← ← Back to Shabda
English interface
Rigveda — Mandala 8
Rigveda — Mandala 8
Text in Roman script
Devotional text
(34) 1-2 pragātho ( ghaura : ) kāṇva: ; 3-29 meghātithi – medhyātithī kāṇvau, 30-33 plāyogirāsaṅga:, 34 āṅgirasī śaśvatī ṛṣikā | indra:,30 -34 āsaṅga:| 1-4 pragātha:= ( viṣamā bṛhatī, samā satobṛhatī ), 5-32 bṛhatī, 33-34 triṣṭup |
mā ci̭da̱nyadvi śa̭ṃsata̱ sakhā̭yo̱ mā ri̭ṣaṇyata | indra̱mitsto̭tā̱ vṛṣa̭ṇa̱ṃ sacā̭ su̱te muhṷru̱kthā ca̭ śaṃsata ||1||
a̱va̱kra̱kṣiṇa̭ṃ vṛṣa̱bhaṃ ya̭thā̱jura̱ṃ gāṃ na ca̭rṣaṇī̱saha̭m | vi̱dveṣa̭ṇaṃ sa̱ṃvana̭nobhayaṃka̱raṃ maṃhi̭ṣṭhamubhayā̱vina̭m ||2||
yacci̱ddhi tvā̱ janā̭ i̱me nānā̱ hava̭nta ū̱tayḙ | a̱smāka̱ṃ brahme̱dami̭ndra bhūtu̱ te'hā̱ viśvā̭ ca̱ vardha̭nam ||3||
vi ta̭rtūryante maghavanvipa̱ścito̱'ryo vipo̱ janā̭nām | upa̭ kramasva puru̱rūpa̱mā bha̭ra̱ vāja̱ṃ nedi̭ṣṭhamū̱tayḙ ||4||
ma̱he ca̱na tvāma̭driva̱: parā̭ śu̱lkāya̭ deyām | na sa̱hasrā̭ya̱ nāyutā̭ya vajrivo̱ na śa̱tāya̭ śatāmagha ||5||
vasyā̭~ indrāsi me pi̱turu̱ta bhrātu̱rabhṷñjataḥ | mā̱tā ca̭ me chadayathaḥ sa̱mā va̭so vasutva̱nāya̱ rādha̭se ||6||
kvḙyatha̱ kveda̭si puru̱trā ci̱ddhi te̱ mana̭: | ala̭rṣi yudhma khajakṛtpuraṃdara̱ pra gā̭ya̱trā a̭gāsiṣuḥ ||7||
prāsmai̭ gāya̱trama̭rcata vā̱vātu̱ryaḥ pṷraṃda̱raḥ | yābhi̭: kā̱ṇvasyopa̭ ba̱rhirā̱sada̱ṃ yāsa̭dva̱jrī bhi̱natpura̭: ||8||
ye te̱ santi̭ daśa̱gvina̭: śa̱tino̱ ye sa̭ha̱sriṇa̭: | aśvā̭so̱ ye te̱ vṛṣa̭ṇo raghu̱druva̱stebhi̭rna̱stūya̱mā ga̭hi ||9||
ā tva1dya sa̭ba̱rdughā̭ṃ hu̱ve gā̭ya̱travḙpasam | indra̭ṃ dhe̱nuṃ su̱dughā̱manyā̱miṣa̭mu̱rudhā̭rāmara̱ṃkṛta̭m ||10||
yattu̱datsūra̱ eta̭śaṃ va̱ṅkū vāta̭sya pa̱rṇinā̭ | vaha̱tkutsa̭mārjune̱yaṃ śa̱takra̭tu̱: tsara̭dgandha̱rvamastṛ̭tam ||11||
ya ṛ̱te ci̭dabhi̱śriṣa̭: pu̱rā ja̱trubhya̭ ā̱tṛda̭: | saṃdhā̭tā sa̱ṃdhiṃ ma̱ghavā̭ purū̱vasu̱riṣka̭rtā̱ vihrṷta̱ṃ puna̭: ||12||
mā bhṷ̄ma̱ niṣṭyā̭ i̱vendra̱ tvadara̭ṇā iva | vanā̭ni̱ na pra̭jahi̱tānya̭drivo du̱roṣā̭so amanmahi ||13||
ama̭nma̱hīda̭nā̱śavo̭'nu̱grāsa̭śca vṛtrahan | sa̱kṛtsu tḙ maha̱tā śṷ̄ra̱ rādha̭sā̱ 'nu̱ stoma̭ṃ mudīmahi ||14||
yadi̱ stoma̱ṃ mama̱ śrava̭da̱smāka̱mindra̱minda̭vaḥ | ti̱raḥ pa̱vitra̭ṃ sasṛ̱vāṃsa̭ ā̱śavo̱ manda̭ntu tugryā̱vṛdha̭: ||15||
ā tva1dya sa̱dhastṷtiṃ vā̱vātu̱: sakhyu̱rā ga̭hi | upa̭stutirma̱ghonā̱ṃ pra tvā̭va̱tvadhā̭ te vaśmi suṣṭu̱tim ||16||
sotā̱ hi soma̱madri̭bhi̱remḙnama̱psu dhā̭vata | ga̱vyā vastrḙva vā̱saya̭nta̱ innaro̱ nirdhṷkṣanva̱kṣaṇā̭bhyaḥ ||17||
adha̱ jmo adha̭ vā di̱vo bṛ̭ha̱to ro̭ca̱nādadhi̭ | a̱yā va̭rdhasva ta̱nvā̭ gi̱rā mamā ''jā̱tā sṷkrato pṛṇa ||18||
indrā̭ya̱ su ma̱dinta̭ma̱ṃ soma̭ṃ sotā̱ varḙṇyam | śa̱kra ḙṇaṃ pīpaya̱dviśva̭yā dhi̱yā hi̭nvā̱naṃ na vā̭ja̱yum ||19||
mā tvā̱ soma̭sya̱ galda̭yā̱ sadā̱ yāca̭nna̱haṃ gi̱rā | bhūrṇi̭ṃ mṛ̱gaṃ na sava̭neṣu cukrudha̱ṃ ka īśā̭na̱ṃ na yā̭ciṣat ||20||
madḙneṣi̱taṃ mada̭mu̱gramu̱greṇa̱ śava̭sā | viśvḙṣāṃ taru̱tāra̭ṃ mada̱cyuta̱ṃ made̱ hi ṣmā̱ dadā̭ti naḥ ||21||
śevā̭re̱ vāryā̭ pu̱ru de̱vo martā̭ya dā̱śuṣḙ | sa sṷnva̱te ca̭ stuva̱te ca̭ rāsate vi̱śvagṷ̄rto ariṣṭu̱taḥ ||22||
endra̭ yāhi̱ matsva̭ ci̱treṇa̭ deva̱ rādha̭sā | saro̱ na prā̭syu̱dara̱ṃ sapī̭tibhi̱rā somḙbhiru̱ru sphi̱ram ||23||
ā tvā̭ sa̱hasra̱mā śa̱taṃ yu̱ktā rathḙ hira̱ṇyayḙ | bra̱hma̱yujo̱ hara̭ya indra ke̱śino̱ vaha̭ntu̱ soma̭pītaye ||24||||
ā tvā̱ rathḙ hira̱ṇyaye̱ harī̭ ma̱yūra̭śepyā | śi̱ti̱pṛ̱ṣṭhā va̭hatā̱ṃ madhvo̱ andha̭so vi̱vakṣa̭ṇasya pī̱tayḙ ||25||||
pibā̱ tva1sya gi̭rvaṇaḥ su̱tasya̭ pūrva̱pā i̭va | pari̭ṣkṛtasya ra̱sina̭ i̱yamā̭su̱tiścāru̱rmadā̭ya patyate ||26||||
ya eko̱ asti̭ da̱ṃsanā̭ ma̱hā~ u̱gro a̱bhi vra̱taiḥ | gama̱tsa śi̱prī na sa yo̭ṣa̱dā ga̭ma̱ddhava̱ṃ na pari̭ varjati ||27||||
tvaṃ pura̭ṃ cari̱ṣṇva̭ṃ va̱dhaiḥ śuṣṇa̭sya̱ saṃ pi̭ṇak | tvaṃ bhā anṷ caro̱ adha̭ dvi̱tā yadi̭ndra̱ havyo̱ bhuva̭: ||28||||
mama̭ tvā̱ sūra̱ udi̭te̱ mama̭ ma̱dhyaṃdi̭ne di̱vaḥ | mama̭ prapi̱tve a̭piśarva̱re va̭sa̱vā stomā̭so avṛtsata ||29||
stu̱hi stu̱hīde̱te ghā̭ te̱ maṃhi̭ṣṭhāso ma̱ghonā̭m | ni̱ndi̱tāśva̭: prapa̱thī pa̭rama̱jyā ma̱ghasya̭ medhyātithe ||30||
ā yadaśvā̱nvana̭nvataḥ śra̱ddhayā̱haṃ rathḙ ru̱ham | u̱ta vā̱masya̱ vasṷnaściketati̱ yo asti̱ yādva̭: pa̱śuḥ ||3||1
ya ṛ̱jrā mahya̭ṃ māma̱he sa̱ha tva̱cā hi̭ra̱ṇyayā̭ | e̱ṣa viśvā̭nya̱bhya̭stu̱ saubha̭gā''sa̱ṅgasya̭ sva̱nadra̭thaḥ ||3||2
adha̱ plāyo̭gi̱rati̭ dāsada̱nyānā̭sa̱ṅgo a̭gne da̱śabhi̭: sa̱hasrai̭: | adho̱kṣaṇo̱ daśa̱ mahya̱ṃ ruśa̭nto na̱ḻā i̭va̱ sara̭so̱ nira̭tiṣṭhan ||3||3
anva̭sya sthū̱raṃ da̭dṛśe pu̱rastā̭dana̱stha ū̱rura̭va̱ramba̭māṇaḥ | śaśva̭tī̱ nārya̭bhi̱cakṣyā̭ha̱ subha̭dramarya̱ bhoja̭naṃ bibharṣi ||34||
(42) 1-40 meghātithi: –kāṇva: , āṅgirasa: priyamedhaśca, 41-42 meghātithi: –kāṇva: | indra:, 41 -42 vibhindu:|gāyatrī,28 anuṣṭup |
i̱daṃ va̭so su̱tamandha̱: pibā̱ supṷ̄rṇamu̱dara̭m | anā̭bhayinrari̱mā tḙ ||1||
nṛbhi̭rdhū̱taḥ su̱to aśnai̱ravyo̱ vārai̱: pari̭pūtaḥ | aśvo̱ na ni̱kto na̱dīṣṷ ||2||
taṃ te̱ yava̱ṃ yathā̱ gobhi̭: svā̱duma̭karma śrī̱ṇanta̭: | indra̭ tvā̱smintsa̭dha̱mādḙ ||3||
indra̱ itso̭ma̱pā eka̱ indra̭: suta̱pā vi̱śvāyṷ: | a̱ntarde̱vānmartyā̭~śca ||4||
na yaṃ śu̱kro na durā̭śī̱rna tṛ̱prā ṷru̱vyaca̭sam | a̱pa̱spṛ̱ṇva̱te su̱hārda̭m ||5||
gobhi̱ryadī̭ma̱nye a̱smanmṛ̱gaṃ na vrā mṛ̱gaya̭nte | a̱bhi̱tsara̭nti dhe̱nubhi̭: ||6||
traya̱ indra̭sya̱ somā̭: su̱tāsa̭: santu de̱vasya̭ | sve kṣayḙ suta̱pāvna̭: ||7||
traya̱: kośā̭saḥ ścotanti ti̱sraśca̱mva1: supṷ̄rṇāḥ | sa̱mā̱ne adhi̱ bhārma̭n ||8||
śuci̭rasi puruni̱:ṣṭhāḥ kṣī̱rairma̭dhya̱ta āśī̭rtaḥ | da̱dhnā mandi̭ṣṭha̱: śūra̭sya ||9||
i̱me ta̭ indra̱ somā̭stī̱vrā a̱sme su̱tāsa̭: | śu̱krā ā̱śira̭ṃ yācante ||10||
tā~ ā̱śira̭ṃ puro̱ḻāśa̱mindre̱maṃ soma̭ṃ śrīṇīhi | re̱vanta̱ṃ hi tvā̭ śṛ̱ṇomi̭ ||11||
hṛ̱tsu pī̱tāso̭ yudhyante du̱rmadā̭so̱ na surā̭yām | ūdha̱rna na̱gnā ja̭rante ||12||
re̱vā~ idre̱vata̭: sto̱tā syāttvāva̭to ma̱ghona̭: | predṷ harivaḥ śru̱tasya̭ ||13||
u̱kthaṃ ca̱na śa̱syamā̭na̱mago̭ra̱rirā ci̭keta | na gā̭ya̱traṃ gī̱yamā̭naṃ ||14||
mā na̭ indra pīya̱tnave̱ mā śardha̭te̱ parā̭ dāḥ | śikṣā̭ śacīva̱: śacī̭bhiḥ ||15||
va̱yamṷ tvā ta̱dida̭rthā̱ indra̭ tvā̱yanta̱: sakhā̭yaḥ | kaṇvā̭ u̱kthebhi̭rjarante ||16||
na ghḙma̱nyadā pa̭pana̱ vajri̭nna̱paso̱ navi̭ṣṭau | tavedu̱ stoma̭ṃ ciketa ||17||
i̱cchanti̭ de̱vāḥ su̱nvanta̱ṃ na svapnā̭ya spṛhayanti | yanti̭ pra̱māda̱mata̭ndrāḥ ||18||
o ṣu pra yā̭hi̱ vājḙbhi̱rmā hṛ̭ṇīthā a̱bhya1smān | ma̱hā~ i̭va̱ yuva̭jāniḥ ||19||
mo ṣva1dya du̱rhaṇā̭vāntsā̱yaṃ ka̭radā̱re a̱smat | a̱śrī̱ra i̭va̱ jāmā̭tā ||20||
vi̱dmā hya̭sya vī̱rasya̭ bhūri̱dāva̭rīṃ suma̱tim | tri̱ṣu jā̱tasya̱ manā̭ṃsi ||21||
ā tū ṣi̭ñca̱ kaṇva̭manta̱ṃ na ghā̭ vidma śavasā̱nāt | ya̱śasta̭raṃ śa̱tamṷ̄teḥ ||22||
jyeṣṭhḙna sota̱rindrā̭ya̱ soma̭ṃ vī̱rāya̭ śa̱krāya̭ | bharā̱ piba̱nnaryā̭ya ||23||
yo vedi̭ṣṭho avya̱thiṣvaśvā̭vantaṃ jari̱tṛbhya̭: | vāja̭ṃ sto̱tṛbhyo̱ goma̭ntam ||24||
panya̭mpanya̱mitso̭tāra̱ ā dhā̭vata̱ madyā̭ya | soma̭ṃ vī̱rāya̱ śūrā̭ya ||25||
pātā̭ vṛtra̱hā su̱tamā ghā̭ gama̱nnāre a̱smat | ni ya̭mate śa̱tamṷ̄tiḥ ||26||
eha harī̭ brahma̱yujā̭ śa̱gmā va̭kṣata̱: sakhā̭yam | gī̱rbhiḥ śru̱taṃ girva̭ṇasam ||27||
svā̱dava̱: somā̱ ā yā̭hi śrī̱tāḥ somā̱ ā yā̭hi | śipri̱nnṛṣī̭va̱: śacī̭vo̱ nāyamacchā̭ sadha̱māda̭m ||28||
stuta̭śca̱ yāstvā̱ vardha̭nti ma̱he rādha̭se nṛ̱mṇāya̭ | indra̭ kā̱riṇa̭ṃ vṛ̱dhanta̭: ||29||
gira̭śca̱ yāstḙ girvāha u̱kthā ca̱ tubhya̱ṃ tāni̭ | sa̱trā da̭dhi̱re śavā̭ṃsi ||30||
e̱vede̱ṣa tṷvikū̱rmirvājā̱~ eko̱ vajra̭hastaḥ | sa̱nādamṛ̭kto dayate ||31||
hantā̭ vṛ̱traṃ dakṣi̭ṇe̱nendra̭: pu̱rū pṷruhū̱taḥ | ma̱hānma̱hībhi̱: śacī̭bhiḥ ||32||
yasmi̱nviśvā̭ścarṣa̱ṇaya̭ u̱ta cyau̱tnā jrayā̭ṃsi ca | anu̱ ghenma̱ndī ma̱ghona̭: ||33||
e̱ṣa e̱tāni̭ cakā̱rendro̱ viśvā̱ yo'ti̭ śṛ̱ṇve | vā̱ja̱dāvā̭ ma̱ghonā̭m ||34||
prabha̭rtā̱ ratha̭ṃ ga̱vyanta̭mapā̱kācci̱dyamava̭ti | i̱no vasu̱ sa hi voḻhā̭ ||35||
sani̭tā̱ vipro̱ arva̭dbhi̱rhantā̭ vṛ̱traṃ nṛbhi̱: śūra̭: | sa̱tyo̭'vi̱tā vi̱dhanta̭m ||36||
yaja̭dhvainaṃ priyamedhā̱ indra̭ṃ sa̱trācā̱ mana̭sā | yo bhūtsomai̭: sa̱tyama̭dvā ||37||
gā̱thaśra̭vasa̱ṃ satpa̭ti̱ṃ śrava̭skāmaṃ puru̱tmāna̭m | kaṇvā̭so gā̱ta vā̱jina̭m ||38||
ya ṛ̱te ci̱dgāspa̱debhyo̱ dātsakhā̱ nṛbhya̱: śacī̭vān | ye a̭smi̱nkāma̱maśri̭yan ||39||
i̱tthā dhīva̭ntamadrivaḥ kā̱ṇvaṃ medhyā̭tithim | me̱ṣo bhū̱to̱3'bhi yannaya̭: ||40||
śikṣā̭ vibhindo asmai ca̱tvārya̱yutā̱ dada̭t | a̱ṣṭā pa̱raḥ sa̱hasrā̭ ||41||
u̱ta su tye pa̭yo̱vṛdhā̭ mā̱kī raṇa̭sya na̱ptyā̭ | ja̱ni̱tva̱nāya̭ māmahe ||42||
medhyātithi: kāṇva: | indra:, 21 -24 kaurayāṇa: pākasthāmā | pragātha : = ( viṣamā bṛhatī, samā satobṛhatī ), 21 anuṣṭup , 22 -23 gāyatrī, 24 bṛhatī |
pibā̭ su̱tasya̭ ra̱sino̱ matsvā̭ na indra̱ goma̭taḥ | ā̱pirno̭ bodhi sadha̱mādyo̭ vṛ̱dhe̱3'smā~ a̭vantu te̱ dhiya̭: ||1||
bhū̱yāma̭ te suma̱tau vā̱jino̭ va̱yaṃ mā na̭: stara̱bhimā̭taye | a̱smāñci̱trābhi̭ravatāda̱bhiṣṭi̭bhi̱rā na̭: su̱mneṣṷ yāmaya ||2||
i̱mā ṷ tvā purūvaso̱ giro̭ vardhantu̱ yā mama̭ | pā̱va̱kava̭rṇā̱: śuca̭yo vipa̱ścito̱'bhi stomai̭ranūṣata ||3||
a̱yaṃ sa̱hasra̱mṛṣi̭bhi̱: saha̭skṛtaḥ samu̱dra i̭va paprathe | sa̱tyaḥ so a̭sya mahi̱mā gṛ̭ṇe̱ śavo̭ ya̱jñeṣṷ vipra̱rājyḙ ||4||
indra̱midde̱vatā̭taya̱ indra̭ṃ praya̱tya̭dhva̱re | indra̭ṃ samī̱ke va̱nino̭ havāmaha̱ indra̱ṃ dhana̭sya sā̱tayḙ ||5||
indro̭ ma̱hnā roda̭sī papratha̱cchava̱ indra̱: sūrya̭marocayat | indrḙ ha̱ viśvā̱ bhuva̭nāni yemira̱ indrḙ suvā̱nāsa̱ inda̭vaḥ ||6||
a̱bhi tvā̭ pū̱rvapī̭taya̱ indra̱ stomḙbhirā̱yava̭: | sa̱mī̱cī̱nāsa̭ ṛ̱bhava̱: sama̭svaranru̱drā gṛ̭ṇanta̱ pūrvya̭m ||7||
a̱syedindro̭ vāvṛdhe̱ vṛṣṇya̱ṃ śavo̱ madḙ su̱tasya̱ viṣṇa̭vi | a̱dyā tama̭sya mahi̱māna̭mā̱yavo'nṷ ṣṭuvanti pū̱rvathā̭ ||8||
tattvā̭ yāmi su̱vīrya̱ṃ tadbrahma̭ pū̱rvaci̭ttaye | yenā̱ yati̭bhyo̱ bhṛga̭ve̱ dhanḙ hi̱te yena̱ praska̭ṇva̱māvi̭tha ||9||
yenā̭ samu̱dramasṛ̭jo ma̱hīra̱pastadi̭ndra̱ vṛṣṇi̭ te̱ śava̭: | sa̱dyaḥ so a̭sya mahi̱mā na sa̱ṃnaśe̱ yaṃ kṣo̱ṇīra̭nucakra̱de ||10||
śa̱gdhī na̭ indra̱ yattvā̭ ra̱yiṃ yāmi̭ su̱vīrya̭m | śa̱gdhi vājā̭ya pratha̱maṃ siṣā̭sate śa̱gdhi stomā̭ya pūrvya ||11||
śa̱gdhī no̭ a̱sya yaddha̭ pau̱ramāvi̭tha̱ dhiya̭ indra̱ siṣā̭sataḥ |
śa̱gdhi yathā̱ ruśa̭ma̱ṃ śyāva̭ka̱ṃ kṛpa̱mindra̱ prāva̱: sva̭rṇaram ||12||
kannavyo̭ ata̱sīnā̭ṃ tu̱ro gṛ̭ṇīta̱ martya̭: | na̱hī nva̭sya mahi̱māna̭mindri̱yaṃ sva̭rgṛ̱ṇanta̭ āna̱śuḥ ||13||
kadṷ stu̱vanta̭ ṛtayanta de̱vata̱ ṛṣi̱: ko vipra̭ ohate |
ka̱dā hava̭ṃ maghavannindra sunva̱taḥ kadṷ stuva̱ta ā ga̭maḥ ||14||
udu̱ tye madhṷmattamā̱ gira̱: stomā̭sa īrate | sa̱trā̱jito̭ dhana̱sā akṣi̭totayo vāja̱yanto̱ rathā̭ iva ||15||
kaṇvā̭ iva̱ bhṛga̭va̱: sūryā̭ iva̱ viśva̱middhī̱tamā̭naśuḥ | indra̱ṃ stomḙbhirma̱haya̭nta ā̱yava̭: pri̱yamḙdhāso asvaran ||16||
yu̱kṣvā hi vṛ̭trahantama̱ harī̭ indra parā̱vata̭: | a̱rvā̱cī̱no ma̭ghava̱ntsoma̭pītaya u̱gra ṛ̱ṣvebhi̱rā ga̭hi ||17||
i̱me hi tḙ kā̱ravo̭ vāva̱śurdhi̱yā viprā̭so me̱dhasā̭taye | sa tvaṃ no̭ maghavannindra girvaṇo ve̱no na śṛ̭ṇudhī̱ hava̭m ||18||
niri̭ndra bṛha̱tībhyo̭ vṛ̱traṃ dhanṷbhyo asphuraḥ | nirarbṷdasya̱ mṛga̭yasya mā̱yino̱ niḥ parva̭tasya̱ gā ā̭jaḥ ||19||
nira̱gnayo̭ rurucu̱rniru̱ sūryo̱ niḥ soma̭ indri̱yo rasa̭: | nira̱ntari̭kṣādadhamo ma̱hāmahi̭ṃ kṛ̱ṣe tadi̭ndra̱ pauṃsya̭m ||20||
yaṃ me̱ durindro̭ ma̱ruta̱: pāka̭sthāmā̱ kaura̭yāṇaḥ | viśvḙṣā̱ṃ tmanā̱ śobhi̭ṣṭha̱mupḙva di̱vi dhāva̭mānam ||21||
rohi̭taṃ me̱ pāka̭sthāmā su̱dhura̭ṃ kakṣya̱prām | adā̭drā̱yo vi̱bodha̭nam ||22||
yasmā̭ a̱nye daśa̱ prati̱ dhura̱ṃ vaha̭nti̱ vahna̭yaḥ | asta̱ṃ vayo̱ na tugrya̭m ||23||
ā̱tmā pi̱tusta̱nūrvāsa̭ ojo̱dā a̱bhyañja̭nam |
tu̱rīya̱midrohi̭tasya̱ pāka̭sthāmānaṃ bho̱jaṃ dā̱tāra̭mabravam ||24||
21 devātithi: kāṇva: |indra:, 15 -18 pūṣā vā , 19 -21 kuruṅga: | pragātha: = ( viṣamā bṛhatī , samā satobṛhatī ), 21 pura uṣṇik |
yadi̭ndra̱ prāgapā̱guda̱ṅnya̭gvā hū̱yase̱ nṛbhi̭: | simā̭ pu̱rū nṛṣṷ̄to a̱syāna̱ve'si̭ praśardha tu̱rvaśḙ ||1||
yadvā̱ rume̱ ruśa̭me̱ śyāva̭ke̱ kṛpa̱ indra̭ mā̱daya̭se̱ sacā̭ |
kaṇvā̭sastvā̱ brahma̭bhi̱: stoma̭vāhasa̱ indrā ya̭ccha̱ntyā ga̭hi ||2||
yathā̭ gau̱ro a̱pā kṛ̱taṃ tṛṣya̱nnetyaveri̭ṇam | ā̱pi̱tve na̭: prapi̱tve tūya̱mā ga̭hi̱ kaṇvḙṣu̱ su sacā̱ piba̭ ||3||
manda̭ntu tvā maghavanni̱ndrenda̭vo rādho̱deyā̭ya sunva̱te | ā̱muṣyā̱ soma̭mapibaśca̱mū su̱taṃ jyeṣṭha̱ṃ tadda̭dhiṣe̱ saha̭: ||4||
pra ca̭kre̱ saha̭sā̱ saho̭ ba̱bhañja̭ ma̱nyumoja̭sā | viśvḙ ta indra pṛtanā̱yavo̭ yaho̱ ni vṛ̱kṣā i̭va yemire ||5||
sa̱hasrḙṇeva sacate yavī̱yudhā̱ yasta̱ āna̱ḻupa̭stutim | pu̱traṃ prā̭va̱rgaṃ kṛ̭ṇute su̱vīryḙ dā̱śnoti̱ nama̭uktibhiḥ ||6||
mā bhḙma̱ mā śra̭miṣmo̱grasya̭ sa̱khye tava̭ | ma̱hatte̱ vṛṣṇo̭ abhi̱cakṣya̭ṃ kṛ̱taṃ paśyḙma tu̱rvaśa̱ṃ yadṷm ||7||
sa̱vyāmanṷ sphi̱gya̭ṃ vāvase̱ vṛṣā̱ na dā̱no a̭sya roṣati | madhvā̱ sampṛ̭ktāḥ sāra̱gheṇa̭ dhe̱nava̱stūya̱mehi̱ dravā̱ piba̭ ||8||
a̱śvī ra̱thī sṷrū̱pa idgomā̱~ idi̭ndra te̱ sakhā̭ | śvā̱tra̱bhājā̱ vaya̭sā sacate̱ sadā̭ ca̱ndro yā̭ti sa̱bhāmupa̭ ||9||
ṛśyo̱ na tṛṣya̭nnava̱pāna̱mā ga̭hi̱ pibā̱ soma̱ṃ vaśā̱~ anṷ | ni̱megha̭māno maghavandi̱vedi̭va̱ oji̭ṣṭhaṃ dadhiṣe̱ saha̭: ||10||
adhva̭ryo drā̱vayā̱ tvaṃ soma̱mindra̭: pipāsati | upa̭ nū̱naṃ yṷyuje̱ vṛṣa̭ṇā̱ harī̱ ā ca̭ jagāma vṛtra̱hā ||11||
sva̱yaṃ ci̱tsa ma̭nyate̱ dāśṷri̱rjano̱ yatrā̱ soma̭sya tṛ̱mpasi̭ |
i̱daṃ te̱ anna̱ṃ yujya̱ṃ samṷkṣita̱ṃ tasyehi̱ pra dra̭vā̱ piba̭ ||12||
ra̱the̱ṣṭhāyā̭dhvaryava̱: soma̱mindrā̭ya sotana | adhi̭ bra̱dhnasyādra̭yo̱ vi ca̭kṣate su̱nvanto̭ dā̱śva̭dhvaram ||13||
upa̭ bra̱dhnaṃ vā̱vātā̱ vṛṣa̭ṇā̱ harī̱ indra̭ma̱pasṷ vakṣataḥ | a̱rvāñca̭ṃ tvā̱ sapta̭yo'dhvara̱śriyo̱ vaha̭ntu̱ sava̱nedupa̭ ||14||
pra pū̱ṣaṇa̭ṃ vṛṇīmahe̱ yujyā̭ya purū̱vasṷm | sa śa̭kra śikṣa puruhūta no dhi̱yā tujḙ rā̱ye vi̭mocana ||15||
saṃ na̭: śiśīhi bhu̱rijo̭riva kṣu̱raṃ rāsva̭ rā̱yo vi̭mocana | tve tanna̭: su̱veda̭mu̱sriya̱ṃ vasu̱ yaṃ tvaṃ hi̱noṣi̱ martya̭m ||16||
vemi̭ tvā pūṣannṛ̱ñjase̱ vemi̱ stota̭va āghṛṇe | na tasya̭ ve̱myara̭ṇa̱ṃ hi tadva̭so stu̱ṣe pa̱jrāya̱ sāmnḙ ||17||
parā̱ gāvo̱ yava̭sa̱ṃ kacci̭dāghṛṇe̱ nitya̱ṃ rekṇo̭ amartya | a̱smāka̭ṃ pūṣannavi̱tā śi̱vo bha̭va̱ maṃhi̭ṣṭho̱ vāja̭sātaye ||18||
sthū̱raṃ rādha̭: śa̱tāśva̭ṃ kuru̱ṅgasya̱ divi̭ṣṭiṣu | rājña̭stve̱ṣasya̭ su̱bhaga̭sya rā̱tiṣṷ tu̱rvaśḙṣvamanmahi ||19||
dhī̱bhiḥ sā̱tāni̭ kā̱ṇvasya̭ vā̱jina̭: pri̱yamḙdhaira̱bhidyṷbhiḥ | ṣa̱ṣṭiṃ sa̱hasrānu̱ nirma̭jāmaje̱ niryū̱thāni̱ gavā̱mṛṣi̭: ||20||
vṛ̱kṣāści̭nme abhipi̱tve a̭rāraṇuḥ | gāṃ bha̭janta me̱hanā'śva̭ṃ bhajanta me̱hanā̭ ||21||
39 brahmātithi: kāṇva: |aśvinau, 37 ( uttarārdhasya ) – 39 caidya: kaśu: | gāyatrī, 37 -38 bṛhatī , 39 anuṣṭup |
dū̱rādi̱heva̱ yatsa̱tya̭ru̱ṇapsu̱raśi̭śvitat | vi bhā̱nuṃ vi̱śvadhā̭tanat ||1||
nṛ̱vadda̭srā mano̱yujā̱ rathḙna pṛthu̱pāja̭sā | sacḙthe aśvino̱ṣasa̭m ||2||
yu̱vābhyā̭ṃ vājinīvasū̱ prati̱ stomā̭ adṛkṣata | vāca̭ṃ dū̱to yatho̭hiṣe ||3||
pu̱ru̱pri̱yā ṇa̭ ū̱tayḙ puruma̱ndrā pṷrū̱vasṷ̄ | stu̱ṣe kaṇvā̭so a̱śvinā̭ ||4||
maṃhi̭ṣṭhā vāja̱sāta̭me̱ṣaya̭ntā śu̱bhaspatī̭ | gantā̭rā dā̱śuṣo̭ gṛ̱ham ||5||
tā sṷde̱vāya̭ dā̱śuṣḙ sume̱dhāmavi̭tāriṇīm | ghṛ̱tairgavyṷ̄timukṣatam ||6||
ā na̱: stoma̱mupa̭ dra̱vattūya̭ṃ śye̱nebhi̭rā̱śubhi̭: | yā̱tamaśvḙbhiraśvinā ||7||
yebhi̭sti̱sraḥ pa̭rā̱vato̭ di̱vo viśvā̭ni roca̱nā | trī~ra̱ktūnpa̭ri̱dīya̭thaḥ ||8||
u̱ta no̱ goma̭tī̱riṣa̭ u̱ta sā̱tīra̭harvidā | vi pa̱thaḥ sā̱tayḙ sitam ||9||
ā no̱ goma̭ntamaśvinā su̱vīra̭ṃ su̱ratha̭ṃ ra̱yim | vo̱ḻhamaśvā̭vatī̱riṣa̭: ||10||
vā̱vṛ̱dhā̱nā śṷbhaspatī̱ dasrā̱ hira̭ṇyavartanī | piba̭taṃ so̱myaṃ madhṷ ||11||
a̱smabhya̭ṃ vājinīvasū ma̱ghava̭dbhyaśca sa̱pratha̭: | cha̱rdirya̭nta̱madā̭bhyam ||12||
ni ṣu brahma̱ janā̭nā̱ṃ yāvi̭ṣṭa̱ṃ tūya̱mā ga̭tam | mo ṣva1nyā~ upā̭ratam ||13||
a̱sya pi̭batamaśvinā yu̱vaṃ mada̭sya̱ cārṷṇaḥ | madhvo̭ rā̱tasya̭ dhiṣṇyā ||14||
a̱sme ā va̭hataṃ ra̱yiṃ śa̱tava̭ntaṃ saha̱sriṇa̭m | pu̱ru̱kṣuṃ vi̱śvadhā̭yasam ||15||
pu̱ru̱trā ci̱ddhi vā̭ṃ narā vi̱hvaya̭nte manī̱ṣiṇa̭: | vā̱ghadbhi̭raśvi̱nā ga̭tam ||16||
janā̭so vṛ̱ktaba̭rhiṣo ha̱viṣma̭nto ara̱ṃkṛta̭: | yu̱vāṃ ha̭vante aśvinā ||17||
a̱smāka̭ma̱dya vā̭ma̱yaṃ stomo̱ vāhi̭ṣṭho̱ anta̭maḥ | yu̱vābhyā̭ṃ bhūtvaśvinā ||18||
yo ha̭ vā̱ṃ madhṷno̱ dṛti̱rāhi̭to ratha̱carṣa̭ṇe | tata̭: pibatamaśvinā ||19||
tena̭ no vājinīvasū̱ paśvḙ to̱kāya̱ śaṃ gavḙ | vaha̭ta̱ṃ pīva̭rī̱riṣa̭: ||20||
u̱ta no̭ di̱vyā iṣa̭ u̱ta sindhṷ̄~raharvidā | apa̱ dvārḙva varṣathaḥ ||21||
ka̱dā vā̭ṃ tau̱gryo vi̭dhatsamu̱dre ja̭hi̱to na̭rā | yadvā̱ṃ ratho̱ vibhi̱ṣpatā̭t ||22||
yu̱vaṃ kaṇvā̭ya nāsatyā̱ 'pi̭riptāya ha̱rmye | śaśva̭dū̱tīrda̭śasyathaḥ ||23||
tābhi̱rā yā̭tamū̱tibhi̱rnavya̭sībhiḥ suśa̱stibhi̭: | yadvā̭ṃ vṛṣaṇvasū hu̱ve ||24||
yathā̭ ci̱tkaṇva̱māva̭taṃ pri̱yamḙdhamupastu̱tam | atri̭ṃ śi̱ñjāra̭maśvinā ||25||
yatho̱ta kṛtvye̱ dhane̱ṃ'śuṃ goṣva̱gastya̭m | yathā̱ vājḙṣu̱ sobha̭rim ||26||
e̱tāva̭dvāṃ vṛṣaṇvasū̱ ato̭ vā̱ bhūyo̭ aśvinā | gṛ̱ṇanta̭: su̱mnamī̭mahe ||27||
ratha̱ṃ hira̭ṇyavandhura̱ṃ hira̭ṇyābhīśumaśvinā | ā hi sthātho̭ divi̱spṛśa̭m ||28||
hi̱ra̱ṇyayī̭ vā̱ṃ rabhi̭rī̱ṣā akṣo̭ hira̱ṇyaya̭: | u̱bhā ca̱krā hi̭ra̱ṇyayā̭ ||29||
tena̭ no vājinīvasū parā̱vata̭ści̱dā ga̭tam | upe̱māṃ sṷṣṭu̱tiṃ mama̭ ||30||
ā va̭hethe parā̱kātpū̱rvīra̱śnantā̭vaśvinā | iṣo̱ dāsī̭ramartyā ||31||
ā no̭ dyu̱mnairā śravo̭bhi̱rā rā̱yā yā̭tamaśvinā | purṷścandrā̱ nāsa̭tyā ||32||
eha vā̭ṃ pruṣi̱tapsa̭vo̱ vayo̭ vahantu pa̱rṇina̭: | acchā̭ svadhva̱raṃ jana̭m ||33||
ratha̭ṃ vā̱manṷgāyasa̱ṃ ya i̱ṣā varta̭te sa̱ha | na ca̱krama̱bhi bā̭dhate ||34||
hi̱ra̱ṇyayḙna̱ rathḙna dra̱vatpā̭ṇibhi̱raśvai̭: | dhīja̭vanā̱ nāsa̭tyā ||35||
yu̱vaṃ mṛ̱gaṃ jā̭gṛ̱vāṃsa̱ṃ svada̭tho vā vṛṣaṇvasū | tā na̭: pṛṅktami̱ṣā ra̱yim ||36||
tā mḙ aśvinā sanī̱nāṃ vi̱dyāta̱ṃ navā̭nām | yathā̭ ciccai̱dyaḥ ka̱śuḥ śa̱tamuṣṭrā̭nā̱ṃ dada̭tsa̱hasrā̱ daśa̱ gonā̭m ||3||||
yo me̱ hira̭ṇyasaṃdṛśo̱ daśa̱ rājño̱ ama̭ṃhata | a̱dha̱spa̱dā iccai̱dyasya̭ kṛ̱ṣṭaya̭ścarma̱mnā a̱bhito̱ janā̭: ||38||
māki̭re̱nā pa̱thā gā̱dyene̱me yanti̭ ce̱daya̭: | a̱nyo netsū̱riroha̭te bhūri̱dāva̭ttaro̱ jana̭: ||39||
48 vatsa: kāṇva | indra:, 46 -48 tirindira: pārśavya: | gāyatrī |
ma̱hā~ indro̱ ya oja̭sā pa̱rjanyo̭ vṛṣṭi̱mā~ i̭va | stomai̭rva̱tsasya̭ vāvṛdhe ||1||
pra̱jāmṛ̱tasya̱ pipra̭ta̱: pra yadbhara̭nta̱ vahna̭yaḥ | viprā̭ ṛ̱tasya̱ vāha̭sā ||2||
kaṇvā̱ indra̱ṃ yadakra̭ta̱ stomai̭rya̱jñasya̱ sādha̭nam | jā̱mi brṷvata̱ āyṷdham ||3||
sama̭sya ma̱nyave̱ viśo̱ viśvā̭ namanta kṛ̱ṣṭaya̭: | sa̱mu̱drāyḙva̱ sindha̭vaḥ ||4||
oja̱stada̭sya titviṣa u̱bhe yatsa̱mava̭rtayat | indra̱ścarmḙva̱ roda̭sī ||5||
vi ci̭dvṛ̱trasya̱ dodha̭to̱ vajrḙṇa śa̱tapa̭rvaṇā | śiro̭ bibheda vṛ̱ṣṇinā̭ ||6||
i̱mā a̱bhi pra ṇo̭numo vi̱pāmagrḙṣu dhī̱taya̭: | a̱gneḥ śo̱cirna di̱dyuta̭: ||7||
guhā̭ sa̱tīrupa̱ tmanā̱ pra yacchoca̭nta dhī̱taya̭: | kaṇvā̭ ṛ̱tasya̱ dhāra̭yā ||8||
pra tami̭ndra naśīmahi ra̱yiṃ goma̭ntama̱śvina̭m | pra brahma̭ pū̱rvaci̭ttaye ||9||
a̱hamiddhi pi̱tuṣpari̭ me̱dhāmṛ̱tasya̭ ja̱grabha̭ | a̱haṃ sūrya̭ ivājani ||10||
a̱haṃ pra̱tnena̱ manma̭nā̱ gira̭: śumbhāmi kaṇva̱vat | yenendra̱: śuṣma̱midda̱dhe ||11||
ye tvāmi̭ndra̱ na tṷṣṭu̱vuṝṣa̭yo̱ ye ca̭ tuṣṭu̱vuḥ | mamedva̭rdhasva̱ suṣṭṷtaḥ ||12||
yada̭sya ma̱nyuradhva̭nī̱dvi vṛ̱traṃ pa̭rva̱śo ru̱jan | a̱paḥ sa̭mu̱dramaira̭yat ||13||
ni śuṣṇa̭ indra dharṇa̱siṃ vajra̭ṃ jaghantha̱ dasya̭vi | vṛṣā̱ hyṷgra śṛṇvi̱ṣe ||14||
na dyāva̱ indra̱moja̭sā̱ nāntari̭kṣāṇi va̱jriṇa̭m | na vi̭vyacanta̱ bhūma̭yaḥ ||15||
yasta̭ indra ma̱hīra̱paḥ sta̭bhū̱yamā̭na̱ āśa̭yat | ni taṃ padyā̭su śiśnathaḥ ||16||
ya i̱me roda̭sī ma̱hī sa̭mī̱cī sa̱maja̭grabhīt | tamo̭bhirindra̱ taṃ gṷhaḥ ||17||
ya i̭ndra̱ yata̭yastvā̱ bhṛga̭vo̱ ye ca̭ tuṣṭu̱vuḥ | mamedṷgra śrudhī̱ hava̭m ||18||
i̱māsta̭ indra̱ pṛśna̭yo ghṛ̱taṃ dṷhata ā̱śira̭m | e̱nāmṛ̱tasya̭ pi̱pyuṣī̭: ||19||
yā i̭ndra pra̱sva̭stvā̱''sā garbha̱maca̭kriran | pari̱ dharmḙva̱ sūrya̭m ||20||
tvāmiccha̭vasaspate̱ kaṇvā̭ u̱kthena̭ vāvṛdhuḥ | tvāṃ su̱tāsa̱ inda̭vaḥ ||21||
tavedi̭ndra̱ praṇī̭tiṣū̱ta praśa̭stiradrivaḥ | ya̱jño vi̭tanta̱sāyya̭: ||22||
ā na̭ indra ma̱hīmiṣa̱ṃ pura̱ṃ na da̭rṣi̱ goma̭tīm | u̱ta pra̱jāṃ su̱vīrya̭m ||23||
u̱ta tyadā̱śvaśvya̱ṃ yadi̭ndra̱ nāhṷṣī̱ṣvā | agrḙ vi̱kṣu pra̱dīda̭yat ||24||
a̱bhi vra̱jaṃ na ta̭tniṣe̱ sūra̭ upā̱kaca̭kṣasam | yadi̭ndra mṛ̱ḻayā̭si naḥ ||25||
yada̱ṅga ta̭viṣī̱yasa̱ indra̭ pra̱rāja̭si kṣi̱tīḥ | ma̱hā~ a̭pā̱ra oja̭sā ||26||
taṃ tvā̭ ha̱viṣma̭tī̱rviśa̱ upa̭ bruvata ū̱tayḙ | u̱ru̱jraya̭sa̱mindṷbhiḥ ||27||
u̱pa̱hva̱re gi̭rī̱ṇāṃ sa̭ṃga̱the ca̭ na̱dīnā̭m | dhi̱yā vipro̭ ajāyata ||28||
ata̭: samu̱dramu̱dvata̭ściki̱tvā~ ava̭ paśyati | yato̭ vipā̱na eja̭ti ||29||
āditpra̱tnasya̱ reta̭so̱ jyoti̭ṣpaśyanti vāsa̱ram | pa̱ro yadi̱dhyatḙ di̱vā ||30||
kaṇvā̭sa indra te ma̱tiṃ viśvḙ vardhanti̱ pauṃsya̭m | u̱to śa̭viṣṭha̱ vṛṣṇya̭m ||31||
i̱māṃ ma̭ indra suṣṭu̱tiṃ ju̱ṣasva̱ pra su māma̭va | u̱ta pra va̭rdhayā ma̱tim ||32||
u̱ta bra̭hma̱ṇyā va̱yaṃ tubhya̭ṃ pravṛddha vajrivaḥ | viprā̭ atakṣma jī̱vasḙ ||33||
a̱bhi kaṇvā̭ anūṣa̱tā''po̱ na pra̱vatā̭ ya̱tīḥ | indra̱ṃ vana̭nvatī ma̱tiḥ ||34||
indra̭mu̱kthāni̭ vāvṛdhuḥ samu̱drami̭va̱ sindha̭vaḥ | anṷttamanyuma̱jara̭m ||35||
ā no̭ yāhi parā̱vato̱ hari̭bhyāṃ harya̱tābhyā̭m | i̱mami̭ndra su̱taṃ pi̭ba ||36||
tvāmidvṛ̭trahantama̱ janā̭so vṛ̱ktaba̭rhiṣaḥ | hava̭nte̱ vāja̭sātaye ||37||
anṷ tvā̱ roda̭sī u̱bhe ca̱kraṃ na va̱rtyeta̭śam | anṷ suvā̱nāsa̱ inda̭vaḥ ||38||
manda̭svā̱ su sva̭rṇara u̱tendra̭ śarya̱ṇāva̭ti | matsvā̱ viva̭svato ma̱tī ||39||
vā̱vṛ̱dhā̱na upa̱ dyavi̱ vṛṣā̭ va̱jrya̭roravīt | vṛ̱tra̱hā so̭ma̱pāta̭maḥ ||40||
ṛṣi̱rhi pṷ̄rva̱jā asyeka̱ īśā̭na̱ oja̭sā | indra̭ coṣkū̱yase̱ vasṷ ||41||
a̱smāka̭ṃ tvā su̱tā~ upa̭ vī̱tapṛ̭ṣṭhā a̱bhi praya̭: | śa̱taṃ va̭hantu̱ hara̭yaḥ ||42||
i̱māṃ su pū̱rvyāṃ dhiya̱ṃ madho̭rghṛ̱tasya̭ pi̱pyuṣī̭m | kaṇvā̭ u̱kthena̭ vāvṛdhuḥ ||43||
indra̱midvima̭hīnā̱ṃ medhḙ vṛṇīta̱ martya̭: | indra̭ṃ sani̱ṣyurū̱tayḙ ||44||
a̱rvāñca̭ṃ tvā puruṣṭuta pri̱yamḙdhastutā̱ harī̭ | so̱ma̱peyā̭ya vakṣataḥ ||45||
śa̱tama̱haṃ ti̱rindi̭re sa̱hasra̱ṃ parśā̱vā da̭de | rādhā̭ṃsi̱ yādvā̭nām ||46||
trīṇi̭ śa̱tānyarva̭tāṃ sa̱hasrā̱ daśa̱ gonā̭m | da̱duṣpa̱jrāya̱ sāmnḙ ||47||
udā̭naṭ kaku̱ho diva̱muṣṭrā̭ñcatu̱ryujo̱ dada̭t | śrava̭sā̱ yādva̱ṃ jana̭m ||48||
36 punarvatsa: kāṇva: | maruta: | gāyatrī |
pra yadva̭stri̱ṣṭubha̱miṣa̱ṃ marṷto̱ vipro̱ akṣa̭rat | vi parva̭teṣu rājatha ||1||
yada̱ṅga ta̭viṣīyavo̱ yāma̭ṃ śubhrā̱ aci̭dhvam | ni parva̭tā ahāsata ||2||
udī̭rayanta vā̱yubhi̭rvā̱śrāsa̱: pṛśni̭mātaraḥ | dhu̱kṣanta̭ pi̱pyuṣī̱miṣa̭m ||3||
vapa̭nti ma̱ruto̱ miha̱ṃ pra vḙpayanti̱ parva̭tān | yadyāma̱ṃ yānti̭ vā̱yubhi̭: ||4||
ni yadyāmā̭ya vo gi̱rirni sindha̭vo̱ vidha̭rmaṇe | ma̱he śuṣmā̭ya yemi̱re ||5||
yu̱ṣmā~ u̱ nakta̭mū̱tayḙ yu̱ṣmāndivā̭ havāmahe | yu̱ṣmānpra̭ya̱tya̭dhva̱re ||6||
udu̱ tye a̭ru̱ṇapsa̭vaści̱trā yāmḙbhirīrate | vā̱śrā adhi̱ ṣṇunā̭ di̱vaḥ ||7||
sṛ̱janti̭ ra̱śmimoja̭sā̱ panthā̱ṃ sūryā̭ya̱ yāta̭ve | te bhā̱nubhi̱rvi ta̭sthire ||8||
i̱māṃ mḙ maruto̱ gira̭mi̱maṃ stoma̭mṛbhukṣaṇaḥ | i̱maṃ mḙ vanatā̱ hava̭m ||9||
trīṇi̱ sarā̭ṃsi̱ pṛśna̭yo dudu̱hre va̱jriṇe̱ madhṷ | utsa̱ṃ kava̭ndhamu̱driṇa̭m ||10||
marṷto̱ yaddha̭ vo di̱vaḥ sṷmnā̱yanto̱ havā̭mahe | ā tū na̱ upa̭ gantana ||11||
yū̱yaṃ hi ṣṭhā sṷdānavo̱ rudrā̭ ṛbhukṣaṇo̱ damḙ | u̱ta pracḙtaso̱ madḙ ||12||
ā no̭ ra̱yiṃ ma̭da̱cyuta̭ṃ puru̱kṣuṃ vi̱śvadhā̭yasam | iya̭rtā maruto di̱vaḥ ||13||
adhī̭va̱ yadgi̭rī̱ṇāṃ yāma̭ṃ śubhrā̱ aci̭dhvam | su̱vā̱nairma̭ndadhva̱ indṷbhiḥ ||14||
e̱tāva̭taścideṣāṃ su̱mnaṃ bhi̭kṣeta̱ martya̭: | adā̭bhyasya̱ manma̭bhiḥ ||15||
ye dra̱psā i̭va̱ roda̭sī̱ dhama̱ntyanṷ vṛ̱ṣṭibhi̭: | utsa̭ṃ du̱hanto̱ akṣi̭tam ||16||
udṷ svā̱nebhi̭rīrata̱ udrathai̱rudṷ vā̱yubhi̭: | utstomai̱: pṛśni̭mātaraḥ ||17||
yenā̱va tu̱rvaśa̱ṃ yadu̱ṃ yena̱ kaṇva̭ṃ dhana̱spṛta̭m | rā̱ye su tasya̭ dhīmahi ||18||
i̱mā ṷ vaḥ sudānavo ghṛ̱taṃ na pi̱pyuṣī̱riṣa̭: | vardhā̭nkā̱ṇvasya̱ manma̭bhiḥ ||19||
kva̭ nū̱naṃ sṷdānavo̱ mada̭thā vṛktabarhiṣaḥ | bra̱hmā ko va̭: saparyati ||20||
na̱hi ṣma̱ yaddha̭ vaḥ pu̱rā stomḙbhirvṛktabarhiṣaḥ | śardhā̭~ ṛ̱tasya̱ jinva̭tha ||21||
samu̱ tye ma̭ha̱tīra̱paḥ saṃ kṣo̱ṇī samu̱ sūrya̭m | saṃ vajra̭ṃ parva̱śo da̭dhuḥ ||22||
vi vṛ̱traṃ pa̭rva̱śo ya̭yu̱rvi parva̭tā~ arā̱jina̭: | ca̱krā̱ṇā vṛṣṇi̱ pauṃsya̭m ||23||
anṷ tri̱tasya̱ yudhya̭ta̱: śuṣma̭māvannu̱ta kratṷm | anvindra̭ṃ vṛtra̱tūryḙ ||24||
vi̱dyuddha̭stā a̱bhidya̭va̱: śiprā̭: śī̱rṣanhi̭ra̱ṇyayī̭: | śu̱bhrā vya̭ñjata śri̱ye ||25||
u̱śanā̱ yatpa̭rā̱vata̭ u̱kṣṇo randhra̱mayā̭tana | dyaurna ca̭kradadbhi̱yā ||26||
ā no̭ ma̱khasya̭ dā̱vane'śvai̱rhira̭ṇyapāṇibhiḥ | devā̭sa̱ upa̭ gantana ||27||
yadḙṣā̱ṃ pṛṣa̭tī̱ rathe̱ praṣṭi̱rvaha̭ti̱ rohi̭taḥ | yānti̭ śu̱bhrā ri̱ṇanna̱paḥ ||28||
su̱ṣomḙ śarya̱ṇāva̭tyārjī̱ke pa̱styā̭vati | ya̱yurnica̭krayā̱ nara̭: ||29||
ka̱dā ga̭cchātha maruta i̱tthā vipra̱ṃ hava̭mānam | mā̱rḍī̱kebhi̱rnādha̭mānam ||30||
kaddha̭ nū̱naṃ ka̭dhapriyo̱ yadindra̱maja̭hātana | ko va̭: sakhi̱tva o̭hate ||31||
sa̱ho ṣu ṇo̱ vajra̭hastai̱: kaṇvā̭so a̱gniṃ ma̱rudbhi̭: | stu̱ṣe hira̭ṇyavāśībhiḥ ||32||
o ṣu vṛṣṇa̱: praya̭jyū̱nā navya̭se suvi̱tāya̭ | va̱vṛ̱tyāṃ ci̱travā̭jān ||33||
gi̱raya̭ści̱nni ji̭hate̱ parśā̭nāso̱ manya̭mānāḥ | parva̭tāści̱nni yḙmire ||34||
ākṣṇa̱yāvā̭no vahantya̱ntari̭kṣeṇa̱ pata̭taḥ | dhātā̭raḥ stuva̱te vaya̭: ||35||
a̱gnirhi jāni̭ pū̱rvyaśchando̱ na sūro̭ a̱rciṣā̭ | te bhā̱nubhi̱rvi ta̭sthire ||36||
23 sadhvaṃsa: kāṇva: | aśvinau |anuṣṭup |
ā no̱ viśvā̭bhirū̱tibhi̱raśvi̭nā̱ gaccha̭taṃ yu̱vam | dasrā̱ hira̭ṇyavartanī̱ piba̭taṃ so̱myaṃ madhṷ ||1||
ā nū̱naṃ yā̭tamaśvinā̱ rathḙna̱ sūrya̭tvacā | bhujī̱ hira̭ṇyapeśasā̱ kavī̱ gambhī̭racetasā ||2||
ā yā̭ta̱ṃ nahṷṣa̱sparyā''ntari̭kṣātsuvṛ̱ktibhi̭: | pibā̭tho aśvinā̱ madhu̱ kaṇvā̭nā̱ṃ sava̭ne su̱tam ||3||
ā no̭ yātaṃ di̱vasparyā'ntari̭kṣādadhapriyā | pu̱traḥ kaṇva̭sya vāmi̱ha su̱ṣāva̭ so̱myaṃ madhṷ ||4||
ā no̭ yāta̱mupa̭śru̱tyaśvi̭nā̱ soma̭pītaye | svāhā̱ stoma̭sya vardhanā̱ pra ka̭vī dhī̱tibhi̭rnarā ||5||
yacci̱ddhi vā̭ṃ pu̱ra ṛṣa̭yo juhū̱re'va̭se narā | ā yā̭tamaśvi̱nā ga̭ta̱mupe̱māṃ sṷṣṭu̱tiṃ mama̭ ||6||
di̱vaści̭droca̱nādadhyā no̭ gantaṃ svarvidā | dhī̱bhirva̭tsapracetasā̱ stomḙbhirhavanaśrutā ||7||
kima̱nye paryā̭sate̱'smatstomḙbhira̱śvinā̭ | pu̱traḥ kaṇva̭sya vā̱mṛṣi̭rgī̱rbhirva̱tso a̭vīvṛdhat ||8||
ā vā̱ṃ vipra̭ i̱hāva̱se'hva̱tstomḙbhiraśvinā | ari̭prā̱ vṛtra̭hantamā̱ tā no̭ bhūtaṃ mayo̱bhuvā̭ ||9||
ā yadvā̱ṃ yoṣa̭ṇā̱ ratha̱mati̭ṣṭhadvājinīvasū | viśvā̭nyaśvinā yu̱vaṃ pra dhī̱tānya̭gacchatam ||10||
ata̭: sa̱hasra̭nirṇijā̱ rathe̱nā yā̭tamaśvinā | va̱tso vā̱ṃ madhṷma̱dvaco'śa̭ṃsītkā̱vyaḥ ka̱viḥ ||11||
pu̱ru̱ma̱ndrā pṷrū̱vasṷ̄ mano̱tarā̭ rayī̱ṇām | stoma̭ṃ me a̱śvinā̭vi̱mama̱bhi vahnī̭ anūṣātām ||12||
ā no̱ viśvā̭nyaśvinā dha̱ttaṃ rādhā̱ṃsyahra̭yā | kṛ̱taṃ na̭ ṛ̱tviyā̭vato̱ mā no̭ rīradhataṃ ni̱de ||13||
yannā̭satyā parā̱vati̱ yadvā̱ stho adhyamba̭re | ata̭: sa̱hasra̭nirṇijā̱ rathe̱nā yā̭tamaśvinā ||14||
yo vā̭ṃ nāsatyā̱vṛṣi̭rgī̱rbhirva̱tso avī̭vṛdhat | tasmai̭ sa̱hasra̭nirṇija̱miṣa̭ṃ dhattaṃ ghṛta̱ścuta̭m ||15||
prāsmā̱ ūrja̭ṃ ghṛta̱ścuta̱maśvi̭nā̱ yaccha̭taṃ yu̱vam | yo vā̭ṃ su̱mnāya̭ tu̱ṣṭava̭dvasū̱yāddā̭nunaspatī ||16||
ā no̭ gantaṃ riśādase̱maṃ stoma̭ṃ purubhujā | kṛ̱taṃ na̭: su̱śriyo̭ nare̱mā dā̭tama̱bhiṣṭa̭ye ||17||
ā vā̱ṃ viśvā̭bhirū̱tibhi̭: pri̱yamḙdhā ahūṣata | rāja̭ntāvadhva̱rāṇā̱maśvi̭nā̱ yāma̭hūtiṣu ||18||
ā no̭ gantaṃ mayo̱bhuvā'śvi̭nā śa̱mbhuvā̭ yu̱vam | yo vā̭ṃ vipanyū dhī̱tibhi̭rgī̱rbhirva̱tso avī̭vṛdhat ||19||
yābhi̱: kaṇva̱ṃ medhā̭tithi̱ṃ yābhi̱rvaśa̱ṃ daśa̭vrajam | yābhi̱rgośa̭rya̱māva̭ta̱ṃ tābhi̭rno'vataṃ narā ||20||
yābhi̭rnarā tra̱sada̭syu̱māva̭ta̱ṃ kṛtvye̱ dhanḙ | tābhi̱: ṣva1smā~ a̭śvinā̱ prāva̭ta̱ṃ vāja̭sātaye ||21||
pra vā̱ṃ stomā̭: suvṛ̱ktayo̱ giro̭ vardhantvaśvinā | purṷtrā̱ vṛtra̭hantamā̱ tā no̭ bhūtaṃ puru̱spṛhā̭ ||22||
trīṇi̭ pa̱dānya̱śvino̭rā̱viḥ sānti̱ guhā̭ pa̱raḥ | ka̱vī ṛ̱tasya̱ patma̭bhira̱rvāgjī̱vebhya̱spari̭ ||23||
21 śaśakarṇa: kāṇva: |aśvinau | anuṣṭup ; 1,4,6,14-15 bṛhatī ; 2,3,20,21 gāyatrī ; 5 kakup ; 10 triṣṭup , virāṭ, 12 jagatī |
ā nū̱nama̭śvinā yu̱vaṃ va̱tsasya̭ ganta̱mava̭se | prāsmai̭ yacchatamavṛ̱kaṃ pṛ̱thu ccha̱rdiryṷyu̱taṃ yā arā̭tayaḥ ||1||
yada̱ntari̭kṣe̱ yaddi̱vi yatpañca̱ mānṷṣā̱~ anṷ | nṛ̱mṇaṃ taddha̭ttamaśvinā ||2||
ye vā̱ṃ daṃsā̭ṃsyaśvinā̱ viprā̭saḥ parimāmṛ̱śuḥ | e̱vetkā̱ṇvasya̭ bodhatam ||3||
a̱yaṃ vā̭ṃ gha̱rmo a̭śvinā̱ stomḙna̱ pari̭ ṣicyate | a̱yaṃ somo̱ madhṷmānvājinīvasū̱ yena̭ vṛ̱traṃ cikḙtathaḥ ||4||
yada̱psu yadvana̱spatau̱ yadoṣa̭dhīṣu purudaṃsasā kṛ̱tam | tena̭ māviṣṭamaśvinā ||5||
yannā̭satyā bhura̱ṇyatho̱ yadvā̭ deva bhiṣa̱jyatha̭: | a̱yaṃ vā̭ṃ va̱tso ma̱tibhi̱rna vi̭ndhate ha̱viṣma̭nta̱ṃ hi gaccha̭thaḥ ||6||
ā nū̱nama̱śvino̱ṝṣi̱: stoma̭ṃ ciketa vā̱mayā̭ | ā soma̱ṃ madhṷmattamaṃ gha̱rmaṃ si̭ñcā̱datha̭rvaṇi ||7||
ā nū̱naṃ ra̱ghuva̭rtani̱ṃ ratha̭ṃ tiṣṭhātho aśvinā | ā vā̱ṃ stomā̭ i̱me mama̱ nabho̱ na cṷcyavīrata ||8||
yada̱dya vā̭ṃ nāsatyo̱kthairā̭cucyuvī̱mahi̭ | yadvā̱ vāṇī̭bhiraśvine̱vetkā̱ṇvasya̭ bodhatam ||9||
yadvā̭ṃ ka̱kṣīvā̭~ u̱ta yadvya̭śva̱ ṛṣi̱ryadvā̭ṃ dī̱rghata̭mā ju̱hāva̭ |
pṛthī̱ yadvā̭ṃ vai̱nyaḥ sāda̭neṣve̱vedato̭ aśvinā cetayethām ||10||
yā̱taṃ cha̭rdi̱ṣpā u̱ta na̭: para̱spā bhū̱taṃ ja̭ga̱tpā u̱ta na̭stanū̱pā | va̱rtisto̱kāya̱ tana̭yāya yātam ||11||
yadindrḙṇa sa̱ratha̭ṃ yā̱tho a̭śvinā̱ yadvā̭ vā̱yunā̱ bhava̭tha̱: samo̭kasā |
yadā̭di̱tyebhi̭ṝ̱bhubhi̭: sa̱joṣa̭sā̱ yadvā̱ viṣṇo̭rvi̱krama̭ṇeṣu̱ tiṣṭha̭thaḥ ||12||
yada̱dyāśvinā̭va̱haṃ hu̱veya̱ vāja̭sātaye | yatpṛ̱tsu tu̱rvaṇe̱ saha̱stacchreṣṭha̭ma̱śvino̱rava̭: ||13||
ā nū̱naṃ yā̭tamaśvine̱mā ha̱vyāni̭ vāṃ hi̱tā | i̱me somā̭so̱ adhi̭ tu̱rvaśe̱ yadā̭vi̱me kaṇvḙṣu vā̱matha̭ ||14||
yannā̭satyā parā̱ke a̭rvā̱ke asti̭ bheṣa̱jam | tena̭ nū̱naṃ vi̭ma̱dāya̭ pracetasā cha̱rdirva̱tsāya̭ yacchatam ||15||
abhṷtsyu̱ pra de̱vyā sā̱kaṃ vā̱cāhama̱śvino̭: | vyā̭varde̱vyā ma̱tiṃ vi rā̱tiṃ martyḙbhyaḥ ||16||
pra bo̭dhayoṣo a̱śvinā̱ pra dḙvi sūnṛte mahi | pra ya̭jñahotarānu̱ṣakpra madā̭ya̱ śravo̭ bṛ̱hat ||17||
yadṷṣo̱ yāsi̭ bhā̱nunā̱ saṃ sūryḙṇa rocase | ā hā̱yama̱śvino̱ ratho̭ va̱rtiryā̭ti nṛ̱pāyya̭m ||18||
yadāpī̭tāso a̱ṃśavo̱ gāvo̱ na du̱hra ūdha̭bhiḥ | yadvā̱ vāṇī̱ranṷ̄ṣata̱ pra dḙva̱yanto̭ a̱śvinā̭ ||19||
pra dyu̱mnāya̱ pra śava̭se̱ pra nṛ̱ṣāhyā̭ya̱ śarma̭ṇe | pra dakṣā̭ya pracetasā ||20||
yannū̱naṃ dhī̱bhira̭śvinā pi̱turyonā̭ ni̱ṣīda̭thaḥ | yadvā̭ su̱mnebhi̭rukthyā ||21||
6 pragātho ( ghaura: ) kāṇva: | aśvinau |1 bṛhatī , 2 madhyejyoti:, 3 anuṣṭup ( piṃgalamatena – śaṃkumatī ), 4 āstārapaṃkti:, 5-6 pragātha: = ( 5 bṛhatī ,6 satobṛhatī ) |
yatstho dī̱rghapra̭sadmani̱ yadvā̱do ro̭ca̱ne di̱vaḥ | yadvā̭ samu̱dre adhyākṛ̭te gṛ̱he'ta̱ ā yā̭tamaśvinā ||1
yadvā̭ ya̱jñaṃ mana̭ve sammimi̱kṣathṷre̱vetkā̱ṇvasya̭ bodhatam | bṛha̱spati̱ṃ viśvā̭nde̱vā~ a̱haṃ hṷva̱ indrā̱viṣṇṷ̄ a̱śvinā̭vāśu̱heṣa̭sā ||2
tyā nva1śvinā̭ huve su̱daṃsa̭sā gṛ̱bhe kṛ̱tā | yayo̱rasti̱ pra ṇa̭: sa̱khyaṃ de̱veṣvadhyāpya̭m ||3
yayo̱radhi̱ pra ya̱jñā a̭sū̱re santi̭ sū̱raya̭: | tā ya̱jñasyā̭dhva̱rasya̱ pracḙtasā sva̱dhābhi̱ryā piba̭taḥ so̱myaṃ madhṷ ||4
yada̱dyāśvi̭nā̱vapā̱gyatprākstho vā̭jinīvasū | yaddru̱hyavyana̭vi tu̱rvaśe̱ yadaṷ hu̱ve vā̱matha̱ mā ga̭tam ||5
yada̱ntari̭kṣe̱ pata̭thaḥ purubhujā̱ yadve̱me roda̭sī̱ anṷ | yadvā̭ sva̱dhābhi̭radhi̱tiṣṭha̭tho̱ ratha̱mata̱ ā yā̭tamaśvinā ||6
10 vatsa: kāṇva: | agni: |gāyatrī , 1 pratiṣṭhā, 2 vardhamānā , 10 triṣṭup |
tvama̭gne vrata̱pā a̭si de̱va ā martye̱ṣvā | tvaṃ ya̱jñeṣvīḍya̭: ||1
tvama̭si pra̱śasyo̭ vi̱dathḙṣu sahantya | agnḙ ra̱thīra̭dhva̱rāṇā̭m ||2
sa tvama̱smadapa̱ dviṣo̭ yuyo̱dhi jā̭tavedaḥ | adḙvīragne̱ arā̭tīḥ ||3
anti̭ ci̱tsanta̱maha̭ ya̱jñaṃ marta̭sya ri̱poḥ | nopa̭ veṣi jātavedaḥ ||4
martā̱ ama̭rtyasya te̱ bhūri̱ nāma̭ manāmahe | viprā̭so jā̱tavḙdasaḥ ||5
vipra̱ṃ viprā̱so'va̭se de̱vaṃ martā̭sa ū̱tayḙ | a̱gniṃ gī̱rbhirha̭vāmahe ||6
ā tḙ va̱tso mano̭ yamatpara̱mācci̭tsa̱dhasthā̭t | agne̱ tvāṃkā̭mayā gi̱rā ||7
pu̱ru̱trā hi sa̱dṛṅṅasi̱ viśo̱ viśvā̱ anṷ pra̱bhuḥ | sa̱matsṷ tvā havāmahe ||8
sa̱matsva̱gnimava̭se vāja̱yanto̭ havāmahe | vājḙṣu ci̱trarā̭dhasam ||9
pra̱tno hi ka̱mīḍyo̭ adhva̱reṣṷ sa̱nācca̱ hotā̱ navya̭śca̱ satsi̭ | svāṃ cā̭gne ta̱nva̭ṃ pi̱praya̭svā̱'smabhya̭ṃ ca̱ saubha̭ga̱mā ya̭jasva ||10
33 parvata: kāṇva: | indra: |uṣṇik , 33 śaṃkumatī ( piṃgalamatena ) |
ya i̭ndra soma̱pāta̭mo̱ mada̭: śaviṣṭha̱ ceta̭ti | yenā̱ haṃsi̱ nya1triṇa̱ṃ tamī̭mahe ||1||
yenā̱ daśa̭gva̱madhri̭guṃ ve̱paya̭nta̱ṃ sva̭rṇaram | yenā̭ samu̱dramāvi̭thā̱ tamī̭mahe ||2||
yena̱ sindhṷṃ ma̱hīra̱po rathā̭~ iva praco̱daya̭: | panthā̭mṛ̱tasya̱ yāta̭ve̱ tamī̭mahe ||3||
i̱maṃ stoma̭ma̱bhiṣṭa̭ye ghṛ̱taṃ na pū̱tama̭drivaḥ | yenā̱ nu sa̱dya oja̭sā va̱vakṣi̭tha ||4||
i̱maṃ jṷṣasva girvaṇaḥ samu̱dra i̭va pinvate | indra̱ viśvā̭bhirū̱tibhi̭rva̱vakṣi̭tha ||5||
yo no̭ de̱vaḥ pa̭rā̱vata̭: sakhitva̱nāya̭ māma̱he | di̱vo na vṛ̱ṣṭiṃ pra̱thaya̭nva̱vakṣi̭tha ||6||
va̱va̱kṣura̭sya ke̱tavo̭ u̱ta vajro̱ gabha̭styoḥ | yatsūryo̱ na roda̭sī̱ ava̭rdhayat ||7||
yadi̭ pravṛddha satpate sa̱hasra̭ṃ mahi̱ṣā~ agha̭: | āditta̭ indri̱yaṃ mahi̱ pra vā̭vṛdhe ||8||
indra̱: sūrya̭sya ra̱śmibhi̱rnya̭rśasā̱namo̭ṣati | a̱gnirvanḙva sāsa̱hiḥ pra vā̭vṛdhe ||9||
i̱yaṃ ta̭ ṛ̱tviyā̭vatī dhī̱tirḙti̱ navī̭yasī | sa̱pa̱ryantī̭ purupri̱yā mimī̭ta̱ it ||10||
garbho̭ ya̱jñasya̭ deva̱yuḥ kratṷṃ punīta ānu̱ṣak | stomai̱rindra̭sya vāvṛdhe̱ mimī̭ta̱ it ||11||
sa̱nirmi̱trasya̭ papratha̱ indra̱: soma̭sya pī̱tayḙ | prācī̱ vāśī̭va sunva̱te mimī̭ta̱ it ||12||
yaṃ viprā̭ u̱kthavā̭haso'bhiprama̱ndurā̱yava̭: | ghṛ̱taṃ na pi̭pya ā̱sanyṛ̱tasya̱ yat ||13||
u̱ta sva̱rāje̱ adi̭ti̱: stoma̱mindrā̭ya jījanat | pu̱ru̱pra̱śa̱stamū̱taya̭ ṛ̱tasya̱ yat ||15||
a̱bhi vahna̭ya ū̱taye'nṷ̄ṣata̱ praśa̭staye | na dḙva̱ vivra̭tā̱ harī̭ ṛ̱tasya̱ yat ||15||
yatsoma̭mindra̱ viṣṇa̭vi̱ yadvā̭ gha tri̱ta ā̱ptye | yadvā̭ ma̱rutsu̱ manda̭se̱ samindṷbhiḥ ||16||
yadvā̭ śakra parā̱vati̭ samu̱dre adhi̱ manda̭se | a̱smāka̱mitsu̱te ra̭ṇā̱ samindṷbhiḥ ||17||
yadvāsi̭ sunva̱to vṛ̱dho yaja̭mānasya satpate | u̱kthe vā̱ yasya̱ raṇya̭si̱ samindṷbhiḥ ||18||
de̱vaṃdḙva̱ṃ vo'va̭sa̱ indra̭mindraṃ gṛṇī̱ṣaṇi̭ | adhā̭ ya̱jñāya̭ tu̱rvaṇe̱ vyā̭naśuḥ ||19||
ya̱jñebhi̭rya̱jñavā̭hasa̱ṃ somḙbhiḥ soma̱pāta̭mam | hotrā̭bhi̱rindra̭ṃ vāvṛdhu̱rvyā̭naśuḥ ||20||
ma̱hīra̭sya̱ praṇī̭tayaḥ pū̱rvīru̱ta praśa̭stayaḥ | viśvā̱ vasṷ̄ni dā̱śuṣe̱ vyā̭naśuḥ ||21||
indra̭ṃ vṛ̱trāya̱ hanta̭ve de̱vāso̭ dadhire pu̱raḥ | indra̱ṃ vāṇī̭ranūṣatā̱ samoja̭se ||22||
ma̱hānta̭ṃ mahi̱nā va̱yaṃ stomḙbhirhavana̱śruta̭m | a̱rkaira̱bhi pra ṇo̭numa̱: samoja̭se ||23||
na yaṃ vi̭vi̱kto roda̭sī̱ nāntari̭kṣāṇi va̱jriṇa̭m | amā̱dida̭sya titviṣe̱ samoja̭saḥ ||24||
yadi̭ndra pṛta̱nājyḙ de̱vāstvā̭ dadhi̱re pu̱raḥ | ādittḙ harya̱tā harī̭ vavakṣatuḥ ||25||
ya̱dā vṛ̱traṃ na̭dī̱vṛta̱ṃ śava̭sā vajri̱nnava̭dhīḥ | ādittḙ harya̱tā harī̭ vavakṣatuḥ ||26||
ya̱dā te̱ viṣṇu̱roja̭sā̱ trīṇi̭ pa̱dā vi̭cakra̱me | ādittḙ harya̱tā harī̭ vavakṣatuḥ ||27||
ya̱dā tḙ harya̱tā harī̭ vāvṛ̱dhātḙ di̱vedi̭ve | āditte̱ viśvā̱ bhuva̭nāni yemire ||28||
ya̱dā te̱ mārṷtī̱rviśa̱stubhya̭mindra niyemi̱re | āditte̱ viśvā̱ bhuva̭nāni yemire ||29||
ya̱dā sūrya̭ma̱muṃ di̱vi śu̱kraṃ jyoti̱radhā̭rayaḥ | āditte̱ viśvā̱ bhuva̭nāni yemire ||30||
i̱māṃ ta̭ indra suṣṭu̱tiṃ vipra̭ iyarti dhī̱tibhi̭: | jā̱miṃ pa̱deva̱ pipra̭tī̱ṃ prādhva̱re ||31||
yada̭sya̱ dhāma̭ni pri̱ye sa̭mīcī̱nāso̱ asva̭ran | nābhā̭ ya̱jñasya̭ do̱hanā̱ prādhva̱re ||32||
su̱vīrya̱ṃ svaśvya̭ṃ su̱gavya̭mindra daddhi naḥ | hotḙva pū̱rvaci̭ttaye̱ prādhva̱re ||33||
33 nārada: kāṇva: | indra: | uṣṇik |
indra̭: su̱teṣu̱ somḙṣu̱ kratṷṃ punīta u̱kthya̭m | vi̱de vṛ̱dhasya̱ dakṣa̭so ma̱hānhi ṣaḥ ||1||
sa pra̭tha̱me vyo̭mani de̱vānā̱ṃ sada̭ne vṛ̱dhaḥ | su̱pā̱raḥ su̱śrava̭stama̱: sama̭psu̱jit ||2||
tama̭hve̱ vāja̭sātaya̱ indra̱ṃ bharā̭ya śu̱ṣmiṇa̭m | bhavā̭ naḥ su̱mne anta̭ma̱: sakhā̭ vṛ̱dhe ||3||
i̱yaṃ ta̭ indra girvaṇo rā̱tiḥ kṣa̭rati sunva̱taḥ | ma̱ndā̱no a̱sya ba̱rhiṣo̱ vi rā̭jasi ||4||
nū̱naṃ tadi̭ndra daddhi no̱ yattvā̭ su̱nvanta̱ īma̭he | ra̱yiṃ na̭ści̱tramā bha̭rā sva̱rvida̭m ||5||
sto̱tā yatte̱ vica̭rṣaṇiratipraśa̱rdhaya̱dgira̭: | va̱yā i̱vānṷ rohate ju̱ṣanta̱ yat ||6||
pra̱tna̱vajja̭nayā̱ gira̭: śṛṇu̱dhī ja̭ri̱turhava̭m | madḙmade vavakṣithā su̱kṛtva̭ne ||7||
krīḻa̭ntyasya sū̱nṛtā̱ āpo̱ na pra̱vatā̭ ya̱tīḥ | a̱yā dhi̱yā ya u̱cyate̱ pati̭rdi̱vaḥ ||8||
u̱to pati̱rya u̱cyatḙ kṛṣṭī̱nāmeka̱ idva̱śī | na̱mo̱vṛ̱dhaira̭va̱syubhi̭: su̱te ra̭ṇa ||9||
stu̱hi śru̱taṃ vi̭pa̱ścita̱ṃ harī̱ yasya̭ prasa̱kṣiṇā̭ | gantā̭rā dā̱śuṣo̭ gṛ̱haṃ na̭ma̱svina̭: ||10||
tū̱tu̱jā̱no ma̭hema̱te'śvḙbhiḥ pruṣi̱tapsṷbhiḥ | ā yā̭hi ya̱jñamā̱śubhi̱: śamiddhi tḙ ||11||
indra̭ śaviṣṭha satpate ra̱yiṃ gṛ̱ṇatsṷ dhāraya | śrava̭: sū̱ribhyo̭ a̱mṛta̭ṃ vasutva̱nam ||12||
havḙ tvā̱ sūra̱ udi̭te̱ havḙ ma̱dhyaṃdi̭ne di̱vaḥ | ju̱ṣā̱ṇa i̭ndra̱ sapti̭bhirna̱ ā ga̭hi ||13||
ā tū ga̭hi̱ pra tu dra̭va̱ matsvā̭ su̱tasya̱ goma̭taḥ | tantṷṃ tanuṣva pū̱rvyaṃ yathā̭ vi̱de ||14||
yaccha̱krāsi̭ parā̱vati̱ yada̭rvā̱vati̭ vṛtrahan | yadvā̭ samu̱dre andha̭so'vi̱teda̭si ||15||
indra̭ṃ vardhantu no̱ gira̱ indra̭ṃ su̱tāsa̱ inda̭vaḥ | indrḙ ha̱viṣma̭tī̱rviśo̭ arāṇiṣuḥ ||16||
tamidviprā̭ ava̱syava̭: pra̱vatva̭tībhirū̱tibhi̭: | indra̭ṃ kṣo̱ṇīra̭vardhayanva̱yā i̭va ||17||
trika̭drukeṣu̱ ceta̭naṃ de̱vāso̭ ya̱jñama̭tnata | tamidva̭rdhantu no̱ gira̭: sa̱dāvṛ̭dham ||18||
sto̱tā yatte̱ anṷvrata u̱kthānyṛ̭tu̱thā da̱dhe | śuci̭: pāva̱ka ṷcyate̱ so adbhṷtaḥ ||19||
tadidru̱drasya̭ cetati ya̱hvaṃ pra̱tneṣu̱ dhāma̭su | mano̱ yatrā̱ vi tadda̱dhurvicḙtasaḥ ||20||
yadi̭ me sa̱khyamā̱vara̭ i̱masya̭ pā̱hyandha̭saḥ | yena̱ viśvā̱ ati̱ dviṣo̱ atā̭rima ||21||
ka̱dā ta̭ indra girvaṇaḥ sto̱tā bha̭vāti̱ śaṃta̭maḥ | ka̱dā no̱ gavye̱ aśvye̱ vasaṷ dadhaḥ ||22||
u̱ta te̱ suṣṭṷtā̱ harī̱ vṛṣa̭ṇā vahato̱ ratha̭m | a̱ju̱ryasya̭ ma̱dinta̭ma̱ṃ yamīma̭he ||23||
tamī̭mahe puruṣṭu̱taṃ ya̱hvaṃ pra̱tnābhi̭rū̱tibhi̭: | ni ba̱rhiṣi̭ pri̱ye sa̭da̱dadha̭ dvi̱tā ||24||
vardha̭svā̱ su pṷruṣṭuta̱ ṛṣi̭ṣṭutābhirū̱tibhi̭: | dhu̱kṣasva̭ pi̱pyuṣī̱miṣa̱mavā̭ ca naḥ ||25||
indra̱ tvama̭vi̱teda̭sī̱tthā stṷva̱to a̭drivaḥ | ṛ̱tādi̭yarmi te̱ dhiya̭ṃ mano̱yuja̭m ||26||
i̱ha tyā sa̭dha̱mādyā̭ yujā̱naḥ soma̭pītaye | harī̭ indra pra̱tadva̭sū a̱bhi sva̭ra ||27||
a̱bhi sva̭rantu̱ ye tava̭ ru̱drāsa̭: sakṣata̱ śriya̭m | u̱to ma̱rutva̭tī̱rviśo̭ a̱bhi praya̭: ||28||
i̱mā a̭sya̱ pratṷ̄rtayaḥ pa̱daṃ jṷṣanta̱ yaddi̱vi | nābhā̭ ya̱jñasya̱ saṃ da̭dhu̱ryathā̭ vi̱de ||29||
a̱yaṃ dī̱rghāya̱ cakṣa̭se̱ prāci̭ praya̱tya̭dhva̱re | mimī̭te ya̱jñamā̭nu̱ṣagvi̱cakṣya̭ ||30||
vṛṣā̱yami̭ndra te̱ ratha̭ u̱to te̱ vṛṣa̭ṇā̱ harī̭ | vṛṣā̱ tvaṃ śa̭takrato̱ vṛṣā̱ hava̭: ||31||
vṛṣā̱ grāvā̱ vṛṣā̱ mado̱ vṛṣā̱ somo̭ a̱yaṃ su̱taḥ | vṛṣā̭ ya̱jño yaminva̭si̱ vṛṣā̱ hava̭: ||32||
vṛṣā̭ tvā̱ vṛṣa̭ṇaṃ huve̱ vajri̭ñci̱trābhi̭rū̱tibhi̭: | vā̱vantha̱ hi prati̭ṣṭuti̱ṃ vṛṣā̱ hava̭: ||33||
15 goṣūktyaśvasūktinau kāṇvāyanau | indra: | gāyatrī |
yadi̭ndrā̱haṃ yathā̱ tvamīśī̭ya̱ vasva̱ eka̱ it | sto̱tā me̱ goṣa̭khā syāt ||1||
śikṣḙyamasmai̱ ditsḙya̱ṃ śacī̭pate manī̱ṣiṇḙ | yada̱haṃ gopa̭ti̱: syām ||2||
dhe̱nuṣṭa̭ indra sū̱nṛtā̱ yaja̭mānāya sunva̱te | gāmaśva̭ṃ pi̱pyuṣī̭ duhe ||3||
na tḙ va̱rtāsti̱ rādha̭sa̱ indra̭ de̱vo na martya̭: | yadditsa̭si stu̱to ma̱gham ||4||
ya̱jña indra̭mavardhaya̱dyadbhūmi̱ṃ vyava̭rtayat | ca̱krā̱ṇa o̭pa̱śaṃ di̱vi ||5||
vā̱vṛ̱dhā̱nasya̭ te va̱yaṃ viśvā̱ dhanā̭ni ji̱gyuṣa̭: | ū̱timi̱ndrā vṛ̭ṇīmahe ||6||
vya1ntari̭kṣamatira̱nmade̱ soma̭sya roca̱nā | indro̱ yadabhi̭nadva̱lam ||7||
udgā ā̭ja̱daṅgi̭robhya ā̱viṣkṛ̱ṇvanguhā̭ sa̱tīḥ | a̱rvāñca̭ṃ nunude va̱lam ||8||
indrḙṇa roca̱nā di̱vo dṛ̱ḻhāni̭ dṛṃhi̱tāni̭ ca | sthi̱rāṇi̱ na pa̭rā̱ṇudḙ ||9||
a̱pāmū̱rmirmada̭nniva̱ stoma̭ indrājirāyate | vi te̱ madā̭ arājiṣuḥ ||10||
tvaṃ hi sto̭ma̱vardha̭na̱ indrāsyṷktha̱vardha̭naḥ | sto̱tṝ̱ṇāmu̱ta bha̭dra̱kṛt ||11||
indra̱mitke̱śinā̱ harī̭ soma̱peyā̭ya vakṣataḥ | upa̭ ya̱jñaṃ su̱rādha̭sam ||12||
a̱pāṃ phenḙna̱ namṷce̱: śira̭ i̱ndroda̭vartayaḥ | viśvā̱ yadaja̭ya̱: spṛdha̭: ||13||
mā̱yābhi̭ru̱tsisṛ̭psata̱ indra̱ dyāmā̱rurṷkṣataḥ | ava̱ dasyṷ̄~radhūnuthāḥ ||14||
a̱su̱nvāmi̭ndra sa̱ṃsada̱ṃ viṣṷ̄cī̱ṃ vya̭nāśayaḥ | so̱ma̱pā utta̭ro̱ bhava̭n ||15||
13 goṣūktyaśvasūktinau kāṇvāyanau | indra: | uṣṇik |
tamva̱bhi pra gā̭yata puruhū̱taṃ pṷruṣṭu̱tam | indra̭ṃ gī̱rbhista̭vi̱ṣamā vi̭vāsata ||1||
yasya̭ dvi̱barha̭so bṛ̱hatsaho̭ dā̱dhāra̱ roda̭sī | gi̱rī~rajrā̭~ a̱paḥ sva̭rvṛṣatva̱nā ||2||
sa rā̭jasi puruṣṭuta̱~ eko̭ vṛ̱trāṇi̭ jighnase | indra̱ jaitrā̭ śrava̱syā̭ ca̱ yanta̭ve ||3||
taṃ te̱ mada̭ṃ gṛṇīmasi̱ vṛṣa̭ṇaṃ pṛ̱tsu sā̭sa̱him | u̱ lo̱ka̱kṛ̱tnuma̭drivo hari̱śriya̭m ||4||
yena̱ jyotī̭ṃṣyā̱yave̱ mana̭ve ca vi̱vedi̭tha | ma̱ndā̱no a̱sya ba̱rhiṣo̱ vi rā̭jasi ||5||
tada̱dyā ci̭tta u̱kthino'nṷ ṣṭuvanti pū̱rvathā̭ | vṛṣa̭patnīra̱po ja̭yā di̱vedi̭ve ||6||
tava̱ tyadi̭ndri̱yaṃ bṛ̱hattava̱ śuṣma̭mu̱ta kratṷm | vajra̭ṃ śiśāti dhi̱ṣaṇā̱ varḙṇyam ||7||
tava̱ dyauri̭ndra̱ pauṃsya̭ṃ pṛthi̱vī va̭rdhati̱ śrava̭: | tvāmāpa̱: parva̭tāsaśca hinvire ||8||
tvāṃ viṣṇṷrbṛ̱hankṣayo̭ mi̱tro gṛ̭ṇāti̱ varṷṇaḥ | tvāṃ śardho̭ mada̱tyanu̱ mārṷtam ||9||
tvaṃ vṛṣā̱ janā̭nā̱ṃ maṃhi̭ṣṭha indra jajñiṣe | sa̱trā viśvā̭ svapa̱tyāni̭ dadhiṣe ||10||
sa̱trā tvaṃ pṷruṣṭuta̱~ eko̭ vṛ̱trāṇi̭ tośase | nānya indrā̱tkara̭ṇa̱ṃ bhūya̭ invati ||11||
yadi̭ndra manma̱śastvā̱ nānā̱ hava̭nta ū̱tayḙ | a̱smākḙbhi̱rnṛbhi̱ratrā̱ sva̭rjaya ||12||
ara̱ṃ kṣayā̭ya no ma̱he viśvā̭ rū̱pāṇyā̭vi̱śan | indra̱ṃ jaitrā̭ya harṣayā̱ śacī̱pati̭m ||13||
12 irimbiṣṭhiḥ kāṇva: | indra: | gāyatrī |
pra sa̱mrāja̭ṃ carṣaṇī̱nāmindra̭ṃ stotā̱ navya̭ṃ gī̱rbhiḥ | nara̭ṃ nṛ̱ṣāha̱ṃ maṃhi̭ṣṭham ||1||
yasmi̭nnu̱kthāni̱ raṇya̭nti̱ viśvā̭ni ca śrava̱syā̭ | a̱pāmavo̱ na sa̭mu̱dre ||2||
taṃ sṷṣṭu̱tyā vi̭vāse jyeṣṭha̱rāja̱ṃ bharḙ kṛ̱tnum | ma̱ho vā̱jina̭ṃ sa̱nibhya̭: ||3||
yasyānṷ̄nā gabhī̱rā madā̭ u̱rava̱starṷtrāḥ | ha̱rṣu̱manta̱: śūra̭sātau ||4||
tamiddhanḙṣu hi̱teṣva̭dhivā̱kāya̭ havante | yeṣā̱mindra̱ste ja̭yanti ||5||
tamiccyau̱tnairārya̭nti̱ taṃ kṛ̱tebhi̭ścarṣa̱ṇaya̭: | e̱ṣa indro̭ variva̱skṛt ||6||
indro̭ bra̱hmendra̱ ṛṣi̱rindra̭: pu̱rū pṷruhū̱taḥ | ma̱hānma̱hībhi̱: śacī̭bhiḥ ||7||
sa stomya̱: sa havya̭: sa̱tyaḥ satvā̭ tuvikū̱rmiḥ | eka̭ści̱tsanna̱bhibhṷ̄tiḥ ||8||
tama̱rkebhi̱staṃ sāma̭bhi̱staṃ gā̭ya̱traiśca̭rṣa̱ṇaya̭: | indra̭ṃ vardhanti kṣi̱taya̭: ||9||
pra̱ṇe̱tāra̱ṃ vasyo̱ acchā̱ kartā̭ra̱ṃ jyoti̭: sa̱matsṷ | sā̱sa̱hvāṃsa̭ṃ yu̱dhāmitrā̭n ||10||
sa na̱: papri̭: pārayāti sva̱sti nā̱vā pṷruhū̱taḥ | indro̱ viśvā̱ ati̱ dviṣa̭: ||11||
sa tvaṃ na̭ indra̱ vājḙbhirdaśa̱syā ca̭ gātu̱yā ca̭ | acchā̭ ca naḥ su̱mnaṃ nḙṣi ||12||
15 irimbiṣṭhiḥ kāṇva: |indra: ; 14 vāstoṣpatirvā | gāyatrī , pragātha:= (14 bṛhatī , 15 satobṛhatī ) |
ā yā̭hi suṣu̱mā hi ta̱ indra̱ soma̱ṃ pibā̭ i̱mam | edaṃ ba̱rhiḥ sa̭do̱ mama̭ ||1||
ā tvā̭ brahma̱yujā̱ harī̱ vaha̭tāmindra ke̱śinā̭ | upa̱ brahmā̭ṇi naḥ śṛṇu ||2||
bra̱hmāṇa̭stvā va̱yaṃ yu̱jā so̭ma̱pāmi̭ndra so̱mina̭: | su̱tāva̭nto havāmahe ||3||
ā no̭ yāhi su̱tāva̭to̱'smāka̭ṃ suṣṭu̱tīrupa̭ | pibā̱ su śi̭pri̱nnandha̭saḥ ||4||
ā tḙ siñcāmi ku̱kṣyoranu̱ gātrā̱ vi dhā̭vatu | gṛ̱bhā̱ya ji̱hvayā̱ madhṷ ||5||
svā̱duṣṭḙ astu sa̱ṃsude̱ madhṷmānta̱nve̱3 tava̭ | soma̱: śama̭stu te hṛ̱de ||6||
a̱yamṷ tvā vicarṣaṇe̱ janī̭rivā̱bhi saṃvṛ̭taḥ | pra soma̭ indra sarpatu ||7||
tu̱vi̱grīvo̭ va̱poda̭raḥ subā̱hurandha̭so̱ madḙ | indro̭ vṛ̱trāṇi̭ jighnate ||8||
indra̱ prehi̭ pu̱rastvaṃ viśva̱syeśā̭na̱ oja̭sā | vṛ̱trāṇi̭ vṛtrahañjahi ||9||
dī̱rghastḙ astvaṅku̱śo yenā̱ vasṷ pra̱yaccha̭si | yaja̭mānāya sunva̱te ||10||
a̱yaṃ ta̭ indra̱ somo̱ nipṷ̄to̱ adhi̭ ba̱rhiṣi̭ | ehī̭ma̱sya dravā̱ piba̭ ||11||
śāci̭go̱ śāci̭pūjanā̱'yaṃ raṇā̭ya te su̱taḥ | ākha̭ṇḍala̱ pra hṷ̄yase ||12||
yastḙ śṛṅgavṛṣo napā̱tpraṇa̭pātkuṇḍa̱pāyya̭: | nya̭smindadhra̱ ā mana̭: ||13||
vāsto̭ṣpate dhru̱vā sthūṇāṃ'sa̭traṃ so̱myānā̭m | dra̱pso bhe̱ttā pu̱rāṃ śaśva̭tīnā̱mindro̱ munī̭nā̱ṃ sakhā̭ ||14||
pṛdā̭kusānuryaja̱to ga̱veṣa̭ṇa̱ eka̱: sanna̱bhi bhūya̭saḥ | bhūrṇi̱maśva̭ṃ nayattu̱jā pu̱ro gṛ̱bhendra̱ṃ soma̭sya pī̱tayḙ ||15||
22 irimbiṣṭhiḥ kāṇva: |ādityā: ;4,6,7, aditi:; 8 aśvinau; 9 agnisūryānilā : | uṣṇik |
i̱daṃ ha̭ nū̱namḙṣāṃ su̱mnaṃ bhi̭kṣeta̱ martya̭: | ā̱di̱tyānā̱mapṷ̄rvya̱ṃ savī̭mani ||1||
a̱na̱rvāṇo̱ hyḙṣā̱ṃ panthā̭ ādi̱tyānā̭m | ada̭bdhā̱: santi̭ pā̱yava̭: suge̱vṛdha̭: ||2||
tatsu na̭: savi̱tā bhago̱ varṷṇo mi̱tro a̭rya̱mā | śarma̭ yacchantu sa̱pratho̱ yadīma̭he ||3||
de̱vebhi̭rdevyadi̱te'ri̭ṣṭabharma̱nnā ga̭hi | smatsū̱ribhi̭: purupriye su̱śarma̭bhiḥ ||4||
te hi pu̱trāso̱ adi̭tervi̱durdveṣā̭ṃsi̱ yota̭ve | a̱ṃhości̭duru̱cakra̭yo'ne̱hasa̭: ||5||
adi̭tirno̱ divā̭ pa̱śumadi̭ti̱rnakta̱madva̭yāḥ | adi̭tiḥ pā̱tvaṃha̭saḥ sa̱dāvṛ̭dhā ||6||
u̱ta syā no̱ divā̭ ma̱tiradi̭tirū̱tyā ga̭mat | sā śaṃtā̭ti̱ maya̭skara̱dapa̱ sridha̭: ||7||
u̱ta tyā daivyā̭ bhi̱ṣajā̱ śaṃ na̭: karato a̱śvinā̭ | yu̱yu̱yātā̭mi̱to rapo̱ apa̱ sridha̭: ||8||
śama̱gnira̱gnibhi̭: kara̱cchaṃ na̭stapatu̱ sūrya̭: | śaṃ vāto̭ vātvara̱pā apa̱ sridha̭: ||9||
apāmī̭vā̱mapa̱ sridha̱mapa̭ sedhata durma̱tim | ādi̭tyāso yu̱yota̭nā no̱ aṃha̭saḥ ||10||
yu̱yotā̱ śarṷma̱smadā~ ādi̭tyāsa u̱tāma̭tim | ṛdha̱gdveṣa̭: kṛṇuta viśvavedasaḥ ||11||
tatsu na̱: śarma̭ yaccha̱tā''di̭tyā̱ yanmumo̭cati | ena̭svantaṃ ci̱dena̭saḥ sudānavaḥ ||12||
yo na̱: kaści̱driri̭kṣati rakṣa̱stvena̱ martya̭: | svaiḥ ṣa evai̭ ririṣīṣṭa̱ yurjana̭: ||13||
samittama̱ghama̭śnavaddu̱:śaṃsa̱ṃ martya̭ṃ ri̱pum | yo a̭sma̱trā du̱rhaṇā̭vā̱~ upa̭ dva̱yuḥ ||14||
pā̱ka̱trā stha̭na devā hṛ̱tsu jā̭nītha̱ martya̭m | upa̭ dva̱yuṃ cādva̭yuṃ ca vasavaḥ ||15||
ā śarma̱ parva̭tānā̱motāpāṃ vṛ̭ṇīmahe | dyāvā̭kṣāmā̱re a̱smadrapa̭skṛtam ||16||
te no̭ bha̱dreṇa̱ śarma̭ṇā yu̱ṣmāka̭ṃ nā̱vā va̭savaḥ | ati̱ viśvā̭ni duri̱tā pi̭partana ||17||
tu̱ce tanā̭ya̱ tatsu no̱ drāghī̭ya̱ āyṷrjī̱vasḙ | ādi̭tyāsaḥ sumahasaḥ kṛ̱ṇota̭na ||18||
ya̱jño hī̱ḻo vo̱ anta̭ra̱ ādi̭tyā̱ asti̭ mṛ̱ḻata̭ | yu̱ṣme idvo̱ api̭ ṣmasi sajā̱tyḙ ||19||
bṛ̱hadvarṷ̄thaṃ ma̱rutā̭ṃ de̱vaṃ trā̱tāra̭ma̱śvinā̭ | mi̱tramī̭mahe̱ varṷṇaṃ sva̱stayḙ ||20||
a̱ne̱ho mi̭trāryamannṛ̱vadva̭ruṇa̱ śaṃsya̭m | tri̱varṷ̄thaṃ maruto yanta naścha̱rdiḥ ||21||
ye ci̱ddhi mṛ̱tyuba̭ndhava̱ ādi̭tyā̱ mana̭va̱: smasi̭ | pra sū na̱ āyṷrjī̱vasḙ tiretana ||22||
37 sobhari: kāṇva:|agni :,34-35 ādityā:; 36-37 trasadasyu: paurukutsya:| 1-26 pragātha:= ( viṣamā kakup , samā satobṛhatī ) , 27 dvipadā virāṭ , 28-33 pragātha: = ( samā kakup , viṣamā satobṛhatī ), 34 uṣṇik,35 satobṛhatī , 36 kakup ; 37 paṃkti : |
taṃ gṷ̄rdhayā̱ sva̭rṇaraṃ de̱vāso̭ de̱vama̭ra̱tiṃ da̭dhanvire | de̱va̱trā ha̱vyamohi̭re ||1||
vibhṷ̄tarātiṃ vipra ci̱traśo̭ciṣama̱gnimī̭ḻiṣva ya̱ntura̭m | a̱sya medha̭sya so̱myasya̭ sobhare̱ prema̭dhva̱rāya̱ pūrvya̭m ||2||
yaji̭ṣṭhaṃ tvā vavṛmahe de̱vaṃ dḙva̱trā hotā̭ra̱mama̭rtyam | a̱sya ya̱jñasya̭ su̱kratṷm ||3||
ū̱rjo napā̭taṃ su̱bhaga̭ṃ su̱dīdi̭tima̱gniṃ śreṣṭha̭śociṣam | sa no̭ mi̱trasya̱ varṷṇasya̱ so a̱pāmā su̱mnaṃ ya̭kṣate di̱vi ||4||
yaḥ sa̱midhā̱ ya āhṷtī̱ yo vedḙna da̱dāśa̱ marto̭ a̱gnayḙ | yo nama̭sā svadhva̱raḥ ||5||
tasyedarva̭nto raṃhayanta ā̱śava̱stasya̭ dyu̱mnita̭ma̱ṃ yaśa̭: | na tamaṃho̭ de̱vakṛ̭ta̱ṃ kuta̭śca̱na na martya̭kṛtaṃ naśat ||6||
sva̱gnayo̭ vo a̱gnibhi̱: syāma̭ sūno sahasa ūrjāṃ pate | su̱vīra̱stvama̭sma̱yuḥ ||7||
pra̱śaṃsa̭māno̱ ati̭thi̱rna mi̱triyo̱'gnī ratho̱ na vedya̭: | tve kṣemā̭so̱ api̭ santi sā̱dhava̱stvaṃ rājā̭ rayī̱ṇām ||8||
so a̱ddhā dā̱śva̭dhva̱ro'gne̱ marta̭: subhaga̱ sa pra̱śaṃsya̭: | sa dhī̱bhira̭stu̱ sani̭tā ||9||
yasya̱ tvamū̱rdhvo a̭dhva̱rāya̱ tiṣṭha̭si kṣa̱yadvī̭ra̱: sa sā̭dhate |
so arva̭dbhi̱: sani̭tā̱ sa vi̭pa̱nyubhi̱: sa śūrai̱: sani̭tā kṛ̱tam ||10||
yasyā̱gnirvapṷrgṛ̱he stoma̱ṃ cano̱ dadhī̭ta vi̱śvavā̭ryaḥ | ha̱vyā vā̱ vevi̭ṣa̱dviṣa̭: ||11||
vipra̭sya vā stuva̱taḥ sa̭haso yaho ma̱kṣūta̭masya rā̱tiṣṷ | a̱vodḙvamu̱pari̭martyaṃ kṛdhi̱ vaso̭ vivi̱duṣo̱ vaca̭: ||12||
yo a̱gniṃ ha̱vyadā̭tibhi̱rnamo̭bhirvā su̱dakṣa̭mā̱vivā̭sati | gi̱rā vā̭ji̱raśo̭ciṣam ||13||
sa̱midhā̱ yo niśi̭tī̱ dāśa̱dadi̭ti̱ṃ dhāma̭bhirasya̱ martya̭: |
viśvetsa dhī̱bhiḥ su̱bhago̱ janā̱~ ati̭ dyu̱mnairu̱dna i̭va tāriṣat ||14||
tada̭gne dyu̱mnamā bha̭ra̱ yatsā̱saha̱tsada̭ne̱ kaṃ ci̭da̱triṇa̭m | ma̱nyuṃ jana̭sya dū̱ḍhya̭: ||15||
yena̱ caṣṭe̱ varṷṇo mi̱tro a̭rya̱mā yena̱ nāsa̭tyā̱ bhaga̭: | va̱yaṃ tatte̱ śava̭sā gātu̱vitta̭mā̱ indra̭tvotā vidhemahi ||16||
te gheda̭gne svā̱dhyo̱3 ye tvā̭ vipra nidadhi̱re nṛ̱cakṣa̭sam | viprā̭so deva su̱kratṷm ||17||
ta idvedi̭ṃ subhaga̱ ta āhṷti̱ṃ te sotṷṃ cakrire di̱vi | ta idvājḙbhirjigyurma̱haddhana̱ṃ ye tve kāma̭ṃ nyeri̱re ||18||
bha̱dro no̭ a̱gnirāhṷto bha̱drā rā̱tiḥ sṷbhaga bha̱dro a̭dhva̱raḥ | bha̱drā u̱ta praśa̭stayaḥ ||19||
bha̱draṃ mana̭: kṛṇuṣva vṛtra̱tūrye̱ yenā̭ sa̱matsṷ sā̱saha̭: | ava̭ sthi̱rā ta̭nuhi̱ bhūri̱ śardha̭tāṃ va̱nemā̭ te a̱bhiṣṭi̭bhiḥ ||20||
īḻḙ gi̱rā manṷrhita̱ṃ yaṃ de̱vā dū̱tama̭ra̱tiṃ nyḙri̱re | yaji̭ṣṭhaṃ havya̱vāha̭nam ||21||
ti̱gmaja̭mbhāya̱ tarṷṇāya̱ rāja̭te̱ prayo̭ gāyasya̱gnayḙ | yaḥ pi̱ṃśatḙ sū̱nṛtā̭bhiḥ su̱vīrya̭ma̱gnirghṛ̱tebhi̱rāhṷtaḥ ||22||
yadī̭ ghṛ̱tebhi̱rāhṷto̱ vāśī̭ma̱gnirbhara̭ta̱ uccāva̭ ca | asṷra iva ni̱rṇija̭m ||23||
yo ha̱vyānyaira̭yatā̱ manṷrhito de̱va ā̱sā sṷga̱ndhinā̭ | vivā̭sate̱ vāryā̭ṇi svadhva̱ro hotā̭ de̱vo ama̭rtyaḥ ||24||
yada̭gne̱ martya̱stvaṃ syāma̱haṃ mi̭tramaho̱ ama̭rtyaḥ | saha̭saḥ sūnavāhuta ||25||
na tvā̭ rāsīyā̱bhiśa̭staye vaso̱ na pā̭pa̱tvāya̭ santya | na mḙ sto̱tāma̭tī̱vā na durhi̭ta̱: syāda̭gne̱ na pā̱payā̭ ||26||
pi̱turna pu̱traḥ subhṛ̭to duro̱ṇa ā de̱vā~ ḙtu̱ pra ṇo̭ ha̱viḥ ||27||
tavā̱hama̭gna ū̱tibhi̱rnedi̭ṣṭhābhiḥ saceya̱ joṣa̱mā va̭so | sadā̭ de̱vasya̱ martya̭: ||28||
tava̱ kratvā̭ saneya̱ṃ tava̭ rā̱tibhi̱ragne̱ tava̱ praśa̭stibhiḥ | tvāmidā̭hu̱: prama̭tiṃ vaso̱ mamā'gne̱ harṣa̭sva̱ dāta̭ve ||29||
pra so a̭gne̱ tavo̱tibhi̭: su̱vīrā̭bhistirate̱ vāja̭bharmabhiḥ | yasya̱ tvaṃ sa̱khyamā̱vara̭: ||30||
tava̭ dra̱pso nīla̭vānvā̱śa ṛ̱tviya̱ indhā̭naḥ siṣṇa̱vā da̭de |
tvaṃ ma̭hī̱nāmu̱ṣasā̭masi pri̱yaḥ kṣa̱po vastṷṣu rājasi ||31||
tamāga̭nma̱ sobha̭rayaḥ sa̱hasra̭muṣkaṃ svabhi̱ṣṭimava̭se | sa̱mrāja̱ṃ trāsa̭dasyavam ||32||
yasya̭ te agne a̱nye a̱gnaya̭ upa̱kṣito̭ va̱yā i̭va | vipo̱ na dyu̱mnā ni yṷve̱ janā̭nā̱ṃ tava̭ kṣa̱trāṇi̭ va̱rdhaya̭n ||33||
yamā̭dityāso adruhaḥ pā̱raṃ naya̭tha̱ martya̭m | ma̱ghonā̱ṃ viśvḙṣāṃ sudānavaḥ ||34||
yū̱yaṃ rā̭jāna̱: kaṃ ci̭ccarṣaṇīsaha̱: kṣaya̭nta̱ṃ mānṷṣā̱~ anṷ | va̱yaṃ te vo̱ varṷṇa̱ mitrārya̭ma̱ntsyāmedṛ̱tasya̭ ra̱thya̭: ||35||
adā̭nme pauruku̱tsyaḥ pa̭ñcā̱śata̭ṃ tra̱sada̭syurva̱dhūnā̭m | maṃhi̭ṣṭho a̱ryaḥ satpa̭tiḥ ||36||
u̱ta mḙ pra̱yiyo̭rva̱yiyo̭: su̱vāstvā̱ adhi̱ tugva̭ni | ti̱sṝ̱ṇāṃ sa̭ptatī̱nāṃ śyā̱vaḥ pra̭ṇe̱tā bhṷva̱dvasu̱rdiyā̭nā̱ṃ pati̭: ||37||
26 sobhari: kāṇva:| maruta: | pragātha:= ( viṣamā kakup , samā satobṛhatī ), 14 sato virāṭ |
ā ga̭ntā̱ mā ri̭ṣaṇyata̱ prasthā̭vāno̱ māpa̭ sthātā samanyavaḥ | sthi̱rā ci̭nnamayiṣṇavaḥ ||1||
vī̱ḻu̱pa̱vibhi̭rmaruta ṛbhukṣaṇa̱ ā rṷdrāsaḥ sudī̱tibhi̭: | i̱ṣā no̭ a̱dyā ga̭tā puruspṛho ya̱jñamā so̭bharī̱yava̭: ||2||
vi̱dmā hi ru̱driyā̭ṇā̱ṃ śuṣma̭mu̱graṃ ma̱rutā̱ṃ śimī̭vatām | viṣṇo̭re̱ṣasya̭ mī̱ḻhuṣā̭m ||3||
vi dvī̱pāni̱ pāpa̭ta̱ntiṣṭha̭ddu̱cchuno̱bhe yṷjanta̱ roda̭sī | pra dhanvā̭nyairata śubhrakhādayo̱ yadeja̭tha svabhānavaḥ ||4||
acyṷtā cidvo̱ ajma̱nnā nāna̭dati̱ parva̭tāso̱ vana̱spati̭: | bhūmi̱ryāmḙṣu rejate ||5||
amā̭ya vo maruto̱ yāta̭ve̱ dyaurjihī̭ta̱ utta̭rā bṛ̱hat | yatrā̱ naro̱ dedi̭śate ta̱nūṣvā tvakṣā̭ṃsi bā̱hvo̭jasaḥ ||6||
sva̱dhāmanu̱ śriya̱ṃ naro̱ mahi̭ tve̱ṣā ama̭vanto̱ vṛṣa̭psavaḥ | vaha̭nte̱ ahrṷtapsavaḥ ||7||
gobhi̭rvā̱ṇo a̭jyate̱ sobha̭rīṇā̱ṃ rathe̱ kośḙ hira̱ṇyayḙ | goba̭ndhavaḥ sujā̱tāsa̭ i̱ṣe bhu̱je ma̱hānto̭ na̱: spara̭se̱ nu ||8||
prati̭ vo vṛṣadañjayo̱ vṛṣṇe̱ śardhā̭ya̱ mārṷtāya bharadhvam | ha̱vyā vṛṣa̭prayāvṇe ||9||
vṛ̱ṣa̱ṇa̱śvena̭ maruto̱ vṛṣa̭psunā̱ rathḙna̱ vṛṣa̭nābhinā | ā śye̱nāso̱ na pa̱kṣiṇo̱ vṛthā̭ naro ha̱vyā no̭ vī̱tayḙ gata ||10||
sa̱mā̱nama̱ñjyḙṣā̱ṃ vi bhrā̭jante ru̱kmāso̱ adhi̭ bā̱huṣṷ | davi̭dyutatyṛ̱ṣṭaya̭: ||11||
ta u̱grāso̱ vṛṣa̭ṇa u̱grabā̭havo̱ naki̭ṣṭa̱nūṣṷ yetire | sthi̱rā dhanvā̱nyāyṷdhā̱ rathḙṣu̱ vo'nī̭ke̱ṣvadhi̱ śriya̭: ||12||
yeṣā̱marṇo̱ na sa̱pratho̱ nāma̭ tve̱ṣaṃ śaśva̭tā̱meka̱midbhu̱je | vayo̱ na pitrya̱ṃ saha̭: ||13||
tānva̭ndasva ma̱ruta̱stā~ upa̭ stuhi̱ teṣā̱ṃ hi dhunī̭nām | a̱rāṇā̱ṃ na ca̭ra̱mastadḙṣāṃ dā̱nā ma̱hnā tadḙṣām ||14||
su̱bhaga̱: sa va̭ ū̱tiṣvāsa̱ pūrvā̭su maruto̱ vyṷṣṭiṣu | yo vā̭ nū̱namu̱tāsa̭ti ||15||
yasya̭ vā yū̱yaṃ prati̭ vā̱jino̭ nara̱ ā ha̱vyā vī̱tayḙ ga̱tha |
a̱bhi ṣa dyu̱mnairu̱ta vāja̭sātibhiḥ su̱mnā vo̭ dhūtayo naśat ||16||
yathā̭ ru̱drasya̭ sū̱navo̭ di̱vo vaśa̱ntyasṷrasya ve̱dhasa̭: | yuvā̭na̱statheda̭sat ||17||
ye cārha̭nti ma̱ruta̭: su̱dāna̭va̱: smanmī̱ḻhuṣa̱ścara̭nti̱ ye | ata̭ści̱dā na̱ upa̱ vasya̭sā hṛ̱dā yuvā̭na̱ ā va̭vṛdhvam ||18||
yūna̭ ū̱ ṣu navi̭ṣṭhayā̱ vṛṣṇa̭: pāva̱kā~ a̱bhi so̭bhare gi̱rā | gāya̱ gā i̭va̱ carkṛ̭ṣat ||19||
sā̱hā ye santi̭ muṣṭi̱heva̱ havyo̱ viśvā̭su pṛ̱tsu hotṛ̭ṣu |
vṛṣṇa̭śca̱ndrānna su̱śrava̭stamāngi̱rā vanda̭sva ma̱ruto̱ aha̭ ||20||
gāva̭ścidghā samanyavaḥ sajā̱tyḙna maruta̱: saba̭ndhavaḥ | ri̱ha̱te ka̱kubho̭ mi̱thaḥ ||21||
marta̭ścidvo nṛtavo rukmavakṣasa̱ upa̭ bhrātṛ̱tvamāya̭ti |
adhi̭ no gāta maruta̱: sadā̱ hi va̭ āpi̱tvamasti̱ nidhrṷvi ||22||
marṷto̱ mārṷtasya na̱ ā bhḙṣa̱jasya̭ vahatā sudānavaḥ | yū̱yaṃ sa̭khāyaḥ saptayaḥ ||23||
yābhi̱: sindhu̱mava̭tha̱ yābhi̱stūrva̭tha̱ yābhi̭rdaśa̱syathā̱ krivi̭m |
mayo̭ no bhūto̱tibhi̭rmayobhuvaḥ śi̱vābhi̭rasacadviṣaḥ ||24||
yatsindhau̱ yadasi̭knyā̱ṃ yatsa̭mu̱dreṣṷ marutaḥ subarhiṣaḥ | yatparva̭teṣu bheṣa̱jam ||25||
viśva̱ṃ paśya̭nto bibhṛthā ta̱nūṣvā tenā̭ no̱ adhi̭ vocata | kṣa̱mā rapo̭ maruta̱ ātṷrasya na̱ iṣka̭rtā̱ vihrṷta̱ṃ puna̭: ||26||
18 sobhari: kāṇva:| indra: 17 -18 citra: | pragātha: = (viṣamā kakup , samā satobṛhatī ) |
va̱yamu̱ tvāma̭pūrvya sthū̱raṃ na kacci̱dbhara̭nto'va̱syava̭: | vājḙ ci̱traṃ ha̭vāmahe ||1||
upa̭ tvā̱ karma̭nnū̱taye̱ sa no̱ yuvo̱graśca̭krāma̱ yo dhṛ̱ṣat | tvāmiddhya̭vi̱tāra̭ṃ vavṛ̱mahe̱ sakhā̭ya indra sāna̱sim ||2||
ā yā̭hī̱ma inda̱vo'śva̭pate̱ gopa̭ta̱ urva̭rāpate | soma̭ṃ somapate piba ||3||
va̱yaṃ hi tvā̱ bandhṷmantamaba̱ndhavo̱ viprā̭sa indra yemi̱ma |
yā te̱ dhāmā̭ni vṛṣabha̱ tebhi̱rā ga̭hi̱ viśvḙbhi̱: soma̭pītaye ||4||
sīda̭ntaste̱ vayo̭ yathā̱ gośrī̭te̱ madhaṷ madi̱re vi̱vakṣa̭ṇe | a̱bhi tvāmi̭ndra nonumaḥ ||5||
acchā̭ ca tvai̱nā nama̭sā̱ vadā̭masi̱ kiṃ muhṷści̱dvi dī̭dhayaḥ |
santi̱ kāmā̭so harivo da̱diṣṭvaṃ smo va̱yaṃ santi̭ no̱ dhiya̭: ||6||
nūtnā̱ idi̭ndra te va̱yamū̱tī a̭bhūma na̱hi nū tḙ adrivaḥ | vi̱dmā pu̱rā parī̭ṇasaḥ ||7||
vi̱dmā sa̭khi̱tvamu̱ta śṷ̄ra bho̱jya1mā te̱ tā va̭jrinnīmahe |
u̱to sa̭masmi̱nnā śi̭śīhi no vaso̱ vājḙ suśipra̱ goma̭ti ||8||
yo na̭ i̱dami̭daṃ pu̱rā pra vasya̭ āni̱nāya̱ tamṷ vaḥ stuṣe | sakhā̭ya̱ indra̭mū̱tayḙ ||9||
harya̭śva̱ṃ satpa̭tiṃ carṣaṇī̱saha̱ṃ sa hi ṣmā̱ yo ama̭ndata |
ā tu na̱: sa va̭yati̱ gavya̱maśvya̭ṃ sto̱tṛbhyo̭ ma̱ghavā̭ śa̱tam ||10||
tvayā̭ ha svidyu̱jā va̱yaṃ prati̭ śva̱santa̭ṃ vṛṣabha bruvīmahi | sa̱ṃsthe jana̭sya̱ goma̭taḥ ||11||
jayḙma kā̱re pṷruhūta kā̱riṇo̱'bhi ti̭ṣṭhema dū̱ḍhya̭: | nṛbhi̭rvṛ̱traṃ ha̱nyāma̭ śūśu̱yāma̱ cā'vḙrindra̱ pra ṇo̱ dhiya̭: ||12||
a̱bhrā̱tṛ̱vyo a̱nā tvamanā̭pirindra ja̱nuṣā̭ sa̱nāda̭si | yu̱dhedā̭pi̱tvami̭cchase ||13||
nakī̭ re̱vanta̭ṃ sa̱khyāya̭ vindase̱ pīya̭nti te surā̱śva̭: | ya̱dā kṛ̱ṇoṣi̭ nada̱nuṃ samṷ̄ha̱syāditpi̱teva̭ hūyase ||14||
mā tḙ amā̱juro̭ yathā mū̱rāsa̭ indra sa̱khye tvāva̭taḥ | ni ṣa̭dāma̱ sacā̭ su̱te ||15
mā tḙ godatra̱ nira̭rāma̱ rādha̭sa̱ indra̱ mā tḙ gṛhāmahi | dṛ̱ḻhā ci̭da̱ryaḥ pra mṛ̭śā̱bhyā bha̭ra̱ na tḙ dā̱māna̭ ā̱dabhḙ ||16||
indro̭ vā̱ ghediya̭nma̱ghaṃ sara̭svatī vā su̱bhagā̭ da̱dirvasṷ | tvaṃ vā̭ citra dā̱śuṣḙ ||17||
citra̱ idrājā̭ rāja̱kā ida̭nya̱ke ya̱ke sara̭svatī̱manṷ | pa̱rjanya̭ iva ta̱tana̱ddhi vṛ̱ṣṭyā sa̱hasra̭ma̱yutā̱ dada̭t ||18||
18 sobhari : kāṇva:|aśvinau |1-6 pragātha: = ( viṣamā bṛhatī , samā satobṛhatī ), 7 bṛhatī , 8 anuṣṭup , 11 kakup , 12 madhyejyoti:, pragātha:=(9 ,13,15,17 kakup ; 10, 14 ,16 ,18 satobṛhatī ) |
o tyama̭hva̱ ā ratha̭ma̱dyā daṃsi̭ṣṭhamū̱tayḙ | yama̭śvinā suhavā rudravartanī̱ ā sū̱ryāyai̭ ta̱sthathṷ: ||1||
pū̱rvā̱puṣa̭ṃ su̱hava̭ṃ puru̱spṛha̭ṃ bhu̱jyuṃ vājḙṣu̱ pūrvya̭m | sa̱ca̱nāva̭ntaṃ suma̱tibhi̭: sobhare̱ vidvḙṣasamane̱hasa̭m ||2||
i̱ha tyā pṷru̱bhūta̭mā de̱vā namo̭bhira̱śvinā̭ | a̱rvā̱cī̱nā svava̭se karāmahe̱ gantā̭rā dā̱śuṣo̭ gṛ̱ham ||3||
yu̱vo ratha̭sya̱ pari̭ ca̱kramī̭yata ī̱rmānyadvā̭miṣaṇyati |
a̱smā~ acchā̭ suma̱tirvā̭ṃ śubhaspatī̱ ā dhe̱nuri̭va dhāvatu ||4||
ratho̱ yo vā̭ṃ trivandhu̱ro hira̭ṇyābhīśuraśvinā | pari̱ dyāvā̭pṛthi̱vī bhūṣa̭ti śru̱tastena̭ nāsa̱tyā ga̭tam ||5||
da̱śa̱syantā̱ mana̭ve pū̱rvyaṃ di̱vi yava̱ṃ vṛkḙṇa karṣathaḥ | tā vā̭ma̱dya sṷma̱tibhi̭: śubhaspatī̱ aśvi̭nā̱ pra stṷvīmahi ||6||
upa̭ no vājinīvasū yā̱tamṛ̱tasya̭ pa̱thibhi̭: | yebhi̭stṛ̱kṣiṃ vṛ̭ṣaṇā trāsadasya̱vaṃ ma̱he kṣa̱trāya̱ jinva̭thaḥ ||7||
a̱yaṃ vā̱madri̭bhiḥ su̱taḥ somo̭ narā vṛṣaṇvasū | ā yā̭ta̱ṃ soma̭pītaye̱ piba̭taṃ dā̱śuṣo̭ gṛ̱he ||8||
ā hi ru̱hata̭maśvinā̱ rathe̱ kośḙ hira̱ṇyayḙ vṛṣaṇvasū | yu̱ñjāthā̱ṃ pīva̭rī̱riṣa̭: ||9||
yābhi̭: pa̱kthamava̭tho̱ yābhi̱radhri̭gu̱ṃ yābhi̭rba̱bhruṃ vijo̭ṣasam |
tābhi̭rno ma̱kṣū tūya̭maśvi̱nā ga̭taṃ bhiṣa̱jyata̱ṃ yadātṷram ||10||
yadadhri̭gāvo̱ adhri̭gū i̱dā ci̱dahno̭ a̱śvinā̱ havā̭mahe | va̱yaṃ gī̱rbhirvi̭pa̱nyava̭: ||11||
tābhi̱rā yā̭taṃ vṛṣa̱ṇopa̭ me̱ hava̭ṃ vi̱śvapsṷṃ vi̱śvavā̭ryam |
i̱ṣā maṃhi̭ṣṭhā puru̱bhūta̭mā narā̱ yābhi̱: krivi̭ṃ vāvṛ̱dhustābhi̱rā ga̭tam ||12||
tāvi̱dā ci̱dahā̭nā̱ṃ tāva̱śvinā̱ vanda̭māna̱ upa̭ bruve | tā ū̱ namo̭bhirīmahe ||13||
tāviddo̱ṣā tā u̱ṣasi̭ śu̱bhaspatī̱ tā yāma̭nru̱drava̭rtanī |
mā no̱ martā̭ya ri̱pavḙ vājinīvasū pa̱ro rṷdrā̱vati̭ khyatam ||14||
ā sugmyā̭ya̱ sugmya̭ṃ prā̱tā rathḙnā̱śvinā̭ vā sa̱kṣaṇī̭ | hu̱ve pi̱teva̱ sobha̭rī ||15||
mano̭javasā vṛṣaṇā madacyutā makṣuṃga̱mābhi̭rū̱tibhi̭: | ā̱rāttā̭ccidbhūtama̱sme ava̭se pū̱rvībhi̭: purubhojasā ||16||
ā no̱ aśvā̭vadaśvinā va̱rtiryā̭siṣṭaṃ madhupātamā narā | goma̭ddasrā̱ hira̭ṇyavat ||17||
su̱prā̱va̱rgaṃ su̱vīrya̭ṃ su̱ṣṭhu vārya̱manā̭dhṛṣṭaṃ rakṣa̱svinā̭ | a̱sminnā vā̭mā̱yānḙ vājinīvasū̱ viśvā̭ vā̱māni̭ dhīmahi ||18||
30 viśvamanā vaiyaśva: | agni : |uṣṇik |
īḻi̭ṣvā̱ hi pra̭tī̱vyaṃ1 yaja̭sva jā̱tavḙdasam | ca̱ri̱ṣṇudhṷ̄ma̱magṛ̭bhītaśociṣam ||1||
dā̱māna̭ṃ viśvacarṣaṇe̱'gniṃ vi̭śvamano gi̱rā | u̱ta stṷṣe̱ viṣpa̭rdhaso̱ rathā̭nām ||2||
yeṣā̭mābā̱dha ṛ̱gmiya̭ i̱ṣaḥ pṛ̱kṣaśca̭ ni̱grabhḙ | u̱pa̱vidā̱ vahni̭rvindate̱ vasṷ ||3||
uda̭sya śo̱cira̭sthāddīdi̱yuṣo̱ vya1jara̭m | tapṷrjambhasya su̱dyuto̭ gaṇa̱śriya̭: ||4||
udṷ tiṣṭha svadhvara̱ stavā̭no de̱vyā kṛ̱pā | a̱bhi̱khyā bhā̱sā bṛ̭ha̱tā śṷśu̱kvani̭: ||5||
agnḙ yā̱hi sṷśa̱stibhi̭rha̱vyā juhvā̭na ānu̱ṣak | yathā̭ dū̱to ba̱bhūtha̭ havya̱vāha̭naḥ ||6||
a̱gniṃ va̭: pū̱rvyaṃ hṷve̱ hotā̭raṃ carṣaṇī̱nām | tama̱yā vā̱cā gṛ̭ṇe̱ tamṷ vaḥ stuṣe ||7||
ya̱jñebhi̱radbhṷtakratu̱ṃ yaṃ kṛ̱pā sū̱daya̭nta̱ it | mi̱traṃ na jane̱ sudhi̭tamṛ̱tāva̭ni ||8||
ṛ̱tāvā̭namṛtāyavo ya̱jñasya̱ sādha̭naṃ gi̱rā | upo̭ enaṃ jujuṣu̱rnama̭saspa̱de ||9||
acchā̭ no̱ aṅgi̭rastamaṃ ya̱jñāso̭ yantu sa̱ṃyata̭: | hotā̱ yo asti̭ vi̱kṣvā ya̱śasta̭maḥ ||10||
agne̱ tava̱ tye a̭ja̱rendhā̭nāso bṛ̱hadbhāḥ | aśvā̭ iva̱ vṛṣa̭ṇastaviṣī̱yava̭: ||11||
sa tvaṃ na̭ ūrjāṃ pate ra̱yiṃ rā̭sva su̱vīrya̭m | prāva̭ nasto̱ke tana̭ye sa̱matsvā ||12||
yadvā ṷ vi̱śpati̭: śi̱taḥ suprī̭to̱ manṷṣo vi̱śi | viśveda̱gniḥ prati̱ rakṣā̭ṃsi sedhati ||13||
śru̱ṣṭya̭gne̱ nava̭sya me̱ stoma̭sya vīra viśpate | ni mā̱yina̱stapṷṣā ra̱kṣaso̭ daha ||14||
na tasya̭ mā̱yayā̭ ca̱na ri̱purī̭śīta̱ martya̭: | yo a̱gnayḙ da̱dāśa̭ ha̱vyadā̭tibhiḥ ||15||
vya̭śvastvā vasu̱vida̭mukṣa̱ṇyura̭prīṇā̱dṛṣi̭: | ma̱ho rā̱ye tamṷ tvā̱ sami̭dhīmahi ||16||
u̱śanā̭ kā̱vyastvā̱ ni hotā̭ramasādayat | ā̱ya̱jiṃ tvā̱ mana̭ve jā̱tavḙdasam ||17||
viśve̱ hi tvā̭ sa̱joṣa̭so de̱vāso̭ dū̱tamakra̭ta | śru̱ṣṭī dḙva pratha̱mo ya̱jñiyo̭ bhuvaḥ ||18||
i̱maṃ ghā̭ vī̱ro a̱mṛta̭ṃ dū̱taṃ kṛ̭ṇvīta̱ martya̭: | pā̱va̱kaṃ kṛ̱ṣṇava̭rtani̱ṃ vihā̭yasam ||19||
taṃ hṷvema ya̱tasrṷcaḥ su̱bhāsa̭ṃ śu̱kraśo̭ciṣam | vi̱śāma̱gnima̱jara̭ṃ pra̱tnamīḍya̭m ||20||
yo a̭smai ha̱vyadā̭tibhi̱rāhṷti̱ṃ marto'vi̭dhat | bhūri̱ poṣa̱ṃ sa dha̭tte vī̱rava̱dyaśa̭: ||21||
pra̱tha̱maṃ jā̱tavḙdasama̱gniṃ ya̱jñeṣṷ pū̱rvyam | prati̱ srugḙti̱ nama̭sā ha̱viṣma̭tī ||22||
ābhi̭rvidhemā̱gnaye̱ jyeṣṭhā̭bhirvyaśva̱vat | maṃhi̭ṣṭhābhirma̱tibhi̭: śu̱kraśo̭ciṣe ||23||
nū̱nama̭rca̱ vihā̭yase̱ stomḙbhiḥ sthūrayūpa̱vat | ṛṣḙ vaiyaśva̱ damyā̭yā̱gnayḙ ||24||
ati̭thi̱ṃ mānṷṣāṇāṃ sū̱nuṃ vana̱spatī̭nām | viprā̭ a̱gnimava̭se pra̱tnamī̭ḻate ||25||
ma̱ho viśvā̭~ a̱bhi ṣa̱to̱3'bhi ha̱vyāni̱ mānṷṣā | agne̱ ni ṣa̭tsi̱ nama̱sādhi̭ ba̱rhiṣi̭ ||26||
vaṃsvā̭ no̱ vāryā̭ pu̱ru vaṃsva̭ rā̱yaḥ pṷru̱spṛha̭: | su̱vīrya̭sya pra̱jāva̭to̱ yaśa̭svataḥ ||27||
tvaṃ va̭ro su̱ṣāmṇe'gne̱ janā̭ya codaya | sadā̭ vaso rā̱tiṃ ya̭viṣṭha̱ śaśva̭te ||28||
tvaṃ hi sṷpra̱tūrasi̱ tvaṃ no̱ goma̭tī̱riṣa̭: | ma̱ho rā̱yaḥ sā̱tima̭gne̱ apā̭ vṛdhi ||29||
agne̱ tvaṃ ya̱śā a̱syā mi̱trāvarṷṇā vaha | ṛ̱tāvā̭nā sa̱mrājā̭ pū̱tada̭kṣasā ||30||
30 viśvamanā vaiyaśva: | indra:, 28-30 varu: sauṣāmṇi: | uṣṇik, 30 anuṣṭup|
sakhā̭ya̱ ā śi̭ṣāmahi̱ brahmendrā̭ya va̱jriṇḙ | stu̱ṣa ū̱ ṣu vo̱ nṛta̭māya dhṛ̱ṣṇavḙ ||1||
śava̭sā̱ hyasi̭ śru̱to vṛ̭tra̱hatyḙna vṛtra̱hā | ma̱ghairma̱ghono̱ ati̭ śūra dāśasi ||2||
sa na̱: stavā̭na̱ ā bha̭ra ra̱yiṃ ci̱traśra̭vastamam | ni̱re̱ke ci̱dyo ha̭rivo̱ vasṷrda̱diḥ ||3||
ā ni̭re̱kamu̱ta pri̱yamindra̱ darṣi̱ janā̭nām | dhṛ̱ṣa̱tā dhṛ̭ṣṇo̱ stava̭māna̱ ā bha̭ra ||4||
na tḙ sa̱vyaṃ na dakṣi̭ṇa̱ṃ hasta̭ṃ varanta ā̱mura̭: | na pa̭ri̱bādho̭ harivo̱ gavi̭ṣṭiṣu ||5||
ā tvā̱ gobhi̭riva vra̱jaṃ gī̱rbhiṝ̭ṇomyadrivaḥ | ā smā̱ kāma̭ṃ jari̱turā mana̭: pṛṇa ||6||
viśvā̭ni vi̱śvama̭naso dhi̱yā no̭ vṛtrahantama | ugra̭ praṇeta̱radhi̱ ṣū va̭so gahi ||7||
va̱yaṃ tḙ a̱sya vṛ̭trahanvi̱dyāma̭ śūra̱ navya̭saḥ | vaso̭: spā̱rhasya̭ puruhūta̱ rādha̭saḥ ||8||
indra̱ yathā̱ hyasti̱ te'pa̭rītaṃ nṛto̱ śava̭: | amṛ̭ktā rā̱tiḥ pṷruhūta dā̱śuṣḙ ||9||
ā vṛ̭ṣasva mahāmaha ma̱he nṛ̭tama̱ rādha̭se | dṛ̱ḻhaści̭ddṛhya maghavanma̱ghatta̭ye ||10||
nū a̱nyatrā̭ cidadriva̱stvanno̭ jagmurā̱śasa̭: | magha̭vañcha̱gdhi tava̱ tanna̭ ū̱tibhi̭: ||11||
na̱hya1ṅga nṛ̭to̱ tvada̱nyaṃ vi̱ndāmi̱ rādha̭se | rā̱ye dyu̱mnāya̱ śava̭se ca girvaṇaḥ ||12||
endu̱mindrā̭ya siñcata̱ pibā̭ti so̱myaṃ madhṷ | pra rādha̭sā codayāte mahitva̱nā ||13||
upo̱ harī̭ṇā̱ṃ pati̱ṃ dakṣa̭ṃ pṛ̱ñcanta̭mabravam | nū̱naṃ śrṷdhi stuva̱to a̱śvyasya̭ ||14||
na̱hya1ṅga pu̱rā ca̱na ja̱jñe vī̱rata̭ra̱stvat | nakī̭ rā̱yā naivathā̱ na bha̱ndanā̭ ||15||
edu̱ madhvo̭ ma̱dinta̭raṃ si̱ñca vā̭dhvaryo̱ andha̭saḥ | e̱vā hi vī̱raḥ stava̭te sa̱dāvṛ̭dhaḥ ||16||
indra̭ sthātarharīṇā̱ṃ naki̭ṣṭe pū̱rvyastṷtim | udā̭naṃśa̱ śava̭sā̱ na bha̱ndanā̭ ||17||
taṃ vo̱ vājā̭nā̱ṃ pati̱mahṷ̄mahi śrava̱syava̭: | aprā̭yubhirya̱jñebhi̭rvāvṛ̱dhenya̭m ||18||
eto̱ nvindra̱ṃ stavā̭ma̱ sakhā̭ya̱: stomya̱ṃ nara̭m | kṛ̱ṣṭīryo viśvā̭ a̱bhyastyeka̱ it ||19||
ago̭rudhāya ga̱viṣḙ dyu̱kṣāya̱ dasmya̱ṃ vaca̭: | ghṛ̱tātsvādī̭yo̱ madhṷnaśca vocata ||20||
yasyāmi̭tāni vī̱ryā̱3 na rādha̱: paryḙtave | jyoti̱rna viśva̭ma̱bhyasti̱ dakṣi̭ṇā ||21||
stu̱hīndra̭ṃ vyaśva̱vadanṷ̄rmiṃ vā̱jina̱ṃ yama̭m | a̱ryo gaya̱ṃ maṃha̭māna̱ṃ vi dā̱śuṣḙ ||22||
e̱vā nū̱namupa̭ stuhi̱ vaiya̭śva daśa̱maṃ nava̭m | suvi̭dvāṃsaṃ ca̱rkṛtya̭ṃ ca̱raṇī̭nām ||23||
vetthā̱ hi niṝ̭tīnā̱ṃ vajra̭hasta pari̱vṛja̭m | aha̭rahaḥ śu̱ndhyuḥ pa̭ri̱padā̭miva ||24||
tadi̱ndrāva̱ ā bha̭ra̱ yenā̭ daṃsiṣṭha̱ kṛtva̭ne | dvi̱tā kutsā̭ya śiśnatho̱ ni co̭daya ||25||
tamṷ tvā nū̱namī̭mahe̱ navya̭ṃ daṃsiṣṭha̱ sanya̭se | sa tvaṃ no̱ viśvā̭ a̱bhimā̭tīḥ sa̱kṣaṇi̭: ||26||
ya ṛkṣā̱daṃha̭so mu̱cadyo vāryā̭tsa̱pta sindhṷṣu | vadha̭rdā̱sasya̭ tuvinṛmṇa nīnamaḥ ||27||
yathā̭ varo su̱ṣāmṇḙ sa̱nibhya̱ āva̭ho ra̱yim | vya̭śvebhyaḥ subhage vājinīvati ||28||
ā nā̱ryasya̱ dakṣi̭ṇā̱ vya̭śvā~ etu so̱mina̭: | sthū̱raṃ ca̱ rādha̭: śa̱tava̭tsa̱hasra̭vat ||29||
yattvā̭ pṛ̱cchādī̭jā̱naḥ kṷha̱yā kṷhayākṛte | e̱ṣo apa̭śrito va̱lo go̭ma̱tīmava̭ tiṣṭhati ||30||
24 viśvamanā vaiyaśva: | mitrāvaruṇau, 10-12 viśve devā : | uṣṇik ,23 uṣṇiggarbhā |
tā vā̱ṃ viśva̭sya go̱pā de̱vā de̱veṣṷ ya̱jñiyā̭ | ṛ̱tāvā̭nā yajase pū̱tada̭kṣasā ||1||
mi̱trā tanā̱ na ra̱thyā̱3 varṷṇo̱ yaśca̭ su̱kratṷ: | sa̱nātsṷjā̱tā tana̭yā dhṛ̱tavra̭tā ||2||
tā mā̱tā vi̱śvavḙdasā'su̱ryā̭ya̱ prama̭hasā | ma̱hī ja̭jā̱nādi̭tiṝ̱tāva̭rī ||3||
ma̱hāntā̭ mi̱trāvarṷṇā sa̱mrājā̭ de̱vāvasṷrā | ṛ̱tāvā̭nāvṛ̱tamā gho̭ṣato bṛ̱hat ||4||
napā̭tā̱ śava̭so ma̱haḥ sū̱nū dakṣa̭sya su̱kratṷ̄ | sṛ̱pradā̭nū i̱ṣo vāstvadhi̭ kṣitaḥ ||5||
saṃ yā dānṷ̄ni ye̱mathṷrdi̱vyāḥ pārthi̭vī̱riṣa̭: | nabha̭svatī̱rā vā̭ṃ carantu vṛ̱ṣṭaya̭: ||6||
adhi̱ yā bṛ̭ha̱to di̱vo̱3'bhi yū̱theva̱ paśya̭taḥ | ṛ̱tāvā̭nā sa̱mrājā̱ nama̭se hi̱tā ||7||
ṛ̱tāvā̭nā̱ ni ṣḙdatu̱: sāmrā̭jyāya su̱kratṷ̄ | dhṛ̱tavra̭tā kṣa̱triyā̭ kṣa̱tramā̭śatuḥ ||8||
a̱kṣṇaści̭dgātu̱vitta̭rānulba̱ṇena̱ cakṣa̭sā | ni ci̭nmi̱ṣantā̭ nici̱rā ni ci̭kyatuḥ ||9||
u̱ta no̭ de̱vyadi̭tiruru̱ṣyatā̱ṃ nāsa̭tyā | u̱ru̱ṣyantṷ ma̱ruto̭ vṛ̱ddhaśa̭vasaḥ ||10||
te no̭ nā̱vamṷruṣyata̱ divā̱ nakta̭ṃ sudānavaḥ | ari̭ṣyanto̱ ni pā̱yubhi̭: sacemahi ||11||
aghna̭te̱ viṣṇa̭ve va̱yamari̭ṣyantaḥ su̱dāna̭ve | śru̱dhi sva̭yāvantsindho pū̱rvaci̭ttaye ||12||
tadvārya̭ṃ vṛṇīmahe̱ vari̭ṣṭhaṃ gopa̱yatya̭m | mi̱tro yatpānti̱ varṷṇo̱ yada̭rya̱mā ||13||
u̱ta na̱: sindhṷra̱pāṃ tanma̱ruta̱stada̱śvinā̭ | indro̱ viṣṇṷrmī̱ḍhvāṃsa̭: sa̱joṣa̭saḥ ||14||
te hi ṣmā̭ va̱nuṣo̱ naro̱'bhimā̭ti̱ṃ kaya̭sya cit | ti̱gmaṃ na kṣoda̭: prati̱ghnanti̱ bhūrṇa̭yaḥ ||15||
a̱yameka̭ i̱tthā pu̱rūru ca̭ṣṭe̱ vi vi̱śpati̭: | tasya̭ vra̱tānyanṷ vaścarāmasi ||16
anu̱ pūrvā̭ṇyo̱kyā̭ sāmrā̱jyasya̭ saścima | mi̱trasya̭ vra̱tā varṷṇasya dīrgha̱śrut ||17||
pari̱ yo ra̱śminā̭ di̱vo'ntā̭nma̱me pṛ̭thi̱vyāḥ | u̱bhe ā pa̭prau̱ roda̭sī mahi̱tvā ||18||
udu̱ ṣya śa̭ra̱ṇe di̱vo jyoti̭rayaṃsta̱ sūrya̭: | a̱gnirna śu̱kraḥ sa̭midhā̱na āhṷtaḥ ||19||
vaco̭ dī̱rghapra̭sadma̱nīśe̱ vāja̭sya̱ goma̭taḥ | īśe̱ hi pi̱tvo̭'vi̱ṣasya̭ dā̱vanḙ ||20||
tatsūrya̱ṃ roda̭sī u̱bhe do̱ṣā vasto̱rupa̭ bruve | bho̱jeṣva̱smā~ a̱bhyucca̭rā̱ sadā̭ ||21||
ṛ̱jramṷkṣa̱ṇyāya̭ne raja̱taṃ hara̭yāṇe | ratha̭ṃ yu̱ktama̭sanāma su̱ṣāma̭ṇi ||22||
tā me̱ aśvyā̭nā̱ṃ harī̭ṇāṃ ni̱tośa̭nā | u̱to nu kṛtvyā̭nāṃ nṛ̱vāha̭sā ||23||
smada̭bhīśū̱ kaśā̭vantā̱ viprā̱ navi̭ṣṭhayā ma̱tī | ma̱ho vā̱jinā̱varva̭ntā̱ sacā̭sanam ||24||
25 viśvamanā vaiyaśva:,vyaśvo vāṃgirasa: |aśvinau, 20-25 vāyu: |uṣṇik;
16-19,21,25 gāyatrī; 20 anuṣṭup |
yu̱voru̱ ṣū ratha̭ṃ huve sa̱dhastṷtyāya sū̱riṣṷ | atṷ̄rtadakṣā vṛṣaṇā vṛṣaṇvasū ||1||
yu̱vaṃ va̭ro su̱ṣāmṇḙ ma̱he tanḙ nāsatyā | avo̭bhiryātho vṛṣaṇā vṛṣaṇvasū ||2||
tā vā̭ma̱dya ha̭vāmahe ha̱vyebhi̭rvājinīvasū | pū̱rvīri̱ṣa i̱ṣaya̭ntā̱vati̭ kṣa̱paḥ ||3||
ā vā̱ṃ vāhi̭ṣṭho aśvinā̱ ratho̭ yātu śru̱to na̭rā | upa̱ stomā̭ntu̱rasya̭ darśathaḥ śri̱ye ||4||
ju̱hu̱rā̱ṇā ci̭daśvi̱nā ''ma̭nyethāṃ vṛṣaṇvasū | yu̱vaṃ hi rṷdrā̱ parṣa̭tho̱ ati̱ dviṣa̭: ||5||
da̱srā hi viśva̭mānu̱ṣaṅma̱kṣūbhi̭: pari̱dīya̭thaḥ | dhi̱ya̱ṃji̱nvā madhṷvarṇā śu̱bhaspatī̭ ||6||
upa̭ no yātamaśvinā rā̱yā vi̭śva̱puṣā̭ sa̱ha | ma̱ghavā̭nā su̱vīrā̱vana̭pacyutā ||7||
ā mḙ a̱sya pra̭tī̱vya1mindra̭nāsatyā gatam | de̱vā de̱vebhi̭ra̱dya sa̱cana̭stamā ||8||
va̱yaṃ hi vā̱ṃ havā̭maha ukṣa̱ṇyanto̭ vyaśva̱vat | su̱ma̱tibhi̱rupa̭ viprāvi̱hā ga̭tam ||9||
a̱śvinā̱ svṛ̭ṣe stuhi ku̱vitte̱ śrava̭to̱ hava̭m | nedī̭yasaḥ kūḻayātaḥ pa̱ṇī~ru̱ta ||10||
vai̱ya̱śvasya̭ śrutaṃ naro̱to mḙ a̱sya vḙdathaḥ | sa̱joṣa̭sā̱ varṷṇo mi̱tro a̭rya̱mā ||11||
yu̱vāda̭ttasya dhiṣṇyā yu̱vānī̭tasya sū̱ribhi̭: | aha̭raharvṛṣaṇa̱ mahya̭ṃ śikṣatam ||12||
yo vā̭ṃ ya̱jñebhi̱rāvṛ̱to'dhi̭vastrā va̱dhūri̭va | sa̱pa̱ryantā̭ śu̱bhe ca̭krāte a̱śvinā̭ ||13||
yo vā̭muru̱vyaca̭stama̱ṃ cikḙtati nṛ̱pāyya̭m | va̱rtira̭śvinā̱ pari̭ yātamasma̱yū ||14||
a̱smabhya̱ṃ su vṛ̭ṣaṇvasū yā̱taṃ va̱rtirnṛ̱pāyya̭m | vi̱ṣu̱druhḙva ya̱jñamṷ̄hathurgi̱rā ||15||
vāhi̭ṣṭho vā̱ṃ havā̭nā̱ṃ stomo̭ dū̱to hṷvannarā | yu̱vābhyā̭ṃ bhūtvaśvinā ||16||
yada̱do di̱vo a̭rṇa̱va i̱ṣo vā̱ mada̭tho gṛ̱he | śru̱taminmḙ amartyā ||17||
u̱ta syā śvḙta̱yāva̭rī̱ vāhi̭ṣṭhā vāṃ na̱dīnā̭m | sindhu̱rhira̭ṇyavartaniḥ ||18||
smade̱tayā̭ sukī̱rtyā'śvi̭nā śve̱tayā̭ dhi̱yā | vahḙthe śubhrayāvānā ||19||
yu̱kṣvā hi tvaṃ ra̭thā̱sahā̭ yu̱vasva̱ poṣyā̭ vaso | ānno̭ vāyo̱ madhṷ pibā̱'smāka̱ṃ sava̱nā ga̭hi ||20||
tava̭ vāyavṛtaspate̱ tvaṣṭṷrjāmātaradbhuta | avā̱ṃsyā vṛ̭ṇīmahe ||21||
tvaṣṭu̱rjāmā̭taraṃ va̱yamīśā̭naṃ rā̱ya ī̭mahe | su̱tāva̭nto vā̱yuṃ dyu̱mnā janā̭saḥ ||22||
vāyo̭ yā̱hi śi̱vā di̱vo vaha̭svā̱ su svaśvya̭m | vaha̭sva ma̱haḥ pṛ̭thu̱pakṣa̭sā̱ rathḙ ||23||
tvāṃ hi su̱psara̭stamaṃ nṛ̱ṣada̭neṣu hū̱mahḙ | grāvā̭ṇa̱ṃ nāśva̭pṛṣṭhaṃ ma̱ṃhanā̭ ||24||
sa tvaṃ no̭ deva̱ mana̭sā̱ vāyo̭ mandā̱no a̭gri̱yaḥ | kṛ̱dhi vājā̭~ a̱po dhiya̭: ||25||
22 manurvaivasvata: |viśve devā: |pragātha: = ( viṣamā bṛhatī, samā satobṛhatī ) |
a̱gniru̱kthe pu̱rohi̭to̱ grāvā̭ṇo ba̱rhira̭dhva̱re | ṛ̱cā yā̭mi ma̱ruto̱ brahma̭ṇa̱spati̭ṃ de̱vā~ avo̱ varḙṇyam ||1||
ā pa̱śuṃ gā̭si pṛthi̱vīṃ vana̱spatī̭nu̱ṣāsā̱ nakta̱moṣa̭dhīḥ |
viśvḙ ca no vasavo viśvavedaso dhī̱nāṃ bhṷ̄ta prāvi̱tāra̭: ||2||
pra sū na̭ etvadhva̱ro̱3'gnā de̱veṣṷ pū̱rvyaḥ | ā̱di̱tyeṣu̱ pra varṷṇe dhṛ̱tavra̭te ma̱rutsṷ vi̱śvabhā̭nuṣu ||3||
viśve̱ hi ṣmā̱ mana̭ve vi̱śvavḙdaso̱ bhuva̭nvṛ̱dhe ri̱śāda̭saḥ | ari̭ṣṭebhiḥ pā̱yubhi̭rviśvavedaso̱ yantā̭ no'vṛ̱kaṃ cha̱rdiḥ ||4||
ā no̭ a̱dya sama̭naso̱ gantā̱ viśvḙ sa̱joṣa̭saḥ | ṛ̱cā gi̱rā marṷto̱ devyadi̭te̱ sada̭ne̱ pastyḙ mahi ||5||
a̱bhi pri̱yā ma̭ruto̱ yā vo̱ aśvyā̭ ha̱vyā mi̭tra prayā̱thana̭ |
ā ba̱rhirindro̱ varṷṇastu̱rā nara̭ ādi̱tyāsa̭: sadantu naḥ ||6||
va̱yaṃ vo̭ vṛ̱ktaba̭rhiṣo hi̱tapra̭yasa ānu̱ṣak | su̱taso̭māso varuṇa havāmahe manu̱ṣvadi̱ddhāgna̭yaḥ ||7||
ā pra yā̭ta̱ marṷto̱ viṣṇo̱ aśvi̭nā̱ pūṣa̱nmākī̭nayā dhi̱yā |
indra̱ ā yā̭tu pratha̱maḥ sa̭ni̱ṣyubhi̱rvṛṣā̱ yo vṛ̭tra̱hā gṛ̱ṇe ||8||
vi no̭ devāso adru̱ho'cchi̭dra̱ṃ śarma̭ yacchata | na yaddū̱rādva̭savo̱ nū ci̱danti̭to̱ varṷ̄thamāda̱dharṣa̭ti ||9||
asti̱ hi va̭: sajā̱tya̭ṃ riśādaso̱ devā̭so̱ astyāpya̭m |
pra ṇa̱: pūrva̭smai suvi̱tāya̭ vocata ma̱kṣū su̱mnāya̱ navya̭se ||10||
i̱dā hi va̱ upa̭stutimi̱dā vā̱masya̭ bha̱ktayḙ | upa̭ vo viśvavedaso nama̱syurā~ asṛ̱kṣyanyā̭miva ||11||
udu̱ ṣya va̭: savi̱tā sṷpraṇīta̱yo'sthā̭dū̱rdhvo varḙṇyaḥ | ni dvi̱pāda̱ścatṷṣpādo a̱rthino'vi̭śranpatayi̱ṣṇava̭: ||12||
de̱vaṃdḙva̱ṃ vo'va̭se de̱vaṃdḙvama̱bhiṣṭa̭ye | de̱vaṃdḙvaṃ huvema̱ vāja̭sātaye gṛ̱ṇanto̭ de̱vyā dhi̱yā ||13||
de̱vāso̱ hi ṣmā̱ mana̭ve̱ sama̭nyavo̱ viśvḙ sā̱kaṃ sarā̭tayaḥ |
te no̭ a̱dya te a̭pa̱raṃ tu̱ce tu no̱ bhava̭ntu varivo̱vida̭: ||14||
pra va̭: śaṃsāmyadruhaḥ sa̱ṃstha upa̭stutīnām | na taṃ dhū̱rtirva̭ruṇa mitra̱ martya̱ṃ yo vo̱ dhāma̱bhyo'vi̭dhat ||15||
pra sa kṣaya̭ṃ tirate̱ vi ma̱hīriṣo̱ yo vo̱ varā̭ya̱ dāśa̭ti | pra pra̱jābhi̭rjāyate̱ dharma̭ṇa̱sparyari̭ṣṭa̱: sarva̭ edhate ||16||
ṛ̱te sa vi̭ndate yu̱dhaḥ su̱gebhi̭ryā̱tyadhva̭naḥ | a̱rya̱mā mi̱tro varṷṇa̱: sarā̭tayo̱ yaṃ trāya̭nte sa̱joṣa̭saḥ ||17||
ajrḙ cidasmai kṛṇuthā̱ nyañca̭naṃ du̱rge ci̱dā sṷsara̱ṇam | e̱ṣā ci̭dasmāda̱śani̭: pa̱ro nu sāsrḙdhantī̱ vi na̭śyatu ||18||
yada̱dya sūrya̭ udya̱ti priya̭kṣatrā ṛ̱taṃ da̱dha | yanni̱mruci̭ pra̱budhi̭ viśvavedaso̱ yadvā̭ ma̱dhyaṃdi̭ne di̱vaḥ ||19||
yadvā̭bhipi̱tve a̭surā ṛ̱taṃ ya̱te cha̱rdirye̱ma vi dā̱śuṣḙ | va̱yaṃ tadvo̭ vasavo viśvavedasa̱ upa̭ stheyāma̱ madhya̱ ā ||20||
yada̱dya sūra̱ udi̭te̱ yanma̱dhyaṃdi̭na ā̱tuci̭ | vā̱maṃ dha̱ttha mana̭ve viśvavedaso̱ juhvā̭nāya̱ pracḙtase ||21||
va̱yaṃ tadva̭: samrāja̱ ā vṛ̭ṇīmahe pu̱tro na ba̭hu̱pāyya̭m |
a̱śyāma̱ tadā̭dityā̱ juhva̭to ha̱viryena̱ vasyo̱'naśā̭mahai ||22||
5 manurvaivasvata: | viśve devā: | gāyatrī , 4 purauṣṇik |
ye tri̱ṃśati̱ traya̭spa̱ro de̱vāso̭ ba̱rhirāsa̭dan | vi̱dannaha̭ dvi̱tāsa̭nan ||1||
varṷṇo mi̱tro a̭rya̱mā smadrā̭tiṣāco a̱gnaya̭: | patnī̭vanto̱ vaṣa̭ṭkṛtāḥ ||2||
te no̭ go̱pā a̭pā̱cyāsta uda̱kta i̱tthā nya̭k | pu̱rastā̱tsarva̭yā vi̱śā ||3||
yathā̱ vaśa̭nti de̱vāstatheda̭sa̱ttadḙṣā̱ṃ naki̱rā mi̭nat | arā̭vā ca̱na martya̭: ||4||
sa̱ptā̱nāṃ sa̱pta ṛ̱ṣṭaya̭: sa̱pta dyu̱mnānyḙṣām | sa̱pto adhi̱ śriyo̭ dhire ||5||
10 manurvaivasvata:, kaśyapo vā mārīca:| viśve devā: | dvipadā virāṭ|
ba̱bhrureko̱ viṣṷṇaḥ sū̱naro̱ yuvā̱ñjya̭ṅkte hira̱ṇyaya̭m
yoni̱meka̱ ā sa̭sāda̱ dyota̭no̱'ntarde̱veṣu̱ medhi̭raḥ ||1||
vāśī̱meko̭ bibharti̱ hasta̭ āya̱sīma̱ntarde̱veṣu̱ nidhrṷviḥ
vajra̱meko̭ bibharti̱ hasta̱ āhi̭ta̱ṃ tena̭ vṛ̱trāṇi̭ jighnate ||2||
ti̱gmameko̭ bibharti̱ hasta̱ āyṷdha̱ṃ śuci̭ru̱gro jalā̭ṣabheṣajaḥ
pa̱tha eka̭: pīpāya̱ taska̭ro yathā~ e̱ṣa vḙda nidhī̱nām ||3||
trīṇyeka̭ urugā̱yo vi ca̭krame̱ yatra̭ de̱vāso̱ mada̭nti
vibhi̱rdvā ca̭rata̱ eka̭yā sa̱ha pra pra̭vā̱seva̭ vasataḥ ||4||
sado̱ dvā ca̭krāte upa̱mā di̱vi sa̱mrājā̭ sa̱rpirā̭sutī
arca̭nta̱ eke̱ mahi̱ sāma̭ manvata̱ tena̱ sūrya̭marocayan ||5||
4 manurvaivasvata: | viśve devā: | 1 gāyatrī , 2 purauṣṇik , 3 bṛhatī , 4 anuṣṭup |
na̱hi vo̱ astya̭rbha̱ko devā̭so̱ na kṷmāra̱kaḥ | viśvḙ sa̱toma̭hānta̱ it ||1||
iti̭ stu̱tāso̭ asathā riśādaso̱ ye stha traya̭śca tri̱ṃśacca̭ | mano̭rdevā yajñiyāsaḥ ||2||
te na̭strādhva̱ṃ tḙ'vata̱ ta ṷ no̱ adhi̭ vocata | mā na̭: pa̱thaḥ pitryā̭nmāna̱vādadhi̭ dū̱raṃ nai̭ṣṭa parā̱vata̭: ||3||
ye dḙvāsa i̱ha sthana̱ viśvḙ vaiśvāna̱rā u̱ta | a̱smabhya̱ṃ śarma̭ sa̱pratho̱ gave'śvā̭ya yacchata ||4||
18 manurvaivasvata: |1-4 yajña: yajamānaśca , 5-9 daṃpati , 10-18 dampatyāśiṣa: | gāyatrī ; 9,14 anuṣṭup , 10 pādanicṛta , 15-18 paṃkti: |
yo yajā̭ti̱ yajā̭ta̱ itsu̱nava̭cca̱ pacā̭ti ca | bra̱hmedindra̭sya cākanat ||1||
pu̱ro̱ḻāśa̱ṃ yo a̭smai̱ soma̱ṃ rara̭ta ā̱śira̭m | pādittaṃ śa̱kro aṃha̭saḥ ||2||
tasya̭ dyu̱mā~ a̭sa̱dratho̭ de̱vajṷ̄ta̱: sa śṷ̄śuvat | viśvā̭ va̱nvanna̭mi̱triyā̭ ||3||
asya̭ pra̱jāva̭tī gṛ̱he'sa̭ścantī di̱vedi̭ve | iḻā̭ dhenu̱matī̭ duhe ||4||
yā dampa̭tī̱ sama̭nasā sunu̱ta ā ca̱ dhāva̭taḥ | devā̭so̱ nitya̭yā̱śirā̭ ||5||
prati̭ prāśa̱vyā̭~ itaḥ sa̱myañcā̭ ba̱rhirā̭śāte | na tā vājḙṣu vāyataḥ ||6||
na de̱vānā̱mapi̭ hnutaḥ suma̱tiṃ na jṷgukṣataḥ | śravo̭ bṛ̱hadvi̭vāsataḥ ||7||
pu̱triṇā̱ tā kṷmā̱riṇā̱ viśva̱māyu̱rvya̭śnutaḥ | u̱bhā hira̭ṇyapeśasā ||8||
vī̱tiho̭trā kṛ̱tadva̭sū daśa̱syantā̱mṛtā̭ya̱ kam | samūdho̭ roma̱śaṃ ha̭to de̱veṣṷ kṛṇuto̱ duva̭: ||9||
ā śarma̱ parva̭tānāṃ vṛṇī̱mahḙ na̱dīnā̭m | ā viṣṇo̭: sacā̱bhuva̭: ||10||
aitṷ pū̱ṣā ra̱yirbhaga̭: sva̱sti sa̭rva̱dhāta̭maḥ | u̱ruradhvā̭ sva̱stayḙ ||11||
a̱rama̭tirana̱rvaṇo̱ viśvo̭ de̱vasya̱ mana̭sā | ā̱di̱tyānā̭mane̱ha it ||12||
yathā̭ no mi̱tro a̭rya̱mā varṷṇa̱: santi̭ go̱pāḥ | su̱gā ṛ̱tasya̱ panthā̭: ||13||
a̱gniṃ va̭: pū̱rvyaṃ gi̱rā de̱vamī̭ḻe̱ vasṷ̄nām | sa̱pa̱ryanta̭: purupri̱yaṃ mi̱traṃ na kṣḙtra̱sādha̭sam ||14||
ma̱kṣū de̱vava̭to̱ ratha̱: śūro̭ vā pṛ̱tsu kāsṷ cit | de̱vānā̱ṃ ya inmano̱ yaja̭māna̱ iya̭kṣatya̱bhīdaya̭jvano bhuvat ||15||
na ya̭jamāna riṣyasi̱ na sṷnvāna̱ na dḙvayo | de̱vānā̱ṃ ya inmano̱ yaja̭māna̱ iya̭kṣatya̱bhīdaya̭jvano bhuvat ||16||
naki̱ṣṭaṃ karma̭ṇā naśa̱nna pra yo̭ṣa̱nna yo̭ṣati | de̱vānā̱ṃ ya inmano̱ yaja̭māna̱ iya̭kṣatya̱bhīdaya̭jvano bhuvat ||17||
asa̱datra̭ su̱vīrya̭mu̱ta tyadā̱śvaśvya̭m | de̱vānā̱ṃ ya inmano̱ yaja̭māna̱ iya̭kṣatya̱bhīdaya̭jvano bhuvat ||18||
30 medhātithi : kāṇva:| indra: | gāyatrī |
pra kṛ̱tānyṛ̭jī̱ṣiṇa̱: kaṇvā̱ indra̭sya̱ gātha̭yā | made̱ soma̭sya vocata ||1||
yaḥ sṛbi̭nda̱mana̭rśani̱ṃ piprṷṃ dā̱sama̭hī̱śuva̭m | vadhī̭du̱gro ri̱ṇanna̱paḥ ||2||
nyarbṷdasya vi̱ṣṭapa̭ṃ va̱rṣmāṇa̭ṃ bṛha̱tasti̭ra | kṛ̱ṣe tadi̭ndra̱ pauṃsya̭m ||3||
prati̭ śru̱tāya̭ vo dhṛ̱ṣattūrṇā̭śa̱ṃ na gi̱reradhi̭ | hu̱ve sṷśi̱pramū̱tayḙ ||4||
sa goraśva̭sya̱ vi vra̱jaṃ ma̭ndā̱naḥ so̱myebhya̭: | pura̱ṃ na śṷ̄ra darṣasi ||5||
yadi̭ me rā̱raṇa̭: su̱ta u̱kthe vā̱ dadha̭se̱ cana̭: | ā̱rādupa̭ sva̱dhā ga̭hi ||6||
va̱yaṃ ghā̭ te̱ api̭ ṣmasi sto̱tāra̭ indra girvaṇaḥ | tvaṃ no̭ jinva somapāḥ ||7||
u̱ta na̭: pi̱tumā bha̭ra saṃrarā̱ṇo avi̭kṣitam | magha̭va̱nbhūri̭ te̱ vasṷ ||8||
u̱ta no̱ goma̭taskṛdhi̱ hira̭ṇyavato a̱śvina̭: | iḻā̭bhi̱: saṃ ra̭bhemahi ||9||
bṛ̱badṷkthaṃ havāmahe sṛ̱praka̭rasnamū̱tayḙ | sādhṷ kṛ̱ṇvanta̱mava̭se ||10||
yaḥ sa̱ṃsthe ci̭ccha̱takra̭tu̱rādī̭ṃ kṛ̱ṇoti̭ vṛtra̱hā | ja̱ri̱tṛbhya̭: purū̱vasṷ: ||11||
sa na̭: śa̱kraści̱dā śa̭ka̱ddāna̭vā~ antarābha̱raḥ | indro̱ viśvā̭bhirū̱tibhi̭: ||12||
yo rā̱yo̱3'vani̭rma̱hāntsṷpā̱raḥ sṷnva̱taḥ sakhā̭ | tamindra̭ma̱bhi gā̭yata ||13||
ā̱ya̱ntāra̱ṃ mahi̭ sthi̱raṃ pṛta̭nāsu śravo̱jita̭m | bhūre̱rīśā̭na̱moja̭sā ||14||
naki̭rasya̱ śacī̭nāṃ niya̱ntā sū̱nṛtā̭nām | naki̭rva̱ktā na dā̱diti̭ ||15||
na nū̱naṃ bra̱hmaṇā̭mṛ̱ṇaṃ prā̭śū̱nāma̭sti sunva̱tām | na somo̭ apra̱tā pa̭pe ||16||
panya̱ idupa̭ gāyata̱ panya̭ u̱kthāni̭ śaṃsata | brahmā̭ kṛṇota̱ panya̱ it ||17||
panya̱ ā da̭rdiraccha̱tā sa̱hasrā̭ vā̱jyavṛ̭taḥ | indro̱ yo yajva̭no vṛ̱dhaḥ ||18||
vi ṣū ca̭ra sva̱dhā anṷ kṛṣṭī̱nāmanvā̱huva̭: | indra̱ piba̭ su̱tānā̭m ||19||
piba̱ svadhai̭navānāmu̱ta yastugrye̱ sacā̭ | u̱tāyami̭ndra̱ yastava̭ ||20||
atī̭hi manyuṣā̱viṇa̭ṃ suṣu̱vāṃsa̭mu̱pāra̭ṇe | i̱maṃ rā̱taṃ su̱taṃ pi̭ba ||2||1
i̱hi ti̱sraḥ pa̭rā̱vata̭ i̱hi pañca̱ janā̱~ ati̭ | dhenā̭ indrāva̱cāka̭śat ||22||
sūryo̭ ra̱śmiṃ yathā̭ sṛ̱jā ''tvā̭ yacchantu me̱ gira̭: | ni̱mnamāpo̱ na sa̱dhrya̭k ||23||
adhva̭rya̱vā tu hi ṣi̱ñca soma̭ṃ vī̱rāya̭ śi̱priṇḙ | bharā̭ su̱tasya̭ pī̱tayḙ ||24||
ya u̱dnaḥ pha̭li̱gaṃ bhi̱nannya1ksindhṷ̄~ra̱vāsṛ̭jat | yo goṣṷ pa̱kvaṃ dhā̱raya̭t ||25||
aha̭nvṛ̱tramṛcī̭ṣama aurṇavā̱bhama̭hī̱śuva̭m | hi̱menā̭vidhya̱darbṷdam ||26||
pra va̭ u̱grāya̭ ni̱ṣṭure'ṣā̭ḻhāya prasa̱kṣiṇḙ | de̱vatta̱ṃ brahma̭ gāyata ||27||
yo viśvā̭nya̱bhi vra̱tā soma̭sya̱ made̱ andha̭saḥ | indro̭ de̱veṣu̱ ceta̭ti ||28||
i̱ha tyā sa̭dha̱mādyā̱ harī̱ hira̭ṇyakeśyā | vo̱ḻhāma̱bhi prayo̭ hi̱tam ||29||
a̱rvāñca̭ṃ tvā puruṣṭuta pri̱yamḙdhastutā̱ harī̭ | so̱ma̱peyā̭ya vakṣataḥ ||30||
19 medhyātithi : kāṇva:| indra: | bṛhatī , 16-18 gāyatrī , 19 anuṣṭup |
va̱yaṃ gha̭ tvā su̱tāva̭nta̱ āpo̱ na vṛ̱ktaba̭rhiṣaḥ | pa̱vitra̭sya pra̱srava̭ṇeṣu vṛtraha̱npari̭ sto̱tāra̭ āsate ||1||
svara̭nti tvā su̱te naro̱ vaso̭ nire̱ka u̱kthina̭: | ka̱dā su̱taṃ tṛ̭ṣā̱ṇa oka̱ ā ga̭ma̱ indra̭ sva̱bdīva̱ vaṃsa̭gaḥ ||2||
kaṇvḙbhirdhṛṣṇa̱vā dhṛ̱ṣadvāja̭ṃ darṣi saha̱sriṇa̭m | pi̱śaṅga̭rūpaṃ maghavanvicarṣaṇe ma̱kṣū goma̭ntamīmahe ||3||
pā̱hi gāyāndha̭so̱ mada̱ indrā̭ya medhyātithe | yaḥ sammi̭ślo̱ haryo̱ryaḥ su̱te sacā̭ va̱jrī ratho̭ hira̱ṇyaya̭: ||4||
yaḥ sṷṣa̱vyaḥ su̱dakṣi̭ṇa i̱no yaḥ su̱kratṷrgṛ̱ṇe | ya ā̭ka̱raḥ sa̱hasrā̱ yaḥ śa̱tāma̭gha̱ indro̱ yaḥ pū̱rbhidā̭ri̱taḥ ||5||
yo dhṛ̭ṣi̱to yo'vṛ̭to̱ yo asti̱ śmaśrṷṣu śri̱taḥ | vibhṷ̄tadyumna̱ścyava̭naḥ puruṣṭu̱taḥ kratvā̱ gauri̭va śāki̱naḥ ||6||
ka ī̭ṃ veda su̱te sacā̱ piba̭nta̱ṃ kadvayo̭ dadhe | a̱yaṃ yaḥ puro̭ vibhi̱nattyoja̭sā mandā̱naḥ śi̱pryandha̭saḥ ||7||
dā̱nā mṛ̱go na vā̭ra̱ṇaḥ pṷru̱trā ca̱ratha̭ṃ dadhe | naki̭ṣṭvā̱ ni ya̭ma̱dā su̱te ga̭mo ma̱hā~śca̭ra̱syoja̭sā ||8||
ya u̱graḥ sannani̭ṣṭṛtaḥ sthi̱ro raṇā̭ya̱ saṃskṛ̭taḥ | yadi̭ sto̱turma̱ghavā̭ śṛ̱ṇava̱ddhava̱ṃ nendro̭ yoṣa̱tyā ga̭mat ||9||
sa̱tyami̱tthā vṛṣeda̭si̱ vṛṣa̭jūti̱rno'vṛ̭taḥ | vṛṣā̱ hyṷgra śṛṇvi̱ṣe pa̭rā̱vati̱ vṛṣo̭ arvā̱vati̭ śru̱taḥ ||10||
vṛṣa̭ṇaste a̱bhīśa̭vo̱ vṛṣā̱ kaśā̭ hira̱ṇyayī̭ | vṛṣā̱ ratho̭ maghava̱nvṛṣa̭ṇā̱ harī̱ vṛṣā̱ tvaṃ śa̭takrato ||11||
vṛṣā̱ sotā̭ sunotu te̱ vṛṣa̭nnṛjīpi̱nnā bha̭ra | vṛṣā̭ dadhanve̱ vṛṣa̭ṇaṃ na̱dīṣvā tubhya̭ṃ sthātarharīṇām ||12||
endra̭ yāhi pī̱taye̱ madhṷ śaviṣṭha so̱myam | nāyamacchā̭ ma̱ghavā̭ śṛ̱ṇava̱dgiro̱ brahmo̱kthā ca̭ su̱kratṷ: ||13||
vaha̭ntu tvā rathe̱ṣṭhāmā hara̭yo ratha̱yuja̭: | ti̱raści̭da̱ryaṃ sava̭nāni vṛtrahanna̱nyeṣā̱ṃ yā śa̭takrato ||14||
a̱smāka̭ma̱dyānta̭ma̱ṃ stoma̭ṃ dhiṣva mahāmaha | a̱smāka̭ṃ te̱ sava̭nā santu̱ śaṃta̭mā̱ madā̭ya dyukṣa somapāḥ ||15||
na̱hi ṣastava̱ no mama̭ śā̱stre a̱nyasya̱ raṇya̭ti | yo a̱smānvī̱ra āna̭yat ||16||
indra̭ścidghā̱ tada̭bravītstri̱yā a̭śā̱syaṃ mana̭: | u̱to aha̱ kratṷṃ ra̱ghum ||17||
saptī̭ cidghā mada̱cyutā̭ mithu̱nā va̭hato̱ ratha̭m | e̱veddhūrvṛṣṇa̱ utta̭rā ||18||
a̱dhaḥ pa̭śyasva̱ mopari̭ saṃta̱rāṃ pā̭da̱kau ha̭ra | mā tḙ kaśapla̱kau dṛ̭śa̱ntstrī hi bra̱hmā ba̱bhūvi̭tha ||19||
(18) 1 15 nīpātithi: kāṇva:, 16 -18 sahasraṃ vasurociṣo'ṅgirasa: | indra: | anuṣṭup , 16-18 gāyatrī |
endra̭ yāhi̱ hari̭bhi̱rupa̱ kaṇva̭sya suṣṭu̱tim | di̱vo a̱muṣya̱ śāsa̭to̱ diva̭ṃ ya̱ya di̭vāvaso ||1||
ā tvā̱ grāvā̱ vada̭nni̱ha so̱mī ghoṣḙṇa yacchatu | di̱vo a̱muṣya̱ śāsa̭to̱ diva̭ṃ ya̱ya di̭vāvaso ||2||
atrā̱ vi ne̱mirḙṣā̱murā̱ṃ na dhṷ̄nute̱ vṛka̭: | di̱vo a̱muṣya̱ śāsa̭to̱ diva̭ṃ ya̱ya di̭vāvaso ||3||
ā tvā̱ kaṇvā̭ i̱hāva̭se̱ hava̭nte̱ vāja̭sātaye | di̱vo a̱muṣya̱ śāsa̭to̱ diva̭ṃ ya̱ya di̭vāvaso ||4||
dadhā̭mi te su̱tānā̱ṃ vṛṣṇe̱ na pṷ̄rva̱pāyya̭m | di̱vo a̱muṣya̱ śāsa̭to̱ diva̭ṃ ya̱ya di̭vāvaso ||5||
smatpṷraṃdhirna̱ ā ga̭hi vi̱śvato̭dhīrna ū̱tayḙ | di̱vo a̱muṣya̱ śāsa̭to̱ diva̭ṃ ya̱ya di̭vāvaso ||6||
ā no̭ yāhi mahemate̱ saha̭srote̱ śatā̭magha | di̱vo a̱muṣya̱ śāsa̭to̱ diva̭ṃ ya̱ya di̭vāvaso ||7||
ā tvā̱ hotā̱ manṷrhito deva̱trā va̭kṣa̱dīḍya̭: | di̱vo a̱muṣya̱ śāsa̭to̱ diva̭ṃ ya̱ya di̭vāvaso ||8||
ā tvā̭ mada̱cyutā̱ harī̭ śye̱naṃ pa̱kṣeva̭ vakṣataḥ | di̱vo a̱muṣya̱ śāsa̭to̱ diva̭ṃ ya̱ya di̭vāvaso ||9||
ā yā̭hya̱rya ā pari̱ svāhā̱ soma̭sya pī̱tayḙ | di̱vo a̱muṣya̱ śāsa̭to̱ diva̭ṃ ya̱ya di̭vāvaso ||10||
ā no̭ yā̱hyupa̭śrutyu̱ktheṣṷ raṇayā i̱ha | di̱vo a̱muṣya̱ śāsa̭to̱ diva̭ṃ ya̱ya di̭vāvaso ||11||
sarṷ̄pai̱rā su no̭ gahi̱ sambhṛ̭tai̱: sambhṛ̭tāśvaḥ | di̱vo a̱muṣya̱ śāsa̭to̱ diva̭ṃ ya̱ya di̭vāvaso ||12||
ā yā̭hi̱ parva̭tebhyaḥ samu̱drasyādhi̭ vi̱ṣṭapa̭: | di̱vo a̱muṣya̱ śāsa̭to̱ diva̭ṃ ya̱ya di̭vāvaso ||13||
ā no̱ gavyā̱nyaśvyā̭ sa̱hasrā̭ śūra dardṛhi | di̱vo a̱muṣya̱ śāsa̭to̱ diva̭ṃ ya̱ya di̭vāvaso ||14||
ā na̭: sahasra̱śo bha̭rā̱'yutā̭ni śa̱tāni̭ ca | di̱vo a̱muṣya̱ śāsa̭to̱ diva̭ṃ ya̱ya di̭vāvaso ||15||
ā yadindra̭śca̱ dadva̭he sa̱hasra̱ṃ vasṷrociṣaḥ | oji̭ṣṭha̱maśvya̭ṃ pa̱śum ||16||
ya ṛ̱jrā vāta̭raṃhaso'ru̱ṣāso̭ raghu̱ṣyada̭: | bhrāja̭nte̱ sūryā̭ iva ||17||
pārā̭vatasya rā̱tiṣṷ dra̱vacca̭kreṣvā̱śuṣṷ | tiṣṭha̱ṃ vana̭sya̱ madhya̱ ā ||18||
24 śyāvāśva ātreya: | aśvinau | upariṣṭājjyoti: ( triṣṭup ), 22, 24 paṃkti:, 23 mahābṛhatī |
a̱gninendrḙṇa̱ varṷṇena̱ viṣṇṷnā''di̱tyai ru̱drairvasṷbhiḥ sacā̱bhuvā̭ |
sa̱joṣa̭sā u̱ṣasā̱ sūryḙṇa ca̱ soma̭ṃ pibatamaśvinā ||1||
viśvā̭bhirdhī̱bhirbhuva̭nena vājinā di̱vā pṛ̭thi̱vyādri̭bhiḥ sacā̱bhuvā̭ |
sa̱joṣa̭sā u̱ṣasā̱ sūryḙṇa ca̱ soma̭ṃ pibatamaśvinā ||2||
viśvai̭rde̱vaistri̱bhirḙkāda̱śairi̱hā'dbhirma̱rudbhi̱rbhṛgṷbhiḥ sacā̱bhuvā̭ |
sa̱joṣa̭sā u̱ṣasā̱ sūryḙṇa ca̱ soma̭ṃ pibatamaśvinā ||3||
ju̱ṣethā̭ṃ ya̱jñaṃ bodha̭ta̱ṃ hava̭sya me̱ viśve̱ha dḙvau̱ sava̱nāva̭ gacchatam |
sa̱joṣa̭sā u̱ṣasā̱ sūryḙṇa̱ ceṣa̭ṃ no voḻhamaśvinā ||4||
stoma̭ṃ juṣethāṃ yuva̱śeva̭ ka̱nyanā̱ṃ viśve̱ha dḙvau̱ sava̱nāva̭ gacchatam |
sa̱joṣa̭sā u̱ṣasā̱ sūryḙṇa̱ ceṣa̭ṃ no voḻhamaśvinā ||5||
giro̭ juṣethāmadhva̱raṃ jṷṣethā̱ṃ viśve̱ha dḙvau̱ sava̱nāva̭ gacchatam |
sa̱joṣa̭sā u̱ṣasā̱ sūryḙṇa̱ ceṣa̭ṃ no voḻhamaśvinā ||6||
hā̱ri̱dra̱veva̭ patatho̱ vanedupa̱ soma̭ṃ su̱taṃ ma̭hi̱ṣevāva̭ gacchathaḥ |
sa̱joṣa̭sā u̱ṣasā̱ sūryḙṇa ca̱ trirva̱rtiryā̭tamaśvinā ||7||
ha̱ṃsāvi̭va patatho adhva̱gāvi̭va̱ soma̭ṃ su̱taṃ ma̭hi̱ṣevāva̭ gacchathaḥ |
sa̱joṣa̭sā u̱ṣasā̱ sūryḙṇa ca̱ trirva̱rtiryā̭tamaśvinā ||8||
śye̱nāvi̭va patatho ha̱vyadā̭taye̱ soma̭ṃ su̱taṃ ma̭hi̱ṣevāva̭ gacchathaḥ |
sa̱joṣa̭sā u̱ṣasā̱ sūryḙṇa ca̱ trirva̱rtiryā̭tamaśvinā ||9||
piba̭taṃ ca tṛpṇu̱taṃ cā ca̭ gacchataṃ pra̱jāṃ ca̭ dha̱ttaṃ dravi̭ṇaṃ ca dhattam |
sa̱joṣa̭sā u̱ṣasā̱ sūryḙṇa̱ corja̭ṃ no dhattamaśvinā ||10||
jaya̭taṃ ca̱ pra stṷtaṃ ca̱ pra cā̭vataṃ pra̱jāṃ ca̭ dha̱ttaṃ dravi̭ṇaṃ ca dhattam |
sa̱joṣa̭sā u̱ṣasā̱ sūryḙṇa̱ corja̭ṃ no dhattamaśvinā ||11||
ha̱taṃ ca̱ śatrū̱nyata̭taṃ ca mi̱triṇa̭: pra̱jāṃ ca̭ dha̱ttaṃ dravi̭ṇaṃ ca dhattam |
sa̱joṣa̭sā u̱ṣasā̱ sūryḙṇa̱ corja̭ṃ no dhattamaśvinā ||12||
mi̱trāvarṷṇavantā u̱ta dharma̭vantā ma̱rutva̭ntā jari̱turga̭cchatho̱ hava̭m |
sa̱joṣa̭sā u̱ṣasā̱ sūryḙṇa cā''di̱tyairyā̭tamaśvinā ||13||
aṅgi̭rasvantā u̱ta viṣṇṷvantā ma̱rutva̭ntā jari̱turga̭cchatho̱ hava̭m |
sa̱joṣa̭sā u̱ṣasā̱ sūryḙṇa cā''di̱tyairyā̭tamaśvinā ||14||
ṛ̱bhu̱mantā̭ vṛṣaṇā̱ vāja̭vantā ma̱rutva̭ntā jari̱turga̭cchatho̱ hava̭m |
sa̱joṣa̭sā u̱ṣasā̱ sūryḙṇa cā''di̱tyairyā̭tamaśvinā ||15||
brahma̭ jinvatamu̱ta ji̭nvata̱ṃ dhiyo̭ ha̱taṃ rakṣā̭ṃsi̱ sedha̭ta̱mamī̭vāḥ |
sa̱joṣa̭sā u̱ṣasā̱ sūryḙṇa ca̱ soma̭ṃ sunva̱to a̭śvinā ||16||
kṣa̱traṃ ji̭nvatamu̱ta ji̭nvata̱ṃ nṝnha̱taṃ rakṣā̭ṃsi̱ sedha̭ta̱mamī̭vāḥ |
sa̱joṣa̭sā u̱ṣasā̱ sūryḙṇa ca̱ soma̭ṃ sunva̱to a̭śvinā ||17||
dhe̱nūrji̭nvatamu̱ta ji̭nvata̱ṃ viśo̭ ha̱taṃ rakṣā̭ṃsi̱ sedha̭ta̱mamī̭vāḥ |
sa̱joṣa̭sā u̱ṣasā̱ sūryḙṇa ca̱ soma̭ṃ sunva̱to a̭śvinā ||18||
atrḙriva śṛṇutaṃ pū̱rvyastṷtiṃ śyā̱vāśva̭sya sunva̱to ma̭dacyutā |
sa̱joṣa̭sā u̱ṣasā̱ sūryḙṇa̱ cāśvi̭nā ti̱roa̭hnyam ||19||
sargā̭~ iva sṛjataṃ suṣṭu̱tīrupa̭ śyā̱vāśva̭sya sunva̱to ma̭dacyutā |
sa̱joṣa̭sā u̱ṣasā̱ sūryḙṇa̱ cā'śvi̭nā ti̱roa̭hnyam ||20||
ra̱śmī~ri̭va yacchatamadhva̱rā~ upa̭ śyā̱vāśva̭sya sunva̱to ma̭dacyutā |
sa̱joṣa̭sā u̱ṣasā̱ sūryḙṇa̱ cā'śvi̭nā ti̱roa̭hnyam ||21||
a̱rvāgratha̱ṃ ni ya̭cchata̱ṃ piba̭taṃ so̱myaṃ madhṷ |
ā yā̭tamaśvi̱nā ga̭tamava̱syurvā̭ma̱haṃ hṷve dha̱ttaṃ ratnā̭ni dā̱śuṣḙ ||22||
na̱mo̱vā̱ke prasthi̭te adhva̱re na̭rā vi̱vakṣa̭ṇasya pī̱tayḙ |
ā yā̭tamaśvi̱nā ga̭tamava̱syurvā̭ma̱haṃ hṷve dha̱ttaṃ ratnā̭ni dā̱śuṣḙ ||23||
svāhā̭kṛtasya tṛmpataṃ su̱tasya̭ devā̱vandha̭saḥ |
ā yā̭tamaśvi̱nā ga̭tamava̱syurvā̭ma̱haṃ hṷve dha̱ttaṃ ratnā̭ni dā̱śuṣḙ ||24||
7 śyāvāśva ātreya: | indra: | śakvarī, 7 mahāpaṃkti: |
a̱vi̱tāsi̭ sunva̱to vṛ̱ktaba̭rhiṣa̱: pibā̱ soma̱ṃ madā̭ya̱ kaṃ śa̭takrato |
yaṃ tḙ bhā̱gamadhā̭raya̱nviśvā̭: sehā̱naḥ pṛta̭nā u̱ru jraya̱: sama̭psu̱jinma̱rutvā̭~ indra satpate ||1||
prāva̭ sto̱tāra̭ṃ maghava̱nnava̱ tvāṃ pibā̱ soma̱ṃ madā̭ya̱ kaṃ śa̭takrato |
yaṃ tḙ bhā̱gamadhā̭raya̱nviśvā̭: sehā̱naḥ pṛta̭nā u̱ru jraya̱: sama̭psu̱jinma̱rutvā̭~ indra satpate ||2||
ū̱rjā de̱vā~ ava̱syoja̭sā̱ tvāṃ pibā̱ soma̱ṃ madā̭ya̱ kaṃ śa̭takrato |
yaṃ tḙ bhā̱gamadhā̭raya̱nviśvā̭: sehā̱naḥ pṛta̭nā u̱ru jraya̱: sama̭psu̱jinma̱rutvā̭~ indra satpate ||3||
ja̱ni̱tā di̱vo ja̭ni̱tā pṛ̭thi̱vyāḥ pibā̱ soma̱ṃ madā̭ya̱ kaṃ śa̭takrato |
yaṃ tḙ bhā̱gamadhā̭raya̱nviśvā̭: sehā̱naḥ pṛta̭nā u̱ru jraya̱: sama̭psu̱jinma̱rutvā̭~ indra satpate ||4||
ja̱ni̱tāśvā̭nāṃ jani̱tā gavā̭masi̱ pibā̱ soma̱ṃ madā̭ya̱ kaṃ śa̭takrato |
yaṃ tḙ bhā̱gamadhā̭raya̱nviśvā̭: sehā̱naḥ pṛta̭nā u̱ru jraya̱: sama̭psu̱jinma̱rutvā̭~ indra satpate ||5||
atrī̭ṇā̱ṃ stoma̭madrivo ma̱haskṛ̭dhi̱ pibā̱ soma̱ṃ madā̭ya̱ kaṃ śa̭takrato |
yaṃ tḙ bhā̱gamadhā̭raya̱nviśvā̭: sehā̱naḥ pṛta̭nā u̱ru jraya̱: sama̭psu̱jinma̱rutvā̭~ indra satpate ||6||
śyā̱vāśva̭sya sunva̱tastathā̭ śṛṇu̱ yathāśṛ̭ṇo̱ratre̱: karmā̭ṇi kṛṇva̱taḥ |
pra tra̱sada̭syumāvitha̱ tvameka̱ innṛ̱ṣāhya̱ indra̱ brahmā̭ṇi va̱rdhaya̭n ||7||
7 śyāvāśva ātreya: | indra: | mahāpaṃkti:, 1 atijagatī |
predaṃ brahma̭ vṛtra̱tūryḙṣvāvitha̱ pra sṷnva̱taḥ śa̭cīpata̱ indra̱ viśvā̭bhirū̱tibhi̭: |
mādhya̭ṃdinasya̱ sava̭nasya vṛtrahannanedya̱ pibā̱ soma̭sya vajrivaḥ ||1||
se̱hā̱na ṷgra̱ pṛta̭nā a̱bhi druha̭: śacīpata̱ indra̱ viśvā̭bhirū̱tibhi̭: |
mādhya̭ṃdinasya̱ sava̭nasya vṛtrahannanedya̱ pibā̱ soma̭sya vajrivaḥ ||2||
e̱ka̱rāḻa̱sya bhuva̭nasya rājasi śacīpata̱ indra̱ viśvā̭bhirū̱tibhi̭: |
mādhya̭ṃdinasya̱ sava̭nasya vṛtrahannanedya̱ pibā̱ soma̭sya vajrivaḥ ||3||
sa̱sthāvā̭nā yavayasi̱ tvameka̱ iccha̭cīpata̱ indra̱ viśvā̭bhirū̱tibhi̭: |
mādhya̭ṃdinasya̱ sava̭nasya vṛtrahannanedya̱ pibā̱ soma̭sya vajrivaḥ ||4||
kṣema̭sya ca pra̱yuja̭śca̱ tvamī̭śiṣe śacīpata̱ indra̱ viśvā̭bhirū̱tibhi̭: |
mādhya̭ṃdinasya̱ sava̭nasya vṛtrahannanedya̱ pibā̱ soma̭sya vajrivaḥ ||5||
kṣa̱trāya̭ tva̱mava̭si̱ na tva̭māvitha śacīpata̱ indra̱ viśvā̭bhirū̱tibhi̭: |
mādhya̭ṃdinasya̱ sava̭nasya vṛtrahannanedya̱ pibā̱ soma̭sya vajrivaḥ ||6||
śyā̱vāśva̭sya̱ rebha̭ta̱stathā̭ śṛṇu̱ yathāśṛ̭ṇo̱ratre̱: karmā̭ṇi kṛṇva̱taḥ |
pra tra̱sada̭syumāvitha̱ tvameka̱ innṛ̱ṣāhya̱ indra̭ kṣa̱trāṇi̭ va̱rdhaya̭n ||7||
10 śyāvāśva ātreya: | indrāgnī | gāyatrī |
ya̱jñasya̱ hi stha ṛ̱tvijā̱ sasnī̱ vājḙṣu̱ karma̭su | indrā̭gnī̱ tasya̭ bodhatam ||1||
to̱śāsā̭ ratha̱yāvā̭nā vṛtra̱haṇāpa̭rājitā | indrā̭gnī̱ tasya̭ bodhatam ||2||
i̱daṃ vā̭ṃ madi̱raṃ madhvadhṷkṣa̱nnadri̭bhi̱rnara̭: | indrā̭gnī̱ tasya̭ bodhatam ||3||
ju̱ṣethā̭ṃ ya̱jñami̱ṣṭayḙ su̱taṃ soma̭ṃ sadhastutī | indrā̭gnī̱ ā ga̭taṃ narā ||4||
i̱mā jṷṣethā̱ṃ sava̭nā̱ yebhi̭rha̱vyānyū̱hathṷ: | indrā̭gnī̱ ā ga̭taṃ narā ||5||
i̱māṃ gā̭ya̱trava̭rtaniṃ ju̱ṣethā̭ṃ suṣṭu̱tiṃ mama̭ | indrā̭gnī̱ ā ga̭taṃ narā ||6||
prā̱ta̱ryāva̭bhi̱rā ga̭taṃ de̱vebhi̭rjenyāvasū | indrā̭gnī̱ soma̭pītaye ||7||
śyā̱vāśva̭sya sunva̱to'trī̭ṇāṃ śṛṇuta̱ṃ hava̭m | indrā̭gnī̱ soma̭pītaye ||8||
e̱vā vā̭mahva ū̱taye̱ yathāhṷvanta̱ medhi̭rāḥ | indrā̭gnī̱ soma̭pītaye ||9||
āhaṃ sara̭svatīvatorindrā̱gnyoravo̭ vṛṇe | yābhyā̭ṃ gāya̱tramṛ̱cyatḙ ||10||
10 nābhāka: kāṇva:| agni: | mahāpaṃkti: |
a̱gnima̭stoṣyṛ̱gmiya̭ma̱gnimī̱ḻā ya̱jadhyai̭ |
a̱gnirde̱vā~ a̭naktu na u̱bhe hi vi̱dathḙ ka̱vira̱ntaścara̭ti dū̱tyaṃ1 nabha̭ntāmanya̱ke sa̭me ||1
nya̭gne̱ navya̭sā̱ vaca̭sta̱nūṣu̱ śaṃsa̭meṣām |
nyarā̭tī̱ rarā̭vṇā̱ṃ viśvā̭ a̱ryo arā̭tīri̱to yṷcchantvā̱muro̱ nabha̭ntāmanya̱ke sa̭me ||2||
agne̱ manmā̭ni̱ tubhya̱ṃ kaṃ ghṛ̱taṃ na jṷhva ā̱sani̭ |
sa de̱veṣu̱ pra ci̭kiddhi̱ tvaṃ hyasi̭ pū̱rvyaḥ śi̱vo dū̱to vi̱vasva̭to̱ nabha̭ntāmanya̱ke sa̭me ||3||
tatta̭da̱gnirvayo̭ dadhe̱ yathā̭yathā kṛpa̱ṇyati̭ |
ū̱rjāhṷti̱rvasṷ̄nā̱ṃ śaṃ ca̱ yośca̱ mayo̭ dadhe̱ viśva̭syai de̱vahṷ̄tyai̱ nabha̭ntāmanya̱ke sa̭me ||4||
sa ci̭keta̱ sahī̭yasā̱'gniści̱treṇa̱ karma̭ṇā |
sa hotā̱ śaśva̭tīnā̱ṃ dakṣi̭ṇābhira̱bhīvṛ̭ta i̱noti̭ ca pratī̱vyaṃ1 nabha̭ntāmanya̱ke sa̭me ||5||
a̱gnirjā̱tā de̱vānā̭ma̱gnirvḙda̱ martā̭nāmapī̱cya̭m |
a̱gniḥ sa dra̭viṇo̱dā a̱gnirdvārā̱ vyṷ̄rṇute̱ svā̭huto̱ navī̭yasā̱ nabha̭ntāmanya̱ke sa̭me ||6||
a̱gnirde̱veṣu̱ saṃva̭su̱: sa vi̱kṣu ya̱jñiyā̱svā |
sa mu̱dā kāvyā̭ pu̱ru viśva̱ṃ bhūmḙva puṣyati de̱vo de̱veṣṷ ya̱jñiyo̱ nabha̭ntāmanya̱ke sa̭me ||7||
yo a̱gniḥ sa̱ptamā̭nuṣaḥ śri̱to viśvḙṣu̱ sindhṷṣu |
tamāga̭nma tripa̱styaṃ ma̭ndhā̱turda̭syu̱hanta̭mama̱gniṃ ya̱jñeṣṷ pū̱rvyaṃ nabha̭ntāmanya̱ke sa̭me ||8||
a̱gnistrīṇi̭ tri̱dhātū̱nyā kṣḙti vi̱dathā̭ ka̱viḥ |
sa trī~rḙkāda̱śā~ i̱ha yakṣa̭cca pi̱praya̭cca no̱ vipro̭ dū̱taḥ pari̭ṣkṛto̱ nabha̭ntāmanya̱ke sa̭me ||9||
tvaṃ no̭ agna ā̱yuṣu̱ tvaṃ de̱veṣṷ pūrvya̱ vasva̱ eka̭ irajyasi |
tvāmāpa̭: pari̱sruta̱: pari̭ yanti̱ svasḙtavo̱ nabha̭ntāmanya̱ke sa̭me ||10||
12 nābhāka: kāṇva:| indrāgnī | mahāpaṃkti:, 2 śakvarī ,12 triṣṭup |
indrā̭gnī yu̱vaṃ su na̱: saha̭ntā̱ dāsa̭tho ra̱yim |
yena̭ dṛ̱ḻhā sa̱matsvā vī̱ḻu ci̭tsāhiṣī̱mahya̱gnirvanḙva̱ vāta̱ innabha̭ntāmanya̱ke sa̭me ||1||
na̱hi vā̭ṃ va̱vrayā̭ma̱he'thendra̱midya̭jāmahe̱ śavi̭ṣṭhaṃ nṛ̱ṇāṃ nara̭m |
sa na̭: ka̱dā ci̱darva̭tā̱ gama̱dā vāja̭sātaye̱ gama̱dā me̱dhasā̭taye̱ nabha̭ntāmanya̱ke sa̭me ||2||
tā hi madhya̱ṃ bharā̭ṇāmindrā̱gnī a̭dhikṣi̱taḥ |
tā ṷ kavitva̱nā ka̱vī pṛ̱cchyamā̭nā sakhīya̱te saṃ dhī̱tama̭śnutaṃ narā̱ nabha̭ntāmanya̱ke sa̭me ||3||
a̱bhya̭rca nabhāka̱vadi̭ndrā̱gnī ya̱jasā̭ gi̱rā |
yayo̱rviśva̭mi̱daṃ jaga̭di̱yaṃ dyauḥ pṛ̭thi̱vī ma̱hyu1pasthḙ bibhṛ̱to vasu̱ nabha̭ntāmanya̱ke sa̭me ||4||
pra brahmā̭ṇi nabhāka̱vadi̭ndrā̱gnibhyā̭mirajyata |
yā sa̱ptabṷdhnamarṇa̱vaṃ ji̱hmabā̭ramaporṇu̱ta indra̱ īśā̭na̱ oja̭sā̱ nabha̭ntāmanya̱ke sa̭me ||5||
api̭ vṛśca purāṇa̱vadvra̱tatḙriva guṣpi̱tamojo̭ dā̱sasya̭ dambhaya |
va̱yaṃ tada̭sya̱ sambhṛ̭ta̱ṃ vasvindrḙṇa̱ vi bha̭jemahi̱ nabha̭ntāmanya̱ke sa̭me ||6||
yadi̭ndrā̱gnī janā̭ i̱me vi̱hvaya̭nte̱ tanā̭ gi̱rā |
a̱smākḙbhi̱rnṛbhi̭rva̱yaṃ sā̭sa̱hyāma̭ pṛtanya̱to va̭nu̱yāma̭ vanuṣya̱to nabha̭ntāmanya̱ke sa̭me ||7||
yā nu śve̱tāva̱vo di̱va u̱ccarā̭ta̱ upa̱ dyubhi̭: |
i̱ndrā̱gnyoranṷ vra̱tamuhā̭nā yanti̱ sindha̭vo̱ yāntsī̭ṃ ba̱ndhādamṷñcatā̱ṃ nabha̭ntāmanya̱ke sa̭me ||8||
pū̱rvīṣṭa̭ i̱ndropa̭mātayaḥ pū̱rvīru̱ta praśa̭staya̱: sūno̭ hi̱nvasya̭ harivaḥ |
vasvo̭ vī̱rasyā̱pṛco̱ yā nu sādha̭nta no̱ dhiyo̱ nabha̭ntāmanya̱ke sa̭me ||9||
taṃ śi̭śītā suvṛ̱ktibhi̭stve̱ṣaṃ satvā̭namṛ̱gmiya̭m |
u̱to nu ci̱dya oja̭sā̱ śuṣṇa̭syā̱ṇḍāni̱ bheda̭ti̱ jeṣa̱tsva̭rvatīra̱po nabha̭ntāmanya̱ke sa̭me ||10||
taṃ śi̭śītā svadhva̱raṃ sa̱tyaṃ satvā̭namṛ̱tviya̭m |
u̱to nu ci̱dya oha̭ta ā̱ṇḍā śuṣṇa̭sya̱ bheda̱tyajai̱: sva̭rvatīra̱po nabha̭ntāmanya̱ke sa̭me ||11||
e̱vendrā̱gnibhyā̭ṃ pitṛ̱vannavī̭yo mandhātṛ̱vada̭ṅgira̱svada̭vāci |
tri̱dhātṷnā̱ śarma̭ṇā pātama̱smānva̱yaṃ syā̭ma̱ pata̭yo rayī̱ṇām ||12||
10 nābhāka: kāṇva:| varuṇa : | mahāpaṃkti: |
a̱smā ū̱ ṣu prabhṷ̄taye̱ varṷṇāya ma̱rudbhyo'rcā̭ vi̱duṣṭa̭rebhyaḥ |
yo dhī̱tā mānṷṣāṇāṃ pa̱śvo gā i̭va̱ rakṣa̭ti̱ nabha̭ntāmanya̱ke sa̭me ||1||
tamū̱ ṣu sa̭ma̱nā gi̱rā pi̭tṝ̱ṇāṃ ca̱ manma̭bhiḥ |
nā̱bhā̱kasya̱ praśa̭stibhi̱ryaḥ sindhṷ̄nā̱mupo̭da̱ye sa̱ptasva̭sā̱ sa ma̭dhya̱mo nabha̭ntāmanya̱ke sa̭me ||2||
sa kṣapa̱: pari̭ ṣasvaje̱ nyu1sro mā̱yayā̭ dadhe̱ sa viśva̱ṃ pari̭ darśa̱taḥ |
tasya̱ venī̱ranṷ vra̱tamu̱ṣasti̱sro a̭vardhaya̱nnabha̭ntāmanya̱ke sa̭me ||3||
yaḥ ka̱kubho̭ nidhāra̱yaḥ pṛ̭thi̱vyāmadhi̭ darśa̱taḥ |
sa mātā̭ pū̱rvyaṃ pa̱daṃ tadvarṷṇasya̱ saptya̱ṃ sa hi go̱pā i̱veryo̱ nabha̭ntāmanya̱ke sa̭me ||4||
yo dha̱rtā bhuva̭nānā̱ṃ ya u̱srāṇā̭mapī̱cyā̱3 veda̱ nāmā̭ni̱ guhyā̭ |
sa ka̱viḥ kāvyā̭ pu̱ru rū̱paṃ dyauri̭va puṣyati̱ nabha̭ntāmanya̱ke sa̭me ||5||
yasmi̱nviśvā̭ni̱ kāvyā̭ ca̱kre nābhi̭riva śri̱tā |
tri̱taṃ jū̱tī sa̭paryata vra̱je gāvo̱ na sa̱ṃyujḙ yu̱je aśvā̭~ ayukṣata̱ nabha̭ntāmanya̱ke sa̭me ||6||
ya ā̱svatka̭ ā̱śaye̱ viśvā̭ jā̱tānyḙṣām |
pari̱ dhāmā̭ni̱ marmṛ̭śa̱dvarṷṇasya pu̱ro gaye̱ viśvḙ de̱vā anṷ vra̱taṃ nabha̭ntāmanya̱ke sa̭me ||7||
sa sa̭mu̱dro a̭pī̱cya̭stu̱ro dyāmi̭va rohati̱ ni yadā̭su̱ yajṷrda̱dhe |
sa mā̱yā a̱rcinā̭ pa̱dā'stṛ̭ṇā̱nnāka̱mārṷha̱nnabha̭ntāmanya̱ke sa̭me ||8||
yasya̭ śve̱tā vi̭cakṣa̱ṇā ti̱sro bhūmī̭radhikṣi̱taḥ |
trirutta̭rāṇi pa̱pratu̱rvarṷṇasya dhru̱vaṃ sada̱: sa sa̭ptā̱nāmi̭rajyati̱ nabha̭ntāmanya̱ke sa̭me ||9||
yaḥ śve̱tā~ adhi̭nirṇijaśca̱kre kṛ̱ṣṇā~ anṷ vra̱tā |
sa dhāma̭ pū̱rvyaṃ ma̭me̱ yaḥ ska̱mbhena̱ vi roda̭sī a̱jo na dyāmadhā̭raya̱nnabha̭ntāmanya̱ke sa̭me ||10||
6 nābhāka: kāṇva:, arcanānā ātreyo vā |1-3 varuṇa:, 4-6 aśvinau |1-3 triṣṭup , 4-6 anuṣṭup |
asta̭bhnā̱ddyāmasṷro vi̱śvavḙdā̱ ami̭mīta vari̱māṇa̭ṃ pṛthi̱vyāḥ |
āsī̭da̱dviśvā̱ bhuva̭nāni sa̱mrāḍviśvettāni̱ varṷṇasya vra̱tāni̭ ||1||
e̱vā va̭ndasva̱ varṷṇaṃ bṛ̱hanta̭ṃ nama̱syā dhīra̭ma̱mṛta̭sya go̱pām |
sa na̱: śarma̭ tri̱varṷ̄tha̱ṃ vi ya̭ṃsatpā̱taṃ no̭ dyāvāpṛthivī u̱pasthḙ ||2||
i̱māṃ dhiya̱ṃ śikṣa̭māṇasya deva̱ kratu̱ṃ dakṣa̭ṃ varuṇa̱ saṃ śi̭śādhi |
yayāti̱ viśvā̭ duri̱tā tarḙma su̱tarmā̭ṇa̱madhi̱ nāva̭ṃ ruhema ||3||
ā vā̱ṃ grāvā̭ṇo aśvinā dhī̱bhirviprā̭ acucyavuḥ | nāsa̭tyā̱ soma̭pītaye̱ nabha̭ntāmanya̱ke sa̭me ||4||
yathā̭ vā̱matri̭raśvinā gī̱rbhirvipro̱ ajo̭havīt | nāsa̭tyā̱ soma̭pītaye̱ nabha̭ntāmanya̱ke sa̭me ||5||
e̱vā vā̭mahva ū̱taye̱ yathāhṷvanta̱ medhi̭rāḥ | nāsa̭tyā̱ soma̭pītaye̱ nabha̭ntāmanya̱ke sa̭me ||6||
33 virūpa āṅgirasa: | agni: | gāyatrī |
i̱me vipra̭sya ve̱dhaso̱'gnerastṛ̭tayajvanaḥ | gira̱: stomā̭sa īrate ||1||
asmai̭ te prati̱harya̭te̱ jāta̭vedo̱ vica̭rṣaṇe | agne̱ janā̭mi suṣṭu̱tim ||2||
ā̱ro̱kā i̭va̱ ghedaha̭ ti̱gmā a̭gne̱ tava̱ tviṣa̭: | da̱dbhirvanā̭ni bapsati ||3||
hara̭yo dhū̱makḙtavo̱ vāta̭jūtā̱ upa̱ dyavi̭ | yata̭nte̱ vṛtha̭ga̱gnaya̭: ||4||
e̱te tye vṛtha̭ga̱gnaya̭ i̱ddhāsa̱: sama̭dṛkṣata | u̱ṣasā̭miva ke̱tava̭: ||5||
kṛ̱ṣṇā rajā̭ṃsi patsu̱taḥ pra̱yāṇḙ jā̱tavḙdasaḥ | a̱gniryadrodha̭ti̱ kṣami̭ ||6||
dhā̱siṃ kṛ̭ṇvā̱na oṣa̭dhī̱rbapsa̭da̱gnirna vā̭yati | puna̱ryantarṷṇī̱rapi̭ ||7||
ji̱hvābhi̱raha̱ nanna̭mada̱rciṣā̭ jañjaṇā̱bhava̭n | a̱gnirvanḙṣu rocate ||8||
a̱psva̭gne̱ sadhi̱ṣṭava̱ sauṣa̭dhī̱ranṷ rudhyase | garbhe̱ sañjā̭yase̱ puna̭: ||9||
uda̭gne̱ tava̱ tadghṛ̱tāda̱rcī ro̭cata̱ āhṷtam | niṃsā̭naṃ ju̱hvo̱3 mukhḙ ||10||
u̱kṣānnā̭ya va̱śānnā̭ya̱ soma̭pṛṣṭhāya ve̱dhasḙ | stomai̭rvidhemā̱gnayḙ ||11||
u̱ta tvā̱ nama̭sā va̱yaṃ hota̱rvarḙṇyakrato | agnḙ sa̱midbhi̭rīmahe ||12||
u̱ta tvā̭ bhṛgu̱vacchṷce manu̱ṣvada̭gna āhuta | a̱ṅgi̱ra̱svaddha̭vāmahe ||13||
tvaṃ hya̭gne a̱gninā̱ vipro̱ viprḙṇa̱ santsa̱tā | sakhā̱ sakhyā̭ sami̱dhyasḙ ||14||
sa tvaṃ viprā̭ya dā̱śuṣḙ ra̱yiṃ dḙhi saha̱sriṇa̭m | agnḙ vī̱rava̭tī̱miṣa̭m ||15||
agne̱ bhrāta̱: saha̭skṛta̱ rohi̭daśva̱ śuci̭vrata | i̱maṃ stoma̭ṃ juṣasva me ||16||
u̱ta tvā̭gne̱ mama̱ stuto̭ vā̱śrāya̭ prati̱harya̭te | go̱ṣṭhaṃ gāva̭ ivāśata ||17||
tubhya̱ṃ tā a̭ṅgirastama̱ viśvā̭: sukṣi̱taya̱: pṛtha̭k | agne̱ kāmā̭ya yemire ||18||
a̱gniṃ dhī̱bhirma̭nī̱ṣiṇo̱ medhi̭rāso vipa̱ścita̭: | a̱dma̱sadyā̭ya hinvire ||19||
taṃ tvāmajmḙṣu vā̱jina̭ṃ tanvā̱nā a̭gne adhva̱ram | vahni̱ṃ hotā̭ramīḻate ||20||
pu̱ru̱trā hi sa̱dṛṅṅasi̱ viśo̱ viśvā̱ anṷ pra̱bhuḥ | sa̱matsṷ tvā havāmahe ||21||
tamī̭ḻiṣva̱ ya āhṷto̱'gnirvi̱bhrāja̭te ghṛ̱taiḥ | i̱maṃ na̭: śṛṇava̱ddhava̭m ||22||
taṃ tvā̭ va̱yaṃ ha̭vāmahe śṛ̱ṇvanta̭ṃ jā̱tavḙdasam | agne̱ ghnanta̱mapa̱ dviṣa̭: ||23||
vi̱śāṃ rājā̭na̱madbhṷta̱madhya̭kṣa̱ṃ dharma̭ṇāmi̱mam | a̱gnimī̭ḻe̱ sa ṷ śravat ||24||
a̱gniṃ vi̱śvāyṷvepasa̱ṃ marya̱ṃ na vā̱jina̭ṃ hi̱tam | sapti̱ṃ na vā̭jayāmasi ||25||
ghnanmṛ̱dhrāṇyapa̱ dviṣo̱ daha̱nrakṣā̭ṃsi vi̱śvahā̭ | agnḙ ti̱gmena̭ dīdihi ||26||
yaṃ tvā̱ janā̭sa indha̱te ma̭nu̱ṣvada̭ṅgirastama | agne̱ sa bo̭dhi me̱ vaca̭: ||27||
yada̭gne divi̱jā asya̭psu̱jā vā̭ sahaskṛta | taṃ tvā̭ gī̱rbhirha̭vāmahe ||28||
tubhya̱ṃ ghette janā̭ i̱me viśvā̭: sukṣi̱taya̱: pṛtha̭k | dhā̱siṃ hi̭nva̱ntyatta̭ve ||29||
te gheda̭gne svā̱dhyo'hā̱ viśvā̭ nṛ̱cakṣa̭saḥ | tara̭ntaḥ syāma du̱rgahā̭ ||30||
a̱gniṃ ma̱ndraṃ pṷrupri̱yaṃ śī̱raṃ pā̭va̱kaśo̭ciṣam | hṛ̱dbhirma̱ndrebhi̭rīmahe ||31||
sa tvama̭gne vi̱bhāva̭suḥ sṛ̱jantsūryo̱ na ra̱śmibhi̭: | śardha̱ntamā̭ṃsi jighnase ||32||
tattḙ sahasva īmahe dā̱traṃ yannopa̱dasya̭ti | tvada̭gne̱ vārya̱ṃ vasṷ ||33||
30 virūpa āṅgirasa: | agni: | gāyatrī |
sa̱midhā̱gniṃ dṷvasyata ghṛ̱tairbo̭dhaya̱tāti̭thim | āsmi̭nha̱vyā jṷhotana ||1||
agne̱ stoma̭ṃ juṣasva me̱ vardha̭svā̱nena̱ manma̭nā | prati̭ sū̱ktāni̭ harya naḥ ||2||
a̱gniṃ dū̱taṃ pu̱ro da̭dhe havya̱vāha̱mupa̭ bruve | de̱vā~ ā sā̭dayādi̱ha ||3||
uttḙ bṛ̱hanto̭ a̱rcaya̭: samidhā̱nasya̭ dīdivaḥ | agnḙ śu̱krāsa̭ īrate ||4||
upa̭ tvā ju̱hvo̱3 mama̭ ghṛ̱tācī̭ryantu haryata | agnḙ ha̱vyā jṷṣasva naḥ ||5||
ma̱ndraṃ hotā̭ramṛ̱tvija̭ṃ ci̱trabhā̭nuṃ vi̱bhāva̭sum | a̱gnimī̭ḻe̱ sa ṷ śravat ||6||
pra̱tnaṃ hotā̭ra̱mīḍya̱ṃ juṣṭa̭ma̱gniṃ ka̱vikra̭tum | a̱dhva̱rāṇā̭mabhi̱śriya̭m ||7||
ju̱ṣā̱ṇo a̭ṅgirastame̱mā ha̱vyānyā̭nu̱ṣak | agnḙ ya̱jñaṃ na̭ya ṛtu̱thā ||8||
sa̱mi̱dhā̱na ṷ santya̱ śukra̭śoca i̱hā va̭ha | ci̱ki̱tvāndaivya̱ṃ jana̭m ||9||
vipra̱ṃ hotā̭rama̱druha̭ṃ dhū̱makḙtuṃ vi̱bhāva̭sum | ya̱jñānā̭ṃ ke̱tumī̭mahe ||10||
agne̱ ni pā̭hi na̱stvaṃ prati̭ ṣma deva̱ rīṣa̭taḥ | bhi̱ndhi dveṣa̭: sahaskṛta ||11||
a̱gniḥ pra̱tnena̱ manma̭nā̱ śumbhā̭nasta̱nvaṃ1 svām | ka̱virviprḙṇa vāvṛdhe ||12||
ū̱rjo napā̭ta̱mā hṷve̱'gniṃ pā̭va̱kaśo̭ciṣam | a̱sminya̱jñe sva̭dhva̱re ||13||
sa no̭ mitramaha̱stvamagnḙ śu̱kreṇa̭ śo̱ciṣā̭ | de̱vairā sa̭tsi ba̱rhiṣi̭ ||14||
yo a̱gniṃ ta̱nvo̱3 damḙ de̱vaṃ marta̭: sapa̱ryati̭ | tasmā̱ iddī̭daya̱dvasṷ ||15||
a̱gnirmū̱rdhā di̱vaḥ ka̱kutpati̭: pṛthi̱vyā a̱yam | a̱pāṃ retā̭ṃsi jinvati ||16||
uda̭gne̱ śuca̭ya̱stava̭ śu̱krā bhrāja̭nta īrate | tava̱ jyotī̭ṃṣya̱rcaya̭: ||17||
īśi̭ṣe̱ vārya̭sya̱ hi dā̱trasyā̭gne̱ sva̭rpatiḥ | sto̱tā syā̱ṃ tava̱ śarma̭ṇi ||18||
tvāma̭gne manī̱ṣiṇa̱stvāṃ hi̭nvanti̱ citti̭bhiḥ | tvāṃ va̭rdhantu no̱ gira̭: ||19||
ada̭bdhasya sva̱dhāva̭to dū̱tasya̱ rebha̭ta̱: sadā̭ | a̱gneḥ sa̱khyaṃ vṛ̭ṇīmahe ||20||
a̱gniḥ śuci̭vratatama̱: śuci̱rvipra̱: śuci̭: ka̱viḥ | śucī̭ rocata̱ āhṷtaḥ ||21||
u̱ta tvā̭ dhī̱tayo̱ mama̱ giro̭ vardhantu vi̱śvahā̭ | agnḙ sa̱khyasya̭ bodhi naḥ ||22||
yada̭gne̱ syāma̱haṃ tvaṃ tvaṃ vā̭ ghā̱ syā a̱ham | syuṣṭḙ sa̱tyā i̱hāśiṣa̭: ||23||
vasu̱rvasṷpati̱rhi ka̱masya̭gne vi̱bhāva̭suḥ | syāma̭ te suma̱tāvapi̭ ||24||
agnḙ dhṛ̱tavra̭tāya te samu̱drāyḙva̱ sindha̭vaḥ | giro̭ vā̱śrāsa̭ īrate ||25||
yuvā̭naṃ vi̱śpati̭ṃ ka̱viṃ vi̱śvāda̭ṃ puru̱vepa̭sam | a̱gniṃ śṷmbhāmi̱ manma̭bhiḥ ||26||
ya̱jñānā̭ṃ ra̱thyḙ va̱yaṃ ti̱gmaja̭mbhāya vī̱ḻavḙ | stomai̭riṣemā̱gnayḙ ||27||
a̱yama̭gne̱ tve api̭ jari̱tā bhṷ̄tu santya | tasmai̭ pāvaka mṛḻaya ||28||
dhīro̱ hyasya̭dma̱sadvipro̱ na jāgṛ̭vi̱: sadā̭ | agnḙ dī̱daya̭si̱ dyavi̭ ||29||
pu̱rāgnḙ duri̱tebhya̭: pu̱rā mṛ̱dhrebhya̭: kave | pra ṇa̱ āyṷrvaso tira ||30||
42 triśoka: kāṇva:| indra:; 1 agnīndrau |gāyatrī |
ā ghā̱ ye a̱gnimi̭ndha̱te stṛ̱ṇanti̭ ba̱rhirā̭nu̱ṣak | yeṣā̱mindro̱ yuvā̱ sakhā̭ ||1||
bṛ̱hannidi̱dhma ḙṣā̱ṃ bhūri̭ śa̱staṃ pṛ̱thuḥ svarṷ: | yeṣā̱mindro̱ yuvā̱ sakhā̭ ||2||
ayṷddha̱ idyu̱dhā vṛta̱ṃ śūra̱ āja̭ti̱ satva̭bhiḥ | yeṣā̱mindro̱ yuvā̱ sakhā̭ ||3||
ā bu̱ndaṃ vṛ̭tra̱hā da̭de jā̱taḥ pṛ̭ccha̱dvi mā̱tara̭m | ka u̱grāḥ ke ha̭ śṛṇvire ||4||
prati̭ tvā śava̱sī va̭dadgi̱rāvapso̱ na yo̭dhiṣat | yastḙ śatru̱tvamā̭ca̱ke ||5||
u̱ta tvaṃ ma̭ghavañchṛṇu̱ yaste̱ vaṣṭi̭ va̱vakṣi̱ tat | yadvī̱ḻayā̭si vī̱ḻu tat ||6||
yadā̱jiṃ yātyā̭ji̱kṛdindra̭: svaśva̱yurupa̭ | ra̱thīta̭mo ra̱thīnā̭m ||7||
vi ṣu viśvā̭ abhi̱yujo̱ vajri̱nviṣva̱gyathā̭ vṛha | bhavā̭ naḥ su̱śrava̭stamaḥ ||8||
a̱smāka̱ṃ su ratha̭ṃ pu̱ra indra̭: kṛṇotu sā̱tayḙ | na yaṃ dhūrva̭nti dhū̱rtaya̭: ||9||
vṛ̱jyāma̭ te̱ pari̱ dviṣo'ra̭ṃ te śakra dā̱vanḙ | ga̱memedi̭ndra̱ goma̭taḥ ||10||
śanai̭ści̱dyanto̭ adri̱vo'śvā̭vantaḥ śata̱gvina̭: | vi̱vakṣa̭ṇā ane̱hasa̭: ||11||
ū̱rdhvā hi tḙ di̱vedi̭ve sa̱hasrā̭ sū̱nṛtā̭ śa̱tā | ja̱ri̱tṛbhyo̭ vi̱maṃha̭te ||12||
vi̱dmā hi tvā̭ dhanaṃja̱yamindra̭ dṛ̱ḻhā ci̭dāru̱jam | ā̱dā̱riṇa̱ṃ yathā̱ gaya̭m ||13||
ka̱ku̱haṃ ci̭ttvā kave̱ manda̭ntu dhṛṣṇa̱vinda̭vaḥ | ā tvā̭ pa̱ṇiṃ yadīma̭he ||14||
yastḙ re̱vā~ adā̭śuriḥ prama̱marṣa̭ ma̱ghatta̭ye | tasya̭ no̱ veda̱ ā bha̭ra ||15||
i̱ma ṷ tvā̱ vi ca̭kṣate̱ sakhā̭ya indra so̱mina̭: | pu̱ṣṭāva̭nto̱ yathā̭ pa̱śum ||16||
u̱ta tvāba̭dhiraṃ va̱yaṃ śrutka̭rṇa̱ṃ santa̭mū̱tayḙ | dū̱rādi̱ha ha̭vāmahe ||17||
yacchṷśrū̱yā i̱maṃ hava̭ṃ du̱rmarṣa̭ṃ cakriyā u̱ta | bhavḙrā̱pirno̱ anta̭maḥ ||18||
yacci̱ddhi te̱ api̱ vyathi̭rjaga̱nvāṃso̱ ama̭nmahi | go̱dā idi̭ndra bodhi naḥ ||19||
ā tvā̭ ra̱mbhaṃ na jivra̭yo rara̱bhmā śa̭vasaspate | u̱śmasi̭ tvā sa̱dhastha̱ ā ||20||
sto̱tramindrā̭ya gāyata purunṛ̱mṇāya̱ satva̭ne | naki̱ryaṃ vṛ̭ṇva̱te yu̱dhi ||21||
a̱bhi tvā̭ vṛṣabhā su̱te su̱taṃ sṛ̭jāmi pī̱tayḙ | tṛ̱mpā vya̭śnuhī̱ mada̭m ||22||
mā tvā̭ mū̱rā a̭vi̱ṣyavo̱ mopa̱hasvā̭na̱ ā da̭bhan | mākī̭ṃ brahma̱dviṣo̭ vanaḥ ||23||
i̱ha tvā̱ gopa̭rīṇasā ma̱he ma̭ndantu̱ rādha̭se | saro̭ gau̱ro yathā̭ piba ||24||
yā vṛ̭tra̱hā pa̭rā̱vati̱ sanā̱ navā̭ ca cucyu̱ve | tā sa̱ṃsatsu̱ pra vo̭cata ||25||
api̭batka̱druva̭: su̱tamindra̭: sa̱hasra̭bāhve | atrā̭dediṣṭa̱ pauṃsya̭m ||26||
sa̱tyaṃ tattu̱rvaśe̱ yadau̱ vidā̭no ahnavā̱yyam | vyā̭naṭ tu̱rvaṇe̱ śami̭ ||27||
ta̱raṇi̭ṃ vo̱ janā̭nāṃ tra̱daṃ vāja̭sya̱ goma̭taḥ | sa̱mā̱namu̱ pra śa̭ṃsiṣam ||28||
ṛ̱bhu̱kṣaṇa̱ṃ na varta̭va u̱ktheṣṷ tugryā̱vṛdha̭m | indra̱ṃ some̱ sacā̭ su̱te ||29||
yaḥ kṛ̱ntadidvi yo̱nyaṃ tri̱śokā̭ya gi̱riṃ pṛ̱thum | gobhyo̭ gā̱tuṃ nirḙtave ||30||
yadda̭dhi̱ṣe ma̭na̱syasi̭ mandā̱naḥ prediya̭kṣasi | mā tatka̭rindra mṛ̱ḻaya̭ ||31||
da̱bhraṃ ci̱ddhi tvāva̭taḥ kṛ̱taṃ śṛ̱ṇve adhi̱ kṣami̭ | jigā̭tvindra te̱ mana̭: ||32||
tavedu̱ tāḥ sṷkī̱rtayo'sa̭nnu̱ta praśa̭stayaḥ | yadi̭ndra mṛ̱ḻayā̭si naḥ ||33||
mā na̱ eka̭smi̱nnāga̭si̱ mā dvayo̭ru̱ta tri̱ṣu | vadhī̱rmā śṷ̄ra̱ bhūri̭ṣu ||34||
bi̱bhayā̱ hi tvāva̭ta u̱grāda̭bhiprabha̱ṅgiṇa̭: | da̱smāda̱hamṛ̭tī̱ṣaha̭: ||35||
mā sakhyu̱: śūna̱mā vi̭de̱ mā pu̱trasya̭ prabhūvaso | ā̱vṛtva̭dbhūtu te̱ mana̭: ||36||
ko nu ma̭ryā̱ ami̭thita̱: sakhā̱ sakhā̭yamabravīt | ja̱hā ko a̱smadī̭ṣate ||37||
e̱vārḙ vṛṣabhā su̱te'si̭nva̱nbhūryā̭vayaḥ | śva̱ghnīva̭ ni̱vatā̱ cara̭n ||38||
ā ta̭ e̱tā va̭co̱yujā̱ harī̭ gṛbhṇe su̱madra̭thā | yadī̭ṃ bra̱hmabhya̱ iddada̭: ||39||
bhi̱ndhi viśvā̱ apa̱ dviṣa̱: pari̱ bādho̭ ja̱hī mṛdha̭: | vasṷ spā̱rhaṃ tadā bha̭ra ||40||
yadvī̱ḻāvi̭ndra̱ yatsthi̱re yatparśā̭ne̱ parā̭bhṛtam | vasṷ spā̱rhaṃ tadā bha̭ra ||41||
yasya̭ te vi̱śvamā̭nuṣo̱ bhūrḙrda̱ttasya̱ veda̭ti | vasṷ spā̱rhaṃ tadā bha̭ra ||42||
33 vaśo'śvya: | indra:; 21 -24 kānīta: pṛthuśravā:; 25-28 , 32 vāyu: | gāyatrī , 1 pādanicṛt ; 5 kakup ,7 bṛhatī , 8 anuṣṭup , 9 satobṛhatī, 11-12 viparītottara: pragātha: = ( bṛhatī, viparītā ), 13 dvipadā jagatī , 14 bṛhatī pipīlikamadhyā, 15 kakumnyaṃkuśirā, 16 virāṭ, 17 jagatī, 18 upariṣṭād bṛhatī ,19 bṛhatī , 20 viṣamapadā bṛhatī ; 21 ,24 paṃkti:; 22 saṃstārapaṃkti: , 24 -28 ; pragātha: = ( bṛhatī , satobṛhatī ), 30 dvipadā virāṭ , 31 uṣṇik , 32 paṃkti: |
tvāva̭taḥ purūvaso va̱yami̭ndra praṇetaḥ | smasi̭ sthātarharīṇām ||1||
tvāṃ hi sa̱tyama̭drivo vi̱dma dā̱tāra̭mi̱ṣām | vi̱dma dā̱tāra̭ṃ rayī̱ṇām ||2||
ā yasya̭ te mahi̱māna̱ṃ śata̭mūte̱ śata̭krato | gī̱rbhirgṛ̱ṇanti̭ kā̱rava̭: ||3||
su̱nī̱tho ghā̱ sa martyo̱ yaṃ ma̱ruto̱ yama̭rya̱mā | mi̱traḥ pāntya̱druha̭: ||4||
dadhā̭no̱ goma̱daśva̭vatsu̱vīrya̭mādi̱tyajṷ̄ta edhate | sadā̭ rā̱yā pṷru̱spṛhā̭ ||5||
tamindra̱ṃ dāna̭mīmahe śavasā̱namabhī̭rvam | īśā̭naṃ rā̱ya ī̭mahe ||6||
tasmi̱nhi santyū̱tayo̱ viśvā̱ abhī̭rava̱: sacā̭ | tamā va̭hantu̱ sapta̭yaḥ purū̱vasu̱ṃ madā̭ya̱ hara̭yaḥ su̱tam ||7||
yaste̱ mado̱ varḙṇyo̱ ya i̭ndra vṛtra̱hanta̭maḥ | ya ā̭da̱diḥ sva1rnṛbhi̱ryaḥ pṛta̭nāsu du̱ṣṭara̭: ||8||
yo du̱ṣṭaro̭ viśvavāra śra̱vāyyo̱ vāje̱ṣvasti̭ taru̱tā | sa na̭: śaviṣṭha̱ sava̱nā va̭so gahi ga̱mema̱ goma̭ti vra̱je ||9||
ga̱vyo ṣu ṇo̱ yathā̭ pu̱rā'śva̱yota ra̭tha̱yā | va̱ri̱va̱sya ma̭hāmaha ||10||
na̱hi tḙ śūra̱ rādha̱so'nta̭ṃ vi̱ndāmi̭ sa̱trā | da̱śa̱syā no̭ maghava̱nnū ci̭dadrivo̱ dhiyo̱ vājḙbhirāvitha ||11||
ya ṛ̱ṣvaḥ śrā̭va̱yatsa̭khā̱ viśvetsa vḙda̱ jani̭mā puruṣṭu̱taḥ | taṃ viśve̱ mānṷṣā yu̱gendra̭ṃ havante tavi̱ṣaṃ ya̱tasrṷcaḥ ||12||
sa no̱ vājḙṣvavi̱tā pṷrū̱vasṷ: purasthā̱tā ma̱ghavā̭ vṛtra̱hā bhṷvat ||13||
a̱bhi vo̭ vī̱ramandha̭so̱ madḙṣu gāya gi̱rā ma̱hā vicḙtasam | indra̱ṃ nāma̱ śrutya̭ṃ śā̱kina̱ṃ vaco̱ yathā̭ ||14||
da̱dī rekṇa̭sta̱nvḙ da̱dirvasṷ da̱dirvājḙṣu puruhūta vā̱jina̭m | nū̱namatha̭ ||15||
viśvḙṣāmira̱jyanta̱ṃ vasṷ̄nāṃ sāsa̱hvāṃsa̭ṃ cida̱sya varpa̭saḥ | kṛ̱pa̱ya̱to nū̱namatyatha̭ ||16||
ma̱haḥ su vo̱ ara̭miṣe̱ stavā̭mahe mī̱ḻhuṣḙ araṃga̱māya̱ jagma̭ye |
ya̱jñebhi̭rgī̱rbhirvi̱śvama̭nuṣāṃ ma̱rutā̭miyakṣasi̱ gāyḙ tvā̱ nama̭sā gi̱rā ||17||
ye pā̱taya̭nte̱ ajma̭bhirgirī̱ṇāṃ snubhi̭reṣām | ya̱jñaṃ ma̭hi̱ṣvaṇī̭nāṃ su̱mnaṃ tṷvi̱ṣvaṇī̭nā̱ṃ prādhva̱re ||18||
pra̱bha̱ṅgaṃ dṷrmatī̱nāmindra̭ śavi̱ṣṭhā bha̭ra | ra̱yima̱smabhya̱ṃ yujya̭ṃ codayanmate̱ jyeṣṭha̭ṃ codayanmate ||19||
sani̭ta̱: susa̭nita̱rugra̱ citra̱ ceti̭ṣṭha̱ sūnṛ̭ta | prā̱sahā̭ samrā̱ṭ sahṷri̱ṃ saha̭ntaṃ bhu̱jyuṃ vājḙṣu̱ pūrvya̭m ||20||
ā sa ḙtu̱ ya īva̱dā~ adḙvaḥ pū̱rtamā̭da̱de | yathā̭ ci̱dvaśo̭ a̱śvyaḥ pṛ̭thu̱śrava̭si kānī̱te̱3'syā vyuṣyā̭da̱de ||21||
ṣa̱ṣṭiṃ sa̱hasrāśvya̭syā̱yutā̭sana̱muṣṭrā̭nāṃ viṃśa̱tiṃ śa̱tā |
daśa̱ śyāvī̭nāṃ śa̱tā daśa̱ trya̭ruṣīṇā̱ṃ daśa̱ gavā̭ṃ sa̱hasrā̭ ||22||
daśa̭ śyā̱vā ṛ̱dhadra̭yo vī̱tavā̭rāsa ā̱śava̭: | ma̱thrā ne̱miṃ ni vā̭vṛtuḥ ||23||
dānā̭saḥ pṛthu̱śrava̭saḥ kānī̱tasya̭ su̱rādha̭saḥ | ratha̭ṃ hira̱ṇyaya̱ṃ dada̱nmaṃhi̭ṣṭhaḥ sū̱rira̭bhū̱dvarṣi̭ṣṭhamakṛta̱ śrava̭: ||24||
ā no̭ vāyo ma̱he tanḙ yā̱hi ma̱khāya̱ pāja̭se | va̱yaṃ hi tḙ cakṛ̱mā bhūri̭ dā̱vanḙ sa̱dyaści̱nmahi̭ dā̱vanḙ ||25||
yo aśvḙbhi̱rvaha̭te̱ vasta̭ u̱srāstriḥ sa̱pta sa̭ptatī̱nām |
e̱bhiḥ somḙbhiḥ soma̱sudbhi̭: somapā dā̱nāya̭ śukrapūtapāḥ ||26||
yo ma̭ i̱maṃ ci̭du̱ tmanāma̭ndacci̱traṃ dā̱vanḙ | a̱ra̱ṭve akṣe̱ nahṷṣe su̱kṛtva̭ni su̱kṛtta̭rāya su̱kratṷ: ||27||
u̱ca̱thye̱3 vapṷṣi̱ yaḥ sva̱rāḻu̱ta vā̭yo ghṛta̱snāḥ | aśvḙṣita̱ṃ rajḙṣita̱ṃ śunḙṣita̱ṃ prājma̱ tadi̱daṃ nu tat ||28||
adha̭ pri̱yami̭ṣi̱rāya̭ ṣa̱ṣṭiṃ sa̱hasrā̭sanam | aśvā̭nā̱minna vṛṣṇā̭m ||29||
gāvo̱ na yū̱thamupa̭ yanti̱ vadhra̭ya̱ upa̱ mā ya̭nti̱ vadhra̭yaḥ ||30||
adha̱ yaccāra̭the ga̱ṇe śa̱tamuṣṭrā̱~ aci̭kradat | adha̱ śvitnḙṣu viṃśa̱tiṃ śa̱tā ||31||
śa̱taṃ dā̱se ba̭lbū̱the vipra̱starṷkṣa̱ ā da̭de | te tḙ vāyavi̱me janā̱ mada̱ntīndra̭gopā̱ mada̭nti de̱vago̭pāḥ ||32||
adha̱ syā yoṣa̭ṇā ma̱hī pra̭tī̱cī vaśa̭ma̱śvyam | adhi̭rukmā̱ vi nī̭yate ||33||
18 trita āptya: | ādityā: , 14 -18 ādityoṣasa: ( du:svapnaghnaṃ ) | mahāpaṃkti: |
mahi̭ vo maha̱tāmavo̱ varṷṇa̱ mitra̭ dā̱śuṣḙ |
yamā̭dityā a̱bhi dru̱ho rakṣa̭thā̱ nema̱ghaṃ na̭śadane̱haso̭ va ū̱taya̭: su̱ūtayo̭ va ū̱taya̭: ||1||
vi̱dā dḙvā a̱ghānā̱mādi̭tyāso a̱pākṛ̭tim |
pa̱kṣā vayo̱ yatho̱pari̱ vya1sme śarma̭ yacchatāne̱haso̭ va ū̱taya̭: su̱ūtayo̭ va ū̱taya̭: ||2||
vya1sme adhi̱ śarma̱ tatpa̱kṣā vayo̱ na ya̭ntana |
viśvā̭ni viśvavedaso varū̱thyā̭ manāmahe'ne̱haso̭ va ū̱taya̭: su̱ūtayo̭ va ū̱taya̭: ||3||
yasmā̱ arā̭sata̱ kṣaya̭ṃ jī̱vātṷṃ ca̱ pracḙtasaḥ |
mano̱rviśva̭sya̱ ghedi̱ma ā̭di̱tyā rā̱ya ī̭śate'ne̱haso̭ va ū̱taya̭: su̱ūtayo̭ va ū̱taya̭: ||4||
pari̭ ṇo vṛṇajanna̱ghā du̱rgāṇi̭ ra̱thyo̭ yathā |
syāmedindra̭sya̱ śarma̭ṇyādi̱tyānā̭mu̱tāva̭syane̱haso̭ va ū̱taya̭: su̱ūtayo̭ va ū̱taya̭: ||5||
pa̱ri̱hvṛ̱teda̱nā jano̭ yu̱ṣmāda̭ttasya vāyati |
devā̱ ada̭bhramāśa vo̱ yamā̭dityā̱ ahḙtanāne̱haso̭ va ū̱taya̭: su̱ūtayo̭ va ū̱taya̭: ||6||
na taṃ ti̱gmaṃ ca̱na tyajo̱ na drā̭sada̱bhi taṃ gu̱ru |
yasmā̭ u̱ śarma̭ sa̱pratha̱ ādi̭tyāso̱ arā̭dhvamane̱haso̭ va ū̱taya̭: su̱ūtayo̭ va ū̱taya̭: ||7||
yu̱ṣme dḙvā̱ api̭ ṣmasi̱ yudhya̭nta iva̱ varma̭su |
yū̱yaṃ ma̱ho na̱ ena̭so yū̱yamarbhā̭duruṣyatāne̱haso̭ va ū̱taya̭: su̱ūtayo̭ va ū̱taya̭: ||8||
adi̭tirna uruṣya̱tvadi̭ti̱: śarma̭ yacchatu |
mā̱tā mi̱trasya̭ re̱vato̭'rya̱mṇo varṷṇasya cāne̱haso̭ va ū̱taya̭: su̱ūtayo̭ va ū̱taya̭: ||9||
yaddḙvā̱: śarma̭ śara̱ṇaṃ yadbha̱draṃ yada̭nātu̱ram |
tri̱dhātu̱ yadva̭rū̱thyaṃ1 tada̱smāsu̱ vi ya̭ntanāne̱haso̭ va ū̱taya̭: su̱ūtayo̭ va ū̱taya̭: ||10||
ādi̭tyā̱ ava̱ hi khyatādhi̱ kūlā̭diva̱ spaśa̭: |
su̱tī̱rthamarva̭to ya̱thānṷ no neṣathā su̱gama̭ne̱haso̭ va ū̱taya̭: su̱tayo̭ va ū̱taya̭: ||11||
neha bha̱draṃ ra̭kṣa̱svine̱ nāva̱yai nopa̱yā u̱ta |
gavḙ ca bha̱draṃ dhe̱navḙ vī̱rāya̭ ca śravasya̱tḙ'ne̱haso̭ va ū̱taya̭: su̱ūtayo̭ va ū̱taya̭: ||12||
yadā̱viryada̭pī̱cyaṃ1 devā̭so̱ asti̭ duṣkṛ̱tam |
tri̱te tadviśva̭mā̱ptya ā̱re a̱smadda̭dhātanāne̱haso̭ va ū̱taya̭: su̱ūtayo̭ va ū̱taya̭: ||13||
yacca̱ goṣṷ du̱ṣṣvapnya̱ṃ yaccā̱sme dṷhitardivaḥ |
tri̱tāya̱ tadvi̭bhāvaryā̱ptyāya̱ parā̭ vahāne̱haso̭ va ū̱taya̭: su̱ūtayo̭ va ū̱taya̭: ||14||
ni̱ṣkaṃ vā̭ ghā kṛ̱ṇava̭te̱ sraja̭ṃ vā duhitardivaḥ |
tri̱te du̱ṣṣvapnya̱ṃ sarva̭mā̱ptye pari̭ dadmasyane̱haso̭ va ū̱taya̭: su̱ūtayo̭ va ū̱taya̭: ||15||
tada̭nnāya̱ tada̭pase̱ taṃ bhā̱gamṷpase̱duṣḙ |
tri̱tāya̭ ca dvi̱tāya̱ coṣo̭ du̱ṣṣvapnya̭ṃ vahāne̱haso̭ va ū̱taya̭: su̱ūtayo̭ va ū̱taya̭: ||16||
yathā̭ ka̱lāṃ yathā̭ śa̱phaṃ yatha̭ ṛ̱ṇaṃ sa̱ṃnayā̭masi |
e̱vā du̱ṣṣvapnya̱ṃ sarva̭mā̱ptye saṃ na̭yāmasyane̱haso̭ va ū̱taya̭: su̱ūtayo̭ va ū̱taya̭: ||17||
ajai̭ṣmā̱dyāsa̭nāma̱ cābhū̱mānā̭gaso va̱yam |
uṣo̱ yasmā̭ddu̱ṣṣvapnyā̱dabhai̱ṣmāpa̱ tadṷcchatvane̱haso̭ va ū̱taya̭: su̱ūtayo̭ va ū̱taya̭: ||18||
15 pragātho ghaura: kāṇva:| soma: | triṣṭup , 5 jagatī |
svā̱dora̭bhakṣi̱ vaya̭saḥ sume̱dhāḥ svā̱dhyo̭ varivo̱vitta̭rasya |
viśve̱ yaṃ de̱vā u̱ta martyā̭so̱ madhṷ bru̱vanto̭ a̱bhi sa̱ṃcara̭nti ||1||
a̱ntaśca̱ prāgā̱ adi̭tirbhavāsyavayā̱tā hara̭so̱ daivya̭sya |
inda̱vindra̭sya sa̱khyaṃ jṷṣā̱ṇaḥ śrauṣṭī̭va̱ dhura̱manṷ rā̱ya ṛ̭dhyāḥ ||2||
apā̭ma̱ soma̭ma̱mṛtā̭ abhū̱māga̭nma̱ jyoti̱ravi̭dāma de̱vān |
kiṃ nū̱nama̱smānkṛ̭ṇava̱darā̭ti̱: kimṷ dhū̱rtira̭mṛta̱ martya̭sya ||3||
śaṃ no̭ bhava hṛ̱da ā pī̱ta i̭ndo pi̱teva̭ soma sū̱navḙ su̱śeva̭: |
sakhḙva̱ sakhya̭ uruśaṃsa̱ dhīra̱: pra ṇa̱ āyṷrjī̱vasḙ soma tārīḥ ||4||
i̱me mā̭ pī̱tā ya̱śasa̭ uru̱ṣyavo̱ ratha̱ṃ na gāva̱: sama̭nāha̱ parva̭su |
te mā̭ rakṣantu vi̱srasa̭śca̱ritrā̭du̱ta mā̱ srāmā̭dyavaya̱ntvinda̭vaḥ ||5||
a̱gniṃ na mā̭ mathi̱taṃ saṃ di̭dīpa̱: pra ca̭kṣaya kṛṇu̱hi vasya̭so naḥ |
athā̱ hi te̱ mada̱ ā so̭ma̱ manyḙ re̱vā~ i̭va̱ pra ca̭rā pu̱ṣṭimaccha̭ ||6||
i̱ṣi̱reṇa̭ te̱ mana̭sā su̱tasya̭ bhakṣī̱mahi̱ pitrya̭syeva rā̱yaḥ |
soma̭ rāja̱npra ṇa̱ āyṷ̄ṃṣi tārī̱rahā̭nīva̱ sūryo̭ vāsa̱rāṇi̭ ||7||
soma̭ rājanmṛ̱ḻayā̭ naḥ sva̱sti tava̭ smasi vra̱tyā̱3stasya̭ viddhi |
ala̭rti̱ dakṣa̭ u̱ta ma̱nyuri̭ndo̱ mā no̭ a̱ryo a̭nukā̱maṃ parā̭ dāḥ ||8||
tvaṃ hi na̭sta̱nva̭: soma go̱pā gātrḙgātre niṣa̱satthā̭ nṛ̱cakṣā̭: |
yattḙ va̱yaṃ pra̭mi̱nāma̭ vra̱tāni̱ sa no̭ mṛḻa suṣa̱khā dḙva̱ vasya̭: ||9||
ṛ̱dū̱darḙṇa̱ sakhyā̭ saceya̱ yo mā̱ na riṣyḙddharyaśva pī̱taḥ |
a̱yaṃ yaḥ somo̱ nyadhā̭yya̱sme tasmā̱ indra̭ṃ pra̱tira̭me̱myāyṷ: ||10||
apa̱ tyā a̭sthu̱rani̭rā̱ amī̭vā̱ nira̭trasa̱ntami̭ṣīcī̱rabhai̭ṣuḥ |
ā somo̭ a̱smā~ a̭ruha̱dvihā̭yā̱ aga̭nma̱ yatra̭ prati̱ranta̱ āyṷ: ||11||
yo na̱ indṷ: pitaro hṛ̱tsu pī̱to'ma̭rtyo̱ martyā̭~ āvi̱veśa̭ |
tasmai̱ somā̭ya ha̱viṣā̭ vidhema mṛḻī̱ke a̭sya suma̱tau syā̭ma ||12||
tvaṃ so̭ma pi̱tṛbhi̭: saṃvidā̱no'nu̱ dyāvā̭pṛthi̱vī ā ta̭tantha |
tasmai̭ ta indo ha̱viṣā̭ vidhema va̱yaṃ syā̭ma̱ pata̭yo rayī̱ṇām ||13||
trātā̭ro devā̱ adhi̭ vocatā no̱ mā no̭ ni̱drā ī̭śata̱ mota
jalpi̭: | va̱yaṃ soma̭sya vi̱śvaha̭ pri̱yāsa̭: su̱vīrā̭so vi̱datha̱mā va̭dema ||14||
tvaṃ na̭: soma vi̱śvato̭ vayo̱dhāstvaṃ sva̱rvidā vi̭śā nṛ̱cakṣā̭: |
tvaṃ na̭ inda ū̱tibhi̭: sa̱joṣā̭: pā̱hi pa̱ścātā̭du̱ta vā̭ pu̱rastā̭t ||15||
10 praskaṇva: kāṇva:| indra: | pragātha:= ( viṣamā bṛhatī, samā satobṛhatī ) |
a̱bhi pra va̭: su̱rādha̭sa̱mindra̭marca̱ yathā̭ vi̱de | yo ja̭ri̱tṛbhyo̭ ma̱ghavā̭ purū̱vasṷ: sa̱hasrḙṇeva̱ śikṣa̭ti ||1||
śa̱tānī̭keva̱ pra ji̭gāti dhṛṣṇu̱yā hanti̭ vṛ̱trāṇi̭ dā̱śuṣḙ |
gi̱reri̭va̱ pra rasā̭ asya pinvire̱ datrā̭ṇi puru̱bhoja̭saḥ ||2||
ā tvā̭ su̱tāsa̱ inda̭vo̱ madā̱ ya i̭ndra girvaṇaḥ | āpo̱ na va̭jri̱nnanvo̱kyaṃ1 sara̭: pṛ̱ṇanti̭ śūra̱ rādha̭se ||3||
a̱ne̱hasa̭ṃ pra̱tara̭ṇaṃ vi̱vakṣa̭ṇa̱ṃ madhva̱: svādi̭ṣṭhamīṃ piba | ā yathā̭ mandasā̱naḥ ki̱rāsi̭ na̱: pra kṣu̱dreva̱ tmanā̭ dhṛ̱ṣat ||4||
ā na̱: stoma̱mupa̭ dra̱vaddhi̭yā̱no aśvo̱ na sotṛ̭bhiḥ | yaṃ tḙ svadhāvantsva̱daya̭nti dhe̱nava̱ indra̱ kaṇvḙṣu rā̱taya̭: ||5||
u̱graṃ na vī̱raṃ nama̱sopa̭ sedima̱ vibhṷ̄ti̱makṣi̭tāvasum | u̱drīva̭ vajrinnava̱to na si̭ñca̱te kṣara̭ntīndra dhī̱taya̭: ||6||
yaddha̭ nū̱naṃ yadvā̭ ya̱jñe yadvā̭ pṛthi̱vyāmadhi̭ | ato̭ no ya̱jñamā̱śubhi̭rmahemata u̱gra u̱grebhi̱rā ga̭hi ||7||
a̱ji̱rāso̱ hara̭yo̱ ye ta̭ ā̱śavo̱ vātā̭ iva prasa̱kṣiṇa̭: | yebhi̱rapa̭tya̱ṃ manṷṣaḥ pa̱rīya̭se̱ yebhi̱rviśva̱ṃ sva̭rdṛ̱śe ||8||
e̱tāva̭tasta īmaha̱ indra̭ su̱mnasya̱ goma̭taḥ | yathā̱ prāvo̭ maghava̱nmedhyā̭tithi̱ṃ yathā̱ nīpā̭tithi̱ṃ dhanḙ ||9||
yathā̱ kaṇvḙ maghavantra̱sada̭syavi̱ yathā̭ pa̱kthe daśa̭vraje | yathā̱ gośa̭rye̱ asa̭noṝ̱jiśva̱nīndra̱ goma̱ddhira̭ṇyavat ||10||
10 puṣṭigu: kāṇva:| indra: | pragātha:= ( viṣamā bṛhatī, samā satobṛhatī ) |
pra su śru̱taṃ su̱rādha̭sa̱marcā̭ śa̱krama̱bhiṣṭa̭ye | yaḥ sṷnva̱te stṷva̱te kāmya̱ṃ vasṷ sa̱hasrḙṇeva̱ maṃha̭te ||1||
śa̱tānī̭kā he̱tayo̭ asya du̱ṣṭarā̱ indra̭sya sa̱miṣo̭ ma̱hīḥ |
gi̱rirna bhu̱jmā ma̱ghava̭tsu pinvate̱ yadī̭ṃ su̱tā ama̭ndiṣuḥ ||2||
yadī̭ṃ su̱tāsa̱ inda̭vo̱'bhi pri̱yamama̭ndiṣuḥ | āpo̱ na dhā̭yi̱ sava̭naṃ ma̱ ā va̭so̱ dughā̭ i̱vopa̭ dā̱śuṣḙ ||3||
a̱ne̱hasa̭ṃ vo̱ hava̭mānamū̱taye̱ madhva̭: kṣaranti dhī̱taya̭: | ā tvā̭ vaso̱ hava̭mānāsa̱ inda̭va̱ upa̭ sto̱treṣṷ dadhire ||4||
ā na̱: somḙ svadhva̱ra i̭yā̱no atyo̱ na to̭śate | yaṃ tḙ svadāva̱ntsvada̭nti gū̱rtaya̭: pau̱re cha̭ndayase̱ hava̭m ||5||
pra vī̱ramu̱graṃ vivi̭ciṃ dhana̱spṛta̱ṃ vibhṷ̄ti̱ṃ rādha̭so ma̱haḥ | u̱drīva̭ vajrinnava̱to va̭sutva̱nā sadā̭ pīpetha dā̱śuṣḙ ||6||
yaddha̭ nū̱naṃ pa̭rā̱vati̱ yadvā̭ pṛthi̱vyāṃ di̱vi | yu̱jā̱na i̭ndra̱ hari̭bhirmahemata ṛ̱ṣva ṛ̱ṣvebhi̱rā ga̭hi ||7||
ra̱thi̱rāso̱ hara̭yo̱ ye tḙ a̱sridha̱ ojo̱ vāta̭sya̱ pipra̭ti | yebhi̱rni dasyu̱ṃ manṷṣo ni̱ghoṣa̭yo̱ yebhi̱: sva̭: pa̱rīya̭se ||8||
e̱tāva̭taste vaso vi̱dyāma̭ śūra̱ navya̭saḥ | yathā̱ prāva̱ eta̭śa̱ṃ kṛtvye̱ dhane̱ yathā̱ vaśa̱ṃ daśa̭vraje ||9||
yathā̱ kaṇvḙ maghava̱nmedhḙ adhva̱re dī̱rghanī̭the̱ damṷ̄nasi |
yathā̱ gośa̭rye̱ asi̭ṣāso adrivo̱ mayi̭ go̱traṃ ha̭ri̱śriya̭m ||10||
10 śruṣṭigu: kāṇva:| indra: | pragātha:= ( viṣamā bṛhatī, samā satobṛhatī ) |
yathā̱ manau̱ sāṃva̭raṇau̱ soma̭mi̱ndrāpi̭baḥ su̱tam | nīpā̭tithau maghava̱nmedhyā̭tithau̱ puṣṭi̭gau̱ śruṣṭi̭gau̱ sacā̭ ||1||
pā̱rṣa̱dvā̱ṇaḥ praska̭ṇva̱ṃ sama̭sādaya̱cchayā̭na̱ṃ jivri̱muddhi̭tam | sa̱hasrā̭ṇyasiṣāsa̱dgavā̱mṛṣi̱stvoto̱ dasya̭ve̱ vṛka̭: ||2||
ya u̱kthebhi̱rna vi̱ndhatḙ ci̱kidya ṛ̭ṣi̱coda̭naḥ | indra̱ṃ tamacchā̭ vada̱ navya̭syā ma̱tyari̭ṣyanta̱ṃ na bhoja̭se ||3||
yasmā̭ a̱rkaṃ sa̱ptaśī̭rṣāṇamānṛ̱custri̱dhātṷmutta̱me pa̱de | sa tvi1mā viśvā̱ bhuva̭nāni cikrada̱dādijja̭niṣṭa̱ pauṃsya̭m ||4||
yo no̭ dā̱tā vasṷ̄nā̱mindra̱ṃ taṃ hṷ̄mahe va̱yam | vi̱dmā hya̭sya suma̱tiṃ navī̭yasīṃ ga̱mema̱ goma̭ti vra̱je ||5||
yasmai̱ tvaṃ va̭so dā̱nāya̱ śikṣa̭si̱ sa rā̱yaspoṣa̭maśnute | taṃ tvā̭ va̱yaṃ ma̭ghavannindra girvaṇaḥ su̱tāva̭nto havāmahe ||6||
ka̱dā ca̱na sta̱rīra̭si̱ nendra̭ saścasi dā̱śuṣḙ | upo̱pennu ma̭ghava̱nbhūya̱ innu te̱ dāna̭ṃ de̱vasya̭ pṛcyate ||7||
pra yo na̭na̱kṣe a̱bhyoja̭sā̱ krivi̭ṃ va̱dhaiḥ śuṣṇa̭ṃ nigho̱ṣaya̭n | ya̱dedasta̭mbhītpra̱thaya̭nna̱mūṃ diva̱mādijja̭niṣṭa̱ pārthi̭vaḥ ||8||
yasyā̱yaṃ viśva̱ āryo̱ dāsa̭: śevadhi̱pā a̱riḥ | ti̱raści̭da̱rye ruśa̭me̱ parī̭ravi̱ tubhyetso a̭jyate ra̱yiḥ ||9||
tu̱ra̱ṇyavo̱ madhṷmantaṃ ghṛta̱ścuta̱ṃ viprā̭so a̱rkamā̭nṛcuḥ |
a̱sme ra̱yiḥ pa̭prathe̱ vṛṣṇya̱ṃ śavo̱'sme sṷvā̱nāsa̱ inda̭vaḥ ||10||
10 āyu: kāṇva:| indra: | pragātha:= ( viṣamā bṛhatī, samā satobṛhatī ) |
yathā̱ manau̱ viva̭svati̱ soma̭ṃ śa̱krāpi̭baḥ su̱tam | yathā̭ tri̱te chanda̭ indra̱ jujo̭ṣasyā̱yau mā̭dayase̱ sacā̭ ||1||
pṛṣa̭dhre̱ medhyḙ māta̱riśva̱nīndra̭ suvā̱ne ama̭ndathāḥ | yathā̱ soma̱ṃ daśa̭śipre̱ daśo̭ṇye̱ syūma̭raśmā̱vṛjṷ̄nasi ||2||
ya u̱kthā keva̭lā da̱dhe yaḥ soma̭ṃ dhṛṣi̱tāpi̭bat | yasmai̱ viṣṇu̱strīṇi̭ pa̱dā vi̭cakra̱ma upa̭ mi̱trasya̱ dharma̭bhiḥ ||3||
yasya̱ tvami̭ndra̱ stomḙṣu cā̱kano̱ vājḙ vājiñchatakrato |
taṃ tvā̭ va̱yaṃ su̱dughā̭miva go̱duho̭ juhū̱masi̭ śrava̱syava̭: ||4||
yo no̭ dā̱tā sa na̭: pi̱tā ma̱hā~ u̱gra ī̭śāna̱kṛt | ayā̭mannu̱gro ma̱ghavā̭ purū̱vasu̱rgoraśva̭sya̱ pra dā̭tu naḥ ||5||
yasmai̱ tvaṃ va̭so dā̱nāya̱ maṃha̭se̱ sa rā̱yaspoṣa̭minvati | va̱sū̱yavo̱ vasṷpatiṃ śa̱takra̭tu̱ṃ stomai̱rindra̭ṃ havāmahe ||6||
ka̱dā ca̱na pra yṷcchasyu̱bhe ni pā̭si̱ janma̭nī | turī̭yāditya̱ hava̭naṃ ta indri̱yamā ta̭sthāva̱mṛta̭ṃ di̱vi ||7||
yasmai̱ tvaṃ ma̭ghavannindra girvaṇa̱: śikṣo̱ śikṣa̭si dā̱śuṣḙ |
a̱smāka̱ṃ gira̭ u̱ta sṷṣṭu̱tiṃ va̭so kaṇva̱vacchṛ̭ṇudhī̱ hava̭m ||8||
astā̭vi̱ manma̭ pū̱rvyaṃ brahmendrā̭ya vocata | pū̱rvīṝ̱tasya̭ bṛha̱tīra̭nūṣata sto̱turme̱dhā a̭sṛkṣata ||9||
samindro̱ rāyo̭ bṛha̱tīra̭dhūnuta̱ saṃ kṣo̱ṇī samu̱ sūrya̭m |
saṃ śu̱krāsa̱: śuca̭ya̱: saṃ gavā̭śira̱: somā̱ indra̭mamandiṣuḥ ||10||
8 madhya: kāṇva:| indra: | pragātha:= ( viṣamā bṛhatī, samā satobṛhatī ) |
u̱pa̱maṃ tvā̭ ma̱ghonā̱ṃ jyeṣṭha̭ṃ ca vṛṣa̱bhāṇā̭m | pū̱rbhitta̭maṃ maghavannindra go̱vida̱mīśā̭naṃ rā̱ya ī̭mahe ||1||
ya ā̱yuṃ kutsa̭matithi̱gvamarda̭yo vāvṛdhā̱no di̱vedi̭ve | taṃ tvā̭ va̱yaṃ harya̭śvaṃ śa̱takra̭tuṃ vāja̱yanto̭ havāmahe ||2||
ā no̱ viśvḙṣā̱ṃ rasa̱ṃ madhva̭: siñca̱ntvadra̭yaḥ | ye pa̭rā̱vati̭ sunvi̱re jane̱ṣvā ye a̭rvā̱vatīnda̭vaḥ ||3||
viśvā̱ dveṣā̭ṃsi ja̱hi cāva̱ cā kṛ̭dhi̱ viśvḙ sanva̱ntvā vasṷ |
śīṣṭḙṣu citte madi̱rāso̭ a̱ṃśavo̱ yatrā̱ soma̭sya tṛ̱mpasi̭ ||4||
indra̱ nedī̭ya̱ edi̭hi mi̱tamḙdhābhirū̱tibhi̭: | ā śa̭ṃtama̱ śaṃta̭mābhira̱bhiṣṭi̭bhi̱rā svā̭pe svā̱pibhi̭: ||5||
ā̱ji̱tura̱ṃ satpa̭tiṃ vi̱śvaca̭rṣaṇiṃ kṛ̱dhi pra̱jāsvābha̭gam |
pra sū ti̭rā̱ śacī̭bhi̱rye ta̭ u̱kthina̱: kratṷṃ puna̱ta ā̭nu̱ṣak ||6||
yaste̱ sādhi̱ṣṭho'va̭se̱ te syā̭ma̱ bharḙṣu te | va̱yaṃ hotrā̭bhiru̱ta de̱vahṷ̄tibhiḥ sasa̱vāṃso̭ manāmahe ||7||
a̱haṃ hi tḙ harivo̱ brahma̭ vāja̱yurā̱jiṃ yāmi̱ sado̱tibhi̭: | tvāmide̱va tamame̱ sama̭śva̱yurga̱vyuragra̭̭ mathī̱nām ||8||
8 mātariśvā kāṇva:| indra:, 3-4 viśve devā : | pragātha:= ( viṣamā bṛhatī, samā satobṛhatī ) |
e̱tatta̭ indra vī̱rya̭ṃ gī̱rbhirgṛ̱ṇanti̭ kā̱rava̭: | te stobha̭nta̱ ūrja̭māvanghṛta̱ścuta̭ṃ pau̱rāso̭ nakṣandhī̱tibhi̭: ||1||
nakṣa̭nta̱ indra̱mava̭se sukṛ̱tyayā̱ yeṣā̭ṃ su̱teṣu̱ manda̭se | yathā̭ saṃva̱rte ama̭do̱ yathā̭ kṛ̱śa e̱vāsme i̭ndra matsva ||2||
ā no̱ viśvḙ sa̱joṣa̭so̱ devā̭so̱ ganta̱nopa̭ naḥ | vasa̭vo ru̱drā ava̭se na̱ ā ga̭mañchṛ̱ṇvantṷ ma̱ruto̱ hava̭m ||3||
pū̱ṣā viṣṇu̱rhava̭naṃ me̱ sara̭sva̱tyava̭ntu sa̱pta sindha̭vaḥ | āpo̱ vāta̱: parva̭tāso̱ vana̱spati̭: śṛ̱ṇotṷ pṛthi̱vī hava̭m||4||
yadi̭ndra̱ rādho̱ asti̭ te̱ māgho̭naṃ maghavattama | tena̭ no bodhi sadha̱mādyo̭ vṛ̱dhe bhago̭ dā̱nāya̭ vṛtrahan ||5||
āji̭pate nṛpate̱ tvamiddhi no̱ vāja̱ ā va̭kṣi sukrato | vī̱tī hotrā̭bhiru̱ta de̱vavī̭tibhiḥ sasa̱vāṃso̱ vi śṛ̭ṇvire ||6||
santi̱ hya1rya ā̱śiṣa̱ indra̱ āyu̱rjanā̭nām | a̱smānna̭kṣasva maghava̱nnupāva̭se dhu̱kṣasva̭ pi̱pyuṣī̱miṣa̭m ||7||
va̱yaṃ ta̭ indra̱ stomḙbhirvidhema̱ tvama̱smāka̭ṃ śatakrato | mahi̭ sthū̱raṃ śa̭śa̱yaṃ rādho̱ ahra̭ya̱ṃ praska̭ṇvāya̱ ni to̭śaya||8||
5 kṛśa: kāṇva:| indra:, praskaṇvaśca | gāyatrī , 3, 5 anuṣṭup |
bhūrīdindra̭sya vī̱ryaṃ1 vyakhya̭ma̱bhyāya̭ti | rādha̭ste dasyave vṛka ||1||
śa̱taṃ śve̱tāsa̭ u̱kṣaṇo̭ di̱vi tāro̱ na ro̭cante | ma̱hnā diva̱ṃ na ta̭stabhuḥ ||2||
śa̱taṃ ve̱ṇūñcha̱taṃ śuna̭: śa̱taṃ carmā̭ṇi mlā̱tāni̭ | śa̱taṃ mḙ balbajastu̱kā arṷṣīṇā̱ṃ catṷ:śatam ||3||
su̱de̱vāḥ stha̭ kāṇvāyanā̱ vayo̭vayo vica̱ranta̭: | aśvā̭so̱ na ca̭ṅkramata ||4||
āditsā̱ptasya̭ carkira̱nnānṷ̄nasya̱ mahi̱ śrava̭: | śyāvī̭ratidhva̱sanpa̱thaścakṣṷṣā ca̱na sa̱ṃnaśḙ ||5||
5 pṛṣadhra: kāṇva:| indra:, praskaṇvaśca 5 agnisūryau | gāyatrī , 5 paṃkti:|
prati̭ te dasyave vṛka̱ rādho̭ ada̱rśyahra̭yam | dyaurna pra̭thi̱nā śava̭: ||1||
daśa̱ mahya̭ṃ pautakra̱taḥ sa̱hasrā̱ dasya̭ve̱ vṛka̭: | nityā̭drā̱yo a̭maṃhata ||2||
śa̱taṃ mḙ garda̱bhānā̭ṃ śa̱tamūrṇā̭vatīnām | śa̱taṃ dā̱sā~ ati̱ sraja̭: ||3||
tatro̱ api̱ prāṇī̭yata pū̱takra̭tāyai̱ vya̭ktā | aśvā̭nā̱minna yū̱thyā̭m ||4||
acḙtya̱gniści̭ki̱turha̭vya̱vāṭ sa su̱madra̭thaḥ | a̱gniḥ śu̱kreṇa̭ śo̱ciṣā̭ bṛ̱hatsūro̭ arocata di̱vi sūryo̭ arocata ||5||
4 medhya: kāṇva:| aśvinau | triṣṭup |
yu̱vaṃ dḙvā̱ kratṷnā pū̱rvyeṇa̭ yu̱ktā rathḙna tavi̱ṣaṃ ya̭jatrā |
āga̭cchataṃ nāsatyā̱ śacī̭bhiri̱daṃ tṛ̱tīya̱ṃ sava̭naṃ pibāthaḥ ||1||
yu̱vāṃ de̱vāstraya̭ ekāda̱śāsa̭: sa̱tyāḥ sa̱tyasya̭ dadṛśe pu̱rastā̭t |
a̱smāka̭ṃ ya̱jñaṃ sava̭naṃ juṣā̱ṇā pā̱taṃ soma̭maśvinā̱ dīdya̭gnī ||2||
pa̱nāyya̱ṃ tada̭śvinā kṛ̱taṃ vā̭ṃ vṛṣa̱bho di̱vo raja̭saḥ pṛthi̱vyāḥ |
sa̱hasra̱ṃ śaṃsā̭ u̱ta ye gavi̭ṣṭau̱ sarvā̱~ ittā~ upa̭ yātā̱ piba̭dhyai ||3||
a̱yaṃ vā̭ṃ bhā̱go nihi̭to yajatre̱mā giro̭ nāsa̱tyopa̭ yātam |
piba̭ta̱ṃ soma̱ṃ madhṷmantama̱sme pra dā̱śvāṃsa̭mavata̱ṃ śacī̭bhiḥ ||4||
3 medhya: kāṇva:| viśve devā:, 1 ṛtvijo vā | triṣṭup |
yamṛ̱tvijo̭ bahu̱dhā ka̱lpaya̭nta̱: sacḙtaso ya̱jñami̱maṃ vaha̭nti |
yo a̭nūcā̱no brā̭hma̱ṇo yu̱kta ā̭sī̱tkā svi̱ttatra̱ yaja̭mānasya sa̱ṃvit ||1||
eka̭ e̱vāgnirba̭hu̱dhā sami̭ddha̱ eka̱: sūryo̱ viśva̱manu̱ prabhṷ̄taḥ |
ekai̱voṣāḥ sarva̭mi̱daṃ vi bhā̱tyeka̱ṃ vā i̱daṃ vi ba̭bhūva̱ sarva̭m ||2||
jyoti̭ṣmantaṃ ketu̱manta̭ṃ trica̱kraṃ su̱khaṃ ratha̭ṃ su̱ṣada̱ṃ bhūri̭vāram |
ci̱trāma̭ghā̱ yasya̱ yogḙ'dhijajñe̱ taṃ vā̭ṃ hu̱ve ati̭ rikta̱ṃ piba̭dhyai ||3||
7 suparṇa: kāṇva:| indrāvaruṇau |jagatī |
i̱māni̭ vāṃ bhāga̱dheyā̭ni sisrata̱ indrā̭varuṇā̱ pra ma̱he su̱teṣṷ vām |
ya̱jñeya̭jñe ha̱ sava̭nā bhura̱ṇyatho̱ yatsṷnva̱te yaja̭mānāya̱ śikṣa̭thaḥ ||1||
ni̱ṣṣidhva̭rī̱roṣa̭dhī̱rāpa̭ āstā̱mindrā̭varuṇā mahi̱māna̱māśa̭ta |
yā sisra̭tū̱ raja̭saḥ pā̱re adhva̭no̱ yayo̱: śatru̱rnaki̱rādḙva̱ oha̭te ||2||
sa̱tyaṃ tadi̭ndrāvaruṇā kṛ̱śasya̭ vā̱ṃ madhva̭ ū̱rmiṃ dṷhate sa̱pta vāṇī̭: |
tābhi̭rdā̱śvāṃsa̭mavataṃ śubhaspatī̱ yo vā̱mada̭bdho a̱bhi pāti̱ citti̭bhiḥ ||3||
ghṛ̱ta̱pruṣa̱: saumyā̭ jī̱radā̭navaḥ sa̱pta svasā̭ra̱: sada̭na ṛ̱tasya̭ |
yā ha̭ vāmindrāvaruṇā ghṛta̱ścuta̱stābhi̭rdhatta̱ṃ yaja̭mānāya śikṣatam ||4||
avo̭cāma maha̱te saubha̭gāya sa̱tyaṃ tve̱ṣābhyā̭ṃ mahi̱māna̭mindri̱yam |
a̱smāntsvi̭ndrāvaruṇā ghṛta̱ścuta̱stribhi̭: sā̱ptebhi̭ravataṃ śubhaspatī ||5||
indrā̭varuṇā̱ yadṛ̱ṣibhyo̭ manī̱ṣāṃ vā̱co ma̱tiṃ śru̱tama̭datta̱magrḙ |
yāni̱ sthānā̭nyasṛjanta̱ dhīrā̭ ya̱jñaṃ ta̭nvā̱nāstapa̭sā̱bhya̭paśyam ||6||
indrā̭varuṇā saumana̱samadṛ̭ptaṃ rā̱yaspoṣa̱ṃ yaja̭māneṣu dhattam |
pra̱jāṃ pu̱ṣṭiṃ bhṷ̄tima̱smāsṷ dhattaṃ dīrghāyu̱tvāya̱ pra ti̭rataṃ na̱ āyṷ: ||7||
20 bharga: prāgātha: | agni: | pragātha:= ( viṣamā bṛhatī, samā satobṛhatī ) |
agna̱ ā yā̭hya̱gnibhi̱rhotā̭raṃ tvā vṛṇīmahe | ā tvāma̭naktu̱ praya̭tā ha̱viṣma̭tī̱ yaji̭ṣṭhaṃ ba̱rhirā̱sadḙ ||1||
acchā̱ hi tvā̭ sahasaḥ sūno aṅgira̱: sruca̱ścara̭ntyadhva̱re | ū̱rjo napā̭taṃ ghṛ̱takḙśamīmahe̱'gniṃ ya̱jñeṣṷ pū̱rvyam ||2||
agnḙ ka̱virve̱dhā a̭si̱ hotā̭ pāvaka̱ yakṣya̭: | ma̱ndro yaji̭ṣṭho adhva̱reṣvīḍyo̱ viprḙbhiḥ śukra̱ manma̭bhiḥ ||3||
adro̭gha̱mā va̭hośa̱to ya̭viṣṭhya de̱vā~ a̭jasra vī̱tayḙ | a̱bhi prayā̭ṃsi̱ sudhi̱tā va̭so gahi̱ manda̭sva dhī̱tibhi̭rhi̱taḥ ||4||
tvamitsa̱prathā̭ a̱syagnḙ trātaṝ̱taska̱viḥ | tvāṃ viprā̭saḥ samidhāna dīdiva̱ ā vi̭vāsanti ve̱dhasa̭: ||5||
śocā̭ śociṣṭha dīdi̱hi vi̱śe mayo̱ rāsva̭ sto̱tre ma̱hā~ a̭si |
de̱vānā̱ṃ śarma̱nmama̭ santu sū̱raya̭: śatrū̱ṣāha̭: sva̱gnaya̭: ||6||
yathā̭ cidvṛ̱ddhama̭ta̱samagnḙ sa̱ṃjūrva̭si̱ kṣami̭ | e̱vā da̭ha mitramaho̱ yo a̭sma̱dhrugdu̱rmanmā̱ kaśca̱ vena̭ti ||7||
mā no̱ martā̭ya ri̱pavḙ rakṣa̱svine̱ māghaśa̭ṃsāya rīradhaḥ | asrḙdhadbhista̱raṇi̭bhiryaviṣṭhya śi̱vebhi̭: pāhi pā̱yubhi̭: ||8||
pā̱hi no̭ agna̱ eka̭yā pā̱hyu1ta dvi̱tīya̭yā | pā̱hi gī̱rbhisti̱sṛbhi̭rūrjāṃ pate pā̱hi ca̭ta̱sṛbhi̭rvaso ||9||
pā̱hi viśva̭smādra̱kṣaso̱ arā̭vṇa̱: pra sma̱ vājḙṣu no'va | tvāmiddhi nedi̭ṣṭhaṃ de̱vatā̭taya ā̱piṃ nakṣā̭mahe vṛ̱dhe ||10||
ā no̭ agne vayo̱vṛdha̭ṃ ra̱yiṃ pā̭vaka̱ śaṃsya̭m | rāsvā̭ ca na upamāte puru̱spṛha̱ṃ sunī̭tī̱ svaya̭śastaram ||11||
yena̱ vaṃsā̭ma̱ pṛta̭nāsu̱ śardha̭ta̱stara̭nto a̱rya ā̱diśa̭: |
sa tvaṃ no̭ vardha̱ praya̭sā śacīvaso̱ jinvā̱ dhiyo̭ vasu̱vida̭: ||12||
śiśā̭no vṛṣa̱bho ya̭thā̱gniḥ śṛṅge̱ davi̭dhvat | ti̱gmā a̭sya̱ hana̭vo̱ na pra̭ti̱dhṛṣḙ su̱jambha̱: saha̭so ya̱huḥ ||13||
na̱hi tḙ agne vṛṣabha prati̱dhṛṣe̱ jambhā̭so̱ yadvi̱tiṣṭha̭se | sa tvaṃ no̭ hota̱: suhṷtaṃ ha̱viṣkṛ̭dhi̱ vaṃsvā̭ no̱ vāryā̭ pu̱ru ||14||
śeṣe̱ vanḙṣu mā̱troḥ saṃ tvā̱ martā̭sa indhate | ata̭ndro ha̱vyā va̭hasi havi̱ṣkṛta̱ ādidde̱veṣṷ rājasi ||15||
sa̱pta hotā̭ra̱stamidī̭ḻate̱ tvā'gnḙ su̱tyaja̱mahra̭yam | bhi̱natsyadri̱ṃ tapa̭sā̱ vi śo̱ciṣā̱ prāgnḙ tiṣṭha̱ janā̱~ ati̭ ||16||
a̱gnima̭gniṃ vo̱ adhri̭guṃ hu̱vema̭ vṛ̱ktaba̭rhiṣaḥ | a̱gniṃ hi̱tapra̭yasaḥ śaśva̱tīṣvā ''hotā̭raṃ carṣaṇī̱nām ||17||
ketḙna̱ śarma̭ntsacate suṣā̱maṇyagne̱ tubhya̭ṃ ciki̱tvanā̭ | i̱ṣa̱ṇyayā̭ naḥ puru̱rūpa̱mā bha̭ra̱ vāja̱ṃ nedi̭ṣṭhamū̱tayḙ ||18||
agne̱ jari̭tarvi̱śpati̭stepā̱no dḙva ra̱kṣasa̭: | apro̭ṣivāngṛ̱hapa̭tirma̱hā~ a̭si di̱vaspā̱yurdṷroṇa̱yuḥ ||19||
mā no̱ rakṣa̱ ā vḙśīdāghṛṇīvaso̱ mā yā̱turyā̭tu̱māva̭tām | pa̱ro̱ga̱vyū̱tyani̭rā̱mapa̱ kṣudha̱magne̱ sedha̭ rakṣa̱svina̭: ||20||
18 bharga: prāgātha: | indra: | pragātha:= ( viṣamā bṛhatī, samā satobṛhatī, ) 17 śaṃkumatī |
u̱bhaya̭ṃ śṛ̱ṇava̭cca na̱ indro̭ a̱rvāgi̱daṃ vaca̭: | sa̱trācyā̭ ma̱ghavā̱ soma̭pītaye dhi̱yā śavi̭ṣṭha̱ ā ga̭mat ||1||
taṃ hi sva̱rāja̭ṃ vṛṣa̱bhaṃ tamoja̭se dhi̱ṣaṇḙ niṣṭata̱kṣatṷ: | u̱topa̱mānā̭ṃ pratha̱mo ni ṣī̭dasi̱ soma̭kāma̱ṃ hi te̱ mana̭: ||2||
ā vṛ̭ṣasva purūvaso su̱tasye̱ndrāndha̭saḥ | vi̱dmā hi tvā̭ harivaḥ pṛ̱tsu sā̭sa̱himadhṛ̭ṣṭaṃ ciddadhṛ̱ṣvaṇi̭m ||3||
aprā̭misatya maghava̱ntatheda̭sa̱dindra̱ kratvā̱ yathā̱ vaśa̭: | sa̱nema̱ vāja̱ṃ tava̭ śipri̱nnava̭sā ma̱kṣū ci̱dyanto̭ adrivaḥ ||4||
śa̱gdhyū̱3 ṣu śa̭cīpata̱ indra̱ viśvā̭bhirū̱tibhi̭: | bhaga̱ṃ na hi tvā̭ ya̱śasa̭ṃ vasu̱vida̱manṷ śūra̱ carā̭masi ||5||
pau̱ro aśva̭sya puru̱kṛdgavā̭ma̱syutso̭ deva hira̱ṇyaya̭: | naki̱rhi dāna̭ṃ pari̱mardhi̭ṣa̱ttve yadya̱dyāmi̱ tadā bha̭ra ||6||
tvaṃ hyehi̱ cera̭ve vi̱dā bhaga̱ṃ vasṷttaye | udvā̭vṛṣasva maghava̱ngavi̭ṣṭaya̱ udi̱ndrāśva̭miṣṭaye ||7||
tvaṃ pu̱rū sa̱hasrā̭ṇi śa̱tāni̭ ca yū̱thā dā̱nāya̭ maṃhase | ā pṷraṃda̱raṃ ca̭kṛma̱ vipra̭vacasa̱ indra̱ṃ gāya̱nto'va̭se ||8||
a̱vi̱pro vā̱ yadavi̭dha̱dvipro̭ vendra te̱ vaca̭: | sa pra ma̭mandattvā̱yā śa̭takrato̱ prācā̭manyo̱ aha̭ṃsana ||9||
u̱grabā̭hurmrakṣa̱kṛtvā̭ puraṃda̱ro yadi̭ me śṛ̱ṇava̱ddhava̭m | va̱sū̱yavo̱ vasṷpatiṃ śa̱takra̭tu̱ṃ stomai̱rindra̭ṃ havāmahe ||10||
na pā̱pāso̭ manāmahe̱ nārā̭yāso̱ na jaḻha̭vaḥ | yadinnvindra̱ṃ vṛṣa̭ṇa̱ṃ sacā̭ su̱te sakhā̭yaṃ kṛ̱ṇavā̭mahai ||11||
u̱graṃ yṷyujma̱ pṛta̭nāsu sāsa̱himṛ̱ṇakā̭ti̱madā̭bhyam | vedā̭ bhṛ̱maṃ ci̱tsani̭tā ra̱thīta̭mo vā̱jina̱ṃ yamidū̱ naśa̭t ||12||
yata̭ indra̱ bhayā̭mahe̱ tato̭ no̱ abha̭yaṃ kṛdhi | magha̭vañcha̱gdhi tava̱ tanna̭ ū̱tibhi̱rvi dviṣo̱ vi mṛdho̭ jahi ||13||
tvaṃ hi rā̭dhaspate̱ rādha̭so ma̱haḥ kṣaya̱syāsi̭ vidha̱taḥ | taṃ tvā̭ va̱yaṃ ma̭ghavannindra girvaṇaḥ su̱tāva̭nto havāmahe ||14||
indra̱: spaḻu̱ta vṛ̭tra̱hā pa̭ra̱spā no̱ varḙṇyaḥ | sa no̭ rakṣiṣaccara̱maṃ sa ma̭dhya̱maṃ sa pa̱ścātpā̭tu naḥ pu̱raḥ ||15||
tvaṃ na̭: pa̱ścāda̭dha̱rādṷtta̱rātpu̱ra indra̱ ni pā̭hi vi̱śvata̭: | ā̱re a̱smatkṛ̭ṇuhi̱ daivya̭ṃ bha̱yamā̱re he̱tīradḙvīḥ ||16||
a̱dyādyā̱ śvaḥśva̱ indra̱ trāsva̭ pa̱re ca̭ naḥ | viśvā̭ ca no jari̱tṝntsa̭tpate̱ ahā̱ divā̱ nakta̭ṃ ca rakṣiṣaḥ ||17||
pra̱bha̱ṅgī śūro̭ ma̱ghavā̭ tu̱vīma̭gha̱: sammi̭ślo vi̱ryā̭ya̱ kam |
u̱bhā tḙ bā̱hū vṛṣa̭ṇā śatakrato̱ ni yā vajra̭ṃ mimi̱kṣatṷ: ||18||
12 pragātho ghaura: kāṇva:| indra: | paṃkti: , 7-9 bṛhatī |
pro a̭smā̱ upa̭stuti̱ṃ bhara̭tā̱ yajjujo̭ṣati |
u̱kthairindra̭sya̱ māhi̭na̱ṃ vayo̭ vardhanti so̱mino̭ bha̱drā indra̭sya rā̱taya̭: ||1||
a̱yu̱jo asa̭mo̱ nṛbhi̱reka̭: kṛ̱ṣṭīra̱yāsya̭: | pū̱rvīrati̱ pra vā̭vṛdhe̱ viśvā̭ jā̱tānyoja̭sā bha̱drā indra̭sya rā̱taya̭: ||2||
ahi̭tena ci̱darva̭tā jī̱radā̭nuḥ siṣāsati | pra̱vācya̭mindra̱ tattava̭ vī̱ryā̭ṇi kariṣya̱to bha̱drā indra̭sya rā̱taya̭: ||3||
ā yā̭hi kṛ̱ṇavā̭ma ta̱ indra̱ brahmā̭ṇi̱ vardha̭nā |
yebhi̭: śaviṣṭha cā̱kano̭ bha̱drami̱ha śra̭vasya̱te bha̱drā indra̭sya rā̱taya̭: ||4||
dhṛ̱ṣa̱taści̭ddhṛ̱ṣanmana̭: kṛ̱ṇoṣī̭ndra̱ yattvam | tī̱vraiḥ somai̭: saparya̱to namo̭bhiḥ prati̱bhūṣa̭to bha̱drā indra̭sya rā̱taya̭: ||5||
ava̭ caṣṭa̱ ṛcī̭ṣamo'va̱tā~ i̭va̱ mānṷṣaḥ | ju̱ṣṭvī dakṣa̭sya so̱mina̱: sakhā̭yaṃ kṛṇute̱ yuja̭ṃ bha̱drā indra̭sya rā̱taya̭: ||6||
viśvḙ ta indra vī̱rya̭ṃ de̱vā anu̱ kratṷṃ daduḥ | bhuvo̱ viśva̭sya̱ gopa̭tiḥ puruṣṭuta bha̱drā indra̭sya rā̱taya̭: ||7||
gṛ̱ṇe tadi̭ndra te̱ śava̭ upa̱maṃ de̱vatā̭taye | yaddhaṃsi̭ vṛ̱tramoja̭sā śacīpate bha̱drā indra̭sya rā̱taya̭: ||8||
sama̭neva vapuṣya̱taḥ kṛ̱ṇava̱nmānṷṣā yu̱gā | vi̱de tadindra̱śceta̭na̱madha̭ śru̱to bha̱drā indra̭sya rā̱taya̭: ||9||
ujjā̱tami̭ndra te̱ śava̱ uttvāmuttava̱ kratṷm | bhūri̭go̱ bhūri̭ vāvṛdhu̱rmagha̭va̱ntava̱ śarma̭ṇi bha̱drā indra̭sya rā̱taya̭: ||10||
a̱haṃ ca̱ tvaṃ ca̭ vṛtraha̱ntsaṃ yṷjyāva sa̱nibhya̱ ā |
a̱rā̱tī̱vā ci̭dadri̱vo'nṷ nau śūra maṃsate bha̱drā indra̭sya rā̱taya̭: ||11
sa̱tyamidvā u̱ taṃ va̱yamindra̭ṃ stavāma̱ nānṛ̭tam |
ma̱hā~ asṷnvato va̱dho bhūri̱ jyotī̭ṃṣi sunva̱to bha̱drā indra̭sya rā̱taya̭: ||12
12 pragātha: kāṇva:| indra:, 12 devā: | gāyatrī ; 1,4-5,7 anuṣṭup ; 12 triṣṭup |
sa pū̱rvyo ma̱hānā̭ṃ ve̱naḥ kratṷbhirānaje | yasya̱ dvārā̱ manṷṣpi̱tā de̱veṣu̱ dhiya̭ āna̱je ||1||
di̱vo māna̱ṃ notsa̭da̱ntsoma̭pṛṣṭhāso̱ adra̭yaḥ | u̱kthā brahma̭ ca̱ śaṃsyā̭ ||2||
sa vi̱dvā~ aṅgi̭robhya̱ indro̱ gā a̭vṛṇo̱dapa̭ | stu̱ṣe tada̭sya̱ pauṃsya̭m ||3||
sa pra̱tnathā̭ kavivṛ̱dha indro̭ vā̱kasya̭ va̱kṣaṇi̭: | śi̱vo a̱rkasya̱ homa̭nyasma̱trā ga̱ntvava̭se ||4||
ādū̱ nu te̱ anu̱ kratu̱ṃ svāhā̱ vara̭sya̱ yajya̭vaḥ | śvā̱trama̱rkā a̭nūṣa̱tendra̭ go̱trasya̭ dā̱vanḙ ||5||
indre̱ viśvā̭ni vī̱ryā̭ kṛ̱tāni̱ kartvā̭ni ca | yama̱rkā a̭dhva̱raṃ vi̱duḥ ||6||
yatpāñca̭janyayā vi̱śendre̱ ghoṣā̱ asṛ̭kṣata | astṛ̭ṇādba̱rhaṇā̭ vi̱po̱3'ryo māna̭sya̱ sa kṣaya̭: ||7||
i̱yamṷ te̱ anṷṣṭutiścakṛ̱ṣe tāni̱ pauṃsyā̭ | prāva̭śca̱krasya̭ varta̱nim ||8||
a̱sya vṛṣṇo̱ vyoda̭na u̱ru kra̭miṣṭa jī̱vasḙ | yava̱ṃ na pa̱śva ā da̭de ||9||
taddadhā̭nā ava̱syavo̭ yu̱ṣmābhi̱rdakṣa̭pitaraḥ | syāma̭ ma̱rutva̭to vṛ̱dhe ||10||
baḻṛ̱tviyā̭ya̱ dhāmna̱ ṛkva̭bhiḥ śūra nonumaḥ | jeṣā̭mendra̱ tvayā̭ yu̱jā ||11||
a̱sme ru̱drā me̱hanā̱ parva̭tāso vṛtra̱hatye̱ bhara̭hūtau sa̱joṣā̭: |
yaḥ śaṃsa̭te stuva̱te dhāyi̭ pa̱jra indra̭jyeṣṭhā a̱smā~ a̭vantu de̱vāḥ ||12||
12 pragātha: kāṇva:| indra: | gāyatrī |
uttvā̭ mandantu̱ stomā̭: kṛṇu̱ṣva rādho̭ adrivaḥ | ava̭ brahma̱dviṣo̭ jahi ||1||
pa̱dā pa̱ṇī~ra̭rā̱dhaso̱ ni bā̭dhasva ma̱hā~ a̭si | na̱hi tvā̱ kaśca̱na prati̭ ||2||
tvamī̭śiṣe su̱tānā̱mindra̱ tvamasṷtānām | tvaṃ rājā̱ janā̭nām ||3||
ehi̱ prehi̱ kṣayo̭ di̱vyā̱3ghoṣa̭ñcarṣaṇī̱nām | obhe pṛ̭ṇāsi̱ roda̭sī ||4||
tyaṃ ci̱tparva̭taṃ gi̱riṃ śa̱tava̭ntaṃ saha̱sriṇa̭m | vi sto̱tṛbhyo̭ rurojitha ||5||
va̱yamṷ tvā̱ divā̭ su̱te va̱yaṃ nakta̭ṃ havāmahe | a̱smāka̱ṃ kāma̱mā pṛ̭ṇa ||6||
kva1 sya vṛ̭ṣa̱bho yuvā̭ tuvi̱grīvo̱ anā̭nataḥ | bra̱hmā kastaṃ sa̭paryati ||7||
kasya̭ svi̱tsava̭na̱ṃ vṛṣā̭ juju̱ṣvā~ ava̭ gacchati | indra̱ṃ ka ṷ svi̱dā ca̭ke ||8||
kaṃ tḙ dā̱nā a̭sakṣata̱ vṛtra̭ha̱nkaṃ su̱vīryā̭ | u̱kthe ka ṷ svi̱danta̭maḥ ||9||
a̱yaṃ te̱ mānṷṣe̱ jane̱ soma̭: pū̱ruṣṷ sūyate | tasyehi̱ pra dra̭vā̱ piba̭ ||10||
a̱yaṃ tḙ śarya̱ṇāva̭ti su̱ṣomā̭yā̱madhi̭ pri̱yaḥ | ā̱rjī̱kīyḙ ma̱dinta̭maḥ ||11||
tama̱dya rādha̭se ma̱he cāru̱ṃ madā̭ya̱ ghṛṣva̭ye | ehī̭mindra̱ dravā̱ piba̭ ||12||
12 pragātha: kāṇva:| indra: | gāyatrī |
yadi̭ndra̱ prāgapā̱guda̱ṅnya̭gvā hū̱yase̱ nṛbhi̭: | ā yā̭hi̱ tūya̭mā̱śubhi̭: ||1||
yadvā̭ pra̱srava̭ṇe di̱vo mā̱dayā̭se̱ sva̭rṇare | yadvā̭ samu̱dre andha̭saḥ ||2||
ā tvā̭ gī̱rbhirma̱hāmu̱ruṃ hu̱ve gāmi̭va̱ bhoja̭se | indra̱ soma̭sya pī̱tayḙ ||3||
ā ta̭ indra mahi̱māna̱ṃ hara̭yo deva te̱ maha̭: | rathḙ vahantu̱ bibhra̭taḥ ||4||
indra̭ gṛṇī̱ṣa ṷ stu̱ṣe ma̱hā~ u̱gra ī̭śāna̱kṛt | ehi̭ naḥ su̱taṃ piba̭ ||5||
su̱tāva̭ntastvā va̱yaṃ praya̭svanto havāmahe | i̱daṃ no̭ ba̱rhirā̱sadḙ ||6||
yacci̱ddhi śaśva̭tā̱masīndra̱ sādhā̭raṇa̱stvam | taṃ tvā̭ va̱yaṃ ha̭vāmahe ||7||
i̱daṃ tḙ so̱myaṃ madhvadhṷkṣa̱nnadri̭bhi̱rnara̭: | ju̱ṣā̱ṇa i̭ndra̱ tatpi̭ba ||8||
viśvā̭~ a̱ryo vi̭pa̱ścito'ti̭ khya̱stūya̱mā ga̭hi | a̱sme dhḙhi̱ śravo̭ bṛ̱hat ||9||
dā̱tā me̱ pṛṣa̭tīnā̱ṃ rājā̭ hiraṇya̱vīnā̭m | mā dḙvā ma̱ghavā̭ riṣat ||10||
sa̱hasre̱ pṛṣa̭tīnā̱madhi̭ śca̱ndraṃ bṛ̱hatpṛ̱thu | śu̱kraṃ hira̭ṇya̱mā da̭de ||11||
napā̭to du̱rgaha̭sya me sa̱hasrḙṇa su̱rādha̭saḥ | śravo̭ de̱veṣva̭krata ||12||
15 kali: prāgātha: | indra: | pragātha:= ( viṣamā bṛhatī, samā satobṛhatī ), 15 anuṣṭup |
taro̭bhirvo vi̱dadva̭su̱mindra̭ṃ sa̱bādha̭ ū̱tayḙ | bṛ̱hadgāya̭ntaḥ su̱taso̭me adhva̱re hu̱ve bhara̱ṃ na kā̱riṇa̭m ||1||
na yaṃ du̱dhrā vara̭nte̱ na sthi̱rā muro̱ madḙ suśi̱pramandha̭saḥ |
ya ā̱dṛtyā̭ śaśamā̱nāya̭ sunva̱te dātā̭ jari̱tra u̱kthya̭m ||2||
yaḥ śa̱kro mṛ̱kṣo aśvyo̱ yo vā̱ kījo̭ hira̱ṇyaya̭: | sa ū̱rvasya̭ rejaya̱tyapā̭vṛti̱mindro̱ gavya̭sya vṛtra̱hā ||3||
nikhā̭taṃ ci̱dyaḥ pṷrusambhṛ̱taṃ vasūdidvapa̭ti dā̱śuṣḙ | va̱jrī sṷśi̱pro harya̭śva̱ itka̭ra̱dindra̱: kratvā̱ yathā̱ vaśa̭t ||4||
yadvā̱vantha̭ puruṣṭuta pu̱rā ci̭cchūra nṛ̱ṇām | va̱yaṃ tatta̭ indra̱ saṃ bha̭rāmasi ya̱jñamu̱kthaṃ tu̱raṃ vaca̭: ||5||
sacā̱ somḙṣu puruhūta vajrivo̱ madā̭ya dyukṣa somapāḥ | tvamiddhi bra̭hma̱kṛte̱ kāmya̱ṃ vasu̱ deṣṭha̭: sunva̱te bhuva̭: ||6||
va̱yamḙnami̱dā hyo'pī̭peme̱ha va̱jriṇa̭m | tasmā̭ u a̱dya sa̭ma̱nā su̱taṃ bha̱rā ''nū̱naṃ bhṷ̄ṣata śru̱te ||7||
vṛka̭ścidasya vāra̱ṇa ṷrā̱mathi̱rā va̱yunḙṣu bhūṣati | semaṃ na̱: stoma̭ṃ jujuṣā̱ṇa ā ga̱hīndra̱ pra ci̱trayā̭ dhi̱yā ||8||
kadū̱ nva1syākṛ̭ta̱mindra̭syāsti̱ pauṃsya̭m | keno̱ nu ka̱ṃ śroma̭tena̱ na śṷśruve ja̱nuṣa̱: pari̭ vṛtra̱hā ||9||
kadṷ̄ ma̱hīradhṛ̭ṣṭā asya̱ tavi̭ṣī̱: kadṷ vṛtra̱ghno astṛ̭tam |
indro̱ viśvā̭nbeka̱nāṭā̭~ aha̱rdṛśa̭ u̱ta kratvā̭ pa̱ṇī~ra̱bhi ||10||
va̱yaṃ ghā̭ te̱ apū̱rvyendra̱ brahmā̭ṇi vṛtrahan | pu̱rū̱tamā̭saḥ puruhūta vajrivo bhṛ̱tiṃ na pra bha̭rāmasi ||11||
pū̱rvīści̱ddhi tve tṷvikūrminnā̱śaso̱ hava̭nta indro̱taya̭: | ti̱raści̭da̱ryaḥ sava̱nā va̭so gahi̱ śavi̭ṣṭha śru̱dhi me̱ hava̭m ||12||
va̱yaṃ ghā̭ te̱ tve idvindra̱ viprā̱ api̭ ṣmasi | na̱hi tvada̱nyaḥ pṷruhūta̱ kaśca̱na magha̭va̱nnasti̭ marḍi̱tā ||13||
tvaṃ no̭ a̱syā ama̭teru̱ta kṣu̱dho̱3'bhiśa̭ste̱rava̭ spṛdhi |
tvaṃ na̭ ū̱tī tava̭ ci̱trayā̭ dhi̱yā śikṣā̭ śaciṣṭha gātu̱vit ||14||
soma̱ idva̭: su̱to a̭stu̱ kala̭yo̱ mā bi̭bhītana | apede̱ṣa dhva̱smāya̭ti sva̱yaṃ ghai̱ṣo apā̭yati ||15||
19 priyamedha āṅgirasa: | indra:; 14-19 ṛkṣāśvamedhau | gāyatrī , anuṣṭummukha: pragātha:= ( anuṣṭup + gāyatryau ) 1,4,7,10 anuṣṭup , 16 śaṃkumatī |
ā tvā̱ ratha̱ṃ yatho̱tayḙ su̱mnāya̭ vartayāmasi | tu̱vi̱kū̱rmimṛ̭tī̱ṣaha̱mindra̱ śavi̭ṣṭha̱ satpa̭te ||1||
tuvi̭śuṣma̱ tuvi̭krato̱ śacī̭vo̱ viśva̭yā mate | ā pa̭prātha mahitva̱nā ||2||
yasya̭ te mahi̱nā ma̱haḥ pari̭ jmā̱yanta̭mī̱yatṷ: | hastā̱ vajra̭ṃ hira̱ṇyaya̭m ||3||
vi̱śvāna̭rasya va̱spati̱manā̭natasya̱ śava̭saḥ | evai̭śca carṣaṇī̱nāmū̱tī hṷve̱ rathā̭nām ||4||
a̱bhiṣṭa̭ye sa̱dāvṛ̭dha̱ṃ sva̭rmīḻheṣu̱ yaṃ nara̭: | nānā̱ hava̭nta ū̱tayḙ ||5||
pa̱romā̭tra̱mṛcī̭ṣama̱mindra̭mu̱graṃ su̱rādha̭sam | īśā̭naṃ ci̱dvasṷ̄nām ||6||
taṃta̱midrādha̭se ma̱ha indra̭ṃ codāmi pī̱tayḙ | yaḥ pū̱rvyāmanṷṣṭuti̱mīśḙ kṛṣṭī̱nāṃ nṛ̱tuḥ ||7||
na yasya̭ te śavasāna sa̱khyamā̱naṃśa̱ martya̭: | naki̱: śavā̭ṃsi te naśat ||8||
tvotā̭sa̱stvā yu̱jā'psu sūryḙ ma̱haddhana̭m | jayḙma pṛ̱tsu va̭jrivaḥ ||9||
taṃ tvā̭ ya̱jñebhi̭rīmahe̱ taṃ gī̱rbhirgi̭rvaṇastama | indra̱ yathā̭ ci̱dāvi̭tha̱ vājḙṣu puru̱māyya̭m ||10||
yasya̭ te svā̱du sa̱khyaṃ svā̱dvī praṇī̭tiradrivaḥ | ya̱jño vi̭tanta̱sāyya̭: ||11||
u̱ru ṇa̭sta̱nve̱3 tana̭ u̱ru kṣayā̭ya naskṛdhi | u̱ru ṇo̭ yandhi jī̱vasḙ ||12||
u̱ruṃ nṛbhya̭ u̱ruṃ gava̭ u̱ruṃ rathā̭ya̱ panthā̭m | de̱vavī̭tiṃ manāmahe ||13||
upa̭ mā̱ ṣaḍdvādvā̱ nara̱: soma̭sya̱ harṣyā̭ | tiṣṭha̭nti svādurā̱taya̭: ||14||
ṛ̱jrāvi̭ndro̱ta ā da̭de̱ harī̱ ṛkṣa̭sya sū̱navi̭ | ā̱śva̱me̱dhasya̱ rohi̭tā ||15||
su̱rathā̭~ ātithi̱gve sva̭bhī̱śū~rā̱rkṣe | ā̱śva̱me̱dhe su̱peśa̭saḥ ||16||
ṣaḻaśvā̭~ ātithi̱gva i̭ndro̱te va̱dhūma̭taḥ | sacā̭ pū̱takra̭tau sanam ||17||
aiṣṷ ceta̱dvṛṣa̭ṇvatya̱ntaṝ̱jreṣvarṷṣī | sva̱bhī̱śuḥ kaśā̭vatī ||18||
na yu̱ṣme vā̭jabandhavo nini̱tsuśca̱na martya̭: | a̱va̱dyamadhi̭ dīdharat ||19||
18 priyamedha āṅgirasa: | indra:, 11 ( ardharcasya ) viśve devā :, 11
( uttarārdhasya ) – 12 varuṇa: | anuṣṭup , 2 uṣṇik ,4-6 gāyatrī , 11,16 paṃkti:, 17- 18 bṛhatī |
prapra̭ vastri̱ṣṭubha̱miṣa̭ṃ ma̱ndadvī̭rā̱yenda̭ve | dhi̱yā vo̭ me̱dhasā̭taye̱ pura̱ṃdhyā vi̭vāsati ||1||
na̱daṃ va̱ oda̭tīnāṃ na̱daṃ yoyṷvatīnām | pati̭ṃ vo̱ aghnyā̭nāṃ dhenū̱nāmi̭ṣudhyasi ||2||
tā a̭sya̱ sūda̭dohasa̱: soma̭ṃ śrīṇanti̱ pṛśna̭yaḥ | janma̭nde̱vānā̱ṃ viśa̭stri̱ṣvā ro̭ca̱ne di̱vaḥ ||3||
a̱bhi pra gopa̭tiṃ gi̱rendra̭marca̱ yathā̭ vi̱de | sū̱nuṃ sa̱tyasya̱ satpa̭tim ||4||
ā hara̭yaḥ sasṛjri̱re'rṷṣī̱radhi̭ ba̱rhiṣi̭ | yatrā̱bhi sa̱ṃnavā̭mahe ||5||
indrā̭ya̱ gāva̭ ā̱śira̭ṃ dudu̱hre va̱jriṇe̱ madhṷ | yatsī̭mupahva̱re vi̱dat ||6||
udyadbra̱dhnasya̭ vi̱ṣṭapa̭ṃ gṛ̱hamindra̭śca̱ ganva̭hi | madhva̭: pī̱tvā sa̭cevahi̱ triḥ sa̱pta sakhyṷ: pa̱de ||7||
arca̭ta̱ prārca̭ta̱ priya̭medhāso̱ arca̭ta | arca̭ntu putra̱kā u̱ta pura̱ṃ na dhṛ̱ṣṇva̭rcata ||8||
ava̭ svarāti̱ garga̭ro go̱dhā pari̭ saniṣvaṇat | piṅgā̱ pari̭ caniṣkada̱dindrā̭ya̱ brahmodya̭tam ||9||
ā yatpata̭ntye̱nya̭: su̱dughā̱ ana̭pasphuraḥ | a̱pa̱sphura̭ṃ gṛbhāyata̱ soma̱mindrā̭ya̱ pāta̭ve ||10||
apā̱dindro̱ apā̭da̱gnirviśvḙ de̱vā a̭matsata | varṷṇa̱ idi̱ha kṣa̭ya̱ttamāpo̭ a̱bhya̭nūṣata va̱tsaṃ sa̱ṃśiśva̭rīriva ||11||
su̱de̱vo a̭si varuṇa̱ yasya̭ te sa̱pta sindha̭vaḥ | a̱nu̱kṣara̭nti kā̱kuda̭ṃ sū̱rmya̭ṃ suṣi̱rāmi̭va ||12||
yo vyatī̱~raphā̭ṇaya̱tsuyṷktā̱~ upa̭ dā̱śuṣḙ | ta̱kvo ne̱tā tadidvapṷrupa̱mā yo amṷcyata ||13||
atīdṷ śa̱kra o̭hata̱ indro̱ viśvā̱ ati̱ dviṣa̭: | bhi̱natka̱nīna̭ oda̱naṃ pa̱cyamā̭naṃ pa̱ro gi̱rā ||14||
a̱rbha̱ko na kṷmāra̱ko'dhi̭ tiṣṭha̱nnava̱ṃ ratha̭m | sa pa̭kṣanmahi̱ṣaṃ mṛ̱gaṃ pi̱tre mā̱tre vi̭bhu̱kratṷm ||15||
ā tū sṷśipra dampate̱ ratha̭ṃ tiṣṭhā hira̱ṇyaya̭m | adha̭ dyu̱kṣaṃ sa̭cevahi sa̱hasra̭pādamaru̱ṣaṃ sva̭sti̱gāma̭ne̱hasa̭m ||16||
taṃ ghḙmi̱tthā na̭ma̱svina̱ upa̭ sva̱rāja̭māsate | artha̭ṃ cidasya̱ sudhi̭ta̱ṃ yadeta̭va āva̱rtaya̭nti dā̱vanḙ ||17||
anṷ pra̱tnasyauka̭saḥ pri̱yamḙdhāsa eṣām | pūrvā̱manu̱ praya̭tiṃ vṛ̱ktaba̭rhiṣo hi̱tapra̭yasa āśata ||18||
15 puruhanmā āṅgirasa: | indra: | bṛhatī ; 1-6 pragātha: = ( viṣamā bṛhatī, samā satobṛhatī ) 12 śaṃkumatī, 13 uṣṇik , 14 anuṣṭup , 15 purauṣṇik |
yo rājā̭ carṣaṇī̱nāṃ yātā̱ rathḙbhi̱radhri̭guḥ | viśvā̭sāṃ taru̱tā pṛta̭nānā̱ṃ jyeṣṭho̱ yo vṛ̭tra̱hā gṛ̱ṇe ||1||
indra̱ṃ taṃ śṷmbha puruhanma̱nnava̭se̱ yasya̭ dvi̱tā vi̭dha̱rtari̭ | hastā̭ya̱ vajra̱: prati̭ dhāyi darśa̱to ma̱ho di̱ve na sūrya̭: ||2||
naki̱ṣṭaṃ karma̭ṇā naśa̱dyaśca̱kāra̭ sa̱dāvṛ̭dham | indra̱ṃ na ya̱jñairvi̱śvagṷ̄rta̱mṛbhva̭sa̱madhṛ̭ṣṭaṃ dhṛ̱ṣṇvo̭jasam ||3||
aṣā̭ḻhamu̱graṃ pṛta̭nāsu sāsa̱hiṃ yasmi̭nma̱hīrṷru̱jraya̭: | saṃ dhe̱navo̱ jāya̭māne anonavu̱rdyāva̱: kṣāmo̭ anonavuḥ ||4||
yaddyāva̭ indra te śa̱taṃ śa̱taṃ bhūmī̭ru̱ta syuḥ | na tvā̭ vajrintsa̱hasra̱ṃ sūryā̱ anu̱ na jā̱tama̭ṣṭa̱ roda̭sī ||5||
ā pa̭prātha mahi̱nā vṛṣṇyā̭ vṛṣa̱nviśvā̭ śaviṣṭha̱ śava̭sā | a̱smā~ a̭va maghava̱ngoma̭ti vra̱je vajri̭ñci̱trābhi̭rū̱tibhi̭: ||6||
na sī̱madḙva āpa̱diṣa̭ṃ dīrghāyo̱ martya̭: | eta̭gvā ci̱dya eta̭śā yu̱yoja̭te̱ harī̱ indro̭ yu̱yoja̭te ||7||
taṃ vo̭ ma̱ho ma̱hāyya̱mindra̭ṃ dā̱nāya̭ sa̱kṣaṇi̭m | yo gā̱dheṣu̱ ya āra̭ṇeṣu̱ havyo̱ vāje̱ṣvasti̱ havya̭: ||8||
udū̱ ṣu ṇo̭ vaso ma̱he mṛ̱śasva̭ śūra̱ rādha̭se | udū̱ ṣu ma̱hyai ma̭ghavanma̱ghatta̭ya̱ udi̭ndra̱ śrava̭se ma̱he ||9||
tvaṃ na̭ indra ṛta̱yustvā̱nido̱ ni tṛ̭mpasi | madhyḙ vasiṣva tuvinṛmṇo̱rvorni dā̱saṃ śi̭śnatho̱ hathai̭: ||10||
a̱nyavra̭ta̱mamā̭nuṣa̱maya̭jvāna̱madḙvayum | ava̱ svaḥ sakhā̭ dudhuvīta̱ parva̭taḥ su̱ghnāya̱ dasyu̱ṃ parva̭taḥ ||11||
tvaṃ na̭ indrāsā̱ṃ hastḙ śaviṣṭha dā̱vanḙ | dhā̱nānā̱ṃ na saṃ gṛ̭bhāyāsma̱yurdviḥ saṃ gṛ̭bhāyāsma̱yuḥ ||12||
sakhā̭ya̱: kratṷmicchata ka̱thā rā̭dhāma śa̱rasya̭ | upa̭stutiṃ bho̱jaḥ sū̱riryo ahra̭yaḥ ||13||
bhūri̭bhiḥ samaha̱ ṛṣi̭bhirba̱rhiṣma̭dbhiḥ staviṣyase | yadi̱tthameka̭meka̱micchara̭ va̱tsānpa̭rā̱dada̭: ||14||
ka̱rṇa̱gṛhyā̭ ma̱ghavā̭ śaurade̱vyo va̱tsaṃ na̭stri̱bhya āna̭yat | a̱jāṃ sū̱rirna dhāta̭ve ||15||
15 sudīti- purumīḻahāvāṅgirasau, tayorvānyatara: | agni: | gāyatrī, 10-15 pragātha: = ( viṣamā bṛhatī, samā satobṛhatī ) |
tvaṃ no̭ agne̱ maho̭bhiḥ pā̱hi viśva̭syā̱ arā̭teḥ | u̱ta dvi̱ṣo martya̭sya ||1||
na̱hi ma̱nyuḥ paurṷṣeya̱ īśe̱ hi va̭: priyajāta | tvamida̭si̱ kṣapā̭vān ||2||
sa no̱ viśvḙbhirde̱vebhi̱rūrjo̭ napā̱dbhadra̭śoce | ra̱yiṃ dḙhi vi̱śvavā̭ram ||3||
na tama̭gne̱ arā̭tayo̱ marta̭ṃ yuvanta rā̱yaḥ | yaṃ trāya̭se dā̱śvāṃsa̭m ||4||
yaṃ tvaṃ vi̭pra me̱dhasā̭tā̱vagnḙ hi̱noṣi̱ dhanā̭ya | sa tavo̱tī goṣu̱ gantā̭ ||5||
tvaṃ ra̱yiṃ pṷru̱vīra̱magnḙ dā̱śuṣe̱ martā̭ya | pra ṇo̭ naya̱ vasyo̱ accha̭ ||6||
u̱ru̱ṣyā ṇo̱ mā parā̭ dā aghāya̱te jā̭tavedaḥ | du̱rā̱dhye̱3 martā̭ya ||7||
agne̱ māki̭ṣṭe de̱vasya̭ rā̱timadḙvo yuyota | tvamī̭śiṣe̱ vasṷ̄nām ||8||
sa no̱ vasva̱ upa̭ mā̱syūrjo̭ napā̱nmāhi̭nasya | sakhḙ vaso jari̱tṛbhya̭: ||9||
acchā̭ naḥ śī̱raśo̭ciṣa̱ṃ giro̭ yantu darśa̱tam | acchā̭ ya̱jñāso̱ nama̭sā purū̱vasṷṃ purupraśa̱stamū̱tayḙ ||10||
a̱gniṃ sū̱nuṃ saha̭so jā̱tavḙdasaṃ dā̱nāya̱ vāryā̭ṇām | dvi̱tā yo bhūda̱mṛto̱ martye̱ṣvā hotā̭ ma̱ndrata̭mo vi̱śi ||11||
a̱gniṃ vo̭ devaya̱jyayā̱'gniṃ pra̭ya̱tya̭dhva̱re | a̱gniṃ dhī̱ṣu pra̭tha̱mama̱gnimarva̭tya̱gniṃ kṣaitrā̭ya̱ sādha̭se ||12||
a̱gniri̱ṣāṃ sa̱khye da̭dātu na̱ īśe̱ yo vāryā̭ṇām | a̱gniṃ to̱ke tana̭ye̱ śaśva̭dīmahe̱ vasu̱ṃ santa̭ṃ tanū̱pām ||13||
a̱gnimī̭ḻi̱ṣvāva̭se̱ gāthā̭bhiḥ śī̱raśo̭ciṣam | a̱gniṃ rā̱ye pṷrumīḻha śru̱taṃ naro̱'gniṃ sṷdī̱tayḙ cha̱rdiḥ ||14||
a̱gniṃ dveṣo̱ yota̱vai no̭ gṛṇīmasya̱gniṃ śaṃ yośca̱ dāta̭ve | viśvā̭su vi̱kṣva̭vi̱teva̱ havyo̱ bhuva̱dvastṷṝṣū̱ṇām ||15||
18 haryata: prāgātha: | agni: havīṃṣi vā | gāyatrī |
ha̱viṣkṛ̭ṇudhva̱mā ga̭madadhva̱ryurva̭nate̱ puna̭: | vi̱dvā~ a̭sya pra̱śāsa̭nam ||1||
ni ti̱gmama̱bhyaṃ1śuṃ sīda̱ddhotā̭ ma̱nāvadhi̭ | ju̱ṣā̱ṇo a̭sya sa̱khyam ||2||
a̱ntari̭cchanti̱ taṃ janḙ ru̱draṃ pa̱ro ma̭nī̱ṣayā̭ | gṛ̱bhṇanti̭ ji̱hvayā̭ sa̱sam ||3||
jā̱mya̭tītape̱ dhanṷrvayo̱dhā a̭ruha̱dvana̭m | dṛ̱ṣada̭ṃ ji̱hvayāva̭dhīt ||4||
cara̭nva̱tso ruśa̭nni̱ha ni̭dā̱tāra̱ṃ na vi̭ndate | veti̱ stota̭va a̱mbya̭m ||5||
u̱to nva̭sya̱ yanma̱hadaśvā̭va̱dyoja̭naṃ bṛ̱had | dā̱mā ratha̭sya̱ dadṛ̭śe ||6||
du̱hanti̭ sa̱ptaikā̱mupa̱ dvā pañca̭ sṛjataḥ | tī̱rthe sindho̱radhi̭ sva̱re ||7||
ā da̱śabhi̭rvi̱vasva̭ta̱ indra̱: kośa̭macucyavīt | kheda̭yā tri̱vṛtā̭ di̱vaḥ ||8||
pari̭ tri̱dhātṷradhva̱raṃ jū̱rṇirḙti̱ navī̭yasī | madhvā̱ hotā̭ro añjate ||9||
si̱ñcanti̱ nama̭sāva̱tamu̱ccāca̭kra̱ṃ pari̭jmānam | nī̱cīna̭bāra̱makṣi̭tam ||10||
a̱bhyāra̱midadra̭yo̱ niṣi̭kta̱ṃ puṣka̭re̱ madhṷ | a̱va̱tasya̭ vi̱sarja̭ne ||11||
gāva̱ upā̭vatāva̱taṃ ma̱hī ya̱jñasya̭ ra̱psudā̭ | u̱bhā karṇā̭ hira̱ṇyayā̭ ||12||
ā su̱te si̭ñcata̱ śriya̱ṃ roda̭syorabhi̱śriya̭m | ra̱sā da̭dhīta vṛṣa̱bham ||13||
te jā̭nata̱ svamo̱kyaṃ1 saṃ va̱tsāso̱ na mā̱tṛbhi̭: | mi̱tho na̭santa jā̱mibhi̭: ||14||
upa̱ srakvḙṣu̱ bapsa̭taḥ kṛṇva̱te dha̱ruṇa̭ṃ di̱vi | indrḙ a̱gnā nama̱: sva̭: ||15||
adhṷkṣatpi̱pyuṣī̱miṣa̱mūrja̭ṃ sa̱ptapa̭dīma̱riḥ | sūrya̭sya sa̱pta ra̱śmibhi̭: ||16||
soma̭sya mitrāvaru̱ṇodi̭tā̱ sūra̱ ā da̭de | tadātṷrasya bheṣa̱jam ||17||
u̱to nva̭sya̱ yatpa̱daṃ ha̭rya̱tasya̭ nidhā̱nya̭m | pari̱ dyāṃ ji̱hvayā̭tanat ||18||
18 gopavana ātreya: saptavadhrirvā | aśvinau |gāyatrī |
udī̭rāthāmṛtāya̱te yu̱ñjāthā̭maśvinā̱ ratha̭m | anti̱ ṣadbhṷ̄tu vā̱mava̭: ||1||
ni̱miṣa̭ści̱jjavī̭yasā̱ rathe̱nā yā̭tamaśvinā | anti̱ ṣadbhṷ̄tu vā̱mava̭: ||2||
upa̭ stṛṇīta̱matra̭ye hi̱mena̭ gha̱rmama̭śvinā | anti̱ ṣadbhṷ̄tu vā̱mava̭: ||3||
kuha̭ stha̱: kuha̭ jagmathu̱: kuha̭ śye̱neva̭ petathuḥ | anti̱ ṣadbhṷ̄tu vā̱mava̭: ||4||
yada̱dya karhi̱ karhi̭ cicchuśrū̱yāta̭mi̱maṃ hava̭m | anti̱ ṣadbhṷ̄tu vā̱mava̭: ||5||
a̱śvinā̭ yāma̱hūta̭mā̱ nedi̭ṣṭhaṃ yā̱myāpya̭m | anti̱ ṣadbhṷ̄tu vā̱mava̭: ||6||
ava̭nta̱matra̭ye gṛ̱haṃ kṛ̭ṇu̱taṃ yu̱vama̭śvinā | anti̱ ṣadbhṷ̄tu vā̱mava̭: ||7||
varḙthe a̱gnimā̱tapo̱ vada̭te va̱lgvatra̭ye | anti̱ ṣadbhṷ̄tu vā̱mava̭: ||8||
pra sa̱ptava̭dhrirā̱śasā̱ dhārā̭ma̱gnera̭śāyata | anti̱ ṣadbhṷ̄tu vā̱mava̭: ||9||
i̱hā ga̭taṃ vṛṣaṇvasū śṛṇu̱taṃ ma̭ i̱maṃ hava̭m | anti̱ ṣadbhṷ̄tu vā̱mava̭: ||10||
kimi̱daṃ vā̭ṃ purāṇa̱vajjara̭toriva śasyate | anti̱ ṣadbhṷ̄tu vā̱mava̭: ||11||
sa̱mā̱naṃ vā̭ṃ sajā̱tya̭ṃ samā̱no bandhṷraśvinā | anti̱ ṣadbhṷ̄tu vā̱mava̭: ||12||
yo vā̱ṃ rajā̭ṃsyaśvinā̱ ratho̭ vi̱yāti̱ roda̭sī | anti̱ ṣadbhṷ̄tu vā̱mava̭: ||13||
ā no̱ gavyḙbhi̱raśvyai̭: sa̱hasrai̱rupa̭ gacchatam | anti̱ ṣadbhṷ̄tu vā̱mava̭: ||14||
mā no̱ gavyḙbhi̱raśvyai̭: sa̱hasrḙbhi̱rati̭ khyatam | anti̱ ṣadbhṷ̄tu vā̱mava̭: ||15||
a̱ru̱ṇapsṷru̱ṣā a̭bhū̱daka̱rjyoti̭ṝ̱tāva̭rī | anti̱ ṣadbhṷ̄tu vā̱mava̭: ||16||
a̱śvinā̱ su vi̱cāka̭śadvṛ̱kṣaṃ pa̭raśu̱mā~ i̭va | anti̱ ṣadbhṷ̄tu vā̱mava̭: ||17||
pura̱ṃ na dhṛ̭ṣṇa̱vā rṷja kṛ̱ṣṇayā̭ bādhi̱to vi̱śā | anti̱ ṣadbhṷ̄tu vā̱mava̭: ||18||
15 gopavana ātreya: |agni:, 13-15 ārkṣa: śrutarvā |1-12 anuṣṭummukha: pragātha:= ( anuṣṭup + gāyatryau ) 13-15 anuṣṭup |
vi̱śovi̭śo vo̱ ati̭thiṃ vāja̱yanta̭: purupri̱yam | a̱gniṃ vo̱ durya̱ṃ vaca̭: stu̱ṣe śū̱ṣasya̱ manma̭bhiḥ ||1||
yaṃ janā̭so ha̱viṣma̭nto mi̱traṃ na sa̱rpirā̭sutim | pra̱śaṃsa̭nti̱ praśa̭stibhiḥ ||2||
panyā̭ṃsaṃ jā̱tavḙdasa̱ṃ yo de̱vatā̱tyudya̭tā | ha̱vyānyaira̭yaddi̱vi ||3||
āga̭nma vṛtra̱hanta̭ma̱ṃ jyeṣṭha̭ma̱gnimāna̭vam | yasya̭ śru̱tarvā̭ bṛ̱hannā̱rkṣo anī̭ka̱ edha̭te ||4||
a̱mṛta̭ṃ jā̱tavḙdasaṃ ti̱rastamā̭ṃsi darśa̱tam | ghṛ̱tāha̭vana̱mīḍya̭m ||5||
sa̱bādho̱ yaṃ janā̭ i̱me̱3'gniṃ ha̱vyebhi̱rīḻa̭te | juhvā̭nāso ya̱tasrṷcaḥ ||6||
i̱yaṃ te̱ navya̭sī ma̱tiragne̱ adhā̭yya̱smadā | mandra̱ sujā̭ta̱ sukra̱to'mṷ̄ra̱ dasmāti̭the ||7||
sā tḙ agne̱ śaṃta̭mā̱ cani̭ṣṭhā bhavatu pri̱yā | tayā̭ vardhasva̱ suṣṭṷtaḥ ||8||
sā dyu̱mnairdyu̱mninī̭ bṛ̱hadupo̭pa̱ śrava̭si̱ śrava̭: | dadhī̭ta vṛtra̱tūryḙ ||9||
aśva̱midgāṃ ra̭tha̱prāṃ tve̱ṣamindra̱ṃ na satpa̭tim | yasya̱ śravā̭ṃsi̱ tūrva̭tha̱ panya̭mpanyaṃ ca kṛ̱ṣṭaya̭: ||10||
yaṃ tvā̭ go̱pava̭no gi̱rā cani̭ṣṭhadagne aṅgiraḥ | sa pā̭vaka śrudhī̱ hava̭m ||11||
yaṃ tvā̱ janā̭sa̱ īḻa̭te sa̱bādho̱ vāja̭sātaye | sa bo̭dhi vṛtra̱tūryḙ ||12||
a̱haṃ hṷvā̱na ā̱rkṣe śru̱tarva̭ṇi mada̱cyuti̭ | śardhā̭ṃsīva stukā̱vinā̭ṃ mṛ̱kṣā śī̱rṣā ca̭tu̱rṇām ||13||
māṃ ca̱tvāra̭ ā̱śava̱: śavi̭ṣṭhasya dravi̱tnava̭: | su̱rathā̭so a̱bhi prayo̱ vakṣa̱nvayo̱ na tugrya̭m ||14||
sa̱tyamittvā̭ mahenadi̱ paru̱ṣṇyava̭ dediśam | nemā̭po aśva̱dāta̭ra̱: śavi̭ṣṭhādasti̱ martya̭: ||15||
16 virūpa āṅgirasa: |agni: | gāyatrī |
yu̱kṣvā hi dḙva̱hūta̭mā̱~ aśvā̭~ agne ra̱thīri̭va | ni hotā̭ pū̱rvyaḥ sa̭daḥ ||1||
u̱ta no̭ deva de̱vā~ acchā̭ voco vi̱duṣṭa̭raḥ | śradviśvā̱ vāryā̭ kṛdhi ||2||
tvaṃ ha̱ yadya̭viṣṭhya̱ saha̭saḥ sūnavāhuta | ṛ̱tāvā̭ ya̱jñiyo̱ bhuva̭: ||3||
a̱yama̱gniḥ sa̭ha̱sriṇo̱ vāja̭sya śa̱tina̱spati̭: | mū̱rdhā ka̱vī ra̭yī̱ṇām ||4||
taṃ ne̱mimṛ̱bhavo̭ ya̱thā ''na̭masva̱ sahṷ̄tibhiḥ | nedī̭yo ya̱jñama̭ṅgiraḥ ||5||
tasmai̭ nū̱nama̱bhidya̭ve vā̱cā vi̭rūpa̱ nitya̭yā | vṛṣṇḙ codasva suṣṭu̱tim ||6||
kamṷ ṣvidasya̱ sena̭yā̱gnerapā̭kacakṣasaḥ | pa̱ṇiṃ goṣṷ starāmahe ||7||
mā no̭ de̱vānā̱ṃ viśa̭: prasnā̱tīri̭vo̱srāḥ | kṛ̱śaṃ na hā̭su̱raghnyā̭: ||8||
mā na̭: samasya dū̱ḍhya1: pari̭dveṣaso aṃha̱tiḥ | ū̱rmirna nāva̱mā va̭dhīt ||9||
nama̭ste agna̱ oja̭se gṛ̱ṇanti̭ deva kṛ̱ṣṭaya̭: | amai̭ra̱mitra̭mardaya ||10||
ku̱vitsu no̱ gavi̭ṣṭa̱ye'gnḙ sa̱ṃveṣi̭ṣo ra̱yim | urṷkṛdu̱ru ṇa̭skṛdhi ||11||
mā no̭ a̱sminma̭hādha̱ne parā̭ vargbhāra̱bhṛdya̭thā | sa̱ṃvarga̱ṃ saṃ ra̱yiṃ ja̭ya ||12||
a̱nyama̱smadbhi̱yā i̱yamagne̱ siṣa̭ktu du̱cchunā̭ | vardhā̭ no̱ ama̭va̱cchava̭: ||13||
yasyājṷṣannama̱svina̱: śamī̱madṷrmakhasya vā | taṃ gheda̱gnirvṛ̱dhāva̭ti ||14||
para̭syā̱ adhi̭ sa̱ṃvato'va̭rā~ a̱bhyā ta̭ra | yatrā̱hamasmi̱ tā~ a̭va ||15||
vi̱dmā hi tḙ pu̱rā va̱yamagnḙ pi̱turyathāva̭saḥ | adhā̭ te su̱mnamī̭mahe ||16||
12 kurusuti: kāṇva:| indra: |gāyatrī |
i̱maṃ nu mā̱yina̭ṃ huva̱ indra̱mīśā̭na̱moja̭sā | ma̱rutva̭nta̱ṃ na vṛ̱ñjasḙ ||1||
a̱yamindro̭ ma̱rutsa̭khā̱ vi vṛ̱trasyā̭bhina̱cchira̭: | vajrḙṇa śa̱tapa̭rvaṇā ||2||
vā̱vṛ̱dhā̱no ma̱rutsa̱khendro̱ vi vṛ̱tramai̭rayat | sṛ̱jantsa̭mu̱driyā̭ a̱paḥ ||3||
a̱yaṃ ha̱ yena̱ vā i̱daṃ sva̭rma̱rutva̭tā ji̱tam | indrḙṇa̱ soma̭pītaye ||4||
ma̱rutva̭ntamṛjī̱ṣiṇa̱moja̭svantaṃ vira̱pśina̭m | indra̭ṃ gī̱rbhirha̭vāmahe ||5||
indra̭ṃ pra̱tnena̱ manma̭nā ma̱rutva̭ntaṃ havāmahe | a̱sya soma̭sya pī̱tayḙ ||6||
ma̱rutvā̭~ indra mīḍhva̱: pibā̱ soma̭ṃ śatakrato | a̱sminya̱jñe pṷruṣṭuta ||7||
tubhyedi̭ndra ma̱rutva̭te su̱tāḥ somā̭so adrivaḥ | hṛ̱dā hṷ̄yanta u̱kthina̭: ||8||
pibedi̭ndra ma̱rutsa̭khā su̱taṃ soma̱ṃ divi̭ṣṭiṣu | vajra̱ṃ śiśā̭na̱ oja̭sā ||9||
u̱ttiṣṭha̱nnoja̭sā sa̱ha pī̱tvī śiprḙ avepayaḥ | soma̭mindra ca̱mū su̱tam ||10||
anṷ tvā̱ roda̭sī u̱bhe krakṣa̭māṇamakṛpetām | indra̱ yadda̭syu̱hābha̭vaḥ ||11||
vāca̭ma̱ṣṭāpa̭dīma̱haṃ nava̭sraktimṛta̱spṛśa̭m | indrā̱tpari̭ ta̱nva̭ṃ mame ||12||
11 kurusuti: kāṇva:| indra: |gāyatrī, 10 -11 pragātha:= ( bṛhatī, satobṛhatī) |
ja̱jñā̱no nu śa̱takra̭tu̱rvi pṛ̭ccha̱diti̭ mā̱tara̭m | ka u̱grāḥ ke ha̭ śṛṇvire ||1||
ādī̭ṃ śava̱sya̭bravīdaurṇavā̱bhama̭hī̱śuva̭m | te pṷtra santu ni̱ṣṭura̭: ||2||
samittānvṛ̭tra̱hākhi̭da̱tkhe a̱rā~ i̭va̱ kheda̭yā | pravṛ̭ddho dasyu̱hābha̭vat ||3||
eka̭yā prati̱dhāpi̭batsā̱kaṃ sarā̭ṃsi tri̱ṃśata̭m | indra̱: soma̭sya kāṇu̱kā ||4||
a̱bhi ga̭ndha̱rvama̭tṛṇadabu̱dhneṣu̱ raja̱ssvā | indro̭ bra̱hmabhya̱ idvṛ̱dhe ||5||
nirā̭vidhyadgi̱ribhya̱ ā dhā̱raya̭tpa̱kvamo̭da̱nam | indro̭ bu̱ndaṃ svā̭tatam ||6||
śa̱tabra̭dhna̱ iṣu̱stava̭ sa̱hasra̭parṇa̱ eka̱ it | yami̭ndra cakṛ̱ṣe yuja̭m ||7||
tena̭ sto̱tṛbhya̱ ā bha̭ra̱ nṛbhyo̱ nāri̭bhyo̱ atta̭ve | sa̱dyo jā̱ta ṛ̭bhuṣṭhira ||8||
e̱tā cyau̱tnāni̭ te kṛ̱tā varṣi̭ṣṭhāni̱ parī̭ṇasā | hṛ̱dā vī̱ḍva̭dhārayaḥ ||9||
viśvettā viṣṇu̱rābha̭radurukra̱mastveṣi̭taḥ | śa̱taṃ ma̭hi̱ṣānkṣī̭rapā̱kamo̭da̱naṃ va̭rā̱hamindra̭ emu̱ṣam ||10||
tu̱vi̱kṣaṃ te̱ sukṛ̭taṃ sū̱maya̱ṃ dhanṷ: sā̱dhurbu̱ndo hi̭ra̱ṇyaya̭: | u̱bhā tḙ bā̱hū raṇyā̱ susa̭ṃskṛta ṛdū̱pe ci̭dṛdū̱vṛdhā̭ ||11||
10 kurusuti: kāṇva:| indra: |gāyatrī, 10 bṛhatī |
pu̱ro̱ḻāśa̭ṃ no̱ andha̭sa̱ indra̭ sa̱hasra̱mā bha̭ra | śa̱tā ca̭ śūra̱ gonā̭m ||1||
ā no̭ bhara̱ vyañja̭na̱ṃ gāmaśva̭ma̱bhyañja̭nam | sacā̭ ma̱nā hi̭ra̱ṇyayā̭ ||2||
u̱ta na̭: karṇa̱śobha̭nā pu̱rūṇi̭ dhṛṣṇa̱vā bha̭ra | tvaṃ hi śṛ̭ṇvi̱ṣe va̭so ||3||
nakī̭ṃ vṛdhī̱ka i̭ndra te̱ na su̱ṣā na su̱dā u̱ta | nānyastvacchṷ̄ra vā̱ghata̭: ||4||
nakī̱mindro̱ nika̭rtave̱ na śa̱kraḥ pari̭śaktave | viśva̭ṃ śṛṇoti̱ paśya̭ti ||5||
sa ma̱nyuṃ martyā̭nā̱mada̭bdho̱ ni ci̭kīṣate | pu̱rā ni̱daści̭kīṣate ||6||
kratva̱ itpū̱rṇamu̱dara̭ṃ tu̱rasyā̭sti vidha̱taḥ | vṛ̱tra̱ghnaḥ so̭ma̱pāvna̭: ||7||
tve vasṷ̄ni̱ saṃga̭tā̱ viśvā̭ ca soma̱ saubha̭gā | su̱dātvapa̭rihvṛtā ||8||
tvāmidya̭va̱yurmama̱ kāmo̭ ga̱vyurhi̭raṇya̱yuḥ | tvāma̭śva̱yureṣa̭te ||9||
tavedi̭ndrā̱hamā̱śasā̱ haste̱ dātra̭ṃ ca̱nā da̭de | di̱nasya̭ vā maghava̱ntsambhṛ̭tasya vā pū̱rdhi yava̭sya kā̱śinā̭ ||10||
9 kṛtnurbhārgava: | soma: |gāyatrī , 9 anuṣṭup |
a̱yaṃ kṛ̱tnuragṛ̭bhīto viśva̱jidu̱dbhiditsoma̭: | ṛṣi̱rvipra̱: kāvyḙna ||1||
a̱bhyṷ̄rṇoti̱ yanna̱gnaṃ bhi̱ṣakti̱ viśva̱ṃ yattu̱ram | prema̱ndhaḥ khya̱nniḥ śro̱ṇo bhṷ̄t ||2||
tvaṃ so̭ma tanū̱kṛdbhyo̱ dveṣo̭bhyo̱'nyakṛ̭tebhyaḥ | u̱ru ya̱ntāsi̱ varṷ̄tham ||3||
tvaṃ ci̱ttī tava̱ dakṣai̭rdi̱va ā pṛ̭thi̱vyā ṛ̭jīṣin | yāvī̭ra̱ghasya̭ ci̱ddveṣa̭: ||4||
a̱rthino̱ yanti̱ cedartha̱ṃ gacchā̱nidda̱duṣo̭ rā̱tim | va̱vṛ̱jyustṛṣya̭ta̱: kāma̭m ||5||
vi̱dadyatpū̱rvyaṃ na̱ṣṭamudī̭mṛtā̱yumī̭rayat | premāyṷstārī̱datī̭rṇam ||6||
su̱śevo̭ no mṛḻa̱yāku̱radṛ̭ptakraturavā̱taḥ | bhavā̭ naḥ soma̱ śaṃ hṛ̱de ||7||
mā na̭: soma̱ saṃ vī̭vijo̱ mā vi bī̭bhiṣathā rājan | mā no̱ hārdi̭ tvi̱ṣā va̭dhīḥ ||8||
ava̱ yatsve sa̱dhasthḙ de̱vānā̭ṃ durma̱tīrīkṣḙ | rāja̱nnapa̱ dviṣa̭: sedha̱ mīḍhvo̱ apa̱ sridha̭: sedha ||9||
10 ekadyūrnaudhasa: | indra:, 10 devā: | gāyatrī, 10 triṣṭup |
na̱hya1nyaṃ ba̱ḻāka̭raṃ marḍi̱tāra̭ṃ śatakrato | tvaṃ na̭ indra mṛḻaya ||1||
yo na̱: śaśva̭tpu̱rāvi̱thā'mṛ̭dhro̱ vāja̭sātaye | sa tvaṃ na̭ indra mṛḻaya ||2||
kima̱ṅga ra̭dhra̱coda̭naḥ sunvā̱nasyā̭vi̱teda̭si | ku̱vitsvi̭ndra ṇa̱: śaka̭: ||3||
indra̱ pra ṇo̱ ratha̭mava pa̱ścācci̱tsanta̭madrivaḥ | pu̱rastā̭denaṃ me kṛdhi ||4||
hanto̱ nu kimā̭sase pratha̱maṃ no̱ ratha̭ṃ kṛdhi | u̱pa̱maṃ vā̭ja̱yu śrava̭: ||5||
avā̭ no vāja̱yuṃ ratha̭ṃ su̱kara̭ṃ te̱ kimitpari̭ | a̱smāntsu ji̱gyuṣa̭skṛdhi ||6||
indra̱ dṛhya̭sva̱ pūra̭si bha̱drā ta̭ eti niṣkṛ̱tam | i̱yaṃ dhīṝ̱tviyā̭vatī ||7||
mā sī̭mava̱dya ā bhā̭gu̱rvī kāṣṭhā̭ hi̱taṃ dhana̭m | a̱pāvṛ̭ktā ara̱tnaya̭: ||8||
tu̱rīya̱ṃ nāma̭ ya̱jñiya̭ṃ ya̱dā kara̱stadṷśmasi | āditpati̭rna ohase ||9||
avī̭vṛdhadvo amṛtā̱ ama̭ndīdeka̱dyūrdḙvā u̱ta yāśca̭ devīḥ |
tasmā̭ u̱ rādha̭: kṛṇuta praśa̱staṃ prā̱tarma̱kṣū dhi̱yāva̭surjagamyāt ||10||
9 kusīdī kāṇva:| indra: | gāyatrī |
ā tū na̭ indra kṣu̱manta̭ṃ ci̱traṃ grā̱bhaṃ saṃ gṛ̭bhāya | ma̱hā̱ha̱stī dakṣi̭ṇena ||1||
vi̱dmā hi tvā̭ tuvikū̱rmiṃ tu̱vidḙṣṇaṃ tu̱vīma̭gham | tu̱vi̱mā̱tramavo̭bhiḥ ||2||
na̱hi tvā̭ śūra de̱vā na martā̭so̱ ditsa̭ntam | bhī̱maṃ na gāṃ vā̱raya̭nte ||3||
eto̱ nvindra̱ṃ stavā̱meśā̭na̱ṃ vasva̭: sva̱rāja̭m | na rādha̭sā mardhiṣannaḥ ||4||
pra sto̭ṣa̱dupa̭ gāsiṣa̱cchrava̱tsāma̭ gī̱yamā̭nam | a̱bhi rādha̭sā jugurat ||5||
ā no̭ bhara̱ dakṣi̭ṇenā̱'bhi sa̱vyena̱ pra mṛ̭śa | indra̱ mā no̱ vaso̱rnirbhā̭k ||6||
upa̭ krama̱svā bha̭ra dhṛṣa̱tā dhṛ̭ṣṇo̱ janā̭nām | adā̭śūṣṭarasya̱ veda̭: ||7||
indra̱ ya u̱ nu te̱ asti̱ vājo̱ viprḙbhi̱: sani̭tvaḥ | a̱smābhi̱: su taṃ sa̭nuhi ||8||
sa̱dyo̱juva̭ste̱ vājā̭ a̱smabhya̭ṃ vi̱śvaśca̭ndrāḥ | vaśai̭śca ma̱kṣū ja̭rante ||13||
9 kusīdī kāṇva:| indra: | gāyatrī |
ā pra dra̭va parā̱vato̭'rvā̱vata̭śca vṛtrahan | madhva̱: prati̱ prabha̭rmaṇi ||1||
tī̱vrāḥ somā̭sa̱ ā ga̭hi su̱tāso̭ mādayi̱ṣṇava̭: | pibā̭ da̱dhṛgyatho̭ci̱ṣe ||2||
i̱ṣā ma̭nda̱svādu̱ te'ra̱ṃ varā̭ya ma̱nyavḙ | bhuva̭tta indra̱ śaṃ hṛ̱de ||3||
ā tva̭śatra̱vā ga̭hi̱ nyu1kthāni̭ ca hūyase | u̱pa̱me ro̭ca̱ne di̱vaḥ ||4||
tubhyā̱yamadri̭bhiḥ su̱to gobhi̭: śrī̱to madā̭ya̱ kam | pra soma̭ indra hūyate ||5||
indra̭ śru̱dhi su me̱ hava̭ma̱sme su̱tasya̱ goma̭taḥ | vi pī̱tiṃ tṛ̱ptima̭śnuhi ||6||
ya i̭ndra cama̱seṣvā soma̭śca̱mūṣṷ te su̱taḥ | pibeda̭sya̱ tvamī̭śiṣe ||7||
yo a̱psu ca̱ndramā̭ iva̱ soma̭śca̱mūṣu̱ dadṛ̭śe | pibeda̭sya̱ tvamī̭śiṣe ||8||
yaṃ tḙ śye̱naḥ pa̱dābha̭ratti̱ro rajā̱ṃsyaspṛ̭tam | pibeda̭sya̱ tvamī̭śiṣe ||9||
9 kusīdī kāṇva:| viśve devā: | gāyatrī |
de̱vānā̱midavo̭ ma̱hattadā vṛ̭ṇīmahe va̱yam | vṛṣṇā̭ma̱smabhya̭mū̱tayḙ ||1||
te na̭: santu̱ yuja̱: sadā̱ varṷṇo mi̱tro a̭rya̱mā | vṛ̱dhāsa̭śca̱ pracḙtasaḥ ||2||
ati̭ no viṣpi̱tā pu̱ru nau̱bhira̱po na pa̭rṣatha | yū̱yamṛ̱tasya̭ rathyaḥ ||3||
vā̱maṃ no̭ astvaryamanvā̱maṃ va̭ruṇa̱ śaṃsya̭m | vā̱maṃ hyā̭vṛṇī̱mahḙ ||4||
vā̱masya̱ hi pra̭cetasa̱ īśā̭nāśo riśādasaḥ | nemā̭dityā a̱ghasya̱ yat ||5||
va̱yamidva̭: sudānavaḥ kṣi̱yanto̱ yānto̱ adhva̱nnā | devā̭ vṛ̱dhāya̭ hūmahe ||6||
adhi̭ na indraiṣā̱ṃ viṣṇo̭ sajā̱tyā̭nām | i̱tā marṷto̱ aśvi̭nā ||7||
pra bhrā̭tṛ̱tvaṃ sṷdāna̱vo'dha̭ dvi̱tā sa̭mā̱nyā | mā̱turgarbhḙ bharāmahe ||8||
yū̱yaṃ hi ṣṭhā sṷdānava̱ indra̭jyeṣṭhā a̱bhidya̭vaḥ | adhā̭ cidva u̱ta brṷve ||9||
9 uśanā kāvya: | agni: |gāyatrī |
preṣṭha̭ṃ vo̱ ati̭thiṃ stu̱ṣe mi̱trami̭va pri̱yam | a̱gniṃ ratha̱ṃ na vedya̭m ||1||
ka̱vimi̭va̱ pracḙtasa̱ṃ yaṃ de̱vāso̱ adha̭ dvi̱tā | ni martyḙṣvāda̱dhuḥ ||2||
tvaṃ ya̭viṣṭha dā̱śuṣo̱ nṝ~: pā̭hi śṛṇu̱dhī gira̭: | rakṣā̭ to̱kamu̱ta tmanā̭ ||3||
kayā̭ te agne aṅgira̱ ūrjo̭ napā̱dupa̭stutim | varā̭ya deva ma̱nyavḙ ||4||
dāśḙma̱ kasya̱ mana̭sā ya̱jñasya̭ sahaso yaho | kadṷ voca i̱daṃ nama̭: ||5||
adhā̱ tvaṃ hi na̱skaro̱ viśvā̭ a̱smabhya̭ṃ sukṣi̱tīḥ | vāja̭draviṇaso̱ gira̭: ||6||
kasya̭ nū̱naṃ parī̭ṇaso̱ dhiyo̭ jinvasi dampate | goṣā̭tā̱ yasya̭ te̱ gira̭: ||7||
taṃ ma̭rjayanta su̱kratṷṃ puro̱yāvā̭namā̱jiṣṷ | sveṣu̱ kṣayḙṣu vā̱jina̭m ||8||
kṣeti̱ kṣemḙbhiḥ sā̱dhubhi̱rnaki̱ryaṃ ghnanti̱ hanti̱ yaḥ | agnḙ su̱vīra̭ edhate ||9||
9 kṛṣṇa āṅgirasa: | aśvinau |gāyatrī |
ā me̱ hava̭ṃ nāsa̱tyā'śvi̭nā̱ gaccha̭taṃ yu̱vam | madhva̱: soma̭sya pī̱tayḙ ||1||
i̱maṃ me̱ stoma̭maśvine̱maṃ mḙ śṛṇuta̱ṃ hava̭m | madhva̱: soma̭sya pī̱tayḙ ||2||
a̱yaṃ vā̱ṃ kṛṣṇo̭ aśvinā̱ hava̭te vājinīvasū | madhva̱: soma̭sya pī̱tayḙ ||3||
śṛ̱ṇu̱taṃ ja̭ri̱turhava̱ṃ kṛṣṇa̭sya stuva̱to na̭rā | madhva̱: soma̭sya pī̱tayḙ ||4||
cha̱rdirya̭nta̱madā̭bhya̱ṃ viprā̭ya stuva̱te na̭rā | madhva̱: soma̭sya pī̱tayḙ ||5||
gaccha̭taṃ dā̱śuṣo̭ gṛ̱hami̱tthā stṷva̱to a̭śvinā | madhva̱: soma̭sya pī̱tayḙ ||6||
yu̱ñjāthā̱ṃ rāsa̭bha̱ṃ rathḙ vī̱ḍva̭ṅge vṛṣaṇvasū | madhva̱: soma̭sya pī̱tayḙ ||7||
tri̱va̱ndhu̱reṇa̭ tri̱vṛtā̱ rathe̱nā yā̭tamaśvinā | madhva̱: soma̭sya pī̱tayḙ ||8||
nū me̱ giro̭ nāsa̱tyā'śvi̭nā̱ prāva̭taṃ yu̱vam | madhva̱: soma̭sya pī̱tayḙ ||9||
5 kṛṣṇa āṅgirasa:, viśvako vā kārṣiṇa:| aśvinau | jagatī |
u̱bhā hi da̱srā bhi̱ṣajā̭ mayo̱bhuvo̱bhā dakṣa̭sya̱ vaca̭so babhū̱vathṷ: |
tā vā̱ṃ viśva̭ko havate tanūkṛ̱the mā no̱ vi yaṷṣṭaṃ sa̱khyā mu̱moca̭tam ||1||
ka̱thā nū̱naṃ vā̱ṃ vima̭nā̱ upa̭ stavadyu̱vaṃ dhiya̭ṃ dadathu̱rvasya̭iṣṭaye |
tā vā̱ṃ viśva̭ko havate tanūkṛ̱the mā no̱ vi yaṷṣṭaṃ sa̱khyā mu̱moca̭tam ||2||
yu̱vaṃ hi ṣmā̭ purubhuje̱mamḙdha̱tuṃ vi̭ṣṇā̱pvḙ da̱dathu̱rvasya̭iṣṭaye |
tā vā̱ṃ viśva̭ko havate tanūkṛ̱the mā no̱ vi yaṷṣṭaṃ sa̱khyā mu̱moca̭tam ||3||
u̱ta tyaṃ vī̱raṃ dha̭na̱sāmṛ̭jī̱ṣiṇa̭ṃ dū̱re ci̱tsanta̱mava̭se havāmahe |
yasya̱ svādi̭ṣṭhā suma̱tiḥ pi̱turya̭thā̱ mā no̱ vi yaṷṣṭaṃ sa̱khyā mu̱moca̭tam ||4||
ṛ̱tena̭ de̱vaḥ sa̭vi̱tā śa̭māyata ṛ̱tasya̱ śṛṅga̭murvi̱yā vi pa̭prathe |
ṛ̱taṃ sā̭sāha̱ mahi̭ citpṛtanya̱to mā no̱ vi yaṷṣṭaṃ sa̱khyā mu̱moca̭tam ||5||
6 kṛṣṇa āṅgiraso, vāsiṣṭho vā dyumnīka:, priyamedha āṅgiraso vā|aśvinau | pragātha: = ( viṣamā bṛhatī, samā satobṛhatī ) |
dyu̱mnī vā̱ṃ stomo̭ aśvinā̱ krivi̱rna seka̱ ā ga̭tam | madhva̭: su̱tasya̱ sa di̱vi pri̱yo na̭rā pā̱taṃ gau̱rāvi̱veri̭ṇe ||1||
piba̭taṃ gha̱rmaṃ madhṷmantamaśvi̱nā ''ba̱rhiḥ sī̭dataṃ narā | tā ma̭ndasā̱nā manṷṣo duro̱ṇa ā ni pā̭ta̱ṃ veda̭sā̱ vaya̭: ||2||
ā vā̱ṃ viśvā̭bhirū̱tibhi̭: pri̱yamḙdhā ahūṣata | tā va̱rtiryā̭ta̱mupa̭ vṛ̱ktaba̭rhiṣo̱ juṣṭa̭ṃ ya̱jñaṃ divi̭ṣṭiṣu ||3||
piba̭ta̱ṃ soma̱ṃ madhṷmantamaśvi̱nā ''ba̱rhiḥ sī̭dataṃ su̱mat |
tā vā̭vṛdhā̱nā upa̭ suṣṭu̱tiṃ di̱vo ga̱ntaṃ gau̱rāvi̱veri̭ṇam ||4||
ā nū̱naṃ yā̭tamaśvi̱nā'śvḙbhiḥ pruṣi̱tapsṷbhiḥ | dasrā̱ hira̭ṇyavartanī śubhaspatī pā̱taṃ soma̭mṛtāvṛdhā ||5||
va̱yaṃ hi vā̱ṃ havā̭mahe vipa̱nyavo̱ viprā̭so̱ vāja̭sātaye | tā va̱lgū da̱srā pṷru̱daṃsa̭sā dhi̱yā'śvi̭nā śru̱ṣṭyā ga̭tam ||6||
6 nodhā gautama: | indra: | pragātha: = ( viṣamā bṛhatī, samā satobṛhatī ) |
taṃ vo̭ da̱smamṛ̭tī̱ṣaha̱ṃ vaso̭rmandā̱namandha̭saḥ | a̱bhi va̱tsaṃ na svasa̭reṣu dhe̱nava̱ indra̭ṃ gī̱rbhirna̭vāmahe ||1||
dyu̱kṣaṃ su̱dānu̱ṃ tavi̭ṣībhi̱rāvṛ̭taṃ gi̱riṃ na pṷru̱bhoja̭sam | kṣu̱manta̱ṃ vāja̭ṃ śa̱tina̭ṃ saha̱sriṇa̭ṃ ma̱kṣū goma̭ntamīmahe ||2||
na tvā̭ bṛ̱hanto̱ adra̭yo̱ vara̭nta indra vī̱ḻava̭: | yadditsa̭si stuva̱te māva̭te̱ vasu̱ naki̱ṣṭadā mi̭nāti te ||3||
yoddhā̭si̱ kratvā̱ śava̭so̱ta da̱ṃsanā̱ viśvā̭ jā̱tābhi ma̱jmanā̭ |
ā tvā̱yama̱rka ū̱tayḙ vavartati̱ yaṃ gota̭mā̱ ajī̭janan ||4||
pra hi ri̭ri̱kṣa oja̭sā di̱vo antḙbhya̱spari̭ | na tvā̭ vivyāca̱ raja̭ indra̱ pārthi̭va̱manṷ sva̱dhāṃ va̭vakṣitha ||5||
naki̱: pari̭ṣṭirmaghavanma̱ghasya̭ te̱ yaddā̱śuṣḙ daśa̱syasi̭ | a̱smāka̭ṃ bodhyu̱catha̭sya codi̱tā maṃhi̭ṣṭho̱ vāja̭sātaye ||6||
7 nṛmedha-purumedhāvāṅgirasau | indra: | 1-4 pragātha: = ( viṣamā bṛhatī, samā satobṛhatī ) | 5-6 anuṣṭup
bṛ̱hadindrā̭ya gāyata̱ marṷto vṛtra̱hanta̭mam | yena̱ jyoti̱raja̭nayannṛtā̱vṛdho̭ de̱vaṃ de̱vāya̱ jāgṛ̭vi ||1||
apā̭dhamada̱bhiśa̭stīraśasti̱hā'thendro̭ dyu̱mnyābha̭vat | de̱vāsta̭ indra sa̱khyāya̭ yemire̱ bṛha̭dbhāno̱ marṷdgaṇa ||2||
pra va̱ indrā̭ya bṛha̱te marṷto̱ brahmā̭rcata | vṛ̱traṃ ha̭nati vṛtra̱hā śa̱takra̭tu̱rvajrḙṇa śa̱tapa̭rvaṇā ||3||
a̱bhi pra bha̭ra dhṛṣa̱tā dhṛ̭ṣanmana̱: śrava̭ścitte asadbṛ̱hat | arṣa̱ntvāpo̱ java̭sā̱ vi mā̱taro̱ hano̭ vṛ̱traṃ jayā̱ sva̭: ||4||
yajjāya̭thā apūrvya̱ magha̭vanvṛtra̱hatyā̭ya | tatpṛ̭thi̱vīma̭prathaya̱stada̭stabhnā u̱ta dyām ||5||
tattḙ ya̱jño a̭jāyata̱ tada̱rka u̱ta haskṛ̭tiḥ | tadviśva̭mabhi̱bhūra̭si̱ yajjā̱taṃ yacca̱ jantva̭m ||6||
ā̱māsṷ pa̱kvamaira̭ya̱ ā sūrya̭ṃ rohayo di̱vi | gha̱rmaṃ na sāma̭ntapatā suvṛ̱ktibhi̱rjuṣṭa̱ṃ girva̭ṇase bṛ̱hat ||7||
6 nṛmedha-purumedhāvāṅgirasau | indra: | 1-4 pragātha: = ( viṣamā bṛhatī, samā satobṛhatī ) |
ā no̱ viśvā̭su̱ havya̱ indra̭: sa̱matsṷ bhūṣatu | upa̱ brahmā̭ṇi̱ sava̭nāni vṛtra̱hā pa̭rama̱jyā ṛcī̭ṣamaḥ ||1||
tvaṃ dā̱tā pra̭tha̱mo rādha̭sāma̱syasi̭ sa̱tya ī̭śāna̱kṛt | tu̱vi̱dyu̱mnasya̱ yujyā vṛ̭ṇīmahe pu̱trasya̱ śava̭so ma̱haḥ ||2||
brahmā̭ ta indra girvaṇaḥ kri̱yante̱ ana̭tidbhutā | i̱mā jṷṣasva haryaśva̱ yoja̱nendra̱ yā te̱ ama̭nmahi ||3||
tvaṃ hi sa̱tyo ma̭ghava̱nnanā̭nato vṛ̱trā bhūri̭ nyṛ̱ñjasḙ | sa tvaṃ śa̭viṣṭha vajrahasta dā̱śuṣe̱'rvāñca̭ṃ ra̱yimā kṛ̭dhi ||4||
tvami̭ndra ya̱śā a̭syṛjī̱ṣī śa̭vasaspate | tvaṃ vṛ̱trāṇi̭ haṃsyapra̱tīnyeka̱ idanṷttā carṣaṇī̱dhṛtā̭ ||5||
tamṷ tvā nū̱nama̭sura̱ pracḙtasa̱ṃ rādho̭ bhā̱gami̭vemahe | ma̱hīva̱ kṛtti̭: śara̱ṇā ta̭ indra̱ pra tḙ su̱mnā no̭ aśnavan ||6||
7 ātreyī apālā | indra: | anuṣṭup , 1-2 paṃkti: |
ka̱nyā̱3 vāra̭vāya̱tī soma̱mapi̭ sru̱tāvi̭dat | asta̱ṃ bhara̭ntyabravī̱dindrā̭ya sunavai tvā śa̱krāya̭ sunavai tvā ||1||
a̱sau ya eṣi̭ vīra̱ko gṛ̱haṃgṛ̭haṃ vi̱cāka̭śad | i̱maṃ jambha̭sutaṃ piba dhā̱nāva̭ntaṃ kara̱mbhiṇa̭mapū̱pava̭ntamu̱kthina̭m ||2||
ā ca̱na tvā̭ cikitsā̱mo'dhi̭ ca̱na tvā̱ nema̭si | śanai̭riva śana̱kairi̱vendrā̭yendo̱ pari̭ srava ||3||
ku̱vicchaka̭tku̱vitkara̭tku̱vinno̱ vasya̭sa̱skara̭t | ku̱vitpa̭ti̱dviṣo̭ ya̱tīrindrḙṇa sa̱ṃgamā̭mahai ||4||
i̱māni̱ trīṇi̭ vi̱ṣṭapā̱ tānī̭ndra̱ vi ro̭haya | śira̭sta̱tasyo̱rvarā̱mādi̱daṃ ma̱ upo̱darḙ ||5||
a̱sau ca̱ yā na̭ u̱rvarādi̱māṃ ta̱nvaṃ1 mama̭ | atho̭ ta̱tasya̱ yacchira̱: sarvā̱ tā ro̭ma̱śā kṛ̭dhi ||6||
khe ratha̭sya̱ khe'na̭sa̱: khe yu̱gasya̭ śatakrato | a̱pā̱lāmi̭ndra̱ triṣpū̱tvyakṛ̭ṇo̱: sūrya̭tvacam ||7||
33 śrutakakṣa: sukakṣo vā āṅgirasa: |indra: | gāyatrī , 1 anuṣṭup |
pānta̱mā vo̱ andha̭sa̱ indra̭ma̱bhi pra gā̭yata | vi̱śvā̱sāha̭ṃ śa̱takra̭tu̱ṃ maṃhi̭ṣṭhaṃ carṣaṇī̱nām ||1||
pu̱ru̱hū̱taṃ pṷruṣṭu̱taṃ gā̭thā̱nyaṃ1 sana̭śrutam | indra̱ iti̭ bravītana ||2||
indra̱ inno̭ ma̱hānā̭ṃ dā̱tā vājā̭nāṃ nṛ̱tuḥ | ma̱hā~ a̭bhi̱jñvā ya̭mat ||3||
apā̭du śi̱pryandha̭saḥ su̱dakṣa̭sya praho̱ṣiṇa̭: | indo̱rindro̱ yavā̭śiraḥ ||4||
tamva̱bhi prārca̱tendra̱ṃ soma̭sya pī̱tayḙ | tadiddhya̭sya̱ vardha̭nam ||5||
a̱sya pī̱tvā madā̭nāṃ de̱vo de̱vasyauja̭sā | viśvā̱bhi bhuva̭nā bhuvat ||6||
tyamṷ vaḥ satrā̱sāha̱ṃ viśvā̭su gī̱rṣvāya̭tam | ā cyā̭vayasyū̱tayḙ ||7||
yu̱dhmaṃ santa̭mana̱rvāṇa̭ṃ soma̱pāmana̭pacyutam | nara̭mavā̱ryakra̭tum ||8||
śikṣā̭ ṇa indra rā̱ya ā pu̱ru vi̱dvā~ ṛ̭cīṣama | avā̭ na̱: pārye̱ dhanḙ ||9||
ata̭ścidindra ṇa̱ upā ''yā̭hi śa̱tavā̭jayā | i̱ṣā sa̱hasra̭vājayā ||10||
ayā̭ma̱ dhīva̭to̱ dhiyo'rva̭dbhiḥ śakra godare | jayḙma pṛ̱tsu va̭jrivaḥ ||11||
va̱yamṷ tvā śatakrato̱ gāvo̱ na yava̭se̱ṣvā | u̱ktheṣṷ raṇayāmasi ||12||
viśvā̱ hi ma̭rtyatva̱nā'nṷkā̱mā śa̭takrato | aga̭nma vajrinnā̱śasa̭: ||13||
tve su pṷtra śava̱so'vṛ̭tra̱nkāma̭kātayaḥ | na tvāmi̱ndrāti̭ ricyate ||14||
sa no̭ vṛṣa̱ntsani̭ṣṭhayā̱ saṃ gho̱rayā̭ dravi̱tnvā | dhi̱yāvi̭ḍḍhi̱ pura̭ṃdhyā ||15||
yastḙ nū̱naṃ śa̭takrata̱vindra̭ dyu̱mnita̭mo̱ mada̭: | tena̭ nū̱naṃ madḙ madeḥ ||16||
yastḙ ci̱traśra̭vastamo̱ ya i̭ndra vṛtra̱hanta̭maḥ | ya o̭jo̱dāta̭mo̱ mada̭: ||17||
vi̱dmā hi yastḙ adriva̱stvāda̭ttaḥ satya somapāḥ | viśvā̭su dasma kṛ̱ṣṭiṣṷ ||18||
indrā̭ya̱ madva̭ne su̱taṃ pari̭ ṣṭobhantu no̱ gira̭: | a̱rkama̭rcantu kā̱rava̭: ||19||
yasmi̱nviśvā̱ adhi̱ śriyo̱ raṇa̭nti sa̱pta sa̱ṃsada̭: | indra̭ṃ su̱te ha̭vāmahe ||20||
trika̭drukeṣu̱ ceta̭naṃ de̱vāso̭ ya̱jñama̭tnata | tamidva̭rdhantu no̱ gira̭: ||21||
ā tvā̭ viśa̱ntvinda̭vaḥ samu̱drami̭va̱ sindha̭vaḥ | na tvāmi̱ndrāti̭ ricyate ||22||
vi̱vyaktha̭ mahi̱nā vṛ̭ṣanbha̱kṣaṃ soma̭sya jāgṛve | ya i̭ndra ja̱ṭharḙṣu te ||23||
ara̭ṃ ta indra ku̱kṣaye̱ somo̭ bhavatu vṛtrahan | ara̱ṃ dhāma̭bhya̱ inda̭vaḥ ||24||
ara̱maśvā̭ya gāyati śru̱taka̭kṣo̱ ara̱ṃ gavḙ | ara̱mindra̭sya̱ dhāmnḙ ||25||
ara̱ṃ hi ṣma̭ su̱teṣṷ ṇa̱: somḙṣvindra̱ bhūṣa̭si | ara̭ṃ te śakra dā̱vanḙ ||26||
pa̱rā̱kāttā̭ccidadriva̱stvāṃ na̭kṣanta no̱ gira̭: | ara̭ṃ gamāma te va̱yam ||27||
e̱vā hyasi̭ vīra̱yure̱vā śūra̭ u̱ta sthi̱raḥ | e̱vā te̱ rādhya̱ṃ mana̭: ||28||
e̱vā rā̱tistṷvīmagha̱ viśvḙbhirdhāyi dhā̱tṛbhi̭: | adhā̭ cidindra me̱ sacā̭ ||29||
mo ṣu bra̱hmeva̭ tandra̱yurbhuvo̭ vājānāṃ pate | matsvā̭ su̱tasya̱ goma̭taḥ ||30||
mā na̭ indrā̱bhyā̱3diśa̱: sūro̭ a̱ktuṣvā ya̭man | tvā yu̱jā va̭nema̱ tat ||31||
tvayedi̭ndra yu̱jā va̱yaṃ prati̭ bruvīmahi̱ spṛdha̭: | tvama̱smāka̱ṃ tava̭ smasi ||32||
tvāmiddhi tvā̱yavo̭'nu̱nonṷvata̱ścarā̭n | sakhā̭ya indra kā̱rava̭: ||33||
34 sukakṣa āṅgirasa: | indra:, 34 indra-ṛbhavaśca | gāyatrī |
udgheda̱bhi śru̱tāma̭ghaṃ vṛṣa̱bhaṃ naryā̭pasam | astā̭rameṣi sūrya ||1||
nava̱ yo na̭va̱tiṃ puro̭ bi̱bheda̭ bā̱hvo̭jasā | ahi̭ṃ ca vṛtra̱hāva̭dhīt ||2||
sa na̱ indra̭: śi̱vaḥ sakhā'śvā̭va̱dgoma̱dyava̭mat | u̱rudhā̭reva dohate ||3||
yada̱dya kacca̭ vṛtrahannu̱dagā̭ a̱bhi sṷ̄rya | sarva̱ṃ tadi̭ndra te̱ vaśḙ ||4||
yadvā̭ pravṛddha satpate̱ na ma̭rā̱ iti̱ manya̭se | u̱to tatsa̱tyamittava̭ ||5||
ye somā̭saḥ parā̱vati̱ ye a̭rvā̱vati̭ sunvi̱re | sarvā̱~stā~ i̭ndra gacchasi ||6||
tamindra̭ṃ vājayāmasi ma̱he vṛ̱trāya̱ hanta̭ve | sa vṛṣā̭ vṛṣa̱bho bhṷvat ||7||
indra̱: sa dāma̭ne kṛ̱ta oji̭ṣṭha̱: sa madḙ hi̱taḥ | dyu̱mnī ślo̱kī sa so̱myaḥ ||8||
gi̱rā vajro̱ na sambhṛ̭ta̱: saba̭lo̱ ana̭pacyutaḥ | va̱va̱kṣa ṛ̱ṣvo astṛ̭taḥ ||9||
du̱rge ci̭nnaḥ su̱gaṃ kṛ̭dhi gṛṇā̱na i̭ndra girvaṇaḥ | tvaṃ ca̭ maghava̱nvaśa̭: ||10||
yasya̭ te̱ nū ci̭dā̱diśa̱ṃ na mi̱nanti̭ sva̱rājya̭m | na de̱vo nādhri̭gu̱rjana̭: ||11||
adhā̭ te̱ apra̭tiṣkutaṃ de̱vī śuṣma̭ṃ saparyataḥ | u̱bhe sṷśipra̱ roda̭sī ||12||
tvame̱tada̭dhārayaḥ kṛ̱ṣṇāsu̱ rohi̭ṇīṣu ca | parṷṣṇīṣu̱ ruśa̱tpaya̭: ||13||
vi yadahe̱radha̭ tvi̱ṣo viśvḙ de̱vāso̱ akra̭muḥ | vi̱danmṛ̱gasya̱ tā~ ama̭: ||14||
ādṷ me niva̱ro bhṷvadvṛtra̱hādi̭ṣṭa̱ pauṃsya̭m | ajā̭taśatru̱rastṛ̭taḥ ||15||
śru̱taṃ vo̭ vṛtra̱hanta̭ma̱ṃ pra śardha̭ṃ carṣaṇī̱nām | ā śṷṣe̱ rādha̭se ma̱he ||16||
a̱yā dhi̱yā ca̭ gavya̱yā purṷṇāma̱npurṷṣṭuta | yatsomḙsoma̱ ābha̭vaḥ ||17||
bo̱dhinma̭nā̱ ida̭stu no vṛtra̱hā bhūryā̭sutiḥ | śṛ̱ṇotṷ śa̱kra ā̱śiṣa̭m ||18||
kayā̱ tvaṃ na̭ ū̱tyā'bhi pra ma̭ndase vṛṣan | kayā̭ sto̱tṛbhya̱ ā bha̭ra ||19||
kasya̱ vṛṣā̭ su̱te sacā̭ ni̱yutvā̭nvṛṣa̱bho ra̭ṇat | vṛ̱tra̱hā soma̭pītaye ||20||
a̱bhī ṣu ṇa̱stvaṃ ra̱yiṃ ma̭ndasā̱naḥ sa̭ha̱sriṇa̭m | pra̱ya̱ntā bo̭dhi dā̱śuṣḙ ||21||
patnī̭vantaḥ su̱tā i̱ma u̱śanto̭ yanti vī̱tayḙ | a̱pāṃ jagmi̭rnicumpu̱ṇaḥ ||22||
i̱ṣṭā hotrā̭ asṛkṣa̱tendra̭ṃ vṛ̱dhāso̭ adhva̱re | acchā̭vabhṛ̱thamoja̭sā ||23||
i̱ha tyā sa̭dha̱mādyā̱ harī̱ hira̭ṇyakeśyā | vo̱ḻhāma̱bhi prayo̭ hi̱tam ||24||
tubhya̱ṃ somā̭: su̱tā i̱me stī̱rṇaṃ ba̱rhirvi̭bhāvaso | sto̱tṛbhya̱ indra̱mā va̭ha ||25||
ā te̱ dakṣa̱ṃ vi ro̭ca̱nā dadha̱dratnā̱ vi dā̱śuṣḙ | sto̱tṛbhya̱ indra̭marcata ||26||
ā tḙ dadhāmīndri̱yamu̱kthā viśvā̭ śatakrato | sto̱tṛbhya̭ indra mṛḻaya ||27||
bha̱drambha̭draṃ na̱ ā bha̱reṣa̱mūrja̭ṃ śatakrato | yadi̭ndra mṛ̱ḻayā̭si naḥ ||28||
sa no̱ viśvā̱nyā bha̭ra suvi̱tāni̭ śatakrato | yadi̭ndra mṛ̱ḻayā̭si naḥ ||29||
tvāmidvṛ̭trahantama su̱tāva̭nto havāmahe | yadi̭ndra mṛ̱ḻayā̭si naḥ ||30||
upa̭ no̱ hari̭bhiḥ su̱taṃ yā̱hi ma̭dānāṃ pate | upa̭ no̱ hari̭bhiḥ su̱tam ||31||
dvi̱tā yo vṛ̭tra̱hanta̭mo vi̱da indra̭: śa̱takra̭tuḥ | upa̭ no̱ hari̭bhiḥ su̱tam ||32||
tvaṃ hi vṛ̭trahanneṣāṃ pā̱tā somā̭nā̱masi̭ | upa̭ no̱ hari̭bhiḥ su̱tam ||33||
indra̭ i̱ṣe da̭dātu na ṛbhu̱kṣaṇa̭mṛ̱bhuṃ ra̱yim | vā̱jī da̭dātu vā̱jina̭m ||34||
12 bindu: pūtadakṣo vā āṅgirasa: | maruta: | gāyatrī |
gaurdha̭yati ma̱rutā̭ṃ śrava̱syurmā̱tā ma̱ghonā̭m | yu̱ktā vahnī̱ rathā̭nām ||1
yasyā̭ de̱vā u̱pasthḙ vra̱tā viśvḙ dhā̱raya̭nte | sūryā̱māsā̭ dṛ̱śe kam ||2
tatsu no̱ viśvḙ a̱rya ā sadā̭ gṛṇanti kā̱rava̭: | ma̱ruta̱: soma̭pītaye ||3
asti̱ somo̭ a̱yaṃ su̱taḥ piba̭ntyasya ma̱ruta̭: | u̱ta sva̱rājo̭ a̱śvinā̭ ||4
piba̭nti mi̱tro a̭rya̱mā tanā̭ pū̱tasya̱ varṷṇaḥ | tri̱ṣa̱dha̱sthasya̱ jāva̭taḥ ||5
u̱to nva̭sya̱ joṣa̱mā~ indra̭: su̱tasya̱ goma̭taḥ | prā̱tarhotḙva matsati ||6
kada̭tviṣanta sū̱raya̭sti̱ra āpa̭ iva̱ sridha̭: | arṣa̭nti pū̱tada̭kṣasaḥ ||7
kadvo̭ a̱dya ma̱hānā̭ṃ de̱vānā̱mavo̭ vṛṇe | tmanā̭ ca da̱smava̭rcasām ||8
ā ye viśvā̱ pārthi̭vāni pa̱pratha̭nroca̱nā di̱vaḥ | ma̱ruta̱: soma̭pītaye ||9
tyānnu pū̱tada̭kṣaso di̱vo vo̭ maruto huve | a̱sya soma̭sya pī̱tayḙ ||10
tyānnu ye vi roda̭sī tasta̱bhurma̱ruto̭ huve | a̱sya soma̭sya pī̱tayḙ ||11
tyaṃ nu mārṷtaṃ ga̱ṇaṃ gi̭ri̱ṣṭhāṃ vṛṣa̭ṇaṃ huve | a̱sya soma̭sya pī̱tayḙ ||12
9 tiraścīrāṅgirasa: | indra: | anuṣṭup |
ā tvā̱ giro̭ ra̱thīri̱vā'sthṷ: su̱teṣṷ girvaṇaḥ | a̱bhi tvā̱ sama̭nūṣa̱tendra̭ va̱tsaṃ na mā̱tara̭: ||1||
ā tvā̭ śu̱krā a̭cucyavuḥ su̱tāsa̭ indra girvaṇaḥ | pibā̱ tva1syāndha̭sa̱ indra̱ viśvā̭su te hi̱tam ||2||
pibā̱ soma̱ṃ madā̭ya̱ kamindra̭ śye̱nābhṛ̭taṃ su̱tam | tvaṃ hi śaśva̭tīnā̱ṃ patī̱ rājā̭ vi̱śāmasi̭ ||3||
śru̱dhī hava̭ṃ tira̱ścyā indra̱ yastvā̭ sapa̱ryati̭ | su̱vīrya̭sya̱ goma̭to rā̱yaspṷ̄rdhi ma̱hā~ a̭si ||4||
indra̱ yaste̱ navī̭yasī̱ṃ gira̭ṃ ma̱ndrāmajī̭janat | ci̱ki̱tvinma̭nasa̱ṃ dhiya̭ṃ pra̱tnāmṛ̱tasya̭ pi̱pyuṣī̭m ||5||
tamṷ ṣṭavāma̱ yaṃ gira̱ indra̭mu̱kthāni̭ vāvṛ̱dhuḥ | pu̱rūṇya̭sya̱ pauṃsyā̱ siṣā̭santo vanāmahe ||6||
eto̱ nvindra̱ṃ stavā̭ma śu̱ddhaṃ śu̱ddhena̱ sāmnā̭ | śu̱ddhairu̱kthairvā̭vṛ̱dhvāṃsa̭ṃ śu̱ddha ā̱śīrvā̭nmamattu ||7||
indra̭ śu̱ddho na̱ ā ga̭hi śu̱ddhaḥ śu̱ddhābhi̭rū̱tibhi̭: | śu̱ddho ra̱yiṃ ni dhā̭raya śu̱ddho ma̭maddhi so̱myaḥ ||8||
indra̭ śu̱ddho hi no̭ ra̱yiṃ śu̱ddho ratnā̭ni dā̱śuṣḙ | śu̱ddho vṛ̱trāṇi̭ jighnase śu̱ddho vāja̭ṃ siṣāsasi ||9||
21 tiraścīrāṅgiraso, dyutāno vā māruta: | indra:, 14 indrāmaruta: 15 indrābṛhaspatī | triṣṭup , 4 virāṭ , 21 purastājjyoti: |
a̱smā u̱ṣāsa̱ āti̭ranta̱ yāma̱mindrā̭ya̱ nakta̱mūrmyā̭: su̱vāca̭: |
a̱smā āpo̭ mā̱tara̭: sa̱pta ta̭sthu̱rnṛbhya̱starā̭ya̱ sindha̭vaḥ supā̱rāḥ ||1||
ati̭viddhā vithu̱reṇā̭ ci̱dastrā̱ triḥ sa̱pta sānu̱ saṃhi̭tā girī̱ṇām |
na tadde̱vo na martya̭stuturyā̱dyāni̱ pravṛ̭ddho vṛṣa̱bhaśca̱kāra̭ ||2||
indra̭sya̱ vajra̭ āya̱so nimi̭śla̱ indra̭sya bā̱hvorbhūyi̭ṣṭha̱moja̭: |
śī̱rṣannindra̭sya̱ krata̭vo nire̱ka ā̱sanneṣa̭nta̱ śrutyā̭ upā̱ke ||3||
manyḙ tvā ya̱jñiya̭ṃ ya̱jñiyā̭nā̱ṃ manyḙ tvā̱ cyava̭na̱macyṷtānām |
manyḙ tvā̱ satva̭nāmindra ke̱tuṃ manyḙ tvā vṛṣa̱bhaṃ ca̭rṣaṇī̱nām ||4||
ā yadvajra̭ṃ bā̱hvori̭ndra̱ dhatsḙ mada̱cyuta̱maha̭ye̱ hanta̱vā ṷ |
pra parva̭tā̱ ana̭vanta̱ pra gāva̱: pra bra̱hmāṇo̭ abhi̱nakṣa̭nta̱ indra̭m ||5||
tamṷ ṣṭavāma̱ ya i̱mā ja̱jāna̱ viśvā̭ jā̱tānyava̭rāṇyasmāt |
indrḙṇa mi̱traṃ di̭dhiṣema gī̱rbhirupo̱ namo̭bhirvṛṣa̱bhaṃ vi̭śema ||6||
vṛ̱trasya̭ tvā śva̱sathā̱dīṣa̭māṇā̱ viśvḙ de̱vā a̭jahu̱rye sakhā̭yaḥ |
ma̱rudbhi̭rindra sa̱khyaṃ tḙ a̱stvathe̱mā viśvā̱: pṛta̭nā jayāsi ||7||
triḥ ṣa̱ṣṭistvā̭ ma̱ruto̭ vāvṛdhā̱nā u̱srā i̭va rā̱śayo̭ ya̱jñiyā̭saḥ |
upa̱ tvema̭: kṛ̱dhi no̭ bhāga̱dheya̱ṃ śuṣma̭ṃ ta e̱nā ha̱viṣā̭ vidhema ||8||
ti̱gmamāyṷdhaṃ ma̱rutā̱manī̭ka̱ṃ kasta̭ indra̱ prati̱ vajra̭ṃ dadharṣa |
a̱nā̱yu̱dhāso̱ asṷrā ade̱vāśca̱kreṇa̱ tā~ apa̭ vapa ṛjīṣin ||9||
ma̱ha u̱grāya̭ ta̱vasḙ suvṛ̱ktiṃ prera̭ya śi̱vata̭māya pa̱śvaḥ |
girvā̭hase̱ gira̱ indrā̭ya pū̱rvīrdhe̱hi ta̱nvḙ ku̱vida̱ṅga veda̭t ||10||
u̱kthavā̭hase vi̱bhvḙ manī̱ṣāṃ druṇā̱ na pā̱ramī̭rayā na̱dīnā̭m |
ni spṛ̭śa dhi̱yā ta̱nvi̭ śru̱tasya̱ juṣṭa̭tarasya ku̱vida̱ṅga veda̭t ||11||
tadvi̭viḍḍhi̱ yatta̱ indro̱ jujo̭ṣatstu̱hi sṷṣṭu̱tiṃ nama̱sā vi̭vāsa |
upa̭ bhūṣa jarita̱rmā rṷvaṇyaḥ śrā̱vayā̱ vāca̭ṃ ku̱vida̱ṅga veda̭t ||12||
ava̭ dra̱pso a̭ṃśu̱matī̭matiṣṭhadiyā̱naḥ kṛ̱ṣṇo da̱śabhi̭: sa̱hasrai̭: |
āva̱ttamindra̱: śacyā̱ dhama̭nta̱mapa̱ snehi̭tīrnṛ̱maṇā̭ adhatta ||13||
dra̱psama̭paśya̱ṃ viṣṷṇe̱ cara̭ntamupahva̱re na̱dyo̭ aṃśu̱matyā̭: |
nabho̱ na kṛ̱ṣṇama̭vatasthi̱vāṃsa̱miṣyā̭mi vo vṛṣaṇo̱ yudhya̭tā̱jau ||14||
adha̭ dra̱pso a̭ṃśu̱matyā̭ u̱pasthe'dhā̭rayatta̱nva̭ṃ titviṣā̱ṇaḥ |
viśo̱ adḙvīra̱bhyā̱3cara̭ntī̱rbṛha̱spati̭nā yu̱jendra̭: sasāhe ||15||
tvaṃ ha̱ tyatsa̱ptabhyo̱ jāya̭māno'śa̱trubhyo̭ abhava̱: śatrṷrindra |
gū̱ḻhe dyāvā̭pṛthi̱vī anva̭vindo vibhu̱madbhyo̱ bhuva̭nebhyo̱ raṇa̭ṃ dhāḥ ||16||
tvaṃ ha̱ tyada̭pratimā̱namojo̱ vajrḙṇa vajrindhṛṣi̱to ja̭ghantha |
tvaṃ śuṣṇa̱syāvā̭tiro̱ vadha̭trai̱stvaṃ gā i̭ndra̱ śacyeda̭vindaḥ ||17||
tvaṃ ha̱ tyadvṛ̭ṣabha carṣaṇī̱nāṃ gha̱no vṛ̱trāṇā̭ṃ tavi̱ṣo ba̭bhūtha |
tvaṃ sindhṷ̄~rasṛjastastabhā̱nāntvama̱po a̭jayo dā̱sapa̭tnīḥ ||18||
sa su̱kratū̱ raṇi̭tā̱ yaḥ su̱teṣvanṷttamanyu̱ryo ahḙva re̱vān |
ya eka̱ innaryapā̭ṃsi̱ kartā̱ sa vṛ̭tra̱hā pratīda̱nyamā̭huḥ ||19||
sa vṛ̭tra̱hendra̭ścarṣaṇī̱dhṛttaṃ sṷṣṭu̱tyā havya̭ṃ huvema |
sa prā̭vi̱tā ma̱ghavā̭ no'dhiva̱ktā sa vāja̭sya śrava̱sya̭sya dā̱tā ||20||
sa vṛ̭tra̱hendra̭ ṛbhu̱kṣāḥ sa̱dyo ja̭jñā̱no havyo̭ babhūva |
kṛ̱ṇvannapā̭ṃsi̱ naryā̭ pu̱rūṇi̱ somo̱ na pī̱to havya̱: sakhi̭bhyaḥ ||21||
15 rebha: kāśyapa: | indra: | bṛhatī , 10, 13 atijagatī, 11-12 upariṣṭādbṛhatī, 14 triṣṭup , 15 jagatī |
yā i̭ndra̱ bhuja̱ ābha̭ra̱: sva̭rvā̱~ asṷrebhyaḥ | sto̱tāra̱minma̭ghavannasya vardhaya̱ ye ca̱ tve vṛ̱ktaba̭rhiṣaḥ ||1||
yami̭ndra dadhi̱ṣe tvamaśva̱ṃ gāṃ bhā̱gamavya̭yam | yaja̭māne sunva̱ti dakṣi̭ṇāvati̱ tasmi̱ntaṃ dhḙhi̱ mā pa̱ṇau ||2||
ya i̭ndra̱ sastya̭vra̱to̭'nu̱ṣvāpa̱madḙvayuḥ | svaiḥ ṣa evai̭rmumura̱tpoṣya̭ṃ ra̱yiṃ sa̭nu̱tardhḙhi̱ taṃ tata̭: ||3||
yaccha̱krāsi̭ parā̱vati̱ yada̭rvā̱vati̭ vṛtrahan | ata̭stvā gī̱rbhirdyu̱gadi̭ndra ke̱śibhi̭: su̱tāvā̱~ ā vi̭vāsati ||4||
yadvāsi̭ roca̱ne di̱vaḥ sa̭mu̱drasyādhi̭ vi̱ṣṭapi̭ | yatpārthi̭ve̱ sada̭ne vṛtrahantama̱ yada̱ntari̭kṣa̱ ā ga̭hi ||5||
sa na̱: somḙṣu somapāḥ su̱teṣṷ śavasaspate | mā̱daya̭sva̱ rādha̭sā sū̱nṛtā̭va̱tendra̭ rā̱yā parī̭ṇasā ||6||
mā na̭ indra̱ parā̭ vṛṇa̱gbhavā̭ naḥ sadha̱mādya̭: | tvaṃ na̭ ū̱tī tvaminna̱ āpya̱ṃ mā na̭ indra̱ parā̭ vṛṇak ||7||
a̱sme i̭ndra̱ sacā̭ su̱te ni ṣa̭dā pī̱taye̱ madhṷ | kṛ̱dhī ja̭ri̱tre ma̭ghava̱nnavo̭ ma̱hada̱sme i̭ndra̱ sacā̭ su̱te ||8||
na tvā̭ de̱vāsa̭ āśata̱ na martyā̭so adrivaḥ | viśvā̭ jā̱tāni̱ śava̭sābhi̱bhūra̭si̱ na tvā̭ de̱vāsa̭ āśata ||9||
viśvā̱: pṛta̭nā abhi̱bhūta̭ra̱ṃ nara̭ṃ sa̱jūsta̭takṣu̱rindra̭ṃ jaja̱nuśca̭ rā̱jasḙ |
kratvā̱ vari̭ṣṭha̱ṃ vara̭ ā̱muri̭mu̱togramoji̭ṣṭhaṃ ta̱vasa̭ṃ tara̱svina̭m ||10||
samī̭ṃ re̱bhāso̭ asvara̱nnindra̱ṃ soma̭sya pī̱tayḙ | sva̭rpati̱ṃ yadī̭ṃ vṛ̱dhe dhṛ̱tavra̭to̱ hyoja̭sā̱ samū̱tibhi̭: ||11||
ne̱miṃ na̭manti̱ cakṣa̭sā me̱ṣaṃ viprā̭ abhi̱svarā̭ | su̱dī̱tayo̭ vo a̱druho'pi̱ karṇḙ tara̱svina̱: samṛkva̭bhiḥ ||12||
tamindra̭ṃ johavīmi ma̱ghavā̭namu̱graṃ sa̱trā dadhā̭na̱mapra̭tiṣkuta̱ṃ śavā̭ṃsi |
maṃhi̭ṣṭho gī̱rbhirā ca̭ ya̱jñiyo̭ va̱varta̭drā̱ye no̱ viśvā̭ su̱pathā̭ kṛṇotu va̱jrī ||13||
tvaṃ pura̭ indra ci̱kidḙnā̱ vyoja̭sā śaviṣṭha śakra nāśa̱yadhyai̭ |
tvadviśvā̭ni̱ bhuva̭nāni vajri̱ndyāvā̭ rejete pṛthi̱vī ca̭ bhī̱ṣā ||14||
tanma̭ ṛ̱tami̭ndra śūra citra pātva̱po na va̭jrinduri̱tāti̭ parṣi̱ bhūri̭ |
ka̱dā na̭ indra rā̱ya ā da̭śasyervi̱śvapsnya̭sya spṛha̱yāyya̭sya rājan ||15||
12 nṛmedha āṅgirasa: | indra: | uṣṇik ; 7, 10-11 kakup ; 9,12 purauṣṇik |
indrā̭ya̱ sāma̭ gāyata̱ viprā̭ya bṛha̱te bṛ̱hat | dha̱rma̱kṛtḙ vipa̱ścitḙ pana̱syavḙ ||1||
tvami̭ndrābhi̱bhūra̭si̱ tvaṃ sūrya̭marocayaḥ | vi̱śvaka̭rmā vi̱śvadḙvo ma̱hā~ a̭si ||2||
vi̱bhrāja̱ñjyoti̭ṣā̱ sva1raga̭ccho roca̱naṃ di̱vaḥ | de̱vāsta̭ indra sa̱khyāya̭ yemire ||3||
endra̭ no gadhi pri̱yaḥ sa̭trā̱jidago̭hyaḥ | gi̱rirna vi̱śvata̭spṛ̱thuḥ pati̭rdi̱vaḥ ||4||
a̱bhi hi sa̭tya somapā u̱bhe ba̱bhūtha̱ roda̭sī | indrāsi̭ sunva̱to vṛ̱dhaḥ pati̭rdi̱vaḥ ||5||
tvaṃ hi śaśva̭tīnā̱mindra̭ da̱rtā pu̱rāmasi̭ | ha̱ntā dasyo̱rmano̭rvṛ̱dhaḥ pati̭rdi̱vaḥ ||6||
adhā̱ hī̭ndra girvaṇa̱ upa̭ tvā̱ kāmā̭nma̱haḥ sa̭sṛ̱jmahḙ | u̱deva̱ yanta̭ u̱dabhi̭: ||7||
vārṇa tvā̭ ya̱vyābhi̱rvardha̭nti śūra̱ brahmā̭ṇi | vā̱vṛ̱dhvāṃsa̭ṃ cidadrivo di̱vedi̭ve ||8||
yu̱ñjanti̱ harī̭ iṣi̱rasya̱ gātha̭yo̱rau ratha̭ u̱ruyṷge | i̱ndra̱vāhā̭ vaco̱yujā̭ ||9||
tvaṃ na̭ i̱ndrā bha̭ra̱~ ojo̭ nṛ̱mṇaṃ śa̭takrato vicarṣaṇe | ā vī̱raṃ pṛ̭tanā̱ṣaha̭m ||10||
tvaṃ hi na̭: pi̱tā va̭so̱ tvaṃ mā̱tā śa̭takrato ba̱bhūvi̭tha | adhā̭ te su̱mnamī̭mahe ||11||
tvāṃ śṷṣminpuruhūta vāja̱yanta̱mupa̭ bruve śatakrato | sa no̭ rāsva su̱vīrya̭m ||12||
8 nṛmedha āṅgirasa: | indra: | pragātha: = ( viṣamā bṛhatī, samā satobṛhatī ) |
tvāmi̱dā hyo naro'pī̭pyanvajri̱nbhūrṇa̭yaḥ | sa i̭ndra̱ stoma̭vāhasāmi̱ha śru̱dhyupa̱ svasa̭ra̱mā ga̭hi ||1||
matsvā̭ suśipra hariva̱stadī̭mahe̱ tve ā bhṷ̄ṣanti ve̱dhasa̭: | tava̱ śravā̭ṃsyupa̱mānyu̱kthyā̭ su̱teṣvi̭ndra girvaṇaḥ ||2||
śrāya̭nta iva̱ sūrya̱ṃ viśvedindra̭sya bhakṣata | vasṷ̄ni jā̱te jana̭māna̱ oja̭sā̱ prati̭ bhā̱gaṃ na dī̭dhima ||3||
ana̭rśarātiṃ vasu̱dāmupa̭ stuhi bha̱drā indra̭sya rā̱taya̭: |
so a̭sya̱ kāma̭ṃ vidha̱to na ro̭ṣati̱ mano̭ dā̱nāya̭ co̱daya̭n ||4||
tvami̭ndra̱ pratṷ̄rtiṣva̱bhi viśvā̭ asi̱ spṛdha̭: | a̱śa̱sti̱hā ja̭ni̱tā vi̭śva̱tūra̭si̱ tvaṃ tṷ̄rya taruṣya̱taḥ ||5||
anṷ te̱ śuṣma̭ṃ tu̱raya̭ntamīyatuḥ kṣo̱ṇī śiśu̱ṃ na mā̱tarā̭ |
viśvā̭ste̱ spṛdha̭: śnathayanta ma̱nyavḙ vṛ̱traṃ yadi̭ndra̱ tūrva̭si ||6||
i̱ta ū̱tī vo̭ a̱jara̭ṃ prahe̱tāra̱mapra̭hitam | ā̱śuṃ jetā̭ra̱ṃ hetā̭raṃ ra̱thīta̭ma̱matṷ̄rtaṃ tugryā̱vṛdha̭m ||7||
i̱ṣka̱rtāra̱mani̭ṣkṛta̱ṃ saha̭skṛtaṃ śa̱tamṷ̄tiṃ śa̱takra̭tum | sa̱mā̱namindra̱mava̭se havāmahe̱ vasa̭vānaṃ vasū̱juva̭m ||8||
(12) 1-3, 6-12 nemo bhārgava:, 4-5 indra: | indra:, 8 suparṇa:, 9 vajro vā, 10-11 vāk | triṣṭup , 6 jagatī , 7-9 anuṣṭup |
a̱yaṃ ta̭ emi ta̱nvā̭ pu̱rastā̱dviśvḙ de̱vā a̱bhi mā̭ yanti pa̱ścāt |
ya̱dā mahya̱ṃ dīdha̭ro bhā̱gami̱ndrā''dinmayā̭ kṛṇavo vī̱ryā̭ṇi ||1||
dadhā̭mi te̱ madhṷno bha̱kṣamagrḙ hi̱tastḙ bhā̱gaḥ su̱to a̭stu̱ soma̭: |
asa̭śca̱ tvaṃ da̭kṣiṇa̱taḥ sakhā̱ me'dhā̭ vṛ̱trāṇi̭ jaṅghanāva̱ bhūri̭ ||2||
pra su stoma̭ṃ bharata vāja̱yanta̱ indrā̭ya sa̱tyaṃ yadi̭ sa̱tyamasti̭ |
nendro̭ a̱stīti̱ nema̭ u tva āha̱ ka ī̭ṃ dadarśa̱ kama̱bhi ṣṭa̭vāma ||3||
a̱yama̭smi jarita̱: paśya̭ me̱ha viśvā̭ jā̱tānya̱bhya̭smi ma̱hnā |
ṛ̱tasya̭ mā pra̱diśo̭ vardhayantyādardi̱ro bhuva̭nā dardarīmi ||4||
ā yanmā̭ ve̱nā arṷhannṛ̱tasya̱~ eka̱māsī̭naṃ harya̱tasya̭ pṛ̱ṣṭhe |
mana̭ścinme hṛ̱da ā pratya̭voca̱daci̭krada̱ñchiśṷmanta̱: sakhā̭yaḥ ||5||
viśvettā te̱ sava̭neṣu pra̱vācyā̱ yā ca̱kartha̭ maghavannindra sunva̱te |
pārā̭vata̱ṃ yatpṷrusambhṛ̱taṃ vasva̱pāvṛ̭ṇoḥ śara̱bhāya̱ ṛṣi̭bandhave ||6||
pra nū̱naṃ dhā̭vatā̱ pṛtha̱ṅneha yo vo̱ avā̭varīt | ni ṣī̭ṃ vṛ̱trasya̱ marma̭ṇi̱ vajra̱mindro̭ apīpatat ||7||
mano̭javā̱ aya̭māna āya̱sīma̭tara̱tpura̭m | diva̭ṃ supa̱rṇo ga̱tvāya̱ soma̭ṃ va̱jriṇa̱ ābha̭rat ||8||
sa̱mu̱dre a̱ntaḥ śa̭yata u̱dnā vajro̭ a̱bhīvṛ̭taḥ | bhara̭ntyasmai sa̱ṃyata̭: pu̱raḥpra̭sravaṇā ba̱lim ||9||
yadvāgvada̭ntyaviceta̱nāni̱ rāṣṭrī̭ de̱vānā̭ṃ niṣa̱sāda̭ ma̱ndrā |
cata̭sra̱ ūrja̭ṃ duduhe̱ payā̭ṃsi̱ kva̭ svidasyāḥ para̱maṃ ja̭gāma ||10||
de̱vīṃ vāca̭majanayanta de̱vāstāṃ vi̱śvarṷ̄pāḥ pa̱śavo̭ vadanti |
sā no̭ ma̱ndreṣa̱mūrja̱ṃ duhā̭nā dhe̱nurvāga̱smānupa̱ suṣṭu̱taitṷ ||11||
sakhḙ viṣṇo vita̱raṃ vi kra̭masva̱ dyaurde̱hi lo̱kaṃ vajrā̭ya vi̱ṣkabhḙ |
hanā̭va vṛ̱traṃ ri̱ṇacā̭va̱ sindhū̱nindra̭sya yantu prasa̱ve visṛ̭ṣṭāḥ ||12||
16 jamadagnirbhārgava: | mitrāvaruṇau , 5 mitrāvaruṇādityā:, 6ādityā:, 7-8 aśvinau, 9-10 vāyu:, 11-12 sūrya:, 13 uṣā: sūryaprabhā vā, 14 pavamānaḥ, 15-16 gau: | 1-2 pragātha: = ( bṛhatī, satobṛhatī ), 3 gāyatrī , 4 satobṛhatī , 5-13 pragātha: = ( viṣamā bṛhatī, samā satobṛhatī, ) 14-16 triṣṭup |
ṛdha̭gi̱tthā sa martya̭: śaśa̱me de̱vatā̭taye | yo nū̱naṃ mi̱trāvarṷṇāva̱bhiṣṭa̭ya āca̱kre ha̱vyadā̭taye ||1||
varṣi̭ṣṭhakṣatrā uru̱cakṣa̭sā̱ narā̱ rājā̭nā dīrgha̱śrutta̭mā | tā bā̱hutā̱ na da̱ṃsanā̭ ratharyataḥ sā̱kaṃ sūrya̭sya ra̱śmibhi̭: ||2||
pra yo vā̭ṃ mitrāvaruṇā'ji̱ro dū̱to adra̭vat | aya̭:śīrṣā̱ madḙraghuḥ ||3||
na yaḥ sa̱mpṛcche̱ na puna̱rhavī̭tave̱ na sa̭ṃvā̱dāya̱ rama̭te | tasmā̭nno a̱dya samṛ̭teruruṣyataṃ bā̱hubhyā̭ṃ na uruṣyatam ||4||
pra mi̱trāya̱ prārya̱mṇe sa̭ca̱thya̭mṛtāvaso | va̱rū̱thyaṃ1 varṷṇe̱ chandya̱ṃ vaca̭: sto̱traṃ rāja̭su gāyata ||5||
te hi̭nvire aru̱ṇaṃ jenya̱ṃ vasveka̭ṃ pu̱traṃ ti̭sṝ̱ṇām | te dhāmā̭nya̱mṛtā̱ martyā̭nā̱mada̭bdhā a̱bhi ca̭kṣate ||6||
ā me̱ vacā̱ṃsyudya̭tā dyu̱matta̭māni̱ kartvā̭ | u̱bhā yā̭taṃ nāsatyā sa̱joṣa̭sā̱ prati̭ ha̱vyāni̭ vī̱tayḙ ||7||
rā̱tiṃ yadvā̭mara̱kṣasa̱ṃ havā̭mahe yu̱vābhyā̭ṃ vājinīvasū | prācī̱ṃ hotrā̭ṃ prati̱rantā̭vitaṃ narā gṛṇā̱nā ja̱mada̭gninā ||8||
ā no̭ ya̱jñaṃ di̭vi̱spṛśa̱ṃ vāyo̭ yā̱hi su̱manma̭bhiḥ | a̱ntaḥ pa̱vitra̭ u̱pari̭ śrīṇā̱no̱3'yaṃ śu̱kro a̭yāmi te ||9||
vetya̭dhva̱ryuḥ pa̱thibhī̱ raji̭ṣṭhai̱: prati̭ ha̱vyāni̭ vī̱tayḙ |
adhā̭ niyutva u̱bhaya̭sya naḥ piba̱ śuci̱ṃ soma̱ṃ gavā̭śiram ||10||
baṇma̱hā~ a̭si sūrya̱ baḻā̭ditya ma̱hā~ a̭si | ma̱hastḙ sa̱to ma̭hi̱mā pa̭nasyate̱'ddhā dḙva ma̱hā~ a̭si ||11||
baṭ sṷ̄rya̱ śrava̭sā ma̱hā~ a̭si sa̱trā dḙva ma̱hā~ a̭si | ma̱hnā de̱vānā̭masu̱rya̭: pu̱rohi̭to vi̱bhu jyoti̱radā̭bhyam ||12||
i̱yaṃ yā nīcya̱rkiṇī̭ rū̱pā rohi̭ṇyā kṛ̱tā | ci̱treva̱ pratya̭darśyāya̱tya1ntarda̱śasṷ bā̱huṣṷ ||13||
pra̱jā ha̭ ti̱sro a̱tyāya̭mīyu̱rnya1nyā a̱rkama̱bhito̭ viviśre |
bṛ̱haddha̭ tasthau̱ bhuva̭neṣva̱ntaḥ pava̭māno ha̱rita̱ ā vi̭veśa ||14||
mā̱tā ru̱drāṇā̭ṃ duhi̱tā vasṷ̄nā̱ṃ svasā̭di̱tyānā̭ma̱mṛta̭sya̱ nābhi̭: |
pra nu vo̭caṃ ciki̱tuṣe̱ janā̭ya̱ mā gāmanā̭gā̱madi̭tiṃ vadhiṣṭa ||15||
va̱co̱vida̱ṃ vāca̭mudī̱raya̭ntī̱ṃ viśvā̭bhirdhī̱bhirṷpa̱tiṣṭha̭mānām |
de̱vīṃ de̱vebhya̱: parye̱yuṣī̱ṃ gāmā mā̭vṛkta̱ martyo̭ da̱bhracḙtāḥ ||16||
22 bhārgava: prayoga:, agnirbārhaspatya:, pāvako vā, sahasa: putrau gṛhapati-yaviṣṭhau tayorvānyatara: | agni: | gāyatrī |
tvama̭gne bṛ̱hadvayo̱ dadhā̭si deva dā̱śuṣḙ | ka̱virgṛ̱hapa̭ti̱ryuvā̭ ||1||
sa na̱ īḻā̭nayā sa̱ha de̱vā~ a̭gne duva̱syuvā̭ | ci̱kidvi̭bhāna̱vā va̭ha ||2||
tvayā̭ ha svidyu̱jā va̱yaṃ codi̭ṣṭhena yaviṣṭhya | a̱bhi ṣmo̱ vāja̭sātaye ||3||
au̱rva̱bhṛ̱gu̱vacchuci̭mapnavāna̱vadā hṷve | a̱gniṃ sa̭mu̱dravā̭sasam ||4||
hu̱ve vāta̭svanaṃ ka̱viṃ pa̱rjanya̭krandya̱ṃ saha̭: | a̱gniṃ sa̭mu̱dravā̭sasam ||5||
ā sa̱vaṃ sa̭vi̱turya̭thā̱ bhaga̭syeva bhu̱jiṃ hṷve | a̱gniṃ sa̭mu̱dravā̭sasam ||6||
a̱gniṃ vo̭ vṛ̱dhanta̭madhva̱rāṇā̭ṃ purū̱tama̭m | acchā̱ naptre̱ saha̭svate ||7||
a̱yaṃ yathā̭ na ā̱bhuva̱ttvaṣṭā̭ rū̱peva̱ takṣyā̭ | a̱sya kratvā̱ yaśa̭svataḥ ||8||
a̱yaṃ viśvā̭ a̱bhi śriyo̱'gnirde̱veṣṷ patyate | ā vājai̱rupa̭ no gamat ||9||
viśvḙṣāmi̱ha stṷhi̱ hotṝ̭ṇāṃ ya̱śasta̭mam | a̱gniṃ ya̱jñeṣṷ pū̱rvyam ||10||
śī̱raṃ pā̭va̱kaśo̭ciṣa̱ṃ jyeṣṭho̱ yo dame̱ṣvā | dī̱dāya̭ dīrgha̱śrutta̭maḥ ||11||
tamarva̭nta̱ṃ na sā̭na̱siṃ gṛ̭ṇī̱hi vi̭pra śu̱ṣmiṇa̭m | mi̱traṃ na yā̭ta̱yajja̭nam ||12||
upa̭ tvā jā̱mayo̱ giro̱ dedi̭śatīrhavi̱ṣkṛta̭: | vā̱yoranī̭ke asthiran ||13||
yasya̭ tri̱dhātvavṛ̭taṃ ba̱rhista̱sthāvasa̭ṃdinam | āpa̭ści̱nni da̭dhā pa̱dam ||14||
pa̱daṃ de̱vasya̭ mī̱ḻhuṣo'nā̭dhṛṣṭābhirū̱tibhi̭: | bha̱drā sūrya̭ ivopa̱dṛk ||15||
agnḙ ghṛ̱tasya̭ dhī̱tibhi̭stepā̱no dḙva śo̱ciṣā̭ | ā de̱vānva̭kṣi̱ yakṣi̭ ca ||16||
taṃ tvā̭jananta mā̱tara̭: ka̱viṃ de̱vāso̭ aṅgiraḥ | ha̱vya̱vāha̱mama̭rtyam ||17||
pracḙtasaṃ tvā ka̱ve'gnḙ dū̱taṃ varḙṇyam | ha̱vya̱vāha̱ṃ ni ṣḙdire ||18||
na̱hi me̱ astyaghnyā̱ na svadhi̭ti̱rvana̭nvati | athai̭tā̱dṛgbha̭rāmi te ||19||
yada̭gne̱ kāni̱ kāni̭ ci̱dā te̱ dārṷ̄ṇi da̱dhmasi̭ | tā jṷṣasva yaviṣṭhya ||20||
yadattyṷpa̱jihvi̭kā̱ yadva̱mro a̭ti̱sarpa̭ti | sarva̱ṃ tada̭stu te ghṛ̱tam ||21||
a̱gnimindhā̭no̱ mana̭sā̱ dhiya̭ṃ saceta̱ martya̭: | a̱gnimī̭dhe vi̱vasva̭bhiḥ ||22||
14 saubhari: kāṇva: |agni:; 14 agnāmaruta: | bṛhatī; 5 virāḍrūpā; 7,9,11,13 satobṛhatī ; 8,12 kakup ; 10 hrasīyasī; 14 anuṣṭup |
ada̭rśi gātu̱vitta̭mo̱ yasmi̭nvra̱tānyā̭da̱dhuḥ | upo̱ ṣu jā̱tamārya̭sya̱ vardha̭nama̱gniṃ na̭kṣanta no̱ gira̭: ||1||
pra daivo̭dāso a̱gnirde̱vā~ acchā̱ na ma̱jmanā̭ | anṷ mā̱tara̭ṃ pṛthi̱vīṃ vi vā̭vṛte ta̱sthau nāka̭sya̱ sāna̭vi ||2||
yasmā̱dreja̭nta kṛ̱ṣṭaya̭śca̱rkṛtyā̭ni kṛṇva̱taḥ | sa̱ha̱sra̱sāṃ me̱dhasā̭tāviva̱ tmanā̱'gniṃ dhī̱bhiḥ sa̭paryata ||3||
pra yaṃ rā̱ye ninī̭ṣasi̱ marto̱ yastḙ vaso̱ dāśa̭t | sa vī̱raṃ dha̭tte agna ukthaśa̱ṃsina̱ṃ tmanā̭ sahasrapo̱ṣiṇa̭m ||4||
sa dṛ̱ḻhe ci̭da̱bhi tṛ̭ṇatti̱ vāja̱marva̭tā̱ sa dha̭tte̱ akṣi̭ti̱ śrava̭: |
tve dḙva̱trā sadā̭ purūvaso̱ viśvā̭ vā̱māni̭ dhīmahi ||5||
yo viśvā̱ daya̭te̱ vasu̱ hotā̭ ma̱ndro janā̭nām | madho̱rna pātrā̭ pratha̱mānya̭smai̱ pra stomā̭ yantya̱gnayḙ ||6||
aśva̱ṃ na gī̱rbhī ra̱thya̭ṃ su̱dāna̭vo marmṛ̱jyantḙ deva̱yava̭: | u̱bhe to̱ke tana̭ye dasma viśpate̱ parṣi̱ rādho̭ ma̱ghonā̭m ||7||
pra maṃhi̭ṣṭhāya gāyata ṛ̱tāvnḙ bṛha̱te śu̱kraśo̭ciṣe | upa̭stutāso a̱gnayḙ ||8||
ā va̭ṃsate ma̱ghavā̭ vī̱rava̱dyaśa̱: sami̭ddho dyu̱mnyāhṷtaḥ | ku̱vinno̭ asya suma̱tirnavī̭ya̱syacchā̱ vājḙbhirā̱gama̭t ||9||
preṣṭha̭mu pri̱yāṇā̭ṃ stu̱hyā̭sā̱vāti̭thim | a̱gniṃ rathā̭nā̱ṃ yama̭m ||10||
udi̭tā̱ yo nidi̭tā̱ vedi̭tā̱ vasvā ya̱jñiyo̭ va̱varta̭ti | du̱ṣṭarā̱ yasya̭ prava̱ṇe normayo̭ dhi̱yā vāja̱ siṣā̭sataḥ ||11||
mā no̭ hṛṇītā̱mati̭thi̱rvasṷra̱gniḥ pṷrupraśa̱sta e̱ṣaḥ | yaḥ su̱hotā̭ svadhva̱raḥ ||12||
mo te ri̭ṣa̱nye accho̭ktibhirva̱so'gne̱ kebhi̭ści̱devai̭: | kī̱riści̱ddhi tvāmīṭṭḙ dū̱tyā̭ya rā̱taha̭vyaḥ svadhva̱raḥ ||13||
āgnḙ yāhi ma̱rutsa̭khā ru̱drebhi̱: soma̭pītaye | sobha̭ryā̱ upa̭ suṣṭu̱tiṃ mā̱daya̭sva̱ sva̭rṇare ||14||About this suktam
Devotional recitation is one of the simplest and most powerful practices in the Hindu tradition. Regular chanting calms the mind, purifies the atmosphere of the home, and deepens one’s connection with the deity. These sacred compositions have been sung by devotees for generations and are suitable for daily practice, during morning or evening puja, or on special festival days.
How to chant
Sit comfortably facing your home altar or a clean, quiet space. Light a lamp or incense if you wish. Begin with a short prayer to Ganesha, then recite the text slowly and clearly, focusing on the meaning rather than speed. Consistency matters more than duration — even five minutes of daily chanting brings visible peace of mind.
daily-pujasanskritsuktamdevotionalvedarigveda