ಅರ್ಧನಾರೀಶ್ವರ ಸ್ತುತಿ
Ardhanarishvara Stuti
Ardhanarishvara Stuti
Text in देवनागरी script
Devotional text
ಕನ್ನಡ script translation coming soon. Showing Devanagari original — use the Transliteration tab to read in Roman script.
अर्धनारीश्वरस्तुतिः अर्धनारीश्वरस्तुतिः ॥श्रीःीः॥ वन्देमह्यमलमयूखमौलिरत्नं देवस्य प्रकटितसर्वमङ्गलाख्यम्म्। अन्योन्यंसदृशमहीनकङ्कणाङ्कंं देहार्धद्वितयमुमार्धरुद्धमूर्तेः॥१॥ तद्वन्द्वेगिरिपतिपुत्रिकार्धमिश्रं श्रैकण्ठंठंवपुरपुनर्भवायवाययत्र। वक्त्रेन्दोर्घटयतिखण्डितस्यदेव्या साधर्म्यंमुकुटगतोमृगाङ्कखण्डःडः॥२॥ एकत्रस्फटिकशिलामलंलामलंयदर्धे प्रत्यग्रद्रुतकनकोज्ज्वलंलंपरत्र। बालार्कद्युतिभरपिञ्जरैकभागरैकभाग- प्रालेयक्षितिधरशृङ्गभङ्गिमेति॥३॥ यत्रैकंैकंचकितकुरङ्गभङ्गिचक्षुःुः प्रोन्मीलत्कुचकलशोपशोभिवक्षः। मध्यंचऋशिमसमेतमुत्तमाङ्गं भृङ्गालीरुचिकचसञ्चयाञ्चितंतंच॥४॥ स्राभोगंाभोगंघननिबिडंडंनितम्बबिम्बं पादोऽपि स्फुटमणिनूपुराभिरामःरामः। आलोक्य क्षणमितिनन्दिनोऽप्यकस्मा- दाश्चर्यंपरमुदभूदभूतपूर्वम्म्॥५॥ यत्रार्धंघटयति भूरिभूतिशुभ्रं चन्द्रांशुच्छुरितकुबेरशैलशोभाम्तकुबेरशैलशोभाम्। अर्धनारीश्वरस्तुतिः अर्धंचप्रणिहितकुङ्कुमाङ्गरागंरागं पर्यस्तारुणरुचिकाञ्चनाद्रिमुद्राम्ाम्॥६॥ यत्कान्तिंदधदपि काञ्चनाभिरामांरामां प्रोन्मीलद्भुजगशुभाङ्गदोपगूढम्दोपगूढम्। बिभ्राणंाणंमुकुटमुपोढचारुचन्द्रं ं सन्धत्तेसपदि परस्परोपमानम्रोपमानम्॥७॥ आश्चर्यंतवदयितेतेहितंतंविधातुंधातुं प्रागल्भ्यंकिमपिभवोपतापभाजाम्। अन्योन्यंगतमिति वाक्यमेकवक्त्र- प्रोद्भिन्नंघटयति यत्रसामरस्यम् म्॥८॥ प्रत्यङ्गंघनपरिरम्भतः तःप्रकम्पं वामार्धं भुजगभयादिवैति यत्र। यत्रापिस्फुटपुलकंुटपुलकंचकास्ति शीत- स्वःसिन्धुस्नपिततयेवततयेवदक्षिणार्धम्म्॥९॥ एकत्रस्फुरतिभुजङ्गभोगभङ्गि- र्नीलेन्दीवरदलमालिकाकापरत्र। एकत्रप्रथयतिभास्मनोऽङ्गरागःरागः शुभ्रत्वंमलयजरञ्जनंनंपरत्र॥१०॥ एकत्रार्पयतिविषंषंगलस्यकार्ष्ण्यं कस्तूरीकृतमपिपुण्ड्रकंकंपरत्र। एकत्रद्युतिरमलास्थिमालिकानाकाना- मन्यत्रप्रसरतिमौक्तिकावलीनाम्कावलीनाम्॥११॥ एकत्रस्रुतरुधिराराकरीन्द्रकृत्तिः कौसुम्भं ंवसनमनश्वरंरंपरत्र। इत्यादीन्यपिहिपरस्परंरंविरुद्धा- न्येकत्वंदधति विचित्रधाम्नियत्र॥१२॥ दन्तानांानांसितिमनिकज्जलप्रयुक्तेे मालिन्येऽप्यलिकविलोचनस्ययत्र। रक्तत्वेकरचरणाधरस्य चान्यो नान्योन्यंसमजनि नूतनोविशेषःशेषः॥१३॥ अर्धनारीश्वरस्तुतिः कण्ठस्यभ्रमरनिभाभाविभार्धभागंभागं मुक्त्वाकिंंस्थितिमकरोच्छिरोरुहार्धे। अर्धंवाकनकसदृग्रुचिःःकचानां सन्त्यज्यन्यविशतशतकिंंगलैकदेशे॥१४॥ सौवर्णःःकरकमलेयथैववामे सव्येऽपिध्रुवमभवत्तथैवथैवकुम्भः। क्रीडैकप्रसृतमतिर्विभुर्बिभर्ति स्वाच्छन्द्यादुरसितमेवनूनमेनम्॥१५॥ यत्रासीज्जगदखिलंलंयुगावसाने पूर्णत्वंयदुचितमत्रमध्यभागेभागे। संरम्भाद्गलितमदस्तदेवदेवनूनं विश्रान्तंघनकठिनेनेनितम्बबिम्बे॥१६॥ इत्यादीन्प्रविदधुरेवदधुरेवयत्रताव- त्सङ्कल्पान्प्रथमसमागमेथमसमागमेगणेन्द्राःाः। यावत्स प्रणतिविधौधौपदारविन्दं ं भृङ्गीशःीशःपरिहरति स्मनाम्बिकायाःकायाः॥१७॥ किमयंमयंशिवःवःकिमुमुशिवाथवाथशिवावा- वितियत्रवन्दनविधौधौभवति । अविभाव्यमेवमेववचनंविदुषाषा- मविभाव्यमेवमेववचनंविदुषाम्षाम्॥१८॥ एकःस्तनःनःसमुचितोन्नतिरेकमक्षि लक्ष्याञ्जनंनंतनुरपि क्रशिमान्वितेति। लिङ्गैस्त्रिभिर्व्यवसितेतेसविभक्तिकेऽपि यत्राव्ययत्वमविखण्डितमेवतमेवभाति ॥१९॥ यत्रध्रुवंुवंहृदयदयएवयदैक्यमासी मासी- द्वाक्काययोरपिपुनःपतितंतंतदेव। यस्मात्सतांतांहृदियदेवतदेववाचि यच्चैवैववाचि करणेऽप्युचितं तंतदेव॥२०॥ कान्तेशिवेवेत्वयिविरूढमिदंदंमनश्च अर्धनारीश्वरस्तुतिः मूर्तिश्चमेहृदयसम्मददायिनीति। अन्योन्यमभ्यभिहितंतंवितनोतियत्र साधारणस्मितमनोरमतां तमनोरमतांमुखस्य ॥२१॥ उद्यन्निरुत्तरपरस्परसामरस्य- सम्भावनव्यसनिनोरनवद्यहृद्यम्म्। अद्वैतमुत्तमचमत्कृतिसाधनंसाधनंत- द्युष्माकमस्तुुशिवयोःवयोःशिवयोजनायवयोजनाय॥२२॥ लक्ष्याण्यलक्ष्याण्यपरत्रयत्र विलक्षणान्येवेवहिलक्षणानि साहित्यमत्यद्भुतमीशयोस्त- न्नकस्यरोमाञ्चमुदञ्चयेतयेत॥२३॥ जूटाहेर्मुकुटेन्द्रनीलरुचिभिःश्यामंयामंदधत्यूर्ध्वगंगं भागंवह्निशिखापिशङ्गमधरंमधरंमध्येसुधाच्छच्छविः। धत्तेशक्रधनुःश्रियंयंप्रतिमितातायत्रेन्दुलेखानृजुलेखानृजु- र्युष्माकंाकंसपयोधरोभगवतोहर्षामृतंमृतंवर्षतुतु॥२४॥ इत्यर्धनारीश्वरस्तुतिःसम्पूर्णा॥
About this stotram
A Stotram is a Sanskrit hymn of praise composed by great sages and poet-saints such as Adi Shankaracharya. Stotrams describe the deity’s form, qualities and deeds in richly poetic language, and chanting them is said to purify the intellect and awaken devotion. Many stotrams carry a phala-shruti — a closing verse describing the benefits of recitation.
How to chant
Stotrams reward slow, attentive chanting. Read the meaning once before you begin so the verses resonate as you recite. Early morning (Brahma Muhurat) is ideal, but any quiet time works. If Sanskrit feels difficult, chant along with the transliteration and let the rhythm settle naturally over a few days of practice.