← ← शब्द पर वापस
हिन्दी interface
कनक दुर्गा आनन्दलहरी
Kanaka Durga Anandalahari
Kanaka Durga Anandalahari
Text in देवनागरी script
Devotional text
श्रीकनकदुर्गाऽऽनन्दलहरीलहरी श्रीकनकदुर्गाऽऽनन्दलहरीलहरी वन्देगुरुपदद्वन्द्वमवाङ्मानसगोचरम्ानसगोचरम्। रक्तशुक्लप्रभामिश्रमतर्क्यंत्रैपुरंैपुरंमहः॥ अखण्डमण्डलाकारंडलाकारंविश्वंव्याप्यव्यवस्थितम्तम्। तत्पदंदंदर्शितंतंयेनतस्मैैश्रीगुरवेीगुरवेनमः॥ शिवेवेसेवासक्ताश्रितभरणकार्यैकचतुरेकचतुरे शिरोभिर्वेदानांदानांचिरविनुतकल्याणचरितेते। स्मितज्योत्स्नालीलारुचिररुचिमच्चन्द्रवदनेवदने जगन्मातर्मातर्जययकनकदुर्गेभगवति ॥१॥ नगाधीशट्कन्ये ेनलिनदळसङ्काशनयनेाशनयने सुगीतैर्गन्धर्वैस्सुरयुवतिभिश्चानुचरितेते। श्लाघ्यचरितेते अगण्यैराम्नायैरपिगुणनिकायैर्विलसिते ते जगन्मातर्मातर्जययकनकदुर्गेभगवति ॥२॥ निजश्रेयस्कामैर्निटलघटितांतांचतत्करपुटैःरपुटैः स्तुवद्भिस्सानन्दंश्रुतिमधुरवाचांमधुरवाचांविरचनैःरचनैः। असङ्ख्यैर्ब्रह्माद्यैरमरसमुदायैःैरमरसमुदायैःपरिवृतेवृते दयाकर्तव्यातेमयि कनकदुर्गेभगवति ॥३॥ भवत्पादन्यासोचितकनकपीठीपरिसरेसरे पतन्तस्साष्टाङ्गंमुदितहृदयादयाब्रह्मऋषयःऋषयः। नवाञ्छन्तिस्वर्गंनचकमलसम्भूतभवनं ूतभवनं नवामुक्तेर्मार्गंननुकनकदुर्गेभगवति ॥४॥ शचीस्वाहादेवीप्रमुखहरिदीशानरमणीदीशानरमणी- मणीहस्तन्यस्तैर्मणिखचितपात्रैरनुदिनम्नम्। ससङ्गीतंीतंनीराजितचरणपङ्केरुहयुगेहयुगे श्रीकनकदुर्गाऽऽनन्दलहरीलहरी कृपापूरंमह्यंदिश कनकदुर्गेभगवति ॥५॥ प्रवर्षत्यश्रान्तंबहुगुणमभीष्टार्थनिचयंचयं स्वरूपध्यातॄणांातॄणांचिकुरनिकुरुम्बंतवशिवेवे। अपामेकंवर्षंवितरतिकदाचिज्जलधरोलधरो द्वयोस्साम्यंकिंंस्यान्ननुनुकनकदुर्गेभगवति ॥६॥ कृशाङ्गंंस्वारातिंतुहिनकरमावृत्यतरसा स्थितंतंमन्येधन्येतिमिरनिकरंकरंतेकचभरम्। सहायंकृत्वायंायंहरमनसि मोहान्धतमसं तमसं वितेनेतेनेकामःश्रीमतिकनकदुर्गेभगवति ॥७॥ तमोनाम्नासम्यग्गळितपुनरुद्वान्तरुचिर- प्रभाशेषंभाशेषंभानोरिववतरुणिमानंमानंधृतवतः। त्वदीयेदीयेसीमन्ते ेकृतपदमिदं दंकुङ्कुमरजोमरजो- वसेदश्रान्तंमेहृदिकनकदुर्गेभगवति ॥८॥ त्रिलोकीलोकीवैचित्रीजनकघनसौन्दर्यसदनंसदनं विराजत्कस्तूरीतिलकमपिफालेविजयतेजयते। यदालोकव्रीडाकुपित तइवजूटेपशुपते- र्विलीनोलीनोबालेन्दुर्ननुनुकनकदुर्गेभगवति ॥९॥ पराभूतश्चेशाळिकनयनकीलाविलसना लसना- द्विसृज्यप्राचीनंाचीनंभुवनविनुतंनुतंकार्मुकवरम्कवरम्। हरंजेतुंत्वद्भ्रूच्छलमपरबाणासनयुगंलमपरबाणासनयुगं स्मरोरोधत्तेसर्वेश्वरिकनकदुर्गेभगवति ॥१०॥ त्वदीयभ्रूवल्लीच्छलमदनकोदण्डयुगळीडयुगळी समीपेविभ्राजत्तवसुविपुलंपुलंनेत्रयुगळम्युगळम्। विजेतुंजेतुंस्वारातिंविकचनवनीलोत्पलशरलशर- द्वयंयंतेनानीतंखलुकनकदुर्गेभगवति ॥११॥ दरिद्रंश्रीमन्तंजरठमबलानांप्रियतमंयतमं जडंसङ्ख्यावन्तंसमरचलितं तंशौर्यकलितम्तम्। मनुष्यं ंकुर्वन्तोऽमरपरिवृढंवृढंनित्यसदयाःसदयाः कटाक्षास्तेकार्यामयि कनकदुर्गेभगवति ॥१२॥ श्रीकनकदुर्गाऽऽनन्दलहरीलहरी पुरारातेर्बाणाःणाःकुसुमशरतूणीरगळिता ता नतानांसन्त्राणेाणेनिरवधिसुधावीचिनिचयाःचयाः। वियद्गङ्गाभङ्गाबहुदुरितजालावृतिमतांमतां कटाक्षास्तेकार्यामयि कनकदुर्गेभगवति ॥१३॥ दरिद्राणांाणांकल्पद्रुमसुममरन्दोदकझराोदकझरा अविद्याध्वान्तानामरुणकिरणानांरणानांविहृतयःतयः। पुरापुण्यश्रेणीसुललितलताचैत्रसमयाःसमयाः कटाक्षास्तेकार्यामयि कनकदुर्गेभगवति ॥१४॥ गजन्तोवाहन्तः ःकनकमणिनिर्माणविलसा लसा रथन्तश्छत्रन्तोबलयुतभटन्तःप्रतिदिनम्नम्। स्वभक्तानांानांगेहाङ्गणभुवि चरन्तोनिरुपमाःपमाः कटाक्षास्तेकार्यामयि कनकदुर्गेभगवति ॥१५॥ पुरारातेरङ्गंंपुलकनिकुरम्बैः ैःपरिवृतंवृतं मुनिव्रातैर्ध्यातंतंमुकुळयुतकल्पद्रुमनिभम् भम्। श्रयन्तश्चानन्दंविचलदलिपोतापोताइवचिरंरं कटाक्षास्तेकार्यामयि कनकदुर्गेभगवति ॥१६॥ हरिब्रह्मेन्द्राद्यैःैःश्रुतिविदितगीर्वाणनिचयैचयै- र्वसिष्ठव्यासाद्यैरपिचपरमब्रह्मऋषिभिः। समस्तैराशास्यास्सकलशुभदाकलशुभदायद्विहृतयःतयः कटाक्षास्तेकार्यामयि कनकदुर्गेभगवति ॥१७॥ विरिञ्चिर्यद्योगाद्विरचयतिलोकान्प्रतिदिनंनं विधत्तेलक्ष्मीशोीशोविविधजगतांधजगतांरक्षणविधिम्म्। ललाटाक्षोोदक्षोऽभवदखिलसंहारकरणेलसंहारकरणे कटाक्षास्तेकार्यामयि कनकदुर्गेभगवति ॥१८॥ उरोभागेशम्भोर्विकचनवनीलोत्पलदळलदळ- स्रजंजंसङ्गृह्णन्तोमृगमदरसंफालफलके। शिरोऽग्रेगङ्गायांायांरविदुहितृसन्देहजनकाःेहजनकाः कटाक्षास्तेकार्यामयि कनकदुर्गेभगवति ॥१९॥ मदीयश्रीलीलाहरणपटुपाटच्चरमिति क्वताताहन्तागन्तुंुंश्रुतिविमलनीलोत्पलमिव। श्रीकनकदुर्गाऽऽनन्दलहरीलहरी तदभ्यर्णंयातास्सहजनिजवैशाल्यकलिताःताः कटाक्षास्तेकार्यामयि कनकदुर्गेभगवति ॥२०॥ कळङ्कीमासान्ते ेवहति कृशतांनित्यजडजडइ- त्यमुंमुंचन्द्रंहित्वातववदनचन्द्राश्रितमिदम्दम्। स्थितंतंजीवंजीवद्वितयमिति मन्येनयनयो- र्युगंगंकामारातेस्सति कनकदुर्गेभगवति ॥२१॥ प्रसादोसादोमय्यास्तेमयि चसहजंसौरभमिदं दं तुलामेमैतस्येत्यविरतविवादाभिरतयोःरतयोः। निवृत्तानेदानीमपि चरिपुतापुताग्लौनळिनयोनयो- स्त्वदास्यंदृष्ट्वाश्रीमतिकनकदुर्गेभगवति ॥२२॥ मनोजातादर्शप्रतिमनिजलीलौ जलीलौतवशिवेवे कपोलौभूयास्तां ांममसकलकल्याणजनकौ ाणजनकौ। श्रितश्रीताटङ्कद्वितयरुचयोचयोयत्रमिळिताता- स्सुधारुक्सूर्याभाभाइवकनकदुर्गेभगवति ॥२३॥ त्रयीयीस्तुत्येनित्येतववदनपङ्केरुहभवहभव- त्सुगन्धायातश्रीप्रचलदळिनीवारणधियाया। लसन्नासाकारेासाकारेवहसि सहसाचम्पकतुलांकतुलां नतत्सौन्दर्यार्थंननुकनकदुर्गेभगवति ॥२४॥ वहत्वंकारुण्यंयंवरकमलरागाह्वयमणि स्सुधापूरंुधापूरंसारंसुरुचिरमृदुत्वंयदिवहेत्। तदालब्धुंुंयोग्योयोभवति भवदीयाधरतुलां जगद्रक्षादीक्षावतिकनकदुर्गेभगवति ॥२५॥ लसन्नासाभूषाग्रगपृथुलमुक्तामणियुतंयुतं नितान्तारुण्यन्तत्तवदशनवासोविजयतेजयते। सुधासिन्धोर्मध्येनिपतित सुधाबिन्दुसहितत- प्रवाळश्रीचोरंीचोरंननुकनकदुर्गेभगवति ॥२६॥ अयोग्यायाइत्यार्येतवदशनसाम्याय ायकविभि- र्विमुक्तामुक्ताइत्यधिकविदितातामौक्तिकगणाःकगणाः। दशामल्पाङ्गत्वातदनुमुखताम्बूलसहिता ता गतास्तत्साहित्यंखलुकनकदुर्गेभगवति ॥२७॥ श्रीकनकदुर्गाऽऽनन्दलहरीलहरी जितोऽहंतोऽहंपार्वत्यामृदुलतरवाणीविलसनैःलसनैः कथंदृप्यस्यम्बाधरसमतयाधरसमतयाबिम्बकथय। इति क्रोधाच्चञ्च्वादळितवदनेतवदनेरक्तिमयुतःमयुतः शुकोऽयंविज्ञानीानीखलुकनकदुर्गेभगवति ॥२८॥ फलंबिम्बस्येदंेदंभवति भवदीयाधरतुला कृताळंतन्माद्यंवहति मतिरस्येतिविदिताता। नचेत्तस्मिन्न्भुक्तेेसुमति कवितानामपिनृणां कथंस्यात्तन्माद्यंभुवि कनकदुर्गेभगवति ॥२९॥ अतुल्यं ंतेकण्ठंठंहरतरुणि दृष्ट्वासुकवयः प्रभाषन्तेशङ्खंपरिहसनपात्रंभवति तत्। स्वरूपध्यातॄणांातॄणांसभवति निधिश्शङ्खइतिचेचे- दसन्देहंेहंस्थानेानेखलुकनकदुर्गेभगवति ॥३०॥ आकण्ठंठंतेकण्ठस्थितकनकसूत्रंविजयतेजयते हरोयत्सामर्थ्यादमृतमिवपीत्वापिगरळम्। समाख्यां ांविख्यातांातांसमलभतमृत्युञ्जय इति त्रयीवेद्यक्रीडावतिकनकदुर्गेभगवति ॥३१॥ चिरंरंध्यात्वाध्यात्वासकलविबुधाभीष्टनिचयंचयं ततस्त्वल्लावण्यामृतजलधिसम्प्राप्तजननेजनने। भुजाकारेणैकेभुवनविनुतेनुतेकल्पकलतेकलते श्रियैयैमेभूयास्तां ांननुकनकदुर्गेभगवति ॥३२॥ विराजत्केयूरद्वयमणिविभाभानुकिरणैरणै- र्नितान्तव्याकोशीकृतमदनजिन्नेत्रकमलौकमलौ। विभोःभोःकण्ठाश्लेषाद्विपुलपुलकाङ्कूरजनकौरजनकौ भुजौमेत्रातारौातारौननुकनकदुर्गेभगवति ॥३३॥ सुपर्वारामान्तःस्फुरितसहकारद्रुमलताुमलता- समग्रश्रीजाग्रत्किसलयसगर्वोद्यमहरौमहरौ। करौतेभूयास्तां ांममशुभकरौकान्तिनिकराकरा- करौनिश्शङ्कंंशाङ्करिकनकदुर्गेभगवति ॥३४॥ प्रशस्तौत्रैलोक्येबहुळदनुजत्रासविचलचल- श्रीकनकदुर्गाऽऽनन्दलहरीलहरी न्मरुन्मस्तन्यस्तौजननि तवहस्तौहृदिभजे। स्मरोरोयत्सङ्काशाशाइति किसलयानेवसलयानेवधृतवान् त्रिलोकीलोकीजेताऽऽसीत्खलु कनकदुर्गेभगवति ॥३५॥ पुरारातेःपाणिग्रहणसमयेहणसमयेमौक्तिकचयान्कचयान् विधातुंधातुंतच्छीर्षेजनकवचनादुन्नमितयोः तयोः। ययोरूपंपंदृष्ट्वाऽभवदुदितलज्जासुरनदी कदार्तित्रातारौातारौममकनकदुर्गेभगवति ॥३६॥ स्फुरन्तोनिश्शङ्कंंपुरहरनिरातङ्कविजय जय- क्रियायात्रोद्युक्तस्मरबिरुदपाठादपाठाइवभृशम्। झणत्कारारावाःारारावाःकनकवलयानांतवशिवेवे वितन्वन्तुुश्रेयोेयोममकनकदुर्गेभगवति ॥३७॥ कुचौतेरूपश्रीविजितलकुचौतलकुचौमेशुभकरौ भवेतांव्याकीर्णौप्रकटतरमुक्तामणिरुचौचौ। विरिञ्चाद्यादेवायदुदितसुधापातुरनिशंशं सुनम्रास्सेनान्योननुकनकदुर्गेभगवति ॥३८॥ अतुल्यं ंतेमध्यंवदति हरिमध्येनेनसदृशंशं जगत्तन्नोयुक्तंंजननि खलुतद्रूपकलनेूपकलने। कृताशःपञ्चास्योभवति तववाहःप्रतिदिनंनं जगत्सर्गक्रीडावतिकनकदुर्गेभगवति ॥३९॥ असौपुन्नागस्यप्रसवमृदुशाखाश्चलगतंलगतं तपःकृत्वा ालेभेजननि तवनाभेःसदृशताम्शताम्। प्रमत्तःपुन्नागप्रसवसवइतरस्तावक ावकगते- स्तुलामाप्तुंुंवाञ्छत्यपिकनकदुर्गेभगवति ॥४०॥ त्रिलोकीवासाञ्चद्युवतिजनतादुर्गमभवमभव- न्नितम्बश्रीचौर्यंकृतवदिति सञ्चित्यपुलिनम् नम्। सरोबाह्यञ्चक्रेेजननि भवदीयस्मरणतो रणतो झरेवाधीरैशाजननि कनकदुर्गेभगवति ॥४१॥ जितोऽहंतोऽहंपार्वत्यामृदुतरगतीनांतरगतीनांविलसनैःलसनैः तदूर्वोस्सौन्दर्यंसहजमधिगन्तुं ुंजडतया। कृतारम्भा ारम्भाइति विदळिताऽऽसांताऽऽसांवनमयं श्रीकनकदुर्गाऽऽनन्दलहरीलहरी करीसामर्षःःश्रीकरिकनकदुर्गेभगवति ॥४२॥ प्रविष्टातेनाभीबिलमसितरोमावळिरियं यं कटीचञ्चत्काञ्चीगुणविहितसौत्रामणमणेःामणमणेः। रुचांचांरेखेवास्ते ेरुचिरतरमूर्ध्वायनगतायनगता श्रितश्रेणीसम्पत्करिकनकदुर्गेभगवति ॥४३॥ अनिर्वाच्यंजङ्घारुचिररुचिसौन्दर्यविभवंभवं कथंप्राप्तुंुंयोग्यस्तवकलमगर्भो गिरिसुतेसुते। तदीयंसौभाग्यंयंकणिशजननैकावधि सुधी- जनैश्चिन्ताकार्याननुकनकदुर्गेभगवति ॥४४॥ सदामेभूयात्तेेप्रपदममिताभीष्टसुखदंसुखदं सुरस्त्रीफालाग्रच्युतमृगमदानांुतमृगमदानांसमुदयम्। अशेषंनिर्धौतःतःप्रणयकलहेणयकलहेयत्रपुरजि ज्जटाटागङ्गानीरैर्ननुनुकनकदुर्गेभगवति ॥४५॥ मनोज्ञाकारंाकारंतेमधुरनिनदंनदंनूपुरयुगं ग्रहीतुंहीतुंविख्यातान्ातान्गतिविलसनानामतिरयान्रयान्। स्थितम्मन्येहंसद्वयमिति नचेद्धंसकपदंसकपदं कथंधत्तेनाम्नाननुकनकदुर्गेभगवति ॥४६॥ त्वदीयंदीयंपादाब्जद्वयमचलकन्येविजयतेजयते सुरस्त्रीकस्तूरीतिलकनिकरात्यन्तसुरभि। भ्रमन्तोयत्रार्याप्रकरहृदयेन्दिन्दिरगणारगणा- स्सदादामाद्यन्तिश्रीमतिकनकदुर्गेभगवति ॥४७॥ अपर्णेतेपादावतनुतनुलावण्यसरसीयसरसी समुद्भूतेूतेपद्मेइति सुकविभिर्निश्चितमिदम्दम्। नचेद्गीर्वाणस्त्रीसमुदयललाटभ्रमरकाःमरकाः कथंतत्रासक्ताननुकनकदुर्गेभगवति ॥४८॥ रमावाणीन्द्राणीमुखयुवतिसीमन्तपदवी पदवी- नवीनार्कच्छायासदृशरुचियत्कुङ्कुमरजःमरजः। स्वकाङ्गाकारेणाकारेणस्थितमितिभवत्पादकमलादकमल- द्वयेयेमन्येशम्भोस्सतिकनकदुर्गेभगवति ॥४९॥ श्रीकनकदुर्गाऽऽनन्दलहरीलहरी दवाग्निंंनीहारंगरळममृतंवार्धिमवनीमवनी- स्थलंलंमृत्युम्मित्रंरिपुमपिचसेवाकरजनम्। विशङ्कंंकुर्वन्तोजननि तवपादाम्बुरुहयोःहयोः प्रणामास्संस्तुत्याममकनकदुर्गेभगवति ॥५०॥ जलप्रायायाविद्याहृदिसकलकामाःकरगताः महालक्ष्मीर्दासीसीमनुजपतिवर्यास्सहचराः हचराः। भवत्यश्रान्तंतेपदकमलयोर्भक्तिसहितां तां नतिङ्कुर्वाणानांणानांननुकनकदुर्गेभगवति ॥५१॥ तवश्रीमत्पादद्वितयगतमञ्जीरविलसलस- न्मणिच्छायाच्छन्नाकृतिभवतियत्फालफलकम्ालफलकम्। सतत्रैवाशेषावनिवहनदीक्षासमुचितंतं वहेत्पट्टंहैमंननुकनकदुर्गेभगवति ॥५२॥ तनोतुक्षेमंेमंत्वच्चरणनखचन्द्रावळिरियंयं भवत्प्राणेशस्यप्रणयकलहारम्भसमयेसमये। यदीयज्योत्स्नाभिर्भवतिनितरांतरांपूरिततनुततनु- श्शिरोऽग्रेबालेन्दुर्ननुनुकनकदुर्गेभगवति ॥५३॥ समस्ताशाधीशप्रवरवनिताहस्तकमलैकमलै- स्सुमैःुमैःकल्पद्रूणांूणांनिरतकृतपूजौरतकृतपूजौनिरुपमौपमौ। नतानामिष्टार्थप्रकरघटनापाटवयुतौकरघटनापाटवयुतौ नमस्यामःामःपादौतवकनकदुर्गेभगवति ॥५४॥ पुराबाल्येशीताचलपरिसरक्षोणिचरणे चरणे ययोस्स्पर्शंलब्ध्वामुदितमनसःतमनसःकीटनिचयान्चयान्। विलोक्यश्लाघन्तेविबुधसमुदायाःबुधसमुदायाःप्रतिदिनंनं नमामस्तौ ौपादौननुकनकदुर्गेभगवति ॥५५॥ नराणामज्ञानांानांप्रशमयितुमन्तःस्थतिमिरारा- ण्यलक्ष्मीसन्तापंापंगमितमनुजान्तमनुजान्शीतलयितुम् तुम्। समर्थान्निर्दोषांश्चरणनखचन्द्रानभिनवान्नवान् नमामस्सद्भक्त्यातवकनकदुर्गेभगवति ॥५६॥ मुकुन्दब्रह्मेन्द्रप्रमुखबहुबर्हिर्मुखशिखाखा- विभूषाविभ्राजन्मघवमणिसन्दर्भरुचिभिः। श्रीकनकदुर्गाऽऽनन्दलहरीलहरी विशङ्कंंसाकंत्वच्चरणनखचन्द्रेषुघटितंतं कवीन्द्रैःैःस्तोतव्यंतवकनकदुर्गेभगवति ॥५७॥ नखानांधावळ्यंयंनिजमरुणिमानञ्चसहजं नमद्गीर्वाणस्त्रीतिलकमृगनाभिश्रियमपि। वहन्तौसत्त्वादित्रिगुणरुचिसारानिवसदा नमस्यामःामःपादौतवकनकदुर्गेभगवति ॥५८॥ मणिश्रेणीभास्वत्कनकमयमञ्जीरयुगळीरयुगळी- झणत्कारारावच्छलमधुरवाचांलमधुरवाचांविलसनैःलसनैः। अभीष्टार्थान्न्दातुंविनतजनताह्वानचतुरानचतुरा- विवख्यातौातौपादौतवकनकदुर्गेभगवति ॥५९॥ नमद्गीर्वाणस्त्रीतिलकमृगनाभीद्रवयुतंवयुतं नखच्छायायुक्तंंजननि तवपादाम्बु ुजयति । समञ्चत्काळिन्दीझरसलिलसम्म्मिश्रितविय- न्नदीवारीवदीवारीवश्रीकरिकनकदुर्गेभगवति ॥६०॥ सुरश्रेणीपाणिद्वितयगतमाणिक्यकलशैकलशै- र्धृतंतंहेमाम्भोजप्रकरमकरन्देनेनमिळितम्तम्। सतांवृन्दैर्वन्द्यंचरणयुगसङ्क्षाळनजलंाळनजलं पुनात्वस्मान्नित्यंतवकनकदुर्गेभगवति ॥६१॥ विरावन्मञ्जीरद्वयनिहितहीरोपलरुचि- प्रसादेसादेनिर्भेदंदंप्रथितपरमब्रह्मऋषिभिः। शिरोभागैर्धार्यंपदकमलनिर्णेजनजलं जनजलं वसन्मेशीर्षाग्रेतवकनकदुर्गेभगवति ॥६२॥ समीपेमाणिक्यस्थगितपदपीठस्यनमतां शिरस्सुुत्वत्पादस्नपनसलिलंलंयन्निपतति। तदेवोच्चस्थानस्थितिकृदभिषेकाम्बुुभवति प्रभावोऽयंभावोऽयंवर्ण्यस्तवकनकदुर्गेभगवति ॥६३॥ नृणान्दीनानां ीनानांत्वच्चरणकमलैकाश्रयवतांयवतां महालक्ष्मीप्राप्तिर्भवतिनहिचित्रास्पदमिदम्दम्। समाश्रित्याम्भोजंोजंजडमपि चरेखाकृतिधरं धरं श्रियोयोनित्यंधामाजनि कनकदुर्गेभगवति ॥६४॥ श्रीकनकदुर्गाऽऽनन्दलहरीलहरी खगोत्तंसांसाहंसास्तव वगतिविलासेनलासेनविजिताता- स्सलज्जास्तत्तुल्यंगमनमधिगन्तुं ुंसकुतुकाः। भजन्तेस्रष्टारंारंरथवहनएवैकनिरतारता मनोजातारातेस्सति कनकदुर्गेभगवति ॥६५॥ जगन्मातर्भव्याङ्गुळिविवरमार्गेषुषुगळितंतं चतुर्धातेपादाम्बुजसलिलमेतद्विजयतेजयते। प्रदातुंदातुंधर्मार्थप्रमुखपुरुषार्थद्वययुगंययुगं चतुर्मूर्त्याविद्धाविवकनकदुर्गेभगवति ॥६६॥ अजोऽयंश्रीशोऽयंीशोऽयंसुरपरिवृढोऽयंवृढोऽयंरविरयंरयं शशाङ्कोऽयंोऽयंकोऽयंसकलजलधीनांपतिरयम्रयम्। इति त्वांांसन्द्रष्टुंुंसमुपगतदेवाःपरिचरैचरै- र्जनैर्विज्ञाप्यन्तेखलुकनकदुर्गेभगवति ॥६७॥ महापीठासीनांमघवमुखबर्हिर्मुखसखी खसखी- निकायैस्संसेव्यांांकरतलचलच्चामरयुतैःामरयुतैः। प्रदोषेदोषेपश्यन्तींपशुपतिमहाताण्डवकलां डवकलां भजेत्वांांश्रीमाहेश्वरिकनकदुर्गेभगवति ॥६८॥ परञ्ज्योतिस्तज्ज्ञास्सुरतरुलतांलतांदुर्गतजनातजना महाज्वालामग्नेर्भुवनभयदावनभयदाराक्षसगणाःसगणाः। ललाटाक्षस्साक्षादतनुजयलक्ष्मीमविरतंरतं हृदिध्यायन्तित्वांांकनकदुर्गेभगवति ॥६९॥ समुद्यद्बालार्कायुतशतसमानद्युतिमतीं शरद्राकाचन्द्रप्रतिमदरहासाञ्चितमुखीम्तमुखीम्। सखींकामारातेश्चकितहरिणीशाबनयनां णीशाबनयनां सदाहंसेवेत्वांांहृदिकनकदुर्गेभगवति ॥७०॥ तपःकृत्वा ालेभेत्रिपुरमथनस्त्वांांप्रियसखीं तपस्यन्तीप्राप्तात्वमपिगिरिशंशंप्राणदयितम्तम्। तदेवंदाम्पत्यंजयति युवयोर्भीतधवयोः तधवयोः कविस्तुत्यंनित्यंननुकनकदुर्गेभगवति ॥७१॥ विभोर्जानासित्वंविपुलमहिमानंमानंपशुपते- श्रीकनकदुर्गाऽऽनन्दलहरीलहरी स्सएवज्ञातातातेचरितजलराशेरनवधेःतजलराशेरनवधेः। नहिज्ञातुन्दक्षोभवति भवतोस्तत्वमितरतर- स्त्रीलोकीसन्धानेष्वपिकनकदुर्गेभगवति ॥७२॥ नविष्णुर्नब्रह्मानचसुरपतिर्नापि सविताता नचन्द्रोनोवायुर्विलसति हिकल्पान्तसमयेसमये। तदानाट्यङ्कुर्वंस्तवरमणएकोविजयतेजयते त्वयायासाकंलोकेश्वरि कनकदुर्गेभगवति ॥७३॥ धनुश्चक्रेेमेरुंंगुणमुरगराजंशितशरंतशरं रमाधीशञ्चापि त्रिपुरमथनेनपुरमथनेनत्रिनयनःनयनः। तदेतत्सामर्थ्यंसहजनिजशक्तेस्तवशिवेवे जगद्रक्षादीक्षावतिकनकदुर्गेभगवति ॥७४॥ त्रिकोणान्तर्बिन्दूपरिविलसनात्यन्तरसिकांकां त्रिभिर्वेदैःदैःस्तुत्यांांत्रिगुणमयमूर्तित्रययुताम्ययुताम्। त्रिलोकैराराध्यांांत्रिनयनमनःप्रेमजननीं त्रिकालंकालंसेवेत्वांांहृदिकनकदुर्गेभगवति ॥७५॥ मनोध्यातुंातुंनालंजननि तवमूर्तिंनिरुपमांपमां वचोवक्तुंुंशक्यंनभवति हितेचित्रचरितम्तम्। तनुस्त्वत्सेवायांेवायांभवति विवशावशादीनसमये कथंवाहंरक्ष्यस्तवकनकदुर्गेभगवति ॥७६॥ वियोगंयोगंतेनूनंक्षणमसहमानःणमसहमानःपशुपति र्ददौदौतेदेहार्धं तरुणसुमबाणायुतसमम्णसुमबाणायुतसमम्। अनेनज्ञातव्यस्तवजननि सौन्दर्यमहिमामा त्रिलोकीलोकीस्तोतव्यःखलुकनकदुर्गेभगवति ॥७७॥ कृतायागायेनश्रुतिषुषुविदिताःताःपूर्वजननेजनने धनंदत्तंयेनद्विजकुलवरेभ्योबहुविधम्धम्। तपस्तप्तंयेनास्खलितमतिना नातस्यघटते भवद्भक्तिश्शम्भोस्सतिकनकदुर्गेभगवति ॥७८॥ भवन्मूर्तिध्यानप्रवणममलञ्चापिहृदयंदयं भवन्नामश्रेणीपठननिपुणांपुणांचापि रसनाम्। भवत्सेवादार्ढ्यप्रथितमपिकायंवितरतरमे श्रीकनकदुर्गाऽऽनन्दलहरीलहरी भवानन्दश्रेयस्करिकनकदुर्गेभगवति ॥७९॥ प्रभाषन्तेवेदाश्चकितचकितं तंतावकगुणान् नपारस्य द्रष्टातवमहिमवार्धेर्विधिरपि। भवत्तत्वंज्ञातुंातुंप्रकृतिचपलानामपिनृणां कथंवाशक्तिस्स्यान्ननुनुकनकदुर्गेभगवति ॥८०॥ नृपाएकच्छत्रंसकलधरणीपालनपरा- स्सुधामाधुर्यश्रीललितकविताकल्पनचणाःनचणाः। निरातङ्कंंशास्त्राध्ययनमनसांयनमनसांनित्यकविताता त्वदीयादीयाज्ञेयाेयाश्रीमतिकनकदुर्गेभगवति ॥८१॥ कदम्बानांानांनागाधिकचतुरसञ्चारिभसरीभसरी कदम्बानांानांमध्येखचरतरुणीकोटिकलिते ते। स्थितांतांवीणाहस्तां ांत्रिपुरमथनानन्दजननीं सदाहंसेवेत्वांांहृदिकनकदुर्गेभगवति ॥८२॥ गिरांरांदेवीभूत्वाविहरसिचतुर्वक्त्रवदनेवदने महालक्ष्मीरूपापामधुमथनवक्षस्थलगता लगता। शिवाकारेणवाकारेणत्वंशिवतनुनिवासंवासंकृतवती कथंज्ञेयाेयामायातवकनकदुर्गेभगवति ॥८३॥ महाराज्यप्राप्तावतिशयितकौतूहलवतांतकौतूहलवतां सुधामाधुर्योद्यत्सरसकविताताकौतुकयुजाम्। कृताशानांशश्वत्सुखजनकगीर्वाणभजनेणभजने त्वमेवैकामेवैकासेव्याननुकनकदुर्गेभगवति ॥८४॥ फणीमुक्ताहारोाहारोभवति भसितंतंचन्दनरजोनरजो गिरीन्द्रःप्रासादोासादोगरळममृतंचर्मसुपटः। शिवेवेशम्भोर्यद्यद्विकृतचरितंतंतत्तदखिलंलं शुभञ्जातंातंयोगात्तववकनकदुर्गेभगवति ॥८५॥ दरिद्रेवाक्षुद्रेगिरिवरसुतेवरसुतेयत्रमनुजे सुधापूराधारस्तव वशुभकटाक्षोोनिपतति। बहिर्द्वारप्रान्तद्विरदमदगन्धस्सभवति प्रियेयेकामारातेर्ननुनुकनकदुर्गेभगवति ॥८६॥ श्रीकनकदुर्गाऽऽनन्दलहरीलहरी प्रभाषन्तेवेदाःप्रकटयतिपौराणिकवचः कवचः प्रशस्तंकुर्वन्तिप्रथितबहुशास्त्राण्यविरतम्रतम्। स्तुवन्तःप्रत्यग्रंसुकविनिचयाः चयाःकाव्यरचनैरचनै- रनन्तांांतेकीर्तिंननुकनकदुर्गेभगवति ॥८७॥ असूयेर्ष्यादम्भाद्यवगुणपरित्यागचतुरागचतुरा- स्सदाचारासक्तास्सदयहृदयास्सत्यवचनाःवचनाः। जितस्वान्ताश्शान्ताविमलचरितातादाननिरताःरताः कृपापात्रीभूतास्तव वकनकदुर्गेभगवति ॥८८॥ यदीयाम्भस्नानाद्दुरितचरितानांतानांसमुदया महापुण्यायन्ते ेमहिमवति तस्याश्शुभकरेशुभकरे। तटेकृष्णानद्याविहितमहितानन्दवसतेवसते कृपाकर्तव्यातेमयि कनकदुर्गेभगवति ॥८९॥ यथापुष्पश्रेणीविलसितकदम्बद्रुमवनेुमवने तनोर्भागेगेनागेश्वरवलयिनः नःश्रीमतियथा। तथाभक्तौघानांौघानांहृदिकृतविहारेहारेगिरिसुतेसुते दयाकर्तव्यातेमयि कनकदुर्गेभगवति ॥९०॥ समारुह्याभङ्गंमृगपतितुरङ्गं ंजनयुतं गळाग्रेेधूम्राक्षप्रमुखबलबर्हिर्मुखरिपून्पून्। निहत्यप्रत्यक्षंजगदवनलीलांकृतवती प्रसन्नाभूयास्त्वंमयि कनकदुर्गेभगवति ॥९१॥ पराभूयत्र्यक्षंसवनकरणेयत्रसहितंतं दुरात्मानंानंदक्षंपितरमपिसन्त्यज्यतरसा। गृहेनीहाराद्रेर्निजजननमङ्गीकृतवतीीकृतवती प्रसन्नाभूयास्त्वंमयि कनकदुर्गेभगवति ॥९२॥ तपःकृत्वायस्मिन्न्सुरपतिसुतोऽनन्यसुलभं सुलभं भवादस्त्रंलेभेप्रबलरिपुसंहारकरणम्पुसंहारकरणम्। किरातेऽस्मिन्न्प्रीत्यासहविहरणेहरणेकौतुकवती प्रसन्नाभूयास्त्वंमयि कनकदुर्गेभगवति ॥९३॥ शरच्चन्द्रालोकप्रतिमरुचिमन्दस्मितयुतेतयुते सुरश्रीसङ्गीतश्रवणकुतुकालङ्कृतमतेतमते। श्रीकनकदुर्गाऽऽनन्दलहरीलहरी कृपापात्रीभूतप्रणमदमराभ्यर्चितपदेतपदे प्रसन्नाभूयास्त्वंमयि कनकदुर्गेभगवति ॥९४॥ कपालस्रग्धारीधारीकठिनगजचर्माम्बरधरःरधरः स्मरद्वेषीेषीशम्भुर्बहुभवनभिक्षाटनपरःाटनपरः। अविज्ञातोत्पत्तिर्जननितवपाणिग्रहणतोहणतो जगत्सेव्योजातःखलुकनकदुर्गेभगवति ॥९५॥ पदाभ्यां ांप्रत्यूषस्फुटविकचशोणाब्जविलसत्लसत्- प्रभाभ्यांांभक्तानामभयवरदाभ्यांांतवशिवेवे। चरद्भ्यांांनीहाराचलपदशिलाभङ्गसरणौ सरणौ नमःकुर्मःकामेश्वरि कनकदुर्गेभगवति ॥९६॥ मदीयेहृत्पद्मेनिवसतुवसतुपदाम्भोजयुगळं ोजयुगळं जगद्वन्द्यंरेखाध्वजकुलिशवज्राङ्कितमिदम्दम्। स्फुरत्कान्तिज्योत्स्नाविततमणिमञ्जीरमहितंतं दयाऽऽधेयाऽमेयामयि कनकदुर्गेभगवति ॥९७॥ सदाऽहंसेवेत्वत्पदकमलपीठीपरिसरेसरे स्तुवन्ुवन्भक्तिश्रद्धापरिचयपवित्रीकृतधियाया। भवन्तींकल्याणींप्रचुरतरकल्याणचरितांतां दयाऽऽधेयाऽमेयामयि कनकदुर्गेभगवति ॥९८॥ हरश्शूलीशूलीचैकःपितृवननिवासीवासीपशुपति र्दिशावासोशावासोहालाहलकबळनव्यग्रधृतिमान् मान्। गिरीशोऽभूदेवंविधगुणचरित्रोऽपिहिभवत् सुसाङ्गत्यात्ात्श्लाघ्योननुकनकदुर्गेभगवति ॥९९॥ समस्ताशाधीशाशाधीशप्रमुखमुखसुरवर्यैःःप्रणमिताता- महर्नाथज्वालापतिहरणपालीहरणपालीत्रिनयनाम्नयनाम्। सदाध्यायेऽहंायेऽहंत्वांांसकलविबुधाभीष्टकलनेकलने रतांतांकल्याणींहृदिकनकदुर्गेभगवति ॥१००॥ सुसन्तोषं ोषंयोवाजपति नियमादूहितशतशत- ज्वलद्वृत्तैश्श्राव्यांांनिशिकनकदुर्गास्तुतिमिमाम्माम्। महालक्ष्मीपात्रंभवति सदनंतस्यवदनं गिरांरांदेवीपात्रंंकुलमपि विधेःधेःकल्पशतकम्शतकम्॥१०१॥ श्रीकनकदुर्गाऽऽनन्दलहरीलहरी स्तुतिंदुर्गादेव्यास्सततमघसंहारकरणेततमघसंहारकरणे सुशक्तांांवालोकेपठति सुधियायाबुद्धिकुशलःकुशलः। श्रियंयंमातःतस्मैैवितरसिसुतानाञ्च जगतां पतित्वंवाग्मित्वंबहुकनकदुर्गेभगवति ॥१०२॥ शतश्लोकीबद्धंननुकनकदुर्गाङ्कितपदंतपदं गुरूपन्यस्तंतद्भुविकनकदुर्गास्तवमिदम्दम्। निबद्धंमाणिक्यैःैःकनकशतमानंभवति ते यथाहृद्यंदेवि स्फुटपदविभक्तंंविजयताम्जयताम्॥१०३॥ इति श्रीमत्परमहंसरमहंसपरिव्राजकाचार्यवर्यश्रीविद्याशङ्करामार्य- विरचितंतंश्रीमत्कनकदुर्गाऽऽनन्दलहरीस्तोत्रंसम्पूर्णम्म्।
About this stotram — Durga
A Stotram is a Sanskrit hymn of praise composed by great sages and poet-saints such as Adi Shankaracharya. Stotrams describe the deity’s form, qualities and deeds in richly poetic language, and chanting them is said to purify the intellect and awaken devotion. Many stotrams carry a phala-shruti — a closing verse describing the benefits of recitation.
How to chant
Stotrams reward slow, attentive chanting. Read the meaning once before you begin so the verses resonate as you recite. Early morning (Brahma Muhurat) is ideal, but any quiet time works. If Sanskrit feels difficult, chant along with the transliteration and let the rhythm settle naturally over a few days of practice.
navratridurga-pujashaktasanskritstotradevotional