva̱śaṃ ta̱nva̭ṃ cakra e̱ṣaḥ |
pi̱tuḥ paya̱: prati̭ gṛbhṇāti mā̱tā tena̭ pi̱tā va̭rdhate̱ tena̭ pu̱traḥ ||3||
yasmi̱nviśvā̭ni̱ bhuva̭nāni ta̱sthusti̱sro dyāva̭stre̱dhā sa̱srurāpa̭: |
traya̱: kośā̭sa upa̱seca̭nāso̱ madhva̭: ścotantya̱bhito̭ vira̱pśam ||4||
i̱daṃ vaca̭: pa̱rjanyā̭ya sva̱rājḙ hṛ̱do a̱stvanta̭ra̱ṃ tajjṷjoṣat |
ma̱yo̱bhuvo̭ vṛ̱ṣṭaya̭: santva̱sme sṷpippa̱lā oṣa̭dhīrde̱vago̭pāḥ ||5||
sa rḙto̱dhā vṛ̭ṣa̱bhaḥ śaśva̭tīnā̱ṃ tasmi̭nnā̱tmā jaga̭tasta̱sthuṣa̭śca |
tanma̭ ṛ̱taṃ pā̭tu śa̱taśā̭radāya yū̱yaṃ pā̭ta sva̱stibhi̱: sadā̭ naḥ ||6||
3 maitrāvaruṇirvasiṣṭha:|{ vṛṣṭikāma:} kumāra āgneyo vā | parjanya: | gāyatrī, 2 pādanicṛta |
pa̱rjanyā̭ya̱ pra gā̭yata di̱vaspu̱trāya̭ mī̱ḻhuṣḙ | sa no̱ yava̭samicchatu ||1||
yo garbha̱moṣa̭dhīnā̱ṃ gavā̭ṃ kṛ̱ṇotyarva̭tām | pa̱rjanya̭: puru̱ṣīṇā̭m ||2||
tasmā̱ idā̱syḙ ha̱virju̱hotā̱ madhṷmattamam | iḻā̭ṃ naḥ sa̱ṃyata̭ṃ karat ||3||
10 maitrāvaruṇirvasiṣṭha:|maṇḍūkā: { parjanya: } | triṣṭup , 1 anuṣṭup |
sa̱ṃva̱tsa̱raṃ śa̭śayā̱nā brā̭hma̱ṇā vra̭tacā̱riṇa̭: |
vāca̭ṃ pa̱rjanya̭jinvitā̱ṃ pra ma̱ṇḍūkā̭ avādiṣuḥ ||1||
di̱vyā āpo̭ a̱bhi yadḙna̱māya̱ndṛti̱ṃ na śuṣka̭ṃ sara̱sī śayā̭nam |
gavā̱maha̱ na mā̱yurva̱tsinī̭nāṃ ma̱ṇḍūkā̭nāṃ va̱gnuratrā̱ samḙti ||2||
yadī̭menā~ uśa̱to a̱bhyava̭rṣīttṛ̱ṣyāva̭taḥ prā̱vṛṣyāga̭tāyām |
a̱khkha̱lī̱kṛtyā̭ pi̱tara̱ṃ na pu̱tro a̱nyo a̱nyamupa̱ vada̭ntameti ||3||
a̱nyo a̱nyamanṷ gṛbhṇātyenora̱pāṃ pra̭sa̱rge yadama̭ndiṣātām |
ma̱ṇḍūko̱ yada̱bhivṛ̭ṣṭa̱: kani̭ṣka̱npṛśni̭: sampṛ̱ṅkte hari̭tena̱ vāca̭m ||4||
yadḙṣāma̱nyo a̱nyasya̱ vāca̭ṃ śā̱ktasyḙva̱ vada̭ti̱ śikṣa̭māṇaḥ |
sarva̱ṃ tadḙṣāṃ sa̱mṛdhḙva̱ parva̱ yatsu̱vāco̱ vada̭tha̱nādhya̱psu ||5||
gomā̭yu̱reko̭ a̱jamā̭yu̱reka̱: pṛśni̱reko̱ hari̭ta̱ eka̭ eṣām |
sa̱mā̱naṃ nāma̱ bibhra̭to̱ virṷ̄pāḥ puru̱trā vāca̭ṃ pipiśu̱rvada̭ntaḥ ||6||
brā̱hma̱ṇāso̭ atirā̱tre na some̱ saro̱ na pū̱rṇama̱bhito̱ vada̭ntaḥ |
sa̱ṃva̱tsa̱rasya̱ tadaha̱: pari̭ ṣṭha̱ yanma̭ṇḍūkāḥ prāvṛ̱ṣīṇa̭ṃ ba̱bhūva̭ ||7||
brā̱hma̱ṇāsa̭: so̱mino̱ vāca̭makrata̱ brahma̭ kṛ̱ṇvanta̭: parivatsa̱rīṇa̭m |
a̱dhva̱ryavo̭ gha̱rmiṇa̭: siṣvidā̱nā ā̱virbha̭vanti̱ guhyā̱ na ke ci̭t ||8||
de̱vahi̭tiṃ jugupurdvāda̱śasya̭ ṛ̱tuṃ naro̱ na pra mi̭nantye̱te |
sa̱ṃva̱tsa̱re prā̱vṛṣyāga̭tāyāṃ ta̱ptā gha̱rmā a̭śnuvate visa̱rgam ||9||
gomā̭yuradāda̱jamā̭yuradā̱tpṛśni̭radā̱ddhari̭to no̱ vasṷ̄ni |
gavā̭ṃ ma̱ṇḍūkā̱ dada̭taḥ śa̱tāni̭ sahasrasā̱ve pra ti̭ranta̱ āyṷ: ||10||
25 maitrāvaruṇirvasiṣṭha:| {rākṣoghnaṃ} indrāsomau , 8 ,16 ,19 -22 indra:, 9, 12-13 soma:, 10-14 agni:,11 devā:, 17 grāvāṇa:, 18 maruta:, 23 {pūrvārdhasya} vasiṣṭhāśī:, {uttarārdhasya} pṛthivyantarikṣe| triṣṭup , 1-6,18, 21 ,23 jagatī ; 7 jagatī triṣṭubvā, 25 anuṣṭup |
indrā̭somā̱ tapa̭ta̱ṃ rakṣa̭ u̱bjata̱ṃ nya̭rpayataṃ vṛṣaṇā tamo̱vṛdha̭: |
parā̭ śṛṇītama̱cito̱ nyo̭ṣataṃ ha̱taṃ nu̱dethā̱ṃ ni śi̭śītama̱triṇa̭: ||1||
indrā̭somā̱ sama̱ghaśa̭ṃsama̱bhya1ghaṃ tapṷryayastu ca̱rura̭gni̱vā~ i̭va |
bra̱hma̱dviṣḙ kra̱vyādḙ gho̱raca̭kṣase̱ dveṣo̭ dhattamanavā̱yaṃ ki̭mī̱dinḙ ||2||
indrā̭somā du̱ṣkṛto̭ va̱vre a̱ntara̭nārambha̱ṇe tama̭si̱ pra vi̭dhyatam |
yathā̱ nāta̱: puna̱reka̭śca̱nodaya̱ttadvā̭mastu̱ saha̭se manyu̱macchava̭: ||3||
indrā̭somā va̱rtaya̭taṃ di̱vo va̱dhaṃ saṃ pṛ̭thi̱vyā a̱ghaśa̭ṃsāya̱ tarha̭ṇam |
utta̭kṣataṃ sva̱ryaṃ1 parva̭tebhyo̱ yena̱ rakṣo̭ vāvṛdhā̱naṃ ni̱jūrva̭thaḥ ||4||
indrā̭somā va̱rtaya̭taṃ di̱vasparya̭gnita̱ptebhi̭ryu̱vamaśma̭hanmabhiḥ |
tapṷrvadhebhira̱jarḙbhira̱triṇo̱ ni parśā̭ne vidhyata̱ṃ yantṷ nisva̱ram ||5||
indrā̭somā̱ pari̭ vāṃ bhūtu vi̱śvata̭ i̱yaṃ ma̱tiḥ ka̱kṣyāśvḙva vā̱jinā̭ |
yāṃ vā̱ṃ hotrā̭ṃ parihi̱nomi̭ me̱dhaye̱mā brahmā̭ṇi nṛ̱patī̭va jinvatam ||6||
prati̭ smarethāṃ tu̱jaya̭dbhi̱revai̭rha̱taṃ dru̱ho ra̱kṣaso̭ bhaṅgu̱rāva̭taḥ |
indrā̭somā du̱ṣkṛte̱ mā su̱gaṃ bhū̱dyo na̭: ka̱dā ci̭dabhi̱dāsa̭ti dru̱hā ||7||
yo mā̱ pākḙna̱ mana̭sā̱ cara̭ntamabhi̱caṣṭe̱ anṛ̭tebhi̱rvaco̭bhiḥ |
āpa̭ iva kā̱śinā̱ saṃgṛ̭bhītā̱ asa̭nna̱stvāsa̭ta indra va̱ktā ||8||
ye pā̭kaśa̱ṃsaṃ vi̱hara̭nta̱ evai̱rye vā̭ bha̱draṃ dū̱ṣaya̭nti sva̱dhābhi̭: |
aha̭ye vā̱ tānpra̱dadā̭tu̱ soma̱ ā vā̭ dadhātu̱ niṝ̭teru̱pasthḙ ||9||
yo no̱ rasa̱ṃ dipsa̭ti pi̱tvo a̭gne̱ yo aśvā̭nā̱ṃ yo gavā̱ṃ yasta̱nūnā̭m |
ri̱puḥ ste̱naḥ stḙya̱kṛdda̱bhramḙtu̱ ni ṣa hī̭yatāṃ ta̱nvā̱3 tanā̭ ca ||10||
pa̱raḥ so a̭stu ta̱nvā̱3 tanā̭ ca ti̱sraḥ pṛ̭thi̱vīra̱dho a̭stu̱ viśvā̭: |
prati̭ śuṣyatu̱ yaśo̭ asya devā̱ yo no̱ divā̱ dipsa̭ti̱ yaśca̱ nakta̭m ||11||
su̱vi̱jñā̱naṃ ci̭ki̱tuṣe̱ janā̭ya̱ saccāsa̭cca̱ vaca̭sī paspṛdhāte |
tayo̱ryatsa̱tyaṃ ya̭ta̱radṛjī̭ya̱staditsomo̭'vati̱ hantyāsa̭t ||12||
na vā u̱ somo̭ vṛji̱naṃ hi̭noti̱ na kṣa̱triya̭ṃ mithu̱yā dhā̱raya̭ntam |
hanti̱ rakṣo̱ hantyāsa̱dvada̭ntamu̱bhāvindra̭sya̱ prasi̭tau śayāte ||13||
yadi̭ vā̱hamanṛ̭tadeva̱ āsa̱ mogha̭ṃ vā de̱vā~ a̭pyū̱he a̭gne |
kima̱smabhya̭ṃ jātavedo hṛṇīṣe drogha̱vāca̭ste niṝ̱thaṃ sa̭cantām ||14||
a̱dyā mṷrīya̱ yadi̭ yātu̱dhāno̱ asmi̱ yadi̱ vāyṷsta̱tapa̱ pūrṷṣasya |
adhā̱ sa vī̱rairda̱śabhi̱rvi yṷ̄yā̱ yo mā̱ mogha̱ṃ yātṷdhā̱netyāha̭ ||15||
yo māyā̭tu̱ṃ yātṷdhā̱netyāha̱ yo vā̭ ra̱kṣāḥ śuci̭ra̱smītyāha̭ |
indra̱staṃ ha̭ntu maha̱tā va̱dhena̱ viśva̭sya ja̱ntora̭dha̱maspa̭dīṣṭa ||16||
pra yā jigā̭ti kha̱rgalḙva̱ nakta̱mapa̭ dru̱hā ta̱nvaṃ1 gūha̭mānā |
va̱vrā~ a̭na̱ntā~ ava̱ sā pa̭dīṣṭa̱ grāvā̭ṇo ghnantu ra̱kṣasa̭ upa̱bdaiḥ ||17||
vi ti̭ṣṭhadhvaṃ maruto vi̱kṣvi1cchata̭ gṛbhā̱yata̭ ra̱kṣasa̱: saṃ pi̭naṣṭana |
vayo̱ ye bhū̱tvī pa̱taya̭nti na̱ktabhi̱rye vā̱ ripo̭ dadhi̱re de̱ve a̭dhva̱re ||18||
pra va̭rtaya di̱vo aśmā̭namindra̱ soma̭śitaṃ maghava̱ntsaṃ śi̭śādhi |
prāktā̱dapā̭ktādadha̱rāduda̭ktāda̱bhi ja̭hi ra̱kṣasa̱: parva̭tena ||19||
e̱ta u̱ tye pa̭tayanti̱ śvayā̭tava̱ indra̭ṃ dipsanti di̱psavo'dā̭bhyam |
śiśī̭te śa̱kraḥ piśṷnebhyo va̱dhaṃ nū̱naṃ sṛ̭jada̱śani̭ṃ yātu̱madbhya̭: ||20||
indro̭ yātū̱nāma̭bhavatparāśa̱ro ha̭vi̱rmathī̭nāma̱bhyā̱3vivā̭satām |
a̱bhīdṷ śa̱kraḥ pa̭ra̱śuryathā̱ vana̱ṃ pātrḙva bhi̱ndantsa̱ta ḙti ra̱kṣasa̭: ||21||
ulṷ̄kayātuṃ śuśu̱lūka̭yātuṃ ja̱hi śvayā̭tumu̱ta koka̭yātum |
su̱pa̱rṇayā̭tumu̱ta gṛdhra̭yātuṃ dṛ̱ṣadḙva̱ pra mṛ̭ṇa̱ rakṣa̭ indra ||22||
mā no̱ rakṣo̭ a̱bhi na̭ḍyātu̱māva̭tā̱mapo̭cchatu mithu̱nā yā ki̭mī̱dinā̭ |
pṛ̱thi̱vī na̱: pārthi̭vātpā̱tvaṃha̭so̱'ntari̭kṣaṃ di̱vyātpā̭tva̱smān ||23||
indra̭ ja̱hi pumā̭ṃsaṃ yātu̱dhāna̭mu̱ta striya̭ṃ mā̱yayā̱ śāśa̭dānām |
vigrī̭vāso̱ mūra̭devā ṛdantu̱ mā te dṛ̭śa̱ntsūrya̭mu̱ccara̭ntam ||24||
prati̭ cakṣva̱ vi ca̱kṣvendra̭śca soma jāgṛtam | rakṣo̭bhyo va̱dhama̭syatama̱śani̭ṃ yātu̱madbhya̭: ||25||About this suktam
Devotional recitation is one of the simplest and most powerful practices in the Hindu tradition. Regular chanting calms the mind, purifies the atmosphere of the home, and deepens one’s connection with the deity. These sacred compositions have been sung by devotees for generations and are suitable for daily practice, during morning or evening puja, or on special festival days.
How to chant
Sit comfortably facing your home altar or a clean, quiet space. Light a lamp or incense if you wish. Begin with a short prayer to Ganesha, then recite the text slowly and clearly, focusing on the meaning rather than speed. Consistency matters more than duration — even five minutes of daily chanting brings visible peace of mind.
daily-pujasanskritsuktamdevotionalvedarigveda