ॐ
Sankalpa Guru
संकल्पो मूलं सर्वस्य
🔮
Unlock Your Free Kundali
Discover your cosmic blueprint — personalized Kundali with detailed dosha analysis, planetary positions & powerful remedies.
✦ Birth Chart✦ Doshas
Get Free
Sign In
ॐ
Sankalpa Guru
← ← शब्दावर परत
मराठी interface

रमण महर्षि सहस्रनामस्तोत्रम्

Ramana Maharshi Sahasranamastotram

Ramana Maharshi Sahasranamastotram

Text in देवनागरी script

Devotional text

रमणसहस्रनामस्तोत्रम्
म्
रमणसहस्रनामस्तोत्रम्
म्
॥श्रीःीः॥
॥श्रीरमणसहस्रनामस्तोत्रप्रारम्भःभः॥
देव्युवाचय
ुवाच।
भगवन्सर्वशास्त्रार्थपरिज्ञानवतांज्ञानवतांवर।
अरुणेशस्यय
माहात्म्यंत्वत्तोतोविस्तरशःतरशःश्रुतम्ुतम्॥१॥
तन्नाम्नामपिसाहस्रंसर्वपापहरंपापहरंनृणाम्।
अरुणेशावतारस्यय
रमणस्यय
महात्मनःम
नः॥२॥
इदानींश्रोतुमिच्छामितस्ययनामसहस्रकम्कम्।
यस्ययसङ्कीर्तनान्मर्त्योविमुक्तिंंविन्दतेदतेध्रुवम्ुवम्॥३॥
त्वन्तुतुसर्वंंविजानासिनान्यस्त्वत्तोऽस्ययवेदिताता।
तस्मात्कारुण्यतोकारुण्यतोमह्यंयंभक्तिमत्यैयैविशेषतःशेषतः॥४॥
नाम्नांनांसहस्रंदिव्यानांयानांरमणस्यय
मुनीशितुः
तुः।
रहस्यमपिवक्तव्यंयंत्वयावयागौतमसुव्रत
॥५॥
गौतमउवाच।
साधुसाधुमहाभागेप्रश्ननएषजगद्धितःतः।
वक्ष्येयेतच्छ्रद्धयोपेताधयोपेतासावधानमनाःश‍ृणुृणु॥६॥
ज्ञानंवेदान्तसञ्जातंज
ातंसाक्षान्मोक्षस्यय
साधनम्।
कर्मोपास्त्यादितद्भिन्नंनंज्ञानद्वारैववारैवमुक्तिदम्दम्॥७॥
निष्कामकर्मशुद्धानांधानांविवेकादिमतांमतांनृणाम्।
जायतेतच्चचविज्ञानंज्ञानंप्रसादादेवसादादेवसद्गुरोःगुरोः॥८॥
ज्ञानसाधननिष्ठत्वंव
ंज्ञानाभ्यासंय
ासंविदुर्बुधाःधाः।
तारतम्येनय
ेनभिद्यन्तेतेज्ञानाभ्यासाधिकारिणः
णः॥९॥
रमणसहस्रनामस्तोत्रम्
म्
विचारमात्रनिष्ठस्ययमुख्याय
ाज्ञानाधिकारिता
ता।
विचारीचारीदुर्लभोभोलोकेविचारोचारोदुष्करोक
रोयतः॥१०॥
ममुक्षवोनरास्सर्वेज्ञानाभ्यासेऽधिकारिणः
णः।
स्त्रीशूद्राणांाणांतथान्येषांय
ेषांनाधिकारोविगर्हितःतः॥११॥
देशभाषान्तरेणापि
तेषांसोप्युपकारकःय
ुपकारकः।
ज्ञानस्यय
चविचारोऽयंचारोऽयंसन्निकृष्टंटंहिसाधनम्॥१२॥
विचारभिन्नमार्गश्चचनसाक्षाज्ज्ञानसिद्धयेध
ये।
विचारजननद्वारेत्याहुर्वेदान्तवेदिनःनः॥१३॥
योगोपास्त्यादयोप्यन्येय
ेसन्तिविज्ञानहेतवःज्ञानहेतवः।
तदालम्बोब
ोभवत्येवय
ेवविचारानधिकारिणाम्णाम्॥१४॥
योगोपास्त्याद्यशक्तानांतानांजपस्त्युत्यादिकीर्तनम्नम्।
ज्ञानोपायोभवत्येवय
ेवजिज्ञासानुष्ठितंतंयदि॥१५॥
तस्मादयत्नतोज्ञानंनतोज्ञानंसर्वेषांषांयेनहेतुना।
तादृशंनामसाहस्रंरमणस्यय
महात्मनःम
नः॥१६॥
त्वयवयप्रीत्यैवयैववक्ष्यामिहितायतायजगतांश‍ृणुृणु।
नाभक्तायतायप्रदातव्यमिदंदंमोक्षसुखप्रदम्दम्॥१७॥
अस्ययश्रीरमणदिव्यसहस्रनामस्तोत्रमहामन्त्रस्यय।
गौतमोऋषिःः।अनुष्टुप्छन्दःदः।श्रीरमणपरमात्मादेवतामादेवता।
ऐंबीजम्।ह्रींींशक्तिः।श्रींींकीलकम्।
“श्रीरमणायनमः” इति
मन्त्रप्रत्येकवर्णेनहृदयादि
न्यासःयासः।
ॐभूर्भुवस्स्वरोमितिदिग्बन्धःधः।
ध्यानम्यानम्।
ध्यायेच्छारदचन्द्रसुन्दरमुखंदरमुखंताम्रारविन्देक्षणंद
ेक्षणं
भक्ताभीष्टवराभयप्रदकरंदकरंकौपीनमात्रोज्ज्वलम्
लम्।
स्वात्मानन्दरसानुभूतिविवशंवशंसर्वानवद्याङ्गकंगकं
श्रीमन्तंतंरमणेश्वरंवरंगुरुवरंयोगासनाध्यासितम्
तम्॥
अरुणजलजनेत्रंमुग्धमन्दस्मितास्यंय
ं
तरुणतपनभासंपूर्णबोधप्रसादम्सादम्।
अरुणशिखरिसानुप्राङ्गणेग
णेसञ्चरन्तंतं
रमणसहस्रनामस्तोत्रम्
म्
रमणमरुणमूर्तिंं
चिन्तयेदिष्टसिद्ध्यैै॥
॥ॐ॥
अरुणेशमहाशक्तिनिपातप्रतिबोधितः
तः।
अचिन्त्यपरनिर्वाणस्थितिरव्यक्तशक्तिकःकः॥१॥
अनभ्यासश्रमावाप्तसमस्तनिगमागमःगमागमः।
अरुणाचलनाथीयपञ्चरत्नप्रकाशकः
काशकः॥२॥
अनाहतान्यहृदयस्थानबोधनपण्डितः
तः।
अकारादिक्षकारान्तमातृकामन्त्रमालिकःकः॥३॥
अन्तर्गतमहाशक्तिरणिमादिगुणान्वितःतः।
अभ्यासातिशयज्ञातशयज्ञातअत्याश्चर्यचरित्रकःकः॥४॥
अतिवर्णाश्रमाचारोऽचिन्त्यशक्तिरमोघदृक्रमोघदृक्।
अङ्गावन्त्यादिदेशीयमुमुक्षुजनताश्रयःयः॥५॥
अन्तर्मुखोऽन्तरारामतरारामअन्तर्याम्यहमर्थदृक्दृक्।
अहमर्थैकलक्ष्यार्थअरुणाद्रिमयोऽरुणःमयोऽरुणः॥६॥
अपीताम्बाङ्गनिर्माल्यपयःपानैकजीवितःतः।
अध्यात्मयोगनिलयलयअदीनात्माऽघमर्षणः
णः॥७॥
अकायोभक्ताकायस्थःथःकालचक्रप्रवर्तकःकः।
अक्षिपेयामृताम्भोधिराहूयैश्वर्यदायकःदायकः॥८॥
आजानुबाहुरक्षोभ्यय
आत्मवाननसूयकःमवाननसूयकः।
आवर्तक्षेत्रसञ्जातजातआर्तरक्षणतत्परःपरः॥९॥
इतिहासपुराणज्ञहासपुराणज्ञइष्टापूर्तफलप्रदःदः।
इडापिङ्गलिकामध्यय
-सुषुम्नाग्रन्थिभेदकःभेदकः॥१०॥
इडापिङ्गलिकामध्यय
-सुषुम्नामध्यभासुरःय
भासुरः।
इष्टार्थदाननिपुणपुणइन्द्रभोगविरक्तधीःतधीः॥११॥
ईशानईषणाहीनःईतिबाधाभयापहःबाधाभयापहः।
उपास्यमूर्तिरुत्साहसम्पन्ननउरुविक्रमःमः॥१२॥
उदासीनवदासीनउत्तमज्ञानदेशिकःकः।नाम५०
रमणसहस्रनामस्तोत्रम्
म्
ऊर्ध्वरेतारेताऊर्ध्वगतिरुटजस्थथ
उदारधीः॥१३॥
ऋषीऋषिगणस्तुत्योय
ोऋजुबुद्धीधीऋजुप्रियःयः।
ऋतम्भरभ
रऋतप्रज्ञोज्ञोऋजुमार्गप्रदर्शकः
कः॥१४॥
एवमित्यविनिर्णेयःयःएनःकूटविनाशनःनाशनः।
ऐश्वर्यदाननिपुणपुणऔदार्यगुणमण्डितः
तः॥१५॥
ओङ्कारपदलक्ष्यार्थऔपम्यपरिवर्जितःतः।
कटाक्षस्यन्दिकरुणः
करुणःकटिबद्धालमल्लकःलकः॥१६॥
कमनीयचरित्राढ्यःय
ःकर्मवित्कविपुङ्गवःगवः।
कर्माकर्मविभागज्ञःभागज्ञःकर्मलेपविवर्जितःतः॥१७॥
कलिदोषहरःदोषहरःकम्रःकर्मयोगप्रवर्तकःकः।
कर्मन्दिप्रवरःवरःकल्यःयःकल्याणगुणमण्डितःतः॥१८॥
कान्तिपत्तनसन्दृष्टारुणज्योतिःप्रहर्षितःतः।
कामहन्ताकान्तमूर्तिःकालात्माकालसूत्रहृत्हृत्॥१९॥
काङ्क्षाहीनःाहीनःकालकाङ्क्षीीकाशीवासफलप्रदःदः।
काश्मीरदेश्यसेव्याङ्घ्रिर्नेपालीयसमर्चितः
तः॥२०॥
कामकारनिराकर्ता
कृतकृत्यत्वकारकःव
कारकः।
काव्यकण्ठसुधीदृष्टकार्तिकेयस्वरूपधृक्वरूपधृक्॥२१॥
किङ्करीकृतभूपालःकरीकृतभूपालःकीर्तिमान्कीर्तिवर्द्धनःनः।
कुमारःकुतलामोदःकुकुटुम्बीब
ीकुलोद्गतःगतः॥२२॥नाम१००
कुष्ठापस्माररोगघ्नःनःकुसुमारामनिष्ठितः
तः।
कृपालुःकृपणालम्बःब
ःकृशानुसदृशःकृशः॥२३॥
केरलान्ध्रादिभाषाज्ञःभाषाज्ञःकेरलान्ध्रजनेडितःतः।
कैवल्यपदनिश्श्रेणिःःकैवल्यसुखदायकःय
सुखदायकः॥२४॥
कोऽहंनाहंसोऽहमिति
स्वात्मान्वेषणमार्गदृक्दृक्।
कोऽहंविमर्शब्रह्मास्त्र-नाशिताशेषविभ्रमःमः॥२५॥
कोशालयप्रतिष्ठाताठ
ाताकोशवान्कोशवीक्षिता
ता।
क्षमावान्क्षिप्रसन्तुष्टःटःक्षपिताशेषकल्मषःम
षः॥२६॥
क्षतकर्मा
क्षताविद्यःय
ःक्षीणभक्तजनावनःतजनावनः।
रमणसहस्रनामस्तोत्रम्
म्
क्षामनाशीक्षुधाहीनःक्षुद्रघ्नःनःक्षितिमण्डनम्मण्डनम्॥२७॥
क्षेत्रज्ञःज्ञःक्षेमदःक्षेमःक्षेमार्थिजनवन्दितः
तः।
क्षेत्राटनपरिश्रान्तभक्तक्षिप्रप्रसादनःसादनः॥२८॥
क्ष्म्रौंमन्त्रबीजतत्त्वज्ञःज्ञःक्षेत्राजीवफलप्रदः
दः।
गम्भीरोभीरोगर्वितोगर्विहीनोहीनोगर्वनाशनःनाशनः॥२९॥
गद्यपद्यप्रियोगम्योयोगायत्रीमन्त्रबोधितःतः।
गिरिशोशोगीष्पतिर्गुण्योण्योगुणातीतोगुणाकरः॥३०॥
गृहीगृहविनिर्मुक्तोत
ोग्रहातिग्रहसञ्जयीजयी।
गीतोपदेशसारादिग्रन्थकृद्थ
कृद्ग्रन्थिभेदकःभेदकः॥३१॥नाम१५०
गुरुमूर्तपोनिष्ठःठ
ःनैसर्गिकसुहृद्वरःवरः।
गृहिमुक्त्यधिकारित्ववव्यवस्थापनतत्परःपरः॥३२॥
गोविन्दोद
ोगोकुलत्रातातागोष्ठीवान्गोधनान्वितःतः।
चराचरहितश्चक्षुरुत्सवश्चतुरश्चलःचलः॥३३॥
चतुर्वर्गचतुर्भद्रप्रदश्चरमदेहभृत्चरमदेहभृत्।
चाण्डालचटकश्वाऽहि
-किटिकीशहितङ्करःकरः॥३४॥
चित्तानुवर्तीचिन्मुद्रीचिन्मयश्चित्तनाशकःतनाशकः।
चिरन्तनश्चिदाकाशश्चिन्ताहीनश्चिदूर्जितःतः॥३५॥
चोरहाचोरदृक्चोरचपेटाघातनन्दितः
तः।
छलच्छद्मवचोहीनश्शत्रुजिच्छत्रुतापनःुतापनः॥३६॥
छन्नाकारश्छान्दसेड्यञ्छिन्नकर्मादिबन्धनःधनः।
छिन्नद्वैधश्छिन्नमोहश्छिन्नहृच्छिन्नकल्मषःमषः॥३७॥
जगद्गुरुर्जगत्प्राणोाणोजगदीशोजगत्प्रियःयः।
जयन्तीजोजन्महीनोमहीनोजयदोजनमोहनः॥३८॥
जाग्रत्स्वप्नसुषुप्त्यादिसाक्षीसाक्षीजाड्यविनाशकःनाशकः।
जातिवर्णभिदाशून्योय
ोजितात्मामाजितभूतकःतभूतकः॥३९॥
जितेन्द्रियोयोजितप्राणोाणोजितान्तश्शत्रुसञ्चयःचयः।नाम२००
जीवब्रह्मैक्यविज्जीवन्मुक्तोतोजीवत्वनाशकःव
नाशकः॥४०॥
ज्योतिर्लिङ्गमयज्योतिस्समलोष्टाश्मकाञ्चनःचनः।
रमणसहस्रनामस्तोत्रम्
म्
जेताज्यायाज्ज्ञानमूर्तिर्ज्ञानीनीज्ञानमहानिधिः
ः॥४१॥
ज्ञानज्ञातृज्ञेयरूपत्रिपुटीभावनोज्झितः
तः।
ज्ञातसर्वागमोगमोज्ञानगम्योय
ोज्ञातेयसन्नुतःनुतः॥४२॥
ज्ञानविज्ञानतृप्तात्माम
ाज्ञानसञ्छिन्नसंशयःन
संशयः।
ज्ञानाग्निदग्धकर्मा
चज्ञानोपायप्रदर्शकः
कः॥४३॥
ज्ञानयज्ञविधिप्रीतो
ीतोज्ञानावस्थितमानसः
तमानसः।
ज्ञाताऽज्ञातान्यचिन्मात्रो
ोज्ञानवृद्धोपलालितः
तः॥४४॥
तत्त्वज्ञस्तत्त्वविन्नेतानेतातत्त्वमस्यादिलक्षितःतः।
तत्त्वभाषणसन्तुष्टस्तत्त्वबोधकदेशिकःकः॥४५॥
तत्पदार्थैकसंलीनस्तत्त्वान्वेषणवेषणतत्परःपरः।
तपनस्तपनीयाङ्गस्तमस्सन्तापचन्द्रमाःमाः॥४६॥
तपस्वीव
ीतापसाराध्यस्तपःत
पःक्लिष्टतनूद्वहःवहः।
तपस्तत्त्वार्थसारज्ञस्तपोमूर्तिस्तपोमयःतपोमयः॥४७॥
तपोबलसमाकृष्टभक्तसङ्घसमावृतःघ
समावृतः।
तापत्रयाग्निसन्तप्तजनसञ्जीवनामृतम्जीवनामृतम्॥४८॥
तातादेशाप्तशोणाद्रिस्तातारुणमहेश्वरःव
रः।
तातान्तिकसमागन्तात
ातातान्वेषणतत्परःप
रः॥४९॥
तितिक्षुस्तीर्थवित्तीर्थंंतुरीयस्तुष्टमानसःटमानसः।नाम२५०
तुल्यनिन्दास्तुतिस्तूष्णींशीलस्तृष्णाविवर्जितःतः॥५०॥
तेजस्वीत्यक्तविषयस्त्रयीभावार्थकोविदःदः।
त्रिदिवेशमुखोपास्यस्त्रिवर्गस्त्रिगुणात्मकःमकः॥५१॥
त्रैलोक्यबुधसम्पूज्यस्त्रैलोक्यग्रासबृंहितःतः।
त्रैलोक्यसृष्टिस्थितिकृत्कृत्त्रैगुण्यविषयोज्झितःतः॥५२॥
त्रैगुण्यविषवेगघ्नोनोदक्षोदग्धवपुर्धरःरः।
दर्शनीयोनीयोदयामूर्तिर्दक्षिणास्योय
ोदमान्वितः
तः॥५३॥
दण्डधृक्दण्डनीतिस्थोथ
ोदक्षिणोणोदम्भवर्जितःतः।
दहराकाशमध्यस्थथ
चिदाकाशप्रतिष्ठितःतः॥५४॥
रमणसहस्रनामस्तोत्रम्
म्
दशदिक्पालसम्पूज्योयोदशदिग्व्यापिसद्यशाःयशाः।
दक्षिणद्वीपविख्यातोयातोदाक्षिणात्यकलाकविःः॥५५॥
दारिद्र्यध्वंसकोवंसकोदान्तोत
ोदारितक्लेशसन्ततिः।
दासीदासभरोदिव्योयोदिष्ट्याबुद्धोधोदिगम्बरःबरः॥५६॥
दीर्घदर्शीदीप्यमानोय
मानोदीनबन्धुर्दृगात्मकःम
कः।
दुर्विगाह्योयोदुराधर्षो
दुराचारनिवर्तकः
कः॥५७॥
दृग्दृश्यभेदधीशून्योय
ोदर्शनंनंदृप्तखण्डकःतखण्डकः।
देववन्द्योदेवतेशोदोषज्ञोदोषनाशनः॥५८॥नाम३००
द्वादशार्णमनुध्येयोयेयोद्वादशान्तस्थलस्थितःतः।
दैविकोकोद्राविडोडोद्वीपान्तरविख्यातवैभवःयातवैभवः॥५९॥
द्वितीयातिथिसम्भूतोभूतोद्वैतभावविमुक्तधीःतधीः।
द्वैताद्वैतमतातीतोवैतमतातीतोद्वैतसन्तमसापहःतमसापहः॥६०॥
धनदोधर्मसूक्ष्मज्ञोमज्ञोधर्मराट्राट्धार्मिकप्रियःयः।
धाताधातृसमश्रीकोीकोधातुशुद्धिविधायकः
धायकः॥६१॥
धारणाशक्तिमान्धीरोध
ीरोधुरीणोधृतिवर्द्धनःनः।
धीरोदात्तगुणोपेतोतगुणोपेतोध्याननिष्ठोठोध्रुवस्मृतिः॥६२॥
नमज्जनोद्धारणकृन्नरवाहनसन्निभःभः।
नवनीतसमस्वान्तोत
ोनतसाधुजनाश्रयःयः॥६३॥
नरनारीगणोपेतोनगसानुकृताश्रमःमः।
नममेत्यव्यययुतोय
ययुतोनवीनोनष्टमानसःटमानसः॥६४॥
नयनानन्ददोद
दोनम्योयोनामोच्चारणमुक्तिदःदः।
नागस्वाम्यनुजोय
नुजोनागसुन्दरज्येष्ठतांठतांगतः॥६५॥
नादबिन्दुकलाभिज्ञोज्ञोनादब्रह्मप्रतिष्ठितःतः।
नादप्रियोयोनारदादिपूज्योय
ोनामविवर्जितःतः॥६६॥
नामीनामजपप्रीतोीतोनास्तिकत्वविघातकृत्घातकृत्।
नासाग्रण्यस्तदृङ्त
दृङ्नामब्रह्मातीतोमातीतोनिरञ्जनःजनः॥६७॥
निरञ्जनाश्रयोयोनित्यतृप्तोतोनिश्श्रेयसप्रदःदः।नाम३५०
निर्यत्नसिद्धनित्ययश्रीर्नित्यसिद्धस्वरूपदृक्वरूपदृक्॥६८॥
रमणसहस्रनामस्तोत्रम्
म्
निर्ममोमोनिरहङ्कारोकारोनिरवद्योयोनिराश्रयःयः।
नित्यानन्दोदोनिरातङ्कोकोनिष्प्रपञ्चोचोनिरामयःरामयः॥६९॥
निर्मलोलोनिश्चलोचलोनित्योयोनिर्मोहोहोनिरुपाधिकःकः।
निस्सङ्गोगोनिगमस्तुत्योयोनिरीहोरीहोनिरुपप्लवःलवः॥७०॥
नित्यशुद्धोधोनित्यबुद्धोधोनित्यमुक्तोतोनिरन्तरःतरः।
निर्विकारोकारोनिर्गुणात्मामानिष्पापोपापोनिष्परिग्रहःहः॥७१॥
निर्भवोवोनिस्तुलोतुलोनिघ्नोनोनिजानन्दैकनिर्भरःरः।
निग्रहानुग्रहसमोहसमोनिकृतिज्ञोज्ञोनिदानवित्त्॥७२॥
निर्ग्रन्थोथोनिर्नमस्कारोकारोनिस्तुलिर्निरयापहःरयापहः।
निर्वासनोसनोनिर्व्यसनोसनोनिर्योगक्षेमचिन्तनःतनः॥७३॥
निर्बीजध्यानसंवेद्योयोनिर्वादोदोनिश्शिरोरुहःरोरुहः।
पञ्चाक्षरमनुध्येयःयेयःपञ्चपातकनाशनःचपातकनाशनः॥७४॥
पञ्चस्कन्धीमताभिज्ञःज्ञःपञ्चकोशविलक्षणःलक्षणः।
पञ्चाग्निविद्यामार्गज्ञःज्ञःपञ्चकृत्यपरायणःयपरायणः॥७५॥नाम४००
पञ्चवक्त्रःपञ्चतपाःचतपाःपञ्चताकारणोद्धरःधरः।
पञ्चोपचारसम्पूज्यःयःपञ्चभूतविमर्दनःनः॥७६॥
पञ्चविंशतितत्त्वात्मामामहापञ्चदशाक्षरःचदशाक्षरः।
पराशरकुलोद्भूतःभूतःपण्डितःतःपण्डितप्रियःयः॥७७॥
परमेष्ठीठीपरेशानःपरिपूर्णःपरात्परःप
रः।
परंज्योतिः
ःपरंधामपरमात्माम
ापरायणम्॥७८॥
पतिव्रताभीष्टदायीटदायीपर्यङ्कस्थःथःपरार्थवित्त्।
पवित्रपादःपादःपापारिःःपरार्थैकप्रयोजनःयोजनः॥७९॥
पालीतीर्थतटोल्लासील
ासीपाश्चात्यद्वीपविश्रुतःुतः।
पितातापितृहितःतःपित्तनाशकःतनाशकःपितृमोचकःतृमोचकः॥८०॥
पितृव्यान्वेषित
पीनःपातालेशालयस्थितः
तः।
पुनर्वसूदितःतःपुण्यःपुण्यकृत्पुरुषोत्तमःत
मः॥८१॥
पुन्नागतरुवत्क्षेत्रीपुण्यापुण्यविवर्जितः
तः॥।
पूतात्माम
ापृथुकप्रीतःीतःपृथुदश्चच
पुरोहितःतः॥८२॥
रमणसहस्रनामस्तोत्रम्
म्
प्रतिमाकृतसान्निध्यःयःप्रतिग्रहपराङ्मुखःमुखः।
प्रमादिवत्सरोद्भूतःभूतःप्रकृतिस्थःथःप्रमाणवित्त्॥८३॥
प्रतीकोपास्तिविषयःषयःप्रत्युत्तरविचक्षणःचक्षणः।नाम४५०
प्रत्यक्यक्प्रशान्तःतःप्रत्यक्षःयक्षःप्रश्रितःतःप्रतिभानवान्भानवान्॥८४॥
प्रदक्षिणाप्रीतमनाःीतमनाःप्रवालाद्रिसमाश्रयःयः।
प्राच्यप्रतीच्यदेशीययदेशीयविबुधाग्रण्यवन्दितःतः॥८५॥
प्रस्थानभेदसम्बोद्ध्यःप्रांशुःांशुःप्राणनिरोधकःरोधकः।
प्रसूतिदिनवृद्धस्त्रीदर्शितज्योतिराकृतिः॥८६॥
प्रार्थितार्थप्रदःदःप्राज्ञःाज्ञःप्रावारकनिगूहितःतः।
प्रातस्स्मर्तव्यचारित्रःप्राप्तप्राप्तव्यनिर्वृतःतः॥८७॥
प्रयाणस्मृतिसम्प्राप्यःयःप्रियहीनःयहीनःप्रियंवदःयंवदः।
प्रेक्षावान्प्रेष्यरहितःतःफलभूतःफलप्रदःदः॥८८॥
बहुश्रुतोुतोबहुमतोबहुपाकीबहुप्रदःदः।
बलवान्बन्धुमान्बालरूपोब
ालरूपोबाल्यविचेष्टितःतः॥८९॥
बालभानुप्रतीकाशोतीकाशोबालसन्न्यासिशब्दितःतः।
ब्रह्मचर्यतपोयोगश्रुतप्रज्ञासमन्वितःतः॥९०॥
ब्रह्मण्योमण्योब्रह्मविद्ब्रह्ममब्रह्मसायुज्यदायकःयदायकः।
ब्रह्मार्पितमनोबुद्धिर्ब्राह्मणस्वामिनामकःनामकः॥९१॥
ब्रह्मासनस्थितोतोब्रह्मसूत्रविद्भगवान्भवःभवः।
भयकृद्भयसंहर्ताभवादोभक्तभावितःतः॥९२॥नाम५००
भारूपोभावनाग्राह्योय
ोभावज्ञोभाग्यवर्द्धनःनः।
भारतीयमहाभाग्यंभारतख्यातिपोषकः
पोषकः॥९३॥
भारतोद्यद्ज्ञानदीपोयद्ज्ञानदीपोभावनाभेदकृन्तनःत
नः।
भिदाशून्योयोभिदाध्वंसीवंसीभावुकोभिक्षुकेश्वरःवरः॥९४॥
भूतिदोदोभूतिकृद्भूमि
नाथपूर्णांशसम्भवःभ
वः।
भौमब्रह्मम
भ्रमध्वंसीवंसीभूहृत्क्षेत्रलक्षितःतः॥९५॥
भूतिभूषितसर्वाङ्गोगोमङ्गलोगलोमङ्गलप्रदःदः।
रमणसहस्रनामस्तोत्रम्
म्
मनोबुद्धिरहङ्कारःक
ारःप्रकृतिश्चचपरःपुमान्॥९६॥
महाशक्तिर्महासिद्धिर्महोदारोहोदारोमहाद्युतिःः।
महाकर्ता
महाभोक्तातामहायोगीमहामतिः
ः॥९७॥
महामान्योय
ोमहाभागोमहासेनमहोंशजः।
मर्यादाकृन्महादेवोमहादेवोमहारूपीमहायशाः॥९८॥
महोद्यमोयमोमहोत्साहोस
ाहोममताग्रहपीडनःहपीडनः।
महामन्त्रोमहायन्त्रोमहावाक्योपदेशकःय
ोपदेशकः॥९९॥
महावाक्यार्थतत्त्वज्ञोज्ञोमहामोहनिवारकःवारकः।
मायावीमानदोमानीमातृमुक्तिविधायकः
धायकः॥१००॥नाम५५०
मानावमानसाम्यात्माम
ामालूराधस्तपस्स्थितः
तः।
मधूकद्रुतलस्थायीथ
ायीमातृमान्मातृभक्तिमान्
मान्॥१०१॥
मात्रालयप्रतिष्ठाताठातामार्गितोतोमार्गबान्धवःध
वः।
मार्गणीयोणीयोमार्गदर्शीमार्गशीर्षकृतोदयःकृतोदयः॥१०२॥
मार्गितात्माम
ामार्गशून्योय
ोमितभुङ्मितसञ्चरःचरः।
मितस्वप्नावबोधश्चचमिथ्याबाह्यनिरीक्षकःरीक्षकः॥१०३॥
मुनिर्मुक्तोतोमुक्तिदायीदायीमेधावीमेध्यभोजनःय
भोजनः।
मौनव्याख्यानकृन्मौनीमौनीमौनभाषाविशारदःशारदः॥१०४॥
मौनामौनद्वयातीतोवयातीतोमौनदोमौनिषुषुप्रियःयः।
यज्ञकृद्यज्ञभुग्यज्ञोय
ज्ञभुग्यज्ञोयजमानोयथार्थवित्त्॥१०५॥
यतात्माम
ायतिसम्पूज्योयोयतिप्राप्योयोयशस्करःक
रः।
यमाद्यष्टाङ्गयोगज्ञोगयोगज्ञोयजुश्शाखीयतीश्वरःवरः॥१०६॥
यवनानुग्रहकरोहकरोयक्षोयमनिषूदनःषूदनः।
यात्राविरहितोतोयानाऽनारूढोयाज्ञिकप्रियःयः॥१०७॥
यातनानाशनोयाञ्चहीनोचहीनोयाचितदायकः
तदायकः।नाम६००
युक्तकृद्युक्तभुग्युक्ततस्वप्नबोधोनबोधोयुगादिकृत्कृत्॥१०८॥
योगीशोयोगपुरुषोयोगतत्त्वविवेचकःवेचकः।
योगासनोयोगभूमि
समारोहणसाधकः॥१०९॥
योगिगम्योय
ोयोगफलंयोगभ्रष्टशुभप्रदःदः।
रमणसहस्रनामस्तोत्रम्
म्
योगप्रशंसीशंसीयोगस्थोथ
ोयोगक्षेमधुरन्धरःध
रः॥११०॥
रक्षकोरमणोरम्योयोरमणीयाङ्गसंहतिः
ः।
रमेशक्लेशसन्दृष्टज्योतिरक्लेशदर्शनःनः॥१११॥
रजोपहोरजोमूर्ती
रसिकोकोरसशेवधिः
ः।
रहस्योय
ोरञ्जनोजनोरस्योयोरत्नगर्भोरसोदयः॥११२॥
राजविद्यागुरूय
ागुरूराजविद्याविद्राजमानितःतः।
राजसाहारनिर्मुक्तोत
ोराजसज्ञानदूरगः॥११३॥
रागद्वेषविनिर्मुक्तोतोरसालाश्रमकोकिलः
लः।
रामाभिरामो
रामोराजश्रीःीःराजाराज्यहितङ्करःकरः॥११४॥
राजभोगप्रदोदोराष्ट्रभाषाविद्राजवल्लभःलभः।
रुदितद्वेषणोवेषणोरुद्रोलक्ष्मीवान्लक्ष्मिवर्द्धनःनः॥११५॥
लज्जालुर्ललितोतोलब्धलब्धव्योयोलघुसिद्धिदःदः।नाम६५०
लयविल्लब्धकामौघोधकामौघोलाभालाभसमाशयः॥११६॥
लयाधिष्ठानतत्त्वज्ञोज्ञोलयपूर्वसमाधिमान्
मान्।
लास्यप्रियोयोलिङ्गरूपीगरूपीलिङ्गोत्थोथोलिङ्गवर्जितःतः॥११७॥
लिपिलेखचणोलेखचणोलोकशिक्षको
क्षकोलोकरक्षकः।
लोकायतमताभिज्ञो
ज्ञोलोकवार्ताविवर्जितः
तः॥११८॥
लोकोदासीनभावस्थोथ
ोलोकोत्तरगुणोत्तरःत
रः।
लोकाध्यक्षोय
क्षोलोकपूज्योय
ोलोकासारत्वबोधकःव
बोधकः॥११९॥
लोकाकर्षणशक्तात्मशक्तिमत्कान्तपर्वतःतः।
लोकानुत्सादकोस
ादकोलोकप्रमाणंमाणंलोकसङ्ग्रहीही॥१२०॥
लोकबोधप्रकाशार्थ
शोणोद्यज्ज्ञानभास्करःकरः।
वरिष्ठोठोवरदोवक्तातावङ्गदेश्यजनाश्रयःयः॥१२१॥
वन्दारुजनमन्दारोदारोवर्तमानैककालवित्त्।
वनवासरसाभिज्ञो
ज्ञोवलित्रयविभूषितःतः॥१२२॥
वसुमान्वस्तुतत्त्वज्ञोज्ञोवन्द्योवत्सतरीप्रियःयः।
वर्णाश्रमपरित्रातातावर्णाश्रममतातिगःगः॥१२३॥
रमणसहस्रनामस्तोत्रम्
म्
वाक्यज्ञोय
ज्ञोवाक्यकुशलोय
कुशलोवाङ्मनोबुद्ध्यगोचरःगोचरः।
वाद्यगीतप्रियोयोवाजश्रवावावापीप्रतिष्ठकःठ
कः॥१२४॥
वाहनागारनिष्ठावान्वाजिमेधफलप्रदः
दः।
वक्षोदक्षिणभागस्थथ
हृदयस्थानदर्शकःकः॥१२५॥नाम७००
वचद्भूमन्त्रसंसेव्योयोविचारैकोपदेशकृत्चारैकोपदेशकृत्।
विचारमात्रनिरतोरतोविवेकिजनतादृतःजनतादृतः॥१२६॥
विदितात्मामाविधेयात्मामाविस्मितेशादिवीक्षितःतः।
विरूपाक्षगुहावासीरूपाक्षगुहावासीविश्वात्मामाविश्वभुग्विभुःभुः॥१२७॥
विविक्तसेवीतसेवीविघ्नेशचैत्यप्राकारसंस्थितःतः।
विध्यदृष्टमहोदर्शीविज्ञानानन्दसुन्दरःदरः॥१२८॥
विघसाशीघसाशीविशुद्धात्मामाविपर्यासनिरासकःरासकः।
विभूतिसितफालाढ्योयोविरोधोक्तिविनाकृतःनाकृतः॥१२९॥
विश्वम्भरोभरोविश्ववैद्योयोविश्वास्योयोविस्मयान्वितःतः।
वीणागेयोवीतमायोवीर्यवान्वीतसंशयःव
ीतसंशयः॥१३०॥
वृद्धिह्रासविनाभूतोनाभूतोवृद्धोधोवृत्तिनिरोधकःरोधकः।
वृत्तिदोदोवृत्तिबोधेद्धोधोवेणुवाद्यवशंवदःयवशंवदः॥१३१॥
वेदवेदान्ततत्त्वज्ञो
ज्ञोवेषदोषप्रकाशकःकाशकः।
व्यक्ताव्यक्तस्वरूपज्ञोवरूपज्ञोव्यङ्ग्यवाक्यप्रयोगवित्त्॥१३२॥
व्याप्ताखिलोलोव्यवस्थाकृद्व्यवसायविबोधकःबोधकः।
वैज्ञानिकाग्रणीर्वैश्वानरोवानरोव्याघ्राजिनस्थितःतः॥१३३॥
शरण्यश्शर्मदश्शक्ति
पातबुद्धश्शमान्वितः
तः।
शरीरिवद्भासमानश्शर्मण्यजनवन्दितःतः॥१३४॥नाम७५०
शास्त्रजालमहारण्यजालमहारण्यवृथाटननिषेधकःषेधकः।
शास्त्राभ्यासफलीभूतयासफलीभूतज्ञानविज्ञानतत्परःप
रः॥१३५॥
शास्त्रोल्लङ्घनविद्वेषीवेषीशास्त्रमार्गाविलङ्घनःघनः।
शान्तात्मामाशान्तिदश्शान्तिधनश्शान्तोपदेशकःतोपदेशकः॥१३६॥
शाण्डिल्योपास्तिलक्ष्यार्थश्शास्त्रयोनिःप्रजापतिः।
शिवङ्करश्शिवतमश्शिष्टेष्टश्शिष्टपूजितःतः॥१३७॥
रमणसहस्रनामस्तोत्रम्
म्
शिवप्रकाशसन्तुष्टश्शिवाद्वैतप्रतिष्ठितःतः।
शिवगङ्गातडाकस्थश्शिवज्ञानप्रदायकःदायकः॥१३८॥
शीताचलप्रान्त्यपूज्यश्शीप्रातीरजनाश्रयःयः।
शुभाशुभपरित्यागीय
ागीशुभाशुभविमत्सरःस
रः॥१३९॥
शुक्लकृष्णगतिज्ञानीज्ञानीशुभंयुश्शिशिरात्मकःम
कः।
शुकवज्जन्मसंसिद्धश्शेषाद्रिस्वामिवत्सलःसलः॥१४०॥
शैववैष्णवशाक्तादि
विरोधप्रतिरोधकःरोधकः।
श‍ृङ्गारादिरसालम्बोबोश‍ृङ्गाररसविप्रियःयः॥१४१॥
श्रवणाध्यर्थतत्त्वज्ञश्श्रवणानन्दभाषितःतः।
शोणेशालयसञ्चारीचारीशोणेशःशोणतीर्थवित्
त्॥१४२॥
शोकमोहाद्यसंस्पृष्टश्शोणक्षेत्राधिदैवतम्
दैवतम्।
श्रीदःीदःश्रीशःीशःश्रीनिवासःवासःश्रीकण्ठमततत्त्ववित्त्॥१४३॥
श्रीविद्यामन्त्रतत्त्वज्ञःज्ञःश्रीवैष्णवमतप्रियःयः।
श्रुतितात्पर्यनिर्वक्ताताश्रुतमात्रावधारणःावधारणः॥१४४॥
श्रुतश्रोतव्यसन्तुष्टःटःश्रौतमार्गसमर्थकःकः।
षडध्वध्वान्तविध्वंसीवंसीषडूर्मिभयभञ्जनःज
नः॥१४५॥नाम८००
षट्ग्रन्थिभेदचतुरष्षट्गुणीष
ट्गुणीषट्प्रमाणवान्माणवान्।
षट्कोणमध्यनिलयष्षडरिघ्नष्षडाश्रयःयः॥१४६॥
षण्डत्वघ्नष्षडाधारनिर्ध्यातष्षडनादिवित्त्।
सर्वज्ञस्सर्ववित्सर्वस्सार्वस्सर्वमनस्स्थितःतः॥१४७॥
सदसन्निर्णयज्ञानीयज्ञानीसर्वभूतसमाशयःभूतसमाशयः।
सर्वश्रुतिस्सर्वचक्षुस्सर्वाननकरादिमान्मान्॥१४८॥
सर्वेन्द्रियगुणाभासस्सर्वसम्बन्धवर्जितःतः।
सर्वभृत्सर्वकृत्सर्वहरस्सर्वहितेरतःतेरतः॥१४९॥
सर्वारम्भपरित्यागीयागीसगुणध्यायितारकः
तारकः।
सर्वभूतनिशाबुद्धस्सर्वजागरनिद्रितःतः॥१५०॥
सर्वाश्चर्यमस्सभ्यस्सङ्कल्पघ्नस्सदातनःसदातनः।
सर्गादिमध्यनिधनस्सकृत्स्मृतिविमुक्तिदःदः॥१५१॥
रमणसहस्रनामस्तोत्रम्
म्
संयमीसत्यसन्धश्चचसंस्कारपरिवर्जितःतः।
समस्समविभक्ताङ्गस्समदृक्समदृक्समसंस्थितः
तः॥१५२॥
समर्थस्समरद्वेषीवेषीसमर्यादस्समाहितःतः।
समयज्ञस्सदानन्दस्समाहृतनिजेन्द्रियःयः॥१५३॥
सत्तासंविन्मयज्योतिस्सम्प्रदायप्रवर्तकःकः।नाम८५०
समस्तवृत्तिमूलाहंमूलाहंवृत्तिनाशोपदेशकःनाशोपदेशकः॥१५४॥
सम्राट्ाट्समृद्धस्सम्बुद्धस्सर्वश्रुतिमनोहरःमनोहरः।
सरलस्सरसस्सर्वरसस्सर्वानुभूतियुक्युक्॥१५५॥
सर्वेश्वरस्सर्वनिधिस्सर्वात्मामासर्वसाधकःसाधकः।
सहजप्राप्तकर्मानुष्ठानत्यागनिषेधकःषेधकः॥१५६॥
सहिष्णुस्सात्त्विकाहारस्सात्त्विकज्ञानिवीक्षितःतः।
सत्त्वाधिकमनोबुद्धिसुखधैर्यविवर्धकःकः॥१५७॥
सात्त्विकत्यागयोगज्ञस्सात्त्विकाराध्यवैभवःयवैभवः।
सार्धषोडशवर्षाप्तपारिव्राज्योयोविरक्तधीःतधीः॥१५८॥
सामगानप्रियस्साम्यवैषम्यमतिकृन्तनःत
नः।
साधिताखिलसिद्धीशस्सामवित्सामगायनःसामगायनः॥१५९॥
सिद्धार्थस्सिद्धसङ्कल्पस्सिद्धिदस्सिद्धसाधनःधसाधनः।
सिद्ध्यसिद्धिसमस्सिद्धस्सिद्धसङ्घसमर्चितःतः॥१६०॥
सिसाधयिषुलोकेड्यस्सहायाम्बासहायवान्बासहायवान्।
सुन्दरस्सुन्दरक्षेत्रविद्याभ्यासविलासभृत्लासभृत्॥१६१॥
सुन्दरेश्वरलीलाकृत्वरलीलाकृत्सुन्दरानन्दवर्द्धनःनः।
सुरर्षिसन्नुतस्सूक्ष्मस्सूरिदृश्यपदस्थितःतः॥१६२॥
सुदर्शनस्सुहृत्सूरिस्सूनृतोक्तिवदावदःवदावदः।
सूत्रवित्सूत्रकृत्सूत्रंसृष्टिवैतथ्यबोधकःयबोधकः॥१६३॥नाम९००
सृष्टिवाक्यमहावाक्यैक्यकण्ठ्यप्रतिपादकःपादकः।
सृष्टिहेतुमनोनाशीहेतुमनोनाशीसृष्ट्यधिष्ठाननिष्ठितःतः॥१६४॥
स्रक्चन्दनादिविषयविरागीरागीस्वजनप्रियःयः।
सेवानम्रस्वभक्तौघत
ौघसद्योमुक्तिप्रदायकःदायकः॥१६५॥
रमणसहस्रनामस्तोत्रम्
म्
सोमसूर्याग्न्यप्रकाश्यकाश्यस्वप्रकाशस्वरूपदृक्वरूपदृक्।
सौन्दर्याम्बातपस्सम्पत्परीपाकफलायितःतः॥१६६॥
सौहित्यविमुखस्स्कन्दाश्रमवासकुतूहलीमवासकुतूहली।
स्कन्दालयतपोनिष्ठस्स्तव्यस्तावकवर्जितःतः॥१६७॥
सहस्रस्तम्भसंयुक्ततमण्डपान्तरमाश्रितः
तः।
स्तैन्यस्तेनस्स्तोत्रशास्त्रगेयस्स्मृतिकरस्स्मृतिः
ः॥१६८॥
सामरस्यविधानज्ञस्सङ्घसौभ्रात्रबोधकःबोधकः।
स्वभावभद्रोमध्यस्थस्स्त्रीसन्न्यासविधायकःधायकः॥१६९॥
स्तिमितोदधिवज्ज्ञानशक्तिपूरितविग्रहःहः।
स्वात्मतत्त्वसुखस्फूर्तितुन्दिलस्वस्वरूपकःवरूपकः॥१७०॥
स्वस्वधर्मरतश्लाघीलाघीस्वभूस्स्वच्छन्दचेष्टितःतः।
स्वस्वरूपपरिज्ञानज्ञानपरामृतपदस्थितः
तः॥१७१॥
स्वाध्यायज्ञानयज्ञेज्यस्वतस्सिद्धस्वरूपदृक्वरूपदृक्।
स्वस्तिकृत्स्वस्तिभुक्स्वामीामीस्वापजाग्रद्विवर्जितःतः॥१७२॥
हन्तृहन्तव्यताशून्ययशुद्धस्वात्मोपदेशकःमोपदेशकः।
हस्तपादाद्यसङ्ग्राह्यनिर्लिप्तपरमार्थदृक्दृक्॥१७३॥
हत्यादिपापशमनोपापशमनोहानिवृद्धिविवर्जितःतः।
हितकृद्धूणदेशीयधूणदेशीयजनवर्णितवैभवःतवैभवः॥१७४॥
हृदयब्रह्मतत्त्वज्ञोज्ञोहृदयान्वेषदेशनःव
ेषदेशनः।
हृदयस्थोथ
ोहृदयाकाशस्वरूपीव
रूपीहृद्गुहाशयःगुहाशयः॥१७५॥
हार्दाकाशान्तरगतत
रगतबाह्याकाशादिवस्तुदृक्तुदृक्।
हृदयस्थानतत्त्वज्ञोज्ञोहृदहन्नाशपण्डितः
तः॥१७६॥नाम९५०
हेयोपादेयरहितोतोहेमन्तर्तुकृतोदयःकृतोदयः।
हरिब्रह्मेन्द्रदुष्प्रापस्वाराज्योर्जितशासनःतशासनः॥१७७॥
हतासुरप्रकृतिको
कोहंसोहृद्योयोहिरण्मयःरण्मयः।
हार्दविद्याफलीभूतोयाफलीभूतोहार्दसन्तमसापहःत
मसापहः॥१७८॥
सेतुस्सीमास
ीमासमुद्रश्चच
समाभ्यधिकवर्जितःतः।
पुराणःपुरुषःपूर्णोऽनन्तरूपस्सनातनःसनातनः॥१७९॥
रमणसहस्रनामस्तोत्रम्
म्
ज्योतिःप्रकाशःकाशःप्रथितस्स्वयम्भानःभानःस्वयम्प्रभुःभुः।
सत्यंयंज्ञानंसुखंस्वस्थस्स्वानुभूःानुभूःपरदैवतम्॥१८०॥
महर्षिश्चच
महाग्रासोासोमहात्माम
ाभगवान्वशीव
शी।
अहमर्थोऽप्रमेयात्मामातत्त्वंनिर्वाणमुत्तमम्तमम्॥१८१॥
अनाख्यवस्तुत
ुमुक्तात्मामाबन्धमुक्तिविवर्जितःतः।
अदृश्योदृश्यनेताचमूलाचार्यस्सुखासनःस
ुखासनः॥१८२॥
अन्तर्यामीमीपारशून्योय
ोभूमाभोजयिता
तारसः।नाम१०००
उपसंहारः।
कोऽहंमार्गधनुष्पाणिर्नाहंहंतत्त्वसुदर्शनःनः।
सोऽहंबोधमहाशङ्खोखोभगवान्रमणोऽवतु॥१॥
इति
त्रिवारम्वारम्
इति
तेनामसहस्रंरमणस्यय
महात्मनःम
नः।
कथितंतंकृपयादेवि
गोप्याद्गोप्यतरंयतरंमया॥२॥
यइदंनामसाहस्रंभक्त्यापठति
मानवः।
तस्ययमुक्तिरयत्नेननेनसिद्ध्यत्येवयेवनसंशयः॥३॥
विद्यार्थीलभतेविद्यांयांविवाहार्थीगृहीभवेत्।
वैराग्यकामोलभतेवैराग्यंभवतारकम्॥४॥
येनयेनचयोयोऽर्थीससतंतंसमश्नुतेन
ुते।
सर्वपापविनिर्मुक्तःतःपरंनिर्वाणमाप्नुयात्नुयात्॥५॥
दुर्देशकालोत्थदुरामयार्ताः
दौर्भाग्यतापत्रयसन्निरुद्धाःधाः।
नराःपठन्तोत
ोरमणस्यय
नाम-
साहस्रमीयुस्सुखमस्तदुःखम्त
दुःखम्॥६॥
इति
श्रीगौतममहर्षिप्रोक्तंतंश्रीरमणसहस्रनामस्तोत्रंसम्पूर्णम्म्।
॥शुभमस्तुत
ु॥
रमणसहस्रनामस्तोत्रम्
म्

About this sahasranama — Rama

Devotional recitation is one of the simplest and most powerful practices in the Hindu tradition. Regular chanting calms the mind, purifies the atmosphere of the home, and deepens one’s connection with the deity. These sacred compositions have been sung by devotees for generations and are suitable for daily practice, during morning or evening puja, or on special festival days.

How to chant

Sit comfortably facing your home altar or a clean, quiet space. Light a lamp or incense if you wish. Begin with a short prayer to Ganesha, then recite the text slowly and clearly, focusing on the meaning rather than speed. Consistency matters more than duration — even five minutes of daily chanting brings visible peace of mind.

ram-navamidaily-pujavaishnavasanskritsahasranamadevotional